โครงการบูรณปฏิสังขรณ์ พระพุทธรูปภายในพระอุโบสถหลังเก่า และ โครงการจัดทำศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ณ วัดอินทารามวรวิหาร

พระอุโบสถหลังเก่� (สมัยอยุธย�)































สแกน QR Code
เพื่ออ่�น e-book




สำ�นักง�นมูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช
วัดอินท�ร�มวรวิห�ร เลขที่ ๒๕๖ ถนนเทอดไทย แขวงบ�งยี่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพมห�นคร ๑๐๖๐๐
โทร. ๐๘ ๐๙๔๑ ๕๕๓๖, ๐ ๒๘๙๑ ๓๒๙๙

มูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช

ก�ำหนดกำรทอดผ้ำป่ำสำมัคคี


ณ วัดอินทำรำมวรวิหำร แขวงบำงยี่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพมหำนคร


วันเสำร์ที่ 9 กรกฎำคม 2565 (ขึ้น 11 ค�่ำ เดือน 8 ปีขำล)





เวลา 09.00 น. คณะผ้าป่าสามัคคีพร้อม

เวลา 10.09 น. พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ สมโภชองค์ผ้าป่าสามัคคี

ร่วมทอดผ้าป่าสามัคคี
ถวายภัตตาหารเพล

ถวายเครื่องไทยธรรม

ท่านผู้มีจิตศรัทธา ร่วมทำาบุญฯ กองละ 3,000 บาท จะได้รับ

“เหรียญสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช”

ซึ่งเข้าพิธีสิทธิมังคลาภิเษก ณ พระอุโบสถวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
ระหว่างวันที่ 10 - 14 มกราคม พ.ศ.2521

โดยมี สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (วาสน์ วาสโน) เป็นองค์ประธานจุดเทียน

พระราชสังวราภิมณฑ์ (หลวงปู่โต๊ะ อินฺทสุวณฺโณ) วัดประดู่ฉิมพลี ธนบุรี เป็นประธานปลุกเสก
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ร่วมกับพระเกจิอาจารย์ทั้งไทยและต่างประเทศ จำานวน 108 รูป เหรียญสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช


พระบรมสาทิสลักษณ์นี้ วาดโดย อาจารย์ จักรกริช ชุติมันต์ กรรมการผู้ร่วมก่อตั้งมูลนิธิสมเด็จ ร่วมบริจาคทำาบุญ ได้ที่ ชื่อบััญชี โครงการบูรณะพระพุทธรูปและศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ี
ื
พระเจ้าตากสินมหาราช พระพักตร์นี้ปรากฏให้เห็นเป็นอัศจรรย์ เม่อวันอาทิตย์ท่ 26 สิงหาคม พ.ศ.2561 ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาซอยอารีย์สัมพันธ์ บัญชีออมทรัพย์ เลขที่ 056-258242-5 (ใบเสร็จนำาไปลดหย่อนภาษีได้)
ณ พระราชวังเดิม กรุงธนบุรี ในพิธีมังคลาภิเษกเหรียญ 250 ปี สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ที่มูลนิธิสมเด็จ ผู้บริจาคส่งภาพหลักฐานการโอนเงินและภาพใบแจ้งความประสงค์บริจาค ไปที่ Line หมายเลขโทรศัพท์ 08 0941 5536
และเก็บหลักฐานการโอนเงินไว้เพื่อรับวัตถุมงคล
พระเจ้าตากสินมหาราช ได้จัดทำาขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกและเทิดพระเกียรติพระองค์ท่าน ในโอกาสครบรอบ 250 ปี สอบถามรายละเอียดได้ที่ : นาวาโท อาวุธ หลำาเพ็ชร โทร. 08 0941 5536
แห่งการกอบกู้ชาติไทย มูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

คำ�นำ�








พลเอก กฤษณ์ สีวะร� อดีตผู้บัญช�ก�รทห�รบกและอดีตรัฐมนตรีว่�ก�ร
ื
กระทรวงกล�โหม ได้มีโอก�สปรึกษ�เร่องก�รเทิดพระเกียรติสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช
กับ พลเรือเอก สงัด ชลออยู่ อดีตผู้บัญช�ก�รทห�รเรือ ระหว่�งปี พ.ศ.2516 - พ.ศ.2519

ต่อม�ได้มีก�รดำ�เนินก�รจัดกิจกรรมต่�ง ๆ จนกระท่ง มูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช
ั
ได้จัดตั้งและลงทะเบียนขึ้น เมื่อวันที่ 12 พฤศจิก�ยน พ.ศ.2523 โดยมี พลเรือเอก สงัด ชลออยู่

อดีตผู้บัญช�ก�รทห�รเรือ เป็นประธ�นกรรมก�รมูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ชท่�นแรก
พลเอก สิทธิ จิรโรจน์ ประธ�นมูลนิธิท่�นที่ 2 คุณหญิงจวบ จิรโรจน์ ประธ�นมูลนิธิท่�นที่ 3

ึ
ื
ซ่งมูลนิธิฯ ได้ดำ�เนินก�รจัดทำ�โครงก�รและกิจกรรมเพ่อเป็นก�รเทิดพระเกียรติสมเด็จ
พระเจ้�ต�กสินมห�ร�ชม�โดยตลอด ปัจจุบันมูลนิธิฯ มี พลเรือเอก วสินธ์ ส�ริกะภูติ เป็น
ี
ประธ�นกรรมก�รฯ ลำ�ดับท่ 4 โดยท่ผ่�นม�คณะกรรมก�รชุดปัจจุบันยังคงดำ�เนินก�รต�ม
ี
ี
วัตถุประสงค์ท่คณะกรรมก�รชุดก่อต้งได้กำ�หนดไว้ โดยได้ดำ�เนินก�รโครงก�รและกิจกรรม
ั
ที่สำ�คัญ ได้แก่
ิ
ปี พ.ศ.2560 คณะกรรมก�รมูลนิธิฯ ได้ริเร่มโครงก�รร่วมกับกองทัพเรือจัดง�น
250 ปี ต�มรอยกองเรือยกพลขึ้นบกสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ชจ�กจันทบุรีสู่อยุธย�

ปี พ.ศ.2561 คณะกรรมก�รมูลนิธิฯ ได้ดำ�เนินก�รสนับสนุนก�รจัดสร้�งศูนย์หัวใจ
โรงพย�บ�ลสมเด็จพระปิ่นเกล้� กรมแพทย์ทห�รเรือ โดยมียอดบริจ�คโครงก�ร รวมท้งหมด
ั
24,680,100.00 บ�ท (ยี่สิบสี่ล้�นหกแสนแปดหมื่นหนึ่งร้อยบ�ทถ้วน)
สำ�หรับในปี พ.ศ.2565 มูลนิธิฯ ได้จัดทำ�โครงก�รสำ�คัญ รวม 2 โครงก�ร ได้แก่

1. โครงก�รบูรณปฏิสังขรณ์พระพุทธรูป 32 องค์ ในพระอุโบสถหลังเก่� (สมัยอยุธย�)

วัดอินท�ร�มวรวิห�ร เขตธนบุรี กรุงเทพฯ โดยพระพุทธรูปที่ทำ�ก�รบูรณะนั้น เป็นพระพุทธรูป
ที่ประดิษฐ�นบนฐ�นชุกชี ภ�ยในพระอุโบสถหลังเก่� ประกอบด้วยพระพุทธรูปที่มีม�แต่ดั้งเดิม

ิ
สมัยอยุธย� สมัยธนบุรี ตลอดจนพระพุทธรูปสมัยรัตนโกสินทร์ท่นำ�ม�ประดิษฐ�นเพ่มเติม
ี
ในระยะเวล�ต่อม�
2. โครงก�รศูนย์ก�รเรียนรู้สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช วัดอินท�ร�มวรวิห�ร

ื
ี
(บ�งย่เรือใต้) เขตธนบุรี กรุงเทพฯ โดยคว�มสำ�คัญของโครงก�ร เพ่อเป็นก�รรวบรวมข้อมูล
ี
จัดแสดงนิทรรศก�ร ให้คว�มรู้แก่ผู้ท่ม�กร�บไหว้ขอพรพระพุทธรูป รวมถึงน้อมรำ�ลึกถึง
พระมห�กรุณ�ธิคุณของสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช

ี
ี
ื
หนังสอเล่มน้จดทำ�ข้นเพอเป็นข้อมูลให้ทร�บถึงร�ยละเอยดของโครงก�รบูรณปฏิสังขรณ์
ั
่
ื
ึ
พระพุทธรูป 32 องค์ ในพระอุโบสถหลังเก่� (สมัยอยุธย�) และโครงก�รศูนย์ก�รเรียนรู้
สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช ณ วัดอินท�ร�มวรวิห�ร (บ�งย่เรือใต้) แขวงบ�งย่เรือ เขตธนบุร ี
ี
ี
กรุงเทพฯ

ส�รบัญ










หน้�



ส�ร พลเรือเอก วสินธ์ ส�ริกะภูติ ประธ�นมูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช 6

ที่ม�และโครงก�รของมูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช



ประวัติวัดอินท�ร�มวรวิห�ร (วัดบ�งยี่เรือใต้) 8




ร�ยละเอียดโครงก�รบูรณปฏิสังขรณ์พระพุทธรูปภ�ยในพระอุโบสถหลังเก่� 9




ร�ยละเอียดโครงก�รจัดตั้งศูนย์ก�รเรียนรู้สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช 47



ประวัติมูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช 59

ข้อบังคับและใบสำ�คัญแสดงก�รจดทะเบียน



แต่งตั้งคณะกรรมก�รโครงก�รบูรณปฏิสังขรณ์พระพุทธรูปและ 63
โครงก�รศูนย์ก�รเรียนรู้สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช




ใบแสดงสิทธิประโยชน์ของผู้บริจ�คและใบแสดงคว�มประสงค์ร่วมบริจ�ค 70




ร�ยน�มที่ปรึกษ�ฝ่�ยพระสงฆ์ และที่ปรึกษ� 75
โครงก�รของมูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช ปี พ.ศ.2565




ประมวลภ�พพิธีบวงสรวงและทักษิณ�นุประท�น 84

ถว�ยสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช ในโอก�สขอพระบรมร�ช�นุญ�ต

บูรณปฏิสังขรณ์พระพุทธรูป 32 องค์ และจัดสร้�งศูนย์ก�รเรียนรู้
สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช ณ วัดอินท�ร�มวรวิห�ร (บ�งยี่เรือใต้)

ในวันอ�ทิตย์ที่ 17 เมษ�ยน พ.ศ.2565

โครงก�รบูรณปฏิสังขรณ์



พระพุทธรูปภ�ยในพระอุโบสถหลังเก่�และ


โครงก�รจัดทำ�ศูนย์ก�รเรียนรู้สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช



ณ วัดอินท�ร�มวรวิห�ร


โดย มูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช และ


วัดอินท�ร�มวรวิห�ร (บ�งยี่เรือใต้)


แขวงบ�งยี่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพมห�นคร

ส�ร

พลเรือเอก วสินธ์ ส�ริกะภูติ

ประธ�นมูลนิธิสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช


ึ
สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช ทรงเป็นวีรกษัตริย์ผู้ย่งใหญ่พระองค์หน่งของประวัติศ�สตร์ช�ติไทย
ิ
ิ
โดยเฉพ�ะอย่�งย่งทรงประกอบพระร�ชกรณียกิจอันทรงคุณอนันต์ในก�รกอบกู้อิสรภ�พของช�ติไทย
เมื่อปี พ.ศ.2310 และได้ทรงแผ่พระบ�รมีปกเกล้�ฯ ให้บังเกิดคว�มสงบร่มเย็นแก่ช�ติบ้�นเมืองตลอดม�

พลเอก กฤษณ์ สีวะรา อดีตผู้บัญชาการทหารบกและอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้มีโอกาส
ปรึกษาเรื่องการเทิดพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช กับ พลเรือเอก สงัด ชลออยู่ อดีตผู้บัญชาการทหารเรือ

ระหว่าง ปี พ.ศ.2516 - พ.ศ.2519 และได้มีการด�าเนินกิจกรรมต่าง ๆ จนกระทั่ง มูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ได้จัดตั้งและลงทะเบียนขึ้นเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ.2523 โดยมี พลเรือเอก สงัด ชลออยู่ อดีตผู้บัญชาการทหารเรือ
ิ
เป็นประธานกรรมการมูลนิธสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พลเอก เสริม ณ นคร พลเอก สิทธิ จิรโรจน์
พลตารวจเอก ชุมพล โลหะชาละ คุณหญิงสุหร่าย สีวะรา นายสุธี อากาศฤกษ์ นายวิกรม เมาลานนท์
�
นายวิญญู อังคณารักษ์ คุณหญิงจวบ จิรโรจน์ นายพิศาล มูลศาตรสาทร พลเอก สุเทพ สีวะรา และบุคคลจาก
สาขาอาชีพต่าง ๆ รวม 49 ท่าน ร่วมเป็นกรรมการ มีวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งหลัก คือ “สร้างโรงพยาบาล ดูแลทหาร

�
ึ
บูรณะวัดวาอาราม” ซ่งท่ผ่านมากรรมการมูลนิธิฯ ได้ดาเนินงานสาคัญ ได้แก่ การก่อสร้างและอุปถัมภ์โรงพยาบาล
ี
�
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ท่จังหวัดตาก การช่วยเหลือทหารท่ได้รับบาดเจ็บและพิการจากการสู้รบ
ี
ี
ื
เพ่อปกป้องประเทศชาติ ฯลฯ ปัจจุบันมูลนิธิฯ มี พลเรือเอก วสินธ์ สาริกะภูติ เป็นประธานกรรมการฯ
ลาดับท่ 4 คณะกรรมการประกอบด้วย พลเรือเอก ประพฤติพร อักษรมัต นายเอนก สีหามาตย์
�
ี
ั
รศ.ดร.พิชนี โพธารามิก นายจักรกริช ชุติมันต์ นางสิรินดา จูภาวัง รวมท้งนายทหาร นายตารวจช้นผู้ใหญ่
ั
�
ข้าราชการ นักธุรกิจ รวม 22 ท่าน โดยมีวัตถุประสงค์เพิ่มจากวัตถุประสงค์เดิม คือเพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติ
และเผยแผ่พระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และสถาบันพระมหากษัตริย์ไทยให้ปรากฏแก่
สาธารณชนและนานาอารยประเทศ ซึ่งที่ผ่านมาคณะกรรมการชุดปัจจุบันได้ด�าเนินการงานที่ส�าคัญ ได้แก่
ปี พ.ศ.2560 คณะกรรมการมูลนิธิฯ ได้ริเร่มโครงการร่วมกับกองทัพเรือจัดง�น 250 ปี ต�มรอย
ิ
กองเรือยกพลขึ้นบกสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ชจ�กจันทบุรีสู่อยุธย� ซึ่งเป็นงานที่ยิ่งใหญ่แสดงให้เห็นถึง

ความร่วมมือต้งแต่ระดับรัฐบาล กระทรวงกลาโหม (ระดับกองทัพ) กระทรวงมหาดไทย (ระดับจังหวัด)
ั
กรุงเทพมหานคร พ่อค้าประชาชนทุกหมู่เหล่าในการแสดงออกถึงความกตัญญูและเทิดพระเกียรติต่อพระองค์ท่าน
�
ปี พ.ศ.2561 คณะกรรมการมูลนิธิฯ ได้ดาเนินการสนับสนุนก�รจัดสร้�งศูนย์หัวใจโรงพย�บ�ล
สมเด็จพระปิ่นเกล้� กรมแพทย์ทห�รเรือ โดยมียอดบริจ�คโครงก�ร รวมจำ�นวน 24,680,100.00 บ�ท

ึ
ี
ี
(ย่สิบส่ล้�นหกแสนแปดหม่นหน่งร้อยบ�ทถ้วน) ซ่งยอดเงินดังกล่าวสามารถขยายขีดความสามารถของ
ื
ึ
่
ึ
ิ
โรงพยาบาลในการรักษาผู้ป่วยโรคหัวใจได้ครอบคลุมลักษณะของโรคด้วยเคร่องมือทางการแพทย์ท่ทันสมัยได้มากย่งข้น
ื
ี
6

�
ี
�
สาหรับในปี พ.ศ.2565 มูลนิธิฯ ได้จัดทาโครงการ 2 โครงการ ภายใต้แนวคิดท่ว่า ห�กสมเด็จ
พระเจ้�ต�กสินมห�ร�ชไม่ทรงกอบกู้อิสรภ�พไว้ จะมีแผนที่ประเทศไทยบนแผนที่โลกหรือไม่? ได้แก่
1. โครงก�รบูรณปฏิสังขรณ์พระพุทธรูป 32 องค์ ในพระอุโบสถหลังเก่� (สมัยอยุธย�) วัดอินท�ร�ม

ี
วรวิห�ร เขตธนบุรี กรุงเทพฯ ภ�ยใต้ก�รกำ�กับดูแลของกรมศิลป�กร โดยพระพุทธรูปท่ทาการบูรณะน้น
�
ั
ี
ิ
ุ
ุ
ั
ุ
เป็นพระพทธรูปท่ประดษฐานบนฐานชุกชีภายในพระอุโบสถหลังเก่า (สมยอยธยา) ประกอบด้วยพระพทธรูป
ที่มีมาแต่ดั้งเดิมสมัยอยุธยา สมัยธนบุรี พระพุทธรูปที่พบว่ามีการบูรณปฏิสังขรณ์ซ่อมแซม ตลอดจนพระพุทธรูป
ิ
ึ
ี
�
สมัยรัตนโกสินทร์ท่นามาประดิษฐานเพ่มเติมในระยะเวลาต่อมา ซ่งพระพุทธรูปดังกล่าวแต่ละองค์จะม ี
พุทธลักษณะแตกต่างกันไปตามวัตถุประสงค์ในการสร้าง ท้งในด้านรูปลักษณะทางศิลปกรรมตามแบบยุคสมัย
ั
รูปแบบลักษณะการแสดงอาการ (ปาง) ขนาดสัดส่วน เทคนิคการสร้าง (วัสดุ) และองค์ประกอบอ่น ๆ ตามลักษณะ
ื
และคตินิยมในแต่ละรุ่นแต่ละยุคสมัย
็
ุ
2. โครงก�รศูนย์ก�รเรยนร้สมเดจพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช วดอินท�ร�มวรวิห�ร เขตธนบุร กรงเทพฯ
ี
ี
ั
ู
ื
�
โดยความสาคัญของโครงการฯ เพ่อรวบรวมข้อมูลจัดแสดงนิทรรศการให้ความรู้แก่ผู้ท่มากราบไหว้ขอพรพระพุทธรูป
ี
ุ
ิ
ื
ี
ุ
ิ
ุ
รวมถงเพอน้อมราลกในพระมหากรณาธคณของสมเด็จพระเจ้ากรงธนบุรหรอสมเด็จพระเจ้าตากสนมหาราชและ
ื
�
ึ
่
ึ
บูรพกษัตริย์ไทย โดยในศูนย์การเรียนรู้น้จะแสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ของประเทศไทย ความเป็นมาของชาติไทย
ี
ทำ�ไมสมเด็จพระนเรศวรมห�ร�ชและสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ชถึงต้องกอบกู้อิสรภ�พ พระบ�ทสมเด็จ
พระจุลจอมเกล้�เจ้�อยู่หัวมห�ร�ชถึงต้องยอมเสียแผ่นดินเพื่อรักษ�แผ่นดินแม่ไว้
�
�
ั
ี
ท้งสองโครงการน้มีวัตถุประสงค์เป็นไปตามวัตถุประสงค์เดิมของมูลนิธิในการทานุบารุงพระศาสนา
รวมถึงเทิดพระเกียรติตลอดจนเผยแผ่พระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และสถาบัน
พระมหากษัตริย์ไทยให้ปรากฏแก่สาธารณชนและนานาอารยประเทศ ซ่งการท่จะดาเนินการดังกล่าวให้สาเร็จ
ึ
�
ี
�
ลุล่วงไปได้นั้น ต้องอาศัยความร่วมมือ ร่วมแรง และร่วมใจของทุกภาคส่วน
ี
ื
ในโอก�สน้ผมขอถือโอก�สแสดงคว�มช่นชมต่อกองทัพเรือท่สนับสนุนก�รดำ�เนินกิจกรรมของ
ี
มูลนิธิฯ ด้วยดีตลอดม� รวมท้ง พ่อค้า ประชาชน และทุกภาคส่วน ท่แสดงออกถึงความกตัญญูต่อพระองค์ท่าน
ั
ี
ี
ื
ในการจัดกิจกรรมน้ และขอช่นชมอีกคร้งต่อคณะกรรมการมูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ท่ได้ร่วมแรง
ั
ี
ร่วมใจกันในการด�าเนินการจัดกิจกรรมดังกล่าวด้วยความเสียสละ
ี
ิ
ั
ื
ผมมีคว�มเช่อม่นเป็นอย่�งย่งว่�ก�รจัดกิจกรรมในคร้งน้ จะช่วยกระตุ้นเตือนประช�ชนช�วไทย
ั
ทุกหมู่เหล่�ให้ได้ตระหนักถึงคว�มรักช�ติ คว�มเสียสละของพระองค์ท่�น และเป็นแรงผลักดันให้ทุกคน
ั
ิ
ร่วมกนสร้�งคว�มรกคว�มส�มคคีในหม่คณะ และม่งม่นร่วมใจกนรักษ�ช�ต รักษ�บ้�นเมอง รวมท้งรกและ
ั
ุ
ั
ั
ั
ู
ั
ั
ื
หวงแหนแผ่นดินที่บรรพบุรุษได้รักษ�เป็นไทยตร�บจนทุกวันนี้
็
ิ
ั
ั
ิ
่
�
ขออานาจคณพระศรรตนตรยและสงศกดสทธทงหลาย ตลอดจนดวงพระวญญาณของสมเดจ
ี
ุ
์
ิ
ั
้
ิ
ั
ิ
์
พระเจ้าตากสินมหาราช และพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ จงโปรดดลบันดาลให้ท่านและครอบครัวประสบแต่
ความสุขความเจริญตลอดไป
พลเรือเอก
(วสินธ์ สาริกะภูติ)
ประธานกรรมการมูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
7

ประวัติวัดอินท�ร�มวรวิห�ร (วัดบ�งยี่เรือใต้)



ั
วัดอินท�ร�มวรวิห�รในอดีต เป็นวัดโบราณ มีมาต้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ไม่ปรากฏว่าเป็นผู้ใดสร้าง
และสร้างมาตั้งแต่สมัยใด เดิมเรียกว่า “วัดบางยี่เรือนอก” คู่กับวัดราชคฤห์ซึ่งเรียกว่า “วัดบางยี่เรือใน” และ

วัดจันทารามซึ่งเรียกว่า “วัดบางยี่เรือกลาง” ที่เรียกเช่นนั้นเพราะต่างก็ตั้งอยู่ในละแวกที่เรียกกันว่า “บางยี่เรือ”
และเป็นวัดเล็ก ๆ ที่อยู่ห่างไกลจากเมืองหลวง มีสภาพทรุดโทรมมาก ต่อมาชาวบ้านเรียกวัดนี้ว่า “วัดบางยี่เรือใต้”

โดยก�าหนดตามทิศที่วัดตั้งอยู่ เมื่อครั้ง สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช ทรงตั้งเมืองธนบุรีขึ้นเป็นราชธานี และ

ั
ี
ี
ี
บังเอิญ วัดบ�งย่เรือใต้ น้เป็นท่ประสบพระราชหฤทัยของพระองค์ท่าน ทรงมีพระราชศรัทธารับส่งให้
ั
บูรณปฏิสังขรณ์คร้งใหญ่ และขยายท่ทางไว้เป็นอันมาก แล้วทรงสถาปนาขึ้นเป็น พระอ�ร�มหลวงช้นเอกพิเศษ
ั
ี
ใช้เป็นที่ประกอบพระราชพิธีบ�าเพ็ญพระราชกุศลที่ส�าคัญหลายครั้ง
ในสมัยกรุงธนบุรีถือเป็นวัดสาคัญในรัชกาลของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี หรือ สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช
�
ทรงอุปถัมภ์พระพุทธศาสนา ทรงดาริให้มีการบูรณปฏิสังขรณ์ สร้างกุฏิเสนาสนะสงฆ์ 120 หลัง
�
ี
ิ
่
ิ
ู
ุ
ั
้
ุ
ทรงให้ท�าการบรณะพระปฏมา และพระอโบสถ พระเจดย์ พระวหารทวทงพระอาราม ทรงให้ขดคลอง
ั
สร้างพระไตรปิฎก ถวายพระหีบปิดทองคู่หน่งสาหรับเก็บวิธีอุปเทศพระกรรมฐาน พระมหากรุณาธิคุณ
ึ
�
ท่ทรงมีต่อวัดบางย่เรือใต้ มิได้หมดไปเพียงเท่าน้ พระองค์ยังทรงทาให้วัดบางย่เรือใต้เป็นสิริสถานข้นอีก
ี
ึ
ี
ี
�
ี
โดยเสด็จฯ มาทรงศีลบ�าเพ็ญพระกรรมฐาน แรมพระต�าหนักอยู่ถึง 5 วาระด้วยกัน นอกจากนี้ในปี พ.ศ.2314
�
ทรงถวายเรือโขมดยาปิดทองทึบหลังคา บัลลังก์คาดสีสักหลาดเหลือง 1 ลา คนพาย 10 คน พระราชทาน
คนพายเหล่านั้นมาเป็นปะขาวอยู่วัด
ั
ี
ี
ั
ปร�กฏในหม�ยรับส่งสมัยธนบุรีว่�วัดแห่งน้ยังถูกใช้เป็นสถ�นท่จัดง�นพระเมรุหล�ยคร้ง
ั
คร้งสำ�คัญ คือ สมเด็จพระเจ้�กรุงธนบุรีเสด็จพระร�ชดำ�เนินม�ถว�ยพระเพลิงพระศพสมเด็จ
กรมพระเทพ�ม�ตย์พระร�ชชนนี มีการจัดสร้างพระเมรุ และการจัดงานมหรสพต่าง ๆ อย่างสมพระเกียรติ
จากหลักฐานเรื่องราวต่าง ๆ แสดงให้เห็นว่า วัดอินทารามในสมัยกรุงธนบุรี เป็นวัดส�าคัญประจ�ารัชกาล
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เป็นศูนย์กลางแห่งวัฒนธรรมประเพณี เป็นท่นันทนาการ และจัดงานมหรสพ
ี
ที่ยิ่งใหญ่ และสนุกสนานของประชาชนชาวกรุงธนบุรี จึงถือได้ว่า วัดบางยี่เรือใต้ หรือ วัดอินท�ร�มวรวิห�ร
เป็นวัดประจำ�รัชก�ลของสมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช
ั
ั
วัดอินทารามวรวิหาร ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์คร้งใหญ่ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระน่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
ึ
รัชกาลท่ 3 โดยพระยาศรีสหเทพ (ทองเพ็ง) ต้นตระกูลศรีเพ็ญ มีการสร้างพระอุโบสถหลังใหม่ข้น สร้างถาวรวัตถ ุ
ี
มากมาย และบูรณะของเดิม รัชกาลที่ 3 ทรงโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระนามใหม่ว่า “วัดอินทาราม” สืบมา
กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน โบราณวัตถุทั้งวัด
ปัจจุบัน วัดอินทารามวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิด “วรวิหาร” ตั้งอยู่ริมคลองบางกอกใหญ่

แขวงบางยี่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร






8

พระพุทธรูปภ�ยในพระอุโบสถหลังเก่�




พระพุทธรูปที่ประดิษฐานบนฐานชุกชี จ�านวน 32 องค์ ภายในพระอุโบสถหลังเก่า วัดอินทารามวรวิหาร

ี
ี
ั
แขวงบางย่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพฯ ปัจจุบันประกอบด้วยพระพุทธรูปท่มีมาแต่ด้งเดิม พระพุทธรูป
�
ึ
ิ
ี
ท่พบว่ามีการบูรณะ ตลอดจนพระพุทธรูปท่นามาประดิษฐานเพ่มเติมในระยะเวลาต่อมา ซ่งพระพุทธรูปดังกล่าว
ี
แต่ละองค์จะมีพุทธลักษณะแตกต่างกันไปตามวัตถุประสงค์ในการสร้าง ท้งในด้านรูปลักษณะทางศิลปกรรม
ั
(ตามแบบยุคสมัย) รูปแบบลักษณะการแสดงอาการ (ปาง) ขนาดสัดส่วน เทคนิคการสร้าง (วัสดุ) และองค์ประกอบ
อื่น ๆ ตามลักษณะและคตินิยมในแต่ละรุ่นแต่ละสมัยของช่วงระยะเวลา










9

แผนผังพระพุทธรูปภ�ยในพระอุโบสถหลังเก่�

(สำ�รวจโดย กรมศิลป�กร)
























































�
�
ื
ั
ี
จากการสารวจเบ้องต้นพบว่า พระพุทธรูปท้ง 32 องค์ ท่จะทาการบูรณปฏิสังขรณ์ ประกอบด้วย
ื
ั
�
ี
ั
พระพุทธรูปปูนปั้น (แบบมีแกนใน) ช้นผิวนอกทาพ้นสีทอง (พบท้งท่เป็นแบบลงรักปิดทองและลงสีทอง)
และพระพุทธรูปที่สร้างขึ้นด้วยโลหะ (ส�าริด) ลงรักปิดทอง โดยจัดแบ่งเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ตามขนาดได้ 3 ขนาด

ขน�ดใหญ่ หมายเลข 1, 5, 7 และ 8
ขน�ดกล�ง หมายเลข 2, 3, 4, 9, 10, 11, 12, 13 และ 14
ขน�ดเล็ก หมายเลข 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23 และ 24
พระพุทธรูปประทับนอน (ป�งไสย�สน์) 1 องค์ หมายเลข 6


พระพุทธรูปประทับนั่งขัดสม�ธิร�บเหนือขนดน�ค (ป�งน�คปรก) 1 องค์ หมายเลข 31

พระพุทธรูปยืน 7 องค์ หมายเลข 25, 26, 27, 28, 29, 30 และ 32


10

ื
ิ
�
หนงสอกรมศลป�กร อนุญาตให้วัดอินทารามวรวิหาร บูรณะภายใต้การกากับดูแลโดย
ั
กรมศิลปากร



















































































11

หนังสือมอบอำ�น�จ ให้มูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ดาเนินการบูรณปฏิสังขรณ์
�
�
พระพุทธรูปภายในพระอุโบสถหลังเก่า และจัดทาศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช


















































































12

13

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดใหญ่ องค์ที่ 1 พระพุทธรูปพระประธ�น




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยอยุธย�ตอนปล�ย

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 2.50 เมตร สูง 2.90 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 1,000,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

14

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดใหญ่ องค์ที่ 1 พระพุทธรูปพระประธ�น พระพุทธรูปฉลองพระองค์สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช องค์ที่ 5




ป�งสม�ธิ หรือป�งตรัสรู้

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยกรุงธนบุรี

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.70 เมตร สูง 2.30 เมตร
พระประจ�ำวันพฤหัสบดี








ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 900,000 บาท


ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

15

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดใหญ่ องค์ที่ 7 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.90 เมตร สูง 2.50 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 500,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

16

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดใหญ่ องค์ที่ 7 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดใหญ่ องค์ที่ 8 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.90 เมตร สูง 2.50 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 500,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

17

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 2 พระพุทธรูปทรงเครื่องน้อย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือ

ป�งม�รผจญทรงเครื่องน้อย

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยอยุธย�ตอนปล�ย
ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.50 เมตร สูง 2.00 เมตร









ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 250,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

18

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 2 พระพุทธรูปทรงเครื่องน้อย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 3 พระพุทธรูปทรงเครื่องน้อย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือ

ป�งม�รผจญทรงเครื่องน้อย

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยอยุธย�ตอนปล�ย
ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.50 เมตร สูง 2.00 เมตร









ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

19

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 4 พระพุทธรูปทรงเครื่องน้อย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือ

ป�งม�รผจญทรงเครื่องน้อย

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยอยุธย�ตอนปล�ย
ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.50 เมตร สูง 2.00 เมตร









ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

20

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 4 พระพุทธรูปทรงเครื่องน้อย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 9 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.60 เมตร สูง 1.90 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

21

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 10 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.60 เมตร สูง 1.90 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 250,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

22

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 10 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 11 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.60 เมตร สูง 1.90 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 250,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

23

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 12 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.60 เมตร สูง 1.90 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

24

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 12 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 13 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.60 เมตร สูง 1.90 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 250,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

25

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 14 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 1.60 เมตร สูง 1.90 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 230,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

26

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดกล�ง องค์ที่ 14 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 15 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 100,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

27

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 16 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 100,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

28

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 16 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 17 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 100,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

29

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 18 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 50,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

30

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 18 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 19 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 50,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

31

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 20 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 80,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

32

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 20 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 21 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 100,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

33

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 22 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 50,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

34

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 22 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 23 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 50,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

35

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 24 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย




ป�งม�รวิชัย สะดุ้งม�ร หรือป�งม�รผจญ

เนื้อปูนปั้นปิดทอง

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.90 เมตร สูง 1.20 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 90,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

36

กลุ่มพระพุทธรูปขน�ดเล็ก องค์ที่ 24 พระพุทธรูปประทับนั่งป�งม�รวิชัย พระพุทธรูปประทับนอน องค์ที่ 6 พระไสย�สน์ (เนื้อโลหะ)




ป�งไสย�สน์

เนื้อโลหะ

สร้�งในสมัยอยุธย�ตอนปล�ย

คว�มย�ว 1.90 เมตร
พระประจ�ำวันอังคำร









ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

37

องค์ที่ 31 พระพุทธรูปประทับนั่งขัดสม�ธิร�บเหนือขนดน�ค (เนื้อโลหะ)




ป�งน�คปรก

เนื้อโลหะ

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

ขน�ดหน้�ตัก กว้าง 0.68 เมตร
สูง 0.70 เมตร (ไม่รวมนาค)

พระประจ�ำวันเสำร์






ข้อมูลก�รบูรณะ
ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท




ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

38

องค์ที่ 31 พระพุทธรูปประทับนั่งขัดสม�ธิร�บเหนือขนดน�ค (เนื้อโลหะ) กลุ่มพระพุทธรูปยืน องค์ที่ 25 พระพุทธรูปยืนทรงเครื่องน้อย (เนื้อโลหะ)




ป�งห้�มสมุทร

เนื้อโลหะ

สร้�งในสมัยอยุธย�ตอนปล�ย

สูง 1.60 เมตร
พระประจ�ำวันจันทร์









ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 250,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

39

กลุ่มพระพุทธรูปยืน องค์ที่ 26 พระพุทธรูปยืนทรงเครื่องน้อย




ป�งห้�มสมุทร

เนื้อปูนปั้นแกนหินทร�ยแดง

สร้�งในสมัยอยุธย�ตอนปล�ย

สูง 1.60 เมตร











ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

40

กลุ่มพระพุทธรูปยืน องค์ที่ 27 พระพุทธรูปยืนป�งห้�มญ�ติ (เนื้อโลหะ)




ป�งห้�มญ�ติ

เนื้อโลหะ

สร้�งในสมัยอยุธย�

สูง 1.60 เมตร
ฐานสูง 0.48 เมตร กว้าง 0.45 เมตร









ข้อมูลก�รบูรณะ
ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท




ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

41

กลุ่มพระพุทธรูปยืน องค์ที่ 28 พระพุทธรูปยืนห่มจีวรล�ยดอกพิกุล (เนื้อโลหะ)




ป�งห้�มพระแก่นจันทน์

เนื้อโลหะ

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

สูง 1.90 เมตร ฐานสูง 0.38 เมตร
กว้าง 0.52 เมตร









ข้อมูลก�รบูรณะ
ร�ค�ประเมิน : 300,000 บาท




ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

42

กลุ่มพระพุทธรูปยืน องค์ที่ 29 พระพุทธรูปยืนทรงเครื่องใหญ่ (เนื้อโลหะ)




ป�งห้�มสมุทร

เนื้อโลหะ

สร้�งในสมัยอยุธย�ตอนปล�ย

สูง 1.80 เมตร ฐานสูง 0.5 เมตร
กว้าง 0.58 เมตร

พระประจ�ำวันจันทร์






ข้อมูลก�รบูรณะ
ร�ค�ประเมิน : 300,000 บาท




ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565

43

กลุ่มพระพุทธรูปยืน องค์ที่ 30 พระพุทธรูปยืนอุ้มบ�ตร (เนื้อโลหะ)




ป�งอุ้มบ�ตร

เนื้อโลหะ

สร้�งในสมัยรัตนโกสินทร์

สูง 1.95 เมตร
ฐานกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 0.85 เมตร

พระประจ�ำวันพุธ (กลำงวัน)








ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565
44

กลุ่มพระพุทธรูปยืน องค์ที่ 32 พระพุทธรูปยืนทรงเครื่องใหญ่ (เนื้อโลหะ)




ป�งห้�มสมุทร

เนื้อโลหะ

สร้�งในสมัยอยุธย�ตอนปล�ย

สูง 1.30 เมตร ฐานกว้าง 0.60 เมตร
กว้าง 0.52 เมตร

พระประจ�ำวันจันทร์








ข้อมูลก�รบูรณะ

ร�ค�ประเมิน : 200,000 บาท



ส�ารวจโดย กรมศิลปากร
9 มกราคม 2565
45

46

หน้า ๑

















โครงก�รศูนย์ก�รเรียนรู้สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�
โครงการศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ช
ณ วัดอินทารามวรวิหาร (บางยี่เรือใต้)
ณ วัดอินท�ร�มวรวิห�ร (บ�งยี่เรือใต้)



































ชื่อโครงการ : โครงการศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช



ผู้รับผิดชอบโครงการ :

1.มูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
1. มูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
2. วัดอินทารามวรวิหาร (บางยี่เรือใต้)
2.วัดอินทารามวรวิหาร (บางยี่เรือใต้)
3. คณะกรรมการโครงการศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
3.คณะกรรมการโครงการศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช


คณะทำงานเครือข่าย

1. วัดอินทารามวรวิหาร (บางยี่เรือใต้)
2. โรงเรียนวัดอินทาราม เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร

3. อนุกรรมการวิชาการ มูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช



47

หน้า ๒ หน้า ๓




4. กรมศิลปากร
็
์
์
ี
ี่
ุ
4. กรมศิลปากร เพื่อน้อมระลึกถึงคณงามความดของพระองค เนื่องในวโรกาสทเกี่ยวเนื่องกับพระองคและเปนการสร้างขวัญกำลังใจ
5. มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
5. มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี และความเป็นสิริมงคลให้แก่บุคลากรในหน่วยงานและประชาชนโดยทั่วไปด้วย
6. มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
6. มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
7. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ุ
้
7. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มูลนิธิสมเด็จพระเจาตากสินมหาราช เป็นองค์กรหนึ่งที่รำลึกถึงพระเกียรติคณอันยิ่งใหญ่ของสมเด็จพระเจา
้
8. ศูนย์สุวรรณภูมิศึกษา มหาวิทยาลัยรังสิต ตากสินมหาราชทมีตอปวงชนชาวไทย จงได้จดกิจกรรมตาง ๆ ขึ้นเพื่อเทดพระเกียรตพระองค์เสมอมา เชน การจดทำ
ั
ึ
่
ี่
ิ
่
8. ศูนย์สุวรรณภูมิศึกษา มหาวิทยาลัยรังสิต
ั
่
ิ
9. มูลนิธิพิพิธภัณฑ์มีชีวิต เหรียญทีระลึก การซื้อเครื่องมือแพทย์เพื่อรักษาผป่วยโดยการรวบรวมเงินบริจาคจากผมีจิตศรัทธา การเดนทางตาม
่
ิ
ู้
ู้
9. มูลนิธิพิพิธภัณฑ์มีชีวิต
ิ
่
้
ั
รอยการเดินทพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และกจกรรมเทิดพระเกยรติในลักษณะตาง ๆ เป็นตน มลนิธิฯ
ี
ู
้
่
้
ั
สถานที่ตั้ง ตระหนักดว่ากิจกรรมต่าง ๆ ทังทีภาครัฐและหน่วยงานเอกชนจดทำมาแลวนั้น งานทางดานวิชาการยังมีจำนวนน้อย
้
ี
้
ิ
้
่
ิ
ี
์
1. ศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
1.ศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจาตากสินมหาราช ทีอาคารจัดแสดงนิทรรศการบริเวณ มุมพระอุโบสถหลังใหม่ อีกทังเรื่องราวเกี่ยวกับพระราชประวัตและพระราชกรณียกจต่อชาติบานเมืองของพระองค ยังมีเรืองท่ต้องศึกษา
้
ี
่ ท่อาคารจัดแสดงนิทรรศการบริเวณมุมพระอุโบสถหลังใหม่
้
็
ี
ั
ิ
ู
วัดอินทารามวรวิหาร (บางยี่เรือใต้) เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร ค้นคว้าเพิ่มเตมอีกมาก มูลนิธิฯ จึงสนับสนุนให้มีการจดสร้าง “ศูนย์การเรยนรสมเดจพระเจ้าตากสินมหาราช”ขึ้น
วัดอินทารามวรวิหาร (บางยี่เรือใต) เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร
้
2. เว็บไซต์นิทรรศการเสมือนจริงในระบบดิจิทัล (ฝากกับ Server ของมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี)

็
์
์
ั
2. เว็บไซตนิทรรศการเสมือนจริงในระบบดิจิทล (ฝากกับ Server ของมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี) เพื่อเป็นไปตามวัตถุประสงคใหม่ของมูลนิธิประการหนึ่ง ซึ่งกำหนดว่าเพื่อสนับสนุนด้านการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสมเดจ
์
็
ี่
พระเจาตากสินมหาราช และสถาบันพระมหากษัตริย์ไทย ศูนยการเรียนรู้ทจะจัดสร้างขึ้นนี้จะเปนแหล่งเรียนรู้ทจะทำ
้
ี่
้
ให้เยาวชนและผูสนใจไดศกษาหาความรู้เกี่ยวกับสมเด็จพระเจ้าตากสนมหาราช รวมทั้งประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
ึ
้
ิ
ั
ื่
ุ
ั
่
่
ิ
สมัยธนบุรีในเชงวิชาการทีน่าเชอถือและเหมาะสมกับสงคมไทยปัจจบันซึ่งต้องการเป็นสงคมทีมีความรู้เป็นฐาน
่
ื่
้
ิ
ิ
(Knowledge Base Soceity) เป็นสังคมโลกาภิวัตน์ (Globalization) ทการตดตอสอสารด้วยระบบดจิทัลไดกระจาย
ี่
ั่
ี่
ื
ออกไปทวโลกอย่างรวดเร็ว ซึ่งข้อมูลที่เผยแพร่นั้นจะมีทั้งข้อมูลทน่าเชื่อถือและข้อมูลทถูกบิดเบอน โดยเฉพาะข้อมูล
ี่
้
สมัยธนบุรี การมีความรู้เป็นพื้นฐานจะทำใหคนไทยสามารถวิเคราะห์และรู้เท่าทันข้อมูลต่าง ๆ เหล่านั้นได้


ความสำคัญของโครงการ
คว�มสำ�คัญของโครงก�ร
็
์
ู
่
ิ
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์หนึ่งที่ได้รับความเคารพและศรัทธาอย่างสูง
สมเดจพระเจ้าตากสนมหาราช ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองคหนึ่งทีเคารพศรัทธาอย่างสงในหมู่ชนชาว ภาพวาดฉัตรเบญจา จากหมายรับสั่งกรุงธนบุรี จัดงานพระเมรุที่วัดอินทาราม
ั้
ไทย ทงนี้เนื่องจากพระองคไดทรงกอบกู้เอกราชชาติไทยใหกลับคืนมา หลังจากท่กรุงศรีอยธยาแตกเมอ พ.ศ.2310
ในหมู่ชนชาวไทย ท้งน้เน่องจากพระองค์ได้ทรงกอบกู้เอกราชชาติไทยให้กลับค
้
์
ื
ี
้
ีืนมา หลังจากท่กรุงศรีอยุธยาแตก
ุ
่
ี
ั
ื
เมื่อปี พ.ศ.2310 จากนั้นพระองค์ได้ทรงสถาปนากรุงธนบุรีเป็นเมืองหลวง ฟื้นฟูบ้านเมือง และสร้างความเป็นปึกแผ่น
่
ั
้
จากนั้นพระองคไดทรงสถาปนากรุงธนบุรีเปนเมืองหลวง ฟื้นฟูบ้านเมือง และสร้างความเป็นปึกแผนให้แก่สงคมไทย ศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้รับความเมตตาจากเจ้าอาวาสวัดอินทารามวรวิหาร (บางยี่
์
็
ให้แก่สังคมไทย ด้วยเหตุนี้หน่วยงานรัฐบาลและเอกชนหลายแห่งจึงได้สร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ เหรียญ พระบรมรูปปั้น
ด้วยเหตนี้หน่วยงานรัฐบาลหรือเอกชนหลายแห่งจงไดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ เหรียญ พระรูปปั้น กิจกรรมอื่นๆ เรือใต) มอบอาคารหลังหนึ่งใหเป็นสถานทจดตงศูนย์การเรียนรู้สมเดจพระเจาตากสนมหาราช วัดอินทารามวรวิหาร
้
้
ิ
ุ
็
้
ั้
ี่
้
ั
ึ
เป็นวัดสำคัญทมีประวัติความเป็นมาเกี่ยวข้องกับสมเด็จพระเจาตากสินมหาราช เช่น ทรงสร้าง และบูรณปฏิสังขรณ
ี่
์
้
48

หน้า ๒ หน้า ๓




เพื่อน้อมระลึกถึงคณงามความดของพระองค เนื่องในวโรกาสทเกี่ยวเนื่องกับพระองคและเปนการสร้างขวัญกำลังใจ
ี
์
4. กรมศิลปากร กิจกรรมอื่น ๆ เพื่อน้อมระลึกถึงคุณงามความดีของพระองค์ เนื่องในวโรกาสที่เกี่ยวเนื่องกับพระองค์และเป็นการสร้าง
ุ
์
็
ี่
และความเป็นสิริมงคลให้แก่บุคลากรในหน่วยงานและประชาชนโดยทั่วไปด้วย
5. มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี ขวัญก�าลังใจ และความเป็นสิริมงคลให้แก่บุคลากรในหน่วยงานและประชาชนโดยทั่วไปด้วย
6. มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
�
ี
้
ิ
ุ
้
ึ
7. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มูลนิธิสมเด็จพระเจาตากสินมหาราช เป็นองค์กรหนึ่งที่รำลึกถึงพระเกียรติคณอันยิ่งใหญ่ของสมเด็จพระเจา
มูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เป็นองค์กรหน่งท่ราลึกถึงพระเกียรติคุณอันย่งใหญ่ของ
ั
ี่
่
ึ
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชท่มีต่อปวงชนชาวไทย จึงได้จัดกิจกรรมต่าง
ิ ๆ ข้นเพ่อเทิดพระเกียรติพระองค์เสมอมา เช่น
่
่
ั
ิ
ื
8. ศูนย์สุวรรณภูมิศึกษา มหาวิทยาลัยรังสิต ตากสินมหาราชทมีตอปวงชนชาวไทย จงได้จดกิจกรรมตาง ๆ ขึ้นเพื่อเทดพระเกียรตพระองค์เสมอมา เชน การจดทำ
ี
ึ
�
ื
เหรียญทีระลึก การซื้อเครื่องมือแพทย์เพื่อรักษาผป่วยโดยการรวบรวมเงินบริจาคจากผมีจิตศรัทธา การเดนทางตาม
่
ิ
9. มูลนิธิพิพิธภัณฑ์มีชีวิต การจัดทาเหรียญท่ระลึก การซ้อเคร่องมือแพทย์เพ่อรักษาผู้ป่วยโดยการรวบรวมเงินบริจาคจากผู้มีจิตศรัทธา การเดินทาง
ื
ู้
ี
ื
ู้
ตามรอยการเดินทัพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และกิจกรรมเทิดพระเกียรติในลักษณะต่าง ๆ เป็นต้น มูลนิธิฯ
ี
ั
รอยการเดินทพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และกจกรรมเทิดพระเกยรติในลักษณะตาง ๆ เป็นตน มลนิธิฯ
้
ิ
่
ู
ี
�
้
ั
้
ี
่
ั
ั
ตระหนักดว่ากิจกรรมต่าง ๆ ทังทีภาครัฐและหน่วยงานเอกชนจดทำมาแลวนั้น งานทางดานวิชาการยังมีจำนวนน้อย
้
ั
�
้
ิ
้
ั
สถานที่ตั้ง ตระหนกด ีีว่ากิจกรรมต่าง ๆ ทงท่ภาครฐและหน่วยงานเอกชนจดทามาแล้วนน งานทางด้านวชาการยังมจานวนน้อย
ั
ี
ี
ิ
์
ิ
่
ี
ั
่
ึ
ี
่
ิ
ั
ิ
ิ
้
่
้
้ังเรืองราวเกยวกับพระราชประวตและพระราชกรณยกจต่อชาตบ้านเมองของพระองค์ ยงมเรองทต้องศกษาค้นคว้า
ี
่
ื
อกท
ี
ื
้
1.ศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจาตากสินมหาราช ทีอาคารจัดแสดงนิทรรศการบริเวณ มุมพระอุโบสถหลังใหม่ อีกทังเรื่องราวเกี่ยวกับพระราชประวัตและพระราชกรณียกจต่อชาติบานเมืองของพระองค ยังมีเรืองท่ต้องศึกษา
่
ิ
็
ั
เพ่มเติมอีกมาก มูลนิธิฯ จึงสนับสนุนให้มีการจัดสร้าง “ศูนย์ก�รเรียนรู้สมเด็จพระเจ้�ต�กสินมห�ร�ช”ขึ้น
ิ
ี
ู
้
วัดอินทารามวรวิหาร (บางยี่เรือใต) เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร ค้นคว้าเพิ่มเตมอีกมาก มูลนิธิฯ จึงสนับสนุนให้มีการจดสร้าง “ศูนย์การเรยนรสมเดจพระเจ้าตากสินมหาราช”ขึ้น
้
ึ
ึ
�
ื
ี
ี
ื
เพื่อเป็นไปตามวัตถุประสงคใหม่ของมูลนิธิประการหนึ่ง ซึ่งกำหนดว่าเพื่อสนับสนุนด้านการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสมเดจ
์
์
ั
2. เว็บไซตนิทรรศการเสมือนจริงในระบบดิจิทล (ฝากกับ Server ของมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี) เพ่อเป็นไปตามวัตถุประสงค์ใหม่ของมูลนิธิประการหน่ง ซ่งกาหนดว่าเพ่อสนับสนุนด้านการศึกษาท่เก่ยวข้องก ็ับ
ี
ี่
์ ศูนย์การเรียนรู้ท่จะจัดสร้างข้นน้จะเป็นแหล่งเรียนร
ี่
พระเจาตากสินมหาราช และสถาบันพระมหากษัตริย์ไทย ศูนยการเรียนรู้ทจะจัดสร้างขึ้นนี้จะเปนแหล่งเรียนรู้ทจะทำู้
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และสถาบันพระมหากษัตริย์ไทย
้
ี
็
ึ
ู้้สนใจได้ศึกษาหาความรู้เก่ยวกับสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช รวมท้งประวัติศาสตร์และ
ท่จะทาให้เยาวชนและผ
ให้เยาวชนและผูสนใจไดศกษาหาความรู้เกี่ยวกับสมเด็จพระเจ้าตากสนมหาราช รวมทั้งประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
ิ
ึ
�
้
ั
ี
ี
สมัยธนบุรีในเชงวิชาการทีน่าเชอถือและเหมาะสมกับสงคมไทยปัจจบันซึ่งต้องการเป็นสงคมทีมีความรู้เป็นฐาน
วัฒนธรรมสมัยธนบุรีในเชิงวิชาการท่น่าเช่อถือและเหมาะสมกับสังคมไทยปัจจุบัน ซ่งต้องการเป็นสังคมท่มีความรู้
ื่
ึ
ุ
ั
ื
ั
่
ี
่
ี
ิ
ิ
ี่
(Knowledge Base Soceity) เป็นสังคมโลกาภิวัตน์ (Globalization) ทการตดตอสอสารด้วยระบบดจิทัลไดกระจาย
เป็นฐาน (Knowledge Based Society) เป็นสังคมโลกาภิวัตน์ (Globalization) ที่การติดต่อสื่อสารด้วยระบบดิจิทัล
้
ื่
ิ
่
ั่
ี่
ี่
ออกไปทวโลกอย่างรวดเร็ว ซึ่งข้อมูลที่เผยแพร่นั้นจะมีทั้งข้อมูลทน่าเชื่อถือและข้อมูลทถูกบิดเบอน โดยเฉพาะข้อมูล
ื
ืูกบิดเบือน โดยเฉพาะ
ึ
ั
ี
ั
ได้กระจายออกไปท่วโลกอย่างรวดเร็ว ซ่งข้อมูลท่เผยแพร่น้นจะมีท้งข้อมูลท่น่าเช่อถือและข้อมูลท่ถ
ี
ั
ี
้
สมัยธนบุรี การมีความรู้เป็นพื้นฐานจะทำใหคนไทยสามารถวิเคราะห์และรู้เท่าทันข้อมูลต่าง ๆ เหล่านั้นได้
ข้อมูลสมัยธนบุรี การมีความรู้เป็นพื้นฐานจะท�าให้คนไทยสามารถวิเคราะห์และรู้เท่าทันข้อมูลต่าง ๆ เหล่านั้นได้


ความสำคัญของโครงการ
สมเดจพระเจ้าตากสนมหาราช ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองคหนึ่งทีเคารพศรัทธาอย่างสงในหมู่ชนชาว ภาพวาดฉัตรเบญจา จากหมายรับสั่งกรุงธนบุรี จัดงานพระเมรุที่วัดอินทาราม
ู
็
ิ
์
่
ภาพวาดฉัตรเบญจา จากหมายรับสั่งกรุงธนบุรี จัดงานพระเมรุที่วัดอินทารามวรวิหาร
ไทย ทงนี้เนื่องจากพระองคไดทรงกอบกู้เอกราชชาติไทยใหกลับคืนมา หลังจากท่กรุงศรีอยธยาแตกเมอ พ.ศ.2310
ั้
ุ
ื
่
ี
์
้
้
่
ี
ศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้รับความเมตตาจากเจ้าอาวาสวัดอินทารามวรวิหาร (บางยี่
ั
็
จากนั้นพระองคไดทรงสถาปนากรุงธนบุรีเปนเมืองหลวง ฟื้นฟูบ้านเมือง และสร้างความเป็นปึกแผนให้แก่สงคมไทย ศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้รับความเมตตาจากเจ้าอาวาสวัดอินทารามวรวิหาร (บางย่เรือใต้)
์
้
�
ั
ี
ึ
เรือใต) มอบอาคารหลังหนึ่งใหเป็นสถานทจดตงศูนย์การเรียนรู้สมเดจพระเจาตากสนมหาราช วัดอินทารามวรวิหาร
้
ิ
้
ด้วยเหตนี้หน่วยงานรัฐบาลหรือเอกชนหลายแห่งจงไดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ เหรียญ พระรูปปั้น กิจกรรมอื่นๆ มอบอาคารหลังหน่งให้เป็นสถานท่จัดต้งศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช วัดอินทารามวรวิหารเป็นวัดสาคัญ
ุ
ึ
้
ั้
ั
้
ี่
็
ท่มีประวัติความเป็นมาเก่ยวข้องกับสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เช่น ทรงสร้าง และบูรณปฏิสังขรณ์วัดอินทารามวรวิหาร
ี
ี
้
ี่
เป็นวัดสำคัญทมีประวัติความเป็นมาเกี่ยวข้องกับสมเด็จพระเจาตากสินมหาราช เช่น ทรงสร้าง และบูรณปฏิสังขรณ
์
49

หน้า ๔ หน้า ๕



พระองค์เสด็จมาทรงศีลบ�าเพ็ญพระกรรมฐานที่วัดแห่งนี้อยู่เนือง ๆ พระองค์โปรดให้มีงานพระเมรุหลายครั้ง ครั้งส�าคัญ
็
์
์
วัดอินทาราม พระองคเสดจมาทรงศลบำเพ็ญพระกรรมฐานทวัดแห่งนี้อยู่เนือง ๆ ในปี พ.ศ.๒๓๑๘ พระองคโปรดให
ี
ี่
ื
ั
คืองานพระเมรุเพ่อถวายพระเพลิงพระศพกรมพระเทพามาตย์หรือสมเด็จพระราชชนนีของพระองค์ คร้งเม่อ ้ แผนผังการดำเนินโครงการศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ื
สร้างพระเมรุเพื่อถวายพระเพลิงพระศพพระราชชนนี เมื่อพระองค์เสด็จสวรรคตเมื่อปีพ.ศ.๒๓๒๕ วัดอินทารามได้เปน
็
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเสด็จสวรรคตเม่อปี พ.ศ.2325 ได้มีการประดิษฐานพระบรมศพ ถวายพระเพลิงพระบรมศพ คณะกรรมการโครงการศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ื
ทประดษฐานพระบรมศพ ถวายพระเพลง และบรรจพระบรมอฐิ ด้วยความสำคัญดงกล่าววัดอินทารามจึงมความ
ั
ิ
ี
ั
ิ
่
ี
ุ
ี
และสันนิษฐานว่ามีการบรรจุพระบรมอัฐิและพระบรมราชสรีรังคารของพระองค์ไว้ท่วัดอินทารามวรวิหารแห่งน ี ้ ฝ่ายที่ 1 ฝ่ายที่ 2 ฝ่ายที่ 3 ฝ่ายที่ 4 ฝ่ายที่ 5 ฝ่าย
้
้
็
ั
ี
์
็
้
้
ิ
เหมาะสมในการเปนท่ต้งศูนย์การเรียนรูสมเดจพระเจาตากสนมหาราช นอกจากนี ยังไดรับความอนุเคราะหจาก
์
ึ
ิ
ี
�
่
ั
่
่
่
ี
้
ู
ั
ั
็
้
ิ
้
้
ดวยความสาคญดงกลาวจงสมควรอยางยงทจะตงศนยการเรยนรสมเดจพระเจาตากสนมหาราช ณ วดอนทารามวรวหาร ฝ่ายบริหารโครงการ ฝ่ายศึกษาวิจัยองค์ ฝ่ายจัดนิทรรศการ ฝ่ายจัดทำ จัดทำฐานข้อมูล
ิ
ู
ิ
ั
่
ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดอินทารามและคณะครูอาจารย์ทีสนับสนุนโครงการนี้เป็นอย่างดี
แห่งนี้ นอกจากได้รับความเห็นชอบจากเจ้าอาวาส ยังได้รับความอนุเคราะห์จากผู้อ�านวยการโรงเรียนวัดอินทารามและ ความรู้เพื่อการจัด ในสถานที่ นิทรรศการ ตำราและ E-Book
คณะครูอาจารย์ที่สนับสนุนโครงการนี้เป็นอย่างดี นิทรรศการ เสมือนจริง
วัตถุประสงค์
วัตถุประสงค์ - เตรียมงาน - การศึกษาวิจัยท ี่ -ปรับปรุงสถานท ี่ - นิทรรศการเสมือน - จัดพิมพ์งาน
่
ึ
ี่
ี
ู
ิ
่
ื
1. เพอ
ี
ิ
ี
ื
ู
ิเทดพระเกยรตสมเด็จพระเจ้าตากสนมหาราชในฐานะททรงกอบก้ ฟื้นฟบ้านเมอง และสถาปนา
1. เพื่อเทดพระเกยรติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในฐานะททรงกอบกู้ ฟื้นฟูบ้านเมือง และสถาปนากรุง โครงการ ผานการ ทั้ง 5 ห้อง ศกษาวิจัยใน
ิ
่
กรุงธนบุรีเป็นเมืองหลวง สังเคราะห์ ลักษณะตำรา
ธนบุรีเป็นเมืองหลวง
2. เพื่อสร้างศนย์การเรียนรู้สมเดจพระเจาตากสนมหาราชในเชิงวิชาการ เพื่อให้เยาวชนและผู้สนใจไดเรียนรู้ วิเคราะห์อย่าง
2. เพื่อสร้างศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในเชิงวิชาการ เพื่อให้เยาวชนและผู้สนใจได้เรียนรู้
็
ิ
้
้
ู
มีความเข้าใจเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของชาติสมัยธนบุรี เปนระบบ
็
มีความเข้าใจเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของชาตสมัยธนบุรี
ิ
ื
ั
3. เพ่อส่งเสริมให้เยาวชนและบุคคลท่วไปมีความภาคภูมิใจในประวัติและวัฒนธรรม ชาติ ตลอดจนคุณงาม
3. เพื่อสงเสริมให้เยาวชนและบุคคลทวไปมีความภาคภูมิใจในประวติและวัฒนธรรมชาต ตลอดจนคณงาม - จัดประชุมและ - เสนอรายงาน -เรื่องราวการจัด - จัดทำนิทรรศการ - จัดทำ E-Book
ิ
ั
ั่
ุ
่
ความดีในพระมหากษัตริย์และบรรพบุรุษ ศึกษาดูงานท ี่ แนวคด และ แสดง 5 ห้อง เชื่อมโยงคิวอาร์โค้ต
ิ
ความดีในพระมหากษัตริย์และบรรพบุรุษ
เกี่ยวข้อง เรื่องราวที่จะจัด
นิทรรศการ
การจัดทำโครงการและการดำเนินงาน
ก�รจัดทำ�โครงก�รและก�รดำ�เนินง�น - งานธรการและ - นำเสนอและจัด -เทคนิคการจดแสดง - เชื่อมโยงทำ - สนับสนุนการ
ั
ุ
หลังจากทมลนิธสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้อนุมติโครงการเมื่อ พ.ศ.2563 ต่อมาพลเรือเอก วสินธ์ สารบัญ รวบรวมข้อมูลท ี่ -ผลตสื่อจดแสดง ฐานข้อมูลการสบค้น จัดพิมพ์งานวิจัยใน
หลังจากที่มูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้อนุมัติโครงการเมื่อปี พ.ศ.2563 ต่อมา พลเรือเอก วสินธ์ สาริกะภูติ
่
ี
ั
ิ
ู
ื
ิ
ั
ประธานกรรมการมูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้ลงนามแต่งต้งคณะกรรมการโครงการบูรณปฏิสังขรณ์ซ่อมแซม
ั
สาริกะภติ ประธานกรรมการมลนิธสมเดจพระเจาตากสนมหาราชไดลงนามแตงตงคณะกรรมการโครงการ
็
้
ู
้
่
้
ิ
ั
ิ
ู
พระพุทธรูป 32 องค์ วัดอินทารามวรวิหาร และคณะกรรมการโครงการศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เหมาะสมเพื่อนำไป รูปแบบตำรา และ
ั
บรณปฏสงขรณ์ซ่อมแซมพระพุทธรูป 32 องค์ วัดอินทารามวรวิหาร และคณะกรรมการโครงการศนย์การเรียนรู้
ู
ู
ิ
ั
เมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ.2565 โดยมีผู้ทรงคุณวุฒิเป็นที่ปรึกษาโครงการฯ ได้แก่ ็ จดนิทรรศการ E-Book
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมื่อเดือนมีนาคม 2565 โดยมีผู้ทรงคุณวุฒิเปนที่ปรึกษาโครงการฯ ได้แก่
่
ิ
่
พระครูสุวิมลธรรมโสภิต - ตดตามงานในแต - สนับสนุนงาน -จัดนิทรรศการ -ออกแบบและผลิตสือ -จัดทำฐานข้อมูล
พระครูสุวิมลธรรมโสภิต
ิ
ิ
ิ
่
พลเรือเอก วสินธ์ สาริกะภูติ ิ ละขั้นตอน การจัดนิทรรศการ สื่อผสมดจิทัล ดจิทัล ทั้ง 2 มติ 3 การสืบค้น เชน
พลเรือเอก วสินธ์ สาริกะภูต
ิ
พลเรือเอก ประพฤติพร อักษรมัต จนสิ้นสุดโครงการ มิต ทั้ง ภาพนิ่งและ เอกสารโบราณ
พลเรือเอกประพฤติพร อักษรมัต
นายเอนก สีหามาตย์ ภาพเคลื่อนไหว
นายอเนก สีหามาตย์
ศาสตราจารย์ ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์ ์ - สนับสนุนงาน - สนับสนุนการ -ออกแบบและจัด -ออกแบบและจัดทำ
ศาสตราจารย์ ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท
์
(ส่วนรายชื่อคณะกรรมการมูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ดังเอกสารแนบท้ายเล่ม) ธุรการทั้งฝ่ายท่ ี จัดพิมพ์งาน นิทรรศการ เว็บดไซด์นิทรรศการ
้
(ส่วนรายชื่อคณะกรรมการมูลนิธิสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ดังเอกสารแนบท้ายเล่ม) 1- 5 จนสินสุด ศึกษาวิจัยในรูปแบบ ดจิทัล
ิ
โครงการ ตำรา และ E-Book
1. การดำเนินงานโครงการ
1. ก�รดำ�เนินง�นโครงก�ร - การประเมนงาน
ิ
้
ิ
่
การดำเนินโครงการศูนยการเรียนรูสมเดจพระเจาตากสนมหาราช แบงสวนงานจดนิทรรศการออกเป็น
์
้
็
่
ั
�
การดาเนินโครงการศูนย์การเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช แบ่งส่วนงานจัดนิทรรศการออกเป็น 5 ส่วน - การส่งมอบงาน
5 ส่วน ดังตารางนี้
ดังตารางนี้ -จดประชมสมมนา
ั
ุ
ั
สรุปงานโครงการ
และพิธีเปิดศนย์
ู


50