บทที่ 10

บทที่ 10

การลาเลยี งของพชื

จดั ทำโดย: นำงสำวสมุ นิ ทรำ ฉิมมำนนท์ เลขที่ 30 ม.5/5
เสนอ: คณุ ครพู ชรกมล พลู ลำย
โรงเรียนอยธุ ยำวิทยำลยั

กตั เตชนั เป็นการเสยี นา้ ในรูปของหยดนา้ ของพืช ซงึ่ เกิดในกรณีทใ่ี นอากาศ
guttation อม่ิ ตวั ดว้ ยนา้ มีความช้นื สูง การคายนา้ เกิดข้ึนไดน้ อ้ ย แตก่ ารดูดนา้
ของรากยงั เป็นปกติ เกิดข้นึ โดยนา้ ถกู ดนั ผา่ นไซเลมเขา้ สเู่ ทรคดี ที่
เล็กทสี่ ุดในใบ แลว้ ถกู ดนั ออกไปสกู่ ลุม่ เซลลพ์ าเรนไคมาทเี่ รยี กอพี ิ
เทม (epithem) เขา้ สูช่ อ่ งวา่ งที่สะสมนา้ ได้ (water cavity) แลว้ จงึ
ออกจากใบทางรูเปิดทเ่ี รยี กไฮดาโทด (hydathode)

การคายนา้ เป็นการแพรข่ องนา้ ออกไปทางปากใบ ซงึ่ จะเกิด
transpiration มากในตอนกลางวนั ทอี่ ุณหภูมิ อากาศมีความช้นื นอ้ ย
การคายนา้ จะสง่ ผลใหเ้ กิดแรงดงึ นา้ จากสว่ นล่างของลา
ตน้ ข้ึนไปสูส่ ว่ นทอี่ ยสู่ ูงกวา่ ชว่ ยลดอุณหภมู ิทใี่ บ พืชถา้
คายนา้ มากเกินไปจะทาใหใ้ บเหย่ี ว ทาใหพ้ ืชเจริญชา้ ลง

การแพร่ เป็นการเคลอ่ื นทอี่ นุภาคของสารจากบรเิ วณทมี่ ีความเขม้ ขน้ ของสารมากไป
diffusion ยงั บรเิ วณทม่ี ีความเขม้ ขน้ ของสารนอ้ ย

เป็นการแพรข่ องนา้ จากบรเิ วณทม่ี ีนา้ มากกวา่ ไปสบู่ รเิ วณทมี่ ีนา้ นอ้ ยกวา่

การออสโมซสิ

osmosis

การซมึ ตามรูเล็ก การซมึ ตามรูเล็กเป็นปรากฎการณท์ ข่ี องเหลวถกู ยกสูงข้ึนใน
capillary action หลอดทดลองขนาดเล็ก

การแพรแ่ บบฟาซลิ ิเทต การลาเลยี งสารจากบรเิ วณทม่ี ีความเขม้ ขน้ ของสารสูงไป
facilitated diffusion จนถึงบรเิ วณทม่ี ีความเขม้ ขน้ ของสารตา่ แตต่ อ้ งอาศยั ตวั
พาเป็นตวั กลาง ในการแพร่

เมื่อพืชดูดนา้ ทางรากตลอดเวลา ทาใหป้ รมิ าณนา้ ในรากมีจานวนมากข้นึ จนเกิด
แรงดนั ในรากสงู มากข้นึ จนสามารถดนั ใหข้ องเหลวไหลข้นึ ไปตามทอ่ ไซเลม แรงดนั น้ี
เรยี กวา่ ความดนั ราก (Root pressure) หากปากใบเปิดจะดนั ตอ่ เนื่องจนออกมาเป็น
ไอนา้ ทางปากใบ แตเ่ ม่ือปากใบปิดนา้ จงึ ออกมาเป็นหยดนา้
ทป่ี ลายของเสน้ ใบซง่ึ มีรูเล็ก ๆ แรงดนั รากน้ีทดลองไดจ้ าก
การใชต้ น้ ไมข้ นาดเล็ก ๆ เชน่ ตน้ หงอนไก่ ดาวกระจาย

ชลศกั ย์ พลงั งานอสิ ระของนา้ ตอ่ หนึ่งหน่วยปรมิ าตร โดยนา้ จะมีการ
เคล่อื นทสี่ ุทธจิ ากบรเิ วณ ทม่ี ีชลศกั ยส์ ูงไปบรเิ วณทมี่ ีชลศกั ยต์ า่

water potential

ธาตุอาหารหลกั ธาตอุ าหารทพี่ ืชตอ้ งการในปรมิ าณมาก
macronutrient ธาตอุ าหารท่พี ืชตอ้ งการในปรมิ าณนอ้ ย

ธาตุอาหารอง
micronutrients

เป็นเน้ือเย่ือซงึ่ เจรญิ เตบิ โตเต็มทแ่ี ลว้

เน้ือเยอื่ ถาวร

Permanent tissue

เน้ือเยอ่ื ชน้ั ผวิ เป็นกลุม่ เซลลท์ มี่ ีการจดั เรยี งตวั อยชู่ น้ั นอกตามสว่ นตา่ งๆ ของพืชทา
Epidermis หนา้ ทปี่ กคลุมและป้ องกนั อนั ตรายในพืช

แบบซมิ พลาสต์ การลาเลยี งนา้ จากเซลลห์ นึ่งสูเ่ ซลลห์ นึ่งผา่ นพลาสโมเดสมาตา

symplast pathway

แบบอโพพลาสต์ ลาเลยี งนา้ โดยไมผ่ า่ นเขา้ สูเ่ ซลล์ แตเ่ คลอื่ นทไ่ี ปตาม
apoplast pathway ผนงั เซลลแ์ ละชอ่ งวา่ งระหวา่ งเซลล์

โปรตีนลาเลยี ง เป็นโปรตนี ทที่ าหนา้ ทข่ี นสง่ โมเลกุลเล็กๆ ไปสสู่ ว่ นตา่ งๆ
transport protein ของรา่ งกาย

พลาสโมเดสมาตา เป็นชอ่ งวา่ งเล็กจานวนมาก ทอี่ ยบู่ นผนงั เซลล์ ชว่ ยทา
Plastmodesmata หนา้ ทเ่ี ชอื่ มเซลลท์ อี่ ยใู่ กลเ้ คยี งกนั เพ่ือชว่ ยในการขนถา่ ย
สง่ิ ๆตา่ งๆระหวา่ งเซลลพ์ ืช

รูหยาดนา้ อยปู่ ลายสุดของไซเล็มบรเิ วณขอบใบหรอื ปลายใบ
hydathode

แรงดงึ จากการคายนา้ การลาเลียงนา้ จากรากสดู่ า้ นบนโดยอาศยั แรงดึงจากการ
transpiration pull คายนา้ เป็นหลกั

lenticel รอยทปี่ รแิ ยกทผ่ี วิ เปลอื กไม้ พบในพืชทม่ี ีการเตบิ โตแบบทุติยภมู ิ
เลนตเิ ซล

ไฮโดรโปนิกส์ การปลูกพืชโดยไมใ่ ชด้ นิ โดยใหร้ ากแชอ่ ยใู่ นนา้ ทม่ี ีธาตุ
Hydroponics อาหารพืชละลายอยู่