๓วิชาเบญจศีล และเบญจธรรม

วชิ าวนิ ัย ธรรมศึกษาช้ันตรี ระดบั ประถมศึกษา
เบญจศีล & เบญจธรรม

ผูผ้ ลิตสือ่ การสอน พระอาจารยน์ ติ ิ โชติโก ( พงษส์ ทิ ธิศกั ด์ิ )

วชิ าเบญจศีล และเบญจธรรม

บทที่ ๑ วินัย
บทท่ี ๒ เบญจศีล
บทท่ี ๓ วิรัติ และอานิสงสก์ ารรักษาเบญจศีล
บทที่ ๔ เบญจธรรม

บทที่ ๑ ว่าด้วยวนิ ัย
๑. ระเบยี บวนิ ัย
๒. ศีลเป็ นแม่บทของวนิ ัย
๓. ความหมายของศีล
๔. ศีลคือการรักษาปกตขิ องมนุษย์
๕. ความมุ่งหมายในการรักษาศีล

บทที่ ๑ วนิ ัย
สังคม จุดเร่ิมต้น
๑.ครอบครัว
๒.ชุมชน
๓.สังคม
๔.ประเทศ
๕.ระดบั โลก

วนิ ัยสัมพนั ธ์กบั ศีล
วนิ ัย คือการจดั วางความเป็ นอยู่ และการจดั ระบบสังคม
ให้มีระบบระเบยี บเม่ือคนปฏบิ ตั ติ ามวนิ ัยจนเกดิ เป็ น
คุณสมบัตเิ ฉพาะบุคคล คือกลายเป็ นความประพฤติ
ตามปกติ คุณสมบัตทิ เี่ กดิ ขนึ้ น้ัน เรียกว่าศีล ฉะน้ันวนิ ัย
จึงเป็ นเครื่องฝึ กคนให้มศี ีล
ผุ้ทมี่ ศี ีลจงึ เป็ นผู้ทม่ี วี นิ ัย หรือทเ่ี รียกว่า “ คนมีวนิ ัย ”

ความหมายของศีล
คาว่า ศีล น้ันมคี วามหมายหลายนัย
สรุปความหมายของศีล ไว้ว่า ความสารวมกายวาจา
ให้เรียบร้อย
สรุปศีลคือการรักษาความปกตขิ องมนุษย์

บทท๒ี่
เบญจศีล

พระพทุ ธเจ้าทรงบัญญตั เิ บญจศีลขนึ้ เนื่องจากทรงเลง็ เห็นโทษทมี่ นุษย์
เบยี ดเบียนกนั ท้งั ร่างกาย ชีวติ และทรัพย์สิน โทษจากมุสาวาทหรือกล่าว
คาเท็จ และโทษจากดื่มนา้ เมาทาให้เกดิ ความประมาท
จงึ ทรงบญั ญตั เิ บญจศีลขนึ้ เป็ นข้อกาหนด เพื่อให้มนุษย์มคี ุณธรรม
พืน้ ฐานหรือมนุษยธรรม ซึ่งจะเป็ นประโยชน์แก่มวลมนุษย์และสรรพ
สัตว์ให้สังคมอยู่กนั โดยปกตสิ ุข

สิกขาบท๕ หรือศีล ๕

๑.ปาณาติปาตา เวระมะณี
๒.อะทินนาทานา เวระมะณี
๓.กาเมสุมิจฉาจารา เวระมะณี
๔.มุสาวาทา เวระมะณี
๕.สุราเมระยะมชั ชะปะมาทฎั ฐาานา เวระมะณี

บทท๓ี่
วริ ัติ และ อานิสงส์ของการรักษาศีล
วริ ัติ มคี วามหมายเหมือนกบั คาว่า เวระมะณี คือความต้ังใจ
งดเว้นจากการละเมดิ ศีล
อานิสงส์ ของการรักษาเบญจศีล
การรักษาเบญจศีลมีอานิสงส์ หรื อประโยชน์ อย่างน้ อย
๓ ประการ

๑.พาไปสู่สุคติ ตรงกบั ภาษาบาลวี ่า สีเลนะ สุคะติง ยนั ติ หมายถึงทางดาเนินทดี่ ี
คนรักษาศีลจะมีทางชีวติ ที่ราบรื่น ดาเนินชีวติ สะดวกสบาย ประกอบอาชีพ
คล่องตวั ไม่ต้องโทษคดีต่างๆ
๒.ทาให้มีโภคทรัพย์ ตรงกบั ภาษาบาลวี ่า สีเลนะ โภคะ สัมปะทา หมายถงึ ศีล
ทาให้ผู้ทรี่ ักษาบริบรูณ์ด้วยทรัพย์สิ่งของทใ่ี ช้อปุ โภค บริโภค เมื่อคนที่มีศีลอาศัย
ความไม่ประมาทเป็ นเหตุ คือ ไม่เอาเวลาไปย่งุ เกย่ี วกบั อบายมุขต่างๆ
๓.ช่วยให้ดบั ทุกข์ ตรงกบั ภาษาบาลี สีเลนะ นิพพตุ ิง ยนั ติ ศีลช่วยให้ดบั ทุกข์ได้
ท้งั ส่วนผลและส่วนเหตุ

บทที่ ๔
เบญจธรรม

ธรรม เม่ือพระพทุ ธเจ้าทรงค้นพบแล้ว ทรงเห็นว่า ธรรมทที่ รงค้นพบน้ัน
สามารถสร้างประโยชน์สุขให้แก่มวลมนุษย์ได้จงึ นา ธรรมทม่ี อี ยู่ใน
ธรรมชาตนิ ีม้ าประกาศเผยแพร่ให้เข้าใจง่าย
เบญจธรรม เรียกอกี อย่างหนึ่งว่า เบญจกลั ยาธรรม แปลว่า ธรรมอนั งาม

เบญจศีล นบั วา่ เป็นขอ้ หา้ ม
ส่วนเบญจธรรม นบั วา่ เป็นขอ้ ควรปฏิบตั ิ
อานิสงส์ของการรักษาเบญจธรรม

การรักษาเบญจธรรม เพอ่ื เก้ือกลู ตนเองไม่ใหล้ ะเมิดเบญจศีลดว้ ยการ
เบียดเบียนผอู้ ื่น เพือ่ เป็นหลกั ประกนั ชีวติ และสงั คมวา่ เกิดการอยรู่ ่วมกนั
อยา่ งปกติสุข ตลอดจน เป็นหลกั ประกนั คุณคา่ ของชีวติ ท่ีจะพฒั นายง่ิ ข้ึน
ดว้ ยคุณธรรมอนั ทาใหจ้ ิตเป็นอิสระในที่สุด

จบวชิ าเบญจศีลเบญจธรรม ช้นั ตรีระดบั ประถม