ปัจจัยมนุษย์ในการรบทางเรือ

ปัจจัยมนุษย์



ในการรบ



ทางเรือ







“ข้าพเจ้ากลัวว่า เมื่อวันหนึ่งที่เทคโนโลยีลํ้าหน้าการปฏิสัมพันธ์
ของมนุษย์ชาติ โลกนี้จะเป็นยุคของคนปัญญาอ่อน” พลเรือเอก ไพศาล นภสินธุวงศ ์
Albert Einstein


กล่าวนํา ความกาวหนาของเทคโนโลยใหม ๆ ในยุคของข้อมูลข่าวสารเสียงสนับสนุนของการ
้
ี
้
่
ี
ในศตวรรษท่ ๒๐ เป็นการยืนยันจนแทบไม่ต้องพิสูจน์ถึง ทำาสงครามข่าวสารได้ยืนยันอยู่เสมอว่า ความเหนือกว่า
ี
ิ
่
ุ
่
ี
่
ำ
ขดความสามารถของระบบอาวธทแปลกใหม เชน ด้านข่าวสารมีความสาคัญอย่างย่งยวดจนกล่าวกันว่า
ุ
ำ
ั
ในอดีตมีการผลิตท่นระเบิด ตอร์ปิโด อากาศยาน Who Knows, Wins. แต่กระน้นก็ตามมีคนจานวน
่
ำ
่
ั
ั
ำ
อาวุธปล่อยนาวิถี เป็นต้น แต่มนุษย์ไม่เคยพึงพอใจ ไมน้อยยังไมค่อยยอมรบรากฐานสาคญสาหรบการ
ั
ำ
ู
ิ
ู
ี
กับเทคโนโลยีท่มีอย่ ต่างด้นรนแสวงหาส่งท่ดีกว่า ตัดสินใจของผ้บังคับบัญชากาลังรบอย่างถูกต้อง
ี
ำ
ิ
่
อยตลอดเวลาซงได้แพรหลายในบรรดากองทัพเรอของ ละเอียดลออ และรวดเร็วท่ข้นอยู่กับเทคโนโลยี
ี
ู
่
ึ
ึ
่
ื
ี
ื
ั
ั
ชาติต่าง ๆ ท่พัฒนาแล้ว แต่กระน้นก็ตามยังปรากฏว่า บุคคลเหล่าน้เช่อม่นในความเหนือกว่าของปัจจัยมนุษย ์
ี
ี
ึ
มีช่องว่าง (Gap) ระหว่างศักยภาพท่คาดหวังไว้ของ ซ่งเป็นผ้บังคับบัญชาและฝ่ายเสนาธิการท่ใช้เทคโนโลย ี
ู
ี
ี
เทคโนโลยีใหม่กับขีดความสามารถท่แท้จริงของมัน เหล่านั้น
ื
ี
เหนือกว่าน้นขีดความสามารถท่กาหนดไว้เป็นเพียง แม้ว่าปัจจัยของมนุษย์เป็นเร่องนามธรรมสัมผัสได้ยาก
ั
ำ
ิ
่
่
้
็
ู
ำ
้
่
้
ความเปนไปไดทางเทคนคเทานน ไมไดหมายความวา เช่น การศึกษาอย่างมืออาชีพ ภาวะผ้นา ขวัญ วินัย และ
ั
้
่
ิ
ี
ู
มันมีคุณค่าจริงทางยุทธการในการรบ ดังตัวอย่างท่ ี ความสามัคคภายในหนวย จตใจอยากสรบ (Will to Fight)
ู
พลเรือเอก Sir Tom Phillips ผ้บัญชาการ Force Z หลักนิยมที่ดีและประณีต สภาพการฝึกเพื่อการรบ และ
ำ
ั
ิ
ื
ู
ื
ของราชนาวีอังกฤษ เช่อม่นต่อปืนต่อส้อากาศยานท ่ ี ความพร้อมรบกลายเป็นส่งสาคัญอย่างแทบไม่น่าเช่อ
มีเคร่องควบคุมการยิงแบบใหม่ สามารถยิงเคร่องบิน ดังน้น มันอาจย่วยวนให้ติดกับดักหรือตกหลุมพราง
ั
ื
ั
ื
ื
ุ
ได้ในมุมสูง แต่เม่อเผชิญกับเคร่องบินท้งระเบิดของ หากเราม่งเน้นไปท่ด้านเทคโนโลยีของการทาสงคราม
ำ
ิ
ื
ี
ี
ุ
ญ่ป่นในสภาวะแวดล้อมของเขตร้อนในบริเวณอ่าวไทย ทางเรือตั้งแต่อยู่ในยามสงบ ดังนั้นจึงขอเน้นว่าลําพัง
ึ
ี
ซ่งต่างไปจากในยุโรป อุปกรณ์ท่ทันสมัยกลับมีปัญหา เทคโนโลยีแม้ก้าวหน้าเพียงใดก็ตาม ก็ไม่เพียงพอท ่ ี
ี
เป็นผลทาให้เรือประจัญบาน Prince of Wales และ เป็นหลักประกันชัยชนะต่อข้าศึกท่เพียบพร้อมไปด้วย
ำ
ื
เรือลาดตระเวน Repulse จมลงส่ก้นอ่าวไทยเม่อ ความคิดในการหาหนทางปฏิบัติเพ่อแก้ปัญหา (Resourceful)
ู
ื
ต้นเดือนธันวาคม ค.ศ.๑๙๔๑ ได้ดีกว่า รายละเอียดประเด็นนี้ขอนำาเสนอดังต่อไปนี้
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐ 49

ุ
ื
้
่
ี
ี
่
อย่าม่งเน้นผิดท ต้งแตยคเรอใบมาแลวทในการ หมดยุคเรือใบแล้ว เราจึงไม่คุ้นเคยกับ Iron Man แต่ก็มี
ุ
่
ั
ิ
้
่
้
ำ
ี
่
ั
ทาสงครามทางเรือ ปัจจัยมนุษย์ได้รับการยกย่องว่า วลทีไดยนแมแตในปจจบน คอ “เหล็กในคนต้องแข็ง
ื
ั
ุ
ำ
มีความสาคัญอย่างย่ง มีการกล่าวขานกันว่า “Wooden กว่าเหล็กในเรือ” ผู้เขียนได้พยายามค้นคว้าที่มาของวลี
ิ
Ships and Iron Man” ในความหมายเดิมยุคเรือใบ ดังกล่าว แต่ยังไม่พบ
นั้น Iron Man คือ คนที่แข็งแรงมากและมีความมุ่งมั่น แม้ในความเป็นจริงปัจจัยมนุษย์มีความสาคัญ
ำ
ตามพจนานุกรม Merriam Webster ให้ความหมายว่า มากก็ตาม แต่เป็นท่น่าเสียดายเม่อมีการทาสงคราม
ี
ำ
ื
“บุคคลท่มีความทนทานทางร่างกายได้อย่างไม่ธรรมดา ทางเรือมักถูกละเลยอย่เสมอ ตัวอย่างเช่น บรรดา
ู
ี
ี
ส่วน Cambridge Dictionary นิยามว่า บุคคลท ่ ี นายทหารเรือสหรัฐฯ ในทศวรรษท่ ๑๘๘๐ คิดว่าสงคราม
ำ
ำ
ิ
ี
มีร่างกายแข็งแรงมาก สามารถทาส่งท่ยากลาบาก เป็นสิ่งที่สามารถบริหารจัดการได้ง่าย หรือบางคนเข้าใจ
่
้
่
้
ู
่
ไดเปนเวลายาวนานตอเนอง ผอานบางทานท ี ่ ว่าเปรียบเหมือนสมการทางคณิตศาสตร์ หรือหลักการ
ื
็
่
ำ
ึ
ชอบดูอเมริกันฟุตบอล คงได้ยินคา Iron Man ซ่ง ทางวิศวกรรมศาสตร์ ดังน้น การศึกษาเก่ยวกับสงคราม
ั
ี
ำ
หมายถึงคนท่สามารถเล่นได้ดีท้งเชิงรุกและเชิงรับ ทางเรือจึงได้รับความสาคัญเร่งด่วนน้อย พลเรือตรี
ั
ี
เป็นคนท่บึกบึนมากซ่งเป็นท่ต้องการของทีม Alfred Thayer Mahan ร้สึกผิดหวังท่นายทหารเรอ
ื
ี
ึ
ี
ู
ี
ุ
ในบริบทอ่น ๆ อาจหมายถึง “Best of the Best” สหรัฐฯ ยุคน้นหลงผิดเช่นเดียวกันท่ต่างก็ท่มเทให ้
ั
ี
ื
ี
ซ่งมีลักษณะเข้มแข็งมากท่สุดของสถานการณ์น้น ๆ เฉพาะด้านเทคนิคเป็นสาคัญ Mahan ได้ช้ให้เห็นว่า
ำ
ี
ึ
ั
แม้ในไตรกรีฑา ก็มี Iron Man ซ่งเป็นนักกีฬาท่ทรหด ด้วยความซับซ้อนและใช้ความคิดความเข้าใจ
ี
ึ
สามารถว่ายนำ้าได้ ๓.๘ กิโลเมตร ปั่นจักรยาน ๑๘๐ กิโลเมตร อย่างรอบด้านมากท่สุดแลว เคร่องมือท่อาจทนสมัย
ื
ี
ี
้
ั
ั
็
ั
ิ
ื
และว่งมาราธอน ๔๒ กิโลเมตร อย่างไรก็ดี เม่อ กไม่สามารถจัดการไดกบบรรดาเหตการณ์ทงหลาย
้
้
ุ
ู
ี
มีการเปล่ยนผ่านเข้าส่ยุคเรือเหล็ก และเป็นเรือ จานวนมากในทะเลและในการทําสงครามทางเรือ
ํ
ื
ึ
กลไฟ Iron Man ก็ค่อย ๆ เลือนหายไปบ้าง แต ่ ส่งท่ Mahan ช้น้ย่งเป็นจริงมากข้นทุกที เน่องจาก
ิ
ี
ี
ิ
ี
ำ
ในความเป็นจริงแล้วปัจจัยมนุษย์หาได้ลดความสาคัญ สภาวะแวดล้อมในการรบเปล่ยนแปลงรวดเร็วไม่แน่นอน
ี
ิ
ำ
ั
ตามไม่ สาหรับกองทัพเรือไทยได้เร่มต้นก่อต้งหลังจาก และสลับซับซ้อนมากในยุคปัจจุบัน
50 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐

ั
ก่อนหน้า ค.ศ.1914 ความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยี ด้านเทคโนโลยี ท้งโรงเรียนเสนาธิการทหารเรือและ
ิ
ั
้
ึ
้
ิ
ื
ั
ได้พุ่งสูงขึ้นในลักษณะที่เรียกกันว่า “สํานักยุทโธปกรณ์ วทยาลยการทัพเรอใหการศกษาดานวชาดงกล่าว
ี
้
่
้
ั
ำ
ื
(Materiel School) ได้ให้ความสาคัญมากกว่า คอนขางน้อยมาก อีกทงไม่มการชักจงให้นายทหารเรอ
ู
์
ุ
“สํานักประวัติศาสตร (Historical School) กล่าวง่าย ๆ หน่ม ๆ อ่านหรือศึกษาประวัติศาสตร์ทางเรือ ไม่ม ี
คือ ให้ความสำาคัญด้านรูปธรรมสูงกว่านามธรรม ซึ่งเป็นกัน ความพยายามอย่างแท้จริงท่จะแก้ปัญหาในการใช ้
ี
ทุกกองทัพเรือหลัก ๆ ของโลก โดยเฉพาะอย่างย่งต่าง กำาลังรบสำาหรับการยุทธ์ในการปะทะขนาดใหญ่ การฝึก
ิ
ำ
ำ
ให้ความสาคัญและสนใจน้อยต่อยุทธศาสตร์ทางทะเล การจาลองยุทธ์ (War Game) ระดับยุทธศาสตร์ท ่ ี
ั
ู
ั
้
ู
นายทหารเรอของราชนาวองกฤษมีความรดานยทธวธ ี โรงเรียนนายเรือ Dartmouth ต้งอย่บนรากฐาน
ื
ี
ิ
ุ
้
และยุทธศาสตร์ค่อนข้างจากัดในยุคท่มีการขับเคล่อนสูง ของความคิดท่ว่า สงครามทางเรือไม่ได้เป็นอะไร
ี
ำ
ี
ื





























นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐ 51

ู
มากไปกว่า เป็นการแข่งขันเชิงต่อส้สําหรับ ทางเลือกอ่นนอกเหนือจากมเทคโนโลยีท ี ่
ื
ี
ี
การกีฬา แบบ Gladiatorial Contest (คนท่ส้กับสิงโต ก้าวหน้าทันสมัย
ู
สาหรับเป็นการกีฬาในสมัยโบราณ ซ่งส่วนมากเป็นพวกทาส) ประวตศาสตรของสงครามทางเรอทผานมา
ำ
ึ
่
่
ื
ี
์
ิ
ั
ระหว่างกองเรือ ๒ ฝ่าย ตัวอย่างท่แสดงให้เห็นว่า ไดแสดงให้ประจักษ์วาความเหนอกว่าด้านเทคโนโลย ี
ี
้
่
ื
การฝึกไม่ได้จริงจัง และไม่ได้รับความสำาคัญเท่าที่ควรคือ มิใช่ส่งประกันของชัยชนะ หากเผชิญกับข้าศึกซ่งแม้จะ
ึ
ิ
มีการฝึกปิดอ่าวระยะใกล้ (Close Blockade) ซ่งในขณะน้น ไม่มอาวุธท่ก้าวหน้าทันสมยมาก แต่มแนวความคดทาง
ั
ึ
ี
ี
ิ
ั
ี
มีการใช้ท่นระเบิด เรือดาน้า และอากาศยาน แต่ไม่ม ี ยุทธการท่เหนือกว่า ในการรบระหว่างท้งสองฝ่ายท ี ่
ุ
ำ
ำ
ั
ี
ำ
ผ้ใดคัดค้านเก่ยวกับการนาวิธีการปิดอ่าวระยะใกล ้ เข้มแข็งพอ ๆ กัน ชัยชนะมักเป็นของฝ่ายที่คิดได้ดีกว่า
ี
ู
มาใช้ในการฝึกการจำาลองยุทธ์ ปฏิบัติได้รวดเร็วกว่า รวมท้งตัดสินใจได้เย่ยมกว่า มิได้
ี
ั
ั
ี
้
่
ิ
่
้
ในชวงเวลาระหวางสนสดสงครามโลกครงท ๑ เป็นไปตามภาษิตท่ว่าปลาใหญ่กินปลาเล็ก แต่เป็น “ปลาฉลาด
่
ุ
ี
ี
ั
ิ
จนถึงเร่มสงครามโลกคร้งท่ ๒ (Interwar) นายพลเรือ เร็วกว่ากินปลาท่โง่และช้า” ท่กล่าวมาน้สะท้อนให้เห็นว่า
ี
ี
ี
ี
ส่วนใหญ่ของสหรัฐฯ ต่างม่งเน้นท่ยุทโธปกรณ ์ ปัจจัยมนุษย์อาจเป็นทางเลือกอ่นหากส้รบกับข้าศึก
ุ
ื
ู
ื
มากกว่าอย่างอ่น บทเรียนจากประวัติศาสตร์การยุทธ ์ ท่เข้มแข็งกว่า แต่มิได้หมายความว่าปฏิเสธความต้องการ
ี
ิ
ทางเรือถูกละเลยนามาคิดและใช้อย่างส้นเชิง อาวุธและอุปกรณ์ที่ทันสมัย (State of the Art) เท่าที่
ำ
เรือประจัญบานถือว่าเป็นกระดูกสันหลังของอานุภาพ หาได้และมีอยู่ในขณะนั้น แต่เราต้องไม่ลืมตัวหลงผิดว่า
ทางเรือจึงไม่น่าแปลกใจท่หลักนิยมทางยุทธวิธีช่วงเวลาน้น ความคิดท่ฉลาดกว่ามีความสาคัญสูงกว่าเทคโนโลยีและ
ั
ี
ี
ำ
ี
ื
ำ
้
่
้
้
้
์
ื
ุ
่
ไดคาดการณไววาใชเรอบรรทกเครองบินจม/ทาใหเสยหาย ไม่ว่าเทคโนโลยีน้นจะก้าวหน้าเพียงใด เพราะน่นอาจเป็น
ั
ั
ื
ี
ต่อเรือบรรทุกเคร่องบินของข้าศึก ขณะท่เคร่องบินบน อีกหลุมพรางหน่งและเป็นท่มาของความประมาท เพราะ
ื
ึ
ี
ื
เรือบรรทุกเคร่องบิน (Organic Aircraft) ถูกใช้เป็น ความคิดเป็นนามธรรมประเมินและวัดกันยาก
เพียงผ้ตรวจกระสุนตกให้แก่เรือในแนวรบ แสดงว่าเป็น ส่งท่ควรตระหนักอีกประการหน่งคือ มนุษย์เป็น
ู
ิ
ี
ึ
หลักนิยมท่ยึดติดกับแนวความคิดเดิมท่จะปะทะกับ ผ้สร้างเทคโนโลยี การเปล่ยนแปลงทางเทคโนโลย ี
ี
ี
ี
ู
กองเรือข้าศึก (ญ่ป่น) ในลักษณะเดียวกันกับการยุทธ ์ แม้เพียงเล็กน้อย อาจมีผลกระทบต่อมนุษยชาติไม่มาก
ี
ุ
ื
ี
ั
ิ
ึ
ข้นแตกหักท่เกดข้นนอกฝ่ง Jutland ระหว่างกองเรอ ก็น้อย เทคโนโลยีมิได้เป็นเคร่องมือสําหรับใช้เพ่อบรรล ุ
ั
ื
ื
High Sea Fleet ของเยอรมนีกับ Grand Fleet ของ ส่งใดส่งหน่งเพียงอย่างเดียวดังแต่ก่อนอีกต่อไป แท้จริง
ิ
ิ
ึ
อังกฤษในสงครามโลกครั้งที่ ๑ แล้ว ปัจจัยมนุษย์โดยตัวของมนุษย์เองเป็นเคร่องมือ
ื
ั
ี
ี
ในช่วงเวลาท่กล่าวน้ท้งกองทัพเรืออังกฤษและ ชนิดหนึ่งที่สําคัญอยู่แล้ว ความก้าวหน้าของเทคโนโลยี
ุ
ำ
ุ
กองทัพเรือญ่ป่นม่งเน้นอย่างจากัดต่อต้านยุทธวิธ ี ในยุคปัจจุบันมีอัตราเพ่มข้น/เร็วข้น และเร็วข้นอย่าง
ี
ึ
ิ
ึ
ึ
เช่นเดียวกัน ราชนาวีอังกฤษต้องการให้เรือประจัญบาน ต่อเนื่อง (Exponential ตัวอย่างเช่น ๒, ๔, ๘, ๑๖...)
แสดงบทบาทเป็นศูนย์กลางของกองเรือและแสดง ถึงกระน้นก็ตาม เราหนีไม่พ้นท่ต้องอ้าแขนรับเทคโนโลย ี
ั
ี
ุ
บทบาทข้นแตกหัก ส่วนกองทัพเรือญ่ป่นยังคงเน้นท ่ ี ใหม ๆ ทกาวหนา สําคัญท่เราต้องไม่เป็นส่วนหน่ง
ี
ั
ี
ึ
้
่
่
ี
้
ั
ำ
ี
การยุทธ์ข้นแตกหักทานองเดียวกันกับการยุทธ์ท่ Tsushima ของเทคโนโลยี เพราะเทคโนโลยีมิใช่ส่งท่เราแสวงหา
ิ
ี
่
ั
ในป ค.ศ.๑๙๐๕ ระหวางญปน – รสเซย เนองจาก และขาดเสียไม่ได้ แต่เราต้องใช้สมองคิดว่าจะ
ี
ี
่
่
ุ
่
ื
ี
ยังคงประทับใจในชัยชนะต่อกองเรือรัสเซีย การหมกมุ่น ใช้เทคโนโลยีอย่างไรให้เป็นประโยชน์สูงสุด ดังท ี่
ำ
ี
ดังกล่าวของญ่ป่นทาให้มีผลต่อการกาหนดหลักนิยมทาง Ardaut du Picg.d.1870 เขียนใน Battle Studies ว่า
ำ
ุ
ยุทธวิธีรวมทั้งการออกแบบเรือ
52 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐

ิ
“เครื่องมือที่ใช้ในการรบจะมีคุณค่าเมื่อคนรู้ว่าใช้มัน ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้หน่วยรองมีความริเร่ม
ั
อย่างไรเท่านั้น” มีความอิสระในการปฏิบัติ นอกจากน้นกองทัพเยอรมัน
ำ
ภาวะผู้นําทางทหาร ยังกาหนดและเน้นให้ผ้บังคับบัญชามีความห่วงใย
ู
ำ
“ความสัมพันธ์ระหว่างนายทหาร และ ด้านสวัสดิการของทหารอย่างแท้จริง และดารงไว ้
ี
ู
ผ้ใต้บังคับบัญชาไม่ควรเป็นลักษณะนิสัยของคนท่เหนือกว่า ซึ่งประสิทธิภาพของการรบ
ี
่
ี
้
้
่
กระทาตอคนทดอยกว่า หรือเจานายตอคนใช แต่ควร กองทัพเรือใดท่ไม่ใส่ใจและให้ความสําคัญของ
่
ำ
้
เป็นลักษณะครูต่อศิษย์ โดยข้อเท็จจริงแล้วควรเป็น ภาวะผ้นําในทุกระดับจะไม่สามารถปฏิบัติการรบได้ดี
ู
ความสัมพันธ์โดยธรรมชาติระหว่างบิดาต่อบุตร สำาหรับ มีตัวอย่างให้เห็นในอดีตมากมาย เช่น
ี
นายทหารท่เป็นผ้บังคับบัญชาต้องรับผิดชอบท้งด้านกายภาพ กองทัพเรืออิตาลในการยุทธ์กับออสเตรยท่ Lissa
ี
ี
ี
ู
ั
จิตใจ และสวัสดิการ เช่นเดียวกับระเบียบวินัย การฝึก ในปี ค.ศ.๑๘๖๖ การยุทธ์คร้งสาคัญน้นับว่าเป็นการ
ั
ำ
ี
ุ
ทางทหารของบรรดาผู้ใต้บังคับบัญชาการของเขา” ใช้กองเรือกลไฟห้มเกราะคร้งแรกในประวัติศาสตร์
ั
John A.Lejeune : U.S.Marine Corps Manual, 1920 พลเรือตรี Wilhelm von Tegetthof ผ้บังคับบัญชากองเรือ
ู
ี
ึ
ี
ภาวะผ้นําเป็นแง่มุมหน่งท่สําคัญท่สุดและซับซ้อน
ู
่
ั
ี
ี
ํ
ุ
ทสดของการทาสงคราม บ่อยคร้งท่ปัจจัยแตกหัก
ู
ในการรบเกิดจากข้าศึกขาดภาวะผ้นา ภาวะผ้นา
ู
ำ
ำ
ู
ทางทหารของการส้รบในสงครามในประวัติศาสตร ์
ั
ไดแสดงใหเหนชดเจนวา ความสําเร็จหรือชัยชนะ
้
่
้
็
เป็นผลมาจากปัจจัยภาวะผ้นําท่เหนือกว่า มีตัวอย่าง
ี
ู
์
ั
ิ
็
้
ั
ใหเหนจากประวตศาสตรมากมาย กองทพบกของ
เยอรมันได้ปฏิบัติการรบอย่างยอดเยี่ยมในสงครามโลก
ู
ำ
ท้งสองคร้ง เน่องจากภาวะผ้นาของบรรดานายทหาร
ั
ื
ั
เยอรมันมงเนนไปทความสาคญของภาวะผ้นาของทหาร
้
ู
ำ
ุ
่
ำ
่
ั
ี
ทุกระดับชั้น ซึ่งได้เพิ่มพูนอำานาจการรบ และชดเชยกับ
ึ
ุ
่
้
่
ยทโธปกรณ์ทดอยกวาขาศก ทหารเยอรมันเน้นความ
ี
้
จําเป็นท่ต้องสร้างความริเร่มในทุกระดับของการ
ิ
ี
บังคับบัญชา ปัญหาต้องกําหนดให้ชัดเจน คําส่งต้อง
ั
ไม่กํากวม หลีกเล่ยงการเดาหรือทํานายการกระทํา
ี
ท่จะเกิดข้น รูปแบบของการส่งการของเยอรมันท่เรียกกันว่า
ี
ั
ึ
ี
้
Auftragstaktik (Mission Type Command) เนนทการ
ี
่
ไว้วางใจ (Trust) และความรับผิดชอบด้วยความเต็มใจ
Auftragstaktik ของเยอรมันได้รับความสนใจ และ
ให้ความสาคัญจากประเทศกล่มนาโตต้งแต่หลังสงครามโลก
ำ
ุ
ั
ี
ำ
คร้งท่ ๒ สาระสาคัญคือ การมอบภารกิจให้หน่วยรอง
ั
ี
โดยกาหนดเพยง What to do มิใช่ How to do
ำ
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐ 53

ี
ี
ี
ู
ของออสเตรีย เป็นนักรบท่กล้าหาญมความเช่ยวชาญ จะบอกผ้บังคับบัญชาหรือทหารว่าต้องทำาอะไร เม่อไม ่
ื
ด้านการนาเรือและเดินเรือ (Seamanship) เหนือกว่า ปรากฏว่ามีคำาแนะนำาเฉพาะ”
ำ
ึ
ู
ำ
กองเรืออิตาลี ซ่งมีจานวนเรือมากกว่า แต่มีผ้บังคับบัญชา นาวาเอก C.H.Amme USN.March 1964
ำ
ู
ำ
กองเรือท่ขาดภาวะผ้นา ไม่มีความกล้าหาญ การยุทธ์ท่ ี การฝึกและหลักนิยมมีผลต่อแรงจูงใจสาหรับการส้รบ
ี
ู
ำ
ั
ี
ี
Lissa เป็นท่น่าสนใจสาหรับการศึกษาทางด้านยุทธวิธี ท้งสองอย่างน้มีอิทธิพลต่อกันในหลาย ๆ ด้าน
ั
์
่
ี
ุ
ี
ำ
ั
่
กล่าวกันว่า พลเรือตรี Tegetthof เป็นนายทหารเรือ กาลงรบขนาดใหญที่มอาวธและอุปกรณทดีทนสมัย แต ่
ท่มีสมรรถนะสูง หาก Lord Nelson มีโอกาสได้รับร้เก่ยวกับ ขาดประสิทธิภาพและบกพร่องด้านการฝึกอย่างร้ายแรง
ู
ี
ี
ชัยชนะของเขา คงนับเป็นญาติด้วย อาจมีสาเหตุมาจากหลักนิยมที่ไม่ดีพอ ประวัติศาสตร์ได้
ำ
การยทธทอ่าวมะนลาระหวางกองเรอสหรฐฯ ให้ความกระจ่างด้านความสาคัญของการฝึกการรบอย่าง
ื
ุ
่
์
ี
่
ั
ิ
กับสเปน ในปี ค.ศ.๑๘๙๘ แม้จะไม่เป็นการสู้รบใหญ่โต สมเหตุสมผลและอย่างละเอียดลออ
ี
ำ
ุ
เพราะเป็นการกระทาเพียงฝ่ายเดียวเป็นหลัก ในช่วงเวลาของ Interwar กองทัพเรือญ่ป่นเน้น
ี
(One – sided Encounter) สถานการณ์ได้สร้างวีรบุรุษ ไปท่ความเข้มข้น เอาจริงเอาจังและคุณภาพของการฝึก
ี
พลเรือจัตวา Dewey มีชัยชนะต่อนายพลเรือ Mon- เพราะไม่เป็นท่พึงพอใจกับข้อตกลงวอชิงตัน ปี ค.ศ.๑๙๒๒
ำ
tojo อย่างเด็ดขาด จนเขากลายเป็นวีรบุรุษของทหารเรือ (Washington Naval Conference 1922) โดยจากัด
ำ
ำ
้
และของชาตสหรฐฯ สวน Montojo ขาดภาวะผนำา กาลังรบของญ่ป่นให้มีจานวนเรือ ร้อยละ ๖๐ ของ
ู
ี
ั
ุ
่
ิ
และทักษะในการรบ เม่อกลับถึงสเปนเขาถูกพิจารณา กองทัพเรือสหรัฐฯ ญ่ป่นแก้ปัญหาโดยม่งเน้นไปท่การฝึก
ี
ื
ุ
ี
ุ
ึ
ำ
คดีในศาลทหาร การรบ และออกแบบเรือผิวน้าให้มีขนาดใหญ่ข้นและมีอานาจ
ำ
ึ
ี
ั
ึ
อีกกรณีตัวอย่างหน่ง ในสงครามโลกคร้งท่ ๒ การรบสูงข้น กล่าวกันว่า จากข้อตกลงวอชิงตันปี ค.ศ. ๑๙๒๒
ุ
ี
ื
ำ
ในกรณีการจมเรือ Prince of Wales และ Repulse ใน ญ่ป่นไม่มีทางเลือกอ่นมากนัก คงต้องจาใจ ยอมรับข้อตกลง
ึ
ี
อ่าวไทย ตามท่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น หน่งในหลายสาเหต ุ ดังกล่าว แต่นายทหารระดับสูงกล่าวไว้อย่างน่าสนใจว่า
ของการจมคือความผิดพลาดของกองทัพเรืออังกฤษ “...แม้ว่าจะถูกจํากัดด้านจํานวน แต่การฝึกการรบไม่ม ี
้
ั
ู
ี
ท่แต่งต้งผ้บัญชาการ Force Z โดยระบบอุปถัมภ ์ ขอจํากด” เป็นวิธีการแก้ปัญหาให้เป็นโอกาสดังท่เรานิยม
ี
ั
ี
ี
แทนท่จะใช้ระบบคุณธรรม น่เป็นบทเรียนหน่งท่การแต่งต้ง กล่าวในปัจจุบัน
ี
ึ
ั
ผ้บญชาการหน่วยรบต้องพิจารณาให้รอบคอบรอบด้าน หลังปีค.ศ.๑๙๒๗ สถานการณ์ทำาให้บรรดา
ั
ู
ุ
ื
ี
เน่องจากมีผลต่อสินทรัพย์ (Asset) กาลังพล และ ผ้บัญชาการทหารเรือของญ่ป่นท่สืบต่อกันมาเช่อว่ากองเรือ
ี
ื
ู
ำ
เกียรติภูมิของชาติ ผสมของญี่ปุ่นคงต้องรบกับกองทัพเรือสหรัฐฯ แน่ ดังนั้น
การฝึก และหลักนิยม การฝึกทางเรือและการดาเนินกลยุทธ์จึงดาเนินการ
ำ
ำ
ื
ึ
ภายใต้เง่อนไขต่าง ๆ ท่คาดหวังว่าจะเกิดข้นในการรบ
ี
ิ
“ในสงครามสมัยใหม่ โดยเฉพาะอย่างย่ง สำาหรับอนาคต ผลที่ตามมา ทักษะและขีดความสามารถ
ื
ำ
สงครามทางเรือสมัยใหม่ ปัจจัยสาคัญเพ่อให้บรรลุชัยชนะ ด้านการส้รบของกองทัพเรือญ่ป่นได้พัฒนาข้นอย่าง
ุ
ู
ึ
ี
คือ ส่งท่เราได้ทาในแนวทางเพ่อการเตรียมการและการ มหัศจรรย์ วงรอบของการฝึกแต่ละปีกินเวลานาน ๑๐ เดือน
ี
ำ
ื
ิ
ฝึกก่อนที่สงครามจะเริ่มต้น” สิ้นสุดลงในเดือนเมษายน อีก ๒ เดือน เป็นการพักผ่อน
Theodore Roosevelt : กล่าวในพิธี และผ่อนคลายของกาลังพล ในช่วงพักน้บรรดาเรือรบออก
ี
ำ
ื
จบการศึกษาของนักเรียนนายเรือ เม่อเดือนมิถุนายน ค.ศ.๑๙๐๒ เดินทางระยะส้น ๆ ตามแนวนอกฝ่งตะวันออกของจีน
ั
ั
“หลักนิยมเป็นการประมวลสามัญสานึก...มัน เหตุท่กองเรือญ่ป่นปฏิบัติการฝึกในน่านน้าทห่างไกล
ำ
ี
ุ
ำ
ี
ี
่
54 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐

ั
ั
เพื่อมิให้กองทัพเรือชาติอื่น ๆ เห็นหรือเห็นยากขึ้น U-Boats ในสงครามโลกท้ง ๒ คร้ง ส่วนใหญ่เกิดมา
ุ
ั
ั
ต้งแต่ปี ค.ศ.๑๙๒๗ จนกระท่งญ่ป่นเข้าสงครามโลก จากมาตรฐานการฝึกที่สูง ตัวอย่างเช่น ภายหลังที่มีการ
ี
ั
ี
ั
ื
ำ
คร้งท่ ๒ เม่อ ค.ศ.๑๙๔๑ กองเรือผสมท้งหมดปฏิบัต ิ ตั้งกองเรือดำาน้า ในปี ค.ศ.๑๙๓๕ นายพลเรือ Doenitz
การฝึกในเวลากลางคืนอย่างเข้มข้น และจริงจังแม้อยู่ใน ได้ยืนกรานให้มีการฝึกลูกเรืออย่างหนัก เข้มงวด จริงจัง ดังนั้น
ั
สภาพอนตราย จนป ค.ศ.๑๙๓๔ เมอ พลเรือเอก Nobumasa บรรดาผู้บังคับการเรือ U-Boats และลูกเรือถูกฝึกในทุก
ี
่
ื
Suetsugu เข้ารับตาแหน่งผ้บัญชาการกองเรือผสม แง่มุมทุกฉากการรบที่อาจเกิดขึ้น ระยะเวลาของการฝึก
ู
ำ
ี
ี
เขาเน้นการฝึกในสภาพอากาศท่เลวร้าย เหตุผลท่กองเรือ ๖ เดือน แบ่งออกเป็น ๖ ขั้นตอน Doenitz ยืนยันเสมอว่า
ั
ผสมได้เน้นการฝึกส้รบในตอนกลางคืน ท้งน้ เพราะ ในปี ค.ศ. ๑๙๓๕ เรือ U-Boats ทุกลำา ต้องผ่านการฝึก
ู
ี
ี
้
ั
ี
ำ
ำ
ุ
ต้องการทาความเสียหายในการรบได้บ้างก่อนท่จะเกิด โจมตีบนผิวน้าถึง ๖๖ คร้ง ก่อนท่ไดรับอนญาตให้ฝึก
้
ึ
้
ั
่
ั
การปะทะขนแตกหกวนรงข้น การฝกหัดอยางเข้มขน ยิงตอร์ปิโดจริง
ั
่
ึ
ุ
ั
ิ
และจรงจงของญปนในตอนกลางคน ยงผลใหเกดความ เยอรมนีฝึกการจำาลองยุทธ์เพื่อพัฒนายุทธวิธี และ
ิ
้
่
ุ
่
ื
ั
ี
ได้เปรียบสหรัฐฯ ในเวลาต่อมาซ่งพิสูจน์ให้เห็นจากการรบ แนวความคิดทางยุทธการใหม่แล้วนาไปทดสอบในการ
ึ
ำ
์
ิ
ำ
ุ
ิ
ในช่วงเดือนแรกของสงครามในแปซิฟิกกับสหรัฐฯ ฝึกในทะเลหรือการดาเนนกลยทธ แนวความคดในการ
ำ
ำ
บรรดาเรือดาน้าของเยอรมัน (U-Boats) โดยปกต ิ ใช้เรือ U-Boat เป็นหมู่ร่วมกัน ซึ่งเรียกกันว่า Rudeltaktik
ึ
ี
ู
แล้วได้รับการยอมรับกันว่าอย่ในประเภทแนวหน้าท่ลูกเรือ (ชาติตะวันตกเรียก Wolf Packs) เกิดข้นตอนปลาย
้
ไดรับการฝึกอย่างดีเย่ยม พิสูจน์ได้จากผลงานของบรรดา สงครามโลกคร้งท่ ๑ แล้วนามาปรับปรุงและทดสอบ
ำ
ี
ั
ี
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐ 55

ุ
ำ
ึ
ู
ี
์
ในการฝกจาลองยทธในทศวรรษท่ ๑๙๓๐ ต่อมา แม้ว่าอาจพอร้บ้างก็ต้องใช้เวลาในการแก้ไขให้ทันเวลา
่
่
ี
ิ
ั
ำ
ิ
่
ั
Doenitz นามาทดสอบด้วยการฝึกในทะเลบอลติก กอนทจะปฏบตการรบจรง ตวอยางของกองทพเรอ
ั
ิ
ื
ื
ื
โดยเขาควบคุมการฝึกจากเมือง Kiel ผ่านการใช้วิทย ุ สหรัฐฯ เม่อเข้าสงครามในแปซิฟิกเม่อเดือนธันวาคม ค.ศ.๑๙๔๑
ำ
ั
ำ
คล่นส้น ในปี ค.ศ.๑๙๓๙ เขาทดสอบการฝึกอีกหลายคร้ง อ่อนทางด้านยุทธวิธีตอร์ปิโดและขาดความชานิชานาญ
ั
ื
ท้งในทะเลเหนือ ในอ่าว Biscay นอก Cape Finisterre และ ในการรบกลางคืน เมื่อเปรียบเทียบกับกองทัพเรือญี่ปุ่น
ั
ั
ทดสอบยุทธวิธี Rudeltaktik คร้งสุดท้าย ในทะเลบอลติก ความบกพร่องดังกล่าวมิได้รับการแก้ไขจนกระท่งเข้าส ู ่
ั
ี
ิ
์
จากการฝกหลายครงพสจนแนวความคดของ Doenitz สงคราม และเป็นเหตุผลหลักท่นามาถึงความพ่ายแพ ้
ู
ิ
ึ
ำ
้
ั
ั
ี
ี
มีรากฐานท่ม่นคงดีมาก นอกเหนือจากน้น Doenitz และความสูญเสียอย่างมากในการรบกับญ่ป่นท่บริเวณ
ี
ุ
ั
ได้ถอดบทเรียนของการฝึกอย่างชัดเจนจากการฝึกหลาย หมู่เกาะ Solomons ในปี ค.ศ.๑๙๔๒ – ๑๙๔๓ การฝึก
คร้งท่ดาเนินการมาน้นว่า หากจะทาสงครามเรือค้าต่ออังกฤษ ของกองทัพเรือสหรัฐฯ ไม่ได้ประสบความสาเร็จเท่าใดนัก
ำ
ั
ำ
ั
ี
ำ
แล้ว เขาต้องมี U-Boats ถึง ๓๐๐ ลา แต่เยอรมนีโชคร้าย กาลังรบผิวน้าไม่ได้รับการฝึกดีเท่ากับหน่วยท่ปฏิบัติงาน
ี
ำ
ำ
ำ
ที่ Hitler เข้าสู่สงครามก่อนกำาหนดราว ๕ ปี กองทัพเรือ ในอากาศ
ยังไม่พร้อมมีกองเรือ U-Boats ประกอบด้วยเรือจำานวน จนกระท่งถึงการยุทธ์ท่ Midway ในมิถุนายน ค.ศ.๑๙๔๒
ี
ั
ั
้
่
ึ
ี
ี
่
ี
แค่ไม่กี่สิบลำา ญปนมนกบนทไดรบการฝกมาอยางดเยยมโดยเฉพาะ
ี
่
ี
ั
ิ
่
ุ
่
่
่
ั
ึ
ปกตแลวการฝกสวนใหญมกกระทากนในยามสงบ การรบอย่างหนัก แต่อย่างไรก็ดี การสูญเสียเรือ
ิ
้
ั
ำ
ึ
ื
ำ
ซ่งเป็นการยากท่จะทาให้เราร้ว่ากองเรือของเราอ่อนด้อย บรรทุกเคร่องบินเร็ว จานวน ๔ ลา พร้อมกับจานวน
ำ
ำ
ำ
ู
ี
ำ
ี
มีจุดอ่อนด้านใดบ้าง และอะไรเป็นจุดล่อแหลมท่วิกฤต นักบินหลายคนทาให้คุณภาพและประสิทธิภาพการรบ
56 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐

ำ
ึ
ื
ื
ของนักบินตกต่าลงอย่างต่อเน่อง ในเดือนมิถุนายน ต้องสร้างขวัญของหน่วยให้สูงข้นเม่อเจอกับสภาวะท ่ ี
ำ
ำ
ุ
ู
ค.ศ.๑๙๔๔ เมื่อมีการรบกันใน Philippine Sea คุณภาพ ทาให้ขวัญของผ้ใต้บังคับบัญชาตกต่า การกระต้นให ้
ื
ของการฝึก ประสบการณ์และทักษะของผ้บังคับการ ขวัญทหารสูงข้น เพ่อให้มีจิตใจอยากส้รบข้นอย่กับหลาย
ึ
ู
ู
ึ
ู
้
ิ
ิ
ุ
ื
ำ
้
้
เรือบรรทุกเคร่องบินเร็วและบรรดานักบินตกตำ่าลงอย่างมาก องค์ประกอบ ในทางอดมคตแลวควรดารงไว แมจะเกดความ
ื
ั
ั
ื
ท้งน้เน่องจากนักบินเกือบท้งหมดได้รับการฝึกมาน้อย สูญเสียก็ตาม นักการทหารและผ้มีช่อเสียงหลายคนใน
ี
ู
เพียง ๓ – ๖ เดือน เท่านั้น ประวัติศาสตร์กล่าวถึงความสาคัญของขวัญ เช่น E.J.King
ำ
บางคร้งการฝึกขนาดใหญ่ในทะเลเผยให้เห็นถึง อดีตผ้บัญชาการทหารเรือสหรัฐฯ (CNO) ในสงครามโลก
ู
ั
ั
ั
ำ
ั
่
ี
ชองว่างต่าง ๆ หรือปญหาสาคญ ๆ ของหลักนิยมขณะน้น คร้งท่ ๒ กล่าวไว้ในสุนทรพจน์แก่นักเรียนนายเรือท ี ่
ั
ื
ุ
ี
ี
อย่างไรก็ดีความไม่ยืดหย่น ไม่ยอมเปล่ยนแปลงง่าย ๆ จบการศึกษา เม่อวันท่ ๑๙ เดือนมิถุนายน ค.ศ. ๑๙๔๒
ื
ำ
ู
รวมท้งบุคลิกนิสัยของผ้นามีผลให้บทเรียนต่าง ๆ ว่า “เคร่องจักรไร้ค่าหากปราศจากคน คนก็ไร้ค่าหาก
ั
ู
ึ
จากการฝึกถูกละเลยและไม่ใส่ใจ ตัวอย่างเช่น ปราศจากขวัญ” อีกคนหน่งเป็นอดีตผ้บัญชาการทหารบก
ี
ี
หลักนิยมของเรือดานำ้าญ่ป่นก่อนสงครามโลกคร้งท่ ๒ สหรัฐฯ ในสงครามโลกคร้งท่ ๒ หลังสงครามเข้าส ่ ู
ั
ำ
ี
ุ
ั
ั
ิ
ิ
ู
ื
่
้
ั
มุ่งเน้นที่การทำาลายเรือรบผิวน้าข้าศึก จากการฝึกพบว่า วงการการเมองจนไดรบรางวลโนเบล ผรเรม Marshall
ำ
้
หลักนิยมดังกล่าวเกิดปัญหามากมาย บทเรียนท่ถอดออกมา Plan คือ George C. Marshall กล่าวสุนทรพจน์ท่ ี
ี
จึงถูกละเลย ซึ่งต่างจากหลักนิยมของกองเรือ U-Boats Trinity College, Connecticut, วันที่ ๑๕ เดือนมิถุนายน
่
ท่เน้นเรือพาณิชย์เป็นหลัก การฝึกในทะเลของกองเรือท่ ๖ ค.ศ.๑๙๔๑ วา “ขวัญเป็นสภาวะของจิตใจ เป็นความ
ี
ี
ั
่
ำ
ำ
ั
ุ
ี
ของญ่ป่น (เรือดาน้า) ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ –เดือน เมษายน มนคง ความกล้าหาญและความหวง เป็นความไว ้
ค.ศ.๑๙๔๑ ในน่านน้า Honshu และ Micronesia วางใจ ความกระตือรือร้น และความจงรักภักดี เป็น
ำ
ั
พบปัญหาใหญ่ ๆ เกิดขึ้นเมื่อเรือดำาน้าโจมตีเรือรบข้าศึก ส่งสะอาด การรักหม่คณะและความม่งม่น เป็นความ
ุ
ิ
ู
ำ
ั
ี
โดยเฉพาะการติดตามเป้าและไล่ล่าเป้า แม้กระน้น ทรหด จิตวิญญาณท่ยืนยงจนถึงจุดสุดท้าย จิตใจ
ิ
ญี่ปุ่นยังคงเชื่อ (อย่างผิด ๆ) ต่อหลักนิยมของตน อยากชนะ ด้วยขวัญทุกส่งทุกอย่างเป็นไปได้ ปราศจาก
ี
ิ
ำ
ำ
ิ
ื
หลักนิยมท่ดีมีความสาคัญอย่างย่งสาหรับการฝึก มันส่งอ่น ๆ ทุกอย่าง การวางแผน การเตรียมการ
ี
ความเป็นลักษณะของการพรรณนา (Descriptive) ไม่ใช ่ ผลงานเป็นศูนย์” ถ้อยแถลงน้ต่อมาภายหลังบรรดา
เป็นข้อกาหนด หรือคาส่ง (Prescriptive) มีความอ่อนตัวสูง นักคิดและนักวิชาการนาไปอ้างอิงกันมาก น่าจะเป็น
ำ
ั
ำ
ำ
ในการนำาไปใช้ หลักนิยมปกติเป็นสิ่งที่เชื่อถือได้ แต่ต้อง คำานิยามที่ดีของ “ขวัญ”
ื
พินิจพิจารณาอย่างละเอียดรอบคอบ เม่อนาไปใช้หลักนิยม ฝ่ายท่อ่อนแอกว่า แต่มีความเข้มแข็งในการปะทะ
ี
ำ
ี
เปล่ยนแปลงได้ โดยเฉพาะเม่อมีเทคโนโลยีใหม่ ๆ ในทะเลอาจถูกบีบให้เป็นฝ่ายรับทางยุทธศาสตร์
ื
ำ
เกิดขึ้น โดยย่อแล้วแม้เทคโนโลยีจะมีผลกระทบต่อการ จนกระทั่งฝ่ายอ่อนแอกว่าช่งน้าหนักแล้วเห็นว่า
ั
ทาสงครามทางเรือ แต่ปัจจัยมนุษย์ยังเหนือกว่า เน่องจาก ดุลอำานาจการรบเป็นของฝ่ายตน การเปลี่ยนแปลงกลับ
ื
ำ
ี
ั
ึ
เป็นผู้พิจารณานำาเทคโนโลยีไปใช้ เช่นน้นจะไม่เกิดข้นง่าย ๆ เว้นแต่ฝ่ายท่อ่อนแอกว่าม ี
จิตวิญญาณของการรุก จิตใจอยากส้รบเกิดจาก จิตวิญญาณรุกหนักและเช่อม่นว่าสามารถใช้ยุทธวิธีท่เหนือ
ั
ี
ู
ื
องค์ประกอบหลายอย่าง เช่น ขวัญ วินัย ความสามัคคีของ กว่าเอาชนะฝ่ายตรงข้ามได้ ตัวอย่างจากสงครามโลก
ั
ู
ี
หน่วย และการฝึก เป็นต้น จิตใจอยากสู้รบอาจถูกทำาให้ คร้งท่ ๑ กองเรือ High Sea Fleet ของเยอรมันอย่ในสภาพ
ั
ื
อ่อนลง เน่องจากสภาพแวดล้อมของการรบในสงคราม ต้งรับทางยุทธศาสตร์ในทะเลเหนือ กิจหลักของกองเรือ
ไม่ว่าระดับการบังคับบัญชาใด กิจหลักของผ้บังคับบัญชา นี้คือ ป้องกันปีกของกองทัพบกเยอรมันจากการยกพลขึ้นบก
ู
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐ 57

ของอังกฤษในทะเลเหนือและรัสเซียในทะเลบอลติก
ี
กองทัพเรือเยอรมันปฏิบัติการทางเรือต่อมาในปี ค.ศ. ๑๙๑๔ จากบทความน้เราได้ข้อคิดอะไรบ้างในด้าน

ื
ำ
โดยคาดว่าวัตถุประสงค์หลักของกองเรือเพ่อทาความเสียหาย “ปัจจัยมนุษย์”
ี
ำ
แก่ Grand Fleet ของอังกฤษท่กาลังลาดตระเวนอย ่ ู จากท่กลาวมาขางตนพอสรปไดวา แมเทคโนโลย ี
้
้
ี
้
่
ุ
่
้
ิ
ุ
ั
ิ
ในขณะน้นและจะปดอ่าว Heligoland ด้วยท่นระเบด จะพัฒนาและเปล่ยนแปลงอย่างรวดเร็วก็ตาม ปัจจัย
ี
ำ
ื
และปฏิบัติการเชิงรุกของบรรดา U-Boats เม่อดุลอานาจ มนุษย์ยังคงมีความสาคัญเหนือกว่าอย่างไม่มีข้อโต้แย้ง
ำ
เป็นของฝ่ายเยอรมัน จึงเข้าปะทะกับ Grand Fleet ในบริบทของสงครามทางเรือท่กองทัพเรือต้องเผชิญ
ี
ั
ี
โดยสภาวะแวดล้อมท่เยอรมนีได้เปรียบ แม้ว่าขณะน้น คงต้องกลับมาทบทวนว่าต้งแต่อดีต จนถึงปัจจุบันว่าได ้
ั
Grand Fleet จะเหนือกว่าด้านกำาลังรบ แต่กลับตกอยู่ เตรียมกาลังทางเรือไว้พร้อมจริง ๆ หรือไม่เพียงใด
ำ
ั
ในสภาพการรับทางยุทธศาสตร์ผลการรบนอกฝ่ง Jutland โดยเฉพาะด้านปัจจยมนษย์ไดพัฒนาสอดคลองกับ
ุ
้
ั
้
เป็นท่ทราบกันดีว่าเยอรมนีเป็นฝ่ายมีชัยชนะ อังกฤษ ความเปลยนแปลงในหลาย ๆ ด้านหรือไม่ เช่น การศึกษา
ี
ี
่
เสียหายมากกว่า การฝึก การสร้างทักษะในการรบและประสบการณ
์
ำ
กาลังรบของฝ่ายท่เหนือกว่าแต่ขาดจิตวิญญาณ ของบรรดานายทหารระดบผนาหนวย ภาวะผนาของ
ี
ำ
ู
้
ู
ั
ำ
้
่
ุ
ของการรุกปกติมักจะม่งไปยังวัตถุประสงค์เชิงรับทาง ผ้บังคับบัญชาหน่วยรบท้งระดับล่างและระดับสูงได้รับ
ั
ู
ยุทธศาสตร์ ตัวอย่างท่ไม่นานเกินไปนักคือ กองทัพเรือ การฝึก ศึกษาบ้างหรือไม่ เพียงพอกับการรบสมัยใหม่หรือไม ่
ี
อิรักล้มเหลวในการปฏิบัติการเชิงรุกต่อกองทัพเรือ การคัดเลือกผ้ดารงตาแหน่งผ้บังคับบัญชาหน่วยรบ
ำ
ู
ู
ำ
อิหร่านในสงคราม อิหร่าน – อิรัก ปี ค.ศ. ๑๙๘๐ – ๑๙๘๘ เป็นไปตามระบบคุณธรรมหรือไม่ เน้นด้านขีดสมรรถนะ
สุดท้ายแล้วต้องถอยกลับยังฐานทัพเรือของคนที่ Umm (Competency) และการปฏิบัติท่ประสบความสาเร็จ
ี
ำ
Qasr และ Basra และเข้าร่องนำ้า Khor Abdullah ต้งแต ่ (Performance) มากกว่าระบบอาวุโสและระบบอุปถัมภ ์
ั
วันแรก ๆ ของสงคราม นอกจากน้นอิรักไม่ได้ส่งกาลังทางเรือ หรือไม่ ต้องตระหนักว่า ความขัดแย้งจนถึงข้นการใช้อาวุธ
ำ
ั
ั
ขนาดใหญ่เข้าปฏิบัติการในอ่าว จนกระทั่งหยุดยิงในปี ค.ศ. ๑๙๘๘ อาจเกิดข้นตลอดเวลา ผ้ท่จะเป็นผ้นาของกาลังรบทางเรือ
ึ
ี
ำ
ำ
ู
ู
ี
กองทัพเรือใดท่ขาดจิตวิญญาณของการรุกจะปฏิบัติการ จึงต้องมีความพร้อมและมีศักยภาพเพียงพอ มิใช่เป็นการ
ไม่เข้มแข็งแม้จะมีกาลังรบท่มากกว่าหรือเหนือกว่าก็ตาม บรรจุแต่งต้งโดยมีเหตุผลมาจากการแก้ปัญหากาลังพล
ี
ำ
ำ
ั
ตัวอย่างของสงครามไครเมียในปี ค.ศ.๑๘๕๓ – ๑๘๕๖ (ชั่วคราว) ปีต่อปี หรือเพื่อเป็นการชุบตัวให้แก่นายทหาร
่
ั
้
ั
ื
ั
ี
กองเรอรสเซยมจตวญญาณดานการรบอยางชดเจนมาก บางคน ส่งท่กล่าวมาเล็กน้อยน้เกิดข้นมาจนเกือบเป็น
ิ
ิ
ี
ึ
ี
ี
ิ
ี
ำ
ท้ง ๆ ท่มีความเหนือกว่า กองเรืออังกฤษด้านกาลังรบ ประเพณีของกองทพเรอเสยแล้ว เพราะเรายงไมเคยเหน
ั
็
ื
่
ั
ั
ี
ั
องกฤษยาตรากาลงรบทางเรืออยางเสรีขณะทกองเรอ ผลเสียของมันตราบเท่าท่ปัญหาหรือความผิดพลาด
ี
่
่
ำ
ื
ั
ี
รัสเซียคอยตั้งรับอยู่ในท่าเรือ ยังไม่เกิด การเห็นปัญหาและการแก้ไขจึงยังไม่มีว่แวว
ี
หลักการสงครามของแทบทุกชาติมีหัวข้อการรุก จะเกิดขึ้น
ิ
ั
ี
(Offensive) อนขาดเสยมได พระเจา Frederick อาจมีคาถามว่าท่ผ่านมาไม่เห็นมีปัญหาหรือข้อเสียหาย
้
้
ี
ำ
มหาราชของปรัสเซีย ตรัสคําแนะนําแก่บรรดานายพล แต่อย่างใด ไม่เถียงหรือโต้แย้งครับ แต่ขอย้อนถาม
ั
ว่า “ข้าพเจ้าขอกล่าวโดยท่วไปว่า ผ้บังคับบัญชาคนแรก กลับว่าท่ผ่านมาส่วนใหญ่ผ้บังคับบัญชาหน่วยกาลังรบ
ู
ู
ำ
ี
ั
ิ
ี
ในสองคนท่มทศนคตด้านรุกย่อมทาใหอีกคนท่เปน ท่พร้อมจะปฏิบัติงานทางยุทธการเป็นมืออาชีพก่คน ผ่าน
ี
ํ
็
ี
้
ี
ี
ฝ่ายตรงข้ามตกเป็นฝ่ายรับเสมอ และยังต้องกระทํา การฝึก มีทักษะและประสบการณ์เพียงพอหรือไม่ หลายคน
ให้สอดคล้องตามฝ่ายแรก” ที่เป็นนายทหารหลักคงให้คำาตอบได้ดี
58 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐

ี
ื
ั
ื
ิ
ี
ถึงจุดน้ใคร่ขอเสนอแนะเพ่มเติมอีก ๑ เร่อง เม่อ ๒๐ กว่าปีท่ผ่านมา เพราะน่นเป็นเพียง Nice to
่
ื
ี
ำ
ำ
ว่า บรรดานายพลเรือท่คาดว่าจะให้ดารงตาแหน่ง know แต FOST เป็นการฝึกเพ่อใช้งานจริง โดยเฉพาะ
ู
ผ้บัญชาการหน่วยรบทางเรือ ควรมีโอกาสได้รับการฝึก ฉากการรบยามสงครามและการป้องกันความเสียหาย
ี
ู
เพ่มเติมเป็นการเฉพาะ ตัวอย่างได้แก่ของราชนาวีอังกฤษ ท่ร้จักกันในนาม “Thursday War” กองทัพเรือ
ิ
ำ
ิ
ี
่
ี
ั
็
ู
่
เปนหลกสตรทเรยกวา Flag Officer Sea Training ควรมีความคิดริเร่มบ้าง อย่ายึดติดกับการคิดและกระทา
ิ
ื
(FOST) ซ่งได้ก่อต้งมาต้งแต่ ค.ศ.๑๙๕๘ เม่อ Lord Louis ส่งเดิม ๆ ลองคิดนอกกรอบ (Think outside the box) บ้าง
ั
ึ
ั
Mountbatten เป็น แม่ทัพเรือ โดยเขาได้เน้น “Fleet เพราะมันเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง โลกเปลี่ยนแปลง
First” แม้แต่กองทัพเรือสหรัฐฯ ยังเคยส่งเรือและขยาย รวดเร็วมากจนเราตามไม่ทัน อย่ามัวรออยู่กับที่ มิฉะนั้น
ี
พลเรือไปรับการฝึก ถือว่าเป็นการฝึกท่เข้มงวด จริงจัง จะล้าหลังและตามเขาไม่ทัน
ู
ี
ี
และหนักมาก ในตอนท้ายน้ท่ผ้เขียนเน้นมากเป็นพิเศษในประเด็น
ำ
ู
ื
นอกจากราชนาวอังกฤษแล้ว กองทพเรออนเดีย ผ้บังคับบัญชาหน่วยกาลังทางเรือ เน่องจากคงไม่มีใคร
ั
ิ
ื
ี
ู
ำ
มีการฝึกลักษณะเดียวกัน FOST ของอินเดียดำาเนินการ เถียงว่าการส้รบจะแพ้หรือชนะ ปัจจัยสาคัญคือปัจจัย
่
่
ั
ึ
ำ
ำ
ู
ื
้
ี
ุ
์
ื
ุ
่
่
ั
้
ี
ฝึกนายพลเรือท่ Kochi Mumbai และ Visakhapatnam มนษยและเหนอกวานนซงสาคญทสด คอ ผนาหนวย
ั
หากเห็นความสำาคัญและคิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์หา และคงต้องเป็นปริศนาต่อไปอีกว่า ต้งแต่อดีตจนถึง
ู
ำ
ี
รายละเอียดได้ไม่ยาก การฝึกท่กล่าวน้แตกต่างจากหลักสูตร ปัจจุบันกองทัพเรือสร้างภาวะผ้นาให้แก่นายทหารเรือ
ี
ของกองเรือยุทธการที่เกี่ยวกับเรือและอาวุธสมัยใหม ่ ดีพอแล้วหรือไม่
FOST ของ Royal Navy
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๐ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๖๐ 59