รูปเล่ม ถุงหอมตะไคร้

ถุงหอมตะไคร้ จัดทำโดย นางสาวฉัตรชนก ประจงใจ เลขที่ 8 นางสาวกานต์ชนก ทะชัยวงค์ เลขที่ 10 นางสาวสาวิตรี แนวพะนา เลขที่ 26 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/7 ครูที่ปรึกษา นางจีราภรณ์ พรมสวัสดิ์ รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาการสื่อสารและการนำเสนอ (IS2) โรงเรียนสตรีประเสริฐศิลป์ จังหวัดตราด ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565

คำนำ รายงาน เรื่อง ถุงหอมตะไคร้ Lemongrass Schet จัดทำขึ้นเพื่อต้องการให้ข้อมูลความรู้ วิธีการ ทำ สรรพคุณของตะไคร้ที่เป็นสมุนไพรใกล้ตัวที่มีประโยชน์มีสรรพคุณมากมายและกลิ่นหอมเฉพาะตัว กลิ่นที่ ระเหยออกมาจากตะไคร้ที่สามารถช่วยบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะและคลื่นไส้ได้ช่วยบรรเทาความเครียด คลายความวิตกกังวลและความเหนื่อยล้าที่เกิดจากความเครียด อีกทั้งยังช่วยบำรุงเส้นประสาทจึงทำให้นอน หลับสบายขึ้น อีกทั้งตะไคร้ยังเป็นพืชที่มีทุกบ้าน ทุกคนสามารถทำได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ๆ ใด ๆ รายงานฉบับนี้ ได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดีจาก นางสุภาวดี อายุเจริญ ผู้อำนวยการโรงเรียนสตรี ประเสริฐศิลป์ ผู้จัดทำขอกราบขอบพระคุณท่านมา ณ โอกาสนี้ขอขอบพระคุณ นางสาวชไมพร อุดมญาติ ครู ที่ปรึกษา และคณะครูทุกท่าน ที่ได้ให้คำแนะนำ และคอยช่วยเหลือในการจัดทำรายงานจนสำเร็จลุล่วงที่ให้ ความช่วยเหลือและคำแนะนำที่เป็นประโยชน์ขอขอบพระคุณพระคุณบิดามารดาของคณะผู้จัดทำ ที่ให้การ สนับสนุนในการศึกษาเล่าเรียน และคอยเป็นกำลังใจที่ให้เสมอมา คณะผู้จัดทำ 15 มกราคม 2566

สารบัญ หน้า บทที่ 1 บทนำ ………………………………………………………………………..…………………………………….. 1 แนวคิด ที่มาและความสำคัญ …………………………………………………………….………………… 1 วัตถุประสงค์ ……………………………………………………………………………………………..………. 1 ระยะเวลาและสถานที่ดำเนินการ .................................................................................... 1 ผลที่คาดว่าจะได้รับ ......................................................................................................... 1 บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง ………………………………………………………………………………..……………. 2 (หัวข้อที่ 1) ………………………………………………….…………………………………………………..…. 2 (หัวข้อที่ 2) ………………………………………………………………………………………….…………...… 2 (หัวข้อที่ 3) ………………………………………………………………………………………………………….. 3 บทที่ 3 วิธีดำเนินงาน …………………………………..……………………..………………………………………….... 4 บทที่ 4 ผลการดำเนินงาน ……………………………………………………………………………………..………..... 5 บทที่ 5 อภิปรายผลและข้อเสนอแนะ………………………………….……………………………………………… 6 บรรณานุกรม …………………………………………………………………………………………………………..…….. 7 ภาคผนวก ..................................................................................................................... ................ 8

สารบัญตาราง หน้า ตารางที่ 1 (ข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง) …………………………………………………………………………… 4 ตารางที่ 2 (สรุปผลการทดลอง) …………………………………………………………………………………………. 5

สารบัญภาพ หน้า ภาพที่ 1 (ภาพการทดลอง) ........................................................................................................... 5 ภาพที่ 2 (ภาพสรุปผลการทดลอง) ……………………………………………………………………………………. 6

บทที่ 1 บทนำ แนวคิด ที่มาและความสำคัญ ตะไคร้เป็นสมุนไพรใกล้ตัวที่มีประโยชน์มีสรรพคุณมากมายและกลิ่นหอมเฉพาะตัว สามารถช่วยบรรเทา อาการเวียนศีรษะได้โดยการนำมาทำเป็นถุงหอมแล้วนำปสูดดมกลิ่นที่ระเหยออกมาจากตะไคร้ ถุงหอมที่ทำมา จากตะไคร้สามารถช่วยบรรเทาอาการเวียนศีรษะและคลื่นไส้ได้ อีกทั้งยังสามารถบรรเทาความเครียดได้ วัตถุประสงค์รายงาน เรื่อง ถุงหอมตะไคร้ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาค้นคว้า ดังนี้ 1.เพื่อศึกษาการทําถุงหอมตะไคร้บรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ 2.เพื่อศึกษาสรรพคุณของตะไคร้ในการบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ 3.เพื่อศึกษาตะไคร้สามารถบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะได้ ระยะเวลาและสถานที่ดำเนินการ รายงาน เรื่อง ถุงหอมตะไคร้ ใช้ระยะเวลาในการศึกษาค้นคว้า ตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ถึงวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2566 สถานที่ดำเนินการ ได้แก่ 243/2 หมู่ 5 ต.หนองเสม็ด อ.เมือง จ.ตราด ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1.เป็นประโยชน์ให้กับคนกลุ่มมาก 2.สามารถบรรเทาอาการเวียนศีรษะได้ 3.ถุงตะไคร้หอมสามารถใช้ได้จริง

บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง รายงาน เรื่อง ถุงหอมตะไคร้ ผู้จัดทำได้ทำการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง ดังนี้ 1.สรรพคุณของตะไคร้ 2.สาเหตุของอาการเวียนศีรษะ 3.วิธีทำถุงหอม 1. สรรพคุณของตะไคร้ ตะไคร้เป็นสมุนไพรใกล้ตัวที่มีประโยชน์มีสรรพคุณมากมายและกลิ่นหอมเฉพาะตัว กลิ่นที่ระเหยออกมา จากตะไคร้สามารถช่วยบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะและคลื่นไส้ ช่วยบรรเทาความเครียด คลายความวิตก กังวลและความเหนื่อยล้าที่เกิดจากความเครียดออีกทั้งยังช่วยบำรุงเส้นประสาท จึงทำให้นอนหลับสบายขึ้น ลักษณะของต้นตะไคร้ เป็นไม้ล้มลุก ประเภทหญ้าอายุหลายปีสูงประมาณ 0.7 – 1.0 เมตร เหง้าใต้ดินมีกลิ่นเฉพาะลำต้นเป็นกอ ใหญ่มีข้อเห็นชัดเจน ข้อและปล้องสั้นมาก มีไขปกคลุมตามข้อ ลักษณะเป็นแท่งทรงกระบอกยาว แข็งและ เกลี้ยง ประโยชน์ทางยา 1.โคนกาบใบและลำต้น ใช้เป็นยาขับลมแก้ท้องอืดเฟ้อแน่นจุกเสียด 2.ใบ ใบสดใช้เป็นยาช่วยลดความดันฌโลหิตและแก้ไข้ 3.ลำต้น เป็นยาขับลมแก้โรคทางเดินปัสสาวะ แก้นิ่วแก้ผมแตกปลาย แก้เบื่ออาหาร ทำให้เจริญอาหาร ขับเหงื่อแก้ดับ กลิ่นคาวในอาหาร 4.ลำต้น เป็นยาขับลมแก้โรคทางเดินปัสสาวะ แก้นิ่วแก้ผมแตกปลาย แก้เบื่ออาหาร ทำให้เจริญอาหาร ขับเหงื่อแก้ดับ กลิ่นคาวในอาหาร 5.เหง้าแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อและแน่นจุกเสียด แก้เกระษัย แก้เบื่ออาหารแก้อาเจียนสำหรับหญิงที่ตั้งครรภ์ เป็นยานอน หลับ ยาบำรุง แก้ปวดท้อง ขับปัสสาวะและนิ่ว ขับลมในลำไส้ 6.ราก เป็นยาแก้ปวดท้อง แก้เสียดแน่น บำรุงไฟธาตุขับปัสสาวะ ขับนิ่ว รักษาเกลื้อ 2.อาการเวียนศีรษะ อาการเวียนศีรษะ เวียนศีรษะ หรือเวียนหัว ( Dizziness ) มักเป็นอาการที่พบบ่อยอยู่ 2 ลักษณะ คือ 1.อาการมึนศีรษะจะรู้สึกไม่แจ่มใส มึนงง โคลงเคลง สมองตื้อ การทรงตัวไม่ค่อยดีซึ่งสามารถเกิดได้กับทุกเพศ ทุกวัย 2.อาการบ้านหมุน ( Vertigo ) จะรู้สึกว่าสิ่งที่อยู่รอบตัวหมุนได้ในขณะที่ตัวเองอยู่กับที่ซึ่งการเคลื่อนไหวนั้น ไม่เป็นความจริงและอาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น เหงื่อออก คลื่นไส้อาเจียน ซึ่งอาการปวดศีรษะสามารถเกิด ได้หลายสาเหตุดังนี้

สาเหตุของอาการเวียนศีรษะ 1.ความผิดปกติของหูชั้นในหรือระบบสมองที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการทรงตัว 2.ความผิดปกติของระบบอื่น ๆ เช่น ระบบไหลเวียนโลหิต หรือ สายตา 3.ฤทธิ์ข้างเคียงจากการรับประทานยาบางชนิด 4.ปัจจัยอื่น ๆ เช่น พักผ่อนไม่เพียงพอเมารถ หรือเมาเรือ การดูแลและป้องกันอาการเวียนหัวเบื้องต้น 1.หลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดอาการเวียนหัวเรื้อรัง เช่น ความเครียดวิตกกังวล การนอนหลับ พักผ่อนไม่ เพียงพอ การรับสารก่อภูมิแพ้จากการกินอาหารหรือเครื่องดื่ม หรือจากสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัย เป็นต้น 2.หลีกเลี่ยงอาหารเค็ม หวานมัน รสจัดหรือเย็นจัด หรือการรับสารคาเฟอีน เช่น ชา น้ำอัดลม กาแฟ การสูบ บุหรี่และการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เกินขนาด 3.ออกกำลังกายและบริหารประสาทการทรงตัวอย่างสม่ำเสมอ 4.หลีกเลี่ยงสถานที่เสียงดังและกิจกรรมที่กระทบกระเทือนบริเวณหู 5.ก่อนการใช้ยาเพื่อการรักษาโรคอย่างถูกต้องและปลอดภัย ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยา 6.หากมีอาการเวียนหัวบ่อยๆ จนนำไปสู่การคลื่นไส้อาเจียน เป็นลม เจ็บหน้าอก ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจ สุขภาพและการทำการวินิจฉัย 3.วิธีทำถุงหอม ถุงหอม คือภาชนะที่ประดิษฐ์มาจากกระดาษสา กระดาษเยื่อไผ่ กล่องกระดาษ บรรจุสมุนไพรหลากหลาย ชนิด ได้แก่ พิมเสน การบูร ดอกพิกุลแห้ง กานพูล ผิวมะกรูด ขมิ้นผง ประโยชน์ของถุงหอม เพื่อขจัดกลิ่นเหม็นและป้องกันแมลง การทำถุงหอมถือเป็นการประยุกต์นำเอาสมุนไพรมาใช้ประโยชน์โดย ใช้กลิ่นจาก สมุนไพรซึ่งคนโบราณรจักการใช้กลิ่นหอมต่าง ๆ มาบำบัดรักษาแถมยังทำให้สุขภาพดีขึ้น โดยมี ประโยชน์คือใช้ดับกลิ่นให้กลิ่นหอม ประหยัดค่าใช้จ่ายและประดับตกแต่งบริเวณในบ้าน เป็นต้น วิธีการทำ คือทุบตะไคร้พอหยาบ ๆ 4 - 5 ต้น เพื่อให้ได้กลิ่นระเหยที่มาจากต้นตะไคร้แล้วนำไปห่อใส่ผ้าขาวบางเล็ก ๆ หรือ ผ้าตะข่ายและนำไปใส่ขวดเล็ก ๆ เพื่อเป็นการเก็บรักษาและคงกลิ่นหอมของตะไคร้ไว้

บทที่ 3 วิธีการดำเนินการ 3.1 ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ประชากร - นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนสตรีประเสริฐศิลป์ ปีการศึกษา 2565 จำนวน 320 คน กลุ่มตัวอย่าง – นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/7 โรงเรียนสตรีประเสริฐศิลป์ ปีการศึกษา 2565 จำนวน 32 คน 3.2 วิธีการดำเนินการศึกษาค้นคว้า 1.ศึกษาข้อมูลสมุนไพรตะไคร้และวิธีการถุงหอม 2.จัดเตรียมอุปกรณ์ (สาก มีด เขียง ตะไคร้ ถุงตะข่าย) 3.ลงมือปฏิบัติ 3.2.1 วิธีการทำถุงหอม 3.2.1.1 นำตะไคร้มาหั่นให้มีขนาดเล็กลงประมาณ 1-3 เซนติเมตร 3.2.1.2 นำตะไคร้ที่หั่นแล้วมาทุบให้พอหยาบ 3.2.1.3 นำมาใส่ถุงตะข่าย 4.ทดลองใช้ในกลุ่มตัวอย่าง 5.สอบถามความพึงพอใจจากกลุ่มตัวอย่าง 6.สรุปผล 7.รายงานและนำเสนอ 3.3 ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาค้นคว้า 1.สมุนไพร 2.การทำถุงหอม 3.การปวดหัว 4.ความพึงพอใจ 3.4 เครื่องมือในการใช้ในการศึกษาค้นคว้า 3.4.1 วิธีการทำถุงหอมตะไคร้ ชุดอุปกรณ์ - สาก - มีด - เขียง - ตะไคร้ - ถุงตะข่าย

วิธีการทดลอง 1. นำตะไคร้มาหั่นให้มีขนาดเล็กลงประมาณ 1-3 เซนติเมตร 2. นำตะไคร้ที่หั่นแล้วมาทุบให้พอหยาบ 3. นำมาใส่ถุงตะข่าย

บทที่4 ผลการศึกษาค้นคว้า ในการจัดทำถุงหอมตะไคร้ มีผลการดำเนินงานดังนี้ ในการทดลองครั้งที่ 1 นำตะไคร้มาหั่นให้เล็กลงประมาณ 1 – 3 ซม. แล้วนำไปทุบให้พอหยาบ และนำไปใส่ในถุงตะข่าย พบว่าเมื่อนำตะไคร้มาใส่ถุงตะข่ายแล้วตะไคร้ค่อนข้างแห้งเร็ว อาจจะอยู่ไม่ได้นาน ในการทดลองครั้งที่ 2 ลองนำถุงตะข่ายไปใช้จริง พบถุงตะไคร้หอมสามารถอยู่ได้ประมาณ 2 – 3 วัน ดังนั้นอาจต้องทำเฉพาะแค่ตอนที่มีอาการปวดหัว เพราะตะไคร้ไม่สามารถอยู่ได้นานและอาจเสียวัสดุอุปกรณ์ ในการทำถุงหอมตะไคร้ไปเยอะ จึงไม่สามารถทำได้บ่อย ภาพที่ 7 ของการทดลอง

จากแบบประเมินความพึงพอใจของการใช้งานถุงหอมตะไคร้จากนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/7 ปีการศึกษา 2565 จำนวน 32 คน สรุปได้ว่า จำนวนคนที่เคยใช้ถุงหอมตะไคร้ 100 % คน สาเหตุที่เลือกใช้ถุงหอมตะไคร้ ความผ่อนคลาย 37.5 % ดับกลิ่น 34.4 % บรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ 28.1 %

1.Packaging สวย น่าใช้ อันดับ 1 ดี จำนวน 14 คน อันดับ 2 ปานกลาง จำนวน 10 คน อันดับ 3 ดีมาก จำนวน 7 คน อันดับ 4 พอใช้ จำนวน 1 คน อันดับ 5 ปรับปรุง จำนวน 0 คน 2.บรรเทาอาการปวดศีรษะ อันดับ 1 ดี จำนวน 12 คน อันดับ 2 พอใช้ จำนวน 8 คน อันดับ 3 ปานกลาง จำนวน 6 คน อันดับ 4 ดีมาก จำนวน 5 คน อันดับ 5 ปรับปรุง จำนวน 1 คน

3.ชอบถุงหอมหรือไม่ อันดับ 1 ดีมาก จำนวน 18 คน อันดับ 2 ปานกลาง จำนวน 9 คน อันดับ 3 ดีมาก จำนวน 5 คน 4.สามารถพกพาไปไหนได้สะดวก อันดับ 1 ดี จำนวน 13 คน อันดับ 2 ปานกลาง จำนวน 13 คน อันดับ 3 ดีมาก จำนวน 6 คน 5.สามารถใช้งานได้จริง อันดับ 1 ดี จำนวน 21 คน อันดับ 2 ดีมาก จำนวน 9 คน อันดับ 3 ปานกลาง จำนวน 2 คน

บทที่ 5 อภิปรายผลและข้อเสนอแนะ ในการจัดทำถุงหอมตะไคร้บรรเทาอาการปวดศีรษะ ทางผู้จัดทำได้สรุปผลการดำเนินงานและ ข้อเสนอแนะได้ดังนี้ 5.1 การศึกษาค้นคว้า และการดำเนินงาน วัตถุประสงค์ของโครงงาน 1.เพื่อศึกษาการทำถุงหอมตะไคร้บรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ 2.เพื่อศึกษาสรรพคุณของตะไคร้ในการบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ 3.เพื่อศึกษาตะไคร้สามารถบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะได้ วัสดุ อุปกรณ์เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินโครงงาน 1.สาก 2.มีด 3.เขียง 4.ตะไคร้ 5.ถุงตะค่าย 5.2 สรุปผลการดำเนินงาน จากการดำเนินงานสามารถสรุปผลการดำเนินงานได้ ดังนี้ ในการทดลองทำถุงหอมตะไคร้ จากวัสดุธรรมชาติโดยใช้ตะไคร้เป็นวัสดุหลัก การทดลองครั้งที่ 1 พบว่าเมื่อนำตะไคร้มาใส่ถุงตะข่ายแล้ว ตะไคร้ค่อนข้างแห้ง เร็ว ไม่สามารถใช้งานได้นานมาก เนื่องจากตะไคร้เป็นวัสดุธรรมชาติการทดลองครั้งที่ 2 ลองนำถุงตะค่ายไปใช้จริง พบว่าถุง หอมตะไคร้สามารถอยู่ได้ประมาณ 2 – 3 วัน ดังนั้นอาจทำได้เฉพาะตอน ที่มีอาการปวดหัว ถ้าทำเกินความจำเป็นอาจทำให้เสียวัสดุอุปกรณ์ในการทำถุงหอมตะไคร้เยอะเกินไป อย่างไรก็ตามถ้าต้องการใช้กลิ่นหอมของตะไคร้ในการบรรเทาอาการ วิงเวียนศีรษะก็สามารถใช้ในปริมาณที่ เหมาะสมได้ 5.3 ข้อเสนอแนะ 1.อาจเพิ่มส่วนผสมของน้ำมันตะไคร้หอมที่ช่วยให้มีกลิ่นหอมและสดชื่นขึ้น 2.ควรทำแต่พอดีใช้เพราะถุงหอมตะไคร้ไม่สามารถเก็บและใช้งานได้ในระยะเวลาที่นานมาก 5.4 การเผยแพร่ นำเสนอความรู้สู่นักเรียน คุณครูและผู้ปกครอง เนื่องในงานวันเปิดบ้านวิชาการโรงเรียนสตรีประเสริฐศิลป์ จังหวัดตราด ประจำปีการศึกษา 2565

บรรณานุกรรม Capitalorganic (2561 มีนาคม 2) ประโยชน์ของตะไคร้. สืบค้นจาก : https://www.capital-organic.com ไทยรัฐ (2563 พฤศจิกายน 17) สรรพคุณของตะไคร้. สืบค้นจาก : https://www.thairath.co.th/lifestyle/food/1975261 กนตวรรณ อึ้งสกุล (2563 ตุลาคม 21) วิธีการำถุงหอม. สืบค้นจาก : http://www.clinictech.ops.go.th/online/pages/techlist_display.asp?tid=3514

ภาคผนวก