ภาษาไทยวันละคำ (ชุดที่ ๓) ภาคเรียนที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๖ โดย นางสาวเกตุศิณี แก้วน้อย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านแพง ตำบลสว่าง อำเภอสว่างวีระวงศ์ จังหวัดอุบลราชธานี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานีเขต ๔ กระทรวงศึกษาธิการ
คำนำ ภาษาไทยเป็นเอกลักษณ์ประจำชาติ เป็นสมบัติทางวัฒนธรรมอันก่อให้เกิดความเป็นเอกภาพ และ เสริมสร้างบุคลิกภาพของคนในชาติให้มีความเป็นไทย เป็นเครื่องมือในการติดต่อสื่อสาร เพื่อสร้างความเข้าใจและ ความสัมพันธ์อันดีต่อกัน ทั้งยังเป็นเครื่องมือในการแสวงหาความรู้ ประสบการณ์จากแหล่งข้อมูลสารสนเทศต่าง ๆ เพื่อพัฒนาความรู้ ความคิดวิเคราะห์ วิจารณ์ และสร้างสรรค์ให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและความก้าวหน้า ทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี ตลอดจนนำไปใช้ในการพัฒนาอาชีพให้มีความมั่นคงทางสังคมและเศรษฐกิจ เนื่องจาก ภาษาไทยเป็นสมบัติของชาติที่ควรค่าแก่การเรียนรู้ ทั้งยังเป็นการอนุรักษ์และสืบสานให้คงอยู่คู่ชาติไทยตลอดไป กิจกรรมภาษาไทยวันละคำ จัดทำขึ้นเพื่อให้นักเรียนเกิดความกล้าแสดงออกในการนำเสนอคำศัพท์ หน้าเสาธง ได้พัฒนาทักษะในการฟัง พูด การอ่าน การเขียนคำในภาษาไทย รู้จักความหมายของคำในภาษาไทย สามารถนำคำไปใช้ให้ถูกต้องตามหลักภาษาไทย และช่วยส่งเสริมให้นักเรียนรู้จักแสวงหาความรู้เพื่อเป็นพื้นฐาน การศึกษาในระดับที่สูงขึ้น เกตุศิณี แก้วน้อย
ภาษาไทยวันละคำ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านแพง สพป.อบ.๔ ลำดับ คำศัพท์ คำอ่าน ความหมาย ว/ด/ป ๑. กฎเกณฑ์ กด-เกน ข้อกำหนดที่วางไว้เป็นหลักให้ปฏิบัติ ๒. กระดาษ กระ-ดาด วัตถุเป็นแผ่นบาง ใช้เขียนหรือพิมพ์หนังสือ ๓. กระต่าย กระ-ต่าย ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ขนปุย หูยาว ๔. กระป๋อง กระ-ป๋อง ภาชนะทำด้วยเหล็ก มีรูปเป็นทรงกระบอก สำหรับบรรจุ ของต่าง ๆ ๕. กระเป๋า กระ-เป๋า เครื่องใช้รูปคล้ายถุงสำหรับใส่สิ่งของต่างๆ มีฝาปิดเปิดได้ ๖. กรรมกร กำ-มะกอน ลูกจ้างที่ใช้แรงงาน ๗. กางเกง กาง-เกง เครื่องนุ่งมี ๒ ขา ๘. กุ้ง กุ้ง ชื่อสัตว์น้ำ ลำตัวยาว แบนหรือกลม แบ่งเป็นปล้องๆ ๙. เกลือ เกลือ วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหาร ๑๐. แกงบวด แกง-บวด ของหวานที่ใช้เผือก มัน ต้มกับนํ้าตาลและกะทิ ๑๑. ไกว ไกว ทำสิ่งที่ห้อยอยู่ให้แกว่งไปมา ๑๒. กีตาร์ กี-ต้า เครื่องดนตรีชนิดหนึ่ง รูปคล้ายซอฝรั่ง มี 6 สาย ใช้มือดีด ๑๓. ขะมักเขม้น ขะ-มัก-ขะเม่น ตั้งใจทำอย่างรีบเร่ง
ภาษาไทยวันละคำ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านแพง สพป.อบ.๔ ลำดับ คำศัพท์ คำอ่าน ความหมาย ว/ด/ป ๑๔. ข่าว ข่าว เรื่องราวที่เกิดใหม่หรือเป็นที่สนใจ ๑๕. ข้าว ข้าว ชื่อไม้ล้มลุก นิยมนำเมล็ดเป็นอาหารหลัก ๑๖. ขยะ ขะ-หยะ เศษของที่ไม่ใช้แล้ว ๑๗. ข้อความ ข้อ-ความ ใจความสั้น ๆ ของเรื่อง ๑๘. ของขวัญ ของ-ขวัน สิ่งของที่มอบให้กันในโอกาสต่างๆ ๑๙. คดี คะ-ดี เรื่องที่ฟ้องร้องหรือกล่าวหากันในทางกฎหมาย ๒๐. คมนาคม คะ-มะ-นาคม การติดต่อไปมาถึงกัน ๒๑. ครอบครัว ครอบ-ครัว สถาบันสังคมที่ประกอบด้วยสามีภรรยาและบุตร ๒๒. คลินิก คลิ-หนิก สถานรักษาพยาบาล ๒๓. คัมภีร์ คำ-พี หนังสือตำราทางศาสนา ๒๔. คาถา คา-ถา คำเสกที่ถือว่าศักดิ์สิทธิ์ ๒๕. คำขวัญ คำ-ขวัน ถ้อยคำที่แต่งขึ้นเพื่อเตือนใจหรือเพื่อให้เป็นสิริมงคล ๒๖. คูปอง คู-ปอง บัตรหรือตั๋วชนิดหนึ่งที่ใช้แลกของ ซื้อของ ๒๗. คะน้า คะ-น้า ชื่อไม้ล้มลุก ใช้เป็นผักใบเขียว
ภาษาไทยวันละคำ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านแพง สพป.อบ.๔ ลำดับ คำศัพท์ คำอ่าน ความหมาย ว/ด/ป ๒๘. เงิน เงิน วัตถุที่ใช้วัดราคาในการซื้อขายแลกเปลี่ยนกัน ๒๙. จดหมาย จด-หมาย หนังสือที่มีไปมาถึงกัน ๓๐. โจ๊ก โจ๊ก ข้าวต้มที่ใช้ปลายข้าว ต้มจนเละ ๓๑. โจร โจน ผู้ร้ายที่ลักขโมยหรือปล้นทรัพย์สินผู้อื่น ๓๒. จระเข้ จอ-ระ-เข้ สัตว์เลื้อยคลานขนาดใหญ่ ปากและหัวยาว หากินในนํ้า ๓๓. จิ้งหรีด จิ้ง-หรีด แมลงมีสีน้ำตาลแดง และขุดรูอยู่ในดิน ตัวผู้มีอวัยวะทำ เสียง ๓๔. จิตรกร จิด-ตระกอน ช่างวาดภาพ ๓๕. จุฬา จุ-ลา ชื่อว่าวชนิดหนึ่ง มีรูปร่าง 5 แฉก หัวแหลมเป็นรูปกรวย ๓๖. เฉาก๊วย เฉา-ก๊วย ชื่อขนมชนิดหนึ่ง สีดํา กินกับน้ำหวาน ๓๗. ฉลอง ฉะ-หลอง จัดงานเพื่อแสดงความยินดีในโอกาสต่าง ๆ ๓๘. ชะลอม ชะ-ลอม เครื่องสานชนิดหนึ่ง สานด้วยตอก ตาห่าง ๆ สำหรับใส่ สิ่งของ ๓๙. ชะอม ชะ-อม ชื่อไม้พุ่ม มีหนาม กลิ่นแรง ใบเล็กเป็นฝอย ยอดและ ใบอ่อนกินได้
ภาษาไทยวันละคำ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านแพง สพป.อบ.๔ ลำดับ คำศัพท์ คำอ่าน ความหมาย ว/ด/ป ๔๐. ชาม ชาม ภาชนะรูปคลุ่ม ๆ สำหรับใส่อาหาร ๔๑. ชายคา ชาย-คา ส่วนที่สุดของหลังคาบ้าน ๔๒. ชาวนา ชาว-นา ผู้มีอาชีพทำนา ๔๓. ชิงช้า ชิง-ช้า นั่งผูกด้วยเชือก 2 ข้าง แขวนตามกิ่งไม้หรือที่สูง สำหรับนั่งหรือยืนไกวไปมา ๔๔. ซาลาเปา ซา-ลา-เปา ชื่อขนมชนิดหนึ่งของจีน ทำด้วยแป้งสาลี ปั้นเป็น ลูกกลม ๔๕. โซ่ โซ่ โลหะมีเหล็กเป็นต้นที่เกี่ยวกันเป็นข้อๆ เป็นสายยาว สำหรับผูกล่ามแทนเชือก ๔๖. ญี่ปุ่น ยี่-ปุ่น ชื่อประเทศที่อยู่ในหมู่เกาะทางทิศตะวันออกของ ประเทศจีน ๔๗. ดนตรี ดน-ตรี เสียงที่ประกอบกันเป็นทำนองเพลง ๔๘. ดาว ดาว สิ่งที่เห็นเป็นดวงเล็ก ๆ มีแสงในท้องฟ้าเวลามืด ๔๙. ดักแด้ ดัก-แด้ ตัวอ่อนระยะสุดท้ายของแมลงหลายชนิดที่สร้างเปลือก แข็งหุ้มตัวเพื่อที่จะเจริญวัยเปลี่ยนรูปร่างเป็นตัวเต็มวัย ๕๐. โดนัท โด-นัด ขนมชนิดหนึ่งทำจากแป้ง เป็นรูปวงแหวน ทอดน้ำมัน โรยน้ำตาลทราย
ภาษาไทยวันละคำ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านแพง สพป.อบ.๔ ลำดับ คำศัพท์ คำอ่าน ความหมาย ว/ด/ป ๕๑. ตลก ตะ-หลก ผู้ที่ทำให้คนอื่นขบขันด้วยคำพูดหรือกิริยาท่าทาง ๕๒. ตลาด ตะ-หลาด สถานที่ที่จัดไว้ให้ผู้คนมาซื้อขายของต่าง ๆ ๕๓. ตะหลิว ตะ-หลิว เครื่องมือทำด้วยเหล็ก ใช้ทอดหรือผัดในกระทะ ๕๔. ตำรวจ ตำ-หรวด เจ้าหน้าที่ของรัฐ มีหน้าที่ตรวจตรารักษาความสงบ จับกุม และปราบปรามผู้กระทำผิด ๕๕. ตะกร้อ ตะ-กร้อ ลูกกลมสานด้วยหวาย สำหรับเตะ ๕๖. ตะไคร้ ตะ-ไคร้ ชื่อไม้ล้มลุก ขึ้นเป็นกอ กลิ่นหอม ใช้ปรุงอาหาร ๕๗. เตาแก๊ส เตา-แก๊ด เตาหุงต้มที่ใช้แก๊สเป็นเชื้อเพลิง ๕๘. ถนน ถะ-หนน ทางที่ทำขึ้น ๕๙. ถุงเท้า ถุง-เท้า สิ่งที่ใช้สวมเท้า มีลักษณะยืดและหดได้ ๖๐. ทองกวาว ทอง-กวาว ชื่อพรรณไม้ เป็นไม้ต้น ดอกสีแสด ๖๑. ทองม้วน ทอง-ม้วน ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้งประสมกับกะทิและไข่ ม้วนเป็นหลอด ๖๒. ทายาท ทา-ยาด ผู้รับตำแหน่งหน้าที่ต่อจากบุคคลอื่น ผู้สืบสกุล
ภาษาไทยวันละคำ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านแพง สพป.อบ.๔ ลำดับ คำศัพท์ คำอ่าน ความหมาย ว/ด/ป ๖๓. โทรทัศน์ โทร-ระ-ทัด การถ่ายทอดเสียงและภาพได้พร้อมกันจากที่หนึ่งไปยัง อีกที่หนึ่ง ๖๔. ธนาคาร ทะ-นาคาน สถานที่ที่รับฝากเงินเป็นการทั่วไป ๖๕. ธนู ทะ-นู อาวุธชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยคันสำหรับยิง ๖๖. ธุรกิจ ทุ-ระ-กิด การประกอบอาชีพเพื่อมุ่งการค้าหากำไร ๖๗. นาฬิกา นา-ลิ-กา เครื่องบอกเวลา ๖๘. น้ำผึ้ง น้ำ-ผึ้ง นํ้าหวานมีลักษณะข้นที่แมลงผึ้งเก็บสะสมเอามาจาก เกสรดอกไม้ ๖๙. นายพราน นาย-พราน ผู้หากินในทางจับสัตว์หรือยิงสัตว์ ๗๐. นิทาน นิ-ทาน เรื่องที่เล่าต่อกันมา ๗๑. บรรจุ บัน-จุ ใส่ลงไว้ในภาชนะ ๗๒. บริเวณ บอ-ริ-เวน ปลาทะเลขนาดใหญ่ เป็นพวกสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ๗๓. บิณฑบาต บิน-ทะบาด กิริยาที่พระภิกษุสามเณรรับของที่ผู้คนนำมาใส่บาตร ๗๔. บันได บัน-ได สิ่งที่ทำเป็นขั้นๆ สำหรับก้าวขึ้นลง
ภาษาไทยวันละคำ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านแพง สพป.อบ.๔ ลำดับ คำศัพท์ คำอ่าน ความหมาย ว/ด/ป ๗๕. โบ โบ เชือกที่ทำเป็น ๒ ห่วง คล้าย หูกระต่ายแล้วผูกไขว้ กันเป็นเงื่อน ๗๖. ประกวด ประ-กวด แข่งขันเพื่อเลือกเฟ้นเอาดี โดยมีการตัดสิน ๗๘. ประกาศ ประ-กาด แจ้งให้ทราบทั่วกัน ๗๙. ปลาหมึก ปลา-หมึก ชื่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ที่มีขาซึ่งเรียกว่าหนวด อยู่บริเวณหัว อาศัยอยู่ในทะเล ๘๐. ผลิต ผะ-หลิด ทำให้เกิดขึ้น ๘๑. ผลไม้ ผน-ละ-ไม้ ลูกหรือผลของต้นไม้ ๘๒. ผลัด ผลัด เปลี่ยนแทนที่ ๘๓. ฝน ฝน น้ำที่ตกลงมาจากเมฆเป็นเม็ดๆ,ทำให้แหลม ๘๔. พัดลม พัดลม เครื่องพัดให้เย็นด้วยแรงไฟฟ้า ๘๕. พุทรา พุด-ซา ชื่อไม้ต้น กิ่งมีหนาม ผลมีทั้งกลมและรี ๘๖. เพลง เพลง สำเนียงขับร้อง, ทำนองดนตรี ๘๗. ฟักทอง ฟัก-ทอง ไม้เถา ผลแป้นเป็นพูโดยรอบ เนื้อในสีเหลือง
ภาษาไทยวันละคำ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนบ้านแพง สพป.อบ.๔ ลำดับ คำศัพท์ คำอ่าน ความหมาย ว/ด/ป ๘๘. ฟุตบอล ฟุด-บอน เรียกลูกกลมทำด้วยวัสดุต่าง ๆ เช่น หนัง ยาง พลาสติก ๘๙. ภาพยนตร์ พาบ-พะยน ภาพฉายด้วยเครื่องทำให้เห็นเป็นภาพเคลื่อนไหวได้ ๙๐. มลพิษ มน-ละ-พิด พิษเกิดจากความสกปรกของสิ่งแวดล้อม ๙๑. มายากล มา-ยา-กน การแสดงที่ลวงตาให้เห็นเป็นจริง ๙๒. ยาย ยาย แม่ของแม่, เมียของตา ๙๓. เรือใบ เรือ-ใบ เรือชนิดหนึ่งที่แล่นด้วยกำลังลมโดยมีเสากระโดง สำหรับ ขึงผ้าใบเพื่อรับลม ๙๔. รางวัล ราง-วัน ของหรือเงินที่ได้มาเพราะความดีความชอบหรือ ความสามารถ ๙๕. ระเบียบ ระ-เบียบ แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติ ๙๖. โรงงาน โรง-งาน สถานที่ ใช้คน ผลิต ประกอบ บรรจุ ซ่อมสิ่งต่าง ๆ ๙๗. ลูกข่าง ลูก-ข่าง ของเล่นอย่างหนึ่งเป็นลูก กลม ๆ มีเดือยใช้ปั่นให้หมุน ด้วยมือหรือด้วยเชือก ๙๘. หิมะ หิ-มะ ละอองน้ำแข็งที่ตกลงมายังพื้นโลก ๙๙. แหวน แหวน เครื่องประดับสำหรับสวมนิ้วมือ ๑๐๐ อาหาร อา-หาน ของกิน, เครื่องคํ้าจุนชีวิต, เครื่องหล่อเลี้ยงชีวิต