กิจกรรมเด่นรูปเล่ม - ตะกร้าหวายเทียม

ค ำน ำ การรายงานผลการปฏิบัติงานที่เป็นเลิศ Best Practices การด าเนินการจัดกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่อง โครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน การสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน ของศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ ที่ด าเนินงานในปีงบประมาณ 2566 ให้ประสบผลส าเร็จเป็นที่น่าพอใจโดยการด าเนินการจัดกิจกรรมอย่าง หลากหลาย เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่ได้ก าหนดไว้ ประชาชนมีส่วนร่วมในการศึกษาอาชีพเพื่อการมีงานท าให้ สอดคล้องกับวิถีชีวิตของชุมชน ที่มีบริบทในการด ารงชีวิตอันเป็นองค์ประกอบส าคัญ เช่น สภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ สภาพของพื้นที่ ศิลปวัฒนธรรมและทรัพยากรในท้องถิ่น น ามาจัดหลักสูตรการเรียนการสอนในด้าน อาชีพให้เข้ากับบริบทดังกล่าว โดยเน้นให้ผู้เรียนสามารถน าความรู้ปฏิบัติได้จริงท าเป็นอาชีพได้ ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ จึงได้จัดท ารายงานฉบับนี้ขึ้น เพื่อรายงานสภาพความส าเร็จ ในการด าเนินงานของศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ ภายใต้กิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพ ชุมชน การสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน ของศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ และขอขอบคุณบุคลากรทุกฝ่ายที่มี ส่วนร่วมท าให้การด าเนินงานเป็นไปได้ด้วยความเรียบร้อย นางสาวพรพิมล สิงหะรัตน์ ครู กศน.ต าบลศรีส าราญ ก

สำรบัญ เรื่อง หน้ำ ค ำน ำ ก สำรบัญ ข รายงานผลการปฏิบัติงานที่เป็นเลิศ (Best Practice) 1 การด าเนินงานกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน 5 แผนการด าเนินงานการจัดท าผลการปฏิบัติงานที่ดี (Best Practices) 7 ผลการด าเนินการ 8 มีการเผยแพร่ผลการปฏิบัติงานที่ดี (Best Practice) ผ่านทางเพจ facebook 10 สามารถเป็นแบบอย่างได้ 11 ภำคผนวก ภาพประกอบกิจกรรม ผู้จัดท า ข

รำยงำนผลกำรปฏิบัติงำนที่เป็นเลิศ (Best Practice) ชื่อผลงำนวิธีหรือแนวทำงปฏิบัติงำนที่เป็นเลิศ (Best Practice) กิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน การสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน ชื่อเจ้ำของผลงำน นางสาวพรพิมล สิงหะรัตน์ ต ำแหน่ง ครู กศน.ต าบลศรีส าราญ สถำนศึกษำ ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อ าเภอสองพี่น้อง สังกัด ส านักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดสุพรรณบุรี เบอร์โทร 0657465362 E-mail [email protected] บทคัดย่อ แนวปฏิบัติที่ดี ด้านอาชีพ เรื่อง กิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน การสานจากหวาย เทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลาย ขอพระราชทาน เพื่อจัดการศึกษาอาชีพให้มีงานท าที่สอดคล้องกับศักยภาพของชุมชนต าบลศรีส าราญ อ าเภอ สองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี มุ่งพัฒนาการจัดการศึกษาอาชีพเพื่อการมีงานท าที่สอดคล้องกับศักยภาพของชุมชน โดยหวายเทียมที่จ าหน่ายตามท้องตลาดทั่วไปน ามาสานเป็นตะกร้า สามารถน ามาใช้ในชีวิตประจ าวันและน าไป ประกอบอาชีพได้ การด าเนินโครงการนี้ได้ประสานงานการร่วมมือเครือข่าย ได้แก่ องค์การบริหารส่วนต าบลศรีส าราญ ได้สนับสนุนวัสดุฝึกอาชีพ หลักสูตรการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน เพื่อใช้ในการจัดกระบวนการเรียนรู้ของ ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ ผลการด าเนินงานพบกว่า สมาชิกกลุ่มศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน มีความรู้ความเข้าใจช่องทางการประกอบอาชีพ การถักเปลญวน ทักษะการประกอบอาชีพการสานจากหวายเทียม และการคิดต้นทุนและจุดคุ้มทุน สามารถสร้าง อาชีพได้เป็นอย่างดี ชาวบ้านมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการจ าหน่ายตะกร้าหวายเทียม ตามแหล่งจ าหน่ายทางโซเชียล 1

ควำมเป็นมำและควำมส ำคัญของปัญหำ ต าบลศรีส าราญเป็นพื้นที่เกษตรกรรม ประชาชนในต าบลศรีส าราญส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกร ได้แก่ การท านา การท าสวนผัก และอาชีพรับจ้าง ในสภาพปัจจุบันมนุษย์เราได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงในด้าน ต่างๆ เช่น ด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม และสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก เมื่อจ านวนประชากรเพิ่มขึ้นแต่ ทรัพยากรธรรมชาติถูกใช้ไปอย่างรวดเร็ว และไม่เพียงพอต่อความต้องการ จึงจ าเป็นอย่างยิ่งที่มนุษย์จะต้องสร้าง ขึ้นหรือทดแทนโดยวีธีการต่างๆ เพื่อการอยู่รอด การจักสาน ได้เกิดจากแนวคิดจากสมัยก่อนปู่ ยา ตา ยาย ได้ท าการจักสานของใช้ในการประกอบอาชีพ และการด ารงชีวิต โดยน าวัสดุจากวัสดุธรรมชาติมาใช้ในถักเปลญวน เช่น กก ผือ และอีกหลายๆ อย่างจนก่อให้เกิด งานอาชีพสืบต่อกันมาเป็นภูมิปัญญาสู่ลูกหลาน แต่วัสดุอุปกรณ์จากธรรม ชาติเหล่านั้นไม่คงทนเท่าที่ควร ปัจจุบัน ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีต่างๆ เกิดขึ้นมากมาย ท าให้มีเปลี่ยนวัสดุเหล่านี้ไปเป็นหวายเทียมได้ และมีสีสันที่สวยงาม เพิ่มความคงทนให้แก่ผลิตภัณฑ์ในการมาน าสานตะกร้า ประกอบกับวัสดุธรรมชาติในการสาน ตะกร้า เริ่มหายากและมีความยุ่งยากในการผลิต การสานจากหวายเทียม จึงเป็นอีกอาชีพหนึ่งที่มีความส าคัญและ สามารถสร้างรายได้ให้กับประชาชนได้ อีกทั้งยังสามารถใช้งานได้เป็นเวลานาน เป็นที่นิยมสามารถน ามาเป็น ของฝาก และสามารถสร้างรายได้ให้กับประชาชนได้จริง เพื่อสนองต่อความต้องการของประชาชนในชุมชนต าบลศรีส าราญ ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ จึงได้มี บทบาท ในการเข้ามารวมกลุ่มอาชีพในรูปแบบศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนต าบลศรีส าราญ โดยการน าหลักสูตรการสาน จากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสาน ตะกร้าลายขอพระราชทาน มาให้ผู้ที่สนใจได้เรียนรู้และฝึกทักษะการสานจากหวายเทียม โดยได้น าวิทยากรที่มี ความเชี่ยวชาญมาเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ รวมถึงการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่ายจากองค์การบริหารส่วนต าบล ศรีส าราญ สนับสนุนในส่วนของวัสดุฝึกอบรม ในครั้งนี้ ความร่วมมือของภาคีเครือข่ายในส่วนของการสนับสนุนวัสดุฝึกฯ 2

ควำมหมำย “โครงกำรศูนย์ฝึกอำชีพชุมชน” หมายถึง การจัดด าเนินโครงการฝึกทักษะอาชีพและการให้ความรู้ เกี่ยวกับการประกอบอาชีพเพื่อให้ผู้เรียนสามารถน าความรู้ไปประกอบอาชีพได้จริง มีรายได้ และพัฒนาอาชีพเดิม นั้น ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อ าเภอ และศูนย์การเรียนรู้ต าบลควรด าเนินการตามหลักการดังนี้ เพื่อให้บรรลุ วัตถุประสงค์ดังกล่าว 1.1 เป็นการจัดการศึกษาเพื่อให้ มีทักษะอาชีพ มีรายได้และมีงานท า 1.2 บูรณาการและการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย 1.3 หลักสูตรมี 2 ประเภท โดยยึดหลักการ 5 กลุ่มอาชีพ กลุ่มหลักสูตรใหม่ด้านเกษตรกรรมอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม ความคิด สร้างสรรค์และด้านอานวยการและอาชีพเฉพาะทาง และศักยภาพของพื้นที่ตามลักษณะ ภูมิอากาศ ภูมิประเทศ และท าเลที่ตั้ง ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตและทรัพยากรมนุษย์ ในแต่ละพื้นที่ คือ 1.3.1 หลักสูตรที่ก าหนดไว้ ตามสภาพปัญหาของพื้นที่ 1.3.2 หลักสูตรความต้องการของกลุ่มเป้าหมายและศักยภาพของพื้นที่ 1.4 ใช้ชุมชนเป็นฐานในการดาเนินงาน เช่น สภาพปัญหากลุ่มเป้าหมายเนื้อหา หลักสูตรเป็นต้น “กำรจัดตั้งศูนย์ฝึกอำชีพชุมชน” เป็นการจัดตั้งศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน ดังนี้ 1. ศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนจังหวัด 2. ศูนย์ฝึกอาชีพชุมชนอ าเภอ ( อย่างน้อยอ าเภอละ 1 แห่ง ) 3. ภารกิจของศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน มีหน้าที่ดังนี้ 3.1 ประชาสัมพันธ์และจาหน่ายผลิตภัณฑ์ของผู้เรียน 3.2 เป็นศูนย์กลางในการประสานการจาหน่ายระหว่างผู้เรียนกับผู้ซื้อ 3.3 เป็นศูนย์กลางจัดสอนอาชีพฝึกการปฏิบัติงาน 3.4 เป็นศูนย์กลางจัดเก็บ แสดง กระจายสินค้าและบริการ ของชุมชนอย่างเป็นระบบ “ภูมิปัญญำ” มีผู้รู้ให้ความหมายของภูมิปัญญาไว้มากมาย เช่น ภูมิปัญญำ (Wisdom) หมายถึง ความรู้ ความสามารถ ความเชื่อ ความสามารถทางพฤติกรรมและ ความสามารถในการแก้ไขปัญหาของมนุษย์ ภูมิปัญญำ เป็นเรื่องที่สั่งสมกันมาตั้งแต่อดีตและเป็นเรื่องของการจัดการความสัมพันธ์ระหว่างคนกับคน คนกับธรรมชาติคนกับสิ่งเหนือธรรมชาติ โดยผ่านกระบวนการทางจารีตประเพณี วิถีชีวิต การท ามาหากินและ พิธีกรรมต่างๆ เพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างความสัมพันธ์เหล่านี้ ภูมิปัญญำ หมายถึง ประสบการณ์ในการประกอบอาชีพ ในการศึกษาเล่าเรียน การที่ชาวนารู้จักวิธีท า นา การไถนา การเอาควายมาใช้ในการไถ่นา การรู้จักนวดข้าวโดยใช้ควาย รู้จักสานกระบุง ตะกร้า เอาไม้ไผ่มาท า เครื่องใช้ไม้สอยในชีวิตประจ าวัน เรียกว่าภูมิปัญญาทั้งสิ้น ภูมิปัญญำ เป็นผลึกขององค์ความรู้ที่มีกระบวนการสั่งสม สืบทอด กลั่นกรอง กับมายาวนาน มีที่มา หลากหลายแต่ได้ประสบประสานกันจนเป็นเหลี่ยมกรณีที่จรัสแสงคงทนและท้าทายตลอดกาลเวลา ความรู้อาจจะ ไม่ได้เป็นเอกภาพ แต่ภูมิปัญญาจัดว่าเป็นเอกลักษณ์ ดังนั้น อาจสรุปได้ว่า ภูมิปัญญำ หมายถึง องค์ความรู้ ความเชื่อ ความสามารถของคนในท้องถิ่น ที่ได้จากการสั่งสมประสบการณ์และการเรียนรู้มาเป็นระยะเวลายาวนาน มีลักษณะเป็นองค์รวม และมีคุณค่าทาง วัฒนธรรม 3

ประเภทของภูมิปัญญำ 1. ภูมิปัญญาพื้นบ้าน เป็นองค์ความรู้ ความสามารถและประสบการณ์ที่สั่งสมและสืบทอดกันมา เป็นความสามารถและศักยภาพในเชิงการแก้ปัญหา การปรับตัวเรียนรู้และสืบทอดไปสู่คนรุ่นต่อไป เพื่อการด ารงอยู่ ของเผ่าพันธุ์ จึงเป็นมรดกทางวัฒนธรรมชาติ ของเผ่าพันธุ์หรือเป็นวิถีชีวิตของชาวบ้าน 2. ภูมิปัญญาชาวบ้าน เป็นวิธีการปฏิบัติของชาวบ้าน ซึ่งได้มาจากประสบการณ์ แนวทางแก้ปัญหาแต่ละ เรื่อง แต่ละประสบการณ์ แต่ละสภาพแวดล้อม ซึ่งจะมีเงื่อนไขปัจจัยเฉพาะแตกต่างกันไป น ามาใช้แก้ไขปัญหา โดยอาศัยศักยภาพที่มีอยู่โดยชาวบ้านคิดเอง เป็นความรู้ที่สร้างสรรค์และมีส่วนเสริมสร้างการผลิต หรือเป็นความรู้ ของชาวบ้าน ที่ผ่านการปฏิบัติมาแล้วอย่างโชกโชน เป็นส่วนหนึ่งของมรดกทางวัฒนธรรมเป็นความรู้ที่ปฏิบัติได้มี พลังและส าคัญยิ่ง ช่วยให้ชาวบ้านมีชีวิตอยู่รอดสร้างสรรค์การผลิตและช่วยในด้านการท างาน เป็นโครงสร้าง ความรู้ที่มีหลักการ มีเหตุ มีผลในตัวเอง 3. ภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นความรู้ที่เกิดจากประสบการณ์ในชีวิตของคน ผ่านกระบวนการศึกษา สังเกต คิดว่า วิเคราะห์จนเกิดปัญญาและตกผลึกเป็นองค์ความรู้ที่ประกอบกันขึ้นมาจากความรู้เฉพาะหลาย ๆ เรื่อง จัดว่าเป็น พื้นฐานขององค์ความรู้สมัยใหม่ที่จะช่วยในการเรียนรู้ การแก้ปัญหาจัดการและการปรับตัวในการด าเนินชีวิตของ คนเรา ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นความรู้ที่มีอยู่ทั่วไปในสังคม ชุมชนและในตัวผู้รู้เอง จึงควรมีการสืบค้น รวบรวม ศึกษา ถ่ายทอด พัฒนาและน าไปใช้ประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง 4. ภูมิปัญญาไทย หมายถึง องค์ความรู้ ความสามารถทักษะของคนไทยที่เกิดจากการส่งเสริมประสบการณ์ ที่ผ่านกระบวนการการเลือกสรร เรียนรู้ปรุงแต่งและถ่ายทอดสืบต่อกันมา เพื่อใช้แก้ปัญหาและพัฒนาวิถีชีวิตของ คนไทยให้สมดุลกับสภาพแวดล้อมและเหมาะสมกับยุคสมัย ลักษณะส ำคัญของภูมิปัญญำท้องถิ่น พอสรุปได้ดังนี้ 1. เป็นเรื่องของการใช้ความรู้ ทักษะความเชื่อและพฤติกรรม 2. แสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่าง คนกับคน คนกับธรรมชาติคนกับสิ่งเหนือธรรมชาติ 3. เป็นองค์รวมหรือกิจกรรมทุกอย่างในวิถีชีวิต 4. เป็นเรื่องของการแก้ไขปัญหา จัดการ การปรับตัว การเรียนรู้เพื่อความอยู่รอดของบุคคล ชุมชนและสังคม 5. เป็นแกนหลักหรือกระบวนทัศน์ในการมองชีวิตเป็นพื้นความรู้ในเรื่องต่าง ๆ 6. มีลักษณะเฉพาะหรือมีเอกลักษณ์ในตัวเอง 7. มีการเปลี่ยนแปลงเพื่อการปรับสมดุลในพัฒนาการทางสังคมตลอดเวลา 8. มีวัฒนธรรมเป็นฐาน ไม่ใช่วิทยาศาสตร์ 9. มีบูรณาการสูง 10. มีความเชื่อมโยงไปสู่นามธรรมที่ลึกซึ้งสูงส่ง 11. เน้นความส าคัญของจริยธรรมมากกว่าวัตถุธรรม 4

กำรด ำเนินงำนกิจกรรมกำรศึกษำต่อเนื่องโครงกำรศูนย์ฝึกอำชีพชุมชน กำรสำนจำกหวำยเทียม ข้อมูลพื้นฐำนของชุมชน การสานจากหวายเทียม เป็นอาชีพที่ชาวต าบลศรีส าราญหารายได้ช่วยจุนเจือครอบครัวในยามที่เสร็จสิ้น จากการท าเกษตร คนในชุมชนรู้จักและมีภูมิปัญญาด้านการถักเปลเป็นพื้นฐานอยู่แล้ว ซึ่งสืบทอดมาจากบรรพบุรุษ รู้จักการน าหวาย หรือไม้ไผ่ มาสานใช้เอง การสานตะกร้าสืบทอดมาจากบรรพบุรุษในถิ่นฐานเดิม มีผู้ทรงภูมิปัญญา ถ่ายทอดองค์ความรู้แบบดั่งเดิม ซึ่งยังไม่มีการพัฒนารูปแบบแต่อย่างใด การสานตะกร้าเป็นผลิตภัณฑ์ หัตถกรรม ที่บ่งบอกถึงความรุ่งเรือง ประเพณี วัฒนธรรมของพื้นบ้าน มีการ สืบทอดเทคนิควิธีการมาหลายช่วงอายุคน ซึ่งมีพื้นฐานการพัฒนาลวดลายในแบบต่างๆ อย่างต่อเนื่อง โดยมีพื้นฐาน ในการออกแบบจากสภาพการด ารงชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี ความเชื่อ ศาสนา และธรรมชาติที่แตกต่างกันในแต่ ละยุคสมัย เดิมสมัยก่อนในชุมชนมีการน าหวาย หรือไม้ไผ่มาสานตะกร้าโดย มีกรรมวิธีการสานตะกร้าแบบโบราณใช้ วัตถุดิบในพื้นที่ไว้ใช้ในบ้านเรือน เมื่อก่อนนี้กลุ่มสานตะกร้าจากหวายมีมาก ผลผลิตล้นตลาดราคาผลิตภัณฑ์ถูก แต่วัสดุหายาก ครู กศน.จึงเขียนหลักสูตรการสานจากหวายเทียม เพื่อต่อยอดให้กับชาวบ้านโดยเปลี่ยนจากการใช้ หวทายเทียมแทน ต่อมาเมื่อทางส่วนราชการมาส่งเสริมให้การสนับสนุน ให้มีการสานตะกร้าเชิงพาณิชย์ โดยมีศูนย์ การเรียนรู้ชุมชน มีสถานที่ฝึกอบรม ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ เกิดจากความต้องการของลูกค้าเป็นหลัก เน้นความ สวยงาม ประณีตและเรียบร้อยจากการที่ได้รับการสนับสนุนจากกรมส่งเสริมการเรียนรู้ การส่งเสริมและการอนุรักษ์การถักเปลญวน โดยให้มีการผลิตอย่างต่อเนื่อง มีการพัฒนารูปแบบตลอดเวลา จึงมีการถ่ายทอดให้กับผู้ที่ต้องการศึกษา เพื่อเป็นพื้นฐานในการประกอบอาชีพให้กับประชาชนในพื้นที่ที่สนใจเพื่อ เป็นการสืบสานภูมิปัญญาของคนรุ่นเก่าสู่คนรุ่นใหม่ได้อย่างมีคุณภาพและเป็นการอนุรักษ์ และป้องกันภูมิปัญญา มิให้สูญหาย และเป็นอาชีพเสริมที่ท าให้เกิดรายได้ดีท าให้คนในชุมชนมีรายได้ที่มั่นคง การจัดการศึกษาอาชีพในปัจจุบันมีความส าคัญมาก เพราะจะเป็นการพัฒนาประชาชนให้มีความรู้ ความสามารถและทักษะในการประกอบอาชีพ เป็นการแก้ปัญหาการว่างงานและส่งเสริมความเข้มแข็งให้แก่ เศรษฐกิจภายในชุมชน ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้มุ่งพัฒนาคนไทยให้ได้รับการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพและมีงานท า อย่างมีคุณภาพอย่างทั่วถึง ซึ่งจะเป็นการศึกษาตลอดชีวิตในรูปแบบใหม่ที่สร้างความมั่นคงให้แก่ประชาชน สภาพ สังคมปัจจุบันประชาชนประสบปัญหาต่าง ๆ มากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการด ารงชีพและชีวิตความเป็นอยู่ การประกอบอาชีพเลี้ยงตนเองและครอบครัว การสานจากหวายเทียม เป็นทางเลือกอีกหนึ่งอาชีพที่สามารถสร้างรายได้หลัก รายได้เสริมเพื่อใช้เวลา ว่างให้เกิดประโยชน์ซึ่งเป็นการเรียนรู้เกี่ยวกับการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย ตรงตามความต้องการของ ลูกค้า โดยมีการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่เสริมสร้างศักยภาพผู้เรียนให้มีทักษะในการประกอบอาชีพ สามารถพัฒนา ตนเองได้ จากการลงพื้นที่ส ารวจความต้องการของประชาชนกลุ่มเป้าหมายเกี่ยวกับการจัดการเรียนการ สานจากหวายเทียมพบว่า ประชาชนให้ความสนใจการท าตะกร้าหวายเทียม ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ จึงจัดท าหลักสูตรการสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจาก หวายเทียม และต่อยอดการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน เพื่อให้ประชาชนที่สนใจฝึกอบรม สามารถน าความรู้ที่ ได้รับไปใช้ประโยชน์ได้จริงในชีวิตประจ าวัน สามารถประกอบอาชีพเพื่อสร้างรายได้ให้กับตนเองและครอบครัวได้ 5

วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ กิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ ได้จัดท าหลักสูตร การสานจากหวายเทียม 3 กลุ่ม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวาย เทียม และการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน เพื่อให้ประชาชนที่เข้ารับการอบรมสามารถน าความรู้ความสามารถ ที่ได้รับจากการจัดการศึกษาโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน น าไปเป็นอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ให้กับตนเอง และครอบครัวได้ จากนโยบายและจุดเน้นการด าเนินงาน กรมส่งเสริมการเรียนรู้ 2. ความสอดคล้องของแผนปฏิบัติการ ประจ าปีงบประมาณ พ.ศ. 25662.1 สอดคล้องกับนโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจ าปี งบประมาณ พ.ศ. 2566 4. การศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน 4.3 พัฒนา สมรรถนะอาชีพที่สอดคล้องกับความถนัด ความสนใจ โดยการ Re-skill Up-skill และ New skill เพื่อให้ทุก กลุ่มเป้าหมายมีการศึกษาในระดับที่สูงขึ้น พร้อมทั้งสร้างช่องทางอาชีพในรูปแบบหลากหลายให้ครอบคลุมผู้เรียน ทุกกลุ่มเป้าหมาย รวมทั้งผู้สูงอายุ โดยมีการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 2.2 สอดคล้องกับ นโยบายและจุดเน้นการด าเนินงานกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ประจ าปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 4. การศึกษาเพื่อ พัฒนาอาชีพและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน 4.1 พัฒนาหลักสูตรอาชีพที่เน้น New skill Up – skill และ Re – skill ที่สอดคล้องกับมาตรฐานอาชีพบริบทพื้นที่ และความสนใจ พร้อมทั้งสร้างช่องทางอาชีพในรูปแบบที่มี ความหลากหลายของกลุ่มเป้าหมาย เช่น ผู้พิการ ผู้สูงอายุ ความต้องการของตลาดแรงงาน และกลุ่มอาชีพใหม่ที่ รองรับ Disruptive Technology เพื่อการเข้าสู่การรับรองสมรรถนะและได้รับคุณวุฒิตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ รวมทั้งสามารถน าผลการเรียนรู้และประสบการณ์เทียบโอนเข้าสู่ระบบการสะสมหน่วยการเรียนรู้ (Credit Bank) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีการศึกษาในระดับที่สูงขึ้น 4.3 ยกระดับผลิตภัณฑ์ สินค้า บริการจากโครงการศูนย์ฝึกอาชีพ ชุมชน ที่เน้น “ส่งเสริมความรู้ สร้างอาชีพ เพิ่มรายได้ และมีคุณภาพชีวิตที่ดี” ให้มีคุณภาพมาตรฐาน เป็นที่ยอมรับ ของตลาด ต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม พัฒนาสู่วิสาหกิจชุมชน ตลอดจนเพิ่มช่องทาง ประชาสัมพันธ์และช่องทางการจ าหน่าย 2.5 สอดคล้องกับแผนพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตาม อัธยาศัยจังหวัดสุพรรณบุรียุทธศาสตร์ที่ 1 เพิ่มและกระจายโอกาสในการเข้าถึงบริการการศึกษาและการเรียนรู้ที่มี คุณภาพ 2.6 สอดคล้องกับพันธกิจของศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อ าเภอสองพี่น้อง พันธกิจที่ 1. จัดและส่งเสริม การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยที่มีคุณภาพเพื่อยกระดับการศึกษาพัฒนาทักษะการเรียนรู้ของ ประชาชนทุกกลุ่มเป้าหมายให้เหมาะสมทุกช่วงวัยและพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงบริบททางสังคม และสร้างสังคม แห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต พันธกิจที่ 2. ส่งเสริมสนับสนุนและประสานการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายและชุมชนใน การจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย และกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชน รวมทั้งการ ด าเนินกิจกรรมของศูนย์การเรียน และแหล่งการเรียนรู้ในรูปแบบต่างๆ กำรมีส่วนร่วมของชุมชนและเครือข่ำย มีภาคีเครือข่ายเข้ามามีส่วนร่วมของชุมชนในทุกขั้นตอนของการ ด าเนินงาน ได้แก่การสนับสนุนในส่วนของวัสดุฝึกอบรม จากองค์การบริหารส่วนต าบลศรีส าราญ และการนิเทศ จัด ให้มีการนิเทศกิจกรรมโดยมี ผู้น าชุมชน ครู กศน.ต าบล และผู้น าชุมชน เป็นผู้นิเทศกิจกรรมให้ค าแนะน า และสอบถามความพึงพอใจในการจัดกิจกรรมแก่ผู้เข้ารับบริการ 6

แผนกำรด ำเนินงำนกำรจัดท ำผลกำรปฏิบัติงำนที่ดี (Best Practices) ศูนย์กำรเรียนรู้ต ำบลศรีส ำรำญ กิจกรรมหลัก วัตถุประสงค์ กลุ่มเป้ำหมำย พื้นที่ ด ำเนินกำร ระยะเวลำ 1. ขั้นวางแผน (Plan) 1) ประชุมชี้แจงผู้เกี่ยวข้องร่วม วางแผนการด าเนินงาน 2) ก าหนดแผนการจัดท าผลการ ปฏิบัติงานที่ดี (Best Practices) 1. เพื่อเตรียมความพร้อมใน การจัดท าผลการปฏิบัติงาน ที่ดี (Best Practices) 2. เพื่อวางแผนการท างานให้ สอดคล้องกับนโยบายของ ส านักงาน กศน. - ผู้น าชุมชน - อบต.ศรีส าราญ - ครู กศน.ต าบล ห้องประชุม อบต.ศรีส าราญ 8 ส.ค.2566 2.ขั้นตอนด าเนินการ(Do) ด าเนินการจัดท าผลการ ปฏิบัติงานที่ดี (Best Practices) เพื่อน าแผนการด าเนินงาน ไปสู่การปฏิบัติงานที่ดี (Best Practices) - ผู้น าชุมชน - อบต.ศรีส าราญ - ครู กศน.ต าบล กศน.ต าบล ศรีส าราญ 9 ส.ค.2566 3. ขั้นตรวจสอบ (Check) 3.1 ประเมินผลปฏิบัติงานที่ดี (Best Practices) 3.2 สรุปรายงานผลปฏิบัติงาน ที่ดี (Best Practices) เพื่อติดตาม และตรวจสอบ การจัดท าผลการปฏิบัติงาน ที่ดี (Best Practices) - ผู้น าชุมชน - อบต.ศรีส าราญ - ครู กศน.ต าบล กศน.ต าบล ศรีส าราญ 10 ส.ค.2566 4. ขั้นปรับปรุงแก้ไข(Act) น าผลการนิเทศและการ ประเมินผลมาปรับปรุงแก้ไข และเผยแพร่ในรูปแบบต่างๆ เพื่อน าปัญหาอุปสรรค ข้อเสนอแนะมาแก้ไข ปรับปรุงพัฒนาต่อไปและ เผยแพร่ในรูปแบบต่างๆ - ครู กศน.ต าบล กศน.ต าบล ศรีส าราญ 11 ส.ค.2566 7

ผลกำรด ำเนินกำร ผลกำรด ำเนินงำนกิจกรรม/วิธีกำร/ขั้นตอนกำรท ำงำน โดยใช้วงจรเดมิ่ง (Deming Cycle) PDCA ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ ได้กิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน การสานจาก หวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้า ลายขอพระราชทาน ในปีงบประมาณ 2566 ตามแนวทางของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงตามแผนงานโครงการดังกล่าว ตามรูปแบบของ PDCA การน าภูมิปัญญาท้องถิ่นและน้อมน าเอาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ในการ เรียนรู้ โดยได้ด าเนินงานดังนี้ 8 กำรวำงแผน P : Plan ได้ด าเนินการจัดท าเวทีวิเคราะห์สภาพปัญหาของชุมชนด้านต่าง เป้าหมาย เช่น อาชีพ สิ่งแวดล้อม รายได้ เป็นต้น โดยได้ร่วมกับผู้น าชุมชน กลุ่มอาชีพ กลุ่มนักศึกษาในพื้นที่ ผลการด าเนินงานให้ได้ ประเด็นในการแก้ไขปัญหาของชุมชนคือ ชุมชนมีอาชีพท าการเกษตร เมื่อเว้นว่างจาการท าเกษตร ประชาชนใน ชุมชนก็จะมีเวลาว่าง จึงได้วิเคราะห์ในใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ การสร้างอาชีพเสริมเพื่อเสริมสร้างรายได้ให้แก่ ครอบครัวต่อไป กำรปฏิบัติ D: DO ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ ได้ด าเนินตามแผนงานโครงการตามวัตถุประสงค์ขอผู้เรียนที่ ร่วมกับชุมชนในการศึกษาเรียนรู้ การบริหารจัดการกลุ่มอาชีพการสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท า ตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน เพื่อผู้เรียน ได้ฝึกปฏิบัติจริงในการสานจากหวายเทียม โดยใช้วิทยากรที่มีประสบการณ์โดยตรงมาถ่ายทอดความรู้ในการสร้าง ความรู้ ความเข้าใจทักษะกระบวนการ ขั้นตอน เพื่อสร้างองค์ความรู้ ที่เป็นการแบ่งปัน ความรู้ คู่คุณธรรม ให้รู้จัก การเลือกใช้วัสดุที่ไม่สิ้นเปลือง ประหยัดบนพื้นฐานของความพอเพียง และมีภาคีเครือข่ายเข้ามาสนับสนุนหลายๆ หน่วยงาน กำรตรวจสอบและประเมินผล C : Check การด าเนินการ การประเมินขั้นตอนการด าเนินงาน และการประเมินผล ของ การด าเนินงานตามแผนที่ได้ตั้งไว้ โดยในการประเมินดังกล่าวสามารถ ท าได้เองตามหลักของปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียง ความพอประมาณในการจัดหาวัสดุที่มีในชุมชน มีการร่วมมือกันเป็นอย่างดี เกิดความสามัคคี สร้าง ภูมิคุ้มกันในกับกลุ่มสมาชิกเพื่อสร้างความเชื่อมั่นมีคุณธรรมในการจะด าเนินงานร่วมกัน กำรพัฒนำปรับปรุง A : ACT การน าผลการประเมินมาพัฒนาแผน การน าผลการ ประเมินมาวิเคราะห์ว่ามี โครงสร้าง หรือขั้นตอนการปฏิบัติงานใดที่ควร ปรับปรุงหรือพัฒนาสิ่งที่ดีอยู่แล้วให้ดียิ่งขึ้นไปอีก สมาชิกกลุ่มได้ ด าเนินงานตามกระบวนการและร่วมกันเรียนรู้และแก้ไขปัญหาจากการลงมือปฏิบัติ และมีการติดตามผลการ ด าเนินงานจากวิทยากรและครู กศน.ต าบลศรีส าราญ อย่างต่อเนื่อง เพื่อแนะน าและส่งเสริมในกลุ่มการสานจาก หวายเทียม ได้เรียนรู้อย่างต่อเนื่อง สร้างภูมิคุ้มกัน แสวงหาความรู้ในชุมชนและกลุ่มสมาชิกในชุมชน ชุมชนมีความ เข้มแข็ง สร้างรายได้สู่ชุมชนและสามารถพึ่งพาตนเองได้ ในการเรียนรู้เพื่อน าผลการเรียนรู้มาพัฒนาและและ ปรับปรุงแก้ไขในการกลุ่มต่อไป

จากการด าเนินกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน การสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอ พระราชทาน ประจ าปี 2566 ปรากฏผลดังนี้ 1. การด าเนินกิจกรรมได้รับความพึงพอใจจากผู้เข้ารับการอบรมในระดับดีมาก 2. ผู้เข้ารับการอบรมมีความรู้ สามารถน าไปใช้ในชีวิตประจ าวันได้ พบได้จากการส ารวจโดยแบบติดตามและ สัมภาษณ์ผู้เข้ารับการอบรมหลังจัดกิจกรรม 1 เดือน 3. ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการสนับสนุนการด าเนินการกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพ ชุมชน การสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน สถำนที่ด ำเนินกำร/ติดต่อ สอบถำมรำยละเอียด - ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ หมู่ที่ 6 ต าบลศรีส าราญ อ าเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี 72110 หมายเลขโทรศัพท์ 065-746-5362 นางสาวพรพิมล สิงหะรัตน์ ครู กศน.ต าบลศรีส าราญ หมายเลขโทรศัพท์ 089-662-8395 นางสาวฐิติธนา ลาภถาวร ครู อาสาสมัคร - ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อ าเภอสองพี่น้อง 68/1 ถนนบางลี่-หนองวัลย์เปรียง ต าบลสองพี่น้อง อ าเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี 72110 หมายเลขโทรศัพท์ 035-531379 บทเรียนที่ได้รับ การด าเนินการตามกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน การสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอ พระราชทาน ประจ าปีงบประมาณ 2566 ประสบความส าเร็จด้วยดี เป็นที่น่าพอใจของผู้รับบริการให้การยอมรับ ดังนี้ 1. เป็นกิจกรรมที่สนองความต้องการของประชาชนที่ต้องการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และส่งเสริมอาชีพ ให้แก่ชุมชนและครอบครัว 2. สามารถสร้างชื่อเสียงให้ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ เป็นรู้จักและยอมรับจากประชาชนในต าบล ศรีส าราญ แนวทำงกำรด ำเนินงำนในครั้งต่อไป ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ จะด าเนินการต่อยอดอาชีพการสานจากหวายเทียม ในรูปแบบอื่นๆ ต่อไป เช่น การสานฝาชีจากหวายเทียม หรือการสานตะกร้าผ้าจากหวายเทียม เพื่อเพิ่มผลผลิตของกลุ่มแม่บ้าน หรือขยาย เปลี่ยนกลุ่มเป้าหมายไปยังพื้นที่อื่น เพื่อเพิ่มกลุ่มเป้าหมาย ให้ประชาชนในพื้นที่ต าบลศรีส าราญ ได้มีทักษะในการ อาชีพต่างๆ เพื่อไว้เป็นทางเลือกในการประกอบอาชีพ สร้างรายได้ให้กับตนเอง ต่อไป 9

มีกำรเผยแพร่ผลกำรปฏิบัติงำนที่ดี (Best Practice) ผ่ำนทำงเพจ facebook เมื่อเสร็จสิ้นกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน การสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอ พระราชทาน ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ ได้ประชาสัมพันธ์เผยแพร่งผ่านโซเชียลมีเดียทางเพจเฟสบุค ศกร.ต าบลศรีส าราญ สองพี่น้อง สุพรรณบุรี 10

สำมำรถเป็นแบบอย่ำงได้ ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ ได้ด าเนินการการติดตามผู้เรียนการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพ ชุมชน การสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตรการท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน โดยผู้เรียนสามารถน าความรู้และทักษะในการสานจากหวายเทียมขยาย ผลให้แก่สมาชิกในชุมชนได้ และสามารถขายให้กับผู้ที่สนใจภายในชุมชนผ่านสื่อออนไลน์ 11

ภำคผนวก

ภำพกิจกรรมโครงกำรศูนย์ฝึกอำชีพชุมชน

ผู้จัดท ำ ชื่อ – สกุล นางสาวพรพิมล สิงหะรัตน์ สถำนที่ท ำงำน ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ อ าเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี ต ำแหน่งและประวัติกำรท ำงำน วันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2557 ปฏิบัติงานต าแหน่ง ครูผู้สอนคนพิการ กศน.ต าบลบางเลน กศน.อ าเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2557 ถึงวันที่ 8 เมษายน 2564 ปฏิบัติงานต าแหน่ง ครู กศน.ต าบล กศน.ต าบลศรีส าราญ กศน.อ าเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี วันที่ 9 เมษายน 2564 ถึงปัจจุบัน ปฏิบัติงานต าแหน่ง ครู กศน.ต าบล ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ อ าเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี ประวัติกำรศึกษำ พ.ศ. 2548 ปริญญาตรี (บช.บ.) สาขาการบัญชี มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ พ.ศ. 2559 หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู (ป.บัณฑิต) มหาวิทยาลัยกาญจนบุรี

บันทึกข้อควำม ส่วนรำชกำร ศูนย์การเรียนรู้ต าบลศรีส าราญ . ที่ ศธ 07096.07(03)/ วันที่ 28 สิงหาคม 2566 . เรื่อง รายงานผลการด าเนินงานการจัดท า Best Practices ประจ าปีงบประมาณ 2566 . เรียน ผู้อ านวยการศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อ าเภอสองพี่น้อง ตามที่ ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อ าเภอสองพี่น้อง อนุญาตให้ครู กศน. ต าบล ด าเนินการจัดท า รายงานผลการปฏิบัติงาน ที่เป็นเลิศ Best Practices ประจ าปีงบประมาณ 2566 ที่บรรลุเป้าหมายที่ได้ก าหนดไว้นั้น ในการนี้ ข้าพเจ้า นางสาวพรพิมล สิงหะรัตน์ ครู กศน.ต าบลศรีส าราญ ได้ด าเนินการจัดกิจกรรม ได้ด าเนินการจัดกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน การสานจากหวายเทียม ได้แก่ หลักสูตร การท าตะกร้าหวายเทียมทรงทันสมัย การท าแก้วเยติจากหวายเทียม และการสานตะกร้าลายขอพระราชทาน ซึ่งการด าเนินกิจกรรมได้ประสบผลส าเร็จเป็นที่น่าพอใจโดยการด าเนินการจัดกิจกรรมอย่างหลากหลาย จึงขอรายงานผลการด าเนินงานการจัดท า Best Practices ประจ าปีงบประมาณ 2566 ของศูนย์การเรียนรู้ต าบล ศรีส าราญรายละเอียดดังแนบมาพร้อมหนังสือฉบับนี้ จึงเรียนมาเพื่อโปรดทราบ (นางสาวพรพิมล สิงหะรัตน์) ครู กศน.ต าบลศรีส าราญ (นางจันทร์นิภา ศรีค าไทย) ครู วิทยฐานะช านาญการ รักษาการในต าแหน่ง ผู้อ านวยการศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อ าเภอสองพี่น้อง