เรือดำน้ำไทยจะไปทางไหน

“ผมเป็นคนจมเรือฟริเกตอินเดีย” ทาสนิมคุยให้ฟังว่า ขณะเป็นนาวาตรีเขาเป็น
้
้
ื
ั
ั
�
ื
ั
นาวาโทชาวปากีสถาน ทาสนิม (Ahmad Tasnim) ผบงคบการเรอดานา PNS Hangor, S – 131 ของกองทพเรอ
ู
�
ี
ี
ู
ึ
ั
ั
บอกกบผ้เขยนวันหน่งขณะเรยนร่วมกันในหลกสูตร ปากีสถาน ปลายปี พ.ศ.๒๕๑๔ เกิดสงครามระหว่าง
Command ของ US Naval War College ท่เมือง อินเดียกับปากีสถานทาให้เขาได้ปฏิบัติการจริงในฐานะ
�
ี
นิวพอร์ต รัฐโรดไอแลนด์ รุ่น ค.ศ.๑๙๗๔ - ค.ศ.๑๙๗๕ นักเรือด�าน�้ายามสงคราม
ี
ี
หลักสูตรน้ใช้เวลา ๑๑ เดือน นักศึกษารุ่นน ี ้ ภายหลังสงครามโลกคร้งท่สองจบลง อังกฤษก็มอบ
ั
ึ
ิ
เป็นนายทหารเรือนานาชาต ๓๘ คน ชาติละ ๑ คน เอกราชให้แก่อินเดียและปากีสถาน ซ่งอินเดียเป็นเมืองฮินด ู
�
ี
ั
่
ี
ี
ิ
ู
ี
ั
ช้นยศนาวาโทและนาวาเอกท่จานวนแต่ละช้นยศ ขณะทปากสถานเปนเมองอสลามและมภมหลงไมลงรอยกน
ั
่
ั
ื
็
ิ
�
มีจานวนพอ ๆ กัน ผู้เขียนจบการศึกษาโรงเรียนเสนาธิการ มาแต่เก่าก่อน ความไม่พอใจต่อกันเมื่อได้เอกราชทวีคูณ
ท่พระราชวังเดิม รุ่น พ.ศ.๒๕๑๑ - พ.ศ.๒๕๑๒ ได้ผลการเรียน จากการท่อังกฤษแบ่งดินแดนท่บางรัฐน่าจะเป็นของอินเดีย
ี
ี
ี
ื
ั
่
่
็
ั
�
ลาดบทสาม พอเป็นนาวาโทกมีคาสงกองทพเรอ แต่กลับเป็นรัฐของปากีสถาน และรัฐของปากีสถาน
ั
ี
�
ั
ึ
ี
ให้ไปศกษาหลกสตร Long Course ทสหรัฐอเมริกา เป็นของอินเดีย รัฐท่มีปัญหามากท่สุดคือแคชเมียร์
ี
่
ี
ู
ี
�
ั
ื
ี
ั
จึงเป็นเพื่อนร่วมรุ่นกับนาวาโททาสนิม ท่ท้งสองฝ่ายต่างส่งกาลงทหารแย่งพ้นท่กัน เกิดสงคราม
ี
โดยท่เป็นชาวเอเชียด้วยกันและทาสนิมชวนเล่น แย่งแคชเมียร์คร้งแรกในปี พ.ศ.๒๔๙๑ และคร้งท่สอง
ั
ี
ั
ี
กีฬาสควอช ซึ่งมีห้องสควอช ๒ ห้องอยู่ในโรงพละศึกษา ในปี พ.ศ.๒๕๐๘ ซ่งสหประชาชาติไกล่เกล่ยให้หยุดยิงกัน
ึ
ของวิทยาลัย ผู้เขียนเล่นเทนนิสอยู่และไม่เคยเล่น ปากีสถานน้นเมื่อได้เอกราชแบ่งประเทศเป็น
ั
สควอชเลย แต่เป็นกีฬาที่ใช้แร็กเก็ตและลูกบอลกลม ๆ ปากีสถานตะวันตกและปากีสถานตะวันออก (ปัจจุบัน
เหมือนกันจึงเล่นกับเขาได้ เล่นใหม่ ๆ ก็แพ้เกมเขาตลอด เป็นบังกลาเทศ) โดยมีอินเดียค่นกลาง พลเมืองปากีสถาน
ั
แล้วเรมชนะบ้างในภายหลัง ผ้เขียนกับทาสนิม ตะวันออกเป็นอิสลามกับฮินดูประมาณ “คนละคร่ง” ในปี
ิ
่
ู
ึ
ี
จึงสนิทสนมกัน ดีท่การศึกษารุ่นน้ไม่มีนายทหารจากอินเดีย พ.ศ.๒๕๑๓ มีการเลือกตั้งทั่วไปทั้งที่ปากีสถานตะวันตก
ี
ั
ื
้
ี
่
ั
ที่หากมีก็จะเป็นคู่อริกันในที เหมือนนายทหารอิสราเอล และตะวนออก พรรคการเมองทชนะการเลอกตง
ื
กับชาติอาหรับหลายคนท่เคยทาสงครามกันมาหลัด ๆ ในปากีสถานตะวันออกมีนโยบายให้เป็นประเทศอิสระ
�
ี
แล้วมาเรียนร่วมกันแต่หมางเมินต่อกัน จากเมืองแม่ ปากีสถานตะวันตกส่งกาลังทหาร ๓ กองพล
�
นาวิกศาสตร์ 11
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ื
ี
ั
ี
ื
�
เม่อปลายเดือนมีนาคม พ.ศ.๒๕๑๔ เพ่อเสริมกาลังใน สิบส่ปีต่อมาก็ม Submarine Operation คร้งท่สอง
ึ
ื
การปราบจลาจล เกิดเป็นสงครามกลางเมืองในปากีสถาน เกิดข้นในสงครามฟอล์กแลนด์ เม่อทหารอาร์เจนตินา
�
ี
ตะวันออก ทาให้มีผู้ล้ภัยเข้าไปในอินเดียประมาณ ๑๐ เข้ายึดหมู่เกาะ South Georgia และ Falkland ในวันท ๑๙
ี
่
ล้านคน คาดว่าสงครามกลางเมืองมีผู้เสียชีวิตอาจถึง มีนาคม พ.ศ.๒๕๒๕ ใกล้บ้านตน แต่เป็นของอังกฤษต้งแต่
ั
๑ ล้าน ๕ แสนคน ยุคล่าอาณานิคม อังกฤษตัดสินใจใช้กาลงยึดคืนและได้ต้ง
ั
ั
�
รัฐบาลอินเดียเดินสายยังต่างประเทศว่าอินเดีย กองเรือเฉพาะกิจ มีเรือบรรทุกเครื่องบินขนาดเล็ก ๒ ล�า
�
ึ
ี
�
เดือดร้อนและขอให้ต่างชาติช่วยเจรจาให้สงครามกลางเมือง เป็นแกนนากองเรือผิวนาท่บรรทุกกาลังยกพลข้นบกและ
้
�
�
�
ื
�
้
ปากีสถานตะวันออกจบลงแต่ไม่เป็นผลสาเร็จ กองทัพ เรือดานาเคร่องจักรใหญ่นิวเคลียร์ HMS Conqueror
ื
อินเดียจึงเคล่อนเข้าสู่ปากีสถานตะวันออกและด้านตะวันตก ไปด้วย กองเรือต้องเดินทางเป็นระยะทาง ๘,๐๐๐ ไมล์
�
ิ
ที่แคชเมียร์ ทหารอินเดียใช้เวลาเพียง ๑๓ วันก็มีชัยชนะ จากเกาะอังกฤษลงใต้ไปยังยุทธบริเวณแล้วเร่มส่งกาลัง
�
ั
ทางตะวนออก แต่ทางตะวนตกทมกาลงทัดเทยมกัน ขึ้นบกวันที่ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๒๕ หรือ ๖๐ วัน
ั
ั
่
ี
ี
ี
ต่างฝ่ายต่างใช้กาลังท้ง ๓ เหล่าทัพอย่างเต็มรูปแบบ หลังจากอาร์เจนติน่ายึดเกาะเป็นการสงครามเตมรปแบบ
ั
ู
็
�
ี
วันท ๙ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๑๔ เรือดานาฮันกอร์ใน ทุกมิต เพ่อความปลอดภัยของการปฏิบัติการทางบก
ื
่
�
�
้
ิ
ี
บังคับบัญชาของ นาวาตรี ทาสนิม อันเป็นเรือด�าน�้าชั้น ทหารเรืออังกฤษประกาศให้พ้นท่รัศม ๓๗๐ กิโลเมตร
ี
ื
Daphne จากฝร่งเศสท่มีท่อตอร์ปิโดท่หัวเรือ ๘ ท่อ และ (๒๓๐ ไมล์) รอบหมู่เกาะฟอล์กแลนด์เป็นพื้นที่ห้ามเข้า
ั
ี
ี
้
ท่ท้ายเรือ ๔ ท่อ เวลาประมาณ ๑๙๐๐ ขณะลาดตระเวน (Exclusion Zone) แต่เรือดานาอังกฤษตรวจพบเรือ
�
ี
�
�
นอกฝั่งบอมเบย์ตรวจพบเรือฟริเกตอินเดีย ๒ ลา เวลา ลาดตระเวน Belgrano ของอาร์เจนตินาอันเป็นเรือเก่า
�
๑๙๕๗ ยิงตอร์ปิโดถูกเป้าเรือ INS Kirpan แต่ไม่ระเบิด จากสหรัฐอเมริกาพร้อมด้วยเรือพิฆาต ๒ ลา เข้าใกล้
ื
ี
ยิงลูกท่สองถูกเรือ INS Khukri เกิดระเบิดอย่างรุนแรง ระยะ ๖๔ กิโลเมตร (๔๐ ไมล์) จากขอบพ้นท่ห้ามเข้า
ี
ึ
ึ
จนเรือจมลงอย่างรวดเร็วซ่งลูกเรือคูห์คร ๑๙๔ คน ซ่งทางอังกฤษเห็นว่าเป็นอันตรายต่อกองเรือเฉพาะกิจ
ี
ั
�
เสียชีวิตเกือบหมด อันถือว่าเป็น “ปฏิบัติการเรือด�าน�้า” ทางกรุงลอนดอนจึงมีคาส่งให้จมเรือเบลกราโนโดย
ครั้งแรกภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เรือด�าน�้า
นาวิกศาสตร์ 12
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ึ
ึ
�
เรือคองเควอเรอร์ใช้ตอร์ปิโด Mark 8 Mod 4 จัดทาโครงการป้องกันประเทศทางด้านทะเลข้น ซ่งเสด็จเต่ย
�
จ�านวน ๓ ลูก ยิงเรือเบลกราโน ในวันที่ ๒ พฤษภาคม ทรงจัดทาโครงการเสร็จในเดือนตุลาคม พ.ศ.๒๔๔๘
พ.ศ.๒๕๒๕ เวลา ๑๕๕๗ และยิงตอร์ปิโด ๒ ลูก ถูกเป้า ให้ชื่อโครงการว่า “ระเบียบจัดการป้องกันฝ่ายทะเลโดยย่อ”
เรือลาดตระเวนที่จมลงภายใน ๒๐ นาที ลูกเรือเสียชีวิต (พระองค์มิได้ทรงลงลายพระหัตถ์ “วันท่” ในโครงการ)
ี
�
ี
้
ื
�
ทันทีราว ๒๗๕ คน ท่จริงเรือดานามีตอร์ปิโดรุ่นใหม่ แล้วทรงเสนอเร่องต่อกรมขุนนครสวรรค์ฯ โดยระเบียบ
ึ
ี
Tigerfish ที่วิ่งหาเป้าได้เอง (homing) แต่เชื่อถือรุ่นเก่า มความยาวประมาณ ๖ หน้ากระดาษ ซงข้อความ
่
มากกว่า (Battle at Sea, R. G Grant ) ต้นระเบียบตอนหนึ่งว่า “ส่วนโปรแครมนี้เป็นโปรแครม
ั
ั
อาวุธ old but reliable เป็นบทเรียนที่ได้บทหนึ่ง ช้นต้น ตามรับส่งให้เป็นแต่เพียงป้องกัน ถ้าต่อไปภายหน้า
ั
�
น่นก็เป็นปฏิบัติการเรือดานาแบบ “งานหลัก” เมื่อได้ราคาเรือปืน และเครื่องใช้สอยเสร็จแล้ว จึงจะท�า
้
�
้
�
�
�
�
ี
ของเรือดานา คือ การโจมตีลิดรอนกาลังข้าศึกท่กระทามา สกีมใหญ่ต่อไปได้”
ั
ต้งแต่มีเรือดานาร่วมในการสงครามทางเรือ แต่คุณสมบัต ิ ข้อความข้นต้นของระเบียบถือได้ว่าเป็น “ยุทธศาสตร์
�
ั
้
�
�
�
ของเรือดานาอาจพลิกแพลงการปฏิบัติการจากงานหลัก ทางเรือ” กล่าวนาไว้ว่า “ใช่จะจัดกองทัพเรือออกไปต่อต ี
้
�
ื
ได้อีกหลากหลายงาน เช่น ระหว่างสงครามกลางเมืองสเปน ประเทศอ่นหามิได้ เป็นแต่เพียงรักษาอ่าวมิให้ข้าศึก
พ.ศ.๒๔๘๐ - พ.ศ.๒๔๘๑ มีเรือล�าเลียงของฝ่ายเสรีนิยม ล่วงลาเข้ามาต้งม่น (base) ตามชายทะเลหรือเกาะ
�
้
ั
ั
้
�
�
ั
�
ของสเปนถูกเรือดานาไม่ทราบสัญชาติยิงจมหลายลา ในระหว่างต้งแต่เกาะจวน (เกาะจวงในปัจจุบัน) กับ
อันเป็นการตัดทอนกาลังฝ่ายเป้าหมาย (ต่อมาพิสูจน์ สามร้อยยอดเข้ามา แต่ว่าจะป้องกันเท่านั้นก็ใช่ที่ เพราะ
�
ี
�
ได้ว่าเป็นเรือดานาอิตาลีท่สนับสนุนฝ่ายขวาของสเปน การป้องกันไม่ว่าบกหรือเรือต้องอาศัยรุกตีบ่อย ๆ เช่นกับ
�
้
(Gunboat Diplomacy, James Cable) หรือเช่น ยั่วหรือตอแยอยูเสมอ ๆ ไมใหขาศึกเขามาตั้งตัวไดใกล ๆ
้
้
้
้
้
่
่
�
เรือดานาอังกฤษดานานอกฝั่งฝร่งเศสในการหาข่าวก่อนการ จึงจะได้ “กล่าวคือ เป็นยุทธศาสตร์ทางรับ แต่รุกทาง
�
ั
�
้
้
�
ยกพลข้นบกท่นอร์มังด ระหว่างสงครามโลกคร้งท่สอง ยุทธวิธีบางโอกาสของทหารเรือไทยยุคนั้น
ึ
ี
ั
ี
ี
�
ั
�
้
�
ี
ในเดือนมิถุนายน พ.ศ.๒๔๘๗ หรืออย่างเช่นเรือดานา โครงสร้างกาลังทางเรือของเสด็จเต่ยในคร้งน้น นอกจาก
ั
ิ
ิ
้
ิ
ิ
สหรฐอเมรกาลอบวางท่นระเบดบรเวณเกาะลาน เกาะรน การสร้างป้อมในล�าน�้าเจ้าพระยาและทุ่นระเบิดแล้ว ก็มี
้
ุ
ั
และหน้าอ่าวสัตหีบ หรืออย่างเช่นเรือดานาอังกฤษส่งสมาชิก เรือรบ ๔ ชนิดคือ เรือชนิด ย. เป็นเรือชนิด Coast
�
�
้
ี
ึ
ั
ี
เสรีไทยข้นบกทางฝั่งทะเลอันดามันในสงครามโลกคร้งท่สอง Defence ท่ว่าเป็นเรือปืนหุ้มเกราะขนาดประมาณ ๒,๐๐๐ ตัน
สุดแต่ความคิด “สร้างสรรค์” หรือ “คิดนอกกรอบ” เรือชนิด ร. หรือเรือปืนเบาขนาดราว ๙๐๐ ตัน เรือชนิด ล.

ของนักวางแผนการรบทางเรือ ท่ถือได้เป็นเรือตอร์ปิโดใหญ่ และเรือชนิด ว. เรือตอร์ปิโดเล็ก
ี
ั
ทางทหารเรือไทยต้งแต่เร่มเป็นทหารเรือสมัยใหม่ ไม่มีเรือด�ำน�้ำอยู่ในโครงกำร
ิ
การจัดต้ง “กรมทหารเรือ” ในปี พ.ศ.๒๔๓๐ ไม่ปรากฏว่า พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงยก
ั
ึ
มีการก�าหนด “โครงสร้างก�าลังรบ” (Force Structure) ฐานะกรมทหารเรือข้นเป็นกระทรวงทหารเรือ (Admiralty)
่
แต่อย่างใด มีแต่การซ้อเรือรบตามโอกาสและตามเงิน ในวันท ๑๑ ธันวาคม ร.ศ.๑๒๙ (พ.ศ.๒๔๕๓) โดย
ื
ี
ั
ที่มีอยู่ เช่น เรือมกุฎราชกุมาร (ล�าที่หนึ่ง) ที่มีผู้สั่งสร้างที่ กรมขุนนครสวรรค์ฯ เป็นเสนาบด มีการแต่งต้งคณะกรรมการ
ี
ั
์
ั
ู
ื
�
อู่ฮ่องกงของอังกฤษ แล้วผู้ส่งสร้างไม่มารับ ทางไทยก็ไปขอ จัดทา “โครงกำรสรำงกำลงทำงเรอฉบบสมบรณ” โดย
ั
้
�
ี
้
ซอเรอมาในรชสมัยรชกาลท ๕ ในราว ร.ศ.๑๒๓ (พ.ศ.๒๔๔๗) เสด็จเต่ยทรงร่วมเป็นกรรมการด้วย โครงการน้มีพ้นฐาน
ื
ั
ื
ื
ั
ี
ี
่
ั
สันนิษฐานว่า สมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนนครสวรรค์วรพินิต จากระเบียบจัดการป้องกนฝ่ายทะเลโดยย่อ ในรัชสมัย
จะทรงขอให้กรมหม่นชุมพรเขตรอุดมศักด (เสด็จเต่ย) รัชกาลท ๕ ท่เสด็จเต่ยฯ ทรงร่างข้น ซ่งเป็นโครงการใหม่
ื
ึ
ี
ี
่
ี
์
ิ
ึ
ี
นาวิกศาสตร์ 13
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

�
�
�
มีความยาวถึง ๖๓ หน้ากระดาษพิมพ์ มีคากล่าวนาว่า ลอบทาลายเรือใหญ่ของข้าศึก แต่ยังกล่าวให้ชัดเจน
่
ั
ึ
ี
“เป็นโครงการท่มีความสมบูรณ์เต็มท กล่าวถึงวิธีการ ไม่ได้ เพราะยงไม่เคยลงแลลอง แต่ทพดถงด้วยน ้ ี
ี
ู
่
ี
ทาศึกสงครามทางเรือในทะเล ความคิดในการป้องกัน โดยเห็นว่าต่อไปภายน่า กระบวนศึกสงครามจะต้องใช้
�
ื
ประเทศ การจัดก�าลัง คุณสมบัติของเรือ และจ�านวนเรือ เปนม่นคง ให้ช่อเรือประเภทน้ว่า “เรือ ส.” ต้องการ ๖ ลา
�
ั
ี
ี
�
ั
ท่ต้องใช้ ฯลฯ ตลอดจนการกาหนดงบประมาณท่จะใช้ แต่ไม่ได้ประมาณราคาไว้ และไม่ได้จัดไว้ในค่นการ
ี
ตามโครงการนี้ทั้งหมด” จัดหา เพราะเหตุว่ายังไม่ได้ไต่สวนแน่นอนว่าจะใช้ได้ใน
วัตถุประสงค์ของโครงการในการสร้างกาลังทางเรือ ประเทศน้เพียงใด” (โครงการบอกยุทธศาสตร์ทางเรือว่า
�
ี
ี
�
�
�
ั
�
�
้
บอกไว้ว่า “ในการท่จะดาริจัดสร้างกองทัพเรือน้น ในอนาคตต้องมีเรือดานาสาหรับใช้ทาลายเรือใหญ่
ั
ั
ั
�
เอาเป็นการเดดขาดได้ว่า สร้างเรอสาหรบป้องกนภย แต่ขาดความรู้และประสบการณ์ว่าประเทศไทยจะใช้
ื
็
ื
ื
ิ
้
้
ิ
ไม่ใช่สาหรับไปท้าทายต่อยุทธ์กับประเทศอ่น นอกจาก เรอดานาอยางไรใหไดประสทธผล - ผเขยน )
�
�
่
้
ู
้
�
ี
พระราชอาณาเขตร์” น่นก็คือ ยุทธศาสตร์ทางเรือ ทั้งนี้ กำรกล่ำวถึงกำรมีเรือด�ำน�้ำครั้งแรกของไทย
ั
ในโครงการรัชสมัยรัชกาลที่ ๖ นั่นเอง มีขึ้นในปี พ.ศ.๒๔๕๓ ในนำมของ เรือ “ส”
�
ตามโครงการแบ่งกาลังกองทัพเรือออกเป็น ต่อมาในวันท่ ๑๔ เมษายน พ.ศ.๒๔๕๔ รัชกาล
ี
็
“๒ กองทัพ” ท ๖ ทรงโปรดเกล้าฯ ให้เสดจเตยออกจากประจาการ
่
ี
่
�
ี
กองทัพที่ ๑ ส�าหรับป้องกันปากน�้าต่าง ๆ กันไม่ให ้ (ข้องพระทัยจากการท่มีนายทหารเรือเมาสุราแล้วกล่าว
ี
ี
�
่
�
ข้าศึกล่วงเข้ามายาย มเรอ ๓ ประเภท คอ เรือมีอาวุธ ทานองจะกบฏจนเข้าพระเนตรพระกรรณ) แล้วจ้าง
ี
ื
ื
ปืนใหญ่ เรือวางทุ่นระเบิด และเรือสืบเหตุในแม่น�้า นาวาเอกชาวสวีเดน ชไนด์เลอร์ (J. Schneidler) มาเป็น
�
ึ
ี
กองทัพที่ ๒ เป็นเรือลาดตระเวนทางทะเล ส�าหรับ ท่ปรึกษาการทหารเรือซ่งได้เสนอโครงสร้างกาลังทางเรือ
ี
ิ
่
ว่งผ่านข้าศึกเข้าออก เม่อมีโอกาสก็โจมตีข้าศึก ด้วยมีเรือ สาหรับป้องกันประเทศ ในวันท ๓๐ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๕๕
�
ื
๕ ประเภท คือ เรือพิฆาตขนาดใหญ่ (ออกไปลาดตระเวน กล่าวถึง เรือด�ำน�้ำ ว่า “เป็นเรือที่ดีมำกส�ำหรับป้องกัน
ได้ถึงปากนาไซ่ง่อน) เรือพิฆาตขนาดเล็ก เรือตอร์ปิโด กรุงเทพฯ แต่จะผ่ำนเข้ำออกสันดอนล�ำบำก ถ้ำจะเก็บไว้
�
้
�
ื
ช้นท ๒ (เรือตอร์ปิโดเล็ก) เรอดำนำ และเรือลาเลียง ในแม่น้ำก็ไม่คุ้มค่ำ ควรมีเรือด�ำน้ำ ๘ ล�ำ ส�ำหรับประจ�ำ
�
่
ี
�
้
�
�
ั
ี
ั
ิ
(ดูเหมือนว่ากล่นอายจากกองเรือฝร่งเศสท่ไซ่ง่อนมา อยู่กับกองเรือท่จันทบุรี” แต่เสนาบดีกระทรวงทหารเรือ
ี
ปิดอ่าวและส่งเรือรบ ๓ ลาเข้ามาจอดหน้าสถานทูต ไม่ได้ทูลเกล้าฯ ถวายในหลวง (ชไนด์เลอร์ไม่ได้พูดถึงเร่อง
ื
�
ั
ฝร่งเศสในแม่นาเจ้าพระยา ร.ศ.๑๑๒ เป็นเหตุและผล การเงินและเสนอมีเรือถึง ๘ ล�า อาจตามประสาที่สวีเดน
้
�
ของโครงการสร้างก�าลังทางเรืออยู่มาก – ผู้เขียน) สร้างเรือด�าน�้าได้เอง – ผู้เขียน )
�
ี
�
เรือด�ำน้ำ ตามโครงการน้บอกงานของเรือไว้ว่า “สาหรับ
เรือหลวงมัจฉานุ
นาวิกศาสตร์ 14
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ื
ื
เร่องเรือนอกจาก “ความเห็นเร่องเรือ ส.” แล้ว
สมเด็จพระบรมราชชนกยังทรงทาเอกสาร “Flotten-
�
bauplan” (ภาษาเยอรมัน) หรือ Fleet Building Plan
ี
คือ โครงสร้างกองเรือรบท่มีเรือปืน เรือตอร์ปิโดใหญ่
และเล็ก เรือวางทุ่นระเบิด เรือพระที่นั่ง เรือด�ำน�้ำแบบ
้
ั
�
ั
�
K1, K2 ระวางขบนา ๒๐๐ - ๓๐๐ ตน เรือด�ำน้ำ G1, G2
ระวางขับน�้า ๒๑๐ - ๒๕๐ ตัน โดยทรงให้ความเห็นว่า
�
�
้
ี
�
้
�
ื
ั
“เรือดานาท่เหมาะสมก็มีดานาก็เงียบไปจนกระท่งเม่อ
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมขุนสงขลานครินทร์
(สมเด็จพระบรมราชชนก) ทรงสาเร็จการศึกษาวิชาทหารเรือ เรือหลวงสินสมุทร
�
ื
จากเยอรมัน เข้ารับราชการในกรมเสนาธิการทหารเรือ นอกจาก “ความเห็นเร่องเรือ ส.” แล้วสมเด็จ
�
ื
ื
ต้นปี พ.ศ.๒๔๕๗ ได้ทรงเสนอเร่อง “ควำมเห็นเร่องเรือ ส.” พระบรมราชชนกยังทรงทาเอกสาร “Flottenbauplan”
ี
ในวันท ๑๕ มิถุนายน พ.ศ.๒๔๕๘ ต่อเสนาธิการทหารเรือ (ภาษาเยอรมน) หรอ Fleet Building Plan คอ โครงสราง
ื
ั
้
ื
่
ิ
ิ
ั
ี
ี
่
(นายพลเรือโท กรมหมนสงหวกรมเกรยงไกร) “หม่อมฉน กองเรือรบท่มีเรือปืน เรือตอร์ปิโดใหญ่และเล็ก เรือวาง
ื
ี
ขอรายงานการเรอ “ส” ทมรับสงให้เรียบเรยงถวาย” ทุ่นระเบิด เรือพระที่นั่ง เรือด�าน�้าแบบ K1, K2 ระวาง
ั
ี
ื
่
่
ี
�
้
้
�
มีข้อความที่บอกถึงการใช้เรือด�าน�้าว่า ขับนา ๒๐๐ - ๓๐๐ ตัน เรือดานา G1, G2 ระวาง
�
�
้
ขับนา ๒๑๐ - ๒๕๐ ตัน โดยทรงให้ความเห็นว่า “เรือดานา
้
�
�
ท่เหมาะสมก็มีแบบของครุป – เยอรมาเนีย (Krupp
ี
Germania) และแบบของเบอร์เมสเตอร์ไวท์เฮด
ั
(Burmester – Whitehead ) เท่าน้นท่เหมาะสมกับสภาพ
ี
ท้องทะเลในน่านนาของเรา และถ้าจะให้ดีแล้วก็ควรจะม ี
�
้
้
แบบละ ๒ ลา) กล่าวคือควรมีเรือดานาขนาดเล็ก ๒ แบบ
�
�
�
แบบละ ๒ ล�า ในโครงสร้างกองเรือรบของพระองค์”
เรือหลวงวิรุณ ความเห็นเร่อง “เรือ ส.” และ “โครงสร้างกองเรือรบ”
ื
ึ
ั
“ความมุ่งหมายของเรือ ส. ในเวลาสงครามน้น ของสมเด็จพระบรมราชชนกมีข้นระหว่างสงครามโลก
ี
ี
จะรักษาทะเลใหญ่ไว้นานท่สุดเท่าท่จะนานได้ แลถ้าเห็น ครั้งที่ ๑ (๒๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๕๗ - ๑๑ พฤศจิกายน
เรือข้าศึกแล้วจะเข้าโจมตีโดยไม่คิดเสียดายลูกตอร์ปิโด พ.ศ.๒๔๖๑) ท่มีถึงเสนาบดีกระทรวงทหารเรือแต่ถูก
ี
�
หรือลาเรือเอง เพราะแม้ถึงเรือจะเสียแต่ถ้าข้าศึกเสียเรือด้วย เก็บเงียบแล้วมาพบในตู้นิรภัยของกรมยุทธการทหารเรือ
�
ก็พอคุ้มกัน ความตกใจของข้าศึกนั้นสาคัญมาก ถ้าทา ในปี พ.ศ.๒๕๑๓ (นาวิกศาสตร์, พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๒๙
�
ั
อย่างน้นได้แล้ว ข้าศึกจะระวังตัวอยู่เสมอ” ก็หมายความว่า เร่องโครงสร้างกาลังทางเรือของสมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนสงขลา
�
ื
�
�
ใช้เรือดานาในการครองทะเล (Command) หรือควบคุม นครินทร์) จึงทราบยุทธศาสตร์และยุทธวิธีทางเรือด�าน�้า
้
�
�
้
ี
่
ทะเล (Control) น่านน�้าใหญ่ที่อาจถึงนอกอ่าวไทยด้วย ในรัชสมัยรัชกาลท ๖ ท่ไม่ได้มีการจัดหาเรือดานาสมัยน้น -
ี
ั
�
�
้
ตอร์ปิโดและใช้เรือดานาให้ข้าศึกตกใจหรือป้องปราม จะเข้าโจมตีโดยไม่คิดเสียดายลูกตอร์ปิโดหรือล�าเรือเอง
้
�
�
ข้าศึก อันเป็นยุทธศาสตร์การใช้เรือดานาหากมีเรือใน ภายหลัง “ความเห็นเรื่องเรือ ส.” ถูกดองเงียบไป
ี
ี
ั
ื
่
รัชสมัยรัชกาลที่ ๖ เม่อสงครามโลกคร้งท ๑ จบลง เสด็จเต่ยในฐานะ
นาวิกศาสตร์ 15
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

เรือหลวงพลายชุมพล

�
ี
้
เสนาธิการทหารเรือ ในปี พ.ศ.๒๔๖๒ – พ.ศ.๒๔๖๓ ทรงได้ ทอนการปิดอ่าว เหล่าน้เป็นต้น เรือดานาเหมาะแก่การน ี ้
�
ื
�
�
ิ
รับมอบหมายจากราชนาวีสมาคมให้ไปหาซ้อเรือรบท ่ ี ย่งนัก เพราะอาจจะใช้ทะเลกาบังตัวเข้าไปทาลาย
้
ชาวไทยร่วมบริจาคเงิน (ได้เรือหลวงพระร่วงท่อังกฤษ) และ ข้าศึกได้ ข้าศึกก็รู้อยู่แล้วว่าไทยก็มีเรือดานา การใช้ทะเล
�
�
ี
ทรงดูการทหารในยุโรปด้วย ได้มีลายพระหัตถ์กราบทูล ต้องเต็มไปด้วยความหวาดหว่นและระมัดระวง
ั
ั
ื
เสนาบดีกระทรวงทหารเรือ (กรมพระนครสวรรค์วรพินิต) ต้องเปลืองแรงมาก เม่อจะยกเข้ามาก็ต้องมีการป้องกัน
ึ
�
�
�
ข้อความตอนหน่งว่า “อน่งเกล้าฯ ได้นึก ๆ อยู่เหมือนกัน ครบถ้วน” กล่าวคือจะใช้เรือดานาในการทาลายกาลัง
้
�
ึ
�
�
ึ
้
�
ื
ในเร่องเรือดานา เพราะเห็นแล่นผ่านไปทางสิงคโปร์ ๓ ลา ข้าศึกวิธีหน่ง และป้องปรามการใช้กาลังของข้าศึก
�
เกล้าฯ อยากจะทราบว่าถ้าเรือพระร่วงไม่ส�าเร็จ เรือด�ำน�้ำ อีกวิธีหนึ่ง (ผู้เขียน)
จะเอำหรือไม่เอำ ราคาล�าละ ๖๐๐,๐๐๐.- บาท เกล้าฯ หลังจากขึ้นประจ�าการเรือด�าน�้า ๔ ล�า ได้ ๓ ปีเศษ
รับอาสาจะเอาเข้ามาให้ได้” เป็นความคิดเห็นเร่อง เกิดการพิพาทกับอินโดจีนของฝร่งเศส และเกิดการรบ
ั
ื
เรือด�าน�้าครั้งสุดท้ายในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ทางเรือที่เกาะช้าง วันที่ ๑๗ มกราคม พ.ศ.๒๔๘๔ ซึ่ง
ี
ภายหลงการเปล่ยนแปลงการปกครอง สภาผู้แทน กองเรือฝร่งเศสมีฐานทัพอยู่ท่ไซ่ง่อน โดยเรือดานาไม่ได้
ี
ั
ั
�
้
�
ราษฎรออกพระราชบัญญัต “บารุงกาลังทางเรือ” ใช้เป็น มีส่วนในการรบ ภายหลังการรบกองทัพเรือได้ส่งเรือดานา
�
�
้
�
ิ
�
ี
่
ี
กฎหมายในวันท ๘ เมษายน พ.ศ.๒๔๗๘ ตามท่กองทัพเรือ ทั้ง ๔ ล�า ไปลาดตระเวนเป็น ๔ แนว บริเวณฐานทัพเรือ
ั
ี
เสนอท่มีท้งเรือปืน เรือตอร์ปิโด เรือทุ่นระเบิด และ “เรียม” ของอินโดจีนฝรั่งเศส ด�าน�้าเวลากลางวัน วันละ
�
�
ี
่
ั
�
เรือลาเลยง กับเรือดานา ๔ ลา ท่สงสร้างจากอู่ต่อเรือ ราว ๑๒ ชั่วโมง ลาดตระเวนอยู่หลายวันหลายคืนโดยที่
ี
้
�
�
ี
เมืองโกเบ ประเทศญ่ปุ่น เป็นเรือขนาดระวางขับนา เครื่องบินทะเลตรวจการณ์แบบ Loire 130 Potez 432
้
ึ
ี
๓๗๐ ตัน อันเป็นเรือขนาดเล็กข้นระวางประจาการ และ Gourdon 832 ของฝร่งเศสท่สถานีแหลมญวน
�
ั
ในวันที่ ๓๐ สิงหาคม พ.ศ.๒๔๘๐ และในเดือนกันยายน ตรวจไม่พบเรือด�าน�้าไทยเลย นับว่าเป็นการด�านานที่สุด
ี
พ.ศ.๒๔๘๒ นาวาตรี พร เดชด�ารง ผู้บังคับการเรือด�าน�้า ตงแต่มเรอดานามา (วันเรือดานา นาวิกศาสตร์, มกราคม
้
ั
้
�
้
�
�
�
ื
เรือหลวงวิรุณ ได้ออกกระจายเสียงทางวิทยุของกรมโฆษณาการ พ.ศ.๒๕๖๒)
(กรมประชาสัมพันธ์ในปัจจุบัน) ในหัวข้อ “ประเทศไทย (กองเรือภาคตะวันออกไกลของฝร่งเศส อยู่ท่ไซ่ง่อน
ี
ั
กับเรือด�ำน�้ำ” มีข้อความตอนหนึ่งว่า โดยมีเรือลาดตระเวนเป็นเรือธงท่กองเรือเคยปิดอ่าวไทย
ี
ี
“ทางท่สู้ได้ต้องใช้หลักของเรือเล็ก โดยหาทางเอา ๒ ครั้งในรัชสมัยรัชกาลที่ ๕ ส่วนเครื่องบินทะเลส�าหรับ
ึ
�
เรือเล็กเข้าไปแลกเรือใหญ่ของข้าศึก ทาลายการยกพลข้นบก ตรวจการณ์ ๘ ล�า อยู่ที่ฐานทัพ Cai Lay ในเมืองทางใต้
นาวิกศาสตร์ 16
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

เรือด�าน�้าจีน
่
ิ
ึ
่
่
ื
ิ
�
ของไซงอนประมาณ ๕๐ กโลเมตร เครองบนตรวจการณ ์ มุ่งลงสู่อ่าวไทย อาจส่งกาลังข้นบกในอ่าวไทย ขอให้ทางไทย
ฝร่งเศสเคยบินหาข่าวกาลังทางเรือไทย อยู่ท่ใดบ้าง ป้องกันตนเอง (ไทยกับสถานการณ์สงครามโลกครั้งที่ ๒
�
ี
ั
ต้งแต่ตราดถึงสัตหีบตลอดจนบริเวณเกาะช้างก่อน โดยวิเทศกรณีย์) ท้งน อังกฤษกาลังทาสงครามต่อเยอรมัน
�
ั
�
ั
้
ี
�
้
�
ี
การรบท่เกาะช้าง การลาดตระเวนหาข่าวของเรือดานาไทย ในยุโรปไม่อาจช่วยเหลือไทยได้ ในวันรุ่งขึ้น ๘ ธันวาคม
่
ึ
ั
ี
�
ั
ื
ี
่
ั
ทเรยมไมพบกาลงทางเรอ และทางอากาศของฝร่งเศสเลย - ทหารญ่ปุ่นจากกองเรือได้ยกพลข้นบกต้งแต่บางปูลงไป
ี
ผู้เขียน) ถึงประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร นครศรีธรรมราช ปัตตาน และ
ี
้
ั
ี
ั
�
�
้
�
�
เรือดานาไทย ๔ ลาจากญ่ปุ่นน้น มีระวางขับนาท ่ ี สงขลา กองทัพเรือได้จัดต้งหมวดเรือลาดตระเวนมีเรือ
ผิวน�้า ๓๗๐ ตัน เมื่อด�าน�้า ๔๓๐ ตัน ล�าตัวยาว ๕๑ เมตร ๘ ลา ในบังคับบัญชาของ นาวาเอก ชลิต กุลกาม์ธร
�
�
ด�าน�้าได้ลึกสุด ๖๐ เมตร ด้วยความเร็วผิวน�้า ๑๐ นอต (เคยพบท่าน ท่านเป็นบิดาของ ยรรยง กลกาม์ธร –
�
ุ
ื
ไปได้ไกล ๓,๐๐๐ ไมล์ ใต้น�้า ๓.๕ นอต ได้ไกล ๘๐ ไมล์ เพ่อนร่วมรุ่นของผู้เขียน) หาข่าวกองเรือญ่ปุ่นแต่ไม่พบ
ี
ื
ท่อตอร์ปิโดทหวเรอ ๔ ท่อ ปืนใหญ่ขนาด ๗๖/๒๕ หมวดเรือนี้ไม่มีเรือด�าน�้าร่วมด้วย
ั
ี
่
้
ี
หน่งกระบอก ปืนกล ๒ กระบอก เป็นเรือท่มีขนาดเหมาะ ปฏิบัติการเรือดานาในอ่าวไทยและทะเลอันดามัน
ึ
�
�
�
ี
้
แก่งานในอ่าวไทยและใกล้เคียง ท่ด้วยปัจจัยเวลา และ ในสงครามมหาเอเซียบูรพาเวลา ๔ ปี มีแต่เรือดานา
�
ระยะทาง (Time and Space) เรือด�าน�้าชุดนี้สามารถ ของสหรัฐอเมริกาและอังกฤษท่วางทุ่นระเบิดแม่เหล็ก จมเรือ
ี
ปฏิบัติการได้ถึงช่องแคบมะละกา – ผู้เขียน ลาเลียงและเรือสินค้าไทย (เรือบรรทุกนามัน เรือหลวงสมุย
�
้
�
้
�
ู
ี
นอกจากการลาดตระเวนท่เรียมต้นปี พ.ศ.๒๔๘๒ แล้ว จมนอกฝั่งตรังกาน ขณะขนนามันเท่ยวท ๑๘ จากสิงคโปร์
ี
ี
่
�
�
ก็ไม่มีบันทึกการปฏิบัติการของเรือดานาชุดแรกของ ป้อนเมืองไทย วันที่ ๑๗ มีนาคม พ.ศ.๒๔๘๘) ตลอดจน
้
ั
ทหารเรือไทยจนกระท่งกรณีพิพาทกับอินโดจีนของ รับ – ส่งสายลับและหน่วยลาดตระเวนชายหาด ซึ่งไทย
ั
ฝร่งเศสจบลงจนปลายปีวันท ๗ ธันวาคม พ.ศ.๒๔๘๔ ประกาศสงครามต่ออังกฤษและสหรัฐอเมริกา ร่วมรบกับญ่ปุ่น
ี
่
ี
ั
่
ี
�
ี
ื
ี
ิ
้
ก่อนวันท่ญ่ปุ่นบุกประเทศไทย ๑ วัน หนังสือพิมพ์ทุกฉบับ ในการสงคราม ทงนเรอดานาไทย ๔ ลา ไมมขาวปฏบตการ
่
้
�
้
ิ
�
ี
ั
ี
�
ึ
ื
�
้
พาดหัวอย่างครึกโครมว่า “กองทัพเรือส่วนหน่งของญ่ปุ่น เรือดานาระหว่างสงคราม อาจเน่องจากไม่มีเรือใหญ่
ี
ได้มุ่งหน้ามายังบริเวณไทย” และว่าเอกอัครราชทูตอังกฤษ ของข้าศึกเข้ามาในอ่าวไทยหรือไม่มีเป้าท่เหมาะสม
ื
�
ประจากรุงเทพฯ ได้แจ้งแก่ทางการไทยว่า เคร่องบินอังกฤษ ส�าหรับเรือด�าน�้า
จากฐานบินในมลายูตรวจพบกองเรือญ่ปุ่นนอกฝั่งอินโดจีน
ี
นาวิกศาสตร์ 17
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ี
ี
่
้
�
�
ญ่ปุ่นแพ้สงครามในวันท ๔ สิงหาคม พ.ศ.๒๔๘๘ เรือดานา” มาจนทุกวันนี้พร้อมกับความพยายามท่จะมีเรือ
ถูกยึดครองและห้ามขายอาวุธยุทธภัณฑ์ ท�าให้เรือด�าน�้า อย่างเช่น ในเดือนมิถุนายน พ.ศ.๒๕๕๓ ทางการเยอรมัน
ี
ิ
ิ
ขาดช้นส่วนอะไหล่ โดยเฉพาะอย่างย่งแบตเตอร่ของ จะปลดประจ�าการเรือด�าน�้า แบบ 206 A จ�านวน ๖ ล�า
ี
เคร่องจักรใหญ่เรือ เม่อสถานการณ์คล่คลายลงเรือหลวง อันเป็นเรือขนาดเล็กและบอกขาย ทางกองทัพเรือเสนอ
ื
ื
�
พลายชุมพลจะเป็นเรือลาแรกท่ได้ไปซ่อมบารุงท่ญ่ปุ่น จัดซ้อเรือแต่ติดขัดท่งบประมาณท่หน่วยเหนือเปรยว่า
ี
�
ี
ี
ี
ื
ี
ั
ี
ี
่
ั
ิ
ั
�
แต่แล้วเกิดกบฏ “แมนฮัตตัน” ในวันท ๒๙ มิถุนายน “การป้องกนประเทศกระทาได้หลายวธ” กชะงกงนไป
็
พ.ศ.๒๔๙๔ หมวดเรือด�ำน้ำถูกยุบ เรือถูกปลดประจาการ ในขณะท่ภายหลังสงครามโลก ประเทศเพ่อนบ้านท่ได้
ี
�
�
ื
ี
ิ
�
้
หลังจากประจาการ ๑๒ ปีเศษ แล้วควำมเป็นชำติเอเซีย เอกราชเร่มมีเรือดานากัน เร่มจากสิงคโปร์ในปี พ.ศ.๒๕๔๔
�
ิ
�
�
้
�
ี
ี
ี
ี
ื
ิ
ชำติที่ ๒ รองจำกญี่ปุ่นที่มีเรือด�ำน�้ำก็หมดไป เป็นเรอดานาจากสวเดน ตามด้วยอนโดนเซย มาเลเซย
การจัดหากาลังทางเรือภายหลังสงคราม ส่วนใหญ่ เวียดนาม และพม่าผู้เป็นรายสุดท้ายท่อินเดียมอบเรือ
�
ี
�
ั
มาจากโครงการช่วยเหลอทางทหารจากสหรฐอเมรกา ช้น Kilo จากรัสเซีย ๑ ลาแก่ทหารเรือพม่า เรือดานา
ิ
ื
้
�
�
ั
ี
�
�
ท่ไม่มีเรือดานาอยู่ในโครงการประกอบกับทางสหรัฐอเมริกา ของเพื่อนบ้านมีขนาดเป็น ๒ – ๓ เท่าของเรือแบบ 206 A
้
ี
ี
ี
ั
ื
ี
ได้เปล่ยนการสร้างเรือรุ่นใหม่เป็นเรือพลังนิวเคลียร์ท้งหมด ท่ไทยเคยคิดจะม อันเป็นเรอจากเยอรมน สวเดน และ
ั
ี
ั
ั
้
ั
้
ิ
่
่
้
่
้
แมเมอพยายามยนดวยขาตนเองตงแตเรมสรางเรอหลวง รัสเซีย หรือเรือจากฝร่งท้งสิ้น และแล้วก็มีข่าวทุกวันน้ว่า
ื
ื
ื
้
ี
มกุฎราชกุมารที่อังกฤษในปี พ.ศ.๒๕๑๔ ก็เป็นเรือผิวน�้า ทหารเรอไทยจะได้เรอดานาจากจนแบบ S26 T ขนาด
�
�
ื
ื
ทั้งหมด แต่ความคิดมีเรือด�าน�้ามีอยู่ตลอดมาจนในเดือน ๓,๒๐๐ ตัน ที่ถือเป็นเรือด�าน�้าเดินสมุทร จ�านวน ๑ ล�า
ื
ั
เมษายน พ.ศ.๒๕๓๕ เม่อมีการจัดต้งกองเรือภาค ๓ ภาค หรือ ๒ ล�า หรือ ๓ ล�า ไม่ทราบแน่ ยังไม่นิ่ง
ั
�
้
ี
�
ี
และเพิ่มกองเรือขึ้นตรงกองเรือยุทธการจาก ๕ กองเรือ ท้งน จะมีเรือก่ลา ใช้เรืออย่างไร คิดและทากันมา
เป็น ๙ กองเรือ ก็เกิด “กองเรอด�ำนำ” ข้น แม้จะยัง ตั้งแต่รัชสมัยรัชกาลที่ ๖
ึ
ื
้
�
�
ไม่มีเรือแต่ก็ได้เตรียมกาลังพลสาหรับ “ปฏิบัติการ
�
แผนที่ทะเลจีนใต้
นาวิกศาสตร์ 18
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ึ
�
�
�
�
้
�
พ.ศ.๒๔๕๕ โครงการจัดสร้างกาลังทางเรือ คากล่าวรายงานในการข้นระวางประจาการเรือดานา
ี
่
ี
�
“ของนาวาเอก ชไนเลอร์ ชาวสวีเดนท่ปรึกษาการทหารเรือ ๔ ลา วันท ๑๙ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๘๑ ของรัฐมนตรีว่าการ
(เมื่อเสด็จเตี่ยออกจากประจ�าการ) เรือด�าน�้า ๘ ล�า กระทรวงกลาโหมต่อประธานคณะผู้สาเร็จราชการ
�
้
้
�
ื
่
ื
่
�
ื
์
ิ
้
ั
พ.ศ.๒๔๕๘ จาก “ความเห็นเรองเรือ ส.” แทนพระองค “ส่วนเรองเรอดานานน ในยามปกตใชเป็นเรือ
�
�
ของสมเด็จพระราชบิดา เรือด�าน�้า ๒ แบบ ๆ ละ ๒ ล�า สาหรับฝึกหัดนายทหารและทหารให้เกิดความชานาญ
่
็
ี
่
ิ
้
้
ิ
ี
ื
รวม ๔ ล�า เพราะเรอชนดนเพงจะเรมมใชในราชนาวสยามเปนคราวแรก
ิ
ี
ี
�
พ.ศ.๒๔๖๒ รายงานดูการทหารในยุโรปของเสด็จเต่ย ส่วนในยามสงครามจะใช้ต่อตีทาลายเรือใหญ่และเรือ
“เรือด�าน�้าจะเอาหรือไม่เอา” ไม่ระบุจ�านวนเรือ ลาเลียงของข้าศึกด้วยอาวุธตอร์ปิโด และใช้เป็นเรือ
�
พ.ศ.๒๔๗๘ โดย “กรรมการพิจารณาโครงการบารุง ลาดตระเวนด้วย”
�
ี
ื
้
�
�
กองทัพเรือ” (พ้นฐานจากพระราชบัญญัติบารุงกาลัง นาวาตร พร เดชดารง ผู้บังคับการเรือดานา เรือหลวงวิรุณ
�
�
�
ั
�
ี
ุ
ิ
ทางเรือ พ.ศ.๒๔๗๘) เรือด�าน�้าขนาด ๓๗๐ ตัน ๔ ล�า กล่าวทางวทยกระจายเสยงของสานกงานโฆษณาการ
่
ี
ื
จากญี่ปุ่นเข้าประจ�าการ พ.ศ.๒๔๘๐ ในวันท ๘ กันยายน พ.ศ.๒๔๘๒ เร่อง “ลักษณะและ
พ.ศ.๒๔๙๔ ปลดประจ�าการเรือด�าน�้า ๔ ล�า ที่มีอยู่ หน้าท่ของเรือดานา” หาทางเอาเรือเล็กเข้าไปแลกกับ
ี
�
้
�
และยุบ “หมวดเรือด�าน�้า” เรือใหญ่ของข้าศึก ทาลายการยกพลข้นบก ทอนการปิดอ่าว
ึ
�
�
พ.ศ.๒๕๓๕ จัดตั้ง “กองเรือด�าน�้า” โดยยังไม่มีเรือ เหล่าน้เป็นต้น เรือดานาเหมาะกับการน้ยิ่งนัก เพราะอาจ
้
�
ี
ี
พ.ศ.๒๕๕๓ เสนอซื้อเรือด�าน�้ามือสองแบบ 206 A จะใช้ทะเลก�าบังตัวเข้าไปท�าลายข้าศึกได้”
ั
ิ
จากเยอรมัน จ�านวน ๖ ล�า ข้างบนไม่อนุมัติ ท้งน ต้งแต่ยุคล่าอาณานิคมจนเร่มสงครามโลก
ั
ี
้
พ.ศ.๒๕๖๓ เสนอซื้อเรือด�าน�้าแบบ S 26 T จากจีน ครั้งที่ ๒ ประเทศโดยรอบประเทศไทยอยู่ในอาณานิคม
จ�านวน ๓ ล�า ได้รับอนุมัติ ๑ ล�า ที่อาจประจ�าการได้ใน ของมหาอ�านาจตะวันตกหรือฝรั่งทั้งสิ้น อังกฤษ ฝรั่งเศส
พ.ศ.๒๕๖๖ อีก ๒ ล�ำลูกผีลูกคน เพราะกระแส และเนเธอร์แลนด์ ต่างมีกองเรือภาคตะวันออกไกล
ี
ื
สู้โควิด – ๑๙ ก่อน ท่เรอธงเป็นเรือลาดตระเวนเป็นอย่างต�า บางเวลาเป็น
่
เรือด�ำน้ำ ๑ ล�ำ ท่จะมีจะไปทำงไหน และท�ำอะไรต่อ เรือประจัญบานก็มี เมื่อสงครามโลกจบลง เพื่อนบ้านไทย
ี
�
สภำวกำรณ์โลกปัจจุบัน ซึ่งแต่เดิมมีหนทำงว่ำ เป็นเอกราชกันหมด และต่างมีกองทัพเรือที่ไม่ใช้เรือใหญ่
นาวาเอก ชไนเลอร์ ว่า “เป็นเรือท่ดีมากสาหรับ อย่างท่พวกฝร่งเคยใช้ “จะใช้ต่อตีทาลายเรือใหญ่และ
�
ั
ี
�
ี
�
้
ป้องกันกรุงเทพฯ” เรือลาเลียงของข้าศึกด้วยอาวุธตอร์ปิโด” โดยเรือดานา
�
�
็
ิ
ุ
ี
ุ
ิ
ั
ความเห็นเรื่องเรือ ส.ว่า “ถ้าเรามีเรือ ส.แล้ว ข้าศึก ด้วยยทธศาสตร์และยทธวธดงเดมกหมดโอกาสไป
้
�
้
้
�
�
�
ี
จะต้องคิดถึงเรือ ส. ของเราด้วยในเวลาที่เขาจัดกองทัพ แล้วเรือดานาไทยยุคใหม่ท่จะมีเรือดานาเดินสมุทร
�
้
�
เข้ามากรุงสยาม แลถ้าเห็นเรือข้าศึกแล้ว จะเข้าโจมต ี (Fleet Submarine) ขนาด ๓,๒๐๐ ตัน ระยะทาการผิวนา
โดยไม่เสียดายลูกตอร์ปิโดหรือล�าเรือเอง น่านน�้าที่ข้าศึก ๑๓,๐๐๐ กิโลเมตร อาวุธตอร์ปิโดและอาวุธน�าวิถีท่ยิงฝั่งได้
ี
ั
จะต้องกลัวเรือ ส.น้น จะต้องให้กว้างลงไปตลอดจน จะใช้งานในสถานการณ์โลกและภูมิภาคปัจจุบันอย่างไร
ถึงเขตร์แดนฝ่ายใต้ของเรา “ต่อตีข้าศึกด้วยอาวุธตอร์ปิโด” ไม่ต้องคิดมาก
ี
รายงานดูการทหารของเสด็จเต่ย “ถ้ากรุงสยามม ี ท�าได้อย่างตรงไปตรงมา แต่เมื่อสงครามโลกจบลงก็เกิด
ี
ิ
เรือด�าน�้า จะเป็นเครื่องป้องกันส�าคัญมาก หรือจะนับว่า สงครามท้องถ่น อย่างสงครามเกาหล สงครามเวียดนาม ฯลฯ
เป็นเครื่องป้องกันอย่างดีที่สุดก็ว่าได้” จนกระท่งสงครามเย็นระหว่างลัทธ และเกิดมหาอานาจใหม่
ั
�
ิ
นาวิกศาสตร์ 19
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

คนใหม่ของสหรัฐอเมริกาในเดือนมกราคม พ.ศ.๒๕๖๔
ที่ผ่านมา

สถานการณ์เดินไป แต่ภูมิศาสตร์และภูมิประเทศ
ี
ไม่เดินและไม่เปล่ยน อาณาบริเวณอ่าวไทยและนอก
�
�
้
ื
้
ี
อ่าวไทยถือได้ว่าเป็นทะเลนาต้นและคับแคบท่เรือดานา
�
ไม่ชอบและอึดอัด ในปี พ.ศ.๒๕๑๕ ขณะเป็นนาวาตร ี
กองเรือปราบเรือดานาฝึกกับเรือดานาอังกฤษขนาด
้
�
�
�
�
้
ั
๑,๐๐๐ กวาตน ผเขยนลงเปนผสงเกตการณในเรอองกฤษ
ู
ั
์
ื
่
ั
็
ู
้
้
ี
ในการวางแผนการฝึกร่วมกัน ใช้น่านนานอกเกาะสมุย
้
�
เรือด�าน�้าเวียดนาม
ิ
�
้
ั
ี
ี
ท่ดูมีนาลึกด เร่มการฝึกข้นต้นด้วยการท่เรืออังกฤษอยู่
ี
็
ี
ู
�
�
้
�
้
ิ
�
คือจีนท่มีพลังอานาจท้าทายสหรัฐอเมริกาผ้เป็นใหญ่ บนผวนา ถอเขม ๐๐๐ และลงดานาต่อหน้าต่อตา
ื
้
�
็
ในโลกมานาน การประกาศน่านนาในทะเลจีนใต้เปนมรดก เรือปราบของไทย แล้วก็ฝึกการไล่ล่ากัน เล่าให้เขาฟังว่า
้
�
�
ตกทอดของจีน นโยบาย “เส้นทางสายไหม” Belt and ปลายสงครามโลกเรือดานาสหรัฐอเมริกาเข้าไปวางทุ่นระเบิด
�
ี
ื
ี
Road” ท่จะเช่อมโยงการคมนาคม การค้า และอาจแฝงด้วย แม่เหล็กก้นอ่าวไทยทาเอาเรือไทยและญ่ปุ่นจมและ
การเมืองระหว่างจีนกับประเทศต่าง ๆ แทบทุกทวีป เสียหายหลายล�า เขาว่าไม่รู้เรื่องมาก่อนและสงสัยว่าเรือ
�
ื
ั
ิ
ี
เร่มต้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๕๖ ทาให้สหรัฐอเมริกาเริ่มวิถีทาง หรือเคร่องบินญ่ปุ่นหรือไทยตรวจไม่พบเรือดานาเลยหรือ
�
้
�
ุ
อินโด – แปซิฟิก (Indo – Pacific) ชักชวนให้ประเทศ เขาพาเข้าห้องศูนย์ยทธการของเรือพลางบอกว่า “ปกต ิ
ื
สาคัญในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก ได้แก่ อินเดีย ไม่ให้ต่างชาติเข้าห้อง” ช้ให้ดูจอหน้าปัทม์บอกคล่นโซนาร์
�
ี
ออสเตรเลีย ญ่ปุ่น เกาหลีใต้ ฯลฯ ดาเนินการให้ภูมิภาคน ้ ี ของเรือปราบเรือดานาแล้วว่า “น่ของเรือประแส ของเรือฯลฯ
�
ี
�
้
ี
�
เสรีและเปิดกว้าง ในเวลาต่อมาท่ดูเหมือนว่าประเทศไทย ฟังแล้วก็รู้ว่าเขาบันทึกข้อมูลบางอย่างของยุทโธปกรณ์
ี
จะ “คอยและดู” รูปการณ์ของสถานการณ์น้จะเดินไป เราไปเรียบร้อยแล้ว
ี
อย่างไรโดยเฉพาะอย่างย่งต่อท่าทีของประธานาธิบด ี
ิ
เรือด�าน�้าเวียดนาม
นาวิกศาสตร์ 20
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ี
ี
ั
ประเทศไทยเป็นชาติท่สองรองจากญ่ปุ่นในเอเชีย จอดอยู่ นายทหารติดต่อท่น่งมาในรถบอกว่าผู้เขียน
ท่มีเรือดานา และจะเป็นรองโหล่หากบรูไนและกัมพูชา เป็นนายทหารต่างชาติคนแรกที่มาเมืองนี้) เรือไปรับการ
้
�
�
ี
จะมีเรือด�าน�้ากับเขาบ้าง ทั้งนี้ เรือที่จะออกจำกก้นซอย ซ่อมทาท่วลาดิวอสตอกของรัสเซีย กาลังเดินทางกลับ
ี
�
�
ึ
ี
ี
ก้นอ่ำว ไปท�ำงำนท่ปำกซอยปำกอ่ำวพอรอดปลอดภัยคือ อินเดียท่ต้องผ่านช่องแคบช่องหน่งท่อาจเป็นสิงคโปร์
ี
้
เรือด�ำน�้ำ เรือผิวน�้ำมีควำมสง่ำน่ำเกรงขำมรอดยำก ! หรือมะละกา โดยเรือต้องเดินผิวนาตามกฎหมายทะเล
�
�
�
�
�
�
ื
้
้
�
ความจาเป็นในการมีเรือดานาจาเป็นแน่นอน โดยม ี เม่อเรือดานาเดินเรือผ่านช่องแคบ ถ้าผู้เขียนได้ข่าว
ื
ผู้คัดค้านไม่เห็นด้วยเหมือนกัน ซ่งการคัดค้านจะมีท้งน้น เรอดานาอนเดย “ช่วยบอกด้วย” แสดงว่าตาบลท ี ่
ั
ึ
�
ั
�
ิ
้
ี
�
ั
ไม่ว่าจะจัดหารถถัง เคร่องบิน ฯลฯ ดังน้น การทาให้ ของเรือด�าน�้ามักปกปิดกัน ใคร ๆ อยากรู้ แม้เป็นเพียง
�
ื
็
ชาวบ้านคล้อยตามในความจาเป็นกต้องใช้ท้งศาสตร์ เรือด�าน�้าล�าเดียว
�
ั
และศิลป์กับจังหวะจะโคนโดยเฉพาะอย่างย่ง “ในการ หมวกกะลาสีทหารเรืออังกฤษมีแถบผ้าบอกช่อเรือ
ื
ิ
มีเรือมากกว่า ๑ ล�า” ก็ต้องถูกว่าเปลืองเงิน ท่ตนประจาการอยู่ เช่น H.M.S. BELFAST เหมือน
ี
�
ี
ื
ี
ี
�
้
�
ตามหลักนิยมทหารเรือเยอรมันท่ฝั่งทะเล ทหารเรือไทยท่มีช่อเรือท่หมวก แต่หมวกของนักเรือดานา
้
�
�
ถูกเกาะอังกฤษบังอยู่ เรือดานาเยอรมันจึงต้องออก อังกฤษ เป็น H.M.S. SUBMARINE เหมือนกันหมดทุกคน
้
�
ทางทะเลบอลติกอ้อมเดนมาร์กเข้าสู่มหาสมุทรแอตแลนติก โดยไม่ใช้ช่อเรือเพ่อปกปิดว่าเรือดานาลาใดท่กะลาสีอยู่
�
ี
ื
ื
�
อันเป็นพื้นที่ปฏิบัติการ การมีเรือ ๑ ล�าอยู่ในมหาสมุทร
ื
ี
�
ต้องม ๑ ลาอยู่ระหว่างการเดินทางจากฐานทัพสู่พ้นท ี ่
�
�
�
ปฏิบัติการ และ ๑ ลารับการส่งกาลังบารุงกับการฝึก
ี
�
ั
้
�
ส่วนเรือดานาทหารเรือไทยออกจากฐานทัพไม่ก่ช่วโมง
ก็อาจถึงพ้นท่เป้าหมายแล้ว ดังน้น จานวนเรือควรม ี
ี
ั
ื
�
�
๒ ลาเป็นอย่างน้อย น่าสังเกตว่าเวียดนามในปี พ.ศ.๒๕๖๐
ั
มีเรือช้น Kilo ของรัสเซียท่ได้ช่อเดินเงียบดีรวดเดียว
ี
ื
�
�
้
๖ ลา และอาจกล่าวได้ว่านอกอ่าวไทยมีเรือดาน�าของ
ื
�
ชาติอ่นนับสิบ ๆ ลา run silent run deep อยู่เป็นประจา เรือด�าน�้าเวียดนาม
�
�
ี
ื
ั
�
ั
ขณะท่ผู้เขียนทาหน้าท่ผู้ช่วยทูตฝ่ายทหารและ ตรงไหนก็จะแสดงว่าเรือช่อน้นลาน้นอยู่แถวน้น และ
ี
ั
ี
�
�
�
้
�
ื
ิ
้
ฝ่ายทหารเรือ ณ กรุงนิวเดล อนเดีย ระหว่าง พ.ศ.๒๕๒๒ - นักเรือดานาก็ไม่มีเคร่องหมาย “ความสามารถนักเรือดานา”
ี
พ.ศ.๒๕๒๕ ในงานเล้ยงทางการทูตวันหน่ง ผู้ช่วยทูต (Submariner) เหมือนชาติอ่นเพ่อปกปิดตัวบุคคล
ื
ึ
ื
�
�
ิ
ื
้
�
�
ื
ิ
้
ทหารเรือปากีสถาน ยศนาวาเอก บอกผู้เขียนว่าเรือดานา มาเร่มมีเคร่องหมายก็เม่อเร่มใช้เรือดานานิวเคลียร์เพราะ
ั
�
�
้
�
ึ
ลาหน่งของอินเดีย (เป็นเรือช้น Foxtrot จากรัสเซีย เรือปกปิดตัวเองใต้นาได้นานนับเดือน การปกปิดตาบล
ี
ี
ื
�
ู่
ี
ท่ขณะน้นอินเดียมีอย ๘ ลา มีฐานทัพท่เมืองวิสาขะปัตนัม ท่เรือและบุคคลน้อยลงจึงมีเคร่องหมายความสามารถ
ั
ในอ่าวเบงกอล เมื่อครั้งเรือยนต์เร็วโจมตีชั้น “ราชฤทธิ์” บารุงขวัญว่าตนเองมีความสามารถพิเศษ เคร่องหมาย
ื
�
ี
�
�
จานวน ๓ ลา สร้างเสร็จจากอิตาลีเดินทางกลับไทย ความสามารถนักเรือดานาอังกฤษก็คล้ายชาติอ่นท่ม ี
�
้
�
ื
ต้องรับก�าลังบ�ารุงถึง ๓ แห่งที่อินเดียเพราะเป็นเรือเล็ก รูปปลา ๒ ตัว แล้วก็พระมหามงกุฎอังกฤษแสดงสัญชาติ
้
�
�
คือที่ บอมเบย์ โคชิน และวิสาขะปัตนัม โดยผู้เขียนได้ไป นักเรือดานาไทยรุ่นแรกยุคเรือ ๔ ลาในสงครามโลกก็ไม่ม ี
�
ื
ี
ื
ั
ี
รับเรือท้ง ๓ แห่งท่ขาไปวิสาขะปัตนัม พอลงจากเคร่องบิน เคร่องหมายแต่อย่างใด แต่คราวน้คงมีแน่นอนไม่ว่าจะ
�
�
ก็มีรถทหารอินเดียมารับไปโรงแรม ระหว่างทางเห็นเรือดานา เป็นยุค “เรือล�าเดียว” หรือหลายล�า
้
นาวิกศาสตร์ 21
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ึ
้
�
�
ื
กองเรือดานาคิด “เคร่องหมายความสามารถ พ.ศ.๒๕๖๔ น้เองแล่นคร่งโลกจากฝร่งเศสมาลาดตระเวน
ั
นักเรือดานา” ออกมาเป็นระเบียบกองทัพเรือเป็นการ ในทะเลจีนใต้ เพ่อแสดงเสรีการเดินเรือในทะเลหลวง
�
้
�
ื
�
ิ
ี
ิ
ล่วงหน้าได้เลย – อย่าออกมาทาด้วยด้นเงินด้นทอง ท่มีคนอ้างว่าเป็นทะเลมรดกของตน (เอเอฟพี, ๑๐
้
้
ิ
ิ
็
้
็
ี
เทอะทะ เปนลเก ดนหมองตองเปลยนทกปกแลวกน กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๖๔ - French sub patrol to
ุ
ั
่
ี
ุ
�
�
้
ี
พ้นท่ปฏิบัติการของเรือดานาไทยก็น่าจะเป็นในอ่าวไทย irk Beijing) เป็นต้น
ื
ลากเส้นจากอาเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด ถึงอาเภอ นอกจากน “คิดนอกกรอบ” หรือพลิกแพลงการ
�
ี
้
�
้
ื
�
�
ตากใบ จังหวัดนราธิวาส เส้นทางจากคลองใหญ่ถึงกระโจมไฟ ใช้เรือดานาเพ่อผลประโยชน์ทางการเมืองของชาติหรือ
ิ
ื
้
ฮอร์สเบอร์ก ปากทางช่องสิงคโปร์ เส้นทางจากแหลมญวนถึง อ่นใดโดยคุณสมบัต “เงียบ และซุกตัว” ของเรือดานา
�
�
กระโจมไฟฮอร์สเบอร์ก และจากฝั่งทะเลอันดามันถึง เช่น การลอบวางทุ่นระเบิด การจมเรือฝ่ายเสรีในสงคราม
หมู่เกาะนิโคบาร์ เป็นเส้นยุทธศาสตร์ กลางเมือง ฯลฯ ถือโอกาสเสนอจัดตั้ง “สมาคมเรือด�าน�้า
เรือดานารุ่นใหม่มีขนาดเกือบ ๑๐ เท่าของเรือ อาเซียน” โดยมีวัตถุประสงค์ให้ “กฎหมายทะเล” ของ
�
�
้
�
ี
รุ่นเก่า ๓๗๐ ตันท่เคยดาน�าหาข่าวนอกฐานทัพเรียม นานาชาติศักดิ์สิทธิ์ในน่านน�้าทะเลภูมิภาค แล้วไทยเป็น
้
ในกรณีพิพาทกับอินโดจีนของฝร่งเศส ก็ต้องศึกษา นายกสมาคมชาติแรกเสียเลย จะไม่เสียทีท่ไทยเป็น
ี
ั
�
ื
ี
�
ี
�
้
�
้
�
ค้นบทเรียนและฝึก “ปฎิบัติการเรือดานาในเขตนาต้น” ชาติแรกในอาเซียนท่มีเรือดานาอันเป็นตานานท่น่า
�
้
ให้ตรงกับสถานการณ์โลก และภูมิภาคในอนาคต ตรงกับ ภาคภูมิใจ
ี
่
ื
�
�
ื
เส้นต่าง ๆ จากคลองใหญ่ไปอีกฝั่ง “ใช้ต่อตีทาลาย สาหรับเพอน ทาสนิม เกษยณงานยศพลเรอโท
�
เรือใหญ่และเรือลาเลียงของข้าศึกด้วยอาวุธตอร์ปิโด” ในต�าแหน่ง ผู้อ�านวยการวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
คงไม่ใช่ “และใช้เป็นเรือลาดตระเวนด้วย” คงใช่ ปากีสถาน ทาสนิมพานักศึกษามาทัศนศึกษาที่เมืองไทย
ในปัจจุบัน เส้นทางสายไหมและการประกาศทะเลจีนใต้ ในปี พ.ศ.๒๕๓๕ ผู้เขียนอยู่ท่สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ
ี
ี
ื
เป็นทะเลส่วนตัวของจีน วิถทาง “อินโด – แปซิฟิก” พบเขาทักเขาว่า “คูฮ์ครี” (ช่อเรือฟริเกตอินเดีย) ทาสนิม
ที่พาดผ่านปากอ่าวไทย เป็นตัวก�ากับว่าเรือด�าน�้าไทยจะ หัวเราะชอบใจ พลางบอกว่า “กลาโหมให้เลือกว่าจะพา
ไปทางไหนที่น่าจะไปไกล ๆ อย่างเรือด�าน�้าเพื่อนบ้านที่ นักศึกษาทัศนศึกษาต่างประเทศในเอเชียประเทศเดียว
ิ
�
ไปฝึกรมแพค ถึงฮาวาย และอย่างเรือดาน�านิวเคลียร์ จะไปไหน? “ประเทศไทย” เขาตอบกลับไป
้
ั
ฝร่งเศส SNA Emeraude กลางเดือนกุมภาพันธ์
นาวิกศาสตร์ 22
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔