นาวิกศาศตร์ เดือน มิถุนายน ๒๕๖๕

ื
ึ
ื
ี
้
จังหวัดนนทบุรีขณะน ในการบินข้นลงของเคร่องบินจะม ี ก็พลอยได้เอกราชตามไปด้วยภายใต้เง่อนไขหน่ง
ึ
เรือทอยเลอร์ ๒ ลา แล่นอานวยความสะดวก และ แต่หลังจากได้ปกครองตนเองไม่นานนัก ก็เกิดการปฎิวัต ิ
�
�
ั
ื
ความปลอดภัยของเคร่องบิน เม่อเลิกใช้เคร่องบิน เรือ ๒ ลาน ้ ี รัฐประหารจนถึงสงครามกลางเมืองท้งในเวียดนามใต้ ลาว
ื
�
ื
ี
่
มาอยู่ทหมวดเรือเล็ก บก.กร. อย่างใดไม่ทราบ แต่ต้อง และกัมพูชา ส�าหรับที่ลาว ลาวแดงมีอ�านาจมากขึ้นขจัด
ั
ั
คอยกวดขันให้เรือสมาร์ท และสะอาด ในการรับรอง ลาวฝ่ายขวาได้ ทาให้ประเทศไทยตกทน่งเผชิญกับลทธ ิ
่
�
ี
ั
ี
่
้
่
�
ู้
ึ
�
ี
ั
ี
ิ
ผู้มาเย่ยมเยือน ฯลฯ ปัจจุบนท บก.กร. มีสานกงาน คอมมวนิสต์ทแม่นาโขง ซ่งสหรัฐอเมริกาผเป็น “นายใหญ่”
ผู้บังคับบัญชา หัวหน้า และฝ่ายเสนาธิการประจา ของเสรีนิยมเกรงว่า คอมมิวนิสต์จะเหมือนเกม “โดมิโน”
�
ี
ู
ผู้บังคับบัญชาก็ “หะเรีย”งานของนายธงไปได้มาก ท่หากไทยล้มก็ล้มตามไปถึงคาบสมุทรมลาย และช่องแคบ
การดาเนินการจัดต้ง “นปข.” ม บก.กร. เป็น “เจ้าภาพ” มะละกา จึงพยายามสกัดกั้นการแทรกซึมข้ามแม่น�้าโขง
ั
ี
�
ี
ั
เร่มด้วยการประชุมจากหน่วยเก่ยวข้องต่าง ๆ ถึงเร่อง ด้วยการสนับสนุนให้จัดต้ง นปข. มีสถานีเรือ ๔ แห่ง ต้งแต่
ิ
ั
ื
ี
การจัดหน่วย การฝึกองค์บุคคล และการใช้เรือกับ จังหวัดเชียงรายลงมาถึงจังหวัดอุบลราชธาน ต้งแต่บัดน้น
ั
ั
้
ู
ี
ั
�
้
ยทโธปกรณ์ททางสหรฐอเมริกาผ้มีความคิดให้ตงหน่วย คู่ต่อสู้ของทหารเรือไทยท่เวทีชกแม่นาโขงน้นมาจาก
ี
่
ุ
ั
ั
ี
ได้ส่งเรือตรวจการณ์ล�าน�้า (Partrol Boat, River-PBR) ลาวแดงท่ประสบการณ์การรบจากสงครามเอกราช และ
ู
ชุดแรกมา ๖ ล�า แล้วตามมาอีก ๒๐ ล�า นับว่าเป็นเรือที่ สงครามกลางเมืองอันเป็นค่ต่อส้ระดับ “มือพระกาฬ”
ู
ถอนมาจากการใช้งานในเวียดนาม เรือมีปืนกลหนักเป็น ความเข้มข้นของการต่อส้เหนได้จากตวอย่าง เมอวนท ่ ี
ั
ื
ั
็
ู
่
�
อาวุธประจาเรือ ใช้เคร่องยนต์เจ็ต ความเร็วสูงสุด ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๘ “เรือ ล.๑๒๓ ของ นปข.
ื
ี
ี
ิ
๒๕ นอต ความคล่องตัวสูง ประเด็นส�าคัญในการประชุม ในความควบคุมของ เรือตร โชต แทนศร กาลังลาดตระเวน
�
ั
อยู่ท่ว่า ผู้ควบคุมเรือช้นยศเรือโท จะเป็นนายทหารประเภท ก ค้นหาการลักลอบขนอาวุธจากฝั่งลาว บริเวณดอนน้อย
ี
(จากสายงานหลักหรือจบจากโรงเรียนนายเรือ) หรือ หมู่บ้านท่ามะเฟือง ตาบลโพสา อาเภอท่าบ่อ จังหวัด
�
�
นายทหารประเภท ข (มาจากตากว่าช้นสัญญาบัตร) บ้างว่า หนองคาย ได้ถูกระดมยิงจากฝั่งลาว จนเป็นเหตุให้
ั
�
่
ี
เป็นเรือความเร็วสูงต้องเป็นนายทหารจากโรงเรียนฯ เรือ ล.๑๒๓ ต้องเกยต้นท่หาดท้ายดอนน้อย และ
ื
ี
ี
ั
บ้างว่า ความเร็วเรือไม่เก่ยวกับนายทหารจากท่ใด ผู้เขียน พันจ่าตร ปรัศน์ พงษ์สุวรรณ เสียชีวิตพร้อมท้ง จ่าเอก
ี
ึ
ที่นั่งฟังอยู่ในที่ประชุมก็นึกในใจว่า เรือโทจากโรงเรียนฯ บัญญัต ฆารกุล บาดเจ็บสาหัส” ซ่งคนประจาเรือถอนตัว
�
ิ
�
ื
ี
ื
๒๐ กว่าคนต้องมาจากกองเรือต่าง ๆ อันจะทาให้กองเรือ จากเรือเกยต้นได้ แต่ศพ พันจ่าตร ปรัศน์ ติดอยู่ในเรือเม่อ
่
ั
ู
ขาดคนประจาเรือ น่าจะเลือกนายทหารประเภท ข พยายามกศพกถกฝายลาวยงมาท้งจากบนฝง และจากเรอ
ื
�
ั่
้
็
ิ
ู
ี
ท “หน่วยก้าน” ดีมาฝึกอบรมให้ดีตามท่ต้องการซ่งจะ ยากต่อการดาเนินการ พลเรือเอก สงัด ชะลออย ผู้บัญชาการ
่
ึ
ู่
ี
�
ปูทางความก้าวหน้าของนายทหารเหล่านี้ด้วย และแล้ว ทหารสูงสุดและรักษาการผู้บัญชาการทหารเรือ ปฏิญญา
ั
้
ี
ิ
ผลก็ออกมาตามท่นึกไว้ ท้งน ก็ได้ออกความคิดไปยังนาย ออกมาว่า “ถ้าไม่ได้ศพคืน ก็ต้องเพ่มศพ” แล้วเรียก
ี
ี
ท่านว่า “ครูครับ ความเร็วเรือไม่เก่ยวกับนายทหาร นักท�าลายใต้น�้าจู่โจม (SEAL) มาเสริมก�าลัง
ึ
โรงเรียน” ท่านหัวเราะหึ ๆ กลางคืนวันรุ่งข้น ๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๑๘
้
ี
�
ี
ึ
สถานการณ์ท่ทหารเรือต้องไปข้นเวทีชกท่แม่นาโขง หมู่นักท�าลายใต้น�้าจู่โจม น�าโดย เรือโท อนุวัต บุญธรรม
กเนองมาจากภายหลงสงครามโลกครงหลงจบลง เวยดนาม ระวังป้องกันโดยนาวิกโยธิน ได้ลอบไปยังเรือ ล.๑๒๓
ั
ี
้
ื
ั
่
็
ั
�
ั
ึ
�
้
ั
�
ก็ทาสงครามเอกราชกับฝร่งเศส และได้เอกราชใน อีกคร้งหน่ง นักทาลายใต้นาจู่โจม ๔ นาย เข้าถึงเรืออย่างเงียบ ๆ
พ.ศ. ๒๔๙๗ พร้อม ๆ กับการแบ่งเวียดนามออกเป็นเหนือ ตรวจกับระเบิด (ถ้ามี) พบศพ พันจ่าตร ปรัศน์ น่งพับเพียบ
ี
ั
่
้
ั
้
ื
ั
ื
ู
(คอมมิวนิสต์) กับใต้ (เสรีนิยม) และลาวกับกัมพูชา อยในหองถอทายเรอ หวเขาซายตงเลกน้อย หนหลงใหแทน
้
่
ั
็
ั
่
้
้
นาวิกศาสตร์ 49
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ื
จอเรดาร์ หน้าหันไปทางท้ายเรือ (คงดูภูมิประเทศเพ่อ การปกครอง พ.ศ. ๒๔๗๕ ท่านออกจากราชการกรณ ี
�
ี
ั
รายงานตาบลท่เรือ) มือซ้ายกาท่พูดโทรศัพท์ หลงจาก กบฏแมนฮัตตัน พ.ศ. ๒๔๙๗ ผู้เขียนเคยพบและ
ี
�
ิ
�
�
้
ื
นักทาลายใต้นาจู่โจม พันจ่าเอก พิชิต อิฐสมบัต เคล่อนศพ เรียนถามท่านว่า ทาไมยรรยง เรียนพรรคกลินเพราะ
�
ตรวจกับระเบิดแล้ว ทั้ง ๔ นาย ช่วยกันย้ายศพ โดยใช้ผ้า บุคลิกของยรรยง มีลักษณะผู้น�าด น่าเป็นพรรคนาวิน
ี
่
ี
คลุมปืนกลของเรือเป็นผ้าห่อศพออกจากเรือ วิ่งแบกศพ ท่านพ่อตอบว่า “เป็นพรรคนาวินเสยงต่อภัยการเมือง
�
กลับหลังดอนแตงท่โผล่นา นาศพลงเรือแล้วพายเข้าฝั่ง จึงให้ยรรยง เรียนพรรคกลิน) ชุดกู้ภัยพบว่าเรือน่งแท่น
ั
ี
�
้
ได้ส�าเร็จ อยู่บนโคลนบนดินเหนียว พยายามขุดดินเป็นร่องนา และ
�
้
�
ื
้
�
ใช้เคร่องสูบนาดูดนาท้องเรือช่วยให้เรือเบา ท่ามกลาง
้
สายตาทหารลาว เวลาประมาณ ๐๕๓๐ ทหารลาว
ี
ตะโกนย่วยุว่า “เอาเรือของมึงไปเถอะ กูข้เกียจเฝ้า”
ั
ู
“มึงอยากกินบักหัวแตกบ่อ” (ลกปืน) “มึงอยากกิน
ึ
หัวปลีบ่อ” (จรวด อาร์.พี.จี. รูปร่างเหมือนหัวปลี) ซ่งทางไทย
มิได้ตอบโต้โดยใช้เวลาเพียง ๑๕ นาที ก็ลอยล�าเรือ และ
�
�
ื
้
ดึงเรือออกนาลึกได้ ติดเคร่องยนต์เรือ นาเรือออกแล่นได้
แม้ตัวเรือจะพรุนด้วยกระสุนนับไม่ถ้วน เข้าจอดเรือ
ท่บ้านท่ามะเฟือง เวลาประมาณ ๐๘๐๐ ท่ามกลาง
ี
การแสดงความยินดีจากฝูงชนจานวนมาก (กระดูกง ู
�
มีนาคม ๒๕๑๙)
ิ
ั
ี
่
้
�
ี
จากประวตศาสตร์ ทหารเรอขนเวทชกทแม่นาโขง
ื
้
ึ
มาต้งนานแล้ว ซ่งเห็นได้จากในรัชสมัยรัชกาลท ๕ นักรบ
ั
่
ี
ึ
ี
ี
ี
ี
่
ชาวจนทไทยเราเรยกว่า “พวกฮ่อ” ได้หลบหนมาจาก
เมืองจีนเข้ามาในแคว้นตังเกี๋ยของญวน และในเมืองลาว
ภายในห้องถือท้ายของเรือ ล.๑๒๓ เป็นบริเวณที่ ต้งแต่ พ.ศ. ๒๔๐๗ พวกฮ่อลงมาทาท่าทางว่าจะเข้าต ี
�
ั
นาวาตรี ปรัศน์ พงษ์สุวรรณ ถูกยิงถึงแก่ความตาย เมืองหลวงพระบาง และหนองคาย พระเจ้ากรุงหลวงพระบาง
ี
พันจ่าตร ปรัศน์ ได้รับพระราชทานเล่อนยศเป็น ซึ่งเวลานั้นพระชนมายุ ๗๕ แล้ว และเจ้าเมืองหนองคาย
ื
ี
ี
นาวาตร มีงานพระราชทานเพลิงศพ นาวาตร ปรัศน์ ต่างกราบบังคมทูลขอความช่วยเหลือจากกรุงเทพฯ
�
ึ
พงษ์สุวรรณ ณ วัดเครือวัลย์วรวิหาร เขตบางกอกใหญ่ จึงโปรดให้ส่งทหารข้นไปทางเหนือ และทาการรบ
�
กรงเทพฯ วนท ๒๕ กมภาพันธ พ.ศ. ๒๕๑๙ นาวาตร ปรศน์ ต่อต้านพวกฮ่อได้สาเร็จ (เจ้าชีวิต; พระเจ้าวรวงศ์เธอ
ี
ั
ี
์
ั
ุ
ุ
่
ถือได้ว่าเป็นทหารเรือ “ผู้ไม่เลือกเวทีชก” และชกอย่าง พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์) พ.ศ. ๒๔๒๗ ทางราชการได้ส่ง
สมศักดศร นอกจากน้กลางคืนของวันท ๓๐ พฤศจิกายน ทหารมะรีน ๑ หมวด ประกอบด้วย นายร้อยตรี ๑ นาย
ิ
ี
ี
ี
่
์
พ.ศ. ๒๕๑๘ นปข. เป็น “แม่งาน” ในการพยายาม พลทหาร ๒๔ นาย พร้อมด้วยปืนกลแคตลิงกัน ๒ กระบอก
ี
กู้เรือ ล.๑๒๓ ออกจากเกยตื้นให้ได้ โดยการอ�านวยการ ร่วมไปกับกองทัพท่ไปปราบปรามพวกฮ่อทางภาคเหนือ
ของ นาวาเอก ยรรยง กุลก�าม์ธร ที่ปรึกษา นปข. (ยรรยง อันมีเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสงชูโต) เป็นแม่ทัพ
ึ
เป็นนักเรียนพรรคกลินรุ่นเดียวกับผู้เขียน เป็นบุตรของ (ราชนาวิกโยธิน; พ.ศ. ๒๕๔๐) ซ่งแสดงว่าทหารมะรีน
ี
�
้
�
ี
พลเรือตร ชลิต กุลกาม์ธร ผู้ได้ร่วมในการเปล่ยนแปลง ชุดน ได้เดินทางขึ้นเหนือช่วยให้ “ทาการรบต่อต้านพวกฮ่อ
ี
นาวิกศาสตร์ 50
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ทหารมะรีนในกรมแสงในชุดกะลาสีสีดำายืนอยู่หน้าช้างที่บรรทุกปืนกลแคตลิงกัน ๒ กระบอก
ในการขึ้นไปปราบฮ่อที่ภาคเหนือ พ.ศ. ๒๔๒๗

�
็
ได้สาเรจ” ผู้เขียนเคยไปชมพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์
ที่เชียงใหม่ ในส่วนการแสดงประวัติของเชียงใหม่ มีภาพ
�
ี
ทหารเรือในชุดกะลาสีสีดายืนแถวอยู่หน้าช้างท่บรรทุก
ปืนกลหนักอยู่บนหลังอยู่ในตู้แสดงภาพ ได้ยินนักเรียน
ึ
ผู้หน่งร้องบอกเพ่อนว่า “ทหารเรือมาปราบฮ่อ” ก็เข้าใจ
ื
ได้ว่าเขาเห็นชุดกะลาสีก็เป็นทหารเรือแน่ ๆ ถ้าหาก
แต่งกายชุดอ่นคงไม่รู้ว่าเป็ทหารเรือหรือทหารมะรีน ภาพน้น
ั
ื
แสดงว่า เม่อจาเป็นทหารเรือไม่ได้เลือกเวทีชก แม้เวท ี
ื
�
นั่นจะห่างไกลจากบ้านเกิดก็ตาม และชกมาตั้งนานแล้ว ปืนกล catling gun สั่งซื้อจากสหรัฐอเมริกา พ.ศ. ๒๔๑๘ ยิงได้
๔๐๐ นัด/นาที อันทันสมัยมากเวลานั้น
ี
ภายหลังจบการศึกษาท่โรงเรียนเสนาธิการทหารเรือ
ั
ขณะเป็น นาวาโท กองทัพเรือลงคาส่งให้ไปศึกษา
�
ั
ี
่
ู
หลกสตร Command ท U.S. Naval War College
รัฐโรดไอแลนด์ (R.I.) สหรัฐอเมริกา พ.ศ. ๒๕๑๗-๒๕๑๘
กลับบ้านถูกบรรจ “ประจาโรงเรียนนายทหารเรือ (รร.นท.)
ุ
�
ผู้บัญชาการโรงเรียนนายทหารเรือ (ผบ.รร.นท.)
ิ
�
์
�
ั
์
พลเรือโท สวัสด ปวนะฤทธ ลงคาส่งให้เป็น “อาจารยประจา
ิ
์
โรงเรียนเสนาธิการทหารเรือ (รร.เสธ.ทร.) แต่ละเหล่าทัพ
ต่างคนต่างเรียน ไม่รู้กันว่าเรียนอะไรกันบ้าง จึงเสนอ
เร่องต่อ รอง ผบ.รร.นท. (นาวิน) พลเรือตร สุรพล
ื
ี
แสงโชต ผู้รับผิดชอบและดูแล รร.เสธ.ทร. (ขณะน้นไม่ม ี
ิ
ั
�
ทหารเรือ “ไม่เลือกเวทีชก” ขึ้นไปปราบฮ่อภาคเหนือในรัชสมัยรัชกาลที่ ๕ อัตรา ผบ.รร.เสธ.ทร. มีแต่อาจารย์อานวยการ รร.เสธ.ทร.
นาวิกศาสตร์ 51
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ั
ั
นาวาเอกพิเศษ) ว่านักเรียนโรงเรียนเสนาธิการท้งสามเหล่า หลังจากวางแผนกันเรียบร้อย นักศึกษาท้งหมด
ควรพบกัน และรู้ว่าแต่ละโรงเรียนมีหลักสูตร และ แถลงแผนของเหล่าทัพตนโดยมี พลเอก เสริม ณ นคร
ิ
เรียนกันอย่างไร ครูสรพล ท่านเห็นชอบด้วยแล้วเสนอต่อ ผู้บัญชาทหารสูงสุด เป็นประธาน เป็นการจบส้นการศึกษา
ึ
ิ
ื
ั
์
ผบ.รร.นท. ซ่ง ครูสวัสด ก็เห็นด้วย และส่งเร่องไปยัง หลังจากน้นมีการเล่นฟุตบอลระหว่างทีมนักกีฬาโรงเรียน
ื
โรงเรียนเสนาธิการเหล่าทัพอ่น ทางโรงเรียนเสนาธิการ เสนาธิการรวมเหล่าทัพ กับทีมข้าราชการจังหวัด
ี
ั
็
ี
ี
ทหารอากาศเหนด้วยทนท ส่วนโรงเรยนเสนาธการ เชียงใหม่ แล้วไปรับพระราชทานเล้ยงอาหารเย็นจาก
ิ
�
ทหารบกก็เห็นด้วยแต่ขอผลัดไปเป็นรุ่นหน้า เพราะรุ่นนี้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ ท่ตาหนักภูพิงคราชนิเวศน์
ี
็
จะมสมเดจพระบรมโอรสาธราชฯ ทรงเข้าศกษาด้วย กันถ้วนหน้าแล้ว ต่างคนต่างกลับบ้านโดยส่วนของ
ี
ิ
ึ
ึ
ี
จะมีปัญหาต่อการถวายความปลอดภัย แต่แล้วโรงเรียน ทหารเรือรู้สึกแปลก ๆ ท่ต้องไปข้นเวทีชกทางเมืองเหนือ
เสนาธิการทหารบก กลับแจ้งเห็นด้วยเพื่อเป็นการเฉลิม ท่มีแต่เทือกเขาแทนท่จะเป็นทะเลอย่างท่เคยกระทา
ี
�
ี
ี
ี
ิ
พระเกยรตพระองคท่านซงการศกษาร่วมโรงเรยนเสนาธการ มาช้านาน
ึ
ิ
ึ
่
ี
์
ท้งสามเหล่าทัพเป็นการพบกัน และฟังบรรยายการศึกษา ภูมิศาสตร์ และภูมิประเทศของไทยมีแม่นาลาคลอง
�
้
ั
�
ี
ของแต่ละโรงเรียนท่โรงเรียนเสนาธิการทหารบกมีการ แผ่ซ่านทั่วประเทศ แม้กรุงเทพฯ ยังเคยได้รับสมญานาม
เล่นกีฬาบางประเภทร่วมกันด้วยแล้วปลายปีการศึกษา ว่าเป็น “เวนิสแห่งตะวันออก” ดังนั้น “การปฏิบัติการ
�
�
�
้
�
ี
่
ี
็
ั
กมีการฝึกวางแผนร่วมสามเหล่าทพทจังหวดเชยงใหม่ ในลานา” ท่หน่วยเหนือมีกาลัง “กาหนดหน้าท ่ ี
ั
ี
�
้
�
โดยใช้ค่ายทหารบกท่น่นเป็นแหล่งศึกษา การพักอาศัย ความรับผิดชอบในการปฏิบัติการลานา” ต้งแต่
ั
ี
ั
ี
�
�
ต่างโรงเรียนต่างหาท่พักกันเอง คณาจารย์สามเหล่าทัพ พ.ศ. ๒๕๑๒ ก็หมายความว่ากองทัพเรือโดยกองเรือลานา
้
�
้
ร่วมกันออกปัญหาการวางแผนต้งแต่อยู่กรุงเทพฯ นักศึกษา เน้นผู้ปฏิบัติการ “ข้นเวทีชก” ตามแม่นาลาคลอง
ั
�
ึ
แต่ละเหล่าทัพต่างวางแผนใช้กาลังเหล่าทัพของตนในพ้นท ี ่ ท่เกิดเหตุการณ์อันต้องปฏิบัติการ ต่อจากน้ไปไม่ม ี
ี
�
ี
ื
ี
ี
ี
ซึ่งเหล่าทัพเรือมีก�าลัง นปข. ในแม่น�้าโขง พ่เล้ยงอย่างสหรัฐอเมริกา ท่ให้เรือ และอาวุธยุทโธปกรณ์
อย่างเหตุการณ์ท่แม่นาโขง ต้องยืนด้วยล�าแข้งของตนเอง
้
�
ี
ภาพด่านทหารพม่าที่แม่นาสาละวินตรงข้ามกับฝั่งไทย หลังจากถูกทหารกะเหรี่ยงเผาโจมตี (บางกอกโพสต์, ๒๑ ต.ค. ๖๔)
้
ำ
นาวิกศาสตร์ 52
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

�
้
�
ั
ั
มองดูสถานการณ์แม่นาลาคลองตามชายแดน อีกคร้งต้งแต่ พ.ศ. ๒๕๐๗ สงครามกลางเมืองในลาว
�
ี
ในปัจจุบัน ย้ายไปทางด้านตะวันตกชายแดนพม่า ดาเนินต่อไปควบคู่ไปกับสงครามเวียดนามท่สหรัฐอเมริกา
ี
ื
ท่ตรงข้ามแม่นาสาละวินในส่วนจังหวัดแม่ฮ่องสอน สนับสนุนเวียดนามใต้ และเม่อสหรัฐอเมริกา ถอนตัวจาก
�
้
ี
ี
�
เป็นรัฐกะเหร่ยงท่พยายามแยกตัวเป็นอิสระจาก เวยดนามใน พ.ศ. ๒๕๑๘ ทาให้เวยดนามเหนอ
ื
ี
ี
้
�
�
ิ
สหภาพพม่า เกิดการสู้รบระหว่างกองกาลัง Karen รวมชาตได้สาเร็จรวมทงขบวนการประเทศลาวมีชย
ั
ั
ื
National Union (KNU) กับทหารพม่า ก�าลังกะเหรี่ยง เหนือลาวฝ่ายอ่น อินโดจีนจึงปกครองด้วยลัทธ ิ
ึ
เข้มแข็งข้นทุกท ฝ่ายทหารพม่าก็พยายามปราบปราม คอมมิวนิสต์ หรือสังคมนิยมต้งแต่น้นมาซ่งฝ่ายตะวันตก
ี
ั
ึ
ั
ี
ึ
มากข้นท่บางเวลาใช้กาลังทางอากาศด้วย ต้งแต่ หวาดระแวงว่าสังคมนิยมจะข้ามแม่นาโขงสู่ไทย
ั
�
�
้
ี
ี
กลางเดือนตุลาคม ๒๕๖๔ ท่ผ่านมา การสู้รบรุนแรง รุกลงใต้สู่คาบสมุทรมลายูท่มีปรากฏการณ์ “แทรกซึม
ี
ู
ี
่
ึ
ึ
�
้
�
้
�
ิ
ื
ั
ู
่
ี
มากขน ชาวกะเหรยงทมภมลาเนาอย่ทงสองฟากฝั่ง ของ ผกค. ตามลาแม่นาโขงมากข้น” ซ่งเม่ออินโดจีน
้
ึ
้
�
แม่น�้าสาละวินหลบภัยการสู้รบมายังฝั่งไทย ไป ๆ มา ๆ ท้งผืนเป็นสังคมนิยมลงตัว ความสงบตามลาแม่นาโขง
ั
�
�
ี
กองกาลังฝ่ายไทยท่ประจาการอยู่ท่น่นคือ กรมทหารพราน ก็ลงตัวไปแบบไทย มีชายแดนประชิดชาติสังคมนิยม
�
ี
ั
ที่ ๓๖ (บางกอกโพสต์, ๒๑ ตุลาคม ๒๕๖๔) ควบคุม โดยมีแม่น�้าขวางกั้น
สถานการณ์อยู่บนบกฝั่งไทย ไม่มีกาลังทางเรือท่จะดูแล
�
ี
�
้
�
ื
การเคล่อนไหวในลานา บางเวลามีการปล้นเรือชาวบ้าน
�
้
ในแม่นา บางทีทางพม่าก็ว่าทางไทยเพิกเฉยต่อกองกาลัง
�
�
กะเหร่ยงท่ข้ามแม่นามาพักพิงทางฝั่งไทย ยังไม่มีใคร
ี
ี
้
�
ื
�
้
ี
พูดถึงความต้องการปฏิบัติการในลานาสาละวินท่เม่อ
ึ
เกิดความต้องการข้นมาก็เป็นการแน่นอนว่าทหารเรือ
ต้องไปเหมือนที่ไปแม่น�้าโขง ขึ้นชกเวทีใหม่ที่สาละวิน
ี
้
ั
�
สถานการณ์ และสถานภาพท่แม่นาโขงก่อนจัดต้ง
นปข. “มีการแทรกซึมของ ผกค. ตามแนวล�าแม่น�้าโขง
มากข้น ลักลอบส่งอาวุธยุทโธปกรณ์ข้นมา ลักลอบส่งคน
ึ
ึ
ออกไปอบรมนอกประเทศไทยแล้วกลับเข้ามา” ซ่ง นปข.
ึ
ได้ปฏิบัติการดังตัวอย่าง เช่น ในวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน
พ.ศ. ๒๕๑๘ เรือ นปข. หมายเลข ล.๑๒๓ ถูกฝ่ายลาวระดม แผนที่ดอนแตง
ยิงจนเรือต้องเกยต้นท่หาดดอนน้อย และ พันจ่าตร ปรัศน์ ลานาโขงชายแดนไทยมีแต่ นปข. แสดงกาลังอยู่
ี
ื
ี
�
้
�
�
ึ
เสียชีวิตดังกล่าวมาแล้ว ซ่งการปฏิบัติการเป็นไป ฝ่ายเดียวทคงเตะหูเตะตาทางลาวอย่ มการประชุม
ี
ี
่
ู
อย่างเข้มข้น สถานการณ์ในลาวหลังจากได้รับอิสรภาพ ร่วมระหว่างไทย-ลาว ปรับบทบาท นปข. ที่ดูแข็งกร้าว
จากฝรั่งเศสเมื่อสงครามครั้งหลังจบลง ก็เกิดการแย่งชิง ให้นุ่มนวลลง และเปล่ยนช่อหน่วยจาก “หน่วยปฏิบัติการ
ี
ื
�
อานาจระหว่างลาวฝ่ายขวา ลาวฝ่ายกลาง และขบวนการ ตามลาแม่นาโขง” เป็น “หน่วยเรอรกษาความสงบ
�
ั
ื
้
�
ประเทศลาว หรือลาวแดง เกิดสงครามการเมืองในลาว เรียบร้อยตามลาแม่นาโขง (นรข.)” ต้งแต่กลาง พ.ศ. ๒๕๔๗
�
้
�
ั
ั
ระหว่าง พ.ศ. ๒๕๐๒-พ.ศ. ๒๕๐๕ จนกระท่งหยุดยิงตาม เป็นต้นมา ซ่ง นรข. ก็ได้ปฏิบัติการตามภารกิจท่อยู่
ี
ึ
ั
สนธิสัญญากรุงเจนีวาให้จัดต้งรัฐบาลผสมสามฝ่าย ต่อมา ในลักษณะ “รับทางยุทธศาสตร์ รุกทางยุทธวิธี”
�
เกิดการแย่งอานาจกันอีก และเกิดสงครามการเมือง ท่ามกลางการเฝ้าระวังจากฝั่งลาวทุกวันทุกคืน
นาวิกศาสตร์ 53
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ต่อไป และดูจะรับทางยุทธวิธีอีกอย่างกลาย ๆ”
นี่ดูเหมือนจะเป็นอย่างที่ว่า “ไทยนี้รักสงบ”

้
ี
�
สถานการณ์ และเหตุการณ์ท่แม่นาสาละวิน
ี
ั
ื
อาจเป็นเหตุให้ทหารเรือ ข้นเวทีชกท่น่นเพราะคนอ่น
ึ
�
�
ไม่ถนัดในการกระทาการในลานา ประมาณการข่าวกรอง
้
�
ี
ื
ของพ้นท และผู้คนในพ้นท่ไว้ล่วงหน้าก็จะด เผ่อได้รับคาส่ง
ี
ื
่
ื
ี
�
ั
ึ
ให้ข้นชกจะได้มีการจัดหน่วย จัดเรือ และอาวุธยุทโธปกรณ์
เตรียมการฝึกองค์บุคคล ให้รับกับสถานการณ์ และพื้นที่
ได้ทันท่วงที
ั
หลังการจัดต้ง นปข. หรือ นรข. ในปัจจุบัน หากเกิด
ความต้องการหน่วยในลานาขนอก เขยนแปะฝาไว้เลย
้
�
้
ึ
ี
ี
�
�
จะเป็น “หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลา
แม่นาสาละวิน (นรส.)” ภารกจ “รกษาความสงบเรยบรอย
ี
�
ิ
ั
้
้
ตามล�าแม่น�้าสาละวิน” เวทีชกแห่งใหม่ของทหารเรือ
ี
่
ชกมาต้งแต่ข้นเหนือไปปราบฮ่อในรัชสมัยรัชกาลท ๕
ั
ึ
�
โดยไม่เลือกเวทีชก ผู้ท่ได้ฟังคาปรารภ “ทร.อย่าเลือก
ี
ึ
เวทีชก” ล้วนผู้ใหญ่กว่าผู้เขียน ซ่งท่านคงไปเฝ้า
ี
สมเด็จพระเจ้าตากสิน และเสด็จเต่ย กันมากท่านแล้ว
ึ
ผู้เขียนเป็นผู้หน่งท่ยังหลงเหลืออยู่ และหลงเหลือมา
ี
ปรากฏกับปัจจุบันว่า “ทร.จะชกทุกเวที” และจะชก
ิ
ี
ี
อย่างสมศักด์ศร “ใหญ่ก่ตันต้องสู้กัน ฟาดฟันให้รู้”
(ท่อนปรารภเพลงราชนาวี)
“ม้าใช้” ของ นปข. แล้ว นปส. ที่สาละวินจะใช้อะไร
่
ขณะผเขยนมยศเปนนาวาเอกอยทกรมขาวทหารเรอ
ู
ี
ี
้
็
ู
่
่
ื
ี
ึ
ได้ติดตามผู้บังคับบัญชา และได้รับฟังมีใจความหน่งว่า
�
้
“ทางลาวจะยิงทุกส่งทุกอย่างท่เคล่อนไหวในลานาโขง”
�
ิ
ี
ื
�
แสดงว่าฝ่ายลาวไม่เคล่อนไหวอะไรในลานา มีแต่ฝ่ายไทย
ื
�
้
ั
เท่าน้น ผู้เขียนเสนอแนะทดสอบ “กฎการปะทะ”
ี
ท่ทางลาว อ้างไว้โดยการลอยซากเรือขนาดใหญ่พอท ี ่
ฝั่งลาวจะเหนได้แน่นอนแล้วดว่าเขาจะยงตามทว่าไว้
่
ี
ิ
็
ู
หรือไม่ แต่ผู้บังคับบัญชาว่า “อย่าไปยุเขาเลย” ก็เลยไม่ได้
ทดสอบหลักนิยมของลาวโดย นปข. “รับทางยุทธศาสตร์
นาวิกศาสตร์ 54
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ภาพที่ ๑ เรือสินค้า The Ever Given เกยขอบฝั่งคลองสุเอซเสมือนจระเข้ขวางคลอง ทำาให้เศรษฐกิจโลกผันผวน

ุ
้
้
�
้
่
�
่
่
�
ุ
ึ
่
้
�
์
�
่
“จระเข้ข้วางคลองสุเอซ” ที่ตั้งใจสุอถึงเหตั้การณ์เมื่อวนองคารที่ ๒๓ มื่นาคมื่ พ.ศ. ๒๕๖๔ เวลาที่องถึน ๐๗.๔๐ น.
้
่
�
ู้
้
่
ู้
(๐๕.๔๐ GMT) เรอบรรทีุ่กตั้สุ่นค้า The Ever Given ระวางข้้บน��า ๒๐๐,๐๐๐ ตั้้น บรรทีุ่กตั้สุ่นค้า ๑๘,๓๐๐ ตั้ ชกธง
ู้
�
่
่
่
้
สุ้ญชาตั้่ปานามื่า เปรยบเสุมื่่อนเป็นจระเข้ตั้้วใหญ่เกยตั้่�นข้วางคลองสุุเอซด้านที่่ศใตั้ ที่าให้เรอล�าอน ๆ ไมื่สุามื่ารถึใช้
่�
้
่
่
คลองสุุเอซในการเดนเรอเพอร่นระยะที่างการข้นสุ่งสุนค้าที่างที่ะเลระหว่างโลกตั้ะวนตั้กกบโลกตั้ะวนออกได้ เหตัุ้การณ์ ์
�
่
้
้
้
่
่
่
วกฤตั้กว่า ๖ วน ที่ฝ่ายเจ้าข้องคลองตั้้องเร่งรบแก้ไข้สุถึานการณ์์นาเรอ Ever Given ให้หลุดพ้นจากการเกยฝั่งคลองแข้่ง
่
่
่
�
้
�
์
กบเวลาที่่�จะตั้้องใช้ปรากฏการณ์ที่างธรรมื่ชาตั้่ Super Full Moon ช่วยเป็นแรงผลกหนุนสุ่งให้เรอพ้นจากการตั้่ดตั้่�น
้
่
้
้
่
�
่
่
่
้
ึ
้
�
�
ด้วยความื่เสุยหายจากรายได้ค่าผ่านคลองที่เกดข้นกบฝ่ายคลองสุุเอซ (อยปตั้์) รวมื่กบผลกระที่บที่างเศรษฐกจระยะสุน
่
่
้
�
่
่
ที่วที่งโลกเฉลยกว่า ๓๐๐,๐๐๐ ล้านบาที่ตั้่อวน และเรอข้นสุ่งสุนค้าตั้ดค้างอยตั้ามื่ที่่าเรอจานวนมื่าก ที่งน� เพราะคลอง
้
่
�
่
�
่
�
่
�
้
้
ู่
่
่
สุุเอซเป็นเสุ้นที่างข้นสุ่งสุ่นค้าราว ๑๒% ข้องการค้าโลก โดยบรษ้ที่ Lloyd's List ประมื่าณ์การว่ามืู่ลค่าสุ่นค้าบนเรอ
่
้
้
�
้
้
่
�
้
�
่
ที่แล่นผ่านคลองแห่งน่อยู่ในระดบสุูงกว่า ๙ พนล้านเหรยญสุหรฐตั้่อวนหรอราว ๔๐๐ ล้านเหรยญสุหรฐตั้่อชวโมื่ง
่
้
�
ึ
�
่
�
�
่
ซงบที่เร่ยนน่�มื่่สุาเหตัุ้จากเร่อในคลองขุ้ด กล่าวค่อ ทีุ่กอย่างที่เก่ดข้ึนมื่ราคาแพง “the claim too high still” นอกจากน้น
ู
้
่
้
ในภาวะสุงครามื่หรอความื่ข้ดแย้งในภมื่ภาคหร่อภยคุกคามื่ในรูปแบบใหมื่ เช่น การก่อการร้าย ภยธรรมื่ชาตั้่ ล้วนมื่ความื่เสุยง
่
�
่
้
่
่
้
ตั้่อการดาเน่นการบร่หารคลอง โดยมื่่ตั้วอย่างจากคลองสุุเอซในหลายเหตัุ้การณ์์ที่จาใจตั้้องปิดการบร่การคลอง
�
่
�
�
่
้
ที่�สุ�าคญ กลุ่มฝันหวานในไทย ที่คดว่าการขุ้ดคลองไที่ยจะที่าให้เศรษฐกจข้องประเที่ศเจร่ญรุ่งเร่อง ประชาชนจะมื่รายได้
่
่
�
�
่
่
่
่
�
�
�
่
เป็นกอบเป็นกาจากเร่อสุนค้าที่จะมื่าผ่านคลองน้น ลองย้อนมื่องคลองขุ้ดที่�สุาค้ญข้องโลกอย่างคลองสุุเอซข้องประเที่ศอ่ยปตั้ ์
่
�
�
�
่
่
ึ
และคลองปานามื่าข้องประเที่ศปานามื่า ไมื่่ได้ที่�าให้อ่ยปตั้์หรอปานามื่าร�ารวยข้นมื่าแตั้่อย่างใดเห็นได้จาก GDP (Per the
55
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

่
่
�
่
�
้
�
�
International Monetary Fund) อยู่ในลาด้บที่� ๓๕ และ ๘๔ ตั้ามื่ลาด้บที่ย้งตั้ามื่หล้งประเที่ศไที่ยในอ้นด้บที่� ๒๖ ดงน้น
�
�
้
ุ
ุ่
โครงการขุ้ดคลองไที่ยข้องกลมื่ฝันหวานเพ่อกระตัุ้้น GDP ข้องประเที่ศและจะช่วยเสุร่มื่ยที่ธศาสุตั้ร์ข้องภาคร้ฐที่จะผล้กดน
่
้
ให้ประเที่ศไที่ยหลุดพ้นจากกบดกประเที่ศรายได้ปานกลางสุู่การเป็นประเที่ศที่�มื่รายได้สุูง จึงน่าจะตั้้องเหลยวหลง
้
้
่
่
่
้
แลหน้าและข้ย่�ตั้าดูกนให้ด่ ๆ ตั้่อไป
่
่
่
�
้
่
�
นอกจากคลองสุุเอซมื่ความื่สุาคญในด้านการข้นสุ่งที่างที่ะเลแล้ว ในอด่ตั้ก่อนที่อยปตั้์จะเป็นผู้บรหารคลอง
่
่
้
้
้
�
่
่
�
แตั้่เพยงผู้เดยว องกฤษกบฝรงเศสุที่เป็นเจ้าข้องร่วมื่ในคลองสุุเอซก็ได้ใช้เสุ้นที่างนในการข้ยายอ่ที่ธพลสุร้างอาณ์านคมื่
�
่
่
่
้
ุ
�
ในตั้ะวนออกตั้งแตั้่ตั้ะวนออกกลาง มื่ลาย สุมื่าตั้รา จน และญปุ่น จนองกฤษได้รบการข้นานนามื่ว่า “จกรวรรด่ที่ ่ �
ู
้
�
้
้
้
้
่
่
่
่
ึ
�
็
้
�
�
้
�
่
ดวงอาที่่ตั้ย์ไมื่่เคยตั้กดน” สุ่วนหนงกตั้้องยอมื่รบว่าคลองสุุเอซเป็นเสุ้นที่างนาพาความื่สุาเร็จที่งกองเรอค้าและกองเรอรบ
�
้
ู
่
ุ
้
่
�
่
้
่
ุ
่
�
ที่าใหหลายประเที่ศที่มื่ภมื่ประเที่ศใกลเค่ยงกบคลองสุเอซเกดแนวคดที่อยากข้ดคลองเพอรนระยะเวลาในการเด่นที่าง
่
่
�
่
้
เช่น คลองปานามื่า (Panama Canal) เชอมื่ระหว่างมื่หาสุมื่ที่รแปซ่ฟิกกบที่ะเลแครบเบ่ยน คลองคลในเยอรมื่น ่
ุ
�
่
่
่
เชอมื่ระหว่างที่ะเลเหนอกบที่ะเลบอลตั้่ก ซึงเร่�มื่ตั้้นด้วยความื่ตั้้องการที่างด้านยุที่ธศาสุตั้ร์ที่หาร
่�
่
�
้
จากคลองสุเอซถึงคลองปานามา
่
�
�
คลองสุุเอซถึอเป็นจุดกาเน่ดที่แสุดงผลล้พที่์การข้นสุ่งที่างที่ะเลด้วยระยะที่างที่�สุนลง จนที่�าให้หลายประเที่ศที่ ่ �
่
่
�
้
�
่
่
่
้
่
เป็นมื่หาอานาจมื่องหาช่องที่างสุ�าคญที่�มื่ความื่เป็นไปได้ในที่ว่ปอน ๆ และประเที่ศที่เร่�มื่ตั้้นเล็งเห็นประโยชน์เฉพาะ
�
�
ู
�
้
่
�
่
การสุ่งเสุร่มื่กจการภายในประเที่ศโดยเฉพาะด้านการที่หาร มื่หาอานาจจึงมื่องหาภมื่ประเที่ศนอกประเที่ศเพอขุ้ดคลองสุาหรบ
่
�
�
ึ
ใช้ในการข้นสุ่งคมื่นาคมื่ที่างน��า แตั้สุ่�งสุาคญประการหนึงที่่�จะที่าให้การขุ้ดคลองนนง่ายหรอยากข้นอยู่กบ ปัจจยพนที่่�
�
้
่
�
่
�
้
้
้�
่�
�
่
ที่ไมื่่เหมื่อนก้น อย่างคลองสุุเอซด้านฝั่งที่ะเลเมื่ด่เตั้อร์เรเน่ยนและที่ะเลแดงระด้บน�าที่ะเลสุองฝั่งไมื่ตั้่างก้นมื่าก สุภาพพ่นที่ ่ �
่
�
�
่
่
้
ไมื่่มื่ภูเข้าสุูงให้ตั้ดผ่าน ไมื่่มื่โรคระบาด เร่อที่แล่นผ่านคลองเดนที่างได้แบบรวดเดยวจบตั้งแตั้่ตั้้นคลองยนที่้ายคลอง
่
่
้
�
้
่
่
�
ึ
ในข้ณ์ะที่คลองปานามื่าเป็นอ่กหน�งคลองขุ้ดที่เป็นเสุ้นที่างเด่นเร่อสุ�าค้ญข้องโลกไมื่่แพ้คลองสุุเอซ แตั้่ความื่เป็นมื่ากว่าจะ
�
่
�
่
�
้
่
่
�
ได้ขุ้ดคลองจนถึึงเมื่อขุ้ดแล้วประสุบปัญหามื่ากมื่าย ตั้งแตั้ การคอร์ร้ปชน ปัญหาด้านเง่นทีุ่น ปัญหาด้านแรงงาน ปัญหา
้
่
ด้านวศวกรรมื่ผดพลาด คนงานขุ้ดคลองหยุดชะงกเป็นช่วง ๆ สุุดที่้ายถึูกน�าพาเป็นเกมื่การเมื่่องจนแยกเป็นประเที่ศ
้
่
�
ปานามื่าออกจากประเที่ศโคล้มื่เบย ดงนน คลองปานามื่าจึงน่าจะเป็นอกตั้้วอย่างหนึง ข้้อดและข้้อเสุ่ยที่่�น่าสุนใจข้อง
่
่
่
้�
้
่
ผู้ที่่�คดอยากขุ้ดคลองใหมื่่ในอนาคตั้
�
่
่
ุ
�
้
คร่สุโตั้เฟอร์ โคล้มื่บ้สุ (Christopher Columbus) นกสุารวจชาวอ่ตั้าเลยนนาเรอข้้ามื่มื่หาสุมื่ที่รแอตั้แลนตั้ก
่
จากสุเปนในห้วง ค.ศ. ๑๔๙๒-๑๕๐๒ ถึึง ๔ เที่่�ยว และได้แนะน�าที่วปอเมื่รกาให้แก่ราชวงศ์สุเปนและชาวยุโรปได้รู้จก
่
้
่
่
่
่
่
้
่
่
ที่วปอเมื่รกากลาง อเมื่รกาใตั้ และที่ะเลแครบเบยน โดยเมื่่�อ ๑๒ ตัุ้ลาคมื่ ๑๔๙๒ โคล้มื่บ้สุได้เดนที่างมื่าพบเกาะที่่�
ึ
�
�
่
้
่�
เข้าตั้้�งชอว่า “ซานซ้ลวาดอร์” (San Salvador) หรอประเที่ศบาฮามื่าสุ (Bahamas) ในปัจจุบน ซึงเข้าได้ข้นสุารวจ
�
่
�
่
่
�
่
่
และประกาศเอาเป็นดนแดนเมื่องข้ึนข้องสุเปน ในการเดนที่างเที่ยวที่� ๔ ระหว่าง ค.ศ. ๑๕๐๒-๑๕๐๔ โคล้มื่บ้สุ
่
่�
่
้
่
่
สุ�ารวจพนที่่�อเมื่รกาใตั้้ค้นพบดนแดนใหมื่ เช่น จาเมื่กา (Jamaica) ฮอนดูร้สุ (Honduras) นการากว (Nicaragua)
คอสุตั้ารกา (Costa Rica) อลมื่่แรนเตั้ (Almirante) โบคาสุ เดล โตั้โร (Bocas del Toro) ปัจจุบนคอจงหวดหนึงใน
�
้
่
้
่
้
้
้
ึ
่
�
�
�
่
่
ประเที่ศปานามื่าและที่นเข้าได้ที่ราบจากชาว “งาเบ” (Ngobe) ถึงเร่องที่องคาและช่องที่างที่จะสุามื่ารถึเชอมื่สุอง
�
�
่
�
ุ
มื่หาสุมื่ที่รเข้้าด้วยกนได้ (In Panama, Columbus learned from the Ngobe of gold and a strait to another
้
�
ocean.) ตั้วอย่างที่องคาและเรองราวข้องช่องที่างเชอมื่สุองมื่หาสุมื่ที่รได้ถึูกนามื่าแสุดงและเล่าข้านให้ผู้คนชาวยุโรป
่
�
่
�
�
ุ
้
่
ได้รบที่ราบสุบตั้่อกนมื่า การสุารวจภมื่ประเที่ศเพอหาที่างลดช่องที่างเดนเร่อในอเมื่รกาเร่�มื่จรงจงในศตั้วรรษที่� ๑๖
้
่
่
ู
�
่
้
่
้
่
้
�
่
นาวิกศาสตร์ 56
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

้
ใน ค.ศ. ๑๕๑๓ นกสุารวจชาวสุเปนนามื่ Vasco Núñez de Balboa เป็นผู้บุกเบ่กข้้ามื่คอคอดปานามื่าที่างบก
�
จากฝั่งมื่หาสุมื่ที่รแอตั้แลนตั้่กมื่ายงฝั่งมื่หาสุมื่ที่รแปซฟิกเป็นคณ์ะแรก ตั้่อมื่าใน ค.ศ. ๑๕๓๔ กษ้ตั้รย์สุเปนจกรพรรด ่
่
ุ
ุ
้
้
่
๑
้
้
์
่
์
้
่
่
้
่
์
ชาลสุที่่� ๕ (Charles V) ผู้ที่รงเป็นจกรพรรดแห่งจกรวรรดโรมื่้นอนศกดสุ่ที่ธ (Holy Roman Emperor) ตั้้องการให้
�
่
้
่
มื่การขุ้ดคลองบร่เวณ์คอคอดที่ได้มื่การสุ�ารวจสุร้าง เพอความื่สุะดวกในการเด่นเรอสุญจรไปมื่าระหว่างสุเปนก้บเปร ู
่
่
่
�
รวมื่ไปถึึงความื่ได้เปร่ยบข้องกาล้งที่างเร่อสุเปนเหน่อโปรตัุ้เกสุ พระองค์สุงการให้ผสุ�าเร็จราชการแที่นพระองค์ที่�าการ
�
้
ู้
�
�
้
�
๒
้
่
่
�
�
้
�
่
�
สุ�ารวจตั้ามื่เสุ้นที่างแมื่่น�า Chagres และได้รบคาตั้อบกลบมื่าว่า “เป็นการยากยงที่จะมื่ผู้ใดกระที่าการนนสุ�าเร็จ”
(....the governor's opinion that it would be impossible for anyone to accomplish such a feat.) ๓
็
่
่
่
ที่าให้ความื่คดน�ตั้้องเก็บพบไป อย่างไรกตั้ามื่ความื่พยายามื่ข้องมื่หาอานาจในช่วงศตั้วรรษที่� ๑๘ ที่�ตั้้องการข้ยาย
�
้
�
่
อ่ที่ธ่พลหาเมื่องข้ึนในอเมื่ร่กาใตั้้ก็ย้งมื่ความื่พยายามื่ค้นหาเสุ้นที่างล้ดระหว่าง ๒ มื่หาสุมืุ่ที่รโดยเฉพาะพ่นที่คอคอด
่
�
�
่
่
�
ปานามื่า ในระหว่าง ค.ศ. ๑๗๘๔-๑๗๙๔ ที่่�กษ้ตั้รย์ Charles III แห่งสุเปนได้สุ่งคณ์ะสุารวจเดนที่างจากสุเปนไปยง
่
้
่
�
้
่
่
่
่
์
้
อเมื่รกาใตั้ อเมื่รกาตั้ะวนตั้ก อเมื่รกาเหนอ (อลาสุก้า) ฟิลปปินสุ ออสุเตั้รเลย นวซแลนด์ ตั้องกา โดยการน�าข้องนาย
่
่
่
่
่
�
ที่หารเรอ Alessandro Malaspina ใช้เวลาเดนที่าง ๖๒ เดอน และหนึงในผลงานข้องเข้าคอ การเข้่ยนแผนที่่�ขุ้ดคลอง
่
่
่
๔
้
้
�
ปานามื่า ใน ค.ศ. ๑๘๔๓ ประเที่ศองกฤษได้เข้้ามื่าข้อที่าข้้อตั้กลงกบรฐบาล The Republic of New Granada ขุ้ด
้
่
่
่�
้
ุ
คลองปานามื่าในเวลา ๕ ปี ข้ณ์ะเดยวกนในช่วง ค.ศ. ๑๘๕๗-๑๘๘๒ ก็มื่่แนวคดเรองข้องโครงการเชอมื่สุองมื่หาสุมื่ที่ร
่�
่
่
่
ด้วยที่างรถึไฟ (Interoceanic Ship Railway) บรเวณ์คอคอดประเที่ศเมื่็กซโก ระยะที่างประมื่าณ์ ๒๐๐ กโลเมื่ตั้ร
่
้
่
แตั้ที่้�งหมื่ดนเป็นเพยงฝันข้องหลายประเที่ศที่่�ยงไมื่่ได้เป็นจรง
่
่�
ภาพที่ ๒ เส้นทางเดินเรือที่โคลัมบัสมาสำารวจแถบอเมริกาใต้กลับไปเล่าขานในยุโรป
้
่
้
๑ ค.ศ. ๑๕๓๔ ตั้รงกบ พ.ศ. ๒๐๗๗ ในรชสุมื่้ยข้องสุมื่เด็จพระไชยราชาธราช อาณ์าจกรอยุธยา
้
�
่
๒ การสุารวจแมื่่น��า the Chagres River ในประเที่ศปานามื่า แมื่้ไมื่่ใช่เสุ้นที่างการขุ้ดคลองปานามื่าในปัจจุบนแตั้มื่่ความื่ใกล้เคยงและถึ่อเป็นการ
่
้
่
บุกเบกข้องแนวคดการขุ้ดคลองปานามื่า (ผู้เข้่ยน)
่
๓ https://www.pancanal.com/eng/history/history/index.html
๔ ประเที่ศ The Republic of New Granada ใน ค.ศ. ๑๘๓๑-๑๘๕๘ ที่่�ปัจจุบนคอ ประเที่ศโคล้มื่เบยและปานามื่าเป็นสุ่วนใหญ่และพนที่่�สุ่วนน้อย
่
่
่�
้
่
ข้องประเที่ศคอสุตั้ารกา เอกวาดอร์ เวเนซุเอลา เปรู และบราซล
่
57
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

�
่
�
่
้
่
้
ในช่วงตั้้นคร่สุตั้์ศตั้วรรษที่� ๑๙ สุหรฐอเมื่รกาเร่�มื่มื่องหาเสุ้นที่างคมื่นาคมื่ที่จะเชอมื่คนกบการค้าระหว่างฝั่งตั้ะวนตั้ก
้
่
่
และตั้ะว้นออก โดยเฉพาะช่วง ค.ศ. ๑๘๔๘-๑๘๕๕ การค้นพบสุนแร่ที่องหร่อยุคตั้นที่อง (The California Gold Rush)
่
�
่
�
่
�
่
่
้
ในแคล่ฟอร์เน่ยฝั่งตั้ะว้นตั้ก ที่�าให้เก่ดการย้ายถึนฐานที่�สุ�าคญที่�สุุดในประว้ตั้ศาสุตั้ร์สุหร้ฐอเมื่ร่กา และนาไปสุู่ความื่เป็น
่
้
�
่
่
่
่
้
�
้
่
่
�
รฐในแคลฟอร์เนยในปัจจุบน ดงนน เมื่อมื่คน มื่่ที่อง มื่เง่น มื่งาน ก็เกดกาลงซอ เกดการค้าข้ายที่งภายในและภายนอก
้
่
่
�
�
้
้
้
้
้
่
่
ประเที่ศ เข้้า-ออกที่างฝั่งตั้ะวนตั้กข้องสุหรฐอเมื่รกา คนอเมื่ร่กนฝั่งตั้ะวนออกก็อยากตั้ดตั้่อค้าข้ายด้วย ตั้วอย่างเช่น ผ้าใบจาก
้
้
้
นวยอร์กกลายเป็นสุ่นค้าสุาคญจากฝั่งตั้ะวนออกที่่�นาย ลวาย สุเตั้ราสุ (Levi Strauss) น�ามื่าผล่ตั้กางเกงที่่�นกขุ้ดที่อง
�
์
้
่
่
้
่
�
ู่
้
้
่
�
่
้
ตั้้องการ เพราะที่ใช้กนอย มื่นข้าดง่าย ไมื่่อึด ไมื่ที่น โดยนายสุเตั้ราสุ์นาวธการตั้อกหมืุ่ดมื่าใช้กบกางเกงเสุอผ้าที่�มื่เนอผ้าหนา
่
�
่
�
่
่
่
่
�
่�
่
ข้องเข้าและตั้้�งชอว่า “ลวาย” (Levi’s) แล้วน�ามื่าย้อมื่เป็นสุ่น��าเงน ซึงเป็นสุ่ข้องกรรมื่กร คนงาน จนโด่งดงกลายเป็น
๕
้
้
�
กางเกงยนสุ Levi’s ถึึงปัจจุบน ดงนน การค้าข้ายแลกเปลยนสุ่นค้าระหว่างประเที่ศก็เตั้่บโตั้ข้นมื่าอย่างก้าวกระโดด
่�
้
้�
ึ
่
์
ึ
ซึงปัญหาที่่�เกดข้นตั้ามื่มื่าคอ การข้นสุ่งสุ่นค้าที่่�ใช้เวลานานที่้�งที่างบกและที่างที่ะเล
�
่
่
�
่
้
่
่
่
การเดนที่างในยุคนนมื่เพยงรถึมื่้า รถึไฟ และเรอ ซงเปรยบเที่ยบระยะเวลาการเดนที่างจากนวยอร์ก-แคลฟอร์เนย
่
่
่
�
่
ึ
่
่
�
่
ระยะที่างบกประมื่าณ์ ๒,๔๔๕ ไมื่ล์ (ประมื่าณ์ ๔,๐๐๐ กโลเมื่ตั้ร) การเดนที่างด้วยคาราวานรถึมื่้าใช้เวลา ๑๒๒
่
้
ถึึง ๑๖๒ วน หรอประมื่าณ์ ๔-๕ เดอนครง ในช่วง ค.ศ. ๑๘๕๐ สุหรฐอเมื่รกา เร่�มื่การก่อสุร้างที่างรถึไฟเชอมื่ตั้่อระหว่าง
�
ึ
่
่
้
�
่
่
ฝั่งตั้ะว้นตั้กก้บตั้ะว้นออกมื่ช่อว่า “Pacific Railroad” ด้วยระยะที่าง ๑,๙๑๒ ไมื่ล์ (ประมื่าณ์ ๓,๐๗๗ กโลเมื่ตั้ร) ใช้เวลา
่
่
�
เดนที่างประมื่าณ์ ๔ สุปดาห์ (ปัจจุบ้นรถึไฟ Amtrak ใช้เวลา ๔ วน) ตั้่อมื่ารถึไฟจึงเป็นตั้วเล่อกที่ด่ในการเด่นที่าง
้
่
้
้
�
่
และข้นสุ่ง เพราะที่้�งราคาถึูก เร็ว และปลอดภย เกดเสุ้นที่างรถึไฟสุายนวยอร์ก-ชคาโก รวมื่ถึึงที่างรถึไฟเชอมื่ตั้่อโยงใย
่
่
่
่�
้
�
�
้
้
�
ไปที่วภาคเหน่อ ภาคกลาง ภาคใตั้ และฝั่งตั้ะว้นตั้กสุหร้ฐอเมื่ร่กา และจนกระที่งเช่อมื่ตั้่อไปที่วประเที่ศ แตั้่ด้วยข้นาดพ่นที่และ
�
่
้
้
�
�
์
่
ความื่อุดมื่สุมื่บูรณ์ข้องประเที่ศสุหร้ฐอเมื่ร่กา ที่�าให้ที่ร้พยากรมื่หาศาลข้องประเที่ศตั้้องการการข้นสุ่งที่เตั้บโตั้ตั้ามื่ จึงเป็นช่วง
�
่
่
่
่
ุ
�
้
่
่
ที่ยุคอตั้สุาหกรรมื่ข้องสุหรฐอเมื่รการุ่งโรจน์ แตั้่ด้วยการข้นสุ่งเพยงรถึไฟไมื่่อาจเพยงพอตั้่อความื่ตั้้องการข้องตั้ลาดเศรษฐกจ
่
่
้
่
�
่
การข้นสุ่งที่างที่ะเลจึงเป็นตั้วเลอกที่�ถึูกนามื่าใช้งาน โดยใน ค.ศ. ๑๘๕๐ การข้นสุ่งที่างที่ะเลมื่่ ๒ ที่างเล่อก คอ ออกเรอ
่
จากนวยอร์กไปตั้่อเรอที่คอคอดจงหว้ดปานามื่า ประเที่ศโคลมื่เบย (ในสุมื่ยนนปานามื่าเป็นจงหว้ดข้องโคล้มื่เบย)
้
�
้
้
่
�
่
้
่
้
่
่
่
่
่
่
่
่
้
่
และเดนที่างโดยเรอตั้่อไปแคลฟอร์เนยใช้เวลาประมื่าณ์ ๔๓ วน แตั้่หากเลอกเดนที่างอ้อมื่ที่วปอเมื่รกาใตั้้
่
้
้
่
�
จะใช้เวลาเดนที่าง ๑๙๘ วน ดงนน ใน ค.ศ. ๑๘๔๖ สุหร้ฐอเมื่รกา จึงได้ที่าสุนธ่สุญญากบรฐบาลโคล้มื่เบย โดยสุหรฐอเมื่รกา
้
่
้
้
่
้
�
้
รบรองอธปไตั้ยข้องโคล้มื่เบยเหนอปานามื่าและสุหรฐอเมื่รกา ได้รบอนุญาตั้ให้สุร้างที่างรถึไฟหรอคลองที่คอคอดปานามื่า
่
่
่
่
้
�
่
่
้
้
้
ึ
ซงรบประกนในการข้นสุ่งแบบเปิดกว้างเสุร่
�
้
่
โครงการก่อสุร้างที่างรถึไฟเร่�มื่ใน ค.ศ. ๑๘๕๐ ระยะที่าง ๔๘ ไมื่ล์ (ประมื่าณ์ ๗๗ กโลเมื่ตั้ร) ข้้ามื่คอคอดปานามื่า
่
่
�
่
่
จากเมื่อง Colón (แอตั้แลนตั้ก) ไปย้ง Balboa (แปซ่ฟิกใกล้ก้บปานามื่าซ่ตั้่ ) เพอเช่อมื่การข้นสุ่งข้อง ๒ เมื่องที่่า (เร่�มื่แรก
�
�
�
่
่
่
ไมื่มื่่ที่่าเร่อบนคอคอดฝั่งมื่หาสุมืุ่ที่รแอตั้แลนตั้ก จึงจาเป็นตั้้องสุร้างเมื่องที่�มื่่สุงอานวยความื่สุะดวกในการเที่ยบที่่าเพ่อข้นถึ่าย
�
่
่
่
�
เสุบยงที่างรถึไฟที่เมื่อง Aspinwall ปัจจุบ้นคอ Colón) การก่อสุร้างประสุบปัญหาที่งการออกแบบด้านวศวกรรมื่
�
่
่
้
�
่
่
่
้
่
�
�
่
่
่
�
้
่
้
การโกงหกหลงภายในบรษ้ที่ผู้ได้รบสุ้มื่ปที่าน สุภาพพนที่ป่าและภูเข้า เงนทีุ่น เนองจากสุูงกว่าประมื่าณ์การไว้ถึึง ๘ เที่่า
่
แรงงานก่อสุร้างข้าดแคลน เนองจากโรคภ้ยจากอห่วาตั้กโรค มื่าลาเร่ย และไข้้เหล่อง คร่าช่ว่ตั้คนงานหลายพ้นคน
�
๕ ภาพเก่าเล่าตั้านาน: ขุ้ดที่อง..ตั้้องใสุ่กางเกงลวายสุ์, พลเอกนพ้ที่ธ์ ที่องเล็ก, ออนไลน์, https://www.matichon.co.th/article/news_2177809
่
�
่
นาวิกศาสตร์ 58
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

่
�
่
ใช้เวลาในการก่อสุร้างกว่า ๕ ปี จึงเร�มื่เปิดใช้งานเมื่อ ๒๗ มื่กราคมื่ ๑๘๕๕ ด้วยเบ็ดเสุร็จค่าก่อสุร้างกว่า ๘ ล้าน
เหรยญสุหรฐ ใน ค.ศ. ๑๘๘๑ กจการรถึไฟปานามื่า (Panama Railway Company) ได้ถึูกซอโดยบรษ้ที่ฝรงเศสุ
�
้
่
่
้
�
่
่
่
the French Compagnie Universelle du Canal Interocéanique แตั้่แล้ว ใน ค.ศ. ๑๙๐๔ สุมื่้ยประธานาธบด่
�
่
Theodore Roosevelt ก็ได้ข้อซ่อกจการรถึไฟค่นจากบร่ษ้ที่ฝร้งเศสุ ที่�าให้โครงสุร้างพ่นฐานข้องที่างรถึไฟสุายน่ �
�
�
้
�
่�
มื่่ความื่สุาคญอย่างยงตั้่อการสุร้างคลองปานามื่าในเสุ้นที่างคู่ข้นานในครึงศตั้วรรษตั้่อมื่า
�






ภาพที่ ๓ การก่อสร้างเส้นทางรถไฟในสหรัฐอเมริกา เพื่อรองรับการขยายตัวของสินค้าระหว่าง ฝั่งตะวันตก-ตะวันออก
ุ
่�
้�
่
้
่�
ความื่ตั้้องการขุ้ดคลองเพอเชอมื่ตั้่อ ๒ มื่หาสุมื่ที่รในอเมื่รกากลางยงคงอยู่ในความื่สุนใจข้องมื่หาอ�านาจในยุคนน
้
่
๖
�
�
�
โดยเฉพาะสุหร้ฐอเมื่ร่กา เมื่อเก่ดยุคตั้นที่องข้ึน ประธานาธ่บด่ Ulysses S. Grant ได้สุงการให้มื่การสุ�ารวจเสุ้นที่างการ
�
่
่
ขุ้ดคลองเพอการเดนเร่อภายใต้การอานวยการของปลัดกระทรวงทหารเรือ (the Secretary of the Navy)
่
�
๗
่
�
่
้
้
้
่
่�
แบ่งเป็น ๓ พนที่่� ได้แก่ ๑. เตั้ฮวเตั้เปก (Tehuantepec) ประเที่ศเมื่็กซโก ๒. ดารเอน (Darien) จงหวดปานามื่า
้
�
้
�
่
ประเที่ศโคล้มื่เบย ๓. นการากว และ ๔. เสุ้นที่างตั้ามื่ที่างรถึไฟปานามื่า ที่งน� ผลการสุารวจที่ง ๔ พนที่� ได้ข้้อมืู่ลพนฐาน
�
�
๘
่
่
่
่
่
้
�
่
�
่
�
�
้
่
�
�
ที่�สุาค้ญที่ปัจจุบนยงคงนามื่าใช้งานอยู่และเป็นที่น่าสุนใจว่าเสุ้นที่างตั้ามื่ที่างรถึไฟปานามื่าที่�สุารวจในสุมื่ยนน
้
่
้
้
�
�
�
มื่ความื่ใกล้เค่ยงก้บการขุ้ดคลองปานามื่าที่เก่ดข้นในช่วงตั้่อมื่า ซงประธานาธ่บด่ Grant ได้ตั้งคณ์ะกรรมื่าธ่การขุ้ดคลองเช่อมื่
�
ึ
้
่
ึ
�
่
�
้
่
้
่
�
ุ
่
�
๒ มื่หาสุมื่ที่ร (An Interoceanic Canal Commission) เพอศึกษาผลการสุารวจข้องกองที่พเรอสุหรฐอเมื่รกา และใน ค.ศ. ๑๘๗๖
่
้
้
่
่
คณ์ะกรรมื่าธการฯ ได้ผลการพจารณ์าที่่�ให้น��าหนกไปที่่�เสุ้นที่างผ่านนการากว
ภายหลงจากที่่�ฝรงเศสุประสุบความื่สุาเร็จในการขุ้ดคลองสุุเอซ เมื่่�อ ค.ศ. ๑๘๖๙ ฝรงเศสุเร่�มื่มื่องหาลู่ที่างในการ
้�
้
�
้�
่�
่
่
้�
ุ
่
่�
ขุ้ดคลองเพอเชอมื่ตั้่อ ๒ มื่หาสุมื่ที่รในอเมื่รกากลางอกครงใน ค.ศ. ๑๘๗๖ โดยสุ่งนายที่หารเรอวศวกรฝรงเศสุ ๒ นาย
่
้�
�
�
�
่
่
�
�
เร่อเอก Armand Reclus และเร่อเอก Lucien Napoléon Bonaparte Wyse สุารวจพนที่ในการขุ้ดคลองเพอนาเสุนอ
่
�
้
้�
้
่
่
่
ตั้่อสุภาฝรงเศสุ ซึงใน ค.ศ. ๑๘๗๗ เรอเอก Wyse ได้กลบมื่ายงปาร่สุและน�าเสุนอเสุ้นที่างขุ้ดคลองตั้่าง ๆ ด้วยวธการ
่
ปิดประตัู้กนน��าเป็นระยะ ๆ (Lock) แตั้ถึูกที่้กที่้วงโดย Ferdinand de Lesseps ผู้ที่่�สุนใจในการขุ้ดคลองภายใตั้้บรษ้ที่
้�
่
่
๖ อด่ตั้ผู้น�าที่หารฝ่ายเหนอในสุงครามื่กลางเมื่่องสุหรฐอเมื่รกา ตั้่อมื่าเป็นประธานาธบดคนที่่� ๑๘ ระหว่าง ค.ศ. ๑๘๖๙-๑๘๗๗ โดยเมื่่�อ ค.ศ. ๑๘๕๒
่
้
่
่
้
่
ึ
�
่
่
�
�
่
�
่
ข้ณ์ะยศร้อยเอก เข้าได้เคยนาที่หารราบหลายร้อยนายพร้อมื่ครอบครวเดนที่างบกผ่านคอคอดปานามื่าเพอไปปฏบ้ตั้หน้าที่ในแคลฟอร์เนย ซงระหว่าง
่
่
ที่างที่หาร สุตั้ร่ และเด็ก ข้องเข้าเสุ่ยชว่ตั้จากอหวาตั้กโรคมื่ากกว่า ๑๕๐ คน
่
่
�
่
่
่
่
่
่�
่
้
่
๗ ข้้อสุ้งเกตั้ผู้เข้่ยน: ประธานาธบด่สุหรฐอเมื่รกา มื่อบให้กองที่้พเรอรบผดชอบการอ�านวยการสุารวจการขุ้ดคลองเพอการเดนเรอข้้ามื่ที่วป
้
๘ ก่อนปานามื่าแยกประเที่ศ
59
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ึ
�
�
La Société Civile Internationale du Canal Interocéanique de Darien ข้องตั้นเอง ซงนาเสุนอการขุ้ดคลองแบบ
่
�
้
้
้
ระดบความื่ลึกน��าที่ะเลเดยวตั้ลอดล�าคลอง (a sea level canal) ที่าให้เรอเอก Wyse กบที่่มื่งานตั้้องกลบไปสุารวจ
�
่
้
้
�
่
ใหมื่่อกครงในเดอนธนวาคมื่ ๑๘๗๗ และกลบมื่าเสุนอแผนการขุ้ดสุองแผนแบบ sea level canal บรเวณ์คอคอด
่
้
่
ปานามื่า คอ เสุ้นที่าง San Blas route และเสุ้นที่างจาก Limon Bay ถึึง Panama City ที่่�ข้นานกบเสุ้นที่างรถึไฟ
่
้
้
่
้
่
the Panama Railroad ซงคอแนวคลองปานามื่าในปัจจุบน ดงนน เร่อเอก Wyse จึงได้เดนที่างไปตั้กลงที่าสุญญาสุ้มื่ปที่าน
้
�
�
�
้
ึ
้
่
�
่
่
�
้
่
่
้
กบรฐบาลโคล้มื่เบยที่รู้จกภายใตั้้ชอ Wyse Concession ลงนามื่ในวนที่� ๒๐ มื่นาคมื่ ค.ศ. ๑๘๗๘ ด้วยรฐบาลโคล้มื่เบย
่
้
้
เห็นกระแสุการขุ้ดคลองสุุเอซและคาดหว้งว่าจะเกดรายได้เข้้าประเที่ศจากค่าผ่านที่างข้องเรอ รวมื่ถึึงภายหลง ๙๙ ปี
่
้
่
่
คลองที่่�ขุ้ดจะถึูกสุ่งคนให้แก่รฐบาลโคล้มื่เบย
่
้
ภาพที่ ๔ การสำารวจคอคอดปานามาเตรียมการขุดคลอง หากไม่มีคลองปานามาต้องเดินทางกว่า ๑๒,๐๐๐ ไมล์
(ภาพจาก www.mapsofworld.com)
่
�
�
่
�
ึ
่
่
่
่
การตั้กลงใจว่าจะขุ้ดคลองที่ใดและวธการใดซงมื่การนาเสุนอถึึง ๑๔ แบบ ได้เหลอการพจารณ์า ๒ แห่ง ระหว่าง
้
่
่
นการากวหรอปานามื่า รวมื่ถึึงรูปแบบข้องคลองจะเป็นแบบระดบความื่ลึกน�าที่ะเลเดยวตั้ลอดลาคลอง (a sea level canal)
้
�
�
่
้�
หรอวธการปิดประตัู้กนน��าล็อกเป็นระยะ ๆ (Lock) โดย de Lesseps ได้รบมื่อบสุ้มื่ปที่านการขุ้ดคลองตั้่อจาก Wyse
้
่
่
่
�
ุ
�
ใน ๕ พฤษภาคมื่ ๑๘๗๙ ฝรงเศสุตั้งสุภาการศึกษาการสุร้างที่างน�าระหว่างชาตั้เชอมื่ตั้่อระหว่าง ๒ มื่หาสุมื่ที่ร
่
่
้
้
�
�
(the Congrès International d'Etudes du Canal Interocéanique: International Congress for Study of an
่
Interoceanic Canal) เข้้ามื่าช่วยเหลอ de Lesseps เพอให้ Wyse Concession มื่่ผลที่างกฎหมื่ายและการรวบรวมื่
่�
�
่
สุนบสุนุนแหล่งเง่นทีุ่น ที่งน่� ระหว่างการพ่จารณ์าข้้อตั้กลงใจตั้ามื่ที่กล่าวมื่าย้งคงมื่ผู้ที่ไมื่่เห็นด้วยก้บ de Lesseps
�
่
้
�
่
้
้
่
่
ที่่�ตั้้องการแบบระดบความื่ลึกน��าที่ะเลเดยวตั้ลอดล�าคลองอย่างวศกร Baron Godin de Lépinay ผู้มื่่ประสุบการณ์ ์
่
่
เพ่ยงคนเดยวในสุภาฯ จากการสุร้างที่างรถึไฟในเมื่็กซโกใน ค.ศ. ๑๘๖๒ น�าเสุนอการขุ้ดแบบ Lock การขุ้ดที่ะเลสุาบ
ลึกกว่า ๘๐ ฟุตั้ และการก่อสุร้างเข้่�อนเพอการควบคุมื่ระดบน��าที่่� Chagres River ใกล้ปากที่างออกไปยงมื่หาสุมื่ที่ร
้
้
่�
ุ
แอตั้แลนตั้กก้บ Rio Grande ใกล้ที่างออกมื่หาสุมืุ่ที่รแปซ่ฟิก ซงว่ธการน่จะช่วยลดภาระงานการขุ้ดคลองลงและ
่
ึ
�
�
่
�
�
ลดความื่เสุยงจากเหตัุ้การณ์์น�าที่่วมื่ที่อาจเก่ดข้ึนได้จากแมื่่น�า Chagres มื่ระยะเวลาดาเน่นการประมื่าณ์ ๖ ปี อย่างไรกตั้ามื่
่
�
�
่
�
๙
่
�
็
�
้
ึ
�
้
้
่
�
่
่
่
๙ ภายหลงวธการข้อง de Lépinay เป็นตั้้นแบบให้แก่คลองปานามื่าในปัจจุบน ซงหากฝรงเศสุเลอกวธการนแตั้่แรก การขุ้ดคลองปานามื่าอาจสุาเร็จ
�
่
่
้
่
ได้เองโดยไมื่่ใช่สุหรฐอเมื่รกา
นาวิกศาสตร์ 60
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

่
�
่
�
้
�
่
้
ข้้อโตั้้แย้งข้อง de Lépinay ไมื่่ได้รบความื่สุนใจจากสุมื่าชกสุภาฯ โดยสุ่วนใหญ่มื่ความื่เชอมื่นจากการนาเสุนอข้อง
ึ
�
้
่
�
de Lesseps ด้วยเครด่ตั้ข้องผมื่ประสุบการณ์ขุ้ดคลองสุุเอซ ซงเข้าฟันธงว่าการขุ้ดคลองแบบระดบความื่ลึกน�าที่ะเลเดยว
่
ู้
์
ตั้ลอดล�าคลอง (a sea level canal) ที่่�ปานามื่าคอ ค�าตั้อบสุุดที่้าย (There was no question that a sea level
่
canal was the correct type of canal to build and no question at all that Panama was the best and
�
่
่
only place to build it.) โดยจะที่าการขุ้ดคลองจาก Gulf of Limon (ฝั่งแอตั้แลนตั้ก) ไป Gulf of Panama (ฝั่งแปซฟิก)
ซึงเมื่่�อมื่่การลงคะแนนเสุ่ยงจากสุมื่าชกสุภาฯ เห็นด้วย ๗๔ ที่่าน และไมื่่เห็นด้วย ๘ ที่่าน โดย ๗๔ ที่่านนนเป็นวศกร
่
่
้�
�
่
่
เพ่ยง ๑๙ ที่่าน และมื่่เพยง ๑ ที่่านที่่�เคยไปอเมื่รกากลาง (สุะที่้อนถึึงการตั้้ดสุ่นใจที่่�ข้าดข้้อมืู่ลและความื่ช�านาญการ
อย่างแที่้จรงข้องสุมื่าชกสุภาฯ) ที่่แมื่้แตั้่ตั้ว de Lesseps ก็ลงไปในพนที่จรงเพยงไมื่่กครงและไปเฉพาะตั้อนช่วง
้
่
�
่
�
้
่
่
่
่
�
�
่
�
่
หน้าร้อนเที่่านน ไมื่่ได้เคยเห็นสุภาพพนที่ในหน้าฝนที่าให้มื่การวพากษ์ว่าแผนการขุ้ดคลองข้าดซงการคานวณ์
�
�
�
�
�
้
่
่
ึ
่
�
ู
่
�
่
ที่างวศวกรรมื่และศึกษาภมื่ประเที่ศอย่างจร่งจง ที่แมื่้ปานามื่าจะเป็นจุดตั้��าสุุดในที่ว่ปอเมื่ร่กากลางแล้วแตั้่ก็ย้งสุูง
่
้
่
่
่
�
ึ
�
�
้
กว่าระดบน�าที่ะเลกว่ามื่าก ซงตั้้องใช้กาลงความื่สุามื่ารถึในการขุ้ดพนหนและดนแข้็งออกจากเสุ้นที่างโดยไมื่่เหมื่อน
้
�
่
�
�
้
การขุ้ดคลองสุุเอซที่�สุ่วนใหญ่เป็นที่ราย ที่าให้โครงการน�ข้อง de Lesseps ตั้งค่าใช้จ่ายครงแรกไว้ประมื่าณ์ ๔๐๐
่
่
้
�
่
�
้
่
่
ุ
�
่
้
้
�
ล้านเหรยญสุหรฐ แตั้่เมื่อมื่การนาเสุนอเข้้าที่�สุภาฯ ใน ๑๔ กมื่ภาพนธ์ ๑๘๘๐ ค่าใช้จ่ายถึูกหนลดลงมื่าเป็น ๒๑๔
�
่
่
้
่
้
ล้านเหรยญสุหรฐ ๑๖๘.๖ ล้านเหรยญสุหรฐ ๑๓๑.๖ ล้านเหรยญสุหรฐ ตั้ามื่ลาดบ และใน ๑ มื่่นาคมื่ ๑๘๘๐
้
้
�
่
้
�
่
้
ุ
ึ
่
้
่
้
่
ี
ไดข้อยตั้ที่ ๑๒๐ ลานเหร่ยญสุหรฐ โดยสุภาฯ ตั้งเวลาในการกอสุราง ๗ ถึง ๘ ป แตั้ de Lesseps เสุนอข้อใชเวลาเพยงแค ๖ ป ี
้
้
่
้
่
้
�
�
�
่
่
(เนองจากความื่มื่นใจในตั้นเองที่�มื่ประสุบการณ์์ขุ้ดคลองสุุเอซ ๑๐ ปี) โดยเน่องานตั้้องขุ้ดคลองระยะที่างประมื่าณ์
ุ
่
�
่
ึ
่
ุ
้
๘๒ กโลเมื่ตั้ร ระหวางเมื่อง Colon กบ Panama City ขุ้ดคลองลก ๙ เมื่ตั้ร (๒๙.๕ ฟตั้) รองน�ากวาง ๒๒ เมื่ตั้ร (๗๒.๒ ฟตั้)
้
่
�
่
ุ
่
ความื่กว้างคลอง ผวน�าประมื่าณ์ ๒๗.๕ เมื่ตั้ร (๙๐.๒ ฟตั้) และตั้้องลาเล่ยงห่นที่�ขุ้ดออกประมื่าณ์ ๑๒๐,๐๐๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมื่ตั้ร
�
้
่
้�
่�
รวมื่การสุร้างเข้่�อนกนน��าเพอป้องกนน��าที่่วมื่ในช่วงฤดูฝนจากแมื่่น��า the Chagres อกด้วย
ฝรั่งเศสเริ่มการขุดคลอง
่
การขุ้ดคลองโดยฝรงเศสุเร่�มื่เมื่่�อ ๑ มื่กราคมื่ ๑๘๘๐ ที่างด้านฝั่งแปซฟิก ซึงมื่่ Charles ลูกชายข้อง de Lesseps
�
้�
่
่
ควบคุมื่การข้ดในข้ณ์ะที่่� de Lesseps อยูในฝรงเศสุคอยหาแหลงเงนที่นและแกไข้ปญหาที่่�มื่่อยูตั้ลอดเวลาที่้�งเรองข้อง
่�
ุ
้�
ุ
่
้
่
ั
�
่
่
ู
่
่
่
่
เสุ้นที่างการขุ้ด เครองมื่อ และแรงงาน ปัญหาเกดจากการศึกษาภมื่ประเที่ศในรายละเอยดที่างวศวกรรมื่และธรณ์ว่ที่ยา
่
่
น้อยเกนไป การลาเลยงหนและดนจานวนมื่ากที่เกดจากการขุ้ดออกจากพนที่่� จานวนแรงงาน และโรคระบาด
่
�
�
�
่
่
�
่
่
่
�
่
ในภมื่อากาศเข้ตั้ร้อนที่คนงานก่อสุร้างคลองตั้้องเผชญที่งโรคไข้้เหลองและมื่าลาเรย เร่�มื่คร่าชว่ตั้คนงานมื่ากข้น ๆ
ู
่
่
�
้
่
�
�
ึ
่
่
�
้
้
่
�
้
�
่
เป็นเหตัุ้ให้คนงานตั้่างหวาดกลวและหนกลบฝรงเศสุ เนองจากโรคภยไข้้เจ็บและความื่ลาบากในการขุ้ดคลอง
้
้
้
์
ในระดบน�าที่ะเล การข้าดประสุบการณ์ภาคสุนามื่ข้องคนงาน อย่างเช่น การไมื่เก็บรกษาเครองมื่่อเมื่่�อฝนตั้กที่าให้เกด
่�
่
่
�
�
่
่
สุนมื่จบ แตั้ปญหาหลกคอคาใช้จายตั้าง ๆ จากโรคภยไข้เจ็บที่่�เกดข้น นบจ�านวนคนงานที่่�เสุ่ยชวตั้ระหวางการขุ้ดคลอง
้
่
่
่
ั
่
่
ึ
่
้
้
่
�
้
่
้
ปานามื่า (ระหว่างช่วง ค.ศ. ๑๘๘๑-๑๘๘๙) ได้กว่า ๒๒,๐๐๐ คน (ในจานวนน่เป็นชาวฝร้งเศสุกว่า ๕,๐๐๐ คน)
�
�
�
้
การดาเนนการขุ้ดคลองดาเนนมื่าอย่างยากลาบากถึึง ค.ศ. ๑๘๘๕ ก็เร�มื่เป็นที่ประจกษ์จากคนสุ่วนใหญ่
่
�
่
�
�
่
�
่
�
�
�
่
้
ว่าการขุ้ดคลองแบบ sea-level canal นนเป็นไปได้ยาก มื่ปัญหาจากภมื่ประเที่ศ ปัญหาน�าที่่วมื่พ่นที่และ
ู
่
่
�
�
่
่
ดนสุไลด์ ปัญหาเรองเงนทีุ่นในการก่อสุร้าง ข้าดเครองมื่อ ข้าดคนงาน ล้วนถึาถึมื่เข้้ามื่าที่าให้แนวที่างการใช้ประตัู้กนน�า
่
�
�
�
�
่
่
้
(an elevated canal with locks) ดมื่ความื่เหมื่าะสุมื่และมื่ความื่เป็นไปได้มื่ากกว่า แตั้ de Lesseps ยงคงไมื่่เห็นด้วย
้
่
่
ู
่
จนกระที่งใน ตั้ลาคมื่ ๑๘๘๗ สุภาฯ จงมื่มื่ตั้ให้เปลยนว่ธการดาเนนการข้ดคลองปานามื่าแบบระด้บความื่ลก
�
่
ึ
่
�
่
่
้
ึ
ุ
่
ุ
�
61
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

้
่�
้
�
่
้�
เดยวเป็นแบบ Locks (high-level lock canal) ก่อสุร้างประตัู้กนน��าเพอปรบระดบน��าจ�านวน ๑๐ ชุด ซึงออกแบบ
และควบคุมื่โดย Gustave Eiffel (ผู้ออกแบบและสุร้างหอไอเฟลในกรุงปาร่สุ) เร่�มื่ก่อสุร้างใน ๑๕ มื่กราคมื่ ๑๘๘๘
่
และมื่ความื่ก้าวหน้าเป็นอย่างมื่าก บางพ่นที่�ข้องคลองขุ้ดใกล้ถึึงเป้าหมื่าย ประตัู้กนน�าแรกพร้อมื่ที่จะประกอบช่นสุ่วนรวมื่
�
�
�
่
้
�
่
�
่
่
�
่
้
�
ถึึงการก่อสุร้างเข้อนก็เร่�มื่ลงตั้ว แตั้่แล้วก็เกดปัญหาด้านเงนทีุ่นผที่เคยร่วมื่ทีุ่นกบ de Lesseps ก็ไมื่่ร่วมื่ด้วย (เนองจากมื่่การ
่
่
้
�
ู้
่
�
�
่
้
�
�
่
ใช้เงนไปเป็นจานวนมื่ากและเกนจากระยะเวลาดาเน่นการที่คาดว่าจะได้ตั้้นทีุ่นคน) จนกระที่งใน ๑๕ พฤษภาคมื่ ๑๘๘๙
่
่
่
่
โครงการขุ้ดคลองจึงตั้้องหยุดลงและบรษ้ที่ข้อง de Lesseps ก็ล้มื่ละลาย โดยการขุ้ดคลองผ่านไป ๘ ปี มื่ความื่ก้าวหน้าเพยง
แค่ ๒ ใน ๕ เที่านน และใชเงนไป ๒๓๔.๘ ล้านเหรยญสุหร้ฐ สุ�าหร้บตั้ว Ferdinand de Lesseps และ Charles de Lesseps
่
่
้
้
้
่
�
่
้
้
�
�
่
่
�
็
่
้
กถึูกศาลตั้ดสุนมื่ความื่ผ่ดเก่ยวก้บการฉ้อโกงที่�ถึูกเร่ยกว่า “Panama Affair” ที่งสุองคนถึูกตั้ดสุนจาคุก โดยตั้่อมื่า
่
้
้
�
่
Ferdinand de Lesseps เสุ่ยชว่ตั้เมื่่�อ ๗ ธนวาคมื่ ๑๘๙๔ รวมื่อายุ ๘๙ ปี สุาหรบ Charles de Lesseps เสุ่ยชว่ตั้
่
้
่
ใน ค.ศ. ๑๙๒๓ ที่้นเห็นคลองปานามื่าเปิดใช้งานในช่วงที่่�สุองหลงสุหรฐอเมื่รกา เข้้ามื่าด�าเนนการในช่วงตั้่อไป
้
ภาพที่ ๕ คนงานชาวฝรั่งเศสเริ่มการขุดคลองปานามา เสียชีวิตจากภัยธรรมชาติจำานวนมาก
�
่
บที่เร่ยนความื่ผ่ดพลาดข้องฝร้งเศสุสุ่วนใหญ่จะบ้นที่ึกไว้ว่าเก่ดจากแนวที่างและช่อเสุ่ยงข้อง de Lesseps ที่�ตั้้องการขุ้ดคลอง
�
้
ปานามื่าแบบในระด้บน�าที่ะเล โดยไมื่่ฟังคาที่กที่้วงจากหลายฝ่าย อย่างไรกตั้ามื่หลายฝ่ายสุน้บสุนุนความื่ค่ดข้อง de Lesseps
�
�
็
�
่
�
�
้
้
ก็เพราะช่อเสุยงข้องเข้าที่ประสุบความื่สุ�าเร็จจากการขุ้ดคลองสุุเอซ ที่งน่� ฝรงเศสุย้งคงพยายามื่ที่จะดาเน่นการขุ้ดคลอง
�
�
่
่
�
่
ปานามื่าตั้อโดย Wyse ไดกล้บเข้ามื่ารบผดชอบงานภายใตั้ชอบร่ษที่ the Compagnie Nouvelle de Canal de Panama
้
้
้
่
้
่
�
้
้
่
ในวนที่่� ๒๐ ตัุ้ลาคมื่ ค.ศ. ๑๘๙๔ ด้วยเงนทีุ่นที่่�ค่อนข้้างจ�ากดเพยง ๑๒,๐๐๐,๐๐๐ ล้านเหรยญสุหรฐ และเร่�มื่ลงมื่่อ
้
่
่
้
�
่
้
่
ขุ้ดคลองตั้่อได้ในเดอนธนวาคมื่ปีเดยวกน คนงานค่อย ๆ เพ�มื่ข้นจาก ๗๐๐ คนเป็น ๔,๐๐๐ คน ใน ค.ศ. ๑๘๙๗
่
ึ
้
้
�
้
้
�
�
้
่
�
โดยคลองปานามื่าจะเป็นแบบประตัู้กนน�าตั้ามื่ที่ะเลสุาบเพอปรบระดบน�า การล็อกแบบ ๒ ชน (Double Locks)
�
ุ
ุ
�
ยาว ๒๒๕ เมื่ตั้ร (๗๓๘ ฟตั้) ลึก ๙ เมื่ตั้ร (๓๐ ฟตั้) กว้าง ๒๕ เมื่ตั้ร (๘๒ ฟตั้) อกช่องกว้าง ๑๘ เมื่ตั้ร (๕๙ ฟตั้) กาหนดไว้ ๘ ชุด
ุ
ุ
่
ุ
่
ุ
ได้แก่ ด้านฝั่งมื่หาสุมื่ที่รแอตั้แลนตั้่ก ๒ ชุด ล็อกที่่� Bohio Soldado ๒ ชุด ล็อกที่่� Obispo ด้านฝั่งมื่หาสุมื่ที่รแปซฟิก
๑ ชุดที่่� Paraiso ๒ ชุดที่่� Pedro Miguel และ ๑ ชุดที่่� Miraflores รวมื่ที่้�งการขุ้ดที่ะเลสุาบและสุร้างเข้่�อนบนแมื่่น��า
่
�
้
่�
Chagres River ที่่� Bohio และ Alhajuela เพอป้องกนน��าที่่วมื่และผล่ตั้กระแสุไฟฟ้า ซึงแผนการด�าเนนการขุ้ดแบบน ่�
้
้
้
�
้
�
่
สุหรฐอเมื่รกา ได้นามื่าใช้ในช่วงที่รบงานตั้่อจากฝรงเศสุในเวลาตั้่อมื่าที่ฝรงเศสุตั้้องถึึงจุดตั้ดสุนใจว่าจะล้มื่เลกงานที่งหมื่ด
่
่
�
�
�
้
้
�
่
่
ู้
้
่
่
้
หรอการข้ายสุ้มื่ปที่านให้แก่ผสุนใจ และสุุดที่้ายผู้บรหารฝรงเศสุกตั้ดสุนใจข้ายสุ้มื่ปที่านให้แก่สุหรฐอเมื่รกา ใน ๒ ธนวาคมื่ ๑๘๙๙
่
�
่
็
้
้
้
ในสุมื่ยข้องประธานาธบด่ William McKinley โดยสุหรฐอเมื่รกา ใช้บที่เรยนสุาคญข้องฝรงเศสุมื่าแก้ไข้ข้นตั้อน
�
้
้
้
�
่
่
่
�
้
�
การก่อสุร้างจนสุามื่ารถึขุ้ดคลองปานามื่าให้สุาเร็จลงได้
นาวิกศาสตร์ 62
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ภาพที่ ๖ ระหว่างการขุดคลองปานามา พบอุปสรรคมากมาย เช่น การลำาเลียง ดิน หิน ออกจากพื้นที่

คลองปานามาช่วงยุคสหรัฐอเมริกา
้
ึ
่
่
�
�
้
่
สุหรฐอเมื่รกา เร่�มื่เข้้ามื่าสุานตั้่อโครงการนใน ค.ศ. ๑๙๐๔ ซงได้นาบที่เรยนจากฝรงเศสุมื่าเร�มื่ตั้้นโครงการ
�
่
�
�
่
ึ
้
�
่
้
้
�
่
�
�
�
่
�
่
หนงในนนที่เร่งที่าค่อ การกาจดโรคระบาดที่เป็นภยคุกคามื่ที่�มื่องไมื่่เห็นที่าให้คนงานตั้้องเสุยชว่ตั้จานวนมื่าก เมื่อเร�มื่ตั้้นเงนจานวน
�
่
่
่
�
�
่
่
่
มื่ากถึูกน�าไปปร้บปรุงระบบสุาธารณ์สุุข้ ที่พ้กอาศ้ย เพอสุร้างความื่ปลอดภ้ยให้แก่คนงานข้องสุหร้ฐอเมื่ร่กา เพอลดปัญหาตั้่าง ๆ
�
�
�
�
่
็
�
โดยเฉพาะโรคระบาดที่บรษ้ที่ฝรงเศสุเจอก่อนหน้า แตั้สุุดที่้ายแล้วกมื่คนงานข้องสุหรฐอเมื่รกา เสุยชว่ตั้ไป จานวน ๕,๖๐๐ คน
้
่
่
�
่
่
่
้
่
่
จากปัญหาโรคระบาดและอุบ้ตั้เหตัุ้จากการก่อสุร้าง ที่งน่� สุหร้ฐอเมื่รกา สุนใจการขุ้ดคลองผ่านคอคอดปานามื่า
่
้
�
่
ตั้งแตั้่คร่สุตั้์ศตั้วรรษที่� ๑๙ ตั้ามื่ที่กล่าวมื่าแล้วข้้างตั้้นจากในช่วงที่ชาวอเมื่ร่กนจานวนมื่ากได้ไปตั้งถึนฐานที่างฝั่งตั้ะว้นตั้ก
�
้
�
�
่
้
�
่
�
้
่
�
่
�
�
ข้องประเที่ศแถึบร้ฐโอเรกอนและร้ฐแคล่ฟอร์เน่ย เพอขุ้ดค้นหาแร่ที่องคาและตั้่อมื่าย้งได้หมืู่่เกาะฟิล่ปปินสุ์เป็นอาณ์าน่คมื่
�
้
�
่
ึ
แห่งแรกในที่วปเอเชยเมื่อ ค.ศ. ๑๘๙๘ ซงในห้วงเวลานนปานามื่าเป็นเพยงจงหวดหนงข้องประเที่ศโคล้มื่เบย เมื่อสุหรฐอเมื่รกา
่
้
่
้
้
่
�
่
่
�
่
�
ึ
้
่
�
�
จะเข้้ามื่าขุ้ดคลองในรูปข้องธุรก่จ มื่แนวโน้มื่ที่จะสุร้างรายได้จานวนมื่ากแตั้่การเจรจาระหว่างสุหร้ฐอเมื่ร่กา กบร้ฐบาลโคล้มื่เบ่ย
่
ไมื่่ประสุบความื่สุ�าเร็จเพราะผลประโยชน์ไมื่่ลงตั้วหลายประเด็น ในข้ณ์ะเด่ยวกนชาวปานามื่ากล้วว่าโคล้มื่เบ่ย
้
้
�
่
จะไมื่่แบ่งผลประโยชน์ให้เที่่าที่พวกตั้นควรได้ จึงได้ก่อการปฏว้ตั้่ข้ึนและประกาศตั้วเป็นประเที่ศเอกราช สุหร้ฐอเมื่ร่กา
้
่
�
จึงสุน้บสุนุนการตั้่อสุข้องกลมื่แบ่งแยกด่นแดนจากประเที่ศโคล้มื่เบยที่�มื่การตั้่อสุมื่ายาวนานหล้งจากหมื่ดอ่ที่ธพลสุเปน
่
ู้
่
่
ุ่
่
ู้
่
่
่
�
�
ที่เร่ยกว่า “สุงครามื่พ้นว้น” (The Thousand Days' War/ภาษาสุเปน: Guerra de los Mil Días) เร�มื่เมื่อ ๑๗ ตัุ้ลาคมื่ ๑๘๙๙
่
้
ถึึง ๒๑ พฤศจกายน ๑๙๐๒ ด้วยความื่ช่วยเหลอจากสุหรฐอเมื่รกา ปานามื่าจึงได้รบอ่สุระแยกตั้้วออกจากโคลมื่เบย
้
่
้
่
่
เมื่อ ๓ พฤศจกายน ๑๙๐๓ ที่งน� สุหรฐอเมื่รกาเป็นประเที่ศแรกที่ให้การร้บรองในวนที่� ๖ พฤศจกายน ปีเดยวกนและได้ที่�า
�
้
่
�
่
้
่
่
่
้
�
่
่
้
่
้
ข้้อตั้กลงระหว่างประเที่ศปานามื่ากบสุหรฐอเมื่รกา เรยกว่า The Hay-Bunau-Varilla Treaty (รฐมื่นตั้ร่ตั้่างประเที่ศ
่
้
่
้
้
้
่
John M. Hay สุหรฐอเมื่รกา กบ Philippe Bunau-Varilla ผู้แที่นปานามื่า) เมื่่�อวนที่่� ๑๘ พฤศจกายน ค.ศ. ๑๙๐๓
่
้
่
ในกรุงวอช่งตั้นด่ซเพ่อเจรจาสุนธ่สุญญาที่�ที่�าให้สุหร้ฐอเมื่ร่กา ได้ร้บสุ่ที่ธ่พ่เศษในคลองปานามื่าเพ่อแลกก้บการชดใช้
้
�
้
�
่
่
้
�
�
้
่
้
�
้
่
้
่
ที่างการเงนและการค�าประก้นการคุ้มื่ครองให้กบสุาธารณ์รฐที่�ตั้งข้ึนใหมื่่ สุหรฐอเมื่รกา จะได้รบสุ่ที่ธในเข้ตั้คลอง
่
�
ซึงจะข้ยายออกไป ๕ ไมื่ล์ที่้�งสุองด้าน (ความื่กว้าง ๑๐ ไมื่ล์หรอประมื่าณ์ ๑๖ กโลเมื่ตั้ร) ข้องเสุ้นที่างคลอง สุาหรบการ
�
่
้
้
่
้
้
ก่อสุร้างคลอง สุหรฐอเมื่รกาได้รบอนุญาตั้ให้ปกครองและเสุร่มื่สุร้างในเข้ตั้คลองน� ในที่างกลบกน ปานามื่า
้
่
้
้
่
้
่
้
้
่
ไดการรบประกนความื่เป็นอ่สุระและได้รบเงน ๑๐,๐๐๐,๐๐๐ เหรยญสุหรฐ พร้อมื่เงนรายปี ๒๕๐,๐๐๐ เหรยญสุหรฐ
้
่
63
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

้
้
�
้
้
้
ใน ๙ ปี หลงจากสุนธ่สุญญาดงกล่าวได้รบการให้สุ้ตั้ยาบนโดยที่งสุองประเที่ศใน ค.ศ. ๑๙๐๔ และคลองปานามื่า
้
่
�
๑๐
สุร้างเสุร็จสุมื่บูรณ์์ใน ค.ศ. ๑๙๑๔ ที่งหมื่ดน่�สุหร้ฐอเมื่ร่กา ได้เคยเสุนอเง่อนไข้ที่คล้ายก้นก้บโคล้มื่เบ่ยเมื่อ ๒๒ มื่กราคมื่ ๑๙๐๓
�
้
่
�
�
้
้
่
้
้
โดยเสุนอในสุนธ่สุญญา Hay-Herrán Treaty (รฐมื่นตั้ร่ตั้่างประเที่ศ John M. Hay สุหรฐอเมื่รกา กบ Tomás Herrán
่
ผแที่นโคล้มื่เบย) แตั้่รฐบาลโคล้มื่เบยปฏเสุธว่าเป็นการละเมื่ดอานาจอธปไตั้ยข้องชาตั้และเนองจากถึอว่าเป็นการชดเชย
่
่
่
�
่
้
่
่
้
ู
่
�
ไมื่่เพยงพอ ที่าให้สุหรฐอเมื่รกา หนไปให้การสุนบสุนุนกลุ่มื่แบ่งแยกดนแดนจากประเที่ศโคล้มื่เบยตั้ามื่ที่่�กล่าวมื่า
้
�
่
้
้
่
่
่
ภาพที่ ๗ คนงานชาวฝรั่งเศสขุดคลองฯ มีเครื่องทุ่นแรงน้อยและไม่ได้รับการดูแล
้
้
่
่
้
ในเวลาตั้่อมื่าสุนธ่สุญญา The Hay–Bunau-Varilla Treaty นเป็นที่�มื่าข้องความื่ข้ดแย้งระหว่างปานามื่าและสุหรฐอเมื่รกา
่
�
�
้
้
�
้
่
้
่
�
นบตั้งแตั้สุหรฐอเมื่รกา เร่�มื่การขุ้ดคลองปานามื่าตั้่อจากฝรงเศสุ ซงการสุร้างเข้ตั้คลองกลายเป็นพนที่แบ่งแยกเชอชาตั้และสุงคมื่
ึ
้
่
�
�
่
�
่
่
่
่
้
่
้
�
่
�
่
่
่
�
้
โดยแยกออกจากประเที่ศปานามื่า สุหรฐอเมื่รกา ได้ใช้วธการผลกดนเพอกาหนดสุงแวดล้อมื่ที่ดูเหมื่อนจะเป็นกรอบ
�
่
�
้
ที่ด่ที่�สุุดในการปร้บแนวที่างปฏ่บ้ตั้่ข้องชาวอเมื่ร่กนในปานามื่า โดยความื่ข้ดแย้งมื่ความื่รุนแรงถึึงจุดสุูงสุุดเมื่อ
่
่
้
�
่
�
่
�
่
้
่
�
่
วนที่� ๙ มื่กราคมื่ ค.ศ. ๑๙๖๔ ที่�มื่การจลาจลในพ่นที่อ�านาจอธ่ปไตั้ยข้องเข้ตั้คลองปานามื่า การจลาจลเร่�มื่ตั้้นข้ึนหล้งจาก
้
�
่
่
่
ธงชาตั้ปานามื่าถึูกฉกข้าดระหว่างความื่ข้ดแย้งข้องนกเร่ยนปานามื่ากบเจ้าหน้าที่�ตั้ารวจเข้ตั้คลองที่างด้านข้วาที่�มื่ธงชาตั้ปานามื่า
้
่
้
่
่
่
้
้
้
้
่
ชกบนยอดเสุาคู่กบธงชาตั้่สุหรฐอเมื่รกา ในสุถึานการณ์์นหน่วยงานข้องกองที่พสุหรฐอเมื่รกา มื่่สุ่วนร่วมื่ในการปราบปรามื่
่
�
้
การจลาจลโดยใช้ความื่รุนแรง หลงจากการตั้่อสุู้ได้ ๓ วน ชาวปานามื่า ๒๒ คน และที่หารสุหรฐอเมื่รกา ๔ นาย เสุยชว่ตั้
่
่
้
้
่
้
่
�
และว้นน่เป็นที่รู้จ้กในปานามื่าเป็นว้น Martyrs' เหตัุ้การณ์์ว้นที่� ๙ มื่กราคมื่ ถึอเป็นปัจจ้ยสุ�าค้ญในการตั้ดสุ่นใจข้อง
่
�
้
่
่
้
่
้
่
่
�
ึ
้
สุหรฐอเมื่รกาในการเจรจาสุนธสุญญา Torrijos-Carter ค.ศ. ๑๙๗๗ ซงในที่สุดกยกเล่กสุนธสุญญา Hay-Bunau-Varilla
�
ุ
็
และอนุญาตั้ให้มื่การโอนการควบคมื่เข้ตั้คลองไปย้งปานามื่าและการสุ่งมื่อบการควบคมื่เตั้็มื่รูปแบบข้องคลองปานามื่า
ุ
ุ
่
้
เมื่่�อวนที่่� ๓๑ ธนวาคมื่ ค.ศ. ๑๙๙๙
้
่
ยอนเวลาแรกเรมื่ หลายฝายรวมื่ถึง ประธานาธ่บด McKinley สุหรฐอเมื่รกา สุนใจการข้ดคลองในที่วปอเมื่รกากลางโดยเฉพาะ
่
่
่
ุ
�
ึ
่
่
้
้
่
่
่
่
่
่
�
้
้
้
เสุ้นที่างนการากว (Nicaragua route) เพอร่นเวลาการเดนที่างอ้อมื่ที่วปอเมื่รกาใตั้ สุหรฐอเมื่รกา เฝ้ามื่องโครงการปานามื่า
�
้
่
�
ด้วยเช่นก้น เพราะเป็นโครงการที่อยู่เหมื่อนปลายจมืู่กและเป็นประโยชน์ก้บสุหร้ฐอเมื่ร่กา ในด้านเศรษฐก่จและการที่หาร ที่งน่ �
่
๑๐ https://www.britannica.com/event/Hay-Bunau-Varilla-Treaty
นาวิกศาสตร์ 64
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

้
่
่
บุคคลที่�มื่่สุ่วนในการสุ่งเสุร่มื่การตั้ดสุนใจในการเปิด
ู
่
�
่
่
เสุ้นที่างการขุ้ดคลองนให้แก่ ประธานาธบด่ ธโอดอร์ รสุเวลตั้ ์
้
๑๑
้
(Theodore Roosevelt) ได้แรงบนดาลใจจากหนงสุ่อ
่
“Influence of Sea Power upon History.” เข้ยนโดย
�
่
นาวาเอก Thayer Mahan ที่อธ่บายถึึงสุมืุ่ที่ที่านุภาพ
�
้
้
�
ว่าด้วยกาลงอานาจข้องชาตั้่ที่างที่ะเลที่�มื่่สุ่วนประกอบสุาคญ
่
�
�
้
่
�
้
�
�
คอ กาลงอานาจที่างเศรษฐกจและกาลงอานาจที่าง
่
ที่หารควบคู่กน (The theory was that supremacy
้
at sea was an integral part of commercial
and military prowess.) นอกจากน� ก่อนที่� Mahan จะถึึง
่
่
่
แก่กรรมื่และเร�มื่ตั้้นข้องสุงครามื่โลกครงที่� ๑ เข้าได้
่
้
�
เข้่ยนบที่ความื่เรอง “The Panama Canal and the
่�
Distribution of the Fleet” ในน่ตั้ยสุาร The North ภาพที่ ๘ ประธานาธิบดี Theodore Roosevelt เยี่ยมชมการขุดคลอง
้
่
American Review กนยายน ๑๙๑๔ ช่วงเวลาพอดกบ โดยสหรัฐอเมริกา
้
๑๒
ที่การขุ้ดคลองปานามื่าเพงเร่�มื่เปิดใช้งาน Mahan ได้ให้ความื่
่
�
่
�
้
่
�
่
่
่
่
้
สุนใจเป็นพเศษในเรองหลกการรวมื่กาลง (Concentration of force) มืุ่่งเน้นเรองที่�ตั้งข้องกองเรอที่�ควรมื่แบบกองเรอเด่ยว
�
่
่
่
�
้
�
�
ู่
่
�
ไมื่่แบ่งเป็นค เนองจากตั้้องใช้ที่ร้พยากรสุูง (…it decides that the position of the fleet shall be single, not dual.)
�
่
�
่
�
และกองเร่อรบที่จะตั้้องสุามื่ารถึเคลอนกาลงสุนบสุนุนซงกนและกนได้ โดยได้ตั้งคาถึามื่ว่าสุหรฐอเมื่รกา จะที่าอย่างไร
�
ึ
�
้
้
้
่
�
้
้
�
้
�
่
้
�
ที่ไมื่่ตั้้องทีุ่่มื่เง่นมื่หาศาลในการสุร้างกองเร่อรบข้นาดใหญ่ที่งสุองฝั่งมื่หาสุมืุ่ที่ร โดย Mahan มื่คาตั้อบสุุดที่้ายว่า
�
่
ึ
่
ึ
�
�
“คลองปานามื่าจะที่�าให้กองเร่อสุหร้ฐอเมื่ร่กา สุามื่ารถึเคล่อนกาล้งได้จากฝั่งมื่หาสุมืุ่ที่รหน�งไปย้งอ่กมื่หาสุมืุ่ที่รหน�ง เมื่อภ้ยคุกคามื่
�
�
ึ
่
และโอกาสุที่่�เกดข้นมื่าถึึง (“...It allowed the United States to swing the navy from one ocean to the
้
other, according to emerging threats and opportunities.”) ที่้�งน่� Mahan ได้เห็นถึึงอนตั้รายในความื่ปลอดภย
้
ข้องคลองปานามื่าที่�สุหร้ฐอเมื่ร่กา จะตั้้องที่มื่ที่ร้พยากรในการดูแลให้สุามื่ารถึเปิดใช้งานได้ตั้ลอดทีุ่กห้วงเวลาและเหตัุ้การณ์ ์
่
ุ่
�
�
�
้
“ข้้าศึกจะตั้้องใช้กาล้งมืุ่่งในการครอบครองคลองปานามื่าเพ่อแบ่งแยกกาล้งที่างเร่อสุหรฐอเมื่ร่กา จากสุองมื่หาสุมืุ่ที่ร....,
่
�
ด้วยล้กษณ์ะข้องคลองปานามื่าที่เป็นคลองขุ้ดและใช้ระบบประตัู้ปร้บระด้บน�าย่อมื่มื่ความื่เสุยงจากการก่อกวน
�
่
�
่
่
ข้องข้้าศึกเสุมื่อ เช่น การก่อให้เก่ดอุบ้ตั้เหตัุ้ การสุร้างความื่ประหลาดใจ การห้กหล้งข้องเจ้าหน้าที่� การข้าดความื่ระมื่ดระว้ง
้
่
่
่
�
่
หรอภาวะสุงครามื่ ล้วนสุ่งผลกระที่บตั้่อเสุ้นที่างการคมื่นาคมื่ที่�สุาคญน� ที่�ที่าให้ข้้าศึกมื่โอกาสุบรรลุว้ตั้ถึุประสุงค์
้
�
่
่
ึ
้
�
่
�
้
�
์
�
ที่างยที่ธศาสุตั้ร์ผ่านการครอบครองในพนที่�ที่เหนอกว่าไมื่่ว่าช่วงเวลาใดที่คลองน�ถึูกปิดไป” ที่งน� เหตัุ้การณ์สุาคญหนง
่
่
่
�
่
่
�
ุ
่
�
้
่
่
ที่�ถึอเป็นบที่เรยนให้แก่กองที่พเร่อสุหรฐอเมื่รกา ในอด่ตั้เกดข้นในระหว่างสุงครามื่ Spanish-American ที่เร่อรบ USS Maine
่
่
้
�
่
่
ึ
่
้
่
่
๑๑ ประธานาธบด ธโอดอร รสุเวลตั้์ (Theodore Roosevelt ) รบตั้�าแหน่งประธานาธ่บด่สุหร้ฐอเมื่ร่กาคนที่� ๒๖ ระหว่าง ๑๔ กนยายน ๑๙๐๑-๔ มื่นาคมื่
่
ู
้
่
์
่
่
๑๙๐๙ ตั้่อจากประธานาธบด McKinley ที่่�ถึูกลอบสุ้งหาร
๑๒ https://www.jstor.org/stable/pdf/25108252.pdf?refreqid=excelsior%3A65a0ba23f5ed322a22a9217c40fe4c85
65
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

�
่
่
้
ุ
่
่
่
่
�
้
จอดอยู่ในฐานที่พเรอควบา เกดการก่อวนาศกรรมื่ที่าให้เรอระเบดเมื่อ ๑๕ กมื่ภาพนธ์ ๑๘๙๘ สุ่งผลให้ลูกเรอ
่
่
้�
เสุ่ยชว่ตั้ ๒๖๐ นาย ในครงนนเรอรบ USS Oregon ที่่�ประจ�าการอยู่ที่างฝั่งตั้ะวนตั้กใน San Francisco ได้รบค�าสุ้�ง
่
่
้
้�
้
่
้
�
้
๑๓
้
ให้ไปเสุร่มื่กาลงที่างฝั่งตั้ะวนออกตั้้องเดนที่างด้วยระยะที่างมื่ากกว่า ๑๒,๐๐๐ ไมื่ล์ ใช้เวลาเดนที่าง ๖๖ วน กว่าจะอ้อมื่
่
�
้
่
ที่วปอเมื่ร่กาใตั้้ไปเสุร่มื่กาล้งได้ที่นเวลาอย่างฉ่วเฉ่ยดและร่วมื่ในการรบ Battle of Santiago Bay สุะที่้อนถึึง
�
่
�
ความื่จาเป็นที่างที่หารเมื่อกองที่พเร่อสุหร้ฐอเมื่ร่กา ตั้้องการเคล่อนกาล้งที่างเร่อระหว่างมื่หาสุมืุ่ที่รแอตั้แลนตั้ก
้
่
�
�
่
้
ุ
�
่
้
และมื่หาสุมืุ่ที่รแปซ่ฟิกที่�มื่ระยะที่างไกลมื่าก ดงนน สุ�าหร้บประธานาธ่บด่ Roosevelt แล้ว การควบคมื่คลองขุ้ดปานามื่าน่ �
้
่�
่
�
็
จึงมื่่ความื่จ�าเปนและสุาคญอย่างยงยวดตั้่อผลประโยชน์ข้องชาตั้่สุหรฐอเมื่รกา
้
ภาพที่ ๙ แสตมป์เปลี่ยนโลก
้
�
�
�
่
่
กระบวนการค้ดเล่อกพ่นที่การขุ้ดคลองระหว่างเสุ้นที่างน่การาก้วกบคลองปานามื่าที่ฝร้งเศสุที่งเอาไว้เป็นที่�ถึกเถึยง
่
่
�
�
่
่
้�
กนในสุภาคองเกรสุ โดยวุฒ่สุมื่าชกหลายที่่านเอนเอยงไปในเสุ้นที่างนการากว แตั้่วศวกรฝรงเศสุชอ นายบูโน วารลยา
่
่
้
่
่�
่
้
�
�
้
่
�
่
่
้
�
่
(Bunau-Varilla) ได้พยายามื่ล็อบบชแจงให้ข้้อมืู่ลหนกแน่นว่า พนที่ในนการากวน่าจะเป็นอนตั้รายในระยะยาว เพราะ
่
้
มื่่ภูเข้าไฟที่่�อาจระเบดวนใดก็ได้ จากหนงสุ่อ Overthrow ข้องสุตั้่เฟน คนเซอร์ ได้กล่าวไว้ว่าใน ค.ศ. ๑๘๙๘ หวหน้า
้
้
๑๔
้
่
่
่
่
่�
่
่
่�
คนหนึงในองค์การเกยวกบคลองข้องฝรงเศสุ คอ ฟีลป-ชอง บูโน-วารยา ได้จ้างวลเลยมื่ เนลสุ้น ครอมื่เวลล์ เพอจะ
่
�
้
้�
โน้มื่น้าวสุภาคองเกรสุสุหร้ฐอเมื่รกา ที่จะสุร้างคลองปานามื่าไมื่่ใช่คลองที่�ข้้ามื่จากน่การากว โดยใน ค.ศ. ๑๙๐๒ หลงจากได้มื่ ่
้
้
�
่
่
่
การผล่ตั้แสุตั้มื่ป์ ๑๐ เซ็นตั้ ชุดนการากวในสุหรฐอเมื่รกา ออกโดยบรษ้ที่อเมื่รกนแบงก์โน้ตั้ เป็นภาพควนจากภูเข้าไฟ
้
่
่
้
้
้
์
่
่
่�
้
�
โมื่โมื่ตั้้มื่โบ ซึงตั้้�งอยู่ห่างราว ๑๖๐ กโลเมื่ตั้ร จากสุถึานที่่�ที่่�เป็นแผนเสุนอสุร้างคลองนการากวจากจุดนเอง ครอมื่เวล
่
่
่
�
ได้สุร้างข้่าวเกยวกบเรองนในหนงสุอพ่มื่พ์นวยอร์กซน โดยมื่รายงานว่าภูเข้าไฟโมื่โมื่ตั้้มื่โบเกดระเบดข้นและเกดแผ่นดนไหว
่
�
่
้
�
ึ
่
่
่
้
่
่
�
้
่
่
้
�
่
้
้
้
่
้
่
หล้งจากนนเข้าได้สุ่งใบปลวไปพร้อมื่ก้บแสุตั้มื่ป์ไปให้กบวุฒ่สุมื่าชก และในวนที่� ๑๙ มื่่ถึุนายน ค.ศ. ๑๙๐๒ ๓ วน หลงจาก
�
�
วุฒ่สุมื่าช่กได้ร้บแสุตั้มื่ป์ พวกเข้าตั้่างลงคะแนนให้ปานามื่าเป็นเสุ้นที่างในการขุ้ดคลองล้ด จากการกระที่�าคร้งน่เอง
่
�
ครอมื่เวลล์ ได้รบผลประโยชน์ไปราว ๘ แสุนเหรยญสุหรฐ และที่าให้สุภาคองเกรสุสุหรฐอเมื่รกา หนกลบมื่าตั้กลงใจ
้
้
้
้
่
้
�
่
่
�
่
�
ุ
เลอกการขุ้ดคลองที่ปานามื่า และเจรจาข้อซ่อโครงการขุ้ดคลองจากบร่ษ้ที่ข้องฝร้งเศสุ พร้อมื่อนมื่้ตั้หล้กการก้บเงนทีุ่น
่
�
ุ
้
์
�
้
่
�
้
่
่
ุ
่
�
ุ
ึ
ึ
�
ใหสุหรฐอเมื่รกา ซอกจการการข้ดคลองจากฝร้งเศสุมื่าที่าเอง รวมื่ถึงครอบครองเคร่องมื่อรวมื่ถึงอปกรณ์ข้ดเจาะที่งหมื่ด
้
และเร่�มื่ตั้้นการที่างานเมื่่�อวนที่่� ๔ พฤษภาคมื่ ค.ศ. ๑๙๐๔
�
๑๓ https://www.history.navy.mil/content/history/museums/nmusn/explore/photography/ships-us/ships-usn-o/uss-oregon-
battleship-3.html.
๑๔ Stephen Kinzer. (2007). Overthrow. New York: Times Books.
นาวิกศาสตร์ 66
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

่
�
้
�
�
่
้
่
�
ุ
้
�
้
้
�
�
่
่
็
สุหรฐอเมื่รกา นาบที่เรยนจากฝร้งเศสุที่ที่าใหการข้ดคลองไมื่ประสุบความื่สุาเรจ โดยเรมื่จากสุงการให กองที่พบก
้
้
สุหร้ฐอเมื่รกา โดย พนเอก วลเลยมื่ ซ กอรกสุ (Col.Dr. William Crawford Gorgas, Chief Sanitary Officer) เข้ามื่าร้บผ่ดชอบ
้
่
์
่
่
่
่
พนที่ปานามื่า สุงแรกที่�ที่�าค่อ การกาจ้ดยุงลาย (Stegomyia) ซงเป็นพาหะในการนาโรคไข้้เหลองและมื่าลาเร่ยที่คร่าชว่ตั้
�
�
�
่
่
ึ
�
่
่
�
�
่
่
�
่
�
�
�
้
้
้
่
่
�
คนงาน โดยดาเนนการ เช่น การข้จ้ดหนองน�าที่เป็นแหล่งเพาะพนธุ์และข้จดพงหญ้าที่เป็นแหล่งหลบซ่อนตั้วข้องยุง
้
้
้
้
�
ึ
�
่
�
่
้
�
ตั้ลอดจนกาจดหนูซงเป็นพาหะกาฬโรค ปรบพนที่พกอาศยให้มื่่มืุ่้งตั้าข้่ายกนยุง จดการระบบน�าด�มื่ เป็นตั้้น
�
่
้
่
้
่
้
่
่
้
กองที่พบกสุหรฐอเมื่รกา ใช้เวลาในการกาจดยุงและหนูนานเกอบ ๒ ปี ใช้เงนไปประมื่าณ์ ๒๐ ล้านเหรยญสุหรฐ
�
้
�
�
�
่
พนที่ประเที่ศปานามื่าจึงเร่�มื่ปลอดภ้ยจากพาหะตั้่าง ๆ คนงานป่วยหร่อตั้ายลดลง (ถึึงกระน้นก็ย้งที่าให้คนงาน
�
่
่
้
�
�
�
่
้
่
เสุยชว่ตั้กว่า ๕,๖๐๐ คน) ซงหลงจากนนสุหรฐอเมื่รกา จึงให้คนงานเข้้าพนที่�ที่างานขุ้ดคลองปานามื่าตั้่อไป โดยสุหรฐอเมื่รกา
่
ึ
้
�
่
้
่
้
�
จะตั้้องจ่ายค่าขุ้ดคลอง ๓๗๕ ล้านเหรยญสุหรฐ รวมื่ถึึงจ่ายค่าที่าสุญญา ๑๐ ล้านเหรยญสุหรฐ และ ๔๐ ล้านเหรยญสุหรฐ
่
้
้
่
้
่
้
�
้
้
สุ�าหรบสุนที่รพย์ข้องฝรงเศสุที่ข้ายตั้่อให้สุหรฐอเมื่รกา ที่งน่ วศวกรอเมื่รกนตั้ดสุนใจที่จะก่อสุร้างคลองปานามื่า
่
้
�
่
่
�
้
่
่
้
่
�
�
่
้
้
่
�
�
้
่
่
้
�
�
ที่�มื่ประตัู้กนน�าล็อกเป็นระยะ ๆ (lock system) แที่นที่จะเป็นคลองที่�มื่ระดบน�าเที่่ากบระดบน�าที่ะเลอย่างเช่นคลองสุุเอซ
้
่
�
่
�
้
่
่
่
่
�
�
่
่
เนองจากพ่นที่ปานามื่ามื่่ลกษณ์ะพเศษคอ คลองน�ขุ้ดผ่านที่ะเลสุาบหลายแห่ง ที่�สุ�าค้ญค่อ ที่ะเลสุาบกาตัุ้น (Gatun Lake)
�
่
้
่
้
�
้
่
และที่างตั้อนใตั้ข้องคลองขุ้ดผ่านบรเวณ์ที่�สุูง โดยจุดสุูงที่�สุุดอยู่เหนอระดบน�าที่ะเลปานกลาง ๒๖ เมื่ตั้ร อกที่งระดบน�า
่
่
้
�
้
�
ุ
�
่
�
ุ
่
่
้
้
ในที่ะเลแครบเบยนด้านมื่หาสุมื่ที่รแอตั้แลนตั้กกบในมื่หาสุมื่ที่รแปซฟิกมื่ไมื่่เที่่ากน ดงนน จึงตั้้องที่าประตัู้กนน�า
้
�
่
่
้
�
�
่
ภายในลาคลองเป็นล็อก ๆ เพอยกระด้บเร่อให้สุูงข้ึน หรอลดตั้��าลง เมื่อเร่อแล่นผ่านจากปากคลองด้านหน�ง ไปออกปากคลอง
ึ
่
�
่
�
อกด้านหนึง �
่
ภาพที่ ๑๐ เรือ SS ANCON เป็นเรือสินค้าลำาแรกที่ผ่านคลองปานามาเมื่อ ๑๕ สิงหาคม ๑๙๑๔
�
�
�
ุ
ภายหล้งจากได้ตั้ระเตั้ร่ยมื่ระบบพ่นฐานการก่อสุร้างข้องระบบประตัู้กนน�าข้องคลองก็เร่�มื่ตั้้นข้ึน ภายใตั้้การควบคมื่ข้อง
�
้
นาย John Frank Stevens ผมื่ประสุบการณ์์จากการสุร้างที่างรถึไฟสุายเหน่อในสุหร้ฐอเมื่ร่กา (ไมื่มื่ประสุบการณ์์ในการขุ้ดคลอง)
่
่
ู้
่
ซง Stevens ตั้้องการสุร้างประตัู้กนน�าข้นาดใหญ่ที่�สุามื่ารถึปรบระดบน�าให้ได้ ๒๖ เมื่ตั้ร (๘๕ ฟตั้) เหนอระดบน�าที่ะเล
ุ
่
�
�
�
้
้
ึ
�
้
้
่
�
โดยจะตั้้องสุร้างเข้อนข้นาดใหญ่ (Gatun Dam) รวมื่ถึึงการขุ้ดที่ะเลสุาบ Gatun Lake ในเวลาเด่ยวกนน�าที่ใช้ในการปรบ
�
�
่
้
่
�
้
�
�
�
ระด้บจะมื่าจากที่ะเลสุาบ Gatun ด้วยอ่างน�าข้นาดใหญ่ใช้ระบบการไหลเว่ยนข้องน�า และน�าที่ะเลสุาบ Gatun
ึ
ุ
่
้
่
จะเช่อมื่ตั้่อกบมื่หาสุมื่ที่รแปซฟิก มื่เที่อกเข้า Gaillard (Culebra) ล้อมื่รอบ ซงการขุ้ดคลองตั้ามื่แผนงานน�สุหรฐอเมื่รกา
่
�
่
่
�
้
้�
�
เสุร่มื่เครองมื่่อการขุ้ดให้มื่่ข้นาดใหญ่ข้นกว่าข้องฝรงเศสุหลายเที่่าตั้้วจากสุหรฐอเมื่รกา เช่น เครองเจาะหนข้นาดใหญ่
่�
่�
ึ
่
้
่
(giant hydraulic rock crushers) เครนเครองจกรไอน�า (steam-powered cranes) เครองผสุมื่ปูน (concrete mixers) ฯลฯ
้
�
่
�
�
่
67
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

้
ึ
้
้
�
ู่
รวมื่ถึึงที่างรถึไฟก็ได้รบการปร้บปรุงให้ร้บงานข้นสุ่งหนกข้นและสุร้างที่างรถึไฟเป็นรางค ตั้่อมื่าใน ค.ศ. ๑๙๐๗ พนตั้ร่ George
ุ
�
่
้
่
�
้
่
Washington Goethals ที่หารช่างที่จบการศึกษาจากโรงเรยนนายร้อย West Point ได้รบคาสุงใหมื่าควบคมื่การกอสุรางแที่น
�
้
้
่
ึ
�
้
�
�
Stevens ซง Goethals มื่ประสุบการณ์์ในการขุ้ดคลองและสุร้างประตัู้กนน�าที่� Riverton Lock, Colbert Shoals มื่ากอน ๑๕
่
่
�
�
นนอาจเป็นสุาเหตั้ที่าให้เข้าสุามื่ารถึควบคมื่การก่อสุร้างให้แล้วเสุร็จก่อนกาหนดการถึึง ๒ ปี ที่าให้สุหรฐอเมื่รกา เร่�มื่การใช้งาน
�
้
้
�
่
ุ
ุ
่
๑๖
้�
้
คลองปานามื่าครงแรกเมื่่�อ ๑๕ สุ่งหาคมื่ ๑๙๑๔ อย่างเป็นที่างการ โดยเรอข้นสุ่งสุ่นค้าล�าแรกที่่�ผ่านคอ เรออนคอน
่
่
่
้
้
(SS Ancon) ช่วงที่เปิดใช้เป็นเดอนที่เร่�มื่สุงครามื่โลกครงที่� ๑ ในยุโรป ที่งนในระหว่างการก่อสุร้าง กองที่พเรอสุหรฐอเมื่รกา
�
่
่
่
�
�
่
้
�
่
่
�
้
ุ
�
�
่
่
�
ุ
ถึอว่ามื่บที่บาที่ในการปรบแบบคลองให้มื่่ข้นาดกว้างข้ึนจาก ๒๐๐ ฟตั้ เป็น ๓๐๐ ฟตั้ และประตัู้กนน�าใหญ่ข้นจาก ๙๕ ฟตั้
้
ึ
ุ
�
้
้
่
่
่
้
เป็น ๑๑๐ ฟตั้ เป็นตั้้น เพอรองรบเรอรบที่�มื่่ข้นาดใหญ่ คลองปานามื่าที่�สุหรฐอเมื่ร่กาขุ้ดน� มื่ความื่ยาวประมื่าณ์ ๘๐ กโลเมื่ตั้ร
ุ
�
่
่
่
่
้
่
้
้
่
่
สุามื่ารถึย่นระยะการเดนที่างระหว่างฝั่งที่ะเลด้านตั้ะวนตั้กและตั้ะวนออกข้องสุหรฐอเมื่รกา ไปถึึง ๑๒,๐๐๐ ไมื่ล์ หรอประมื่าณ์
�
้
้
่
่
�
่
๑๕,๗๐๐ กโลเมื่ตั้รเป็นอนสุนสุุดการแสุวงหาเสุ้นที่างลดในอเมื่รกากลางกว่า ๔๐๑ ปี นบตั้งแตั้่การเดนที่างผ่านปานามื่า
่
้
้
่
่
ที่างบกโดยชาวยุโรป Vasco Núñez de Balboa สุหรฐอเมื่รกา ใช้เงนไปมื่ากกว่า ๕๐๐ ล้านเหรยญสุหรฐ
้
้
่
�
้
่
�
(ประมื่าณ์ ๑๒.๙ พนล้านเหร่ยญสุหร้ฐหากขุ้ดคลองใน ค.ศ. ๒๐๒๐) และน้บเป็นงานก่อสุร้างนอกประเที่ศที่ย่งใหญ่ที่�สุุด
่
ในประว้ตั้่ศาสุตั้ร์ข้องประเที่ศสุหรฐอเมื่รกา
่
้
ภาพที่ ๑๑ การประท้วงในปานามาทำาให้สหรัฐอเมริกา ต้องยอมออกจากพื้นที่ เรียกว่าวัน Martyrs’ Day (Panama)
�
่
่
ุ
�
๑๕ ใน ค.ศ. ๑๘๙๑ ร้อยเอก Goethals ได้ร้บมื่อบให้ควบคมื่การก่อสุร้างขุ้ดสุ่วนตั้นเข้นตั้ลอดแมื่่น�า (the Muscle Shoals Canal) Tennessee River
�
�
้
มื่ลรฐ Alabama รวมื่ถึึงได้ออกแบบสุร้างประตัู้กนน�าปรบระดบน�าเพอให้เรอกลไฟสุามื่ารถึเดนที่างผ่านได้บรเวณ์ Riverton Lock, Colbert Shoals.
้
้
้
่
่
่
�
่
�
๑๖ ตั้รงกบรชสุมื่้ยในหลวง ร.๖
้
้
นาวิกศาสตร์ 68
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

้
่
่
้
�
่
จากสุนธ่สุญญาที่�สุหร้ฐอเมื่ร่กา ได้ร้บสุ่ที่ธ่พเศษในคลองปานามื่า และปกครองเข้ตั้คลองสุองด้านกว้างประมื่าณ์ ๑๖ กโลเมื่ตั้ร นน
่
้
�
้
้
�
�
่
้
�
สุหรฐอเมื่ร่กา จดตั้งที่หาร ๑ กองพลเพ่อดูแลพ่ที่กษ์ร้กษาผลประโยชน์และอธ่ปไตั้ยข้องสุหร้ฐอเมื่ร่กา ในพนที่คลองปานามื่า
�
่
้
ซงก็เป็นไปตั้ามื่หล้กการข้องกองที่พสุหร้ฐอเมื่ร่กา ด้านการเด่นเรอ การเร่ยกเก็บค่าผ่านคลองเป็นไปอย่างราบร่น จนใน ค.ศ. ๑๙๖๔
ึ
�
�
่
่
้
�
มื่เหตัุ้กระที่บกระที่งเร่องการตั้ดธงชาตั้่ตั้ามื่แนวคลอง มื่เหตัุ้ประที่้วงรุนแรง มื่การปราบปรามื่ผู้ชมื่นมื่ชาวปานามื่า
ุ
่
ุ
่
เสุ่ยชว่ตั้จ�านวนมื่าก สุ่งผลให้รฐบาลปานามื่าประกาศตั้้ดความื่สุ้มื่พนธ์กบสุหรฐอเมื่รกา ระหว่าง ค.ศ. ๑๙๖๗-๑๙๗๐
้
้
้
่
่
้
สุหรฐอเมื่รกา เสุนอให้ประเที่ศปานามื่าที่าสุนธสุญญาก้นใหมื่่หลายครงแตั้่ร้ฐบาลปานามื่าย้งไมื่่ย่นยอมื่ จนกระที่ง
�
้
้
�
่
�
้
้
่
่
้
้
่
เมื่อวนที่� ๗ กนยายน ค.ศ. ๑๙๗๗ ประธานาธบด่ จ่มื่มื่่ คาร์เตั้อร์ ได้เดนที่างไปปานามื่าและลงนามื่ที่�าสุนธ่สุญญากบ
้
่
�
้
่
้
่
่
ประธานาธ่บด่ โอมื่าร์ ตั้อร์ร่โฮสุ แห่งปานามื่า รวมื่ ๒ ฉบบ โดยฉบ้บที่� ๑ ระบุว่า จะมื่การโอนคลองปานามื่าให้แก่ประเที่ศปานามื่า
�
และสุหร้ฐอเมื่รกาจะถึอนกาลงที่หารที่งหมื่ดออกจากเข้ตั้คลองใน ค.ศ. ๒๐๐๐ สุ่วนฉบบที่ ๒ ระบว่าจะมื่การรบประกน
้
่
้
่
ุ
�
้
้
้
่
�
ความื่เป็นกลางข้องคลองปานามื่าให้เร่อข้องทีุ่กชาตั้แล่นผ่านไปมื่าในคลองได้ และสุหร้ฐอเมื่ร่กา จะยงคงสุ่ที่ธ่ที่จะสุามื่ารถึ
้
่
�
่
้
ใช้กาล้งที่หารปกป้องคลองเพ่อรกษาความื่เป็นกลางได้ ที่�าให้ตั้่อมื่าเมื่อว้นที่� ๓๑ ธนวาคมื่ ค.ศ. ๑๙๙๙ รฐบาลปานามื่า
้
่
�
่
้
�
�
่
่
่
้
้
�
่
้
่
ุ
์
จงไดรบอานาจอธปไตั้ยเหนอคลองปานามื่าคนจากสุหรฐอเมื่รกา ภายใตั้การควบคมื่ข้ององคการบรหารคลองปานามื่า
ึ
้
่
(Panama Canal Authority หรอ ACP) และได้เร่�มื่โครงการข้ยายคลองปานามื่าใน ค.ศ. ๒๐๐๗ เพอรองร้บเร่อ
่
�
เดนสุมื่ที่รข้นาดใหญ่ที่่�กนน��าลึกกว่าเด่มื่เพอเพ่�มื่รายได้เข้้าประเที่ศ
่
ุ
่
่�
ำ
้
ภาพที่ ๑๒ ภาพรวมของคลองปานามาในปัจจุบันแสดงให้เห็นประตูกั้นนา Lock ทั้งสองฝั่งมหาสมุทร
69
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

�
่
่
้
้
่
้
ึ
โดยสุรุป การขุ้ดคลองปานามื่าตั้งแตั้่แรกเร�มื่ฝรงเศสุจนสุนสุุดโดยสุหรฐอเมื่รกา ประกอบด้วยที่ะเลสุาบที่่�ขุ้ดข้น ๑๗ แห่ง
�
�
�
ุ
ุ
่
ุ
�
�
ู
่
่
่
่
และมื่หลายจุดข้ดเป็นช่องที่างการเดนเรอ มื่ประตั้ก้นน�า (Lock System) อยู่ ๒ จด ที่างฝั่งมื่หาสุมื่ที่รแปซฟิก
้
และมื่หาสุมืุ่ที่รแอตั้แลนตั้ก จากที่างมื่หาสุมืุ่ที่รแปซ่ฟก ที่างเข้าจากอาวปานามื่า ถึึงประตั้มื่ราโฟลเรสุ เป็นประตั้น�า ๒ สุวน
่
ู
ิ
่
่
่
ู
�
�
่
่
่
่
มื่ระยะที่าง ๘.๒ ไมื่ล์ (๑๓.๒ กโลเมื่ตั้ร) จากอ่าวปานามื่าเมื่อผ่านไปจะลอดสุะพานบรดจ์ออฟดอเมื่รกา ตั้่อมื่าคอประตั้ ู
่
่
่
�
�
ึ
ุ
�
ู่
�
�
่
มื่ราโฟลเรสุ ซงมื่่กาแพงข้นาดยาว ๑.๑ ไมื่ล์ (๑.๗ กโลเมื่ตั้ร) ข้นาบอย จากจุดน่ระด้บน�าจะสุูงข้ึนไปอ่ก ๑๖.๕ เมื่ตั้ร (๕๔ ฟตั้)
่
�
เหนอระด้บน�าที่ะเล ถึดมื่าค่อประตัู้เปโดรมื่เกล ซงมื่ความื่ยาว ๐.๘ ไมื่ล์ (๑.๔ กโลเมื่ตั้ร) เป็นจุดสุุดที่้ายที่�มื่การยกระด้บข้นไป
่
ึ
่
้
ึ
�
่
่
่
�
่
ึ
ึ
�
โดยยกข้นอก ๙.๕ เมื่ตั้ร (๓๑ ฟตั้) ข้นสุู่ระดบน�าข้องคลอง ช่องเข้าเกลลาร์ดเป็นสุ่วนที่แยกที่วปอเมื่รกาออกเป็น ๒ สุ่วน
�
่
่
ุ
่
้
�
�
่
่
โดยตั้ดภูเข้ากูเลบราเป็นระยะที่าง ๗.๘ ไมื่ล์ (๑๒.๖ กโลเมื่ตั้ร) ด้วยระดบความื่สุูง ๒๖ เมื่ตั้ร (๘๕ ฟตั้) จากระดบน�าที่ะเล
้
้
้
�
ุ
้
�
่
�
้
่
้
่
่
้
้
่
การตั้ดคลองมื่ลกษณ์ะโค้ง ปัจจุบนกาลงเพ�มื่ความื่กว้างข้นาดคลองเพอความื่ปลอดภย และถึดไปคอลอดสุะพานเซนเที่นเนยล
้
แล้วจึงเข้้าสุู่แมื่่น�าตั้ามื่ธรรมื่ชาตั้ค่อ แมื่่น�าชาเกรสุ ตั้รงช่วงกลางข้องแมื่่น�ามื่เข้อน Gatun มื่ฐานเข้อนกว้าง ๘.๕ กโลเมื่ตั้ร
�
�
่
�
่
่
�
่
�
่
่
(๕.๓ ไมื่ล์) มื่ยอดเข้อนกว้าง ๓๐.๕ เมื่ตั้ร ถึดมื่าค่อ ที่ะเลสุาบกาตัุ้น (Gatun Lake) มื่พ่นที่� ๔๑๘.๒๕ ตั้ารางก่โลเมื่ตั้ร
่
่
่
�
่
้
�
่
่
�
่
่
�
่
ุ
ึ
�
ถึอเป็นที่ะเลสุาบที่ใหญ่ที่�สุุดที่�มื่นุษย์สุร้างข้น และสุุดที่้ายประตัู้กาตัุ้น เป็นประตัู้น�าฝั่งมื่หาสุมื่ที่รแอตั้แลนตั้ก แบ่งเป็นประตัู้น�า
�
่
�
�
๓ สุ่วน แตั้่ละประตัู้น�าแบ่งเป็น ๒ ช่องที่าง ซึงแตั้่ละประตัู้จะมื่่ความื่กว้าง ๓๓.๕ เมื่ตั้ร ยาว ๓๐๕ เมื่ตั้ร รถึลากจะลากเรอ
่
่
้
�
ุ
้
้
้
�
้
้
้
้
�
�
เข้้ามื่าในประตัู้น�า หลงจากนนจะที่าการปรบระดบน�าที่ละฟตั้ โดยใช้หลกการแรงดนน�าจากระดบน�าที่�สุูงกว่ายกระดบเร่อ
�
�
้
๑๗
ผ่านประตัู้น��าที่้�ง ๓ ระดบ ให้สุูงกว่าระดบน��าที่ะเลที่่� ๒๖ เมื่ตั้ร
้
โครงการขยายคลองปานามา
่
่
่
�
เมื่่อว้นที่� ๒๒ ตัุ้ลาคมื่ ค.ศ. ๒๐๐๖ ประธานาธบด่มื่าร์ตั้น ที่อร์รฮอสุ แห่งปานามื่า ได้ข้อให้ประชาชนลงประชามื่ตั้ในโครงการ
่
่
�
่
ข้ยายคลองปานามื่าเพ่อแก้ไข้ปัญหาความื่ค้บคงข้องเร่อที่เข้้ามื่าร้บการบร่การและรองร้บข้นาดข้องเร่อสุนค้า
่
�
้
�
่
ึ
�
ที่�มื่่ข้นาดใหญ่ข้น โดยคาดว่าจะใช้งบประมื่าณ์ ๒.๑ แสุนล้านบาที่ และใช้เวลาก่อสุร้าง ๘ ปี ซงประธานาธบด่ที่อร์รฮอสุชว่า
�
่
่
่
ึ
�
�
่
คลองปานามื่ามื่ความื่จาเป็นอย่างมื่ากที่จะตั้้องข้ยาย พร้อมื่เพ�มื่เลนเดนเรอจาก ๒ เลนเป็น ๓ เลน เนองจากข้นาดข้อง
่
�
่
่
่
�
่
่
คลองปานามื่าเด่มื่มื่่ข้นาดที่่�รองรบเรอบรรทีุ่กตั้สุ่นค้าข้นาดใหญ่ที่่�สุุดได้ไมื่่เกน ๔,๐๐๐ ตั้ ข้ณ์ะที่่�ปัจจุบนเรอกว่า ๒๗%
ู้
้
ู้
่
่
้
่
ในโลกเป็นเรอที่่�บรรทีุ่กตั้สุ่นค้าได้ ๘,๐๐๐ ตั้ หรอสุองเที่่าข้องเรอที่่�ใหญ่ที่่�สุุดที่่�สุามื่ารถึข้้ามื่คลองปานามื่า และภายใน
ู้
่
่
ู้
ระยะ ๕ ปีข้้างหน้า เรอสุ่นค้าข้นาด ๘,๐๐๐ ตั้ ก็จะเพ่�มื่จ�านวนเป็น ๓๗% สุ่วนที่่�ตั้้องเพ่�มื่เลนเป็น ๓ เลน เนองจาก
ู้
่
่�
่
่
่
การคมื่นาคมื่มื่ความื่หนาแน่นมื่าก เร่อที่จองควไว้ตั้้องรอเวลาผ่านประมื่าณ์ ๑๖ ชวโมื่ง สุ่วนเรอที่ไมื่่ได้จองตั้้องรอ
�
่
�
�
่
้
้�
่
่
ประมื่าณ์ ๒๘ ชวโมื่ง เวลาที่่�ช้าไปแตั้่ละวนที่าให้บรษ้ที่เดนเรอตั้้องเสุ่ยเงนวนละ ๒ ล้านบาที่ ผลการลงประชามื่ตั้่เกอบ
่
่
้
�
่
้
็
้
่
่
๘๐% สุนบสุนุนมื่ากกว่า ไมื่่เห็นด้วยกว่า ๒๐% ซงถึอว่าชาวปานามื่ามื่ความื่เตั้มื่ใจ เพราะมื่องเห็นประโยชน์ที่างเศรษฐกจ
�
ึ
่
่
ที่ประเที่ศจะได้ร้บ หากโครงการข้ยายคลองและปร้บปรุงสุาธารณ์ูปโภคให้สุอดร้บความื่ตั้้องการใหมื่่ ๆ โดยเฉพาะ
�
ุ
่
เรอบรรทีุ่กสุนค้าที่�สุามื่ารถึรองร้บตัู้้คอนเที่นเนอร์ข้นาด ๒๐ ฟตั้ จานวน ๘,๐๐๐ ตั้ และแที่งเกอร์ข้นาดใหญ่ข้ึนกว่าเด่มื่มื่าก
ู้
่
�
่
�
้
้
่
่
�
้
�
�
่
นคอว้ตั้ถึุประสุงค์สุาคญข้องโครงการน� เพราะปัจจุบนคลองปานามื่ามื่่ข้นาดกว้าง ๓๓ เมื่ตั้ร ที่าให้ไมื่สุามื่ารถึรองรบเร่อ
่
่
ข้นสุ่งข้นาดใหญ่รุ่นใหมื่ ๆ ได้ที่้�งหมื่ด โดยโครงการข้ยายคลองปานามื่าจะเร่�มื่ด�าเนนการอย่างเร็วที่่�สุุดใน ค.ศ. ๒๐๐๗
่
็
ุ้
่
และอาจใช้เวลากว่า ๘ ปี กว่าจะแล้วเสุร็จ อย่างไรกตั้ามื่หลายฝ่ายก้งวลว่าจะได้ไมื่่คมื่เสุย โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายที่�สุูงมื่าก
่
๑๗ https://www.britannica.com/topic/Panama-Canal/Locks
นาวิกศาสตร์ 70
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

่
้
และปัญหาคอร์รปชนที่่�อาจจะตั้ามื่มื่า เพราะมืู่ลค่าการก่อสุร้างสุูงกว่า ๕,๐๐๐ ล้านเหรยญสุหรฐ ซึงหากตั้่เป็นสุ้ดสุ่วน
้
�
้
่
ตั้่อผล่ตั้ภ้ณ์ฑ์มื่วลรวมื่ในประเที่ศ (GDP) จะมื่ากถึึง ๑ ใน ๔ ข้องมืู่ลค่าจดพ่ ๒๐,๐๐๐ ล้านเหรยญสุหรฐ
่
้
่
่
่
ึ
้
�
อกหนงความื่น่ากงวลได้แก่ งบประมื่าณ์การก่อสุร้างที่�สุมื่าคมื่ก่อสุร้างและสุถึาปน่กแห่งปานามื่าประเมื่นว่า
่
จะสุูงถึึง ๗,๐๐๐ ล้านเหรยญสุหรฐ นนหมื่ายความื่ว่า หากปานามื่าตั้ดสุนใจลงทีุ่นเพยงลาพง การลงทีุ่นครงน่ �
�
้
้
�
่
่
้
้
่
้
�
จะกระที่บตั้่อฐานะการคลงอย่างเลยงไมื่่ได้ แตั้่หากปานามื่าไมื่่ตั้ดสุนใจดาเนนการอย่างใดอย่างหนง เพอปรบปรุง
ึ
้
้
�
�
้
่
�
่
่
่
�
่
่
ู
่
่
่
้
็
คลองหลกข้องประเที่ศกอาจจะเผชญก้บค่แข้่งรายใหมื่่ ๆ ในอนาคตั้ เช่น นการากว ที่�มื่โครงการจะตั้ดคลองที่�มื่ ่
้
้
้
่
ข้นาดใหญ่กว่า และลึกกว่าคลองปานามื่า ด้วยการสุนบสุนุนจากสุาธารณ์รฐประชาชนจน (สุปจ.) ที่�มื่่ข้้อมืู่ลว่า
้
๑๘
่
เมื่อ ค.ศ. ๒๐๑๓ สุาธารณ์รฐประชาชนจน โดยบรษ้ที่ HKND Group (Hong Kong Nicaragua Canal Development
้
่
่
�
่
่
่
่
ุ
Investment) ได้รบอนมื่้ตั้่สุ้มื่ปที่าน ๕๐ ปี และสุ่ที่ธในการตั้่ออายสุ้มื่ปที่านอก ๕๐ ปี จากรฐบาลนการากว
้
ุ
้
้
่
่
เมื่อว้นที่� ๑๔ มื่่ถึุนายน ค.ศ. ๒๐๑๓ ให้เป็นผู้ขุ้ดคลองน่การาก้ว ใช้ทีุ่นการก่อสุร้างถึึง ๔๐,๐๐๐ ล้านเหร่ยญสุหร้ฐ
�
่
หรอประมื่าณ์ ๑.๒๒ ล้านล้านบาที่ โครงการรวมื่ความื่ยาวข้องคลองราว ๒๘๖ กโลเมื่ตั้ร ที่าให้มื่่ข้นาดใหญ่กว่าคลองปานามื่า
�
่
่
(๘๒ กโลเมื่ตั้ร) กว่าสุามื่เที่่าตั้้วที่้�งกว้างและลึกกว่า สุามื่ารถึรองรบเรอสุ่นค้าระวาง ๔ แสุนตั้้น ในข้้อเสุนอโครงการ
้
่
่
่
�
่
ข้ดคลองนการากวน่ ยงรวมื่โครงการโครงสุร้างพนฐานอนๆ ได้แก่ ที่่าเรอน�าลึกสุองแห่ง เข้ตั้การค้าเสุร่สุองแห่ง
ุ
่
้
�
�
�
้
สุนามื่บน ที่างรถึไฟและที่่อข้นสุ่งน�ามื่น อย่างไรกตั้ามื่การขุ้ดคลองที่ใหญ่กว่าปานามื่าถึึงสุามื่เที่่าน� มื่ใช่เรองง่าย
็
่
�
่
่
�
่
้
๑๙
�
่
่
่
้
่
�
�
้
่
่
ู
็
อุปสุรรคด่านแรก ได้แก่ สุภาพภมื่ประเที่ศแถึบอเมื่รกากลางเตั้มื่ไปด้วยป่าดงดบเข้ตั้ร้อน อกที่งภูเข้าไฟที่ยงลุกโชน
�
่
�
้
ุ
ุ
่
ความื่แรงข้องคลนที่�มื่ความื่สุูงอย่างน้อย ๒๐ ฟตั้ ที่ซดกระหน�าระหว่างสุองฝากฝั่งมื่หาสุมื่ที่รล้วนเป็นความื่ยาก
่
�
่
้
่�
�
และมื่่ค่าใช้จ่ายสุูงมื่าก แตั้่หากโครงการนเกดข้นจรงก็จะเป็นคู่แข้่งที่่�สุาคญข้องคลองปานามื่า
�
ึ
่
่
่
้
ด้วยเหตัุ้ผลหลายประการตั้ามื่ที่กล่าวมื่า รฐบาลปานามื่าจึงได้เร่�มื่โครงการก่อสุร้างสุ่วนข้ยายคลองปานามื่า (The Third
�
่
�
่
่
่
่
Set of Locks Project) เมื่อ ค.ศ. ๒๐๐๗ เพอรองรบการข้ยายตั้วข้องธุรกจการเดนเรอและเรอเดนสุมื่ที่รที่�มื่่ข้นาดใหญ่
่
�
่
ุ
้
้
่
�
�
่
ึ
่
่
ข้นอย่าง New Panamax หรอ Post Panamax โดยเพ่�มื่ช่องการจราจรที่างน�าที่�มื่การข้ยายความื่กว้างและความื่ลึก
๒๐
้
�
�
ข้องเสุ้นที่าง รวมื่ไปถึึงการก่อสุร้างประตัู้กนน�าและสุงอานวยความื่สุะดวกเพ่�มื่เตั้่มื่ ที่งฝั่งมื่หาสุมืุ่ที่รแปซ่ฟิก
�
�
่
�
้
้
่
๒๑
ุ
ุ
และมื่หาสุมื่ที่รแอตั้แลนตั้ก สุามื่ารถึรองรบเรอบรรที่กข้นาด ๑๔,๐๐๐ TEU หรอประมื่าณ์ ๓ เที่าจากเด่มื่ โครงการฯ
่
่
่
้�
้
่
่
มื่่การก่อสุร้างสุร้างประตัู้กนน��า ๒ ชุดใหมื่่ล็อก โดยจุดที่่�หนึงตั้้�งอยู่ที่างฝั่งแปซฟิกที่างตั้ะวนตั้กเฉยงใตั้ข้อง Miraflores
้
�
่
�
ึ
้
�
Locks ที่่�มื่่อยู่ อกจุดหนึงตั้้�งอยู่ที่างตั้ะวนออกข้อง Gatun Locks ที่่�มื่่อยู่ รวมื่ถึึงการที่าให้ช่องที่างที่่�มื่่อยู่เด่มื่กว้างข้น
�
�
�
และลึกข้ึนด้วย ช่องข้องล็อกใหมื่่ยาว ๔๒๗ เมื่ตั้ร กว้าง ๕๕ เมื่ตั้ร และลึก ๑๘.๓ เมื่ตั้ร ประตัู้กนน�าแบบใหมื่ (น�าหน้ก ๒,๓๐๐ ตั้น)
้
�
้
่
�
�
่
�
่
เป็นการเล่อนเข้้า-ออกแที่นแบบเปิด-ปิด และใช้เร่อลากจูง ๒-๔ ลา (ตั้ามื่ข้นาดข้องเร่อสุนค้า) จากที่�มื่อยู่จานวน ๑๓ ลา
�
�
่
้
�
ู
็
ตั้ลอด ๒๔ ชวโมื่ง ช่วยในการนาเรอเข้้าตั้าบลตั้งลาสุ�าหรบการผ่านเข้้า-ออกลอกที่ดแที่นระบบตั้้รถึไฟฟ้าข้องเด่มื่
�
้
�
่
�
้
�
๑๘ เบองลึกอภ่โปรเจ็กตั้ ๕ พ้น ล. ข้ยายคลองปานามื่า, ประชาชาตั้ธุรก่จ, ว้นที่� ๓๐ ตัุ้ลาคมื่ พ.ศ. ๒๕๔๙ ปีที่� ๓๐ ฉบ้บที่� ๓๘๔๐
่
�
่
่
์
่
่
๑๙ https://mgronline.com/china/detail/9560000081395, เผยแพร่: ๖ ก.ค. ๒๕๕๖
๒๐ Panamax และ New Panamax (หรอ Neopanamax ) เป็นค�าสุาหรบข้้อจ�ากดข้องข้นาดสุาหรบเรอเดนที่างผ่านคลองปานามื่า ข้้อจ�ากดและ
้
�
้
้
�
่
้
่
่
้
่�
ข้้อก�าหนดมื่่การเผยแพร่โดย Panama Canal Authority (ACP) ในสุ่�งพ่มื่พ์ชอ “Vessel Requirements” ข้้อก�าหนดเหล่านยงอธบายหวข้้อตั้่าง ๆ
่�
้
่
้
่
่
่�
เช่น ข้้อจ�ากดตั้ามื่ฤดูกาลที่่�แห้งแล้ง การข้้บเคลอน การสุ่�อสุาร และการออกแบบเรออย่างละเอยด
่
ู้
๒๑ TEU (Twenty-foot Equivalent Unit) คอ ตั้สุ่นค้าที่่�มื่่ข้นาด ๒๐ ฟุตั้ โดยภายในมื่่ความื่ยาว ๒๐ ฟุตั้ กว้าง ๘ ฟุตั้ สุูง ๘ ฟุตั้
71
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

่
�
ภายในล็อกใช้เวลาในการปร้บระด้บน�าประมื่าณ์ ๘ นาที่่ ด้วยน�าจดจากที่ะเลสุาบประมื่าณ์ ๒๖ ล้านแกลลอน (ประมื่าณ์
�
่
่
�
่
้
�
๙๘.๔ ล้านล่ตั้ร) ที่�มื่การขุ้ดอ่างเก็บน�าบรเวณ์ล็อกและใช้ระบบการไหลเวยนตั้ามื่แรงโน้มื่ถึ่วงข้องโลกในการปรบระดบน�า
่
้
(The operation of both the old and new locks uses gravity and valves. There is no pumping involved.)
�
�
่
�
่
่
่
่
�
ึ
�
่
�
่
ในแตั้่ละเที่ยวจะมื่นาร่องและเจ้าหน้าที่อน ๆ รวมื่กว่า ๒๐ นาย ข้นมื่าบนเรอ เพอช่วยในการเดนที่างผ่านคลองปานามื่า
่
�
้
้
่
่
�
ใช้เวลาเดนที่างรวมื่ ๑๐ ชวโมื่ง ระยะที่าง ๕๑ ไมื่ล์ การก่อสุร้างเสุร็จสุ�นได้เปิดใช้งานเมื่อวนที่� ๒๖ มื่่ถึุนายน ค.ศ.๒๐๑๖
่
่
่
้
่
้
่
ด้วยงบประมื่าณ์ที่งสุน ๕,๒๕๐ ล้านเหรยญสุหรฐ หรอประมื่าณ์ ๑๗๐,๐๐๐ ล้านบาที่ โดยเรอบรรทีุ่กสุนค้าสุญชาตั้จน
่
�
�
่
้
่
่
Cosco Shipping Panama เป็นเรอล�าแรกที่่�แล่นผ่านสุ่วนตั้่อข้ยายคลองปานามื่าน ่�
่
่
่
้
ุ
ู
�
�
การเกบค่าผ่านคลองจะเกบตั้ามื่ข้นาดเร่อและปรมื่าณ์สุ่นค้า ค่าเฉลยสุาหรบเร่อบรรที่กสุนค้าตั้้คอนเที่นเนอร์
็
็
้
่
ในการผ่านคลองแห่งนประมื่าณ์ ๑-๑๐ ล้านบาที่ เช่น ตัู้้คอนเที่นเนอร์ตัู้้ละ ๙๙ เหรยญสุหรฐ ตัู้้เปล่า ๕๙ เหรยญสุหรฐ
้
่
่�
ู้
่
หากเรอบรรทีุ่กสุ่นค้าตัู้้คอนเที่นเนอร์ จ�านวน ๓,๘๐๐ ตั้ จะมื่่ค่าใช้จ่ายค่าตัู้้คอนเที่นเนอร์ ๓๒๑,๔๔๖ เหรยญสุหรฐ
้
่
�
�
ค่าเรอลากจูง ๗ ลา ๑๑,๔๔๕ เหร่ยญสุหรฐ ค่าสุนบสุนุนภาคพ่น (ground assistants) ๔,๗๔๕ เหรยญสุหรฐ ค่าสุายลากจูง
่
้
่
้
้
่
่
่
้
(ground wires) ๓,๖๐๐ เหรยญสุหรฐ รวมื่เป็นเงน ๓๔๑,๒๓๖ เหรยญสุหรฐ หรอประมื่าณ์ ๑๐,๙๑๙,๕๕๒ บาที่ (ข้้อมืู่ล ค.ศ. ๒๐๑๔)
่
้
่
ึ
ึ
�
�
�
ึ
�
่
่
่
่
�
ข้ณ์ะที่คาธรรมื่เน่ยมื่ที่แพงที่สุุดเก่ดข้นใน ค.ศ. ๒๐๑๐ ซงเป็นข้องเร่อสุาราญ Norwegian Pearl ซงจ่ายคาผ่านคลองไป
�
�
จานวน ๑๑.๖ ล้านบาที่ ที่งน� สุถึ่ตั้รายได้ค่าผ่านคลองปานามื่าใน ค.ศ. ๒๐๑๗ รายได้ค่าธรรมื่เนยมื่ ๖๙,๔๐๐ ล้านบาที่
่
้
�
�
่
่
ค.ศ. ๒๐๑๘ รายได้ค่าธรรมื่เนยมื่ ๗๖,๘๐๐ ล้านบาที่ และ ค.ศ. ๒๐๑๙ รายได้ค่าธรรมื่เนยมื่ ๘๐,๓๐๐ ล้านบาที่ โดย
่
่
รวมื่สุามื่ารถึสุร้างรายได้ค่าธรรมื่เนยมื่ให้แก่รฐบาลปานามื่าคดเป็นสุ้ดสุ่วนถึึง ๓.๗ % ข้องมืู่ลค่า GDP ข้องปานามื่า
่
่
้
้
ซึงปัจจุบนอยู่ที่่� ๒.๑ ล้านล้านบาที่
�
ภาพที่ ๑๓ คลองปานามาส่วนขยายภายหลังการเพิ่มเส้นทางคลองใน ค.ศ. ๒๐๑๖
นาวิกศาสตร์ 72
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

สรุปจากคลองสุเอซถึงคลองปานามา
่
่
�
่
จากความื่สุาเร็จในการขุ้ดคลองสุุเอซ เพอลดระยะเวลาในการเดนที่างไมื่ตั้้องอ้อมื่ที่วปแอฟรกา ที่าให้ระยะที่าง
่
่�
�
่
่
่
่
้
้
�
และเวลาระหว่างเอเช่ยกบยุโรปสุนลง เช่น เรอสุนค้า Bulk Carrier ความื่เร็วเด่นที่าง ๑๓ นอตั้ ระยะที่างจากมืุ่มื่ไบ (อนเดย)
่
่
ถึึงอ่สุตั้้นบูล (ตัุ้รก) ผ่านคลองสุุเอซมื่่ระยะที่าง ๓,๗๕๔ ไมื่ล์ ใช้เวลา ๑๒ วน แตั้่หากเดนเรออ้อมื่แหลมื่ Good Hope
้
่
ุ้
(แอฟร่กาใตั้้) มื่ระยะที่าง ๑๒,๑๑๑ ไมื่ล์ ใช้เวลา ๓๗ วน ซงคลองสุุเอซช่วยลดระยะที่างเด่นเร่อได้ถึึง ๔๓% จึงมื่ความื่คมื่ค่า
่
้
�
่
ึ
่
้
�
่
้
�
่
่
่
่
่
่
่
�
่
อย่างมื่ากสุาหรบบรษ้ที่เดนเร่อที่จะใช้บรการเดนเร่อผ่านคลองสุุเอซที่�มื่ค่าบรการคดตั้ามื่ข้นาดระวางข้บน�า ระวางสุนค้า
่
�
่
�
่
�
�
่
่
่
และสุงสุ�าค้ญอ่กประการหน�งค่อ ไมื่มื่ความื่จาเป็นในการที่จะตั้้องรอเวลาปร้บระด้บน�าภายในคลองเหมื่อนที่อ่น ๆ เนองจาก
�
�
�
ึ
่
�
้
่
่
่
่
่
ระดบน�าสุองฝั่ง (เมื่ดเตั้อร์เรเนยนและที่ะเลแดง) มื่ระดบน�าที่ใกล้เคยงกน เร่อสุนค้าจึงเดนเรอผ่านได้โดยไมื่่เสุยเวลา
�
่
้
้
�
่
่
่
่
ุ
เมื่อเปร่ยบเที่ยบคลองสุุเอซกบคลองปานามื่าแล้วพบว่า คลองปานามื่า (Panama Canal) เป็นคลองเด่นเรอสุมื่ที่ร
่
�
้
่
่
่
�
่
ความื่ยาว ๘๒ กโลเมื่ตั้ร (๕๑ ไมื่ล์) สุร้างข้นบรเวณ์คอคอดปานามื่าในประเที่ศปานามื่า เพอเชอมื่เสุ้นที่างการเดนเรอ
่�
่
่�
ึ
้
่
่
ุ
จากมื่หาสุมื่ที่รแปซฟิกกบมื่หาสุมื่ที่รแอตั้แลนตั้กเข้้าด้วยกน จากเมื่องที่่านวยอร์กถึึง เมื่องที่่าซานฟรานซ่สุโก ช่วยย่นระยะเวลา
่
่
้
่
ุ
่
ที่�ตั้้องไปอ้อมื่ช่องแคบเดรกและแหลมื่ฮอร์นที่างใตั้้สุุดข้องที่วปอเมื่รกาใตั้้ คดเป็นระยะที่างกว่า ๒๒,๕๐๐ กโลเมื่ตั้ร
่
่
่
่
้
(๑๓,๐๐๐ ไมื่ล์) ซงมื่ผลอย่างย่งตั้่อการเด่นเรอระหว่างสุองมื่หาสุมืุ่ที่ร โดยถึูกใช้เป็นเสุ้นที่างเด่นเรอหลกสุาหรบ
�
่
่
่
�
้
ึ
�
่
�
การค้าที่างที่ะเลระหว่างประเที่ศและที่�สุ�าค้ญใช้เป็นเสุ้นที่างในการเคล่อนกาล้งที่างเร่อข้องสุหร้ฐอเมื่ร่กา ระหว่าง ๒ ที่ว่ป
�
่
ตั้ามื่แนวคดข้อง Mahan ทั้งนี้ เหตุผลส�าคัญในแนวทางของมาฮานที่เสนอการขุดคลองปานามานั้น เพื่อประโยชน์
�
�
�
ื
ั
่
ั
ั
ั
ึ
้
้
ท้งด้านความม่นคงกับความม่งค่งของประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นหลักไม่ใช่ใครอ่น ซงในห้วงเวลานนกาลงการผล่ตั้สุนค้า
่
่
ภายในประเที่ศสุหร้ฐอเมื่ร่กา ที่างฝั่งตั้ะว้นออกมื่ปร่มื่าณ์ที่่�สุูงมื่ากและมื่ความื่ตั้้องการข้ยายสุนค้าไปย้งฝั่งตั้ะว้นตั้ก ในข้ณ์ะที่ ่ �
่
้
ความื่มื่งคงจากยคตั้นที่องในฝั่งตั้ะวนตั้กกนาพาความื่เจรญมื่าสุ่ฝั่งตั้ะว้นออกได้เช่นกน โดย Mahan ได้ให้แนวคด
�
้
�
้
่
ู
้
ุ
็
่
�
�
่
�
้
ในการควบคมื่เสุ้นที่างการค้า การใช้ประโยชน์จากการคมื่นาคมื่ที่างที่ะเลเพ่อสุนบสุนุนตั้่อระบบเศรษฐก่จที่จาเป็น
�
ุ
�
่
ึ
�
�
จะตั้้องเช่อมื่โยงองค์ประกอบหล้ก ๕ ประการเข้้าเป็นระบบที่างที่ะเล ซงประกอบด้วย ๑. แหล่งการผล่ตั้
่
่
และอุตั้สุาหกรรมื่ ๒. การค้าข้ายและตั้ลาด ๓. การคมื่นาคมื่ข้นสุ่งและกองเรอพาณ์่ชย์ ๔. เมื่่องที่่าและแหล่งว้ตั้ถึุดบ
้
และ ๕. ความื่ปลอดภยและกาลงที่างเรอ ดังนั้น ประเทศใดก็ตามที่สามารถเชื่อมโยงองค์ประกอบทั้ง ๕ เข้าด้วยกัน
�
้
่
่
ั
่
ื
่
ั
่
่
่
้
ึ
็
ุ
ั
อยางเหมาะสม จะสรางความมนคงและมงคงใหกบประเทศนนอยางรวดเรว เหตผลในการลงทนขดคลองจงไมใชเพอ
ุ
่
ั
ุ
ั
่
้
้
มุ่งหวังเพียงแค่ความต้องการเก็บเงินค่าผ่านทางเท่านั้น แต่ต้องมีความต้องการในการส่งออก-นาเข้ามาสู่ประเทศ
�
จึงจะมีความคุ้มค่าในการลงทุนโครงการขนาดใหญ่เช่นนี้
�
้
�
�
คลองปานามื่ากว่าจะเก่ดข้ึนมื่่ที่งการวางหมื่ากกาหนดเกมื่สุ์การเมื่องในสุหร้ฐอเมื่ร่กา และโคล้มื่เบ่ยแล้ว ยงมื่่ข้นตั้อนใน
้
่
�
้
่
่
�
�
การขุ้ดยากลาบากกว่าคลองสุุเอซ เนองจากปัจจ้ยพ่นที่�ที่�ข้าดการศึกษาสุภาพแวดล้อมื่อย่างละเอ่ยด ที่�าให้ฝร้งเศสุตั้้อง
�
่
�
่
ุ
ุ
้
่
่
่
ู
�
้
�
้
่
ุ
�
็
่
�
่
่
็
็
เสุยโอกาสุในการเปนผข้ดคลองที่สุาเรจเปนแหงที่ ๒ ที่�าใหวธการนาเรอผานคลองข้ดแตั้กตั้างจากคลองสุเอซ โดยเรอตั้อง
่
่
้
�
�
�
่
้
ผ่านประตัู้กนน�าเพอปรบระดบน�าที่ง ๒ ฝั่ง อย่างไรกตั้ามื่ความื่สุาคญในเชงยที่ธศาสุตั้ร์เมื่อมื่การขุ้ดคลองที่ง ๒ แห่งแล้ว
�
�
้
้
�
้
่
็
ุ
่
�
่
�
้
่
�
่
่
ุ
�
้
็
้
ุ
�
เหนได้ว่ามื่หาอานาจตั้้องเข้้ามื่ามื่บที่บาที่สุ�าคญในพ่นที่บรเวณ์โดยรอบนน เหนได้จากองกฤษควบคมื่คลองสุเอซ
�
็
้
่
และสุหรฐอเมื่รกาควบคุมื่คลองปานามื่า นอกเหนอจากนนแล้วในทีุ่กช่องแคบหรอคลองขุ้ดถึ่อเป็นจุด Choke Point
่
้
่
้�
้
่
้
�
่
้
�
�
ที่�มื่หาอานาจจะตั้้องมื่่สุ่วนร่วมื่ในการเข้้ามื่าดูแลผลประโยชน์ข้องชาตั้่ตั้นเอง ด้วยการสุ่งกาลงที่างเรอและตั้งฐานที่พ
�
�
่
ใกล้บรเวณ์ที่มื่ความื่ล่อแหลมื่ วกฤตั้ที่มื่หาอานาจจะไมื่่ยอมื่ให้เก่ดความื่เสุยงใด ๆ เกดข้นตั้่อประเที่ศตั้นเอง
ึ
่
�
�
่
่
่
�
่
่
และหากในอนาคตั้โครงการขุ้ดคลองไที่ยเก่ดข้ึนมื่าแล้วไซร้ จะเป็นการเร่ยกแข้กมื่หาอานาจเข้้ามื่ามื่อ่ที่ธ่พล
�
�
่
่
่
กบไที่ยหรอไมื่ ข้อได้โปรดตั้่ดตั้ามื่ในตั้อนตั้่อไป
้
73
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

นาวาตรี วีรกมล สวนจันทร์



การยิงสนับสนุนรูปแบบใหม่ของนาวิกโยธินสหรัฐ
Bring the past, Start again













หลังจากที่สื่อต่าง ๆ ได้มีการเผยแพร่แผนการปรับโครงสร้างของนาวิกโยธินสหรัฐ (Force Design 2030) ไปเมื่อ
ปีที่ผ่านมานั้น ประเด็นที่น่าสนใจประเด็นหนึ่งก็คือ การจัดหาปืนใหญ่อัตตาจร ประเภทจรวด เพื่อมาทดแทนปืนใหญ่
สนามลากจูง ขนาด ๑๕๕ มิลลิเมตร แบบ M777 บทความน้จะขอนาเสนอ การยิงสนับสนุนของนาวิกโยธินสหรัฐในรูปแบบใหม่
�
ี
ที่ส่งผลให้มีการเปลี่ยนแปลงอาวุธจากปืนใหญ่สนามไปสู่การจัดหาปืนใหญ่อัตตาจร ประเภทจรวด
โดยทั่วไปแต่ละกองพลนาวิกโยธินสหรัฐนั้น จะมี ๑ กรมทหารปืนใหญ่ อยู่ในโครงสร้างการจัด ประกอบด้วย
ุ
ื
่
ั
ุ
่
ั
ื
่
ื
ั
- ๓ กองพนทหารปนใหญ สนบสนนโดยตรงหรอชวยโดยตรง (๑ กองพนทหารปนใหญ สนบสนน ๑ กรมทหารราบ)
ั
ใช้ปืนใหญ่สนามขนาด ๑๕๕ มิลลิเมตร แบบ M777 เป็นอาวุธประจ�าหน่วย
- ๑ กองพันทหารปืนใหญ่ สนับสนุนส่วนรวมหรือช่วยส่วนรวม ใช้ปืนใหญ่จรวดหลายลากล้อง อัตตาจร
�
แบบ M142 High-Mobility Artillery Rocket Systems (HIMARS) เป็นอาวุธประจ�าหน่วย





















ิ
ิ
ปืนใหญ่สนามขนาด ๑๕๕ มลลเมตร แบบ M777 ขณะเคลื่อนย้ายด้วยเฮลิคอปเตอร์แบบ CH-53E Super Stallion
นาวิกศาสตร์ 74
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

้
�
�
การยิงสนับสนุนให้กับหน่วยดาเนินกลยุทธ์ เช่น ทหารราบ ไม่ว่าจะเป็นการรบทางบกหรือการยุทธสะเทินนา
สะเทินบก มักจะจัดหน่วยทหารปืนใหญ่สนับสนุนให้ได้อย่างน้อยตามหลักนิยมการจัดปืนใหญ่ทาการรบ เช่น ๑ กรมทหารราบ
�
จะมีหน่วยปืนใหญ่สนามสนับสนุนโดยตรงหรือช่วยโดยตรง ๑ กองพัน หากบางสถานการณ์จาเป็นต้องใช้อานาจ
�
�
�
ิ
ึ
การยิงมากข้น ก็อาจจะจัดหน่วยทหารปืนใหญ่สนับสนุนเพ่มในลักษณะภารกิจทางยุทธวิธีแบบเพ่มเติมกาลังยิง
ิ
ช่วยส่วนรวม และช่วยส่วนรวม-เพิ่มเติมก�าลังยิง
ึ
ี
ภายหลังจากท่ทบวงทหารเรือสหรัฐอเมริกา (United States Department of the Navy) ซ่งประกอบด้วย ๓ เหล่าทัพ
�
คือ กองทัพเรือ นาวิกโยธิน และ กองเรือยามฝั่ง ได้ร่วมกันวางแผนจัดทายุทธศาสตร์ร่วมทางทะเล (Tri-Service
ั
Maritime Strategy) ภายใต้แนวความคิด Advantage At Sea เม่อเดือนธันวาคม ๒๕๖๓ ไปแล้วน้น สามารถ
ื
�
�
ั
ี
สรุปใจความสาคัญอย่างส้น ๆ ได้ว่า แนวความคิดในการใช้กาลังทางทะเลของสหรัฐอเมริกา จะมุ่งเน้นไปท่ภัยคุกคามทางทะเล
ที่อาจเกิดจากชาติมหาอ�านาจคู่แข่ง ได้แก่ จีน และ รัสเซีย เหล่าทัพภายในทบวงทหารเรือทั้ง ๓ เหล่าทัพ ต้องร่วมกัน
บูรณาการวางแผนให้สอดคล้องในทุกมิติ เพื่อให้ทุกเหล่าทัพมีมุมมองไปในทิศทางเดียวกัน















M142 HIMARS ในการฝึกการยุทธสะเทินน�้าสะเทินบก Cobra Gold 2020 ณ หาดยาว
หลังจากนั้นไม่นาน นาวิกโยธินสหรัฐได้ด�าเนินการวางแผนเพื่อแปลงยุทธศาสตร์ร่วมทางทะเล ไปสู่แนวความคิด

ในการปฏิบัติทางยุทธการ Expeditionary Advanced Base Operations หรอ EABO ข้น ซ่งแนวความคิด
ื
ึ
ึ
�
ั
ในการปฏิบติทางยุทธการแบบ EABO นน นอกจากนาวิกโยธินสหรฐจะต้องปฏิบติการยทธสะเทนนาสะเทินบก
้
ิ
ุ
ั
้
ั
ั
�
ื
ี
ื
ื
เพ่อยึดพ้นท่โดยเฉพาะเกาะแก่งต่าง ๆ แล้ว ยังต้องปฏิบัติการเพ่อสนับสนุนภารกิจต่าง ๆ ให้กับกองกาลังทางเรือได้ ดังน ี ้
• สนับสนุนการควบคุมทะเล (Support sea control)
• ปฏิเสธการใช้ทะเล (Sea denial) ในพื้นที่ปฏิบัติการชายฝั่ง
• แจ้งเตือนสถานการณ์ทางทะเล (Maritime domain awareness)
• จัดต้งศูนย์ควบคุมบังคับบัญชา ส่วนลาดตระเวนเฝ้าตรวจสนามรบส่วนหน้า (Forward command, control,
ั
communications, computers, combat systems, intelligence, surveillance, reconnaissance, targeting
(C5ISRT)
• จัดตั้งศูนย์ส่งก�าลังส่วนหน้า (Forward Base)
ั
ี
จะเห็นได้ว่าภารกิจเหล่าน้น้น บางภารกิจเป็นภารกิจท่ค่อนข้างใหม่ จากท่โดยท่วไปการปฏิบัติการยุทธสะเทินนา � ้
ี
ั
ี
สะเทินบกจะมีความมุ่งหมายเพื่อ
นาวิกศาสตร์ 75
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

๑. ปฏิบัติการหรือท�าการรบต่อไป
๒. ยึดที่มั่นส�าหรับเป็นฐานทัพเรือ ฐานทัพอากาศหน้า

๓. ขัดขวางไม่ให้ข้าศึกใช้พื้นที่ หรือสิ่งอ�านวยความสะดวก
ื
�
ื
ี
๔. ตรึงกาลังข้าศึก และหน่วงเหน่ยวการตัดสินใจของข้าศึก เพ่อสร้างสภาวะให้เก้อกูลต่อการปฏิบัติการอ่น ๆ
ื
ของฝ่ายเราในอนาคต































Advantage at Sea จุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงการใช้ก�าลังทางทะเล
ั
ี
ี
้
�
แนวความคิดในการปฏิบัติทางยุทธการน นาไปสู่แผนการปรบโครงสร้างหน่วย Force Design 2030 ท่กว่า ๒๐ ปี
ั
�
ี
ท่ผ่านมาน้น นาวิกโยธินสหรัฐได้มุ่งเน้นและทุ่มโถมกาลังในการรบทางบกมากกว่าการรบในลักษณะกองกาลังทางทะเล
�
เช่น การรบในสงครามอิรักและอัฟกานิสถาน
�
�
Force Design 2030 เป็นการปรับโครงสร้างหน่วยให้สามารถปฏิบัติในลักษณะกาลังสนับสนุนให้กับกาลังทางเรือ
ิ
�
โดยเฉพาะอย่างย่ง การยิงสนับสนุนด้วยการกระจายกาลังปฏิบัติการ โดยหน่วยขนาดเล็กเข้ายึดครอง ระวังป้องกัน
ี
ี
่
ึ
ื
ั
ี
ู
่
่
ั
้
ั
ื
ื
หรอรกษาความปลอดภยพนท เพอหลกเลยงการถกตรวจพบหรอตรวจจบจากฝ่ายตรงข้าม ซงครองความได้เปรยบ
ื
ี
่
ี
ื
ื
ในพ้นท่ปฏิบัติการ จนได้มีการก่อต้งหน่วยท่จะปฏิบัติการในพ้นท่และต้องปฏิบัติการ ลักษณะดังกล่าวน ช่อว่า Marine
ี
้
ี
ี
ื
ั
Littoral Regiment (MLR) หรือกรมนาวิกโยธินปฏิบัติการชายฝั่งขึ้นมาใหม่
ึ
เรามักจะคุ้นเคยกับภาพนาวิกโยธินยกพลข้นบกเพ่อยึดเกาะหรือหาดมากกว่าภารกิจการระวังป้องกัน อย่างไรก็ตาม
ื
ั
ี
หากศึกษาประวตศาสตร์ โครงสร้างและภารกิจทางทหารต่าง ๆ ของนาวกโยธนสหรฐในอดตท่ผ่านมา โดยเฉพาะ
ิ
ั
ิ
ี
ิ
อย่างยิ่งช่วงสงครามโลกครั้งที่ ๒ จะเห็นได้ว่า มีความคล้ายคลึงกันกับแนวความคิดในการปฏิบัติทางยุทธการ EABO
ึ
เน่องจากในสมัยนั้น นาวิกโยธินสหรัฐฯ มีหน่วย Marine Defense Battalion ซ่งมีภารกิจต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง
ื
ให้กับ Advanced Base หรือฐานทัพหน้าต่าง ๆ ของสหรัฐอเมริกา
นาวิกศาสตร์ 76
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ในการยุทธสะเทินน�้าสะเทินบกในช่วงสงครามโลกครั้งที่ ๒ นั้น หน่วย Marine Defense Battalion จะปฏิบัติ
�
�
ี
ี
ื
ึ
ี
และนากาลังเข้ามาในพ้นท่ปฏิบัติการ ภายหลังจากท่หน่วยยกพลข้นบกสามารถสถาปนาหัวหาดและยึดพ้นท่ได้แล้ว
ื
ื
ี
�
จะเป็นคนละส่วนกับหน่วยปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานและปืนใหญ่สนาม ท่สนับสนุนให้กับส่วนกาลังรบภาคพ้น (Ground
Combat Element) แต่หลังจากจบสงครามโลกครั้งที่ ๒ ไม่นานหน่วย Marine Defense Battalion ต่าง ๆ ได้ถูก
ยุบหน่วยไป เนื่องจากคาดว่าไม่น่าจะมีภัยคุกคามที่จะต้องใช้หน่วยลักษณะนี้ในอนาคตอันใกล้ ตลอดจนงบประมาณ
ี
ในช่วงหลังสงครามโลกน้นมีค่อนข้างจากัด แต่ยังคงหน่วยปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานและปืนใหญ่สนามท่สนับสนุนให้กับ
�
ั
ส่วนก�าลังรบภาคพื้นไว้
















ยุทธศาสตร์การวางก�าลังแบบ Anti-Access/Area-Denial ของจีน
จากแนวความคิดในการปฏิบัติทางยุทธการแบบ EABO ท่นาวิกโยธินสหรัฐ จะต้องสนับสนุนกองกาลังทางเรือ
ี
�
ในการควบคุมทะเล หรือปฏิเสธการใช้ทะเลในพื้นที่ปฏิบัติการชายฝั่งนั้น ปืนใหญ่สนามลากจูง ขนาด ๑๕๕ มิลลิเมตร
�
้
�
ี
ั
แบบ M777 ท่แม้ว่าจะมีนาหนักเบาและสามารถนาพาไปได้ด้วยเฮลิคอปเตอร์น้น ยังไม่ค่อยเหมาะสมกับภารกิจ
รูปแบบใหม่ที่กล่าวมาเท่าใดนัก เนื่องจากสาเหตุดังต่อไปนี้
ู
ิ
ิ
ิ
ุ
๑. ระยะยิง ปืนใหญ่สนามลากจง ขนาด ๑๕๕ มลลเมตร แบบ M777 มระยะยงไกลสด ๓๐ กโลเมตร (กระสน ERFB)
ี
ิ
ุ
�
ึ
หรือ ๔๐ กิโลเมตร (กระสุน Excalibur) ซ่งเป็นระยะยิงที่ค่อนข้างครอบคลุมในการสนับสนุนการรบทางบก แต่อาจจะจากัด
ในการสนับสนุนกองก�าลังทางเรือในการควบคุมทะเล หรือปฏิเสธการใช้ทะเลในพื้นที่ปฏิบัติการชายฝั่ง
๒. การอยู่รอดในสนามรบ พ้นท่ปฏิบัติการท่คาดว่าน่าจะเกิดข้นจากยุทธศาสตร์ร่วมทางทะเลท่ได้จัดทาข้นน้น
ึ
ึ
ี
�
ื
ี
ี
ั
ี
ี
ี
ได้ให้ความเร่งด่วนไปท่พ้นท่ปฏิบัติการบริเวณทะเลจีนใต้ ซ่งประเทศจีนเป็นประเทศท่เป็นไปได้มากท่สุดท่จะเกิดข้อขัดแย้ง
ี
ื
ี
ึ
หรือข้อพิพาทกับสหรัฐอเมริกา จนอาจต้องใช้กาลังทางทหาร แต่ด้วยประเทศจีนใช้ยุทธศาสตร์ในการป้องกันประเทศแบบ
�
“ต่อต้านการเข้ามาและปฏิเสธไม่ให้เข้าพื้นที่” (anti-access/area-denial หรือเรียกด้วยตัวย่อว่า A2/AD) ซึ่งมุ่งเน้น
ั
ุ
ไปท่การต่อต้านการเข้ามาของเรอและอากาศยานต่าง ๆ ของสหรัฐอเมริกา พ้นท่ส่วนมากจะอย่ในระยะยิงของอาวธพิสยไกล
ื
ู
ื
ี
ี
ต่าง ๆ ท�าให้การด�าเนินกลยุทธ์และการยิงสนับสนุนภายในพื้นที่นี้ต้องใช้หลักการลดการตรวจพบหรือตรวจจับ (Low
Signature) การที่จะน�ากองร้อยทหารปืนใหญ่ต่าง ๆ เข้ามาในพื้นที่นั้น มีความเสี่ยงที่จะถูกท�าลายสูง เนื่องจากเป็น
ี
ั
ื
ื
ื
ี
ปืนใหญ่ประเภทลากจูง ต้องใช้พ้นท่และต้องการเวลาในการเคล่อนย้าย โดยเฉพาะอย่างย่งพ้นท่เกาะแก่งในทะเลจีนใต้น้น
ิ
ส่วนใหญ่มีขนาดเล็กและไม่สามารถท�าการก�าบังซ่อนพรางได้ครอบคลุมทั้งพื้นที่
นาวิกศาสตร์ 77
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

๓. ความสมบูรณ์ ในหลักการลดการตรวจพบหรือตรวจจับ (Low Signature) นั้น หน่วยทหารที่จะปฏิบัติการ
ควรเป็นหน่วยที่มีความคล่องตัว และสมบูรณ์ในตัวเอง ปืนใหญ่จึงควรเป็นแบบเคลื่อนที่ไปได้ด้วยตัวเองหรืออัตตาจร

ี
�
(Self-Propelled) และควรมีระบบอานวยการยิง และระบบการควบคุมบังคับบัญชาท่สมบูรณ์ในตัวเอง ปืนใหญ่สนาม
ลากจูง ขนาด ๑๕๕ มิลลิเมตร แบบ M777 จึงไม่เหมาะสมกับการปฏิบัติในพื้นที่ปฏิบัติการลักษณะนี้




























ที่ตั้งยิง กองร้อยทหารปืนใหญ่

จากข้อจ�ากัดของ M777 ที่กล่าวมานี้ ท�าให้นาวิกโยธินสหรัฐ ออกแบบและก�าหนดความต้องการด้านอาวุธและ
ยุทโธปกรณ์ ในด้านการยิงสนับสนุนท่จะสามารถตอบสนองภารกิจตามยุทธศาสตร์ร่วมทางทะเลได้ โดยมีโครงการ
ี
ึ
ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ได้แก่ นาวิกโยธินสหรัฐ บริษัท Oshkosh Defense ซ่งนารถยนต์เบาทางยุทธวิธีร่วม
�
JLTV (Joint Light Tactical Vehicle) มาพัฒนาเป็นรถยนต์ฐานยิงรุ่นไร้คนขับที่เรียกว่า ROGUE Fires (Remotely
Operated Ground Unit for Expeditionary) ติดตั้งจรวดน�าวิถีแบบพื้น-สู่-พื้น (Naval Strike Missile หรือ NSM)

จากบริษัท Raytheon เข้าด้วยกันโดยใช้ช่อว่า Navy Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS)
ื
ั
NMESIS สามารถเคล่อนท่ได้โดยไม่ใช้คนขับ ติดต้งแท่นยิงและบรรทุกจรวดได้ ๒ ลูก แต่ละลูกมีหัวรบ (Warhead)
ื
ี
ขนาด ๕๐๐ ปอนด์ มีระยะยิงไกลสุด ๑๐๐ ไมล์ทะเล หรือประมาณ ๑๘๕ กิโลเมตร สามารถบรรทุกลงในเครื่องบิน
C-130 Hercules และยานเบาะสะเทินน�้าสะเทินบก Landing Craft Air Cushion (LCAC) ได้
จากคุณสมบัติดังกล่าวนี้ท�าให้เป็นการยากที่ฝ่ายตรงข้ามที่จะตรวจพบ NMESIS ในขณะที่กระจายก�าลัง และยิง
มาจากเกาะแก่งต่าง ๆ ซ่งใช้ความได้เปรียบจากภูมิประเทศในการกาบังและซ่อนพราง รวมถึงเป็นการเพ่มความอยู่รอด
ิ
ึ
�
ในสนามรบให้กับพลประจ�ารถและพลประจ�าปืน เนื่องจากสามารถบังคับรถและอ�านวยการยิงได้จากภายนอกที่ตั้งยิง
ี
�
ั
ข้อดีอีกประการหน่งของ NMESIS คือ เป็นปืนใหญ่จรวดหรืออาวุธปล่อยนาวิถีท่สามารถหวังผลได้ท้งในทะเลและ
ึ
บนฝั่ง และยังหวังผลเป็นเป้าหมายไม่ใช่เป็นพื้นที่เหมือนปืนใหญ่สนาม ท�าให้สามารถกระจายหน่วยยิงได้ ไม่ต้องตั้งยิง
�
�
ื
ี
ใกล้ ๆ กัน ลดเกณฑ์เส่ยงต่อการถูกตรวจพบ รวมถึงเป็นการป้องปรามไม่ให้ฝ่ายตรงข้ามนากาลังทางเรือเข้ามาในพ้นท ี ่
ที่อยู่ในระยะยิง หรือเรียกได้ว่าสามารถปฏิเสธการใช้ทะเลของฝ่ายตรงข้ามได้
นาวิกศาสตร์ 78
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

�
ั
ั
การดาเนินการจัดหาน้น ยังอยู่ในข้นการทดสอบทดลองอาวุธรวมถึงการปรับโครงสร้าง และพิจารณาหน่วยปืนใหญ่
สนามที่จะจัดหา NMESIS มาทดแทน คาดว่าภายใน ค.ศ. ๒๐๒๒ นาวิกโยธินสหรัฐ จะสามารถจัดหา NMESIS ได้
๓๖ ระบบ ส�าหรับปืนใหญ่สนาม M777 บางหน่วยยังต้องคงอยู่ เนื่องจากยังมีความส�าคัญที่จะต้องใช้การยิงสนับสนุน
ในภารกิจหรือสถานการณ์ต่าง ๆ ที่หลากหลาย































Navy Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS)































NMESIS ขณะเคลื่อนที่ออกจากเครื่องบิน C-130


นาวิกศาสตร์ 79
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

การเปลี่ยนแปลงของนาวิกโยธินสหรัฐ ในปัจจุบันนี้ หากจะกล่าวว่าเป็นการน�าเอาหลักการปฏิบัติในอดีตกลับมา
ใช้ใหม่ ก็ไม่ผิดนัก เพียงแต่มีการเพิ่มเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่ทันสมัยเข้ามา เพื่อให้เหมาะสมกับสถานการณ์หรือภัยคุกคาม

ต่าง ๆ ที่เปลี่ยนแปลงไปซึ่งเป็นประเด็นที่น่าสนใจติดตาม และศึกษาแนวความคิด หลักการ และยุทธวิธีต่าง ๆ ที่อาจ
จะสามารถน�ามาประยุกต์ใช้กับกองทัพเรือในอนาคตได้
“Bring the past, Start again”































เอกสารอ้างอิง

๑. US Department of Navy, Advantage at sea, December 2020
๒. https://www.marcorsyscom.marines.mil/
๓. https://en.wikipedia.org/wiki/Naval_Strike_Missile
๔. https://www.navalnews.com/
๕. https://breakingdefense.com/2021/08/marines-successfully-fire-new-nmesis
๖. https://www.usni.org/magazines/proceedings/2021/june/rogue-fires
๗. https://www.marinecorpstimes.com/


















นาวิกศาสตร์ 80
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

(the) Old Man กัปตันเรือ on the rock พังทลาย
















ชื่อเล่นที่แสดงออกถึงความเสน่หา หรือความน่ารัก
ของผู้บังคับการเรือ คาสแลงน้มีใช้ในหลายกองทัพเรือ
ี
�
เช่น ในกองทัพเรือเยอรมันเรียกว่า Die Alte Mann


one man band
ี
ี
ภาษาพูดทใช้เรยกระบบการควบคุมโดยใช้คน
่
เพียงคนเดียว ท�างานบังคับ hydroplanes หรือ diving
planes ของเรือด�าน�้า
one eighty กลับล�า

คาสแลงน้ไม่ควรสับสนในการด่มเหล้ากับนาแข็ง
�
้
ื
�
ี
ล้วน ๆ เช่น วิสกี้กับน�้าแข็ง โดยไม่ผสมโซดา
ึ
คาสแลงนหมายถง พงทลาย เรามกพบในสอ
ั
�
่
ื
ี
้
ั
หนังสือพิมพ์บ่อย ๆ ว่า คนที่มีชื่อเสียงในสังคม (celeb)
ชีวิตการสมรสของเขาล่มสลาย หรือความสัมพันธ์ของ
บุคคลขาดสะบั้นลง เป็นต้น
ี
้
ท่มาของสแลงชาวเรือน พวกกะลาสีมักกล่าวว่า
ี
คาสแลงทใช้ได้ท้งการอุปมาอุปไมย และคาพดท ี ่ หินโสโครกมีอันตรายต่อเรือในทะเลมาก ดังปรากฏให้
่
ู
�
�
ั
ี
แสดงความจรง เชน ประโยค The admiral's gone พวกเขาได้รับรู้อยู่บ่อยคร้ง ส่วนความเสียหายน้นมาก
ิ
่
ั
ั
one eighty an policy for using that new equipment. น้อยแตกต่างกันไป
นาวิกศาสตร์ 83
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ื
ึ
ี
ื
Whiskey on the rock ท่ไม่ใช่เคร่องด่มซ่งปรากฏ oppo buddy
ในประวัติศาสตร์ แต่เป็นเหตุการณ์จริง กล่าวคือ
่
ื
ี
�
�
ื
้
้
ั
ุ
เมอเดอนตลาคม ๑๙๘๑ เรอดานาของโซเวยตชน Whiskey
ื
ได้เกยหินโสโครกบริเวณ ๑๐ กิโลเมตร ห่างจากฐานทัพเรือ
ั
Karlskrona ของสวเดน กองทพเรอสวเดนสงนายทหาร
ี
่
ี
ื
ิ
่
้
ึ
่
�
ื
่
�
ื
้
�
ึ
เรอซงไมตดอาวุธขนบนเรอดานาลาดังกลาว เพอขอ
ื
่
ู
ั
พบผบงคบการเรอ และขอคาอธิบายถงเจตจานงและ
้
�
ึ
�
ื
ั
เหตการณทีเกดขึน
์
ุ
ิ
่
้
ปัจจุบันสแลงชาวเรือนี้หมายถึง สถานการณ์ที่ไม่ดี ในราชนาวอังกฤษ oppo หมายถงเพ่อน โดยเฉพาะ
ื
ึ
ี
ใกล้ล่มสลายแล้ว
ิ
อย่างยงเพอนตาย ใช้กบทหารในหน่วยทหาร ส่วนใน
่
ื
่
ั
กองทัพเรือสหรัฐอเมริกา เรียกว่า buddy
out of the range of the Service.
คาสแลงท่นิยมใช้กันก่อนยุคคอมพิวเตอร์หมายถึง
�
ี
ปัญหาท่ไม่สามารถแก้ได้ด้วยการใช้ข้อมูลจากทาง
ี
ราชการ
order of the battle ท�าเนียบก�าลังรบ
�
การพิสูจน์ทราบกาลังโครงสร้างการบังคับบัญชา
�
ั
�
และการจัดกาลงพลเข้าประจาหน่วย และ ยุทธภัณฑ์
on your beam ends อันตรายก�าลังใกล้เข้ามา
ี
beam ของเรือเป็นส่วนท่กว้างท่สุดของเรือในการ ของก�าลังรบทางทหาร
ี
ี
สร้างเรือไม้ คานไม้ในแนวระดับท่ใช้วางดาดฟ้าเรือ เรียกว่า overhead เพดาน
ี
บีมเรือ คานไม้ท่ยาวท่สุดจะพอดีกับส่วนท่กว้างท่สุด
ี
ี
ี
ของเรือ จึงเป็นที่มาของค�าว่า บีมเรือ
เรือท่เอียง เป็นมุมมากกว่า ๙๐ องศา เรียกว่า
ี
�
เรือตะแคง (To be on the beam ends) และเกือบจะควา
่
(capsize)
ื
�
ี
สานวนชาวเรือน เม่อนาไปใช้บนบก ในปัจจุบัน
�
้
�
เป็นการอุปมาว่า อันตรายกาลังใกล้เข้ามาหรือตกอยู่ใน
สถานการณ์ที่ใกล้สิ้นหวัง ดั่งเช่นประโยคว่า She is on
her beam ends now that she's lost her job-I might
have to lend her some money so she doesn't
lose her house. ชาวเรือไม่นิยมใช้ค�าว่า ceiling แทนเพดาน ที่นิยม
ความหมายข้างต้นน้มักใช้อธิบายสถานการณ์ ใช้กันบนบก แต่ใช้ overhead แทน ท�านองเดียวกันกับ
ี
ล่มสลายทางด้านการเงิน ที่ชาวเรือเรียกพื้นว่า deck แทนค�าว่า floor
นาวิกศาสตร์ 84
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

เริ่มยุค้สำำ�รวจึและก�รค้้นพบทำ�งทำะเล












ึ
ี
้
ำ
้
้
ำ
ทำ�ไมจึงต้องมก�รสำ�รวจึเสำนทำ�งก�รค้�ข�ยทำ�ง
วัันที่่ ๒๐ พฤษภาคม เมอราวั ๕ ศตวัรรษที่่ผ่่านมา ทำะเล
�
�
่
�
่
ั
ุ
่
ิ
ำ
ิ
์
ิ
คอ ค.ศ. ๑๔๙๘ Vasco da Gama นกสำารวัจและนกเดินเรอ สำงครามครเสำดิ ระหวัางชาวัครสำตกบชาวัมสำลม
ั
ั
่
่
่
ิ
็
่
ั
ึ
ิ
ิ
้
่
่
่
้
้
์
ุ
ชาวัโปรตุเกสำไดิเดินที่าง ถึงเมอง Calicut ของอนเดิย รบกนนานกอนหนานนสำดิที่ายฝ่ายพวักครสำตเปนฝ่ายแพ ้
ั
�
ึ
ุ
�
ิ
ิ
ซึ่งถึอวัาเปนชาวัยุโรปคนแรกที่เดินที่างถึงอินเดิย กรงคอนสำแตนตโนเปล ซึ่งเคยเปนเมองหลวัง
่
�
็
ึ
่
ิ
�
่
็
ึ
่
่
่
�
่
ิ
ิ
ที่างเรอ แตเขามใชคนแรกที่เดินที่างอ้อมปลายแหลม ของพวักโรมันตะวัันออก (ไบแซึ่นไที่น์) ถึกพวักเตร์ก
่
ิ
่
่
�
่
ิ
�
ำ
่
่
้
ิ
ที่วัปแอฟริกา ซึ่งกอนหน้านนนกเดินเรอชาวัโปรตุเกสำ ยดิครอง ที่าใหเสำนที่างสำายไหมที่ผ่านบรเวัณนนถึกปดิลง
่
้
ึ
ิ
ั
ั
ั
�
ึ
�
่
่
้
้
่
ั
�
่
ิ
Bartolomeu Dias เปนคนแรกที่เดินที่างออมแหลม การคาขายระหวั่างยุโรปกบเอเชยโดิยเฉพาะเคร่องเที่ศ
�
็
ั
้
ุ
�
่
่
ิ
็
ั
ใตสำดิของแอฟรกาสำมหาสำมที่รอนเดิ่ย เมอ ค.ศ. ๑๔๘๘ และยารกษาโรค อนเปนสำงตองการมากของพวักยโรป
ุ
ิ
�
้
่
ุ
ิ
้
ั
ุ
ในยุคน�นเรยกวั่า Cape of Storms เน�องจากเป็นบริเวัณ ตองยตลง
่
่
ิ
ิ
ั
่
ุ
�
้
ที่มพายจดิอยตลอดิเวัลา มเรอจมบอยครงจนเกดิตานาน การขาดิแคลนสำนคาที่จาเปนเหลานนที่าให ้
�
ิ
ั
ำ
่
่
�
ำ
่
่
�
ั
่
่
็
ำ
่
่
�
็
เร่อผ่่สำง (Flying Dutchman) เปนที่่หวัาดิกลวัของชาวั ชาวัยโรปเรมสำารวัจและคนพบเสำนที่างใหมที่างที่ะเล
้
้
ำ
่
ุ
ิ
ิ
�
ั
้
้
�
เร่อเมอผ่่านบรเวัณนัน เพอไปยงเอเชย จนตอมาพวักเขาไดิคนพบหมเกาะตาง ๆ
่
่
ิ
่
่
�
�
่
่
ั
่
้
่
ในเอเชย ซึ่�งอดิมสำมบรณ์ไปดิวัยเคร�องเที่ศและยารักษาโรค
ึ
่
่
ุ
ิ
ิ
่
้
็
เชน ในอนเดิ่ย มะละกา เกาะในอนโดิน่เซึ่่ย เปนตน
ิ
ิ
นอกจากเหตผ่ลที่างเศรษฐกจแลวั การเดินที่าง
้
ุ
่
่
โดิยที่างบกม่คาใชจายสำ่งกวัาที่างเร่อ ม่อนตรายจากการ
้
่
ั
่
่
ุ
่
้
ถึกปลนและที่าราย เปนตน แตตอมานอกจากเหตผ่ล
็
้
้
ำ
�
้
่
ของการคาขายแลวั ยงมเหตผ่ลอน ๆ เชน การเผ่ยแผ่ ่
ั
่
่
ุ
้
้
ิ
ครสำตศาสำนา การแสำวังหาอาณานคม เปนตน
็
ิ
์
่
ั
ิ
เดิิมน�นการตดิต่อค้าขายระหวั่างยุโรปกับเอเชย นอกจากน�นภายหลังมการสำารวัจเสำนที่างที่างตะวัน
่
ำ
้
ั
ั
่
ำ
โดิยเฉพาะกับจนกระที่ากันที่างบกซึ่�งเรยกวั่าเสำ้นที่าง ตกของยุโรปเพอไปสำอนเดิยจนมการคนพบที่วัปอเมรกาหม ่ ่
ึ
่
่
่
่
้
่
ิ
�
่
ิ
่
็
์
้
สำายไหม โดิยม่ มารโคโปโล ชาวั Venice เปนผ่่บกเบก เกาะในที่ะเลแคริบเบยนของโคลัมบสำและการออมแหลม
ิ
ุ
่
้
ั
้
คนแรก เขาไดิเขาที่างานในราชสำำานกของราชวังศหยวัน Horn เขาสำมหาสำมที่รแปซึ่ฟกของ Magellan และ
้
ั
์
ำ
ิ
่
้
ิ
ุ
่
เมอประมาณ ค.ศ. ๑๒๗๑ นานถึึง ๑๗ ป ี นกสำำารวัจอน ๆ อ่กหลายคน
�
่
ั
�
่
นาวิกศาสตร์ 85
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ตอนที่ ๑ พระประวัติโดยสังเขปของ “เสด็จเตี่ย” ทหารเรือ หมอยา คาถา ศิลปิน

เน่องจากพระองค์ทรงริเร่มวางรากฐานกิจการทหารเรือ
ิ
ื
และนาความเจริญม่นคงและรุ่งเรืองมาสู่กองทัพเรือ
ั
�
เป็นท่ประจักษ์ท่วไป ทาให้ทัพเรือไทยมีความทันสมัย
�
ั
ี
ิ
มีมาตรฐาน และเจรญก้าวหน้าทัดเทียมกบอารยประเทศ
ั
กองทัพเรือจึงกาหนดให้ ๑๙ พฤษภาคม ของทุกปี
�
ิ
เป็น “วันอาภากร” ซ่งเป็นวันคล้ายวันส้นพระชนม์
ึ
ื
เพอเป็นการเทดทน เผยแพร่พระเกียรตคณ และ
่
ุ
ิ
ิ
ู
แสดงออกซ่งความกตัญญูกตเวทีต่อพระองค์ท่าน และใน
ึ
“วันอาภากร” ปี ๒๕๖๖ นั้น จะครบรอบ ๑๐๐ ปีพอดี
ื
ิ
ซ่งจะมีการจัดกิจกรรมท่ย่งใหญ่ในช่อว่า “น้อมราลึก
�
ี
ึ
ี
เสด็จเต่ย ณ หาดทรายรี ๑๐๐ ปีไม่มีลืม” ท่บริเวณ
ี
ศาลกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ ต.หาดทรายรี อ.เมือง
ชุมพร จ.ชุมพร
ี
เสด็จเต่ย ทรงพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้า
่
ี
อาภากรเกียรติวงศ์ เป็นพระราชโอรสองค์ท ๒๘ ใน
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติเม่อ
ื
ี
๑๙ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๒๓ เป็นพระเจ้าลูกยาเธอองค์ท ๑
่
พลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ ในเจ้าจอมมารดาโหมด ธิดาของเจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์
กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ หรือ “เสด็จเตี่ย” (วร บุนนาค) ผู้บัญชาการทหารเรือวังหลวง
้
�
หากใครสกคนตงคาถามว่า “ใครคอเสดจเตย?” ด้านการทหารเรือ เสด็จเต่ย ทรงเป็นเจ้านาย
ั
็
ี
่
ั
ื
ี
ผู้คนส่วนใหญ่คงทราบดีว่า “เสด็จเต่ย” หมายถึง พระองค์แรกท่สาเร็จการศึกษาวิชาการทหารเรือจาก
ี
�
ี
พลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากร ประเทศองกฤษ ทรงมีจดประสงค์แรงกล้าจะฝึกให้
ุ
ั
ิ
์
เกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักด (ในบทความน ้ ี ทหารเรือไทยเดินเรือทะเลได้อย่างชาวต่างประเทศ และ
ผู้เขียนขอใช้คาว่า “เสด็จเต่ย”) ซ่งพระองค์ได้รับ สามารถรบทางเรือได้ เน่องจากอดีตประเทศไทยต้อง
�
ี
ึ
ื
สมัญญาจากกองทัพเรือว่าเป็น “พระบิดาแห่ง ว่าจ้างชาวต่างชาติมาเป็นผู้บังคับการเรือโดยตลอด
กองทัพเรือไทย” และต่อมาแก้ไขเป็น “องค์บิดาของ ภายหลัง เสด็จเตี่ย ส�าเร็จการศึกษา และเข้ารับราชการ
ทหารเรือไทย” เม่อวันท ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๔ ทหารเรือแล้ว พระองค์ได้แก้ไขปรับปรุงระเบียบ
่
ี
ื
ึ
ซ่งทหารเรือยกย่องและเทิดทูนพระเกียรติคุณอย่างสูงสุด วธีปฏบตในโรงเรยนนายเรอ ทรงเป็นครสอน
ู
ิ
ิ
ั
ื
ี
ิ
นาวิกศาสตร์ 86
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ุ
ี
ี
ิ
ุ
ิ
นักเรียนนายเรือ และริเร่มการใช้ ระบบการปกครอง ในพระกรณาธคณเรยกพระองค์ท่านว่า “เต่ย” (พ่อ)
ึ
บังคับบัญชา ตามระเบียบการปกครองในเรือรบ คือแบ่ง ซ่งต่อมาทหารเรือได้เรียกพระองค์ว่า “เสด็จเต่ย”
ี
ให้นักเรียนชั้นสูงบังคับบัญชาชั้นรองลงมา นอกจากนี้ยัง ขณะที่คนไข้ชาวไทยมักเรียกพระองค์ว่า “หมอพร”
ื
�
ทรงจัดเพ่มวิชาสาคัญสาหรับชาวเรือข้น เพ่อให้สาเร็จ ด้านไสยศาสตร์ เป็นท่ทราบกันดีว่า เสด็จเต่ย
�
�
ี
ิ
ึ
ี
้
�
การศึกษาสามารถเดินเรือทางไกลในทะเลนาลึก ทรงสนพระทัยและศึกษาในวิชาคาถาอาคมไสยศาสตร์
็
ั
ได้แก่ การเดินเรือ ดาราศาสตร์ ตรีโกณมิติ อุทกศาสตร์ ในทางไสยเวทวทยา ปรากฏในเกรดพระประวตของ
ิ
ิ
เรขาคณิต พีชคณิต ฯลฯ กรมหลวงชุมพรฯ ว่ามีพระเถระสองรูปท่ทรงนับถือ
ี
ิ
เมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๒ พระองค์ทรงเป็นผู้บังคับการเรือ อย่างย่ง ได้แก่ พระครูวิมลคุณากร (หลวงปู่ศุข) วัดปากคลอง
�
โดยนาเรือหลวงพระร่วง จากประเทศอังกฤษ เข้ามายัง มะขามเฒ่า จ.ชัยนาท และพระครูประศาสน์สิกขกิจ
ั
ั
ี
กรุงเทพมหานคร นับเป็นคร้งแรกท่นายทหารเรือไทย (หลวงพ่อพร้ง) วัดบางปะกอก กรุงเทพฯ จากน้น
ิ
�
เดินเรือได้ไกลข้ามทวีป ท่สาคัญพระองค์ทรงเป็น ภายหลังเม่อมีการสืบเสาะค้นหากันก็ปรากฏว่าม ี
ื
ี
ี
ิ
ี
�
ี
�
ี
หัวเร่ยวหัวเเรงท่สาคัญท่ทาให้พระบาทสมเด็จ ครูบาอาจารย์ท่มีตานานเก่ยวข้องกับพระองค์ท่านเพ่มข้น
ี
ึ
�
พระพุทธเจ้าหลวงทรงเห็นความสาคัญและโปรดเกล้าฯ อีกมาก ท้งในกรุงเทพฯ ภาคกลาง ภาคตะวันออก
�
ั
ื
ี
พระราชทานพระราชวังเดิม ให้เป็นท่ต้งของโรงเรยน เร่อยลงไปจนถึงภาคใต้ อาทิเช่น หลวงพ่อพุ่ม วัดบางโคล่นอก
ั
ี
ั
นายเรือ เมื่อวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๔๙ ท�าให้ (กรุงเทพฯ) หลวงปู่กล่น วัดพระญาติการาม (อยุธยา)
ั
้
ั
กิจการทหารเรือม่นคงจนบัดน (กองทัพเรือยึดวันดังกล่าว หลวงพ่อขน วดนกกระจาบ (อ.บางบาล อยธยา)
ั
ุ
ี
เป็น “วันกองทัพเรือ” ด้วย) หลวงพ่อเงิน วัดบางคลาน (พิจิตร) หลวงพ่ออี๋ วัดสัตหีบ
ด้านการแพทย์ ในระหว่างท่ทรงออกจากราชการ (ชลบุรี) หลวงพ่อจร วัดดอนรวบ (ชุมพร) ฯลฯ ต�านาน
ี
ี
(พ.ศ. ๒๔๕๕-๒๔๖๐) พระองค์ทรงมประสงค์ การโคจรมาพบกันระหว่างกรมหลวงชุมพรฯ กับ
้
ี
จะใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ จึงทรงหันมาศึกษา พระเกจิอาจารย์เหล่าน มักมีลักษณะคล้ายคลึงกัน
ั
ื
วิชาการแพทย์ท้งแบบแผนไทยและปัจจุบันและแบบ จนเป็นแบบแผน คือมักเสด็จมาเพ่อ “ลองของ” ก่อน
ื
ั
ิ
ื
แพทย์แผนโบราณ พระองค์ทรงค้นคว้าอย่างจริงจังและ จะลงเอยด้วยการททรงยอมรับนบถอในวชาอาคม หรอ
่
ี
เสด็จไปรักษาโรคแก่ประชาชนด้วยพระองค์เอง ไม่ว่าเป็น ฝากเนื้อฝากตัวเป็นลูกศิษย์ลูกหากันในที่สุด
ั
�
็
คนไทยหรือคนจน จนกระทงชาวจีนย่านสาเพงซาบซง
ี
่
้
ึ
เสด็จเตี่ย หรือ หมอพร พระครูวิมลคุณากร (หลวงปู่ศุข) วัดปากคลองมะขามเฒา จ.ชยนาท
่
ั
นาวิกศาสตร์ 87
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ั
ี
ี
ด้านจิตรกรรม คีตศิลป์และนาฏศิลป์ เสด็จเต่ย ในด้านนาฏศิลป์ของ เสด็จเต่ย น้น ทรงโปรด
โปรดการวาดรูปต้งแต่ทรงพระเยาว์ และทรงวาดรูปเป็น การแสดงโขน หม่อมเจ้าหญิงเริงจิตรแจรง อาภากร
ั
ึ
งานอดิเรกตลอดมา ดังมีหลักฐานในภาพถ่าย ซ่งพระองค์ ทรงเล่าว่า “...ทรงเป็นตัวทศกัณฐ์ เล่นกันระหว่างเจ้านาย
ก�าลังทรงวาดรูปวิวน�้าตกธารมะยมที่เกาะช้าง จ.ตราด หลายพระองค์...หัดเล่นกันจริง ๆ จัง ๆ เคยทรงเล่นถวาย
พระพุทธเจ้าหลวง (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า
เจ้าอยู่หัว) คร้งหน่ง และเล่นถวายรัชกาลท่ ๖
ั
ึ
ี
อีกครั้งหนึ่ง...”
อาจกล่าวได้ว่าในบรรดาพระบรมวงศานุวงศ์คร้งน้น
ั
ั
ี
เสด็จเต่ย น่าจะเป็น “เจ้านาย” เพียงพระองค์เดียว
ี
ท่ทรงมีโอกาสคลุกคลีกับสามัญชน หรือ “ไพร่” มากท่สุด
ี
ไม่ว่าจะเป็นชาวสยามต่างภาษา อย่างทหารเรือเชื้อสาย
มอญและมุสลิมจาม ลูกศิษย์นักเรียนนายเรือ
ชาวบ้านท่พบปะเวลาออกป่าไปเก็บสมุนไพร ซินแสจีน
ี
�
ี
เสด็จเตี่ย ขณะทรงวาดรูปวิวน�้าตกธารมะยม ท่สาเพ็ง รวมถึงพระเกจิอาจารย์ตามวัดในชนบท
ที่เกาะช้าง จ.ตราด (พ.ศ. ๒๔๖๕) นอกพระนคร จนทาให้พระองค์เป็นท่รู้จักรักใคร่
ี
�
ในด้านคีตศิลป์ของ เสดจเตย น้น หม่อมเจ้าหญิง อย่างกว้างขวาง กระท่งปรากฏเป็นพระเกียรติคุณ
ี
็
ั
่
ั
เริงจิตรแจรง อาภากร ทรงเล่าพระปรีชาสามารถของ ข้อหนึ่งในภายหลังว่า
พระบดาว่า “...ท่านเป็น Musician ทรงเครองดนตร ี “ความเอ้อเฟื้อเผ่อแผ่แก่บุคคลท้งหลายก็มิได้
่
ิ
ื
ื
ื
ั
ทุกชนิด เช่น ขลุ่ย ระนาด ซอ ร้องร�าท�าเพลง เก่งเรื่อง ทรงเลือกช้นบรรดาศักด ได้คบใครคงอารีดีด้วย
ั
ิ
์
ึ
ดนตรี จับอะไรข้นก็เป็นเพลงได้ไพเราะ ทรงขับเสภา ท่วไปมิได้ถือพระองค์ เพราะฉน้นไม่ว่าใครท่บรรดา
ั
ี
ั
ถวายพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง โปรดการขับร้อง กรมหลวงชุมพรได้คบหาสมาคม จะเปนพระก็ตาม
ทรงขับเสภาได้เป็นเย่ยม...ท่านยังแต่งเพลงทรงนิพนธ์ คฤหัสถ์ก็ตาม เจ้าก็ตาม ไพร่ก็ตาม คงมีใจรักใคร่
ี
เพลงทหารเรือหลายเพลง เช่น เพลงดอกประดู่ เพลงเกิดมา ไม่เลือกหน้า…”
ทั้งที เพลงเดินหน้า เพลงดาบของชาติ โดยเฉพาะเพลง เสด็จเต่ย ทรงประชวร และส้นพระชนม์ ในขณะ
ิ
ี
ดอกประดู่น้น เป็นเหตุให้ดอกประดู่เป็นสัญลักษณ์ของ ท่ประทับอยู่ท่หาดทรายร ปากนาเมองชุมพร
ั
�
ื
ี
้
ี
ี
ทหารเรือมาจนทุกวันนี้...” เม่อ ๑๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๖๖ เวลา ๑๑.๔๐ น.
ื
ยังความโศกเศร้ามาสู่บรรดาทหารเรือยิ่งนัก
ในนาวิกศาสตร์เล่มถัด ๆ ไปจนถึงเดือนพฤษภาคม
๒๕๖๖ ผู้เขียนจะนาเร่องราวของพระองค์ท่าน
ื
�
ในช่วงเวลาต่าง ๆ มาเล่าให้ฟังโดยละเอียดอีกคร้ง
ั
ี
้
�
ในคอลัมน์พิเศษน “น้อมราลึก เสด็จเต่ย ณ หาดทรายร ี
ี
๑๐๐ ปีไม่มีลืม”เพ่อเป็นการน้อมราลึกและเทิดทูน
ื
�
พระเกียรติของ เสด็จเต่ย เน่องในวโรกาส
ื
ี
ครบรอบ ๑๐๐ ปี “วันอาภากร” ๑๙ พฤษภาคม
พ.ศ. ๒๕๖๖ ครับ
เสด็จเตี่ย ทรงโปรดการแสดงโขน (ทรงเล่นเป็นตัวทศกัณฐ์)
นาวิกศาสตร์ 88
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

่
้
จริยธรรม ขอที ๕

�
ื
ี
สวัสดีครับสมาชิกผู้ติดตามรายการธรรมะบทความ “ข้อคิดปลูกจิตสานึกจริยธรรม” สืบเร่อยมา ตลอดถึงผู้ท่สนใจ
ทุก ๆ คน ในฉบับนี้เป็นจริยธรรมหัวข้อที่ ๕ คือ “มุ่งเน้นสัมฤทธิ์ผลของงาน รักษามาตรฐานและคุณภาพของงาน
มีการปฏิบัติราชการด้วยความโปร่งใส ตรวจสอบได้”
มีคติธรรมสอนไว้ว่า “งานคือชีวิต ชีวิตคืองานบันดาลสุข
ิ
ทางานให้สนุกเป็นสุขเพราะทางาน” ดังน้น งานจึงเป็นส่ง
�
ั
�
ั
ี
ท่มีความสาคัญ เพราะเป็นท้งความเจริญและความสุข และ
�
ี
ผลงานก็แสดงถึงคุณภาพของคน จึงควรท่ทุกท่านจะต้อง
ี
ี
ิ
สร้างเกยรตและคุณค่าของตนด้วยการท�างานให้ด มุ่งเน้น
ให้เกิดความเรียบร้อยและความสาเร็จ พระพุทธศาสนาได้
�
�
วางหลักแห่งการปฏิบัติงานให้เกิดความสาเร็จไว้ซ่งเรียกว่า
ึ
“อิทธิบาท ๔” ประกอบด้วย
�
ี
ี
�
�
ิ
�
�
ั
๑. มีใจรักในงานท่ทา (ฉันทะ) การทางานให้สาเร็จน้น จุดเร่มต้นท่สาคัญก็คือ ต้องมีใจรักในการทางาน ภาษาพระ
เรียกว่า มีฉันทะ (ความพอใจ) เมื่อเรามีความพอใจ ยินดีต่อการกระท�าหน้าที่การงานแล้ว เราจะมีความตั้งใจในการ
ท�างานนั้น ผลงานก็จะเกิดความส�าเร็จ มีคุณภาพ
�
ิ
ุ
ื
ั
ิ
ี
ั
ื
๒. ม่งมนท่มเทกบงานททาหรอได้รบมอบหมายให้ทา (วรยะ) เมอเรามความรกและชอบในงานอย่างใดแล้ว
่
ุ
�
่
ี
่
ั
ั
ั
�
ั
�
ี
่
�
็
�
ถาขาดความขยนหมนเพยรในการทางานนน งานทเรากระทากจะประสบกบความสาเรจไมได ความขยนในการทางาน
ั
่
ั
้
้
่
็
ี
้
ั
จึงเป็นหัวใจของความส�าเร็จของงานทั้งปวง
ี
ั
ั
�
�
ี
ู่
๓. มีสมาธิและจดจ่อกับงานท่ทาอย (จิตตะ) การมุ่งม่นจริงจังในงานท่ทาน้น ถือว่าเป็นการยืนหยัดในเป้าหมายแห่ง
ความส�าเร็จ เพราะในขณะที่ท�างานจะมีความตั้งใจ ใส่ใจ อันจะเป็นแรงเสริมเติมใจให้มีความมุ่งมั่นที่จะให้การงานนั้น
เกิดความส�าเร็จ เรียบร้อย และมีคุณภาพ
ี
�
�
ี
๔. ทบทวนในงานท่ทาและพัฒนาต่อยอด (วิมังสา) การงานท่ได้ทาจนสาเร็จแล้ว ควรท่จะต้องมีการพิจารณา
�
ี
ใคร่ครวญ ตริตรองเพื่อให้เกิดความเรียบร้อย รอบคอบ เป็นการตรวจสอบความผิดพลาดอีกครั้ง เพื่อความถูกต้อง
ั
่
่
ื
ื
ื
ี
่
ั
ื
ในเรองของการรักษามาตรฐานและคุณภาพของงานน้น ถอว่าเป็นเร่องทสาคญไม่น้อย เพราะเป็นเรองของการ
�
พัฒนา และการรักษามาตรฐานคุณภาพของงาน ก็คือการพัฒนาในผลงานที่จะเกิดขึ้น ตลอดถึงตัวบุคคลผู้ปฏิบัติงาน
ท่จะต้องมีการพัฒนาอย่างต่อเน่องอยู่เสมอ หลักแห่งการพัฒนาการทางานให้มีประสิทธิภาพน้น ผู้รู้ได้อธิบายไว้
�
ื
ี
ั
เพื่อเป็นแนวทางแห่งการปฏิบัติดังนี้
นาวิกศาสตร์ 89
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

�
ี
ู้
ั
ื
�
ื
�
๑. รอบร หมายถึง ก่อนจะลงมือทางานในเร่องใด จะต้องศึกษาทาความเข้าใจในเร่องงานท่จะกระทาน้นให้ดีเสียก่อน
และต้องสนใจเรียนรู้ในการปฏิบัติเพื่อให้เกิดความช�านาญ
๒. รวดเร็ว หมายถึง ทางานให้สาเร็จตามเป้าหมาย งานใดควรทาก่อน งานใดควรทาหลัง ต้องมีการวางแผน
�
�
�
�
ในการปฏิบัติให้ชัดเจน เพื่อให้การปฏิบัติงานนั้นส�าเร็จและเรียบร้อย
๓. รอบคอบ หมายถึง ผลของการงานที่ได้กระท�าจนส�าเร็จแล้วนั้น ต้องมีการตรวจตราเพื่อให้เกิดความเรียบร้อย
ไม่ผิดตามวัตถุประสงค์
�
๔. ทันเวลา หมายถึง สามารถปฏิบัติงานได้เสร็จ และสามารถนาไปใช้ได้ทันเวลาท่กาหนด ในการปฏิบัติงานราชการน้น
ั
�
ี
้
ั
ิ
ุ
่
้
ั
ั
่
้
ี
�
็
ื
ื
ี
่
ั
การปฏบตงานดวยความโปรงใส สจริต และตรวจสอบไดน้นถอว่าเปนเรองท่สาคญมาก เพราะงานราชการน้นเกยวของ
ิ
กับหลายหน่วยงานของรัฐ เกี่ยวข้องกับงบประมาณของหลวง เกี่ยวข้องกับหลักเกณฑ์และกฎหมาย ถ้ามีการปฏิบัติที่
ผิดพลาดจะเกิดความเสียหาย จะเป็นปัญหาแก่หน่วยงานและประเทศชาติได้ สาหรับตัวของผู้ปฏิบัติงานและ
�
ึ
ผู้ท่เก่ยวข้อง ก็จะต้องได้รับผลจากการผิดพลาดน้นไปด้วย บางคนเป็นคดีถึงกับต้องข้นศาล ดังน้น การปฏิบัต ิ
ี
ั
ั
ี
งานราชการจึงมีความส�าคัญ จึงต้องปฏิบัติด้วยความโปร่งใส ตรวจสอบได้ มีความระมัดระวังให้ดี
�
ี
ื
สถาบันพระปกเกล้าได้ทาการศึกษาและพัฒนาผลงานวิจัยในเร่องการบริหารจัดการบ้านเมืองและสังคมท่ด ี
มีความโปร่งใส โดยสรุปว่า ควรใช้หลักธรรมาภิบาลในการ
บริหารซึ่งถือว่าดีที่สุด ดังนั้น จึงขอน�า “หลักการปฏิบัติ
ราชการด้วยความโปร่งใส ตรวจสอบได้” มาทาความเข้าใจ
�
ดังนี้
๑. หลักนิติธรรม งานของทางราชการนนจะต้องยึด
ั
้
หลักแห่งนิติธรรม หมายถึง กฎหมาย กฎกติกา ความถูกต้อง
เป็นธรรม การบังคับใช้ให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์ท่กาหนดไว้
ี
�
ให้ค�านึงถึงสิทธิเสรีภาพ ความยุติธรรม ซึ่งจะเป็นแนวทาง
แห่งความโป่รงใสและตรวจสอบได้
๒. หลักคุณธรรม การมีจิตส�านึก ยึดมั่น ในเรื่องของ
ศีลธรรม ความถูกต้องดีงาม อันจะเป็นการส่งเสริมสนับสนุนให้มีการพัฒนาคุณภาพจิตขององค์บุคคล เพื่อให้มีความ
ซื่อสัตย์ และสุจริต
๓. หลักแห่งความโปร่งใส หลีกเล่ยงการทุจริตคอร์รัปชัน ยึดถือสาระสาคัญของหลักความโปร่งใสอันประกอบด้วย
�
ี
๔ ประการ กล่าวคือ
๓.๑ ความโปร่งใสในด้านโครงสร้างของระบบงาน ต้องมีความชัดเจน มีการตรวจสอบภายในท่เข้มแข็ง
ี
มีระบบบริหารการเงิน และพัสดุที่รัดกุม มีระบบคุณธรรมในการคัดเลือกคนเข้าท�างาน
๓.๒ ความโปร่งใสในระบบการให้คุณ การเลื่อนขั้นเงินเดือนของข้าราชการและเจ้าหน้าที่ขององค์กร ต้องมี
ความเป็นธรรม ไม่ล�าเอียงเพราะมีอคติ
ิ
�
ึ
๓.๓ ความโปร่งใสของระบบการลงโทษ เม่อมีการทุจรตเกิดข้น มีกระบวนการตรวจสอบการทางาน
ื
มีการฟ้องร้องเอาโทษแก่ผู้กระท�าผิดได้
ื
๓.๔ ความโปร่งใสเปิดเผยระบบงาน ประชาชน ส่อมวลชน สามารถท่จะมีส่วนควบคุมและตรวจสอบ
ี
ฝ่ายบริหารได้
นาวิกศาสตร์ 90
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

จีน
์
�
ิ
เรือพิฆาต Type 055 ของกองทัพเรือสาธารณรัฐประชาชนจีนยิงทดสอบอาวุธปล่อยนาวิถีไฮเปอรโซนค















ั
กองทัพเรือสาธารณรัฐประชาชนจีน ประสบความ ข้อมูลท่วไป เรือพิฆาต Type 055
ิ
�
�
็
ิ
ื
ั
ี
็
สาเรจในการยงอาวุธปล่อยนาวถความเรวเหนอเสียงระดบ ระวางขับน�้า ๑๓,๐๐๐ ตัน
ั
�
ไฮเปอร์โซนิค โดยทาการยิงจากเรือพิฆาตช้น Renhai ความยาว ๑๘๐ เมตร
(Type 055) ความกว้าง ๒๐ เมตร
�
เรือพิฆาต Type 055 เป็นเรือรบผิวนาขนาดใหญ่ท ่ ี กินน�้าลึก ๖.๖ เมตร
้
พัฒนามาจากเรือพิฆาต Type 052C/D โดยปรับปรุงตัวเรือ ระบบขบเคลือน เคร่องกังหันก๊าซ QC-280 จ�านวน ๔ เคร่อง
ั
ื
่
ื
ให้มีคุณสมบัติล่องหน (Stealthy) ได้แก่ โครงสร้างตัวเรือ ก�าลังรวม ๑๕๐,๐๐๐ แรงม้า
ท่ลดพ้นท่การสะท้อนเรดาร์ การออกแบบปล่องควันท่ลด ความเร็วสูงสุด ๓๐ นอต
ี
ี
ื
ี
การถูกตรวจจับจากระบบอินฟราเรด และการเก็บซ่อน ระยะปฏิบัติการ ๕,๐๐๐ ไมล์ทะเล
ื
ิ
อุปกรณ์บนดาดฟ้าเรือและโซ่สมอเรือ รวมถึงการเพ่มพ้นท ่ ี ก�าลังพล ประมาณ ๓๐๐ นาย
ึ
ภายในตัวเรือให้มากข้นด้วย ระบบอาวุธ ปืน ๑๓๐ มิลลิเมตร H/PJ-38 ๑ แท่น ปืนกลป้องกันตัว
เรือ Type 055 มีภารกิจหลักในการป้องกันภัยทาง ระยะประชิด ๓๐ มิลลิเมตร H/PJ-11 CIWS
อากาศให้แก่กองเรือ รวมถึงมีขีดความสามารถในการปราบ ระบบท่อยิงอาวุธปล่อยน�าวิถีทางด่ง รวม ๑๑๒
ิ
้
�
�
เรอดานาและโจมตเป้าหมายบนฝั่ง โดยตดตงระบบเรดาร์ ท่อยิง อาวุธปล่อยน�าวิถีระยะประชิด HQ-10 ๑ แท่น
ื
้
ิ
ี
ั
S-band แบบ 346B Dragon Eye บนโครงสร้างตัวเรือ และ (๒๔ ลูก) อาวุธปล่อยน�าวิถีพื้นสู่อากาศ อาวุธปล่อยน�า
ั
เรดาร์ X-band บนเสากระโดง รวมถึงติดต้งระบบอาวุธ วถีต่อต้านเรอผวน�า YJ-18 จรวดร่อนโจมตีภาคพน
้
้
ื
ื
ิ
ิ
CJ-10 ตอร์ปิโดขนาด ๓๒๔ มิลลิเมตร Yu-7
อากาศยาน เฮลิคอปเตอร์ Harbin Z-9และ Changhe Z-18
แหล่งท่มา: https://www.navyrecognition.com/index.php/naval-news/naval-news-archive/2022/april/11637-chinese-navy-
ี
s-type-055-destroyer-launches-hypersonic-missile.html
นาวิกศาสตร์ 91
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

เยอรมนี

เรือคอร์เวต K130 Batch II กองทัพเรือเยอรมนี





























�
ึ
กองทัพเรือเยอรมน ทาพิธีข้นระวางเรือคอร์เวต์แบบ ข้อมูลท่วไป เรือคอร์เวต K130 Batch II
ี
ั
K130 Batch II ล�าแรก เมื่อ ๒๑ เมษายน ๒๕๖๕ ณ อู่ต่อเรือ
ั
ื
ี
Blohm & Voss เมืองฮัมบูร์ก เรือลาน้ได้รับการต้งช่อว่า Köln ระวางขับน�้า ๑,๘๔๐ ตัน
�
(ช่อเมืองโคโลญในภาษาเยอรมัน) โดยมีแขกผู้มีเกียรติของ ความยาว ๘๙ เมตร
ื
คณะรัฐบาล และนายกเทศมนตรีเมืองโคโลญ เข้าร่วมในพิธี ความกว้าง ๑๓.๒๘ เมตร
นี้ด้วย กินน�้าลึก ๓.๔ เมตร
รัฐบาลเยอรมนีได้ส่งต่อเรือคอร์เวตชุดน้เม่อปี ๒๕๖๐
ื
ี
ั
เพื่อเป็นการพัฒนาศักยภาพของกองทัพเรือเยอรมนี รวมถึง ระบบขับเคลื่อน เครื่องยนต์ดีเซล MTU 20V 1163 TB 93 ๒ เครื่อง
ตอบสนองต่อความต้องการของ NATO ด้วย โดยเรือ K130 ๒ เพลาใบจักร พร้อมระบบปรับมุมใบจักร
ั
ี
ื
Batch II จะต้งช่อตามเมืองในประเทศเยอรมน ได้แก่ ความเร็วสูงสุด ๒๖ นอต
Köln, Emden, Karlsruhe, Augsburg และ Lübeck และ ระยะปฏิบัติการ ๔,๐๐๐ ไมล์ทะเล
ั
ั
ิ
ิ
�
จะได้รับการตดต้งระบบอานวยการรบจากบรษท Atlas ก�าลังพล ๖๕ นาย
Elektronik และ Thales สาหรับการต่อตัวเรือน้นดาเนินการ
�
�
ั
โดยความร่วมมือระหว่าง ๓ บริษัทคือ Lürssen Werft, ระบบอาวุธ ปืน ๗๖ มิลลิเมตร OTO Melara ๑ แท่น
ThyssenKrupp Marine Systems และ German Naval ปืนกล ๒๗ มิลลิเมตร Mauser BK-27 ๒ แท่น
Yards อาวุธปล่อยน�าวิถีต่อต้านเรือผิวน�า Saab RBS-15 ๔ ลูก
้
เรือคอร์เวต K130 ถือได้ว่าเป็นเรือรบหลักท่สาคัญแบบ อาวุธปล่อยน�าวิถีระยะประชิด RAM Block 2 ๒ แท่น
�
ี
้
ิ
้
�
ู
ึ
ี
ั
่
ื
ื
่
หนงของกองทพเรอเยอรมน เนองจากไดถกนาไปใชในภารกจ ทุ่นระเบิด Mk12 ๓๔ ลูก
ิ
ระดับนานาชาต ได้แก่ ภารกิจรักษาสันติภาพของ
สหประชาชาติในเลบานอน (UNIFIL) และภารกิจการป้องกัน อากาศยาน เฮลิคอปเตอร์ไร้คนขับ Saab Skeldar ๒ ล�า
ี
ึ
พ้นท่ของชาติพันธมิตรในทะเลบอลติก ซ่งเป็นการปฏิบัติงาน
ื
ร่วมกับ NATO และสหภาพยุโรป
แหล่งที่มา: https://www.navalnews.com/naval-news/2022/04/germany-christens-the-first-k130-batch-ii-corvette-koln/
นาวิกศาสตร์ 92
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

อินเดีย

อินเดียปล่อยเรือด�าน�้าชั้น Scorpene ล�าที่ ๖ “INS Vagsheer” ลงน�้า





































้
�
ั
�
ื
�
ั
เม่อ ๒๐ เมษายน ๒๕๖๕ กองทัพเรืออินเดียได้ทาพิธีปล่อย ข้อมูลท่วไป เรือดานาช้น Kalvari (P75)
เรือดานา INS Vagsheer ลงนา ท่อู่ต่อเรือบริษัท Mazagon ระวางขับน�้า บนผิวน�้า ๑,๖๑๕ ตัน / ใต้น�้า ๑,๗๗๕ ตัน
�
�
้
�
้
ี
�
�
่
้
�
ั
ึ
Dock Limited (MDL) ซ่งเป็นเรือดานาช้น Kalvari ลาท ๖ จาก
ี
ั
ี
�
จานวน ๖ ลา ท่กองทัพเรืออินเดีย ส่งต่อ ความยาว ๖๗.๕๖ เมตร (รุ่นปกติ) / ๗๗.๕๖ เมตร
�
เรือดานาช้น Kalvari คือ เรือดานาดีเซลไฟฟ้าแบบ (กรณีติดตั้งระบบ AIP)
�
้
ั
�
�
�
้
Scorpene ของบริษัท Naval Group ประเทศฝร่งเศส ระบบขบเคลือน เคร่องยนต์ดีเซล MTU 12V 396 SE84 ๔ เคร่อง
ั
ื
ื
่
ั
ิ
ิ
โดยบริษท Mazagon Dock Limited ประเทศอินเดย ได้ลขสทธ ์ ิ แบตเตอรี่ ๓๖๐ เซล
ั
ี
�
�
�
ในการต่อเรือจานวน ๖ ลา สาหรับกองทัพเรืออินเดีย ปัจจุบัน ความเร็วสูงสุด ผิวน�้า ๑๑ นอต / ใต้น�้า ๒๐ นอต
�
�
ได้เข้าประจาการแล้ว ๔ ลา ได้แก่ INS Kalvari, INS Khander,
ั
้
้
INS Karanj และ INS Vela ส่วนลาท ๕ คือ INS Vagir อยู่ใน ระยะปฏิบติการ ผิวน�า ๖,๕๐๐ ไมล์ทะเล / ใต้น�า ๕๕๐ ไมล์ทะเล
่
�
ี
ระหว่างการทดลองในทะเล และลาสุดท้ายคือ INS Vagsheer ความลึกทดสอบ ๓๕๐ เมตร
�
คาดว่าจะเข้าประจาการภายในปี ๒๕๖๗ ก�าลังพล ๔๔ นาย
�
Scorpene เป็นเรือดานารุ่นส่งออกของบริษัท Naval อาวุธ ท่อยิงตอร์ปิโด ๖ ท่อ
�
�
้
ี
Group ท่ได้รับการพิสูจน์ในสมรรถนะแล้วจากกองทัพเรือหลาย
ประเทศ ได้แก่ ชิล มาเลเซีย อินเดีย และบราซิล เรือรุ่นน้สามารถ ตอร์ปิโด ๕๓๓ มิลลิเมตร ๑๘ ลูก
ี
ี
้
ั
่
ปรบแตงลกษณะใหเหมาะสมกบความตองการของลกคาได เชน อาวุธปล่อยน�าวิถีต่อต้านเรือผิวน�า Exocet SM-39
ู
ั
้
้
้
ั
้
่
�
ึ
ิ
ื
ี
ึ
การเพ่มตัวเรือให้ยาวข้นเพ่อรองรับกาลังพลท่มากข้น ทุ่นระเบิด
แหล่งที่มา: http://www.navyrecognition.com/index.php/naval-news/naval-news-archive/2022/february/11433-gibbs-cox-wins-
30-milllion-contract-for-future-ddg-x-destroyer.html
นาวิกศาสตร์ 93
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

อิสราเอล

บริษัทอู่ต่อเรืออิสราเอลยื่นข้อเสนอให้ฟิลิปปินส์








































บริษัท Israel Shipyards ประเทศอิสราเอล ได้เผยแพร่สื่อประชาสัมพันธ์เมื่อ ๒๐ เมษายน ๒๕๖๕ เกี่ยวกับการน�าเสนอ
่
ั
ี
ื
่
ุ
ิ
่
ู
ี
แบบของเรอรบทสามารถสงต่อได้ตามความต้องการของลกค้า ในงบประมาณทค้มค่าและตอบสนองต่อภารกจต่าง ๆ ได้
โดยทางบริษัทฯ ได้น�าเสนอแบบของเรือรบผิวน�้ารุ่นใหม่ จ�านวน ๓ แบบ ให้แก่กองทัพเรือฟิลิปปินส์ ดังนี้
้
�
ั
๑. เรือตรวจการณ์ความเร็วสูงช้น Shaldag ระวางขับนา ๗๒ ตัน ความยาว ๒๔.๘ เมตร ความเร็วสูงสุด ๕๐ นอต
ติดต้งอาวุธปืนกล ๒๕ มิลลิเมตร Typhoon System ๑ แท่น ปืนกล ๒๐ มิลลิเมตร Oerlikon ๑ แท่น ปืนกล ๑๒.๗
ั
�
�
้
�
ั
ื
ี
ั
มิลลิเมตร ๒ แท่น และระเบิดนาลึก กาลังพลประจาเรือ ๑๕ นาย ปัจจุบันเรือช้นน้มีประจาการใน กองทพเรออิสราเอล
�
และอีกหลายประเทศ
๒. เรือตรวจการณ์ไกลฝั่งชั้น OPV 45 ระวางขับน�้า ๓๐๐ ตัน ความยาว ๔๕.๗ เมตร ความเร็วสูงสุด ๒๔ นอต ระยะ
ปฏิบัติการ ๓,๕๐๐ ไมล์ทะเล ก�าลังพล ๒๐ นาย สามารถบรรทุกก�าลังพลปฏิบัติการเพิ่มได้อีก ๒๐ นาย ดาดฟ้ากลางล�ารองรับ
ตู้คอนเทนเนอร์ ขนาด ๒๐ ฟุต ได้ ๒ ตู้
ั
๓. เรือคอร์เวตช้น SA’AR แบบ S-72 ระวางขับนา ๘๐๐ ตัน ความยาว ๗๒ เมตร ความเร็วสูงสุด ๓๐ นอต ระยะปฏิบัติการ
�
้
๕,๐๐๐ ไมล์ทะเล สามารถติดตั้งปืนและอาวุธปล่อยน�าวิถี
ซึ่งในข้อเสนอแบบเรือของบริษัท Israel Shipyards นั้น นอกเหนือจากการออกแบบ การต่อเรือ และการซ่อมบ�ารุงแล้ว
บริษัทฯ ยังได้เสนอโครงการถ่ายทอดเทคโนโลยี (Transfer of Technology Services: TOT) ได้แก่ การต่อเรือ การซ่อมบ�ารุง
และการก่อสร้างอาคารสถานที่ของอู่ต่อเรือด้วย
แหล่งที่มา: https://www.navyrecognition.com/index.php/naval-news/naval-news-archive/2022/april/11642-israel-shipyards-to-
showcase-its-naval-solutions-in-philippines.html
นาวิกศาสตร์ 94
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๕

ิ
ั
์
ิ
ั
ิ
ิ
ำ
�
�
ั
ิ
ื
พล.รี.อ.สมปรีะสงค์์ นลสมยี่ ผบ.ทรี. และ นางศรีรีตน นลสมยี่ นายี่กสมาค์มภรียี่าทหารีเรีอ นาค์ณ์ะนายี่ทหารีชันผูใหญ่่ของ
่
่
ั
�
กองทัพเรีือและภรียี่า ตลอดิ์จนหวัหนาสวันรีาชการีจากหนวัยี่ต่าง ๆ ของกองทัพเรีือ ในพ�นท�กรีุงเทพฯ และปรีิมณ์ฑล รีวัมกิจกรีรีม
่
ื
ี
ิ
ิ
�
ื
ี
ิ
ี
็
เฉลมพรีะเกยี่รีต สมเดิ์จพรีะนางเจาฯ พรีะบรีมรีาชน เนองในโอกาสวันเฉลมพรีะชนมพรีรีษา สมเดิ์จพรีะนางเจาฯ พรีะบรีมรีาชน ี
ิ
็
�
ั
ิ
�
ิ
ื
ุ
ิ
ุ
�
ุ
ิ
๓ มถุุนายี่น ๒๕๖๕ ณ์ หอปรีะชมกองทพเรีอ แขวังวััดิ์อรีณ์ เขตบางกอกใหญ่่ กรีงเทพฯ เมือ ๒ ม.ยี่.๖๕
ั
ำ
ั
พล.อ.เฉลมพล ศรีีสวััสดิ์ ผบ.ทสส. เดิ์นทางไปตรีวัจเยี่ยี่มและสงเกตการีณ์์การีบรีณ์าการีรีวัมรีะหวัางการีฝึึกกองทพเรีอปรีะจาป ี
�
ั
ิ
�
ิ
ิ
่
่
ี
ู
ื
ี
ำ
่
ั
์
ิ
ั
ั
ำ
ู
๒๕๖๕ กบการีฝึึกปฏิิบตการีรีวัมศนยี่อานวัยี่การีรีกษาผลปรีะโยี่ชนของชาตทางทะเล ปรีะจาป ๒๕๖๕ โดิ์ยี่ม พล.รี.อ.สมปรีะสงค์์
ิ
์
ี
�
ั
ู
์
ำ
�
ั
ำ
ิ
์
ิ
ื
ั
นลสมยี่ ผบ.ทรี. ในฐานะรีองผูอานวัยี่การีศนยี่อานวัยี่การีรีกษาผลปรีะโยี่ชนของชาตทางทะเล หรีอ ศรีชล. ให�การีต�อนรีบ เมือ
๑๖ ม.ยี่.๖๕
ิ

ิ
ื
ี
์
ิ
ั
ิ
ื
ื
ั
่
่
็
็
ผบ.ทรี. เดิ์นทางไปเยี่ือนกองทพเรีอสงค์โปรี อยี่างเปนทางการีตาม ผบ.ทรี. เดิ์นทางไปเยี่อนกองทพเรีอมาเลเซียี่ อยี่างเปนทางการี
ี
ื
ั
ิ
ั
�
ำ
ค์าเชญ่ของ ทรี.สงค์โปรี โดิ์ยี่เขารีบฟังการีบรีรียี่ายี่สรีปในเรีองการีพฒนา ตามค์าเชญ่ของ พล.รี.อ.Tan Sri Mohd Reza ผบ.ทรี.มาเลเซียี่
ำ
ุ
์
�
ั
ิ
ิ
ั
ั
ั
ี
ื
ี
�
่
ุ
ั
ื
�
ิ
กองทพเรีอสงค์โปรีและสนทนาเกยี่วักบเทค์โนโลยี่ในการีทหารีเรีอสมยี่ใหม ณ์ กรีงกวัลาลมเปอรี ปรีะเทศมาเลเซีียี่ เมือ ๙-๑๐ ม.ยี่.๖๕
ิ
ั
์
์
ั
ั
พรีอมกบเขาเยี่ยี่มค์านบ พล.รี.ต.AARON BENG YAO CHENG ผบ.ทรี.สงค์โปรี ์
ิ
�
�
�
ี
ำ
Dr.Ng Eng Hen รีมวั.กห.สงค์โปรี และ พล.ท.Melvyn Ong ผบ.ทสส.สงค์โปรี ์
ิ
ิ
์
ิ
เมื�อ ๗-๘ ม.ยี่.๖๕
ิ
ู
์
ำ
็
ั
ุ
�
�
ู
ผบ.ทรี. และค์ณ์ะนายี่ทหารีชนผใหญ่ของกองทัพเรีอ ใหการีตอนรีบ ผบ.ทรี. เปนปรีะธานการีปรีะชมค์ณ์ะกรีรีมการีบรีหารีศนยี่อานวัยี่การี
�
ั
�
ื
่
ำ
ั
ำ
ี
ค์ณ์ะเยี่าวัชนโค์รีงการีรีวัมใจไทยี่เป็นหน�ง กองทัพเรีือ ค์รี�งท� ๔ ปรีะจาป รีักษาผลปรีะโยี่ชน์ของชาติทางทะเล ค์รี�งท� ๓ ปรีะจาปี ๒๕๖๕ ณ์ โรีงแรีม
่
ี
ั
ี
�
ั
ิ
์
ุ
ิ
์
ุ
๒๕๖๕ ณ์ ท�องพรีะโรีง พรีะรีาชวัังเดิ์ม บก.ทรี. เขตบางกอกใหญ่่ กรีงเทพฯ อวัาน พลส รีเวัอรี ไซีดิ์ กรีงเทพฯ เมือ ๒๑ ม.ยี่.๖๕
ิ
ี
เมอ ๒๐ ม.ยี่.๖๕
ื
ิ
�
�
�
ื
ั
ั
ั
ำ
ี
ี
่
ผบ.ทรี. รีบเยี่ยี่มค์านบจาก น.อ.Matthew A. Barker ผชท. ผบ.ทรี. ใหโอวัาทแก ผบ.ทรีภ.๑ และค์ณ์ะ ในการีท�กองทพเรีอ
ื
ิ
ิ
สหรีฐอเมรีกา ปรีะจากรีงเทพมหานค์รี ณ์ หองรีบรีอง บก.ทรี. พรีะรีาชวังเดิ์ม ไดิ์อนมตจดิ์หนวัยี่เรีอเดิ์นทางไปเยี่ียี่มเมองทาพรีะสหนวัลล รีาชอาณ์าจักรี
์
ุ
ั
่
ี
ั
ุ
ิ
ุ
ั
�
ั
ั
�
ิ
่
ื
ำ
�
ิ
�
ั
ั
ิ
ู
่
ั
ุ
�
เขตบางกอกใหญ่่ กรีงเทพฯ เมือ ๒๓ ม.ยี่.๖๕ กมพชา รีะหวัาง ๔-๑๐ ก.ค์.๖๕ ณ์ หองรีบรีอง บก.ทรี. พรีะรีาชวังเดิ์ิม
ิ
เขตบางกอกใหญ่่ กรีงเทพฯ เมือ ๒๓ ม.ยี่.๖๕
ุ
�

ำ
ั
ุ
ผบ.ทรี. เปนปรีะธานในพิธมอบปรีะกาศเกียี่รีตค์ณ์ชมเชยี่ กาลงพล พล.รี.อ.ภรีาดิ์รี พวังแกวั ปธ.ค์ปษ.ทรี. เป็นปรีะธานจัดิ์งาน
็
ี
�
ิ
ุ
ุ
�
็
ื
ี
็
ุ
ี
�
�
ี
กองทพเรีอทปรีะกอบค์ณ์งามค์วัามดิ์ เปนปรีะโยี่ชนแกปรีะชาชนและ เทดิ์พรีะเกยี่รีต จอมพลเรีอ สมเดิ์จพรีะเจาบรีมวังศเธอ เจาฟัาบรีพตรีสขมพนธ ์ ุ
ิ
ั
์
ิ
ิ
้
่
ั
ื
ั
์
ำ
ี
ั
ำ
ิ
์
ั
ิ
�
ื
ื
�
�
่
ี
ิ
�
ื
สรีางชอเสยี่งแกกองทัพเรีอ จานวัน ๒ นายี่ ณ์ หองรีบรีอง บก.ทรี. พรีะรีาชวังเดิ์ิม กรีมพรีะนค์รีสวัรีรีค์วัรีพนต เนองใน “วันบรีพตรี ปรีะจาป ๒๕๖๕”
ั
ั
เขตบางกอกใหญ่่ กรีงเทพฯ เมือ ๒๗ ม.ยี่.๖๕ ณ์ ยี่ศ.ทรี. ต.ศาลายี่า อ.พทธมณ์ฑล จ.นค์รีปฐม เมื�อ ๒๙ ม.ยี่.๖๕
ุ
ุ
ิ
ิ
�
ี
พล.รี.อ.ธรีกล กาญ่จนะ รีอง ผบ.ทรี. ในฐานะปรีะธานค์ณ์ะกรีรีมการี รีอง ผบ.ทรี. ในฐานะปรีะธานค์ณ์ะกรีรีมการีทีดิ์นกองทพเรีอ และค์ณ์ะ
ื
�
ิ
ุ
ั
ี
ิ
ั
�
ี
�
�
ั
ิ
ทดิ์ินกองทัพเรีือ และค์ณ์ะ เดิ์ินทางไปตรีวัจทดิ์ินกองทัพเรีือในพ�นท�ภาค์ใต เดิ์นทางไปตรีวัจทดิ์นกองทพเรีอในพนทภาค์ใตฝึงตะวันออก พรีอมรีบฟัง
�
�
�
ี
�
ื
ื
ั
�
ี
ื
ั
�
ี
ั
ื
�
ุ
่
ั
ุ
ั
ั
ั
ุ
�
ั
ิ
ฝึงตะวันออก (จังหวัดิ์นรีาธวัาส) และรีบฟังบรีรียี่ายี่สรีป ณ์ ค์ายี่จฬาภรีณ์ การีบรีรียี่ายี่สรีป ณ์ ทรีภ.๒ อ.เมองสงขลา จ.สงขลา เมือ ๗ ม.ยี่.๖๕
์
ิ
ื
ิ
ิ
ี
ิ
�
ต.โค์กเค์ยี่น อ.เมองนรีาธวัาส จ.นรีาธวัาส เมือ ๗ ม.ยี่.๖๕
์
พล.รี.อ.ทรีงวัฒ บญ่อนทรี รีอง ผบ.ทสส. เดิ์นทางมาตรีวัจเยี่ยี่ม พล.รี.อ.เชงชายี่ ชมเชงแพทยี่ ผช.ผบ.ทรี. รีวัมงานเลยี่งรีบรีองเนองในวัน
ุ
ั
�
่
ื
ี
�
ี
ั
ิ
�
ิ
ิ
ุ
ิ
ิ
์
ิ
ำ
์

ิ
ี
ั
ี

ิ
ึ
การีฝึกปฏิบตการีรีวัมทางทะเล กฝึรี.๖๕ โดิ์ยี่ม พล.รี.ต.กรีวัทยี่์ ฉายี่ะรีถุ กองทพสาธารีณ์รีฐสงค์โปรี โดิ์ยี่ม พ.อ.โกะ ฮน ตง ผชท.สงค์โปรี ปรีะจา
่
ิ
ั
ั
ิ
์
ี
ั
๊
ั
ั
�
ี
�
�
ั
ั
ผบ.มฝึ.กฝึรี.๖๕ และ ผบ.กบฮ.กรี. ใหการีรีบรีอง ณ์ รี.ล.จกรีนฤเบศรี กรีงเทพมหานค์รี เป็นเจาภาพ ณ์ โรีงแรีมแอทธิน อะ ลกชวัรี ค์อลเลค์ชน
ุ
ี
ั
ี
�
เมือ ๑๘ พ.ค์.๖๕ เขตปทมวััน กรีงเทพฯ เมือ ๓๐ ม.ยี่.๖๕
ุ
ุ
�
�
ิ

ิ
ั
ิ
�
ี
ิ
ุ
ำ
ิ
ิ
ั
ิ
�
�
ุ
ิ
พล.รี.อ.เถุลงศกดิ์� ศรีสวััสดิ์ เสธ.ทรี. ในฐานะปรีะธานค์ณ์ะกรีรีมการี พล.รี.อ.สวัน แจงยี่อดิ์สข ผบ.กรี. เดิ์นทางไปตรีวัจเยี่ยี่มกาลงพลท � ี
ั
ิ
ื
�
็
ิ
ำ
�
ำ
ื
ื
ั
ิ
�
ิ
ู
ื
ี
ี
บรีหารีโค์รีงการีจัดิ์หาเรีอดิ์านา เปนปรีะธานในการีปรีะชุมหารีอเพอหา ปฏิบตรีาชการีในพนท นรีข.เขตหนองค์ายี่ โดิ์ยี่ม พล.รี.ต.สมบต จถุนอม
�
แนวัทางแกไขปญ่หาเค์รีองยี่นตขบเค์รีองกาเนดิ์ไฟัฟัารีะหวัางกองทพเรีอ ผบ.นรีข. ใหการีตอนรีบ ณ์ นรีข.เขตหนองค์ายี่ อ.ศรีเชยี่งใหม จ.หนองค์ายี่
์
ั
ั
ั
ิ
่
ี
ื
�
ำ
ื
ั
�
ี
่
�
ื
�
�
้
ั
ั
ื
ื
�
ื
ิ
่
ี
�
ุ
ั
กบ บรีษท CSOS ณ์ หองปรีะชม อาค์ารีสวันบญ่ชาการีกองทพเรีอ พนท เม�อ ๔ มิ.ยี่.๖๕
ั
�
ิ
วัังนนทอทยี่าน เขตบางกอกน�อยี่ กรีงเทพฯ เมือ ๙ ม.ยี่.๖๕
ั
�
ุ
ุ
ั
ผบ.กรี. รีบมอบหนากากอนามัยี่ จานวัน ๕๐๐,๐๐๐ ชน จาก ค์ณ์วัชยี่ จาง ผบ.กรี. รีวัมลงนามบนทกขอตกลงค์วัามรีวัมมอโค์รีงการีตดิ์ตามผล
่
ิ
ั
ุ
�
ิ
่
�
�
ำ
ื
ั
ิ
่
้
ั
ั
�
ื
ิ
�
ำ
ำ
ื
ื
�
�
�
ำ
ื
ื
ั
นายี่กสมาค์มวัฒนธรีรีมและเศรีษฐกิจไทยี่ เพอนาไปใชปองกนในการี การีใชงานนามนเชอเพลงและหล่อลนสาหรีับเรีอของกองทัพเรีอ รีะหวัาง
่
�
ิ
ั
ั
ื
ี
�
่
ำ
ั
ั
ิ
ั
ิ
ิ
ำ
ั
ปฏิบตงานของกาลงพล กรี. ทตองปฏิบตหนาทในการีปกปองและ กองทพเรีอกบ บรีษท การีปโตรีเลยี่มแหงปรีะเทศไทยี่ (ปตท.) จากดิ์ (มหาชน)
ี
้
�
ิ
ิ
ั
�
ี
�
ั
ชวัยี่เหลอปรีะชาชน เป็นการีค์วับค์มและปองกนการีแพรีรีะบาดิ์ของโรีค์ ค์รีังที ๔ โดิ์ยี่ ม.ล.ปกทอง ทองใหญ่่ รีองกรีรีมการีผูจดิ์การีใหญ่่บรีหารีกลยี่ทธ ์
่
ิ
้
�
่
ี
ั
ื
ุ
ุ
�
�
ุ
ิ
ี
ี
ี
ุ
COVID-19 ณ์ อาค์ารีบรีท เค์เอฟัจ โฮดิ์ิง จากดิ์ กรีงเทพฯ เมือ ๒๐ ม.ยี่.๖๕ กลมธรีกจปโตรีเลยี่มขนปลายี่ เปนผแทนบรีษทการีปโตรีเลยี่มแหงปรีะเทศไทยี่
�
ั
่
็
ิ
ำ
�
�
่
ิ
ั
ิ
ู
ิ
ุ
ั
ั
�
ื
(ปตท.) จากดิ์ (มหาชน) ณ์ หองปรีะชม บก.กรี. อ.สตหบ จ.ชลบรี เมอ
�
ั
ุ
ำ
ี
�
ุ
ี
ั
๒๑ ม.ยี่.๖๕
ิ
็
์
ั
ุ
ิ
�
ิ
�
พล.รี.ท.รีณ์รีงค์ สทธนนทน ผบ.นยี่. เปนปรีะธานในการีจดิ์กจกรีรีม ผบ.นยี่. มอบใบปรีะกาศเกยี่รีติค์ณ์ยี่กยี่่องชมเชยี่ใหแก่ จ.ท.ศักดิ์สิทธ� ิ
์
ั
ิ
ิ
ี
ำ
ุ
�

�
ี
ิ
ั
�
่
็
์
ี
ิ
�
�
่
ี
“อนรีกษแนวัปะการีงและสงมชวัตใตทะเลไทยี่” ตามแนวัพรีะดิ์ารี วังษ์ฉลาดิ์ ทปรีะกอบค์ุณ์งามค์วัามดิ์ี ซีงไดิ์แสดิ์งใหเหนถุงค์วัามกลาหาญ่ และ
�
�
ิ
ั
�
ู
้
ี
ิ
ิ
ั
�
ิ
�
ื
�
็
่
ู
สมเดิ์จพรีะเจ�าลกเธอ เจ�าฟัาสรีวััณ์ณ์วัรีี นารีีรีตนรีาชกญ่ญ่า ณ์ หาดิ์เตยี่งาม เสยี่สละ ไมลงเลใจทจะเขาชวัยี่เหลอผบาดิ์เจบใหพนจากอนตรีายี่บรีเวัณ์เขอน
ี
็
ื
ั
ั
่
�
�
ั
ุ
อ่าวันาวัิกโยี่ธิน ค์่ายี่กรีมหลวังชุมพรี อ.สัตหีบ จ.ชลบุรีี เม�อ ๘ มิ.ยี่.๖๕ หวัยี่ขนาดิ์มอญ่ ต.ตาตม อ.สงขะ จ.สรีนทรี ณ์ หองปรีะชม บก.นยี่.
์
ื
ิ
ุ
�
ุ
ั
�
ุ
่
�
ุ
ั
ิ
ี
ค์ายี่กรีมหลวังชมพรี อ.สตหบ จ.ชลบรีี เมือ ๑๐ ม.ยี่.๖๕