นาวิกศาสตร์ เดือน กรกฎาคม ๒๕๖๖

ประวััติิผู้้�เขีียน


ยศ-ชื่่�อ-สกุุล นาวัาเอกุ จิิระวััฒน์ อภิิภิัทรชื่ัยวังศ์ (รุ�น นติท.๓๐/นนร.๘๗)
ติาแหน�งปจิจิุบััน ผู้้�บัังคัับักุารโรงเรียนชืุ่มพลทหารเร่อ กุรมยุทธศกุษาทหารเร่อ (๑ ติ.คั. ๖๕-ปจิจิุบััน)
ำ
ั
ั
ึ
ประวััติิกุารศกุษา
ึ
ั
ึ
กุ ารศกุษากุ�อนเขี�ารบัราชื่กุาร
พ.คั. ๒๕-มี.คั. ๓๐ โรงเรียนมหาวัชื่ิราวัุธ มัธยมศกุษาปที� ๑-๕
ี
ึ
พ.คั. ๓๐-ม.คั. ๓๒ โรงเรียนเติรียมทหาร รุ�นที� ๓๐
ึ
ั
กุ ารศกุษาติามแนวัทางกุารรบัราชื่กุาร (ในประเทศ)
พ.คั. ๓๐-กุ.พ. ๓๒ โรงเรียนเติรียมทหาร รุ�นที� ๓๐
ี
�
กุ.พ. ๓๒-มี.คั. ๓๔ โรงเรียนนายเร่อ ชื่ั�นปที� ๑-๒ (แล�วัรบัทุนไปศกุษาติ�อ โรงเรียนรวัมเหล�าญี่ปุ�น)
ี
ั
ึ
ติ.คั. ๔๗-มี.คั. ๔๘ โรงเรียนนายทหารพรรคันาวัิน รุ�นที� ๔๖
ิ
ติ.คั. ๔๘-กุ.ย. ๔๙ โรงเรียนเสนาธกุารทหารเร่อ รุ�นที� ๖๖ สถาบัันวัชื่ากุารทหารเร่อชื่ั�นส้ง
ิ
ติ.คั. ๖๒-กุ.ย. ๖๓ วั ิทยาลัยเสนาธกุารทหาร รุ�นที� ๖๑ สถาบัันวัชื่ากุารป้องกุันประเทศ
ิ
ิ
กุ องบััญี่ชื่ากุารกุองทัพไทย
ึ
กุ ารศกุษาและฝึึกุอบัรมในติ�างประเทศ
็
เม.ย. ๓๔-มี.คั. ๓๙ ปรญี่ญี่าติรี วัิศวักุรรมไฟฟ้าอิเลกุทรอนกุส์ โรงเรียนรวัมเหล�าญี่ปุ�น
ิ
ิ
ี
�
็
ิ
�
ิ
เม.ย. ๓๙-มี.คั. ๔๑ ปรญี่ญี่าโท วัิศวักุรรมไฟฟ้าอิเลกุทรอนกุส์ โรงเรียนรวัมเหล�าญี่ปุ�น
ี
ิ
็
เม.ย. ๔๑-มี.คั. ๔๔ ปรญี่ญี่าเอกุ วัิศวักุรรมไฟฟ้าอิเลกุทรอนกุส์ Tokyo University of Science, JAPAN
ิ
กุ.ย. ๖๓-พ.ย. ๖๓ ติ ัวัแทนประเทศไปศึกุษาอบัรมและสัมมนาเชื่ิงปฏิิบััติกุารเกุี�ยวักุับักุารเม่องกุารปกุคัรองและ
ิ
ย ุทธศาสติร์ชื่าติิสาธารณรัฐประชื่าชื่นจิีน คัวัามสัมพันธ์ระหวั�างประเทศ ณ มหาวัิทยาลัย
ป ักุกุิ�ง สปจิ. โดย Dongfang Scholarships by Peking University
อ ่�น ๆ
กุ.ย.-พ.ย. ๕๖ เขี�าร�วัมสวันสนามทางเร่อนานาชื่าติิ ๒๐๐๓ เม่องซิิดนย์ ประเทศออสเติรเลีย
ี
(International Fleet Review 2003, Sydney, Australia) โดย เร่อหลวังกุระบัี�
ม.คั.-มี.คั. ๕๘ อบัรมหลกุส้ติรพัฒนาสัมพันธ์ระดบัผู้้�บัริหารกุองทัพเร่อ (พสบั.ทร.) รุ�น ๑๒ โดย กุพร.ทร.
ั
ั
ำ
กุ.พ.-เม.ย. ๖๒ อบัรมหลกุส้ติรกุารบัริหารงานติารวัจิในยคัดิจิิทัล (Police Administration in Digital Age
ั
ุ
: PADA) รุ�นที� ๒
�
มิ.ย.-กุ.ย. ๖๕ อบัรมหลักุส้ติรเคัร่อขี�ายผู้้�นำาแห�งกุารเปลี�ยนแปลงสำาหรบักุารเติบัโติแบับักุาวักุระโดด
ั
ิ
�
Transformational Executive Network for Exponential Growth (TEN X) รุ�นที ๑
จิ ัดโดย มหาวัิทยาลัยหอกุารคั�าไทย และ DeOne Academy
ติาแหน�งงานทีสาคััญี่
ำ
�
ำ
ั
ั
- ผู้้�บัังคัับักุองร�อย กุรมนกุเรียนนายเร่อรกุษาพระองคั์ โรงเรียนนายเร่อ (๒ เม.ย. ๔๔-๓๑ มี.คั. ๔๕)
ึ
์
- อาจิารยฝึ�ายศกุษา โรงเรียนนายเร่อ (กุองวัชื่าวัิศวักุรรมศาสติร์) (๑ เม.ย. ๔๕-๓๐ กุ.ย. ๕๗)
ิ
ึ
ึ
- หวัหน�ากุองกุารศกุษา ศ้นย์ฝึึกุทหารใหม� กุรมยุทธศกุษาทหารเร่อ (๑ ติ.คั. ๕๗-๓๐ กุ.ย. ๕๙)
ั
�
ำ
ำ
ั
- รองผู้้อานวัยกุารกุองวัิทยากุาร สานกุนโยบัายและแผู้น กุรมกุารส่�อสารและเทคัโนโลยีสารสนเทศทหารเร่อ
ทาหน�าที� ผู้้�อานวัยกุารโรงเรียนส่�อสารและเทคัโนโลยีสารสนเทศ สสท.ทร. (๑ ติ.คั. ๕๙-๓๐ กุ.ย. ๖๒)
ำ
ำ
- รองผู้้�บัังคัับักุารโรงเรียนพันจิ�า กุรมยุทธศกุษาทหารเร่อ (๑ ติ.คั. ๖๓-๓๐ กุ.ย. ๖๔)
ึ
ั
ึ
ิ
ำ
ำ
- ผู้้�อานวัยกุารสานกุงานราชื่นาวักุสภิา กุรมยุทธศกุษาทหารเร่อ (๑ ติ.คั. ๖๔-๓๐ กุ.ย. ๖๕)
ั
ึ
- ผู้้�บัังคัับักุารโรงเรียนชืุ่มพลทหารเร่อ กุรมยุทธศกุษาทหารเร่อ (๑ ติ.คั. ๖๕-ปจิจิุบััน)

บทคัดย่อ คลื่นลูกที่ ๓ (The Third Wave) เป็นเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตที่เริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๕๙ เป็นต้นมา ซึ่งเป็น
ั
�
ี
ิ
ี
ิ
ื
�
ช่วงเวลาท่โลกเร่มเข้าสู่การเช่อมต่อแบบย่งยวด ทุกท่และทุกเวลา รวมท้งเทคโนโลยี 5G กาลังถูกนามาใช้อย่างเต็มรูปแบบ
ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๖๓ และจะท�าให้เกิดการเชื่อมโยงข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) และเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ sensors,
Internet of Things (IoT) หรือกล่าวได้ว่า ทุกสิ่งทุกอย่างเชื่อมด้วยอินเตอร์เน็ต (Internet of Everything; IoE)
อีกทั้งมีการน�าเทคโนโลยีโลกเสมือน Augmented Reality (AR), Virtual Reality (VR) และ Mixed Reality (MR)
ั
มาประยุกต์ใช้กับหน่วยงานการฝึกหัดศึกษา อบรม และการรักษาพยาบาลทางไกล ย่งไปกว่าน้น Big data และ
ิ
เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เข้ามามีบทบาทในการขับเคลื่อนกระบวนการวิเคราะห์ที่ซับซ้อน และกระบวนการ
ึ
�
�
อัตโนมัติ จนทาให้เกิดการดาเนินการในรูปแบบใหม่เกิดข้นในงานทุกๆ แขนง อาทิเช่น การศึกษา การเกษตร การจราจร
การขนส่ง การรักษาพยาบาล การท่องเที่ยว รวมทั้งด้านการทหาร ดังนั้น กองทัพเรือจะต้องปรับตัว ปรับวัฒนธรรม
ื
ี
องค์กร และเปล่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัล (Digital Transformation) อย่างจริงจัง เพ่อเป็นองค์กรดิจิทัล (Digital Organization)
ที่เหมาะสมและทันสมัย โดยผู้เขียนได้ก�าหนดกรอบแนวคิดองค์ประกอบในการพัฒนาพื้นที่กองทัพเรือ - สัตหีบ เป็น
กรณีศึกษา ให้เป็นพื้นที่กองทัพเรืออัจฉริยะ (Smart Navy Base) สอดรับกับแผนการพัฒนาเมืองอัจฉริยะ (Smart
City) ของรัฐบาล ซึ่งจะน�าไปสู่การบริหารจัดการเป็นเลิศ ทันสมัย เหมาะสม ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพ และบท
้
ั
ั
้
่
สรปสงทาย ดวยค�ายอ ๗ ตวอกษรของ D.I.G.I.T.A.L
่
ุ
๑. บทนำำ� (Introduction)
การกาวเขาสูโลกเทคโนโลยดจทลทีเขยนไวในหนงสอ “คลืนลกทีสาม” (The Third Wave) โลกยุคปฏิิวตขอมล
ั
่
่
ี
ิ
ู
ี
ิ
ิ
ั
้
ั
้
ื
ู
้
่
่
้
ุ
่
่
ู
่
ู
ั
่
้
ิ
ิ
์
ึ
ขาวสารของอลวน ทอฟฟเลอร (Alvin Toffler) กลาวโดยสรปวา “คลืนลกทีสาม” หมายถงยุคของการปฏิิวตขอมล
่
์
ั
ื
ื
ข่าวสาร เป็นยุคแห่งการเช่อมโยงและเข้าถึงข้อมูลจากทุกหนทุกแห่ง มีองค์ประกอบพ้นฐานด้านเทคโนโลยีเข้ามารองรับ
ื
ั
ท้งเคร่องคอมพิวเตอร์และโครงสร้างโทรคมนาคม เกิดเป็นชุมชนเครือข่าย ผู้คนในแต่ละมุมโลกสามารถเข้าถึงข้อมูล
ี
ื
และบริการต่างๆ ในเครือข่ายท่เช่อมต่อกันได้ เรียกว่าอินเทอร์เน็ต เป็นจุดเร่มแห่งการเปล่ยนและเกิดเป็นระบบ
ิ
ี
๑,๒
เศรษฐกิจใหม่ (New Economy) ที่ขับเคลื่อนอยู่บนเครือข่าย และเกิดการเชื่อมโยงและวิวัฒนาการไปสู่การพัฒนาใน
ด้านอื่นๆ ของวิถีชีวิต ซึ่งเป็นยุคที่อินเทอร์เน็ตจะไม่ใช่แค่ส่วนเสริมส่วนหนึ่งของชีวิต แต่จะกลายเป็นส่วนที่ขาดไม่ได้
อีกต่อไปของการใช้ชีวิต จนถึงปัจจุบันมีการพัฒนาเทคโนโลยีการส่อสารและสารสนเทศมาอย่างต่อเน่อง และเร่มมีการ
ิ
ื
ื
ใช้เทคโนโลยี 5G ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๖๓ เป็นต้นมา ซึ่งจะท�าให้การใช้ประโยชน์ของอุปกรณ์ Internet of Things (IoT),
Sensors และอุปกรณ์พกพาหรืออุปกรณ์สวมใส่ มีมากขึ้นตามมาด้วย และเมื่อทุกอย่างเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต ก็จะ
ั
�
ทาให้รูปแบบการใช้ชีวิต การดาเนินธุรกิจ การจัดการองค์กร แม้กระท่งการบริหารจัดการและการปฏิิบัติการทางทหาร
�
่
ั
ี
การเรยน การฝึก การรกษาความปลอดภย การแพทย์ การสาธารณสข ฯลฯ ของบคลากรทจะต้อง
ั
ุ
ี
ุ
เปลี่ยนแปลงไปด้วย
นาวิกศาสตร์ 50
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ภ�พที่ ๑ Smart City
ที่มา : https://www.engineeringtoday.net/เมืองอัจฉริยะ-smart-city-คืออะไร/
ในปัจจุบัน “เมืองอัจฉริยะ” หรือ “Smart City” เป็นกระแสที่ก�าลังมีการพัฒนากันทั่วโลก ตามภ�พที่ ๑ เพราะ

เป็นเรื่องของการน�าเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้กับเมืองเพื่อให้มีการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สร้างความปลอดภัยได้
มากขึ้น ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการสาธารณะของเมืองได้อย่างรวดเร็ว การเชื่อมโยงข้อมูลข่าวสารถึงกันเพื่อช่วย
�
พัฒนาระบบบริการและการจัดการให้มีประสิทธิภาพสูงสุด แนวคิดในการนาเทคโนโลยีมาพัฒนาเมืองให้มีความอัจฉริยะ
ุ
ั
ื
่
ิ
่
(Smart) นัน จะตองมความรวมมอจากทกภาคสวน ทังภาคธรกจ รฐบาล รวมถงประชาชนในพืนทีรวมกนพฒนาเมอง
ุ
้
ึ
ั
่
้
ั
ื
้
ี
่
้
ั
ิ
ิ
ั
ี
่
่
ื
ิ
้
ั
สาหรบประเทศไทย การประกาศนโยบายขบเคลอนเศรษฐกจและสงคมดจทล (Digital Economy) ทจะเนน
ั
�
ึ
้
ิ
ี
่
้
การผลกดน Smart City ใหเปนกลไกทจะสรางโอกาสในการขยายตวของเศรษฐกจในระดบพนทใหดขน โดยกระทรวง
่
ั
ี
ั
ี
้
ื
ั
ั
้
็
้
ี
ิ
็
�
ั
ิ
่
ั
้
ิ
ิ
ื
ิ
ิ
ี
ี
ิ
้
ื
ั
ื
่
ดจทลเพอเศรษฐกจและสงคม หรอ ดอ ไดมอบหมายใหสานกงานสงเสรมเศรษฐกจดจทล หรอ ดปา (DEPA) เปนหนวย
ั
้
่
ื
งานทีชวยขบเคลือนการพฒนาเมองอจฉรยะ ตังเปาระยะแรกจะพฒนา ๗ จงหวด ไดแก ภเกต เชยงใหม ขอนแกน
ู
ั
่
่
่
้
่
้
ั
ั
ิ
้
ั
็
่
ั
ั
่
ี
ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา และกรุงเทพฯ ซึ่งอ�าเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี เปรียบเสมือนเมืองของทหารเรือ เพราะเป็น
๓,๔
ที่ตั้งของหน่วยงานหลักของกองทัพเรือหลายหน่วยงาน ผู้เขียนเห็นว่า เพื่อให้แผนการพัฒนาตัวเมืองสัตหีบสอดคล้อง
กับแผนการพัฒนาจังหวัดชลบุรี ให้เป็นเมืองอัจฉริยะ (Smart City) จ�าเป็นต้องวางกรอบแนวความคิด แผนพัฒนาให้
ื
�
ึ
ี
พ้นท่กองทัพเรือ - สัตหีบ เป็นเมืองอัจฉริยะหน่งของจังหวัดชลบุรีด้วยเช่นกัน โดยการบูรณาการเทคโนโลยีท่สาคัญของ
ี
Smart City คือ Internet of Things (IoT) และการบูรณาการข้อมูล Big Data จาก CCTV, IP camera, Sensors,
ี
ี
ี
Intelligence Traffic System (ITS) และเทคโนโลยีท่มีความชาญฉลาดอ่นๆ เพ่อเปล่ยนแปลงให้พ้นท่กองทัพเรือ - สัตหีบ
ื
ื
ื
มีความปลอดภัย และน่าอยู่ ให้เป็นพื้นที่ ที่มีการบริหารจัดการเป็นเลิศ เหมาะสม ทันสมัย และมีประสิทธิภาพด้วย
เทคโนโลยีการสื่อสารและสารสนเทศ
�
สาหรับกองทัพเรือ ตามนโยบาย พลเรือเอก สมประสงค์ นิลสมัย ผู้บัญชาการทหารเรือ ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๕ น ี ้
ี
ื
ื
ู
ื
ุ
ั
เป็นการสานงานต่อเน่อง จากนโยบายผ้บัญชาการทหารเรอท่ผ่านมา เพ่อให้บรรลเป้าหมายตามวิสยทัศน์และ
ยุทธศาสตร์กองทัพเรือตลอดจนรวมพลังขับเคล่อนกองทัพเรือตามยุทธศาสตร์กองทัพเรือระยะ ๒๐ ปี ไปสู่การเป็น
ื
นาวิกศาสตร์ 51
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ี
่
“หนำ่วยง�นำคว�มมันำคงท�งทะเล ท่มีบทบ�ทนำำ�ในำภูมิภ�คและเป็นำเลิศในำก�รบริห�รจัดก�ร และก�รส่งมอบคุณค่�
ื
ให้แก่ประช�ชนำและสังคม” ผู้เขียนคิดว่ากองทัพเรือจึงควรมุ่งเข้าหาโอกาสและส่งท้าทายในการขับเคล่อนกองทัพเรือ
ิ
ี
ื
ให้เข้าสู่กระแสดิจิทัลอย่างจริงจัง เพ่อเข้าสู่การเป็นองค์กรดิจิทัล (Digital Organization) ท่บริหารจัดการเป็นเลิศ
เหมาะสมและทันสมัย นอกจากน้ ในยุคของข้อมูลข่าวสาร (Information Age) และยุคของดิจิทัล (Digital Age) เป็นยุค
ี
แห่งการเชื่อมโยง และเข้าถึงข้อมูลจากทุกหนทุกแห่ง รองรับเรื่องของ Internet of Things (IoT) ที่อุปกรณ์สิ่งของ
เกือบจะทุกอย่างเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต อุปกรณ์พกพาหรือหน้ากาก/แว่นสวมใส่ในโลกเสมือน ประกอบกับระบบ
ั
การส่อสารเทคโนโลยี 5G ท่มีการประยุกต์ใช้ในประเทศไทยแล้ว อีกท้งการไหลเวียนแบบ real time ของข้อมูลขนาดใหญ่
ี
ื
(Big data) และเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ได้รับการพัฒนาเรียนรู้ขึ้นตามล�าดับ
ดังนั้น กองทัพเรือควรวางกรอบแนวคิด ปรับวัฒนธรรมองค์กรและมีวิสัยทัศน์ให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก
�
ยุคดิจิทัล จาเป็นต้องศึกษาทบทวนสภาวะแวดล้อมของระบบดิจิทัลของกองทัพ/หน่วยงาน ในปัจจุบัน และศึกษา
วิเคราะห์ ปัจจัยส�าคัญเพื่อพัฒนาไปสู่องค์กรดิจิทัล (Digital Organization) โดยบทความนี้ ผู้เขียนจะใช้พื้นที่สัตหีบ
ั
เป็นกรณีศึกษา ซ่งมีหน่วยงานหลักๆ ต้งอยู่หลายหน่วยงาน เช่น กองเรือยุทธการ กองการฝึก ทัพเรือภาคท่ ๑
ึ
ี
หน่วยบัญชาการนาวิกโยธิน หน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง ฐานทัพเรือสัตหีบ ท่าเรือ กองการบิน
ทหารเรือ กรมอู่ทหารเรือ ท่าเรือ โรงพยาบาลทหารเรือ สถานที่ท่องเที่ยวของกองทัพเรือ แหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ เป็นต้น
ให้สอดรับกับแผนการพัฒนาเมืองอัจฉริยะ (Smart City) จังหวัดชลบุรี ด้วยเพื่อก�าหนดโครงสร้างและกรอบแนวคิด
ื
่
ึ
ี
ื
ิ
ั
้
่
ี
ี
ื
องค์ประกอบในการพัฒนาพ้นทกองทัพเรอสัตหบให้เป็น “พนท่กองทัพเรืออจฉรยะ” (Smart Navy Base) ซงจะ
น�าไปสู่การปฏิิบัติงานที่เหมาะสม ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ และทันสมัยเป็นเลิศในภูมิภาคในการบริหารจัดการ
๒. นำิย�มของ “พื้นำที่กองทัพเรืออัจฉริยะ” (Smart Navy Base)
พนทกองทพเรออจฉรยะ (Smart Navy Base) หมายถง บรเวณพนทในกองทพเรอทไดนาเทคโนโลยีดจทล
ั
ิ
ื
ี
ื
ึ
้
�
ิ
้
ิ
ั
่
้
ื
ี
่
ี
ื
ั
่
ั
ิ
(Digital Technology) และนวัตกรรมท่ทันสมัยและมีความเป็นอัจฉรยะ (Smart) มาประยุกต์ใช้ในการปรับปรุง
ี
ิ
ั
�
ิ
�
กระบวนการทางาน การปฏิบติการ การรักษาความปลอดภัยในหน่วย การฝึกหัดศึกษาอบรม การสนับสนุนการส่งกาลัง
ิ
ี
่
ิ
ู
่
บารง การคมนาคมภายในหนวย การทองเทยว การวเคราะหขอมลขนาดใหญ (Big data analytics) การบรหารจดการ
์
้
ุ
่
�
่
ั
ี
ิ่
ื้
ิ่
ี่
ั้
ื่
ภายในพนทกองทพเรอ ทงภายในอาคาร และนอกอาคารสถานท เพอเพมประสทธภาพ เพมขดความสามารถ เพม
ี่
ั
ิ
ิ
ิ่
ื
ั
�
ิ
็
้
ั
้
่
้
ความสะดวกรวดเรว เพมความปลอดภัย รวมทงการบริการแก่กาลงพล แต่ละหน่วยให้ครอบคลุมกวางขวางทวทงพืนที ่
้
ั
่
ั
ื่
หรือเชอมโยงกับหน่วยงานอน ๆ นอกพนทหากจาเป็น โดยมีระบบการสอสาร และเทคโนโลยีสารสนเทศ ทเชอมโยง
�
ื่
ื้
ี่
ื่
ื่
ี่
ประมวลผล จัดเก็บ วิเคราะห์ ป้องกันและแจกจ่าย แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารของผู้ใช้ในแต่ละระดับ
๓. ก�รก้�วสู่วัฒนำธรรมองค์กรดิจิทัล
เมื่อแนวโน้มขององค์กรยุคปัจจุบันก�าลังพลิกโฉมหน้าปรับเปลี่ยนเข้าสู่ยุคแห่งเทคโนโลยี กลายเป็นองค์กรดิจิทัล
ึ
(Digital Organization) อย่างเห็นเด่นชัดเป็นรูปธรรมมากข้น การเปล่ยนผ่านขององค์กรจึงไม่อาจหมายความเพียง
ี
แค่การลงทุนซื้ออุปกรณ์ไอที อุปกรณ์ดิจิทัลใหม่ ๆ หรือการลงทุนด้านโปรแกรมและซอฟต์แวร์อันทันสมัยเพียงอย่าง
เดียวเท่านั้น แต่ต้องมีการปรับเปลี่ยนให้ลงลึกไปจนถึงแก่น และหัวใจส�าคัญของการด�าเนินงาน นั่นก็คือ วัฒนำธรรม
ื
ขององค์กร (Digital Culture) ท่ต้องสอดคล้องกับการก้าวสู่การเป็นองค์กรดิจิทัลให้ได้อย่างย่งยืน ก่อนอ่นผู้เขียน
ั
ี
ี
ี
้
่
่
ี
่
้
�
่
้
ั
ี
อยากใหทาความเขาใจเกยวกบการเปลยนผานสยุคดจทล (Digital Transformation) วาตองมการเปลยนแปลง
ิ
่
ั
ิ
่
ู
ิ
ไปในทศทางใดบาง เพือจะกาวไปสูผลส�าเรจตามทีมุงหวงไว ้
้
ั
่
่
็
้
่
่
นาวิกศาสตร์ 52
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

๓.๑ ปรับกระบวนำคิดดิจิทัล (Digital Mindset) ของก�าลังพลในหน่วยงาน หรืออาจเรียกว่า การตระหนักรู้ด้าน

ั
ื
�
ดิจิทัล (Digital Awareness) การปรับกระบวนการคิด วิสัยทัศน์ และความเช่อม่น ตั้งแต่ผู้บริหารสูงสุดลงไปสู่กาลังพล
�
ี
ทุกระดับ เร่มจากผู้บังคับบัญชาแต่ละระดับท่ต้องน�าเสนอและทาให้กาลังพลภายในหน่วยงานของตนมองเห็นว่าการคิด
ิ
�
ในเชิงบริหารยุคใหม่นั้นจะต้องอยู่ในรูปแบบดิจิทัลทั้งระบบ เมื่อมีแนวทางการด�าเนินงานที่ชัดเจนแล้ว ก็ต้องลงทุนใน
ด้านงบประมาณและโครงสร้างพ้นฐานของหน่วยงานให้มีความพร้อมและสอดคล้องกับการเปล่ยนแปลงไปสู่การเป็น
ื
ี
องค์กรยุคดิจิทัล
๓.๒ ปรับกระบวนำก�รทำ�ง�นำด้วยดิจิทัล (Digital Process) ระบบงานและกระบวนการต่าง ๆ ภายในหน่วย
ั
ื
ื
งานจะต้องเช่อมโยงกันเป็นฐานข้อมูลขนาดใหญ่ และเป็นข้อมูลชุดเดียวกันท้งหน่วย โดยมีเทคโนโลยีเป็นเคร่องมือ
ส�าคัญในการจัดเก็บ วิเคราะห์ และประมวลผลข้อมูลแบบองค์รวม ข้อมูลต่าง ๆ จะไม่ถูกจัดเก็บแบบต่างคนต่างเก็บ
และต่างคนต่างใช้อีกต่อไป แต่จะต้องปรับเปลี่ยนมาเป็นรูปแบบระบบฐานข้อมูลกลาง บนระบบคลาวด์ เพื่อลดความ
ซ�้าซ้อนในการจัดเก็บ และก�าลังพลแต่ละระดับสามารถเข้าถึงข้อมูลหน่วยงานที่อัพเดตใหม่อยู่เสมอ แต่ทว่า ต้องมีการ
�
กาหนดสิทธ์และอานาจ (Authority) ในการเข้าถึงแต่ละคน ว่าเข้าในระบบได้ระดับไหน ดูข้อมูลได้ลึกขนาดไหน เป็นต้น
ิ
�
๓.๓ ปรับทักษะก�รใช้เทคโนำโลยีดิจิทัล (Digital Skills) หน่วยงานยุคใหม่จะลดการใช้กระดาษลงจนมีแนวโน้ม
ึ
ั
เป็นศูนย์ในอนาคต ด้วยทรัพยากรป่าไม้ท่ลดจานวนลงส่งผลให้เราต้องใช้กระดาษอย่างประหยัดมากข้น หน่วยงานท้งหลาย
�
ี
ต่างต้องลดต้นทุนในการดาเนินงาน โดยเฉพาะการส่งซ้อกระดาษเพ่อใช้งานภายในหน่วย ประกอบกับข้อมูลทุกส่งทุกอย่าง
ื
ั
ื
ิ
�
ของหน่วยในปัจจุบันจะเก็บบันทึกไว้ในระบบฐานข้อมูลท้งออฟไลน์ และออนไลน์ กาลังพลในหน่วยงานยุคดจทล
ั
ิ
ั
ิ
�
จึงต้องปรับตัวให้มีความรู้ ความสามารถ ตลอดจนมีทักษะในการใช้เทคโนโลยี และอุปกรณ์ทันสมัยรูปแบบใหม่ ๆ
ึ
่
ื
่
็
ู
์
้
ี
ท่อพเดตความเคลอนไหวอยเปนระยะ รวมไปถงการใชซอฟตแวรและโปรแกรมตาง ๆ ในการประมวลผลขอมล
่
ู
์
้
ั
ิ
ิ
้
่
่
ื
ิ
ิ
ั
ิ
ิ
ิ
�
้
ั
่
็
ุ
่
�
้
ู
และปอนคาสงไดอยางรวดเรว เพอใหการทางานในหนวยงานยุคดจทลเกดประสทธภาพและประสทธผลสงสดอยเสมอ
่
ู
ั
๓.๔ ปรบวฒนำธรรมองคกรสดจทล (Digital Culture) การจะกาวสการเปนองคกรดจทลไดอยางยงยน
ั
ิ
ิ
ู
์
่
ั
ิ
์
้
่
็
ั
ู
ื
้
ิ
่
ั
่
หรือไม่น้น วัฒนธรรมการทางานแบบดิจิทัลมีส่วนสาคัญอย่างมาก โดยปกติแล้วหน่วยงานยุคใหม่ก็ล้วนแล้วแต่ม ี
�
�
ั
�
ื
วัฒนธรรมการทางานท่มุ่งเน้นการปรับปรุงกระบวนงานอย่างต่อเน่อง หรือการสร้างผลงานในเชิงนวัตกรรมเพ่อแก้
ี
ื
ปัญหา และลดอุปสรรคในการดาเนินงานอย่างไม่หยุดน่ง หากองค์กรขับเคล่อนความเป็นดิจิทัลเข้าสู่กระบวนการทางาน
�
ิ
�
ื
่
ี
ู
�
ุ
ิ
็
ึ
ในแบบเชงลก ปัญหาและอปสรรคแบบเดม ๆ ขององค์กรกจะลดน้อยลงตามไปด้วย และเปลยนรปแบบการทางาน
ิ
ั
ี
ขององค์กรให้ก้าวไปในทิศทางท่สอดคล้องกับสถานการณ์ความเป็นโลกาภิวัตน์ในโลกยุคปัจจุบันได้ คือ มีท้งความเช่อมโยง
ื
คล่องตัว สะดวก ไม่จ�ากัดเวลาและสถานที่ และตอบโจทย์ความต้องการได้อย่างรวดเร็ว
้
๓.๕ เตรยมคว�มพร้อมทงระบบ เม่อผู้นา ผู้บริหารยุคใหม่ต่างมีความคาดหวังให้องค์กรเปล่ยนแปลงและก้าวไป
ี
ั
�
ื
ี
ี
สู่ความเป็นดิจิทัลได้อย่างจริงแท้แน่นอน ส่งท่องค์กรจะต้องผลักดันให้เกิดการเปล่ยนแปลงขนานใหญ่ก็คือ “คน”
ี
ิ
ื
�
เพราะทรัพยากรบุคคลเป็นหัวใจสาคัญของการดาเนินงาน หากหน่วยงานไม่สามารถเช่อมโยงกาลังพลกับความเป็น
�
�
ึ
ดิจิทัลเข้าไว้ด้วยกันแล้ว วัฒนธรรมองค์กรยุคดิจิทัลก็ไม่อาจเกิดข้นได้จริง นับเป็นโจทย์ท้าทายท่ทุกองค์กรต้องแก้
ี
�
ให้ตรงจุด ทาอย่างไรให้กาลังพลเดิมก้าวผ่านสู่การเปล่ยนแปลงได้โดยไม่เกิดความขัดแย้ง ทาอย่างไรให้สามารถดึงศักยภาพ
�
ี
�
ด้านดิจิทัลในตัวบุคคลมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่หน่วยงาน และทาอย่างไรจึงจะเข้าถึง และเข้าใจคนทางานยุคใหม่
�
�
ื
ี
อย่างคน Gen-Y, Gen-Z ท่มีความสามารถด้านเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างเต็มเปี่ยม เพ่อเปิดโอกาสให้พลังคนยุคใหม่ได้
ื
ั
ขับเคล่อนองค์กรในยุคดิจิทัลได้อย่างย่งยืน เพราะการสร้างวัฒนธรรมองค์กรไปสู่ความเป็นองค์กรยุคดิจิทัลน้นต้อง
ั
นาวิกศาสตร์ 53
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

�
ี
�
อาศัยความร่วมมือร่วมใจจากกาลังพลทุกคนในหน่วย ประกอบกับการสร้างตัวอย่างท่ดีจากผู้นาและผู้บังคับบัญชา
ื
�
�
ี
�
�
เป็นสาคัญ การส่อสาร การให้ความสาคัญ และการช้นาวิสัยทัศน์ล้วนมีผลต่อการกาหนดทิศทางของหน่วยเสมอ
เพื่อน�าไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่จะน�าพาทั้งหน่วยงานให้ก้าวไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคง
๔. ก�รประยุกต์ใช้ 5G กับหนำ่วยง�นำในำพื้นำที่กองทัพเรือ
ิ
�
�
ี
ี
เทคโนโลยี 5G ถือเป็นส่งท่คาดหวังว่าจะมาเปล่ยนวิธีการทางานของเราไปอย่างสมบูรณ์โดยนาเสนอความจุข้อมูล
่
�
ขนาดใหญ่ ความเร็วท่รวดเร็วและความหน่วงท่ตามาก 5G นับเป็นย่างก้าวท่ย่งใหญ่กว่ารุ่นก่อน ๆ ของเทคโนโลย ี
ี
ิ
ี
ี
เครือข่ายไร้สาย คุณสมบัติของ 5G ไม่เพียงแต่จะเพ่มประสิทธิภาพของการส่อสาร อีกท้งยังปลดปล่อยศักยภาพ
ื
ิ
ั
ี
ี
ของระบบอัตโนมัติ ท่สาคัญจะช่วยนาไปสู่การใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีท่เกิดมาก่อนอย่างเช่น ความจริงเสมือน
�
�
(Augmented Reality และ Virtual Reality), ระบบคลาวด์ (Cloud system), Internet of Things (IoT)
และปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) แน่นอนเครือข่ายไร้สาย 5G เริ่มถูกน�ามาใช้งานอย่างจริงจังตั้งแต่
ิ
ึ
�
ี
ปี พ.ศ. ๒๕๖๓ เป็นต้นมา ซ่งส่งผลกระทบอย่างชัดเจนในทุกระดับและนาไปสู่ความเป็นไปได้อย่างไม่มีท่ส้นสุด องค์กร
ื
ี
�
หน่วยงานต่าง ๆ จะต้องเตรียมความพร้อมสาหรับความเป็นไปได้ ท่การเช่อมต่อบนเครือข่ายไร้สายน้ จะมอบให้
ี
ึ
ุ
่
ี
ั
แก่หน่วยงานทเรวสดซงยอมรบในการเปลยนแปลงทเกดขน ผ้บรหารหรอผ้บงคบบญชาจะต้องตระหนก และเข้าใจ
็
้
่
ิ
ึ
่
ั
ิ
ื
ี
ู
ั
่
ี
ั
ั
ู
ื
ิ
�
�
้
เทคโนโลยีดจิทัลน้ว่านามาใช้อะไร อย่างไรได้บ้าง เพ่อให้ได้ประสทธิภาพการทางานทสูงขน รวดเร็ว และตรวจสอบ
่
ิ
ี
ึ
ี
ั
ี
�
ั
ื
ติดตามได้ รวมท้งการบริการ การสวัสดิการแก่กาลังพล จากผลท่ได้รับจากการเช่อมต่อบนเครือข่ายไร้สาย 5G น้นคาดว่า
ิ
์
ิ
ึ
จะพลกโฉมของโลกทังในเชงพาณชยรวมถงดานการทหาร (5G for Military)
้
ิ
้
้
่
่
ู
ิ
ุ
้
จดเดนเครอขาย 5G คอ สามารถตอบสนองความตองการของผใชไดดยงขน และนาผใชเขาสอารยธรรมโลกออนไลน ์
ู
ี
้
้
ู
่
ึ
้
ื
้
ื
�
้
้
่
ู
ั
ไดอยางสมบรณ มพลงในการเปลียนแปลงการปฏิิบตงานทางทหารสามารถเพิ่มความพรอม และรองรบความสามารถ
์
่
ั
ี
้
้
ิ
ั
่
ั
ั
่
ุ
การปฏิิบตภารกจใหม ๆ ดวยอปกรณพกพาหรออปกรณสวมใสอนเหนไดจากกองทพอากาศสหรฐฯ ใชชด Android
ุ
้
ั
ุ
ั
ิ
้
ิ
์
็
ื
้
์
่
ั
้
Assault Kit และ Battlefield Airmen เพือเพิมการรบรูสถานการณรวมกนในแบบ Real Time อกทังยงเพิมความ
่
์
ั
่
่
ั
่
ี
้
ี
ั
้
ี
่
่
ิ
ื
้
็
่
ั
่
ิ
ี
สามารถในการบญชาการ สงเหลานถอเปนสงทยกระดบการใชเทคโนโลย Smart phone และ Tablet
ในรูปแบบใหม่ของทางทหารเมื่อ 5G ถูกน�ามาใช้ในทางทหาร การพัฒนากองทัพเรือ ฐานทัพเรือ ที่จะต้องเชื่อมต่อด้วย
เครือข่าย 5G แทนการเชื่อมต่อในแบบเดิมถือว่าเป็นไปได้ และเป็นโอกาสในการย้ายตัวเองจากบทบาทในศตวรรษที่
๒๐ ที่ใช้เครือข่ายเป็นศูนย์กลาง (Network - Centric Infrastructure) ไปสู่ในศตวรรษที่ ๒๑ ที่โครงสร้างพื้นฐานนั้น
ใช้ข้อมูลสารสนเทศเป็นศูนย์กลาง (Information - Centric Infrastructure) ผลท่ได้จะทาให้ประสิทธิภาพการปฏิิบัต ิ
ี
�
ี
ั
งานน้นจะดีข้น และผลักดันระดับการเตรียมความพร้อมท่สูงข้น ด้วยต้นทุนท่ถูกลง (High Tech, Low Cost) อย่างเช่น
ึ
ี
ึ
5G ท�าให้อุปกรณ์ VR ที่เชื่อมต่อกับระบบคลาวด์ด้วยการหน่วงของเวลาที่ต�่ามาก จนท�าให้การควบคุมและสั่งการของ
�
ี
ึ
่
การฝึกจาลอง (Simulation) เป็นไปในแบบ Real Time ซ่งการใช้เทคโนโลยีน้ท่ต้นทุนตาเพ่อพัฒนาทักษะการเดินเรือ
ี
�
ื
้
�
ื
เทียบเรือ จอดเรือ ท้งเรือผิวนา เรือดานา ของนายทหารพรรคนาวิน และทักษะการบินเบ้องต้นของศิษย์
้
ั
�
�
ิ
ี
การบินทหารเรือก่อนท่จะเร่มปฏิิบัติจริง ด้วยการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ประเภทสวมใส่อย่างอุปกรณ์ แว่น VR แบบจอ
่
ี
ึ
้
ิ
ี
ิ
้
สวมบนศรษะ (Head-Mounted Displays: HMDs) แทนการใชเครืองฝกจ�าลอง นันจะท�าใหการฝกมประสทธภาพ
้
ึ
่
่
่
ทีมากขึน ฝกไดทละหลาย ๆ คน และมตนทนที่ถกลง ตามในภ�พที ๒ ซึงในพืนทีสตหบ กเปนทีตังของกองการฝก
ึ
็
็
้
้
ี
ี
ุ
่
ู
ี
่
้
้
้
ึ
ั
่
ี
ั
ื
่
กองเรอยทธการ (กฝร.กร) เปนหนวยงานทีรบผดชอบการฝกตางๆ ของกองทพเรอดวย รวมทังมกองการบนทหารเรอ
็
ุ
ั
ิ
ื
้
่
ิ
้
ื
ึ
้
็
ี
์
้
ุ
ี
ิ
่
ิ
่
ั
้
่
ั
อยในพืนทีสตหบเชนเดยวกน จ�าเปนตองน�าเทคโนโลย 5G มาประยุกตใชเพือเพิมประสทธภาพและลดตนทนในการ
้
่
ี
่
ู
นาวิกศาสตร์ 54
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ภ�พที่ ๒ การฝึกบินเฮลิคอปเตอร์จ�าลองโดยการสวมอุปกรณ์แว่น VR
ที่มา : https://warisboring.com/air-force-helicopter-pilots-pas sing-training-program-six-weeks-early-thanks-tovirtual-reality/
ิ
่
ึ
ิ
์
่
ฝกศษยการบนในอนาคตอยางแนนอน
ุ
ั
�
ิ
ั
็
ั
่
ึ
ี
ั
ื
ู
้
่
่
้
้
ี
ื
้
อกประการหนง สาหรบฐานทพเรอในการปรบปรงการปฏิบตงานเขาสโครงสรางพนฐานทใชขอมลสารสนเทศเปน
้
ู
ิ
ึ
่
ื
ั
ุ
ื
ศนยกลางกคอ การปรบปรงการเขาถงขอมลในทกระดบ (Improving Supply Chain Visibility) โดยทีเครอขาย 5G
้
่
ู
ุ
์
ั
็
ู
้
ื
ู
ั
�
้
้
ั
่
ี
�
้
ุ
์
้
่
ั
ี
ิ
้
้
ั
ึ
่
่
ั
ั
นนรองรบแอพพลเคชนขนสงทนามาใชบนอปกรณพกพาทงการทางานภายในและโดยรอบพนทฐานทพเรอ ซงเจา
ื
ิ
้
ั
้
่
่
ุ
่
้
้
้
ั
่
ี
้
หนาทีปฏิิบตงานในพืนที และเจาหนาทีดานการซอมบ�ารงนันสามารถใชขอมลบน Tablet ทีมความปลอดภยภายใน
้
่
้
ู
ิ
ื
ี
ิ
สภาพแวดล้อม 5G ท่ปลอดภัยในแบบ Real Time เพ่อตรวจดูแผนการฝึก แผนปฏิิบัติการ ส่งของคงคลังการใช้ช้นส่วน
ของอะไหล่ ตรวจดูแผนการบ�ารุงรักษา การรักษาความปลอดภัยในพื้นที่ต่างๆ ผ่านการเชื่อมโยงบนเครือข่าย 5G ได้
�
นอกจากน้ยังใช้ตรวจดูข้อมูลยุทโธปกรณ์ทางทหารท่ประจาการอยู่ในฐานทัพ/หน่วยต่างๆ ได้ และท่สาคัญสามารถ
ี
ี
�
ี
ใช้อุปกรณ์พกพาอย่าง Tablet เพื่อตรวจสอบการรักษาความปลอดภัยและความสมบูรณ์ ในการบริหารด้านการซ่อม
บ�ารุง อาทิ การติดตั้งเซ็นเซอร์เข้ากับเครื่องยนต์ของเรือรบ /อากาศยานแล้วส่งข้อมูลในแบบ Real Time ผ่านเครือ
ี
ื
ี
ี
ื
ี
ื
ข่าย 5G เก่ยวกับเคร่องยนต์กลับมามอนิเตอร์ท่ภาคพ้นข้อมูลเหล่าน้สามารถท่จะเรียกดูผ่าน Tablet เพ่อเฝ้าระวังหาก
มีการท�างานที่ผิดพลาด ก่อนที่จะเกิดเหตุร้ายแรงอีกทั้งยังใช้ในการวิเคราะห์อันน�าไปสู่การป้องกันเพื่อหลีกเลี่ยงเหตุที่
จะท�าให้เกิดความเสียหายได้
ิ
ึ
ในด้านการแพทย์ของโรงพยาบาลทหาร ซ่งในอาเภอสัตหีบ มีโรงพยาบาลสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ เป็นโรงพยาบาล
�
ทหารเรือขนาดใหญ่ โรงพยาบาลอาภากรเกียรติวงศ์ ฐานทัพเรือสัตหีบ การผ่าตัดระยะไกล (Remote Robotic
Surgery) 5G จะยกระดับการแพทย์ของโรงพยาบาลทหารในรูปแบบการรักษาทางไกล (Telehealth) อาทิ การผ่าตัด
ั
่
ั
้
่
ี
ี
้
ื
้
ิ
์
้
ึ
้
ั
ั
ั
์
ึ
ุ
ขามจงหวด ขามพนท และคาดวาอปกรณทางการแพทยจะเกดขนภายในอนาคตอนใกลน อนหมายถงในอนาคตอน
้
ใ ก ล ้
ู้
การแพทย์จะเข้าถึงผคนทวโลกท�าใหคุณภาพชวิตของข้าราชการทหารและครอบครัวนนดขนเนองจากเทคโนโลยี 5G
ี
ื่
ั้
ั่
ึ้
้
ี
ั้
ั
ิ
ั
ู้
ั
้
่
ี่
ื่
จะเชอมแพทยผเชยวชาญกบผปวยแมวาจะอยู่กนคนละสถานทกตาม ซงทงหมดนจะท�าใหกองทพนนสามารถปฏิบต ิ
ู้
์
่
ั้
้
ี้
ึ่
็
ี่
ั
่
้
ี
ิ
ิ
งานไดอยางมประสทธภาพ
นาวิกศาสตร์ 55
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ิ
ื
ั
็
ี
ั
ี
ั
่
้
ื
๕. กรอบแนำวคดก�รในำพฒนำ�พนำทกองทพเรอ - สตหบ เปนำ
Smart Navy Base
่
ตามทีผูเขยนไดนยาม พืนทีกองทพเรออจฉรยะ (Smart
่
ี
้
ิ
ิ
้
ั
ั
้
ื
้
ื
่
้
ึ
่
้
Navy Base) ไวขางตนวา หมายถง บรเวณพนทใน
ิ
ี
้
่
กองทัพเรือทไดนาเทคโนโลยดจทัล นวัตกรรมท่ทันสมัยและ
ิ
ี
�
ิ
ี
ี
้
้
ั
ั
ิ
็
์
ี
มความเปนอจฉรยะ (Smart) มาประยุกตใชในการปรบปรง ุ
�
่
กระบวนการทางาน การปฏิบตการ เพอเพมประสทธภาพ เพม
ิ
ิ
่
่
ิ
ิ
ื
ิ
ั
ิ
่
ิ
ขดความสามารถ เพมความสะดวกรวดเรว เพมความปลอดภย
็
่
ิ
ี
ั
�
้
ั
่
รวมทงการบริการแกกาลังพล แต่ละหน่วยให้ครอบคลุมกว้าง
้
่
้
้
้
่
้
ขวางทัวทังพืนทีนัน จะตองออกแบบโครงสรางพืนฐานระบบ
้
้
ื
ั
ดจทล (Digital Infrastructure) ในบริเวณพนทกองทพเรอ
ั
ื
ิ
ิ
่
ี
ึ
ี
่
โดยผูเขยนไดก�าหนดพื้นทีสตหบ เปนกรณศกษากอน เพือให ้ ภ�พที่ ๓ องค์ประกอบของ Smart Navy Base
ี
ี
็
่
่
้
ั
้
่
ี
้
ั
ิ
ิ
ั
ั
ั
ั
สอดรบกบแผนนโยบายของรฐบาลในเรืองของ Smart City จงหวดชลบร โดยตองมการจดหาทรพยากรดจทลรวมกน
ั
ั
ุ
ี
่
ั
ั
ุ
้
้
้
์
ั
้
่
ิ
ี
ิ
่
ุ
ภายในพื้นทีอยางมประสทธภาพสงสด ลดความซ�าซอนในการลงทน ดวยการใช สถ�ปตยกรรมองคกร (Enterprise
ู
๕
Architecture: EA) บูรณาการข้อมูลและทรัพยากรร่วมกัน โดยเป้าหมายของ EA ก็คือการสร้างสภาวะแวดล้อม
เทคโนโลยีสารสนเทศ ของหน่วยงานให้มีมาตรฐานทางฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ที่เข้ากันได้ ข้ามหน่วยงานข้ามฟังก์ชั่น
ื
งานภายในพ้นท่กองทัพเรือสัตหีบ และหน่วยงานภายนอกได้อย่างประสานสอดคล้อง โดยเน้นการมีส่วนร่วมของ
ี
ผู้บังคับบัญชาและก�าลังพล ภายใต้แนวคิดการพัฒนาท�างานทันสมัย พื้นที่น่าอยู่ เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ให้ก�าลังพล
ี
ี
อยู่ดี มีสุข ปลอดภัย โดยมีกรอบแนวคิดขององค์ประกอบ Smart Navy Base ๖ องค์ประกอบด้วยกัน ดังน (ภ�พท่ ๓)
้
๕.๑ ก�รรักษ�คว�มปลอดภัยอัจฉริยะ (Smart Security) กล่าวคือ การเข้า-ออกหน่วยงานแต่ละที่ หากเป็น
�
ั
รถยนต์ เรมเปลยนสตกเกอร์ตดรถยนต์ให้เป็นระบบ RFID การเปลยนบตรประจาตวข้าราชการให้เป็นระบบ RFID
ิ
่
ี
่
ั
ี
ิ
ิ
่
ระบบผ่านเข้า-ออกจะต้องเป็นระบบอัตโนมัติที่ตรวจสอบจาก RFID ได้ และน�าเทคโนโลยีระบบจดจ�าใบหน้า (Face
Recognition) มาใช้งานในด้านต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านระบบการรักษาความปลอดภัยด้วย โดยทั่วไประบบรู้
ั
�
�
จาใบหน้าจะประกอบไปด้วย ๒ ข้นตอนคือ การตรวจจับใบหน้า (Face Detection) และการรู้จาใบหน้า (Face
Recognition) (๑) การตรวจจับใบหน้า (Face Detection) คือกระบวนการค้นหาใบหน้าของบุคคลจากภาพหรือวิดีโอ
ั
ี
�
ื
จากน้นก็จะทาการประมวลผลภาพใบหน้าท่ได้สาหรับข้นตอนถัดไปเพ่อให้ภาพใบหน้าท่ตรวจจับได้ง่ายต่อการจาแนก
�
�
ี
ั
้
้
่
้
และ (๒) การรูจ�าใบหนา (Face Recognition) คอกระบวนการทีไดน�าภาพใบหนาทีตรวจจบไดและประมวลผลแลว
่
ั
้
ื
้
้
ุ
ั
ี
่
ุ
่
ั
้
ี
ั
ี
้
้
จากขนตอนการตรวจจบใบหนา มาเปรยบเทยบกบฐานขอมลของใบหนาเพอระบวาใบหนาทตรวจจบไดตรงกบบคคใด
้
้
ั
้
่
ื
ู
ั
้
ั
้
่
ิ
่
่
่
ื
ั
์
ู
ิ
้
้
่
ตามในภ�พที ๔ ดงนันโปรแกรมจดจ�าใบหนา คอ ระบบทีท�าการวเคราะหใบหนาทีถกตรวจจบได ในขณะทีเดนผาน
�
ี
�
ั
กล้องน้นว่าตรงกับใบหน้าของบุคคลใด และทาการเปรียบเทียบกับภาพในฐานข้อมูลท่มี เทคโนโลยีการรู้และจาใบหน้า
�
ั
ี
นอกจากจะนามาใช้ในด้านรกษาความปลอดภยแล้ว ยังสามารถนามาประยุกต์ใช้งานได้อีกหลากหลายกรณ เช่น
�
ั
�
ในคลังแสง ในอาคารจอดรถ เป็นต้น สาหรับบุคคลภายนอกก็สามารถแลกบัตรประจาตัว แล้วใช้เทคโนโลยีจดจาใบหน้า
�
�
ในการเข้ามาใช้พื้นที่ในเขตทหาร ไม่ว่าจะเข้ามาในฐานะนักท่องเที่ยว หรือ ติดต่อราชการ เทคโนโลยีระบบการจดจ�า
ใบหน้า จะช่วยติดตามได้ตลอด (People Tracking) หากมีพฤติกรรมที่ผิดปกติ หรือต้องสงสัยอาจก่อเหตุร้ายได้
นาวิกศาสตร์ 56
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ภ�พที่ ๔ Face Detection System

ที่มา : https://www.pinterest.com/pin/470766967295054579
้
ี
ื
ี
ื
๕.๒ โครงสร้�งพนำฐ�นำอัจฉริยะ (Smart Infrastructure) ในพ้นท่กองทัพเรือในสัตหีบน้ จะวางโครงสร้าง
พื้นฐานอัจฉริยะ ด้วยอาคารอัจฉริยะ (Smart Building) และ ท่าเรืออัจฉริยะ (Smart Port) มีระบบต่าง ๆ ที่เชื่อมต่อ
ไปยังฐานข้อมูลบนคลาวด์ จากแผงควบคุมอัจฉริยะ ไปสู่ระบบจัดเก็บอันชาญฉลาด จากระบบควบคุมอาคารอัตโนมัติ
ไปสู่ สวิทช์ วาล์ว และเซ็นเซอร์ เป็นอาคารประหยัดพลังงาน การใช้พลังงานสะอาด เช่น solar roofs ติดตั้งแผงบน
ดาดฟ้า/หลังคา มีการใช้เสาไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Light Pole) ดังแสดงในภ�พที่ ๕ ตามถนน และท่าเรือภายในพื้นที่
ี
ซ่งเสาต้น ๆ หน่งจะประกอบด้วยกล้อง IP camera, HD CCTV, Solar panel, แบตเตอร่, ลาโพงกระจายเสียง,
ึ
�
ึ
แผงควบคุมระบบไฟฟ้า และส�ารองไฟประจ�าเสา, ระบบเครือข่ายไร้สาย Wi-Fi, Airbox ที่มีตัวเซนเซอร์วัดอุณหภูมิ
ความชื้นสัมพัทธ์ และค่าฝุ่นพิษ PM2.5 เป็นต้น มีการติดตั้งอุปกรณ์ IoT ให้กระจายไปทั่วทั้งในอาคาร นอกอาคาร
ิ
ั
ท่าเทยบเรือ มระบบควบคุมพลังงานอตโนมัตระบบควบคุมพลงงานอตโนมัต และแผงวงจรกริดอัจฉริยะ (Smart Grid)
ี
ี
ั
ิ
ั




















ภ�พที่ ๕ ระบบเสาไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Light Pole)


นาวิกศาสตร์ 57
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ภ�พที่ ๖ Smart Port and Smart Grid

ั
ระบบการกระจาย และจดสรรพลงงาน และการบรณาการพลงงานทดแทนตาง ๆ ใหทางานรวมกน ไดสรางความ
่
ู
้
ั
้
่
�
ั
ั
้
่
้
ื
ั
่
่
้
่
ี
ทาทายใหม ๆ ในเรองของความปลอดภย และความนาเชอถอของระบบทจะใชรองรบ ดวยระบบควบคมพลงงาน
้
ั
ุ
่
ื
ั
ื
อตโนมตและแผงวงจรกรดอจฉรยะ ดงแสดงในภ�พที ๖
่
ิ
ั
ิ
ิ
ั
ั
ั
๕.๓ ก�รศึกษ�อัจฉริยะ (Smart Education) เนื่องจากพื้นที่กองทัพเรือในสัตหีบนั้น เป็นที่ตั้งของ กองการฝึก
ี
ี
ี
กองเรือยุทธการ มีภารกิจหน้าท่ดาเนินการฝึกกาลังพล พัฒนาการฝึก จัดทาแบบฝึกและคู่มือการฝึกต่าง ๆ ท่เก่ยวข้อง
�
�
�
ตลอดจนด�าเนินการฝึกก�าลังพลทดแทน และก�าลังพลส�ารองให้แก่ กองเรือยุทธการ ดังนั้น เนื้อหาการเรียนการสอน
ต้องเปล่ยนแปลงไปจากการใช้กระดาษไปสู่รูปแบบท่เป็นเทคโนโลยีดิจิทัล กองการฝึก ฯ เองก็ต้องมองหาหนทางใหม่ ๆ
ี
ี
ในการสร้างสรรค์สื่อการเรียนการสอนและการน�าสื่อเหล่านี้มาใช้สอนผู้เรียนให้ได้ อาทิเช่น
๕.๓.๑ หนังสือและสื่อการเรียนแบบดิจิทัล การแจกเอกสารการเรียนการสอนในรูปแบบของไฟล์ PDF, DOCX,
�
ี
ึ
ิ
ื
PPTX, วีดีโอ และทาการส่งต่อผ่านบริการ Cloud ก็ได้เร่มกลายเป็นแนวทางพ้นฐานท่ถูกใช้กันในปัจจุบัน ซ่งในอนาคต
เอกสารการเรียนการสอนเหล่านี้ก็จะถูกเปลี่ยนรูปแบบไปสู่การเป็น Immersive Textbook ที่สามารถถูกใช้เรียนรู้ได้
ทั้งใน และนอกห้องเรียน รวมถึงเปิดให้ผู้เรียนและผู้สอนสามารถสื่อสารกันได้โดยตรง
�
๕.๓.๒ การสร้าง และใช้ส่อการเรียนแบบดิจิทัล อุปกรณ์บันทึกภาพและเสียงจะถูกนามาใช้บันทึกการเรียน
ื
การสอนที่เกิดขึ้นมากขึ้นเรื่อย ๆ ในขณะที่เทคโนโลยีอย่าง Smart Whiteboard เองก็จะช่วยให้สามารถบันทึกเนื้อหา
การสอนทั้งการเขียนกระดาน, การเปิดไฟล์น�าเสนอ หรือการเปิดวีดีโอให้ผู้เรียน ผู้รับการฝึกดูนั้นง่ายขึ้น
๕.๓.๓ การน�าเทคโนโลยี Augmented Reality (AR), Virtual Reality (VR) และ Mixed Reality (MR) มาใช้
ภ�พที่ ๗ ตัวอย่างการน�าเทคโนโลยี AR / VR มาประยุกต์ใช้กับการฝึกปืนกลเรือ
ี
ท่มา : https://www.roadtovr.com/gunnar-live-fire-test-shows-ar-can-revolutionize-decades-old-combat-procedures/
นาวิกศาสตร์ 58
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

การเรียนการสอน ซึ่งสามารถปฏิิสัมพันธ์กับผู้เรียนได้ แม้แต่วีดีโอแบบ ๓๖๐ องศาเองก็จะถูกน�ามาใช้ในการสอนด้วย
ี
�
เช่นกัน จะทาให้ลดการใช้จ่ายในการเรียนการฝึกปฏิิบัติในสถานท่จริงมากมาย โดยเฉพาะการฝึกเดินเรือ การฝึกนักบิน
การฝึกเรือด�าน�้า การฝึกยิงปืนเรือ เป็นต้น ก่อนที่จะไปฝึกปฏิิบัติจริง ดังแสดงในภ�พที่ ๗
ั
๕.๓.๔ ส่อสารภายในช้นเรียนด้วยแนวคิด Connected Classroom ครูและนักเรียนจะต้องมีแนวทางการส่อสาร
ื
ื
ระหว่างกันในรูปแบบใหม่ที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เพื่อให้การสื่อสารสอบถามประเด็นต่างๆ สามารถเกิดขึ้นได้ทั้ง
ในและนอกห้องเรียน
ั
ื
ิ
ึ
๕.๓.๕ การเรียนรู้ผ่านเกมส์ เพ่อให้การเรียนการสอนมีความน่าสนใจมากย่งข้น การเรียนรู้ผ่านเกมส์น้นก็จะกลาย
มาเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยดึงความสนใจจากผู้เรียนและผู้ได้รับการฝึกได้ดี
ึ
ี
๕.๓.๖ การทาแบบทดสอบออนไลน์ การทดสอบเพ่อช้วัดผลการเรียนรู้ของผู้เรียนน้นจะสามารถเกิดข้นได้ทุกท ี ่
ื
�
ั
ทุกเวลาผ่านช่องทางออนไลน์ โดยเทคโนโลยีส�าหรับป้องกันการโกงการสอบแบบออนไลน์นั้นก็จะถูกน�ามาใช้งานด้วย
ี
๕.๔ ก�รดูแลสุขภ�พท่ช�ญฉล�ด (Smart Healthcare) แม้เราจะเห็นโรงพยาบาลเอกชนหลายแห่งในปัจจุบัน
�
ี
ได้พัฒนาคุณภาพบริการโดยเฉพาะการนาเทคโนโลยีมาใช้ในด้านต่าง ๆ ท้งระบบบันทึกข้อมูลผู้ป่วยท่แพทย์ และพยาบาล
ั
สามารถเข้าถึงและอัพเดทข้อมูลการรักษา การให้ยา ฯลฯ ได้แบบ Real time เพื่อประสิทธิภาพในการรักษาสูงสุด แต่
ั
�
ั
ึ
ื
ั
ข้อมูลเหล่าน้นยังถูกจากัดการเช่อมโยงใช้งานเพียงในเฉพาะสาขาหรือในโรงพยาบาลน้น ๆ เท่าน้น ซ่งหากมีการบูรณาการ
ข้อมูลผู้ป่วยเข้าด้วยกัน และเช่อมโยงข้อมูลได้กับทุกโรงพยาบาลในประเทศ จะช่วยให้เกิดความสะดวกสบาย
ื
ในการเข้ารักษาพยาบาลโดยเฉพาะในกรณีฉุกเฉินได้เป็นอย่างมาก ในกรณีของโรงพยาบาลทหารเรือก็เช่นกัน ในปัจจุบัน
ข้อมูลของผู้ป่วยแต่ละโรงพยาบาลทหารเรือยังไม่เช่อมโยงกัน กล่าวคือ หากผู้ป่วยท่เคยรักษาตัวหรือตรวจสุขภาพ
ื
ี
ี
ร่างกายท่ ร.พ. ทหารเรือในกรุงเทพ ก็จะไม่มีข้อมูลลิงค์ไปถึง การรักษาตัวท่สัตหีบ เรียกได้ว่าตรวจรักษาท่ใด ก็มีข้อมูล
ี
ี
ี
ื
�
เฉพาะท่โรงพยาบาลน้น จาเป็นต้องบูรณาการให้เช่อมโยงข้อมูลของกาลังพลแต่ละคน ทุก ๆ โรงพยาบาลท่เคยไปตรวจ
�
ี
ั
ั
หรือรักษา และจะต้องออกแบบระบบฐานข้อมูลส่วนบุคคลท้งหมดแบบบูรณาการ ท้งข้อมูลส่วนตัว หน่วยสังกัด
ั
ประวัติการท�างาน ข้อมูลสุขภาพ ประวัติการตรวจสุขภาพประจ�าปี การรักษาพยาบาลที่ผ่านมา ยาที่แพ้ โรคประจ�า
ตัวการท�าประกันชีวิต ประกันสุขภาพส่วนบุคคล (หากมี) รวมทั้งการฉีดวัคซีนป้องกันไวรัส COVID-19 หรือ วัคซีน
ป้องกันไข้หวัดใหญ่ เป็นต้น
ในภ�พที่ ๘ เรื่องการดูแลสุขภาพอัจฉริยะ (Smart Healthcare) นั้น นอกจากเทคโนโลยี IoT ปฏิิวัติอุปกรณ์ที่
เชื่อมต่อและเทคโนโลยีที่สวมใส่ประจ�าตัว ได้ท�าให้ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลสุขภาพสามารถตรวจสอบผู้ป่วยจากระยะ
ไกลด้วยเซ็นเซอร์และใช้ข้อมูลทางการแพทย์ของพวกเขาส�าหรับการวินิจฉัยการรักษาและใบสั่งยา เช่น สายรัดข้อมือ/
นิ้วมือ เพื่อวัดความดันโลหิต วัดค่าน�้าตาล วัดการนอนหลับ วัดจังหวะการเต้นของหัวใจ เป็นต้น การดูแลสุขภาพที่
ชาญฉลาดก็ยังมีการเปลี่ยนกระบวนทางการแพทย์สาหรับยุคดิจิทัล IoT และบริการด้านการดูแลสุขภาพบนคลาวด์
�
ุ
ึ
ี
ู
ิ
้
่
้
�
ั
่
ุ
สงเสรมการตรวจสอบผปวยและการสงมอบการดแลสขภาพทด ซงมความสาคญตอการใหบรการดานการดแลสขภาพ
้
ู
่
ู
ิ
ี
ี
่
่
่
ในศตวรรษ ท่ ๒๑ เป็นการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเหล่าน้ ความเข้าใจในการใช้อุปกรณ์แอพพลิเคช่นและบริการไม่เพียงแต่
ี
ั
ี
ี
ั
�
ช่วยให้ผู้ป่วยรู้วิธีการจัดการสุขภาพและชีวิตตนเองท่ดีเท่าน้น แต่ยังช่วยให้โรงพยาบาลได้ยกระดับกระบวนการทางาน
ึ
ี
ทางสาธารณสุขได้ดีข้นด้วยเช่นกัน โดยเฉพาะอย่างย่ง หากมีโรคติดต่อร้ายแรงระบาดอยู่ เทคโนโลยีเหล่าน้ จะช่วย
ิ
อัพเดทข้อมูลได้รวดเร็ว และเป็นประโยชน์กับการติดตามเฝ้าดูแล และยังสามารถตรวจวัดผ่านระบบทางไกล โดย
ไม่ต้องมาโรงพยาบาลอีกด้วย นอกจากนั้น การใช้เทคโนโลยีเหล่านี้ ยังช่วยในการรายงานและตรวจสอบไปพร้อมกัน
ื
ื
กับการเช่อมต่อแบบ end-to-end และความสามารถเช่อมโยงการจัดประเภทและการวิเคราะห์ข้อมูลความช่วยเหลือ
ี
ทางการแพทย์ระยะไกล การติดตาม และการแจ้งเตือน อุปกรณ์ท่เก่ยวข้องกับเทคโนโลยีฮาร์ดแวร์ และซอฟต์แวร์
ี
นาวิกศาสตร์ 59
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ภ�พที่ ๘ Smart Healthcare
ื
ิ
้
ิ
ิ
ั
ุ
่
ู
ั
ู
้
่
สาหรบระบบการดแลสขภาพอจฉรยะ ไดรบการเปดเผยเพอยกระดบการใหบรการทางการแพทยแกผปวยใน
้
ั
ั
�
่
์
ื
่
ี
ุ
ิ
็
้
ั
ุ
่
้
่
ั
่
ั
ิ
์
้
และผูปวยนอก ผลการวจยพบวาโทรศพทมอถอ ทีมความสามารถระบตวดวยคลืนความถี่วทย (RFID) สามารถใชเปน
ื
แพลตฟอรมส�าหรบการสงมอบการดแลสขภาพทีดเยยม
์
ั
ี
ู
ุ
่
่
่
ี
๕.๕ ระบบขนส่ง และจราจรอัจฉริยะ (Intelligent Transportation System: ITS) คือ ระบบที่ใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศ และการส่อสาร มาช่วยในการจัดการในระบบคมนาคม การขนส่ง และจราจร เพ่อช่วยในการเพ่ม
ื
ิ
ื
ประสิทธิภาพของระบบบนท้องถนน เพิ่มประสิทธิภาพความปลอดภัย และช่วยลดการติดขัดของการจราจร ฟังก์ชัน
ของระบบ ฯ อาทิ
๕.๕.๑ ในภ�พที่ ๙ เมื่อมีรถยนต์เข้ามาในเขตทหาร หากเป็นรถที่ได้ลงทะเบียนไว้แล้ว จะมี RFID ประจ�ารถอยู่
ภ�พที่ ๙ การตรวจจับและติดตามคน-ยานพาหนะที่เข้ามาในเขตพื้นที่กองทัพเรือ
นาวิกศาสตร์ 60
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ี
�
สามารถติดตาม (Tracking) แต่หากเป็นรถยนต์บุคคลภายนอกท่เข้ามาติดต่อราชการ เราสามารถกาหนดเส้นทางการเดินรถ
และติดตามรถด้วยระบบ tracking และ กล้อง IP camera ท่มีติดอยู่ตามเสา Smart Light Pole หากขับออกนอกเส้นทาง
ี
จะถูกแจ้งเตือนทันที หรือเมื่อยานพาหนะมีปัญหาข้อขัดข้อง
ี
ี
ื
ี
๕.๕.๒ ประเมินการขับข่ บันทึกลักษณะการขับรถของผู้ขับข่ในพ้นท่กองทัพเรือ ว่าก่อให้เกิดอันตรายหรือไม่
และน�ามาประเมินผลเป็นคะแนนในภายหลังได้ สาหรับบุคคลภายนอกท่เข้ามา หากขับรถผิดกฏิจราจรบ่อย ๆ
�
ี
ในหน่วยทหาร ก็จะขึ้นเป็น blacklist สามารถปฏิิเสธการให้เข้ามาครั้งต่อไปได้ ด้วยระบบการตรวจสอบที่รองรับไว้
๕.๕.๓ มีระบบ Smart Parking ที่ผู้ขับขี่สามารถทราบได้มีสถานที่ใดบ้างที่สามารถจอดรถได้ ที่จอดยังว่างอยู่
ื
ี
ี
๕.๕.๔ วิเคราะห์อุบัติเหตุ เม่อเกิดอุบัติเหตุสามารถวิเคราะห์ข้อมูลการขับข่และการเฉ่ยวชนจากเซ็นเซอร์ในแต่ละ
จุดของรถได้
๕.๕.๕ ระบบฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Big data analytics) สามารถวิเคราะห์ยานพาหนะและผู้ขับขี่ได้
๕.๕.๖ ป้องกันการขโมย เจ้าของรถสามารถสั่งดับเครื่องยนต์ได้จากทุกที่ผ่าน Smart Drive
๕.๕.๗ ประหยัดทั้งค่าใช้จ่ายเซิร์ฟเวอร์และการดูแลระบบ เพราะเก็บข้อมูลทั้งหมดไว้บนคลาวด์
ี
ื
๕.๖ ระบบก�รจัดก�รก�รท่องเท่ยวกองทัพเรืออัจฉริยะ (Smart Navy Tourism System) เน่องจากกองทัพเรือ
ื
ื
ี
ในพ้นท่สัตหีบ มีแหล่งทัศนศึกษาเพ่อเรียนรู้ เช่น ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเลกองทัพเรือ พิพิธภัณฑ์เกาะไทย และมีแหล่ง
ี
ั
ท่องเท่ยวทางธรรมชาติท่สวยงาม ทงเกาะแก่ง ชายหาด และสถานท่พกตากอากาศ รีสอร์ท เป็นต้น ซ่งเปิดให้ประชาชน
ี
ี
้
ั
ึ
ี
ี
ี
ท่วไปได้เข้าไปท่องเท่ยว พักผ่อนหย่อนใจ และทัศนศึกษาได้ จะมีนักท่องเท่ยวแวะเวียนไปเท่ยวเสมอๆ โดยเฉพาะอย่าง
ั
ยิ่งช่วงวันหยุด อาทิ เกาะขาม เป็นสถานที่ที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก แต่กองทัพเรือได้จ�ากัดจ�านวนคนที่จะขึ้นไป
เท่ยวเกาะได้แต่ละวัน บางวันมีนักท่องเท่ยวไปรอคอยเพ่อจะไปข้นเรือไปเกาะขาม แต่ไม่สามารถไปได้ เพราะถูกจากัด
ี
�
ี
ึ
ื
จ�านวนนักท่องเที่ยวขึ้นเกาะ นอกจากนั้น สถานที่พักตากอากาศชายทะเลในพื้นที่สัตหีบ ก็มีความนิยม จะท�าการจอง
ั
ี
ี
ยาก ไม่ได้รับความสะดวก ดังน้น แนวความคิดท่จะวางระบบบริหารจัดการท่ดีโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและ
ื
ึ
ั
การส่อสารมาช่วย ดังน้น Smart Navy Tourism System จึงควรเกิดข้นโดยเร็ว เช่น การสร้างแอปพลิเคชันเพ่อ
ื
นักท่องเที่ยวหน่วยงาน สถาบันการศึกษา นักเรียน นักศึกษา ดาวน์โหลดได้ ส�าหรับการจองสถานที่ จองเวลา จองทัวร์
ห้องพัก จองตั๋วขึ้นเรือไปเกาะ จองห้องอาหารของสวัสดิการกองทัพเรือ เป็นต้น นอกจากนั้น จะต้องมีข้อมูล ข่าวสาร
ที่จ�าเป็น ที่ควรรู้ รวมทั้งองค์ความรู้ ที่เกี่ยวข้องกับสถานที่ท่องเที่ยวนั้น ๆ ด้วยระบบการสแกน QR code มีค�าอธิบาย
หรือคลิปวีดีโอประกอบ เป็นต้น
๖. บทสรุป
ี
ื
แนวความคิดในการพัฒนาพ้นท่กองทัพเรือ - สัตหีบ ให้เป็น Smart Navy Base น้น ผู้เขียนขอสรุปด้วยความหมาย
ั
ของค�าย่อของ “D.I.G.I.T.A.L” ๗ ตัวอักษร ดังนี้
D : Digital Mindset ก่อนอื่นต้องปรับกระบวนคิดของก�าลังพลในหน่วย หรืออาจเรียกว่า การตระหนักรู้ด้าน
ดิจิทัล (Digital Awareness) เป็นการปรับกระบวนคิด วิสัยทัศน์ และความเชื่อมั่น ตั้งแต่ผู้บังคับบัญชาสูงสุดลงไปสู่
็
ั
ั
่
ี
ิ
ั
กาลงพลทุกระดับ เรมจากผบงคบบัญชาทต้องนาเสนอและทาให้กาลงพลภายในหน่วยงานมองเหนว่าการคิดการจดการ
ู้
ั
�
�
�
ั
่
�
�
ั
ในเชิงบริหารยุคใหม่น้นจะต้องอยู่ในรูปแบบดิจิทัลท้งระบบ ซ่งผู้เขียนคิดว่า คา ๆ น้ เป็น Key Factor Success สาหรับ
ั
ึ
�
ี
การเปลี่ยนผ่านไปสู่องค์กรดิจิทัล (Digital Transformation)
ื
ี
ื
ื
ี
I : (Network) Infrastructure ในพ้นท่กองทัพเรือในสัตหีบน้ การวางโครงสร้างระบบเครือข่ายเพ่อการเช่อมโยง
นาวิกศาสตร์ 61
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ั
ื
�
ื
ี
ระหว่างอุปกรณ์ต้งแต่ 2 โครงข่ายเข้าด้วยกันส�าหรับการแลกเปล่ยนส่อสารข้อมูล สาหรับโครงสร้างระบบเครือข่ายพ้นฐาน
ทั่วโลกนับเป็นปัจจัยที่ส�าคัญ การวางโครงสร้างที่ดีจะช่วยท�าให้การเลือกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกันมีการท�างานอย่าง
เป็นระบบ มีศักยภาพ และมีระบบ network infrastructure management system ช่วยในการตรวจสอบ
ื
เพ่อป้องกันระบบมีปัญหา โดยการใช้ สถาปัตยกรรมองค์กร (Enterprise Architecture: EA) บูรณาการข้อมูล
และทรัพยากรร่วมกัน แล้วสร้างสภาวะแวดล้อมเทคโนโลยีสารสนเทศ ของหน่วยงานให้มีมาตรฐานทางฮาร์ดแวร์
ี
ื
ั
และซอฟต์แวร์ท่เข้ากันได้ ข้ามหน่วยงานข้ามฟังก์ช่นงานภายในพ้นท่กองทัพเรือสัตหีบ และหน่วยงานภายนอกได้อย่าง
ี
ประสานสอดคล้อง
G : (5)G Technology การนาเทคโนโลยี 5G มาประยุกต์ใช้ ในการสนับสนุนการเตรียมกาลัง การบริหารจัดการ
�
�
�
�
ื
การบารุงรักษา การฝึก การดูแลรักษาความปลอดภัย และการแพทย์ เป็นต้น ผลจะทาให้อุปกรณ์ต่าง ๆ สามารถส่อสาร
ื
ี
ื
ึ
�
ี
และสามารถส่งผ่านข้อมูลระหว่างกันได้ซ่งจะนาไปสู่การปรับปรุงพัฒนาพ้นท่กองทัพเรือท่เช่อมโยงกันมาก และ 5G
ท�าให้อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่เชื่อมต่อกับระบบคลาวด์มีความหน่วงของเวลาที่ต�่ามาก จนท�าให้การควบคุม และสั่งการของ
�
�
ื
่
ึ
ี
ี
การฝึกจาลอง (Simulation) เป็นไปในแบบ Real Time ซ่งการใช้เทคโนโลยีน้ท่ต้นทุนตา เพ่อพัฒนาทักษะการเดินเรือ
เทียบเรือ จอดเรือ ทั้งเรือผิวน�้า เรือด�าน�้า และทักษะการบินเบื้องต้นของศิษย์การบินทหารเรือก่อนที่จะเริ่มปฏิิบัติจริง
I : Internet of Things (IoT) เป็น วัตถุ อุปกรณ์ พาหนะ สิ่งของเครื่องใช้ และสิ่งอ�านวยความสะดวกในชีวิต
ื
อ่น ๆ ท่มนุษย์สร้างข้น โดยมีการฝังตัวของวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ซอฟต์แวร์ เซ็นเซอร์ และการเช่อมต่อกับเครือข่าย
ื
ึ
ี
ิ
ี
ั
ี
ึ
ซ่งวัตถุส่งของเหล่าน้ สามารถเก็บบันทึก และแลกเปล่ยนข้อมูลกันได้ อีกท้ง สามารถรับรู้สภาพแวดล้อม และถูกควบคุม
ื
ื
ได้จากระยะไกล ผ่านโครงสร้างพ้นฐานการเช่อมต่อเข้ากับสมาร์ทโฟนหรืออุปกรณ์การส่อสารอ่น ๆ ถือเป็นอุปกรณ์
ื
ื
ส�าคัญอย่างยิ่งที่ขาดไม่ได้ของ Smart City หรือ Smart Navy Base และเครือข่ายไร้สาย 5G
T : Tracking system ระบบการติดตาม เม่อมีรถยนต์เข้ามาในเขตทหาร หากเป็นรถท่ได้ลงทะเบียนไว้แล้ว จะม ี
ื
ี
RFID ประจ�ารถอยู่ สามารถติดตาม (Tracking) แต่หากเป็นรถยนต์บุคคลภายนอกที่เข้ามาติดต่อราชการ เราสามารถ
ก�าหนดเส้นทางการเดินรถ และติดตามรถด้วยระบบ Tracking และ กล้อง IP camera ที่มีติดอยู่ตามเสา Smart Light
Pole หากขับออกนอกเส้นทางจะถูกแจ้งเตือนทันที หรือเมื่อยานพาหนะมีปัญหาข้อขัดข้อง เพื่อรักษาความปลอดภัย
และลดความเสี่ยงในการถูกก่อการร้าย การก่อวินาศกรรม ในหน่วยงานราชการในพื้นที่สัตหีบ
A : Augmented Reality (AR) / Virtual Reality (VR) การใช้เทคโนโลยี AR / VR มาประยุกต์ใช้ในการเรียน
่
ื
ื
ุ
้
ึ
ิ
ิ
ิ
การสอน การฝึกให้มากขน โดยเฉพาะหน่วยงาน กองการฝึก กองเรอยทธการ เพอเพมประสทธภาพการเรยน
่
ี
�
ี
การฝึกปฏิิบัติ จะทาให้ลดการใช้จ่ายในการเรียนการฝึกปฏิิบัติในสถานท่จริงด้วย โดยเฉพาะการฝึกเดินเรือ การฝึกนักบิน
และการฝึกเรือด�าน�้า เป็นต้น
L : Learning Organization (LO) องค์การการเรียนรู้ เป็นองค์การท่ซ่งคนในองค์การได้ขยายขอบเขต
ี
ึ
ั
ื
�
ื
ี
ความสามารถของตนอย่างต่อเน่อง ท้งในระดับบุคคลระดับกลุ่มและระดับองค์การเพ่อนาไปสู่จุดหมายท่บุคคลในระดับต่าง ๆ
ี
ต้องการอย่างแท้จริงเป็นองค์กรท่มีความคิดใหม่ ๆ และการแตกแขนงของความคิดได้รับการยอมรับเอาใจใส่
ื
ี
ื
ื
ึ
ั
ี
ี
และเป็นองค์กรท่ซ่งบุคคลเรียนรู้อย่างต่อเน่อง ในเร่องของวิธีการท่จะเรียนรู้ไปด้วยกันท้งองค์การ ซ่งในพ้นท่กองทัพเรือ
ึ
ที่ได้วางระบบข้อมูลสารสนเทศเป็นศูนย์กลาง (Information- Centric) มีข้อมูล ข่าวสาร องค์ความรู้มากมายในระบบ
ู
ิ
สารสนเทศ บคคลในหน่วยงานต้องเรยนร้อย่างต่อเนอง ร้จกพฒนาขดความสามารถตนเอง มความคดใหม่ ๆ
ี
ู
ุ
ั
ั
ี
ี
่
ื
เพื่อพัฒนาหน่วยงานของตน เป็นต้น

นาวิกศาสตร์ 62
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ั
ิ
้
ี
่
ุ
ื
ั
้
ั
ั
่
้
ิ
็
ดงนัน การพฒนาพืนทีกองทพเรอใหเกดการปรบปรงเปลียนแปลงและมการบรหารจดการเปนเลศ เปน Smart
ั
็
ิ
่
ิ
ั
ื
้
ิ
Navy Base ในยุคดจทลเพอประสานสอดคล้องกบแผน และนโยบายการพัฒนาเมือง Smart City ของรัฐบาลนน
ั
ั
ู
์
่
ุ
ู
ิ
่
ี
่
่
ั
้
ั
่
ิ
ผูน�าหรอผูบรหารสงสดจะอาศยแคความรู และภาวะผู้น�าแบบเดม ๆ ดจะไมเพยงพอทีจะขบเคลือนองคกร หนวยงาน
้
ื
้
ในยุคนี้แล้ว ผู้เขียนคิดว่า ทักษะที่ผู้น�าหรือผู้บริหารในยุคดิจิทัลต้องมีเพิ่มเติมในการบริหารก็คือ ความสามารถในการ
นาเทคโนโลยีใหม่ ๆ มาประยุกต์ใช้กับองค์กร หน่วยงานได้ และท่สาคัญคือ การตระหนักรู้ด้านดิจิทัล (Digital Awareness)
ี
�
�
งานท่ยากท่สุดไม่ใช่การแก้ปัญหาทางการเงิน หรือพัฒนานวัตกรรมใหม่ แต่คือปลูกจิตสานึก และการปลุกเร้าให้กาลังพล
ี
�
�
ี
ั
ื
ทุกระดับเข้าใจ กระบวนการคิด วิสัยทัศน์ และความเช่อม่น ในการพัฒนาเปล่ยนแปลงองค์กรสู่ Digital Transformation
ี
ซึ่งแนวคิดของการพัฒนาที่ท�างานให้ เป็น Digital Workplace นั้น ไม่เพียงแต่ท�าให้เกิดความแตกต่างทางกายภาพ
ี
เท่าน้น แต่ยังทาให้รูปแบบการทางานจะแตกต่างจากแต่เดิม ท่จะเป็นลักษณะของการแบ่งปันข้อมูลกันมากข้น
ึ
�
�
ั
มีโครงสร้างขององค์กรน้อยลง (More flat) รวมทั้งการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ และการสื่อสารมารองรับ
Digital Workplace ก็จะมี ตอบสนองความต้องการที่ Real-time มากขึ้น และอัตโนมัติมากขึ้นกว่าเดิม จ�าเป็นต้องมี
ื
ี
ื
การออกแบบโครงสร้างระบบเครือข่ายพ้นฐาน (Network Infrastructure) ครอบคลุมพ้นท่กองทัพเรือของสัตหีบ
�
ั
ท้งหมด โดย จาเป็นต้องใช้หลักการ สถาปัตยกรรมองค์กร (Enterprise Architecture: EA) บูรณาการข้อมูลและ
ี
ี
ทรัพยากรร่วมกัน และท้ายท่สุดต้องเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ (Learning Organization) ท่ซ่งกาลังพลในหน่วยสามารถ
�
ึ
ี
ื
ขยายขอบเขตความสามารถของตนอย่างต่อเน่อง ทงในระดับบุคคล ระดับกอง และระดบหน่วยงาน เป็นองค์กรทม ี
่
ั
ั
้
�
ความคิดใหม่ ๆ และการแตกแขนงของความคิดได้รับการยอมรับเอาใจใส่ และเป็นองค์กรท่ซ่งกาลังพลเรียนรู้
ี
ึ
ี
ื
ี
อย่างต่อเน่อง หน่วยงานถึงจะสามารถปรับเปล่ยน พัฒนา ปรับปรุงได้ทันต่อการเปล่ยนแปลงของเทคโนโลยีใหม่ ๆ
ี
ท่เข้ามา ซ่งจะส่งผลให้กองทัพเรือ มีการบริหารจัดการเป็นเลิศตามวิสัยทัศน์ และแผนยุทธศาสตร์ ๒๐ ปี ของกองทัพเรือ
ึ
จากการคิดริเริ่มคิดวางแผน และนโยบายจากระดับพื้นที่สัตหีบก่อน
๗. เอกส�รอ้�งอิง
๑. Alvin Toffler. (1980). The Third Wave. First edition. United States.
๒. รัฐ ปัญโญวัฒน์. (๒๕๖๑, ๑๖ พฤษภาคม). The Third Wave คลื่นลูกที่สามแห่งยุคอินเตอร์เน็ต. สืบค้นจาก
https://rath.asia/2018/05/steve-case-the-third-wave
๓. ส�านักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๖๑, ๑๘ มิถุนายน). ยุค Smart City ก�าลังมา ไทยเร่งเดินหน้า ๗
เมืองอัจริยะยกระดับคุณภาพชีวิต. สืบค้นจาก http://www.ops.moe.go.th/ops2017/สาระน่ารู้/2057
๔. Engineering Today. (๒๕๖๓, ๓ มกราคม). เมืองอัจฉริยะ (Smart City) คืออะไร และจะเกิดขึ้นได้อย่างไร.
สืบค้นจาก https://www.engineeringtoday.net/เมืองอัจฉริยะ-smart-city-คืออะไร
๕. Jeanne W. Ross, Peter Weill, David C. Robertson. (2005) Enterprise Architechture As Strategy.
Creating A Foundation for Business Execution: Harvard Business Press
นาวิกศาสตร์ 63
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ลว
ยตั้ง
ชื่อเรือห
ง
นิยายตั้งชื่อเรือหลวง
นิยา
ว
พลเรือโท พัน รักษแกว
น รั
พลเ
อโท พั
กษ
แก
รื
“ร.ล. ตราด ร.ล. บางระจัน ร.ล. พงัน ร.ล. ธนบุรี”
ชอเรอหลวงปรากฏทแถบรอบหมวกกะลาสทหารเรอไทย บอกวา เจาตวผสวมหมวกประจาการอยเรอลาใด ทหารเรอ
ื

่
ั
ื
่
ื
ี

ู


ู
ํ
ื
ื
ํ
ี
ี
ั
ิ


ื
ิ
ิ
ี
่
่
ื

ี
ื
่

ี

ื
บางชาตมชอเรอเปนแถบผาปะตดทหวไหลซายของเสอเครองแบบ เชน ทหารเรอสหรฐอเมรกา ซงหมวกกะลาสทมแถบบอก
้
ื
ั
่
ึ
ี
่

่
ชือเรือเอาแบบอยางจากทหารเรืออังกฤษ เปนตนวา H.M.S. BELFAST (เรือลาดตระเวน) H.M.S. BULWARK (เรือบรรทุก
่
คอมมานโด) H.M.S. TEAL (เรือกวาดทุนระเบิด) ซึงอังกฤษปกครองโดยมีพระมหากษัตริยเปนองคประมุข เรือรบเปนเรือ


ของประเทศ จึงถือเปนเรือของพระมหากษัตริยหรือเรือหลวง His Majesty Ship โดยประเทศอืน ๆ ทีมีพระมหากษัตริย 
่
่

ั


ื

่
ํ
ื
ํ
ํ
ี
้
ั
ี

้

นาธรรมเนยมนไปใชกบคานาหนาเรอรบของประเทศตนกนมาก ดวยการนาชอประเทศแทรกเขาไปดวยรวมทง
ั
ํ
่
ประเทศไทย His Thai Majesty Ship (H.T.M.S.) ประเทศอื่นแทรกชือตางจากไทย เชน H.M.A.S.- ของออสเตรเลีย

ั
ั

กองทัพเรือองกฤษมีกาเนิดอยางยาวนานจนจับจุดไมไดวา วันกองทัพเรือองกฤษเปนวันใด เดือนอะไร อังกฤษไมม ี
ํ
“วันกองทัพเรือ” หรือ Navy Day และอังกฤษโบราณมีการปกครองเปนแควน แตละแควนมีผูครองนครทีไมขึนแกกัน
่
้

ี
็




ั
ี
่
ื
มกองทพของตนเอง แตงเครองแบบของตนเอง อยกนอยางชาวเกาะ แลวกไมพนพวกเดนมารก (Danes) จากทวปใหญ 

ู

ั

ั
่
ู
ั

ั
ขามนาขามทะเลมาโจมตแถบแควนเบรกเชยร (Berkshire) ททางองกฤษกตอสปองกนตวไวได จนกระทงรชสมยพระเจา

ี



ํ

ั
้
ั



็
ั
ี

่
ิ

ี
่


ี
ั


ั

อลเฟรดมหาราช (Alfred the Great) ทรงรวบรวมแควนตาง ๆ ทหลงจากปราบปรามแควนตาง ๆ แลว รวมเขาดวยกน
ั


่
่
ทรงพิจารณาเห็นวา การปองกันตัวทีดีทีสุดของเกาะก็คือ สมุททานุภาพ (Sea Power) โดยมีกําลังทางเรือทีแข็งแรง
่

พระเจาอัลเฟรด ทรงออกแบบเรือใหมีขนาดใหญและแข็งแรงกวาเรือแกลลีย (Galleys) ของพวกเดนมารกทีขาม
่
ั


็
ั
ํ
ํ
ี
ึ
ั

ื
่
ื
ทะเลเหนอมาโจมตเกาะองกฤษ โดยไดสรางเรอทสรางตอมาถงรชสมยพระเจาเอดการ (Edgar) มจานวนถง ๕,๐๐๐ ลา
ี

ึ


ี
แบงออกเปน ๔ กองเรือ ประจําฐานทัพรอบเกาะอังกฤษ พระเจากรุงอังกฤษตอ ๆ มา พระเจาเอ็ดเวิรด (Edward)

ี
่
ิ
ี


่
ิ
ี
พระเจาฮาโรลด (Harold) พระเจาวลเลยม (William) และพระราชนเอลซาเบธท ๑ (Elizabeth I) ตางเสรมสรางกองทพเรอ

ั

ิ
ิ
ื
ท่ตองใชเรือทาสงครามกับเดนมารกและฝร่งเศสหลายคร้งในนามของ King’s Ships จนกระท่งใน ค.ศ. ๑๗๔๐
ั
ํ
ี
ั
ั
้
เรอ Centurion เรอรบใบปนใหญ ๖๐ กระบอก ไดเดนทางรอบโลกเปนครงแรกในนามของ H.M.S. Centurion (History of
ื
ั



ิ

ื
ั

ั
ั
ั
ุ
็
ู

ี
ุ
the Royal Navy; A.C. Hamshire 1982) ตรงกบรชสมยสมเดจพระเจาอยหวบรมโกศ แหงกรงศรอยธยา (พ.ศ. ๒๒๗๖-๒๓๐๑)

่
้
ทีเรือทหารเรืออังกฤษมี H.M.S. นําชื่อเรือตังแตนั้นมา


ี
ํ
ั
ุ
่

ี
ื

่
ั

ุ
การยทธททราฟลการ (Cape Trafalgar) นอกฝงเดนมารก วนท ๒๑ ตลาคม ค.ศ. ๑๘๐๕ ระหวางกองเรอองกฤษ (๒๗ ลา)

ั
ั
่
ั
กบกองเรอผสมฝรงเศสกบสเปน (๓๓ ลา) ทชยชนะเปนขององกฤษ ทาใหทหารเรอองกฤษเปนเจาทะเลตงแตนนมาและ
ื


ั
ั
้
ํ

ื
ั
ั


ั
ํ
่
ี
้
ื
ั
ี
ั
ิ
ั


่
ี

ิ

ึ
ี
เปนหวหอกในการสรางจกรภพองกฤษทดวงอาทตยไมตกดน ในเวลาตอมาไปจนถงจารตประเพณของทหารเรอองกฤษ

ั
่
เปนแบบอยางของทหารเรอทวโลก ซงชอเรอรบของประเทศทมพระมหากษตรยจะนาหนาดวย H.M. (His-Her Majesty)

ื

่
ื
่
ึ
ั
ื
ํ

ี
ิ
ั


่
ี
ตอทายดวยช่อประเทศ เชน H.M.A.S SYDNEY ของออสเตรเลีย H.M.Ne.S.Ruyter ของเนเธอรแลนด เปนตน สวนไทย
ื



ใช H.T.M.S. ไมใช H.M.T.S. เหมอนเขา กตองฝากกรภาษาองกฤษวา นา Thai ไปใสไวตรงกลาง His Majesty

ู
ื
ั
็

ู

ํ

ตองตามหลักภาษาอังกฤษหรือไม H.T.M.S. หรือ H.M.T.S จะถูกตองกวากัน
นาวิกศาสตร 64
าคม ๒๕๖๖
รกฎ
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ ก

ิ
ิ
ื
์

ั
ื
ิ
่
ื
ื
ี
ี
ื
ํ

ื


ื
ื
เรอรบไทยโบราณยคเรอพายมชอเรอออกสาเนยงทางอทธฤทธหรอจกรวงศ เชน เรอทองขวานฟา เรอทองบาบน เรอเสอ
ื
ิ
่
ุ

ิ
ุ

ํ

ื
ื
ั
้
ั
ุ
ี
ั

ั
ั
่
ี
ิ
ื
ทยานชล เรอเสอคารณสนธ เปนตน จนกระทงการจดหาเรอพฆาตโดย “ราชนาวสมาคม” เปนตวตงตวตระดมทนสาธารณชน

้
ิ
ื
ั
ี
ี
่
ื
ี
ื
ื
ั
ื




่
่
ี
ั
ในรชสมยรชกาลท ๖ ซอไดเรอพฆาตเรอตอรปโด (ทองกฤษออกแบบเพอปราบเรอตอรปโดของเยอรมนในสงครามโลก
ั
ครงท ๑) ไดเดนทางถงกรงเทพฯ เทยบทาราชวรดฐ วนท ๗ ตลาคม พ.ศ. ๒๔๖๓ แลวขนระหวางประจาการเปน
ึ
ั
ิ


ี
้
้
ั

ํ
ึ
ุ
ี
่
ี
ุ

่

ิ
้
่
ร.ร.ล. พระรวง คือเปน “เรือรบหลวง” ซึงเรือลําอืนก็ ร.ร.ล. ตามไปดวยในสมัยนัน
่
้
พิธีปลอยเรือตอรปโดใหญลงนํา
ณ อูกันติเอริ ริอูนิติ เดลลัดดริอาติโก ประเทศอิตาลี

ภายหลงการเปลยนแปลงการปกครอง พ.ศ. ๒๔๗๕ คณะทหารขนบรหารแผนดนคงนกถงภยคกคามทางทะเลทม ี
ึ
ั
้
ั
ุ
ึ
ิ
ี
่
ี

่
ิ
ึ

ั
่
ี

ื

ื
บทเรยนสมย ร.ศ. ๑๑๒ (พ.ศ. ๒๔๓๖) ทกองเรอภาคตะวนออกไกลของฝรงเศสจากไซงอนปดอาวไทยและนาเรอสลปกบ
ํ
่
ี
ั
ั
ั
ุ
ํ
ั
ิ

้

ํ




ั
ิ
่
ิ

เรือปน ๓ ลา มาจอดบรเวณปลายถนนสาทร ใกลสถานทตฝรงเศสรมแมนาเจาพระยา บงคับใหไทยยกดนแดนฝงซายของ
ู
ี
ั
ี
ํ

่
ิ

ั
้
็
ํ
แมนาโขงใหลาว ยกเสยมราฐ พระตะบอง จาปาศักด์ ใหกัมพูชา และเสียคาปรบกรณทหารฝรงเศสบาดเจบลมตายคราวไทย

ึ
ิ
ั

ั
ํ
ื
ั
ปราบฮอทางเหนอ คณะรฐบาลจงเสนอสภาผแทนราษฎรออก “พระราชบญญตบารงกาลงทางเรอ พ.ศ. ๒๔๗๘” ไดเงน
ิ
ํ
ื

ุ
ั
ู

ุ
ุ
ํ
ั

่
ี

ั
ื
ี
ํ
ั
ิ
ํ
ิ

ื
ื
ั


ี

พเศษรวมกบงบประมาณประจาปของกองทพสรางเรอจากญปนและอตาล ไดเรอปนหนก ๒ ลา เรอฝกนกเรยน (สลป) ๒ ลา
ุ
ํ
็
ื
ื
ื
ํ

้
ื
ื
เรอตอรปโดใหญ ๗ ลา เรอตอรปโดเลก ๓ ลา เรอดานา ๔ ลา และเรอทนระเบด เรอลาเลียงกบเคร่องบนทะเลจานวนหนง ่ ึ
ํ
ํ
ื

ิ
ั
ํ
ํ
ิ
ํ



ื
ั
ั
ี

ํ
ั
ั
ิ
ุ
ํ
ั

“พระราชบญญตบารงกาลงทางเรอ ฉบบน เปนฉบบแรกของประเทศไทย และคงเปนฉบบสดทายของประเทศไทยดวย”
ุ
้
ั
้
ึ
เมอไดเรอใหม “ยกแผง” เปนเรอหลายประเภท หลายลา กเปนเวลาทตองพจารณาการ “ตงชอเรอ” ซงการทหารเรอไทย
ื
ื
่
ื
่
ิ
ั



ื

ี
ื

่
็
ื
ํ
่
เริมเปนรูปเปนรางในรัชสมัยรัชกาลที่ ๔ ในนามกรมอรสุมพล (เรือไอนํา) และกรมบัญชาการเรือกลและปอม รัชสมัย
้
่
ั
่
้
ั
ี
ั
ิ

ื
ั
ื
ั

ี
้
ุ
่
ื
ี
รชกาลท ๕ จดตง “กรมทหารเรอ” วนท ๘ เมษายน พ.ศ. ๒๔๓๐ (รวมทงกรมยทธนาธการ หรอทหารบก ทตอมาถอวา
่
ั
วันนีเปน “วันกองทัพไทย”) ซึงถือไดวาเปน “กองทัพเรือ” อยางเริ่มแรก แตก็ยงมิไดมีหลักการหลักเกณฑในการตังชือ
่

้
้
่
ื
ี
่
ื
ั
้
่
ื

ื
ื
ั
ื
ี
็
เรอรบหรอเรอหลวง บางทอาจเปนโหรหลวงหรอเสนาบดหรอพระเจาแผนดน กเปนไดในการตงชอเรอ จนกระทงภายหลง ั
ิ




ื
ื

ั
ั
การเปลยนแปลงการปกครอง กองทพเรอกไดออก “ระเบยบกองทพเรอ วาดวยการตงชอเรอหลวง พ.ศ. ๒๔๗๘”
ั
้
ี
่
็

ื
่

ื
ื
ี

้
ั
เพอเปนหลกเกณฑในการตงชอเรอ เพอขอพระราชทานนามเรอหลวงตอไป ระเบยบนออกตาม ๆ มาหลายฉบบ

ั

ื
ั
้
ื
ื
่
่
ื
ี
ี
่
ื
่

่
่
้
ฉบับแรก ๆ “ฟุงเฟอ” เกินความเปนไปได เชน ในการสงครามโลกครังที ๑ ทีมีเรือบรรทุกเครืองบิน เรือประจัญบาน
ื
ุ
ื
ื
เรือลาดตระเวนสงคราม เรือลาดตระเวนหมเกราะ ฯลฯ ระเบียบก็ออกมาใหมีช่อเรือทุกชนิด เชน เรือบรรทุกเคร่องบินช่อนก
ุ

“สดาย” (ในรามเกียรติ์) เรือประจัญบานชืออดีตพระมหากษัตริย หรือวีรบุรุษทางเรือของอังกฤษ เชน เรือประจัญบาน
่
H.M.S. King George V H.M.S. Nelson เรือลาดตระเวนชือตามเมืองสําคัญชายทะเล เชน H.M.S. Exeter เรือพิฆาต
่
็
ื

่
ิ
ิ
่
ชอตามอศวนโบราณ เชน H.M.S. Ajax เรอฟรเกตชอตามแมนา เชน H.M.S. Yarra เปนตน อยางไรกตาม
ั
ื
ื





ํ
้
นาวิกศาสตร 65
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

็
ั

ื
ี
ั
ี
ื
ุ
่
้
ิ
ั
ั
ั
ื
ื

ํ
ั
ระเบยบการตงชอทกฉบบกมหลกการคลายกน คอ เรอลาสาคญตงชอตามอดตพระมหากษตรย หรอเมองหลวง
ื
่
ั
้
ํ
ื
ี


้
ํ
ื

่
ั
ื
ื

ื


ุ
ํ
่
ื
เรอสลปตามชอแมนา เรอตอรปโดใหญชอตามหวเมองชายทะเล เรอตอรปโดเลกชอตาม “อาเภอ” ชายทะเลทชายแดน
ี
่
ื
ื
่
็
่

่
้
้
(คลองใหญ ตากใบ และกันตัง) เรือลําเลียงชือตามเกาะ ฯลฯ ทังนี “ยกแผง” คือ เรือตอรปโดใหญ จํานวน ๘ ลํา ทีผูคิด
้
่
้
ตังชือก็ตองไลเรียงชือหัวเมืองชายทะเลทังในอาวไทย และทะเลอันดามัน
่
ิ
ี
ื
ระเบยบการตงชอเรอหลวงดงเดมน กเปลยนแปลงไปทงชอระเบยบ และเนอหา เรมตงแตเปน “ระเบยบกองทพเรอท ่ ี
่
ื
่
ั
็
้
ั
้
ี
้
ี
ื
้


่
ิ
ั
่
้
ั
ี
ี
้
ั
ื
ื
ื
ั
ั
ี
ี
่
่

ั
ั


ู
้
้
ื
ั

ื
๗๗ วาดวยการแบงชนเรอ หมเรอ และการตงชอเรอหลวง ฉบบลงวนท ๑๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๐๖” ตามดวย “ฉบบท ๒”
ื
่

่
ี
ี
ื
่

ื
ื
พ.ศ. ๒๕๒๔ “ฉบบท ๓” พ.ศ. ๒๕๒๔ ซงใชอยในปจจบนทมเรอพฆาต เรอฟรเกต เรอคอรเวต เรอเรวโจมต ี
็
ิ
ี
ั
ิ
ื

่
ู
ุ
ึ
ั


เรือดํานํา เรือทุนระเบิด เรือตรวจการณ เรือสํารวจ และเรือหนาทีพิเศษ อยในระเบียบ ไมมีเรือตอรปโด ทังนี หลักการ

้
่

ู
้
้

ี
ํ
ื

ของระเบยบกคลายระเบยบขององกฤษ อยางเรอลาสาคญจะตงชอตามอดตพระมหากษตรย เชน ร.ล. นเรศวร


ี
็
ิ
ั
ื
ั
่
ี
้
ั
ั
ํ
ร.ล. ตากสิน ในทุกวันนี การไมมีเรือตอรปโดในระเบียบอาจจะคิดวาไมมีการใชเรือตอรปโดในอนาคต
้



ั
่

การใหชอเรอตอรปโดใหญ กตามททราบกนอยวาชอเมองชายทะเลฝงตะวนออกของอาวไทย ๔ เมอง เปนชอ

ื
ี
็
ื
ื

ื
ั

ื
่


่
ู

ื
่

เรือหมด ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด แถมดวย “คลองใหญ” สําหรับเรือตอรปโดเล็ก สวนทางฝงตะวันตกของอาวไทย
้
ตังแตเพชรบุรีถึงนราธิวาส มีเพียงชุมพร ปตตานี และสงขลาเทานันเปนชือเรือ นอกนั้นตกกระปองหมด และทางทะเล
่
้
้
่
่
อันดามันตังแตระนองลงไปถึงสตูลก็มีเพียงภูเก็ตเมืองเดียวทีเรือชือ ร.ล. ภูเก็ต

่
่


ชือเมืองฝงตะวันออกอาวไทยทุกเมืองเปนชือเรือตอรปโด ฝงตะวันออกบางเมือง ฝงอันดามัน ร.ล. ภูเก็ต ลําเดียว
นาวิกศาสตร 66
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ ก รกฎ าคม ๒๕๖๖
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ื
ั
ื
ุ


็
ุ

ื
่
ื
ื
ื


ื
่





ั

สรปกคอ ชอเมอง ๔ เมอง ทกเมองทางฝงตะวนออกของอาวไทย เปนชอเรอตอรปโดใหญ สวนฝงตะวนตกของอาวไทย
และทะเลอันดามัน เลือกจากบางเมือง
่
ดังนัน เห็นไดวาเมืองฝงตะวันออกของอาวไทยมี “เสนห” ตอผูคิดตังชือเรือเปนอันมาก ผูนันอาจเปนเรือเอกใน


้
้
้

ั


็
ั

กองประวตศาสตร อาจเปนนาวาตรในกรมยทธการ อาจเปนนาวาโทในกรมกาลงพล ฯลฯ อยางไรกตาม นาจะเปนเพราะ

ี
ิ
ุ
ํ


ี


ิ
ั

ี


ิ
ฝงตะวันออกม “เรองราว” ในประวตศาสตรชาตมากกวาฝงตะวนตกทบานเมองคอนขางจะ “เรยบรอย” กวาฝงตะวนออก

่
ี
ื
ั
ื




ั
่



ิ
ั
ั

ุ


ึ
ี
ดงปตตาน รชสมยพอขนรามคําแหงมหาราช (ประมาณ พ.ศ. ๑๘๒๒-๑๘๔๑) ไดแผนดนทางใตถงนครศรธรรมราช
ี
ั
ั
ุ
ื

ั

ั้

สมยพระเจาอทอง (พระองคแรกของกรงศรอยุธยา) ประเทศ ๑๖ หวเมอง รวมทงมะละกา (แหลมมลายู) ไดถวาย
ู
ี
บรรณาการแกกรุงศรีอยธยา จน พ.ศ. ๑๙๙๘ ในรัชสมัยพระบรมไตรโลกนาถ มะละกาเปนขบถทรงปราบขบถได และ
ุ
่


ี
ื

ี

่
ึ


ํ
ั
ุ

ี
พ.ศ. ๒๑๗๗ ปตตาน ไมสงบรรณาการมายงอยธยา ซงอยธยาสงกาลงไปตเมองปตตานทตอมาเปนชอของเรอตอรปโดใหญ 
ื
ั
ื
ี
่


ุ
่
่
่
ลําหนึง “ปตตานี” ดูจะเปนชือที่ “ไมธรรมดา” ปตตานีมีชือมาจากชาวประมงชือ เอ็นซิก ตานี ชาวบานเรียกเขาวา
่
้
“ปะตานี” เดิมเปนคนเมืองโกตามะลิมัย จะเดินทางไปอยธยาแตลมปวย จึงตังบานริมทะเลทีเขาลมปวย ซึงตอมาก็มี
ุ
่
่
การใชชื่อของเขาเปนชื่อหมูบานนัน

้
ั
ึ
ิ
ั
ิ
ิ
วนหนงพญาทาวนภา (รายาอนทรา) กษตรยแหงอาณาจกรลงกาสกะ เสดจจากเมองโกตามะลมยเพอลาสตว 
ื
ิ

ั
ั
ั
ุ
ั

็

่
ื
่


ี
ึ
ู
้

ํ
ํ
ื

่
ู
ั

ํ
้
ิ
ผานหมบานปะตาน ทรงเหนภมประเทศสวยงาม ทะเลนาลก นาไมทวม มเกาะกาบงคลนลมทะเลเหมาะแกการทาทาเรอ
็


ื
ํ
ี

้
ั

และจอดเรือ มีแมนําไหลผาน จึงทรงยายเมืองหลวงมายงปะตานี ใน พ.ศ. ๒๐๕๔ โปรตุเกส มะละกา ทําการคากับ
่
ู
่

สยาม ญวน จีน และญี่ปุน รวมทังหัวเมืองในแหลมมลาย ปะตานีจึงเจริญมันคงตามไปดวย จนกระทังวันหนึง ทาวนภา
่
้
ี
ี
่

ํ

ั
ึ

ประชวรไมมหมอใดรกษาได แตชาวปาไซอสลามคนหนงรกษาได พระองคจงเปลยนมานบถอศาสนาอสลามททาให 
ี

่
่
ึ
ิ
ั
ั
ิ
ื



ุ
ุ

ปะตานกลายเปนปตตานดารสสลาม (Patani Darussalam) ทรงพระยศสลตาน ทรงมพระโอรสและพระธดาสามพระองค 
ี
ิ
ี
ี
่
่
ทีทรงอภิเษกกับสุลตานและเจานายรัฐอืน ๆ ปกครองรัฐปตตานีและรัฐใกลเคียงโดยเชือมสัมพันธไมตรีกับตางประเทศ
่
ุ
รวมทังอยธยา
้
ุ
ื

ี
ุ
ื
็

่
ั
ุ
ิ
ุ
ั
สลตาน มซฟฟาร เสดจเยอนกรงศรอยธยา แตขนเคองในพระทย เรอง กนสกร จนถง พ.ศ. ๒๑๐๖ พระเจาบเรงนอง
ื
ุ
ึ

ู

ุ


ํ
ุ
แหงพมาทา “สงครามชางเผอก” กบไทย เพราะไทยไมใหชางเผอกทมหลายเชอกตามทพมาขอ สลตาน มซฟฟาร ยกทพบก

ี
ั

ั

ู
ั
ื
ี

่
่


ื


ี
ื
ทัพเรือมาชวยกรุงศรีอยุธยา แตสงครามยุติเสียกอน ทัพปตตานีถือโอกาสจะยึดกรุงศรีอยุธยาเกิดการสรบ สุลตาน
ู
ํ

ิ

ี
สนพระชนม พระศพฝงไวบรเวณปากแมนาเจาพระยา พระอนชา มนโซร ลงเรอรบตดปนใหญหนกลบปตตานไปได 


ื

ุ
ิ

ั

้
ี
ั

้

ิ

ู
ื

้
แลวทรงขนครองราชย แตมการแยงชงราชสมบตกนนงนง จนกระทงรชทายาทชายไมหลงเหลออย และใน พ.ศ. ๒๑๒๗
ั
ึ

ั
ุ


ี
ิ
ิ
ั

่
ั
ั
ี
้
ิ

ึ
ี


ราชธดาองคแรกของสลตาน บาฮาดร ชาห ทรงขนมาเปน “ราชนคนแรก” ของอาณาจกรปตตาน ทรงพระนาม

ิ
ู
ุ
ั


้
่
“ฮีเจา” (สีเขียว) องคนองชือ บิงู (สีนําเงิน) และอูงู (สีมวง) ตามลําดับ
้


ิ
ี
ราชน ฮเจา ทรงพระปรชาสามารถมากทงดานการคาและการตางประเทศ ทรงถวายดอกไมเงนดอกไมทองแก 
ั

ี

ิ
ี

ั

ิ


ี
ุ

ิ
้
ู
ี
พระเจาทรงธรรมแหงอยธยา ราชน ฮเจา สนพระชนม พ.ศ. ๒๑๕๙ ราชน บง ทรงครองราชยตอ แลวสรางความสมพนธ 
ั
ิ



ิ
ี
ํ

่
ั
กบรฐกลนตนทเปนอสลามดวยกน พรอมกบเตรยมพรอมทาสงครามกบอยธยา โปรดใหสรางกาแพงเมองทแขงแรง
ั
ั
ี
็
ี

ิ
ั
ื
่

ํ
ุ
ี


ั
ั
ั

ุ

(กําแพงราชินีบิงู) และหลอปนใหญหลายกระบอกไวสูรบกับอยธยา
ื
่
ั
ี
ั
“เราไมมทางรวาพระเจาแผนดนสยามจะยกทพมาตเราเมอใด เราควรปองกนตวกอนโดยจดหาปนใหญ 
ี



ั



ั

ิ

ู
จํานวนมาก”ราชินี บิงู บอกกลาวแกทหารหลังถูกทวงวาไมมีปนบอกขายกัน ซึงราชินียาวา “ถาเชนนันเราก็สรางเอง”
้
่
้
ํ
๋

ั

ี
ื

ู

ิ
แลวกไดชายชาวจน เตาเตยน ผสรางมสยดไมสาเรจมาทางานรวบรวมทองเหลอง ตะกว หลอปนใหญได ๓ กระบอก ตดลอ

ํ
่
็
ี

ิ

ํ
็


ั


้
่
้
้
๒ ลอ สองกระบอกแรกปากกระบอก ๑๑ นิว ทรงตังชือวา “ศรีนครา” และ “ศรีปตานี” อีกหนึงกระบอกขนาด ๓ นิว
่
นาวิกศาสตร 67
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ุ
ิ
้
่
ชือวา “มหาเสลา” การทดลองยงไดอํานาจทําลายสูง ซึงปนทัง ๓ กระบอก ถูกใชในการปองกันการบุกรุกของอยธยา
่
ใน พ.ศ. ๒๑๗๒ ๒๑๗๕ และ ๒๑๗๖
ึ
ู
ี
ั
ั
ื


ั



ปตตานถกกลนตนยดครองใน พ.ศ. ๒๒๒๘ โดยปนใหญปองกนเมองไมได ใน พ.ศ. ๒๓๒๙ พระบาทสมเดจ
็

พระพุทธยอดฟาจุฬาโลก ยกทัพปราบปรามหัวเมืองภาคใต ไดเมืองปตตานี ก็ไดขนปนศรีปตานี และศรีนครากลับกรุงเทพฯ
ุ
ื

ื


ี
ุ
ทางเรอ เรอทบรรทกปนศรนคราโดนพายจม เหลอแตปนศรปตานถงกรงเทพฯ ประดษฐานไวหนาอาคารกระทรวง
ิ

ี

ึ
ี
ุ
ี
่
ื

ุ

ั
้
ี
ี
กลาโหมทกวนนในนาม “นางพญาตาน” สวนปนมหาเสลาหายไประหวางการครอบครองของกลนตน (วนทร เลยววารณ,

ิ

ิ
ั
ี
ั
่
ประวัติศาสตรทีเราลืม, สํานักพิมพ ๑๑๓)


่
่
ในบรรดาชือเรือตอรปโดใหญ ชือ “ปตตานี” ที่เปนเมืองฝงตะวันตกของอาวไทยเปนชือที “เฮียว” ทีอยในภาคใต
้
่
่
่
ู


ู
ของไทย แมปจจบนทมการกอความไมสงบทภาคใตอยบางนน “ปโล” (Patani United Liberation Organization) กยง
็

ุ

่
ี
ั
ี
่
ั

้
ั

ี
ู

่
เปนผู “เฮียว” ทีทางการตองรับมืออยทุกวันนี อยางไรก็ตาม เรือปตตานีปฏิบัติงานอยางเงียบ ๆ ไมเหมือน เรือชลบุรี

้
ู



้
และสงขลา ทีทําการรบที่เกาะชาง พ.ศ. ๒๔๘๔
่
ภาพถายเรือตอรปโดไดรับความเสียหายจากการรบที่เกาะชาง (ภาพถายจากเรือรบฝรั่งเศส)
นาวิกศาสตร 68
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ ก รกฎ าคม ๒๕๖๖
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ื
ั



ี
่

ิ
ั

ฝงตะวนออกของอาวไทยมประวตทางการเมองและการทองเทยวในประเทศและนอกประเทศมากกวาฝงตะวนตก
ั
ี


ื

ี
ั
ั
็

ั
ั

้
นบตงแตรชสมยสมเดจพระราเมศวร องคท ๒ แหงกรงศรอยธยา (พ.ศ. ๑๙๓๑-๑๙๓๘ ครองราชย) ทรงปราบปรามเมองเหนอ

ี
ุ
ุ
ื
่
่
ั
ั
ี
แลวไปทางตะวนออกทชลบร พระยากมพชายกทพมาต และกวาดตอนผคนจากชลบรและจนทบร ๖-๗ พนคนไปกมพชา
ี
ี
ุ
ุ
ุ
ี
ี
ั
ู



ั
ู
ู
ั
ั
รัชสมัยสมเด็จพระไชยราชาธิราช (พ.ศ. ๒๐๗๗-๒๐๘๙) รัชกาลที ๑๓ แหงกรุงศรีอยธยาไดยกกองทัพไทยไปตี
่
ุ
ู
่
กัมพูชาทีราชธานีอย ณ กรุงละแวก โดยกองทัพไทยพายแพและทหารไทยถูกจับเปนเชลยจํานวนมาก

ุ
่
รัชสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (พ.ศ. ๒๐๙๑-๒๑๑๒) รัชกาลที ๑๕ กรุงศรีอยธยา ภายหลังเสร็จศึกพมาไดยก
้
กองทัพไปตีเขมรใน พ.ศ. ๒๐๙๙ ทังทัพบกและทัพเรือ ปรากฏวา “ทัพเรือยกไปไมทันทัพบก” เปนเหตุใหเสียทัพ
รัชสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช (พ.ศ. ๒๑๓๓-๒๑๔๘) ยกทัพไปตีเขมร พ.ศ. ๒๑๔๖ ไดชัยชนะเด็ดขาด
ั
ู



ั
ุ
ี
ั
ื

รชสมยสมเดจพระเจาทรงธรรม (พ.ศ. ๒๑๕๔-๒๑๗๑) กมพชาไมสงบรรณาการแกกรงศรอยุธยา “ทพเรอไทย
็
ั
่
ั
ั
ิ

ั



ั
ู
ี
คอยทพบก เปนเวลานานกเรมขาดแคลนเสบยงอาหาร ตองถอยทพกอน” สวนทพบกไทยถกกองทพพระไชยเชษฐา
็
ของเขมรโจมตีแตกพาย
่
รัชสมัยสมเด็จพระสรรเพชญที ๙ (พ.ศ. ๒๕๕๒-๒๒๗๕) โปรดใหยกทัพไทยไปชวยเขมร จากการถูกญวนรุกราน
ุ
ทําใหเขมรสงบรรณาการตอกรุงศรีอยธยา
ั
ู
ิ
์
รชสมยสมเดจพระเจาตากสนมหาราช (พ.ศ. ๒๓๑๑-๒๓๒๕) แหงกรงธนบร ขยายอาณาเขตไดกมพชา (จาปาศกด)

ํ
ั
ี
ิ

ั
ุ
ั

็
ุ
จดญวนใต ทรงยกทัพเรือกูชาติจากจันทบุรีถึงอยธยาใน พ.ศ. ๒๓๑๑

ุ
ิ
รชสมยพระบาทสมเดจพระพทธยอดฟาจฬาโลก (พ.ศ. ๒๓๒๕-๒๓๕๒) แหงกรงรตนโกสนทร ทรงใหพระยายมราช
ั
็
ั
ุ


ั
ุ

ุ

นํากําลังไปปราบปรามการจลาจลในกัมพูชา
รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระน่งเกลาเจาอยหัว (พ.ศ. ๒๓๖๗-๒๓๙๔) หลังสงคราม “อานามสยามยุทธ” เปนเวลาเกือบ ๑๕ ป 
ู
ั
กับลาว ญวน และกัมพูชา จึงสงบศึก

ู
รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกลาเจาอยหัว (พ.ศ. ๒๔๑๑-๒๔๕๓) ทรงยอมยกเมืองพระตะบอง เสียมราฐ
ุ
่
และศรีโสภณ ใหแกกัมพูชาของฝรังเศสยคลาอาณานิคม
ู

ื
รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจาอยหัวภูมิพลอดุลยเดช (พ.ศ. ๒๔๘๙-๒๕๑๙) กัมพูชายนคํารองตอศาลโลกปลาย
่
ิ
ิ
่
ื
ี
ู
ึ

ู

พ.ศ. ๒๕๐๒ วา ดนแดนเหนอปราสาทพระวหารเปนของกมพชา และใหไทยถอนทหารทยดครองดนแดนอย ไทยแพคด ี


ั

ิ
ี
ื
ี

ํ


(ระหวางการดาเนนคด กองเรอมการเตรยมพรอมซงผเขยนเปน ตนปน ร.ล. ไผ (LSM) กตองเตรยมพรอมดวย) ใน พ.ศ. ๒๕๔๖


็
ี
ิ
ี

ี



ึ
ู
่

้
นักแสดงหญิงกลาววา นครวัด (Angkor Wat) นัน ไทยเปนผูสราง เกิดเรืองถึงการเผาโรงแรมไทยในกรุงพนมเปญ และใน

่
พ.ศ. ๒๕๖๕ ภาพยนตรไทยเรื่อง “บุพเพสันนิวาส ๒” ไปฉายในกัมพูชามีภาพดอก “ลําดวน” (lamduan) ทีชาวเขมร
่
ํ

่
ู

ั

ั
ถอวาเปนดอกไมประจาชาตปรากฏในภาพยนตร จนกระทงแหลงกาซใตทะเลระหวางกมพชากบไทย แหลงเอราวณ
ั

ิ

ั

ื



ั
ในปจจุบันกับแหลงอุบล (Ubon) ในอนาคตทียงตองเจรจากัน to rekindle debate (บางกอกโพสต, ๒๒ ส.ค. ๖๕)
่
ู
ปจจุบัน กัมพูชาอยภายใตการบริหารงานของ สมเด็จอัคคมหาเสนาบดีเดโช ฮุน เซน (Samdech Akka Moha Sena
่

ู
่

ํ
ี
ี
ิ
Padei Techo Hun Sen) ในฐานะนายกรฐมนตร เปนผทมบทบาทโดดเดนในการเมองภมภาค ทาอะไรทตางชาตนกไมถง
ี
ื

ู


ั
ึ
ิ
ี
ึ
่
ุ
ี

่

ี
ี
ิ

ี
ึ
่
ี

เชน การประชมของอาเซยนทกรงพนมเปญ ใน พ.ศ. ๒๕๒๔ ไดเตรยมออกแถลงการณทพาดพงถงการทจนวาดเสนประ
ี
ุ

ิ
รอบทะเลจนใต วาเปนทะเลประวัตศาสตรของจีน โดยฟลปปนสประทวงจีนตอศาลโลก ซ่งศาลช้วาจนละเมด “กฎหมายทะเล”

ี


ึ



ิ

ี
ิ
ี

่
่
(LAW OF THE SEA) แตกัมพูชาก็ไมออกการแถลงการณเสียเฉย ๆ และเมือวันที ๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๕ รัฐมนตรี

่
วาการตางประเทศสหรัฐอเมริกา นายบลินเก็น (Antony Blinken) ไดเตือนสมเด็จ ฮุน เซน ในทีประชุมกลุมอาเซียน
่
ในกรุงพนมเปญถึงการทีกัมพูชาใหจีนมีโครงการกอสรางฐานทัพเรือทีเรียม - urged Hun Sen to be transparent
่
นาวิกศาสตร 69
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ั
Chinese military activities Ream naval base. (Asia Focus, Aug 8, 2022) มีผลกระทบตอความม่นคง
ี
ั
ิ
ิ

็
็
ื
ั

ุ


ู
ื

ื
ี

ิ
ของอาเซยน สมเดจ ฮน เซน แถลงวา ฐานทพเรอยนดตอนรบเรอมตรประเทศ แตโดยภมศาสตรกเหมอนวาเปนกลอนประต ู
ปดอาวไทยถาเขาตองการ















่
้
ดังนัน ดินแดนฝงตะวันออกของอาวไทยมีประวัติศาสตรทางการเมือง การสงคราม และการสังคม ทีหลากหลาย
ิ

ื
ื
ั

ิ
ู

้
่
ั

ุ
ื



ื
มากมายกวาฝงตะวนตก อาจเปนนมตใหผคดตงชอเรอตอรปโดใหญดวยนามทกเมองของฝงตะวนออกเปนชอเรอ ชลบร ี
ุ
่
ื




ั

ิ


ี
ุ
ี




่
ั
ี
ุ
ั
ี
ั
ระยอง จนทบร และตราด ในขณะทฝงตะวนตกของอาวไทยเปนเพยง ชมพร ปตตาน และสงขลา และฝงทะเลอนดามน
ั


่
่
ภูเก็ตชือเดียวทีเปนชือเรือ และถือไดวา กัมพูชา เปน “คูปรับยอดฮิต” ทีภูมิศาสตรขมศักยภาพทหารเรือไทย
่

่
็


ี
่
ื
ิ
ิ
ิ
้
ั
ั
ิ


ั
ื
ภมรฐประวตศาสตรอาจเปนนมตในการการตงชอเรอหลวงในอดต แตภมรฐศาสตรเปนประเดนททหารเรอไทย

ู
ั
ิ
ื
่
ู
ี
ตอง “แกลํา” ในการอยกนซอย ซึงประวัติศาสตรบอกวาฝงตะวันออกของอาวไทย “มีเรือง” มากกวาฝงตะวันตกและ
่

่
ู

่
ทะเลอันดามัน มามากมายหลายสมัยหลายรัชกาลโดย “กัมพูชา” เปน “ดาราเอก” ของเรือง
นาวิกศาสตร 70
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ ก รกฎ าคม ๒๕๖๖

Soft Power

w
of
t P
S
er
o



ภัยคุกคามที่พึงระวัง
ภัยคุกคามที่พึงระวัง








พลเรือเอก ทวีวุฒิ พงศ์พิพัฒน์
พลเ
รือเอก ทวีวุฒิ พงศ์พิพัฒน์


่
ำ
ำ
ั
ำ
้
ำ
่
้
่
ั
่
็
ำ
่
่
้
้
�
ึ
ั
การใช้กาลังอำานาจอำย่างนมนวลั (ขณะนย่งไมมคำาแปลัอำย่างเปนทางการ จงขอำใช้คำาวา Soft Power ในลัาดับต่อำ ๆ ไป)
่
�
้
ิ
็
เปนคำำาท้ไดัรบการเร้ย่กแลัะให้้นย่ามโดัย่ Joseph S. Nye, Jr. ในห้นงสืือำ Soft Power : The Means to Success
ั
ั
์
ิ
่
์
่
�
ิ
ั
ิ
�
in World Politics นกวช้าการจากมห้าวทย่าลััย่ฮารวารดั เมือำ พ.ศ. ๒๕๔๗ โดัย่ Nye ไดักลัาววา แนวคำดัพืนฐานขอำง
้
ำ
ื
้
้
้
ั
้
้
อำานาจในการทำาให้ผู้อำนปฏิบต่ต่ามคำวามต่้อำงการขอำงเรา มวิธีการททาไดัโดัย่ใช้กาลังบงคำบ การลั่อำดัวย่ผู้ลัต่อำบแทน
ั
ำ
้
ั
ิ
�
ำ
้
ั
้
้
�
ิ
ึ
ื
้
็
�
ื
แลัะการจ้งใจให้้รวมมอำ โดัย่ Nye ให้้คำวามเห้นวา การสืรางแรงจ้งใจในวธีท้สืามลังท่นนอำย่กวาสือำงวธีแรกมาก ซึ่งกคำอำ
ิ
�
้
็
่
้
ิ
่
้
่
้
่
การใช้ Soft Power นนเอำง ทงน ในปจจบนมการใช้ Soft Power กนอำย่างกวางขวาง ไมวาจะเปนช้าต่ต่ะวนต่ก
ั
ั
้
่
ั
้
�
ั
้
�
ั
�
่
ั
็
้
่
ิ
ั
ั
ำ
็
�
็
้
ิ
ิ
ช้าต่ต่ะวนอำอำก ห้รอำแมกระทงสืห้รฐอำเมรกากมการใช้ Soft Power อำย่างมาก ต่ลัอำดัจนจน ซึ่งกาลังเต่บโต่อำย่างกลัาแขง
ิ
่
้
้
้
ั
�
้
ั
ื
่
ึ
่
้
ั
็
กไดัม้การใช้้ Soft Power เช้นเดั้ย่วกน
ิ
อำันท�จริงแลั้ว Soft Power ห้รอำการใช้คำวามนมนวลัไดั้เกดัมานานต่�งแต่ย่่คำโบราณแลั้ว แลัะมิใช้่เพ้ย่งประเทศ
้
้
่
ั
่
่
ื
็
ิ
มห้าอำานาจอำย่างเดัย่ว ประเทศอำน ๆ กมการใช้ Soft Power ในการดัาเนนนโย่บาย่ขอำงต่นเอำง เพอำให้บรรลัวต่ถุประสืงคำ ์
�
ั
่
ื
�
ื
ำ
่
้
้
ำ
้
่
้
ิ
็
ิ
้
้
ื
�
ั
้
้
�
ท้ต่อำงการ Soft Power นั�น ถุาเปร้ย่บเท้ย่บแลัวกคำอำ การใช้้มาต่รการทางสืงคำมจต่วทย่า โดัย่แทรกอำย่ในเรือำงต่่าง ๆ
่
ั
ิ
ำ
่
ิ
ึ
้
้
้
แลัะพย่าย่ามโนมนาวแทรกซึ่มแนวคำวามคำดัแลัะวถุ้ช้้วต่ประจาวน โดัย่ไมให้้รสืกต่ว
ิ
ึ
ั
้
ำ
ื
ำ
Hard Power หรอการใช้้กาลงอานาจบัังคัับั
ั
ิ
ิ
ั
็
ั
ื
ิ
่
�
ำ
้
�
่
ื
่
ในย่คำโบราณการใช้กาลังเขาทาสืงคำรามเพอำแย่งช้งทรพย่ากร กคำอำ การแย่งช้งทรพย่์สืน เงนทอำง เพช้รพลัอำย่ รวมทง
้
ั
ำ
ั
ิ
ั
ื
ั
ำ
ั
็
�
่
ึ
้
้
ำ
้
็
่
�
ิ
ื
็
ั
ื
กวาดัต่อำนผู้้คำนเปนแรงงาน ซึ่งถุอำวาเปนทรพย่ากรอำนม้คำา น้กคำอำการใช้้กาลัังบงคำบ ห้รอำ Hard Power เขาดัาเนนการ
ั
ิ
้
่
้
ิ
ั
้
ื
่
�
ื
�
ื
ั
้
้
ื
ิ
ึ
้
�
่
ึ
ต่อำมาเมอำมการพฒนาเทคำโนโลัย่เกดัขน รวมถุงการเขาสืย่่คำอำต่สืาห้กรรมขอำงช้าต่ต่ะวนต่ก มดันปน มปน แลัะเคำรอำงจกรกลั
ั
้
้
้
่
้
้
่
่
ำ
ื
ใช้การเขาสืย่คำการลั่าอำาณานิคำม เพอำต่กต่วงผู้ลัประโย่ช้น์แลัะทรัพย่ากรขอำงประเทศมห้าอำานาจต่อำประเทศท�ดัอำย่กวา
่
�
่
้
ื
ื
็
ึ
�
ื
ิ
การทต่แบบทวา “Gun Boat Diplomacy” ห้รอำการทต่แบบเรอำปน กเกดัขนในเดัอำนกรกฎาคำม คำ.ศ. ๑๘๕๓
้
้
�
ื
้
่
ิ
้
ื
์
ิ
ำ
ั
ื
ั
้
้
่
้
ิ
ในสืมย่โช้กนโย่ช้โนบ ญี่ปนถุกสืห้รฐอำเมรกาขมขโดัย่สืงเรอำรบนาโดัย่ พลัเรอำจต่วา แมทธีว เพอำรร เขาปดัปากอำาวโต่เกย่ว
่
�
่
่
ั
�
่
่
้
ิ
่
้
็
ั
ั
ั
�
ิ
ิ
้
็
้
ั
็
้
บบบงคำบให้ญี่ปนเปดัประเทศคำาขาย่ดัวย่ นอำกจากนน ประเทศเลักแลัะทลัาห้ลังกถุกช้าต่ต่ะวนต่กไมวาจะเปนอำงกฤษ
�
้
้
่
้
้
�
�
ั
ั
่
่
ฝรังเศสื ฮอำลัันดัา สืห้รฐอำเมรกา สืเปน โปรต่่เกสื เขาย่ดัคำรอำงเปนอำาณานคำม เพื�อำกอำบโกย่ผู้ลัประโย่ช้นเขาสื้ประเทศ
ิ
้
ั
็
ิ
ึ
์
้
�
็
้
ขอำงต่นเอำงอำย่างนาเศราสืลัดัแลัะนาลัะอำาย่เปนท้สื่ดั
�
่
่
่
นาวิกศาสตร์ 71
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

พลเรือจัตวา แมทธิว เพอร์รี

�
การใช้้ Soft Power ในระยะเริมแรก
�
ื
่
่
�
�
ั
ั
้
้
ั
ื
ื
่
Soft Power คำอำ การทรฐบาลัใช้สือำต่าง ๆ ในการโฆษณาห้รอำโพรโมต่วฒนธีรรมขอำงต่นเอำง อำย่างเช้น ฝรงเศสืในช้วง
่
ั
�
ศต่วรรษท ๑๗ แลัะ ๑๘ ไดั้โพรโมต่วัฒนธีรรมขอำงต่ัวเอำงไปท�วย่โรป จนกระท�งภาษาฝร�งเศสืไดั้กลัาย่เป็นภาษาทางการท้ต่
่
ั
ั
้
�
้
แลัะแมแต่่ภาษาท้ใช้้ในศาลัขอำงบางประเทศ
�
ั
็
ั
้
�
่
้
้
่
ำ
ั
ในช้วงสืงคำรามโลักคำรั�งท้ ๑ ไดัม้การพฒนาการใช้้ Soft Power อำย่างเห้นไดัช้ดั โดัย่แต่่ลัะประเทศไดัต่ังสืานกงาน
้
ื
�
�
ิ
�
ื
ื
้
เพอำช้วนเช้อำในสื�งทต่นต่อำงการ ย่กต่ัวอำย่่างเช้่น อำังกฤษกับเย่อำรมน้ ไดั้พย่าย่ามช้วนเช้อำให้้ประช้าช้นช้าวอำเมรกันเห้็นว่า
ิ
�
่
ั
็
ื
ำ
ิ
่
ั
ั
้
็
็
�
ต่นเปนฝ�าย่ดั้ ในขณะท้ สืห้รฐอำเมรกาย่งไมเขารวมสืงคำราม คำวามสืาเรจขอำงอำงกฤษเมือำเท้ย่บกบเย่อำรมน้ กคำอำ แทนท้ �
�
ั
่
ิ
จะทาการโพรโมต่อำย่างกวางขวาง อำงกฤษมงเนนไปท้ช้นช้ันสื้งในสืห้รฐอำเมรกา
�
้
่
่
ั
ั
้
�
ำ
้
้
ั
้
�
้
�
ในภาย่ห้ลัง สืห้รฐอำเมรกาไดักลัาย่เปนอำกประเทศทใช้ขอำมลัขาวสืารแลัะวฒนธีรรม เพอำจดัประสืงคำทางการทต่
่
้
ื
่
์
้
้
ั
ั
ิ
็
ั
้
�
่
โดัย่สืห้รฐอำเมรกาไดัจดัต่ังห้นวย่งานสืาห้รบราย่งานขาว ซึ่งผู้้จดัทาจะต่อำงทาให้้ภาพพจนขอำงสืห้รฐอำเมรกาต่่อำสืาย่ต่า
�
ิ
ำ
ั
ึ
้
้
ิ
ั
ั
ั
ำ
ำ
่
์
่
ช้าวโลักอำย่้แงบวก
่
การประดัิษฐวทย่ขนมาใน คำ.ศ. ๑๙๒๐ ก็ทาให้ห้ลัาย่ประเทศห้ันมาให้คำวามสืำาคำญี่กบการถุ่าย่ทอำดัการสื�อำสืาร
ื
์
ิ
ั
�
่
ั
ึ
ำ
้
้
้
์
์
่
ั
่
ั
ื
ไปในห้ลัาย่ ๆ ภาษาทวโลัก เช้น การแขงขนกนระห้วางลัทธีฟาสืซึ่สืต่ แลัะนาซึ่เย่อำรมน ในการทาภาพย่นต่รช้วนเช้อำ แลัะ
�
�
ิ
ั
ิ
ั
่
ำ
ั
ิ
่
่
ึ
ั
้
�
ั
ิ
้
�
้
ั
ั
ภาย่ห้ลังอำงกฤษเอำงกต่ระห้นกในเรอำงน แลัะไดัจดัต่งสืถุานวทย่ BBC เพอำอำอำกอำากาศในย่โรปในทกภาษารวมถุงภาษาอำารบก
็
�
ื
ั
่
ื
�
่
็
่
้
้
้
้
้
โดัย่ในสืวนขอำงสืห้รัฐอำเมริกาเอำงบางสื่วนไดัอำย่ในรปคำวามสืำาเรจขอำงฮอำลัลัวดั ท�โฆษณาวัฒนธีรรมขอำงสืห้รัฐอำเมริกา
้
ำ
ื
�
้
่
ื
ต่อำสืาย่ต่าช้าวโลักในช้่วงสืงคำราม ในภาย่ห้ลังวทย่ไดักลัาย่เปนเคำรอำงมอำทสืาคำญี่แลัะถุกเรย่กวาเสืย่งจากอำเมริกาห้รอำ
ั
้
ื
่
่
็
้
้
�
ิ
้
ั
็
ิ
�
่
VOA (Voice of America) กไดัเต่บโต่อำย่่างรวดัเรวในช้วงสืงคำรามโลักคำรั�งท้ ๒
็
้
นาวิกศาสตร์ 72
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ั
ิ
ี
้
�
�
บัทบัาทของช้าติิติาง ๆ ทีใช้้ Hard Power และ Soft Power ทีเกดขนกบัสยามในอดติ
่
�
้
้
่
้
�
ำ
้
่
่
่
็
้
้
ต่ามทกลัาวแลัววาในย่คำโบราณมการใช้ Hard Power เพอำบบบงคำบให้ช้าต่ทดัอำย่กวาย่อำมทาต่าม ห้รอำเปนการใช้ ้
ั
ั
ื
้
ื
้
�
�
ิ
่
่
ั
ั
้
้
่
้
�
กาลัังทห้ารเข้ารกรานประเทศทดัอำย่กว่าน�นเอำง ในสืมย่โบราณในขณะท�ประเทศไทย่ย่ังเป็นการรวมกลัมเป็นอำาณาจักร
ำ
่
่
ั
ื
ั
�
ั
ั
ั
็
้
้
่
่
้
ั
ั
ื
เช้น อำาณาจกรสืโขทย่ อำาณาจกรศรอำย่ธีย่า กมการสืงคำรามต่อำกน ห้รอำมสืงคำรามกบอำาณาจกรเพอำนบาน เช้น อำาณาจกร
่
้
ลัานนา อำาณาจกรลัานช้้าง รวมถุงอำาณาจกรพ่กาม อำาณาจกรขอำมห้รอำแมแต่่อำาณาจกรอำานาม ห้รอำญี่วน กเพื�อำขย่าย่
ั
ั
ึ
็
ื
้
ื
้
้
ั
ั
�
้
ั
ิ
่
็
ื
้
�
ึ
�
ิ
่
้
ั
�
อำาณาเขต่ แลัะแสืวงห้าทรัพย่ากร ซึ่งมทงคำนทเปนทรพย่ากรอำนมคำากวาทรพย่์สืนเงนทอำง เพอำผู้ลัประโย่ช้น์แกช้าต่ ิ
่
ั
ั
้
ขอำงต่น นอำกจากการใช้้ Hard Power ต่ามท้กลัาวแลัว กไดัม้การใช้้ Soft Power คำวบคำ้กนไปดัวย่ จะขอำย่กต่วอำย่าง
�
็
้
ั
ั
่
่
้
่
�
ประเทศมห้าอำำานาจบางประเทศท้ใช้้ Soft Power แลัะ Hard Power ดัังน � ้
ฮอลนดาหรอวลนดา
ิ
ั
ั
ื
ิ
็
ั
้
ำ
้
่
ั
ั
ในสืมย่แผู้นดันสืมเดัจพระนาราย่ณ ระห้วาง พ.ศ. ๒๑๙๙-๒๒๓๑ ฮอำลัันดัาไดัเขามาทาการคำาขาย่กบอำาณาจกร
่
์
้
กร่งศร้อำย่ธีย่า ในระย่ะต่นกม้การคำาขาย่กนธีรรมดัา ซึ่งกสืรางคำวามรารวย่ให้้กบฮอำลัันดัาห้รอำวลัันดัาอำย่างมาก ต่่อำมา
็
็
ื
ั
้
่
้
ิ
่
ั
้
ึ
�
�
ำ
ั
ื
ำ
ื
ั
่
่
้
่
เกดักรณพพาทระห้วางฮอำลันดัากับกรงศรอำย่ธีย่า ฮอำลันดัาจงถุอำโอำกาสืนากอำงเรอำมาปดัปากแมนาเจาพระย่า กรงศรอำย่ธีย่า
ำ
�
ิ
ึ
ิ
้
่
่
้
้
ิ
่
้
่
�
ำ
้
ิ
ั
ิ
ั
้
ไมม้กาลัังพอำทจะขดัขน จงต่อำงย่อำมต่ามขอำเร้ย่กรอำงขอำงฮอำลัันดัา ทาให้เกดัสืนธีสืญี่ญี่าทสืย่าม สืมย่กรงศร้อำย่่ธีย่า
ั
�
่
้
ึ
้
ำ
ื
้
�
ทากบบรษทอำนเดั้ย่ต่ะวนอำอำกขอำงฮอำลัันดัา เมือำวนท้ ๒๒ สืงห้าคำม พ.ศ. ๒๒๐๗ ห้รอำ คำ.ศ. ๑๖๖๔ โดัย่นอำกจากจะให้้
ั
ั
�
ั
ิ
ื
ำ
ิ
ิ
ั
ิ
้
ั
ั
ิ
้
ั
้
้
่
�
ิ
ิ
�
ำ
่
ั
สืทธีผู้้กขาดัการคำาบางประการแกบรษทฯ แลัว ย่งไดักาห้นดัสืทธีิในเรือำงอำำานาจศาลั โดัย่สืร่ปวา ถุาพนกงานบรษทฯ
ิ
่
็
ึ
้
้
�
่
ิ
กอำอำาช้ญี่ากรรมราย่แรงในสืย่าม ต่อำงสืงให้ฮอำลันดัาพจารณาโทษต่ามกฎห้มาย่ขอำงฮอำลันดัา ซึ่งแสืดังให้เห้นถุง
้
ั
ึ
้
ั
ั
ำ
ิ
้
ิ
ิ
ิ
การเกดัสืทธีสืภาพนอำกอำาณาเขต่ขนคำรงแรกขอำงสืย่ามแลัะการดัาเนนการขอำงฮอำลันดัา กคำอำ การใช้ Hard Power
็
�
ั
ื
�
ึ
ั
โดัย่ Gun Boat บ้บบงคำบให้้กร่งศร้อำย่ธีย่าย่นย่อำมทาต่ามท้ต่นต่อำงการ
ั
้
�
่
ิ
ำ
ฝรังเศส
�
์
็
็
่
่
ั
้
่
ั
์
่
้
�
ห้ลังจากเห้ต่การณทฮอำลันดัาคำกคำามกรงศรอำย่่ธีย่า สืมเดัจพระนาราย่ณกเกรงวากรงศรอำย่่ธีย่าจะไมปลัอำดัภย่จาก
่
่
ั
้
ั
่
้
ื
ั
็
การคำ่กคำามแลัะย่ดัคำรอำงโดัย่ฮอำลัันดัา จงโปรดัเกลัาฯ ให้้กอำสืรางแลัะพฒนาเมอำงลัพบ่ร้ขึ�น เพื�อำใช้้เปนท้�ประทบรวมทัง �
้
ึ
ึ
ื
้
ั
�
ื
่
ั
้
ึ
ั
ำ
�
ิ
ั
ั
ั
่
�
ั
้
พย่าย่ามเจรญี่สืมพนธีไมต่รกบฝรงเศสื เพอำให้ช้วย่เห้ลัอำในการสืรางปอำมสืาห้รบปอำงกนภย่คำกคำามอำนอำาจจะเกดัขน
ิ
้
้
ั
ื
่
ั
�
ั
่
์
ี
�
่
ั
ั
้
ในรช้สืมย่ขอำงพระอำงคำทรงประทบอำย่้ท้ลัพบ่ร้ปลัะประมาณ ๘ เดัอำน จะประทบอำย่ท้กร่งศร้อำย่ธีย่าประมาณ ๔ เดัอำน
ื
์
ั
้
ั
ิ
ิ
�
่
็
ั
้
ั
์
เทานั�น การเจรญี่สืมพนธีไมต่ร้กบพระเจาห้ลั่ย่สืท้ ๑๔ นั�น เจาพระย่าวไช้ย่เย่นทร ข่นนางไทย่ช้าวกร้กเปนต่วกลัางใน
การต่ดัต่อำทงสืน ทงนเจาพระย่าวไช้ย่เย่นทร กมเจต่นาแอำบแฝงบางประการ กลัาวคำอำ ต่อำงการใช้ฝรงเศสืสืนบสืนนแลัะ
ั
�
ื
่
ิ
้
ั
ิ
้
�
่
�
ิ
้
ั
�
็
่
้
้
�
์
ั
้
�
์
ั
็
่
ิ
ำ
้
ั
ิ
็
์
ิ
่
�
ั
เปนเกราะกาบงต่วเจาพระย่าวไช้ย่เย่นทรเอำง ห้ากสืนแผู้นดันขอำงสืมเดัจพระนาราย่ณแลัว โดัย่กลัอำบาย่ขอำงฝรงเศสืใน
ั
ิ
ั
�
็
้
้
ำ
่
้
็
่
ื
่
ั
คำรงแรกกเปนการสืงนาย่ช้างแลัะทห้ารมารบราช้การแลัะช้วย่เห้ลัอำในการกอำสืรางปอำมปราการ รวมทงดัาเนนการคำาขาย่
่
�
็
์
�
่
็
่
้
ิ
่
ื
ึ
่
�
ั
้
ั
ำ
ั
ื
�
แต่จดัมงห้มาย่สืาคำญี่กคำอำ ช้กช้วนให้สืมเดัจพระนาราย่ณเขารต่ เพอำนบถุอำศาสืนาคำรสืต่ ซึ่งห้ากเปนไปต่ามทวางแผู้นไว ้
ื
้
้
็
์
่
็
้
่
�
ื
�
กสืามารถุท้จะคำวบคำ่มกร่งศร้อำย่ธีย่าเขาไปอำย่้ในคำรสืต่จกรไดั ซึ่งน้กคำอำ การใช้้ Soft Power นันเอำง แต่่อำย่างไรกต่าม
ั
ิ
็
้
�
่
็
�
ึ
็
ื
็
้
ึ
สืมเดัจพระนาราย่ณเลังเห้นถุงผู้ลัเสืย่แห้งการเขารต่ จงทรงอำนญี่าต่ให้ราษฎรสืามารถุเลัอำกนบถุอำศาสืนาใดักไดั ้
ั
ึ
็
ื
่
้
์
็
้
้
่
ั
ั
้
่
์
�
็
่
แต่สืาห้รบพระอำงคำทานไดัทรงแจงกบทางฝรงเศสืวาขอำพจารณากอำน เนอำงจากเปนเรอำงขอำงศรทธีาแลัะจต่ใจ เมอำ
ั
่
ิ
ื
่
ื
ำ
�
�
ิ
้
�
ั
ื
แผู้นการขั�นนไมสืาเรจ เจาพระย่าวไช้ย่เย่นทรกเต่ร้ย่มการกบฝรังเศสื เพื�อำย่ดักร่งศร้อำย่ธีย่า โดัย่ใช้้ Hard Power คำอำ
ั
�
ึ
้
็
ำ
้
์
่
ื
ิ
็
�
่
่
่
ำ
์
่
�
ำ
ั
ั
ิ
้
กาลัังทห้ารเขาดัาเนนการ เมือำม้โอำกาสือำนเห้มาะสืม แต่่เปนคำราวเคำราะห้ดั้ขอำงกร่งศร้อำย่ธีย่า แมวาช้วงปลัาย่รช้กาลั
็
้
ำ
ขอำงสืมเดั็จพระนาราย่ณ์ เจาพระย่าวไช้ย่เย่นทรจะเรอำงอำานาจในราช้สืำานกมาก แต่ในขณะท�สืมเดัจพระนาราย่ณ์กาลัง ั
็
้
้
์
ั
ำ
ิ
ื
่
ื
ั
้
�
ำ
ปวย่ใกลัสืวรรคำต่ ไดัมอำบอำานาจสืทธีขาดัให้กบพระเพทราช้า ซึ่งเปนผู้มอำานาจแลัะกาลังทห้ารในบงคำบบญี่ช้าเพอำกากบ
ำ
�
ั
ึ
�
ิ
ั
้
้
ั
ั
้
้
ั
ำ
้
็
�
ิ
ำ
�
่
่
ั
ิ
ั
�
�
ึ
ั
่
ิ
็
้
ดัแลัราช้การแผู้นดัน ทงน พระเพทราช้าแลัะขนห้ลัวงสืรศกดั (บต่รบญี่ธีรรมขอำงพระเพทราช้าซึ่งเปนพระราช้โอำรสืลับ
่
�
้
นาวิกศาสตร์ 73
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

�
ั
้
้
้
์
ิ
ึ
ิ
้
้
ขอำงสืมเดั็จพระนาราย่ณ์) มคำวามเกลัย่ดัช้ังพวกฝรง โดัย่เฉพาะเขาใจถุงพฤต่กรรมขอำงเจาพระย่าวไช้ย่เย่นทรอำย่้่แลัว
�
เมอำสืนแผู้นดันสืมเดัจพระนาราย่ณ์ พระเพทราช้าจึงปราบดัาภิเษกขนเปนพระมห้ากษัต่รย่แลัะสืถุาปนาราช้วงศ์
�
ึ
็
็
ิ
่
์
ิ
ิ
�
ื
่
ึ
ำ
ิ
ั
ิ
ั
บ้านพลั้ห้ลัวงข�น ห้ลัังจากน�นจึงไดัจับเจ้าพระย่าวิไช้ย่เย่นทร์ประห้ารช้้วต่ แลัะเกดัรบพงกับกาลัังทห้ารฝร�งเศสืท � ้
้
่
ื
ั
ิ
�
ิ
ั
้
ึ
้
ปอำมวไช้ย่เย่นทร (ปอำมวไช้ย่ประสืทธีิในปจจ่บน) เปนเวลัานานถุง ๒ เดัอำน จนสืามารถุเจรจาสืงบศกแลัะขบไลัฝรั�งเศสื
ิ
่
็
ั
์
ึ
�
็
่
อำอำกจากกร่งศร้อำย่ธีย่าไปไดั จงเปนอำนย่ต่การม้บทบาทขอำงฝรังเศสื ฮอำลัันดัา โปรต่่เกสื แลัะฝรังเศสื ในย่คำต่่อำมา
ิ
ั
่
�
้
ึ
่
ั
่
้
ั
นอำกจากเห้ต่การณ์ในคำร�งน�นแลั้ว ในรช้สืมย่พระบาทสืมเดั็จพระจ่ลัจอำมเกลั้าเจ้าอำย่่ห้ัว ฝร�งเศสืก็ไดั้ใช้ Hard Power
ั
ั
้
ั
ิ
้
โดัย่วธี Gun Boat Diplomacy อำ้กคำรัง �
้
้
่
้
ื
ื
ิ
้
�
ื
่
้
�
ำ
่
ั
�
้
โดัย่ใน ร.ศ. ๑๑๒ ไดัใช้เรอำปนผู้านปากนาบกฝาเขามาในแมนาเจาพระย่า แลัะเกดัสืรบกบทห้ารเรอำทปอำมพระจลัจอำมเกลัา
้
่
้
ำ
้
�
�
้
้
ื
็
ทห้ารทัง ๒ ฝ�าย่บาดัเจบลัมต่าย่ไปจานวนห้นึง โดัย่ฝรังเศสืบาดัเจบแลัะต่าย่เลักนอำย่ แต่่ฝรังเศสืไดัห้าเห้ต่่ถุอำโอำกาสื
็
�
ำ
�
้
็
�
้
้
ั
่
้
ึ
เรย่กคำาปฏิกรรมสืงคำรามจากสืย่ามถุง ๓ ลัานฟรงก แลัะย่ึดัดันแดันฝงซึ่าย่แมนาโขง ไปจากสืย่ามอำกดัวย่
ิ
้
�
ำ
์
�
่
ิ
้
ั
็
็
่
่
้
ั
้
่
้
้
�
ิ
้
้
�
ั
้
ิ
อำนทจรงแลัว เคำาลัางในการเขามารกรานสืย่ามไดัเรมต่นมาต่งแต่ต่นกรงรต่นโกสืนทรแลัว โดัย่ในต่อำนต่นกเปน
้
ิ
้
์
�
ั
การคำาขาย่ เผู้ย่แพรศาสืนา ซึ่งกคำอำ ใช้้ Soft Power เมือำสืบโอำกาสืจงใช้้ Hard Power เขาดัาเนนการ
ิ
่
้
ำ
้
็
ื
�
ึ
ึ
�
องกฤษ
ั
้
ั
่
ิ
ั
้
้
ั
่
เช้นเดัย่วกน อำงกฤษมการต่ดัต่อำคำาขาย่กบสืย่ามเปน
็
ั
ิ
ระย่ะเวลัานาน โดัย่เฉพาะอำย่่างย่�งในสืมย่รต่นโกสืินทร ์
ั
้
ั
ั
ั
�
ึ
ห้ลัังจากอำงกฤษย่ดัคำรอำงพมาไดั ซึ่งต่รงกบสืมย่รช้กาลัท้ ๓
�
ึ
ั
่
ื
่
็
ื
้
ั
้
�
กคำบคำลัานเขามาย่งสืย่าม เพอำเขามาคำาขาย่กอำน แลัะห้า
้
ื
็
โอำกาสืเขาย่ึดัคำรอำง ซึ่งกคำอำ Soft Power แลัะต่ามดัวย่
้
�
ึ
้
ั
Hard Power จนกระท�งในแผู้่นดัินพระบาทสืมเดั็จ
่
พระจลัจอำมเกลัาเจาอำย่ห้ว สืย่ามจาเปนต่อำงย่กไทรบร ้
่
้
็
ำ
้
ั
่
้
้
้
ื
้
เกาะห้มาก แลัะห้ัวเมอำงฝาย่ใต่ ให้อำงกฤษไปเพ�อำรกษา
ั
�
ั
ื
ดันแดันสืวนให้ญี่ไว ้
ิ
่
่
่
ั
�
ั
ำ
�
ั
ิ
ั
การดัาเนนการขอำงทงอำงกฤษแลัะฝรงเศสืในย่คำนน
�
ิ
�
เป็นการดัาเนินช้นดัห้มาปาต่อำลักแกะ เพอำผู้ลัประโย่ช้น ์
ำ
ื
้
�
่
ิ
้
ั
แห้งช้าต่ขอำงต่น ซึ่งนอำกจากดันแดันแลัวย่งทาให้้สืย่ามต่อำง
ิ
ำ
่
�
ึ
้
ิ
้
สื้ญี่เสื้ย่สืิทธีสืภาพนอำกอำาณาเขต่ให้กับประเทศดัังกลั่าว
�
็
ซึ่งถุอำเปนคำวามขมขื�นขอำงสืย่ามเปนอำย่างย่ง
่
ึ
�
็
ิ
ื
จน
ี
่
้
้
จนมการต่ดัต่อำคำาขาย่กับสืย่ามมาเป็นระย่ะเวลัา
ิ
้
ย่าวนาน นบต่งแต่อำาณาจกรสืโขทย่ ใน พ.ศ. ๑๘๓๕ ซึ่งต่รงกบ
�
ั
ั
�
ั
ั
่
ั
่
ึ
์
ั
ราช้วงศห้ย่วน ในรช้สืมย่พระจกรพรรดักบไลั ขาน แลัะต่รงกับ
่
ั
่
ั
ิ
ำ
ั
�
่
่
ำ
ิ
ั
รช้สืมย่พอำขนรามคำาแห้งมห้าราช้ การดัาเนนการในคำรงนน
�
ั
ั
์
่
่
ำ
�
ิ
้
้
้
การใช้ Hard Power ของ ฝรั่งเศส เรมต่นจากพอำขนรามคำาแห้งมห้าราช้ ไดัมพระราช้สืาสืน
่
ั
ั
ื
้
�
ึ
่
ในสมัย ร.ศ. ๑๑๒ โดยวิธี Gun Boat Diplomacy จากสืโขทย่ เพอำขอำเป็นไมต่รแลัะสืงถุงพระจกรพรรดั ิ
นาวิกศาสตร์ 74
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

้
่
้
ั
่
่
้
่
กบไลั ขาน โดัย่ผู้านขาห้ลัวงให้ญี่ฝาย่รกษาคำวามเรย่บรอำย่
�
ขอำงมณฑลักวางต่ง (เมอำงกวางต่งเปนเมอำงห้นาดัาน
ื
่
้
่
่
ื
็
้
้
่
็
ิ
ิ
้
ื
้
�
ึ
ั
ื
่
่
ทเรอำสืนคำาไทย่ทกย่คำทกสืมย่จะเดันทางไปถุงเปนเมอำงแรก
็
ึ
รวมทงราช้ทต่แทบทกช้ดัขอำงไทย่กจะไปถุงทเมอำงนกอำน)
�
่
ั
่
้
้
้
่
�
�
ื
ำ
่
ั
่
้
ื
ในสืมย่พอำขนรามคำาแห้งไดัสื่งเคำรอำงราช้บรรณาการแลัะ
�
้
้
ึ
มการสืงคำณะราช้ทต่ไปต่ลัอำดันบจาก พ.ศ. ๑๘๓๕ จนถุง
่
ั
พ.ศ. ๑๘๖๕ รวม ๑๔ คำรง คำอำ เฉลัย่ทกปีในขณะท ้ �
ื
้
�
่
�
ั
�
้
ื
ั
่
้
�
ั
้
่
�
ิ
ั
จนสืงคำณะทต่ ๔ คำรง นคำอำจดัเรมต่นคำวามสืมพนธี ์
้
้
ั
่
้
�
้
ระห้วางจนกบไทย่ทปรากฏิอำอำกมาในรปแบบขอำง
ั
์
้
ั
คำวามสืมพนธีทางการทต่แบบบรรณาการซึ่งระบบ
�
ึ
้
้
ั
ั
คำวามสืมพนธีทางการทต่ แลัะการคำาแบบบรรณาการน � ้
์
้
ต่อำมาในสืมัย่อำย่ธีย่าจะใช้คำาวา “ระบบจ�มกอำง”
่
่
้
ำ
ิ
่
สืวนภาษาจ้นจะใช้้คำำาวา “เจงก่ง”
่
ิ
่
ิ
�
์
้
ิ
ั
�
ื
่
ั
ระบบคำวามสืมพนธีแบบจมกอำง ห้รอำเจงกง นน
ั
เจรญี่รงเรอำงเปนอำย่างมากในสืมย่กรงศรอำย่ธีย่า โดัย่
ั
่
่
็
ื
้
่
่
่
ิ
ั
ประมาณ พ.ศ. ๑๙๑๑ ซึ่งต่รงกับปลัาย่รัช้สืมย่ขอำงพระเจา ้
ึ
�
้
ั
้
่
�
้
ิ
่
่
้
ิ
อำทอำง ปฐมกษต่รย่แห้งกรงศรอำย่ธีย่า ไดัเรมมการสืง
่
่
์
�
้
่
�
คำณะราช้ท้ต่บรรณาการไปจ้นให้มอำ้กคำรั�ง แต่่ในคำรังนไดั ้
สืงไปถุงเมอำงนานกง อำนเปนเมอำงห้ลัวงขอำงราช้วงศห้มง
์
่
ื
ึ
ั
ิ
็
ิ
ื
�
ในขณะนัน แลัะไดัสืงต่่อำเนือำงอำย่างสืมาเสืมอำ
�
�
่
ำ
้
่
้
คำวามสืัมพันธี์ทางการคำ้ากับจนในระบบบรรณาการ
ั
�
่
สืมย่อำย่ธีย่านบต่งแต่การสืถุาปนากรงศรอำย่ธีย่า พ.ศ. ๑๘๙๓
่
ั
่
ั
้
่
ั
่
็
ึ
เรอำย่มาจนถุงราว พ.ศ. ๒๑๖๓ อำนเปนปสืดัทาย่ขอำง
ื
ี
้
�
็
สืมเดัจพระเอำกาทศรถุ รวมระย่ะเวลัาประมาณ ๒๗๐ ป ี
้
ั
อำย่ธีย่าไดัสืงคำณะทต่บรรณาการอำอำกไปจนรวมถุง ๔๖ คำร�ง
้
ึ
้
่
่
่
เฉลั้ย่ประมาณ ๕ ปเศษ เกอำบ ๖ ปต่่อำคำรัง ซึ่งไมนบรวม
ั
�
�
ึ
ี
ื
ี
�
�
ื
เรอำสืาเภาคำ้าขาย่ขอำงเอำกช้นท�มากกว่านห้ลัาย่สืิบเทา
้
่
ำ
้
�
ั
่
แลัะในช้วงปลัาย่กรงศรอำย่ธีย่า ต่งแต่รช้สืมย่ขอำงพระเจา ้
่
้
่
ั
่
ั
้
ิ
ทรงธีรรมท�เร�มใน พ.ศ. ๒๑๖๓ เป็นต่้นมา จนถุึงประมาณ
พ.ศ. ๒๒๕๒ ห้รอำต่รงกบรช้สืมย่ขอำงพระเจาเสือำห้รอำ
ั
้
ั
ั
ื
ื
ื
่
ี
่
้
�
ิ
้
ขนห้ลัวงสืรศักดั รวม ๘๙ ป มการสืงคำณะทต่บรรณาการ
ั
ี
่
�
�
ื
ี
่
้
ั
�
ั
้
การเสียดินแดนไทยแก่ฝรั่งเศส และอังกฤษ ๑๓ คำรง เฉลัย่ ๖ ปเศษ เกอำบ ๗ ปต่อำคำรง แมวาต่วเลัขขอำง
้
ิ
์
่
้
ั
่
การสืงคำณะทต่บรรณาการขอำงกษต่รย่อำย่ธีย่าไมสืงมาก
่
่
่
ิ
�
้
แต่่การคำาภาคำเอำกช้นกลัับเจรญี่รงเรอำงเปนอำย่่างย่ง
็
ิ
ื
นาวิกศาสตร์ 75
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ั
่
�
่
้
ั
้
่
ั
้
็
้
ิ
�
้
�
ื
ห้ลังจากเสืย่กรงศรอำย่ธีย่ากบพมาในคำรงท ๒ เมอำ พ.ศ. ๒๓๑๐ แลัะสืมเดัจพระเจาต่ากสืนมห้าราช้ไดักอำบก ้ ้
ั
้
ั
เอำกราช้ไดั้แลัว การแกปญี่ห้าอำนดับแรกขอำงสืมเดั็จพระเจาต่ากสืินมห้าราช้ คำือำ เรอำงปากท้อำง ดังนน ทรงรบสืงเรอำสืาเภา
ำ
่
ื
้
ั
้
�
ั
้
ื
ั
�
่
ั
้
ิ
ั
�
ราช้ท้ต่ไปย่งจ้น โดัย่อำาศย่ร้ปแบบการคำาในระบบบรรณาการต่ามแบบสืมย่กร่งศร้อำย่ธีย่าดัังเดัม แลัะใน พ.ศ. ๒๓๒๐
ั
ำ
้
ั
้
่
้
ทรงไดัรบอำน่ญี่าต่จากฝ�าย่จ้นให้้สืงคำณะท้ต่บรรณาการจากไทย่ไปจ้นไดั สืมเดัจพระเจากร่งธีนบ่ร้ไดัใช้้วธีการคำาสืาเภา
้
ิ
้
็
้
�
โดัย่อำาศย่ร้ปแบบการคำาในระบบบรรณาการกบจ้นเพือำห้าราย่ไดัมาจ่นเจอำภาย่ในกร่งธีนบ่ร้
ั
ั
้
้
ื
ั
ี
ึ
ึ
ั
ั
�
็
�
ต่่อำมาคำรังสืมย่รช้กาลัท้ ๑ จนถุงรช้กาลัท้ ๓ ใน พ.ศ. ๒๓๒๕ ถุง ๒๓๙๔ เปนเวลัา ๖๙ ป ไทย่สืงท้ต่ไปจ้น ๓๓ คำรั�ง
่
�
�
ในคำรงรช้กาลัพระบาทสืมเดัจพระจอำมเกลัาเจาอำย่ห้ว รช้กาลัท ๔ นน ไดัมการสืงคำณะราช้ทต่ไทย่เดันทางไป “จมกอำง”
�
้
้
้
�
ิ
้
่
ั
ั
้
่
ั
้
ั
้
�
ั
ิ
้
็
ิ
้
ั
ื
�
ิ
ั
่
์
้
ห้รอำเจรญี่พระราช้ไมต่รกับจน โดัย่ระบบการคำ้าแบบบรรณาการเป็นคำรงสืดัท้าย่ในประวัต่ศาสืต่ร์คำวามสืัมพนธีใน
้
่
ั
ลัักษณะนระห้วางไทย่กบจ้น
�
เรือสำาเภาจีน ซึ่งมาค้าขายกับชาติต่าง ๆ
้
้
่
็
้
่
ต่อำมาใน พ.ศ. ๒๔๒๑ ห้ลัังจากทพระบาทสืมเดัจพระจลัจอำมเกลัาเจาอำย่ห้ว คำรอำงราช้ย่ไดัประมาณ ๑๐ ป ี
้
�
์
ั
้
่
ิ
้
้
้
ั
ื
้
ทางฝาย่จนไดัมห้นงสือำมาทวงแลัะเต่อำนให้ฝาย่ไทย่ดัาเนนการสืงคำณะราช้ทต่บรรณาการไปจนอำก
้
ื
�
�
ำ
้
้
่
็
�
ำ
ั
ำ
้
ต่ามเดัิม เพอำย่นย่นอำานาจขอำงจน ซึ่งในขณะนนกาลังสืนคำลัอำน แลัะใน พ.ศ. ๒๔๒๕ พระบาทสืมเดัจ
�
ั
ั
ั
�
ื
ื
ึ
�
ั
�
้
์
้
้
่
้
้
พระจลัจอำมเกลัาเจาอำย่ห้ว รช้กาลัท ๕ จงไดัมพระราช้สืาสืนปฏิเสืธีขอำผู้กพนคำวามสืมพนธีในรปแบบบรรณาการ
่
ั
้
้
ั
ิ
ึ
์
้
้
ั
ั
ั
์
่
้
้
ิ
ึ
�
ิ
ื
�
็
่
ิ
้
ี
�
ั
้
่
้
กบจน จงถุอำวา พ.ศ. ๒๔๒๕ เปนปทสืนสืดัคำวามสืมพนธีทางการคำาในรปแบบบรรณาการกบจนอำย่างสืนเช้ง
ั
ั
นาวิกศาสตร์ 76
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ิ
้
ิ
ั
ำ
์
้
ำ
่
�
ั
้
ั
ิ
แต่มไดัเกดัขอำพพาทบาดัห้มางใดั ๆ กน ต่รงกนขามรปแบบการคำาสืาเภาแลัะกาปนย่นต่ขอำงภาคำเอำกช้น
้
้
ำ
ำ
ื
�
ื
็
้
ั
ั
้
ิ
ิ
่
้
ิ
�
�
กลับเจรญี่รงเรอำงมากย่งขน การคำาขาวขอำงไทย่ดัาเนนไปอำย่างเปนลัาเปนสืน เนอำงจากจนจาเปนต่อำงขอำซึ่อำ
ึ
ื
�
้
ำ
่
�
็
็
่
ื
็
้
�
็
ั
้
่
ขาวจากไทย่ ต่ลัอำดัเวลัาบรรดัาพอำคำาจ้นท้เดันทางมาจากเมอำงจ้นกไดัเปลั้ย่นสืถุานะเปน “เจาสืว” เปนเจาขอำงกจการ
ิ
้
็
�
ิ
้
้
ั
้
็
ั
ื
้
ั
ิ
�
้
ั
ั
่
เจรญี่มงคำงรงเรอำง บางคำนกเขารบราช้การไปพรอำม ๆ กบการทาการคำา ไดัรบพระราช้ทานบรรดัาศกดัแลัะสืบสืกลั
ื
�
ิ
ั
่
้
่
�
ำ
ั
้
เจรญี่กาวห้นามาจนปจจ่บนน ้ �
ั
้
ิ
้
็
้
�
ำ
์
�
ื
่
ำ
ั
้
สืาห้รบการคำาผู้านราช้ท้ต่บรรณาการ ห้รอำจิมกอำง นัน สืมเดัจพระเจาบรมวงศเธีอำ กรมพระย่าดัารงราช้าน่ภาพ
้
�
้
ั
�
่
ิ
้
�
�
ท้ไดัทรงอำธีบาย่เก้ย่วกบเรือำงนไววา
้
่
่
“...เหตุที่เมืองไที่ยจะเป็นไมืตุรี่กับกัรีงจนนน เกัดแตุดวยเรีองกัารีไป็มืาค้าขายถึงกันที่างที่ะเล เมืองไที่ยมืสินค้า ้
ื
�
ั
ั
่
ุ
�
�
ื
ิ
็
ิ
่
ั
ึ
ื
ุ
้
็
่
่
�
ั
�
ึ
ุ
่
้
�
หลายอยาง ซึ่งเป็็นของตุองกัารีในเมืืองจ่นแตุโบรีาณมืาเหมืือนกัับที่กัวนน่ เมืืองจ่นกัมื่สิินค้้าหลายอยางที่่ไที่ยตุองกัารี
้
่
�
่
เหมืือนกััน กัารีไป็มืาค้้าขายกัับเมืืองจ่น... ไที่ยไดผลป็รีะโยชนมืากั แตุป็รีะเพณ่จ่นในค้รีังนัน ถึาเมืืองตุางป็รีะเที่ศไป็
์
้
�
้
ุ
้
่
้
ึ
่
้
้
้
่
้
ค้าขาย ตุองมืเค้รีองบรีรีณากัารีไป็ถึวายพรีะเจากัรีงจนจงป็ลอยใหค้าขายไดโดยสิะดวกั เพรีาะเหตุนจงมืป็รีะเพณ ่
ึ
่
ื
�
่
�
ุ
ุ
ิ
ื
่
่
ั
ึ
้
ิ
ุ
่
่
ที่ถึวายบรีรีณากัารีแกั่พรีะเจากัรีงจน ไมืแตุป็รีะเที่ศเรีา ถึงป็รีะเที่ศอนกัอยางเดยวกัน ค้วามืจรีงบค้ค้ลตุางชาตุกัน
�
ั
�
็
่
่
่
ั
้
จะมืชาตุใดที่รีกัใค้รีชอบพอกันยืดยาวมืาย�งกัวาไที่ยกับจนนไมืเหนมื ดวยไมืเค้ยเป็นศัตุรีกัน เค้ยแตุไป็มืาค้าขายแลกั
้
่
่
่
่
ั
่
ู
็
ั
่
่
ิ
่
�
็
ิ
่
่
�
ั
้
่
ั
�
ั
ั
�
่
ู
ี
่
็
ั
�
ึ
้
ั
ุ
ผลป็รีะโยชน์ตุอกันมืาได้เลยรีอยป็ ค้วามืรีสิึกัที่งสิองป็กัตุิ จงเป็นอันหนงอนเดยวกันมืาแตุ่โบรีาณจนตุรีาบเที่่าที่กัวนน...”
ึ
ิ
ิ
้
่
้
ั
่
ดัังนั�น การต่ดัต่่อำม้คำวามสืมพนธีกบจ้นกคำอำวาจ้นไดัใช้้ Soft Power โดัย่การคำาขาย่สืนคำาแลัะเผู้ย่แพรอำารย่ธีรรม
้
็
์
ื
ั
ั
้
�
ั
ำ
็
้
่
้
ิ
มาย่งสืย่ามโดัย่เปนการกระทาฉนมต่ร มไดัม้การกาวราว แลัะจอำงจะย่ดัคำรอำงประเทศอำืน ดัังเช้น ช้าต่ต่ะวนต่กซึ่งจอำง
�
�
ึ
ั
ิ
้
ั
ิ
้
ึ
่
�
ั
้
�
ำ
ิ
จะต่กต่วงผู้ลัประโย่ช้นจากประเทศท้ดัอำย่กวา โดัย่ใช้้ทัง Soft Power แลัะ Hard Power เขาดัาเนนการ
้
์
การใช้้ Soft Power ในปััจจบััน
ุ
ิ
่
เนื�อำงจากคำวามเจรญี่ขอำงโลักแลัะประเทศต่่าง ๆ ม้มากขึน ดัังนัน ห้ลัังจากสืงคำรามโลักคำรั�งท้ ๒ จนกระทังการย่ต่ ิ
�
�
�
�
สืงคำรามเย่นระห้วางสืห้รฐอำเมรกากบสืห้ภาพโซึ่เวย่ต่ การใช้กาลังเพอำทาสืงคำรามขนาดัให้ญี่กแทบจะไมเกดัขน
็
ำ
่
็
ื
�
ั
ั
้
ั
ึ
่
�
่
ิ
ิ
้
ำ
็
ั
ิ
่
็
่
�
ั
็
่
ำ
แต่่อำย่างไรกต่ามการใช้้ Hard Power กย่งคำงม้อำย่้ท่กประเทศโดัย่เฉพาะอำย่างย่งประเทศมห้าอำำานาจ กย่งสืะสืมกาลััง
้
ทห้ารเพื�อำเปนอำำานาจต่่อำรอำงทางดัานการท้ต่
็
่
ิ
่
ั
�
แต่่การใช้้ Soft Power กย่งม้อำย่างต่่อำเนือำงแลัะเพิ�มขึน มห้าอำำานาจ เช้น สืห้รฐอำเมรกา กใช้้ Soft Power ให้้เปน
�
็
็
ั
็
ประโย่ช้นโดัย่การประช้าสืมพนธีห้รอำใช้กาลังทห้าร โดัย่อำอำกมาในรปแบบขอำงการแลักเปลัย่นบคำลัากร การฝกรวม แลัะ
์
ั
้
�
่
ั
ื
ึ
์
ั
่
้
้
ำ
กองเรือบรรทุกเครื่องบิน แสดงถึง Hard Power
นาวิกศาสตร์ 77
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

์
ื
ิ
ื
่
ิ
ื
ั
ึ
่
้
้
โคำรงการช้่วย่เห้ลัอำดั้านมนษย่ธีรรม เพอำแสืดังภาพพจนต่ัวเอำงให้ดั้ข�น รวมท�งให้ช้าต่อำ�นเป็นมต่รแลัะสืนับสืนนการใช้ ้
�
็
้
ั
่
ื
�
่
์
่
ื
็
�
สือำต่าง ๆ โดัย่เฉพาะสือำโทรทศน จะเห้นไดัจากการใช้สืถุานโทรทศนต่าง ๆ เช้น CNN เปนเคำรอำงมอำแพรขาวในแงมมให้ ้
่
ื
์
้
�
่
่
ื
้
่
ั
ั
ิ
่
่
่
ช้าวโลักเห้นวาศต่ร้ขอำงสืห้รฐอำเมรกา คำอำ คำนช้ัวราย่ ย่กต่วอำย่างเช้น สืงคำรามอำรก CNN กอำอำกมาประโคำมขาววา อำรก
ื
ั
็
ั
�
้
ิ
่
ั
ิ
ั
็
่
์
้
่
ื
่
ั
้
่
�
คำรอำบคำรอำงอำาว่ธีนิวเคำลั้ย่ร ม้อำาว่ธีเคำม้ช้วะ แลัะเป็นอำันต่ราย่ต่อำโลัก เพอำห้าเห้ต่เข้าโจมต่แลัะจับกมประธีานาธีิบดั้ ซึ่ดัดััม
่
ิ
้
ิ
่
ั
ฮสืเซึ่น จนกระทงถุกศาลัขอำงอำรกต่ดัสืนประห้ารช้วต่ แต่ภาย่ห้ลังจงทราบวา อำรก โดัย่ ซึ่ดัดัม ฮสืเซึ่น ไมมอำาวธีนวเคำลัย่ร ์
้
ิ
ั
่
้
ิ
่
�
ั
ั
ั
้
่
ึ
ิ
ั
ั
่
ิ
ั
้
็
่
ั
่
ิ
ั
้
้
็
้
่
แลัะอำาวธีเคำมช้วะในคำรอำบคำรอำง แต่ประธีานาธีบดั ซึ่ดัดัม ฮสืเซึ่น กต่าย่ไปเสืย่แลัว แลัะสืห้รฐอำเมรกากสืามารถุ
้
้
่
ั
�
ำ
ั
ั
้
่
ื
ิ
้
ิ
ั
่
็
้
คำรอำบคำรอำงบอำนามนขอำงอำรกไดัต่ามต่อำงการ ห้รอำแมแต่วฒนธีรรมการกนอำย่ สืห้รฐอำเมรกากเผู้ย่แพรอำาห้ารขย่ะ (Junk
่
ิ
ั
็
็
้
ั
้
Food) เช้น แมคำโดันลั ทาให้วย่รนไทย่ห้รอำคำนไทย่ เปลัย่นวฒนธีรรมการกนต่ามไปดัวย่ ทางดัานภาพย่นต่รฮอำลัลัวดักเปน
�
้
ิ
้
่
ั
ำ
้
์
้
ื
่
่
ั
ิ
้
ิ
ำ
้
ิ
ั
้
ต่วการสืาคำญี่ให้เกดัการคำรอำบงาทางดั้านวฒนธีรรม นอำกจากสืห้รัฐอำเมรกาแลัวช้าต่อำน ๆ กมการใช้ Soft Power
้
็
�
ั
ำ
ื
ิ
ั
่
์
ิ
กนอำย่างกวางขวาง ช้าต่ต่ะวนต่ก เช้น อำงกฤษ ฝรังเศสื กใช้้สืือำโทรทศน วทย่ ห้รอำต่ังสืถุาบนต่่าง ๆ ในประเทศต่่าง ๆ
ั
้
ั
ั
่
ื
ั
�
็
่
�
�
�
�
�
ั
็
่
้
่
เช้น British Council เปนต่น ในสืวนขอำงจ้นม้การต่ังสืถุาบนขงจือำขึนในประเทศต่่าง ๆ รวมทังประเทศไทย่ เพื�อำเปน
็
�
้
�
�
่
ั
ั
ต่วกลัางในการเผู้ย่แพรวฒนธีรรม รวมทังการช้วย่เห้ลัอำทางดัานมน่ษย่ธีรรมให้้กบประเทศต่่าง ๆ ท้ย่ากจน โดัย่เฉพาะ
ื
่
ั
อำย่่างย่�งประเทศในแอำฟริกา ไม่ใช้่เท่าน�น ขณะนวย่รนไทย่นอำกจากจะคำลั�งไคำลัวัฒนธีรรมต่่างช้าต่ิเช้่นต่ะวันต่กแลั้ว
�
้
ั
ิ
่
่
ั
้
ั
ื
้
้
ั
่
่
�
้
้
ั
�
่
ประเทศในเอำเช้้ย่ เช้น เกาห้ลั้ ญี่ปน เรากไมลัะเวน วย่รนไทย่คำลัังไคำลัทังดัาราเกาห้ลั้ ห้รอำแมกระทังนกรอำงวงดันต่ร้
่
้
่
�
็
�
�
�
่
้
์
จากแดันกมจ รวมทังภาพย่นต่รเกาห้ลั้ ญี่ปน จ้น กไมลัะเวน ขณะท้ Soft Power ขอำงไทย่ เช้น มวย่ไทย่ อำาห้ารไทย่
�
่
็
�
่
ิ
�
ิ
้
การแสืดังขอำงไทย่กเริมม้การพ้ดักนอำย่างกวางขวาง แต่่แทจรงแลัวย่งไมม้การต่ังห้นวย่งานมากากบดั้แลั แลัะเผู้ย่แพร ่
่
ั
ำ
ั
�
่
ิ
้
็
ั
้
้
�
่
้
็
่
อำย่างเปนร้ปธีรรมเช้นจ้น ซึ่งผู้้เข้ย่นเกรงวาต่่อำไปกจะเลัอำนห้าย่เห้มอำนไฟไห้มป�าในท้สื่ดั
ื
�
่
�
ึ
็
่
ื
้
การฝึกร่วมการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม
่
้
้
�
็
่
�
ึ
�
ดัังนั�น จะเห้นไดัวา ขณะน Soft Power เขามาม้บทบาทแลัะขย่าย่ขอำบเขต่ย่ิงกวา Hard Power ซึ่งพวกเราคำวร
้
ั
้
จะต่ระห้นกแลัะห้าทางแกไขโดัย่เรว
็
นาวิกศาสตร์ 78
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ุ
สรปั
ั
�
้
่
ิ
�
ิ
�
้
�
ิ
็
็
�
จากววฒนาการแลัะคำวามเจรญี่ขอำงโลักทเปลัย่นแปลังไปอำย่างรวดัเรว Soft Power กาลังเปนสืงทนากลัวทจะคำรอำบงา ำ
่
้
ั
ำ
้
ั
้
ิ
้
ั
�
�
ึ
่
ั
่
ั
ั
ั
ั
้�
จต่ใจแลัะเปลัย่นแปลังคำนไทย่โดัย่ไมรต่ว ดังนน ช้าวไทย่คำวรจะต่ระห้นกถุงภย่คำกคำามนอำย่างจรงจง โดัย่การปรบต่ว
ั
ั
ิ
่
้
ำ
้
้
้
ื
�
ั
พย่าย่ามอำย่่าให้วัฒนธีรรมต่่างช้าต่ิเข้ามาคำรอำบงา ขณะเดั้ย่วกัน คำวรจะต่�งห้น่วย่งานโดัย่เฉพาะให้มาดัแลัในเรอำงน ้ �
ิ
่
�
รวมทงประช้าช้นต่อำงช้วย่กนเสืรมสืรางแลัะฟนฟวฒนธีรรมขอำงเรา แลัะเผู้ย่แพร Soft Power ขอำงเราบาง อำย่าเปนทาสื
ั
ั
ื
้
็
้
่
ั
่
้
้
�
่
ำ
่
้
ิ
่
ั
้
ำ
ั
้
ั
้
ทางดัานวฒนธีรรม แลัะถุกคำรอำบงาโดัย่งาย่ อำย่างไรกต่าม แมวาในปจจบนจะมการดัาเนนการเกย่วกบ Soft Power แลัว
็
ั
้
่
�
้
ึ
�
ิ
ำ
้
้
ั
่
็
็
�
้
็
ำ
ื
Hard Power ห้รอำกาลัังทห้ารท้�เขมแขง กคำวรจะต่อำงดัาเนนการคำวบคำ้กนไปดัวย่ ซึ่งนอำกจาก Hard Power ท้เปน
ื
ึ
้
ื
ำ
ั
้
ำ
ิ
�
ึ
ั
ั
้
�
้
กาลังทห้ารแลัว Hard Power อำกอำย่างห้นงกคำอำ การคำรอำบงาทางเศรษฐกจ ซึ่งเรอำงนต่อำงพงระวงให้จงห้นก ทงน � ้
�
ึ
่
้
�
็
ั
�
้
ำ
การใช้ Hard Power กย่งไมมวนห้มดัไป เพอำเปนอำานาจต่อำรอำงทาให้เกดัการเจรจากนต่อำไป ต่ราบใดัทแต่ลัะช้าต่ ิ
ิ
้
ั
่
่
้
่
ำ
้
ั
่
ั
็
็
�
�
ื
ึ
ั
ำ
ึ
่
็
ิ
์
ย่งคำำานงถุงผู้ลัประโย่ช้นแห้งช้าต่ขอำงต่นเปนสืาคำญี่
ั
้
ำ
�
�
์
ุ
ั
ั
้
�
ึ
ิ
ั
หมายเหติของผู้้เขยน เนือำงจากปจจ่บนนม้การพ้ดัถุงประโย่ช้น ขอำดั้ แลัะการดัาเนนการเก้ย่วกบ Soft Power
ี
้
ำ
อำย่างกวางขวาง จงไดันาเสืนอำการดัาเนนการ Soft Power ในอำ้กม่มมอำงห้นึงวาคำวรจะต่อำงระมดัระวงอำย่่างไรบาง
ิ
้
ั
ั
�
ำ
้
้
้
ึ
่
่
เอกสารอางอง
้
ิ
ิ
ิ
ั
ิ
่
์
ั
ั
คำวามรในประวต่ศาสืต่ร เลัม ๑ ฉบบราช้บณฑต่ย่สืถุาน. (๒๕๕๔). กร่งเทพฯ : ราช้บณฑต่ย่สืถุาน.
ั
้
้
ื
นาย่ทอำงพบ (เผู้าทอำง ทอำงเจอำ). (๒๕๕๕). พาช้มอำาห้ารอำรอำย่ ต่ามรอำย่ต่านานเกา เลัาเรือำงจ้นในไทย่.
ั
่
ำ
่
่
่
�
ิ
ิ
ั
กร่งเทพฯ : สืย่าม เอำมแอำนดั บ้ พบลัช้ช้ิง.
�
์
็
์
ิ
วรษฐ ลัิมทอำงก่ลั. (๒๕๕๒). China Vision มงกรฝ�าวกฤต่. ผู้้จดัการ ๓๖๐.
ิ
ั
ั
�
้
Joseph S. Nye, Jr. (๒๐๐๔). Soft Power : The Means to Success in World Politics.
http://en.wikipedia.org/wiki/Gunboat_diplomacy.
http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/defence/9104170/Gunboat-diplomacy-works-says-
head-of-Royal-Navy.html.
นาวิกศาสตร์ 79
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

่

ั
ื
่
weather deck ดาดฟาเปด บรรดารายชอของนายทหารเรอองกฤษทผาน
ี
ื

ั
่
ั

ุ

ั
ื
ู
ั


ดาดฟาบนสุดหรือดาดฟาทีเปดออกสูภายนอกเรือ การคดเลอกและรอการบรรจใหเปนผบงคบบญชาหนวย
ในทะเล (command at sea)
wetting ship
weather guesser
คาสแลงทใชเรยกนายทหารอตนยมวทยา (the
ิ
ุ
ิ
ุ
ี
ํ

่
ี
Meteorological Officer หรือ the Met Officer)
weekend warrior
คําสแลงใชเรียกกําลังพลสํารองของทหารเรือ
wet a stripe

ื
่
ึ
สแลงชาวเรอ หมายถง การดมฉลอง เชน นายทหาร
ื
่
่
ทีไดรับการเลือนชันยศใหม นิยมใชในราชนาวีอังกฤษ
้
wet behind the ears
ี
ี
่
ั
ิ
ั
ี
ั
ํ
คาสแลงในราชนาวองกฤษ หมายถง ทหารใหม  กระบวนการอตโนมตทฉดนาทวลาเรอภายนอก
ํ
ื
้
ํ
ั
ึ
่
่
้
(green sailor) ดวยนําทะเล เพือขจัด หรือลดกัมมันตรังสี หรือสารเคมี
สวนในกองทพเรอสหรฐอเมรกานยมใช wet down ทีตกลงสูเรือ
ิ



ื
ั
ั
ิ
่
wet as a mess deck scrubber whale boat เรือไว
่
สํานวนทีใชในความหมายไรประโยชนอยางสินเชิง

้
wet List
ั
็
ื
เรอเลกเหมาะกบทะเลทมคลนลม เนองจากหวเรอ
่
ื
ั
ื
่
่
ี
ี
ื

่
ื
ู
ื
ี
้
ั
ี
และทายเรอสง เรอประเภทนเดมขบเคลอนดวยกระเชยง

ิ
ื
็

ั
ื


ั
่
หรอใบเรอ ตอมาไดรบการพฒนาเปนเครองยนตขนาดเลก
ื
ื

นาวิกศาสตร 81
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

whistle ship’s หวูดเรือ wind your neck! หุบปาก
























ี
้
ั


ิ
้
ื
ํ

ั
ุ
ุ
อปกรณสงเสยงโดยใชไอนา หรออากาศ มกตดตง ความหมายเดียวกันกับ shut up หยดพูด หรือเงียบ
บริเวณปลองหนาของเรือ และฟง
้

white hat นายทหารชันประทวน windward ทวนลม สูลมหรือตานลม




เมอเปนสานวนมความหมายแตกตางออกไป เชน
่
ํ

ี

ื

ั
ั
ี
“getting windward of someone” มนย ไดรบประโยชน 
คาสแลงในกองทพเรอสหรฐอเมรกา หมายถง นายทหาร บางอยางจากคนนัน
ิ
ึ
ั

ํ
้
ั
ื
ี
ํ

ี
่
ั
ี

้
ชนประทวน สวนในราชนาวองกฤษคาทใชเรยกรวม wipe out
ั
่
นายทหารตํากวาสัญญาบัตร คือ lower deck
่
ี
ํ
ื
ุ

คาสแลงทใชแทน drunk เมาสรา หรอบางโอกาส
wind bird เครืองวัดกําลังลม หมายถึง เหนือย
่
่

wooden คําสแลง หมายถึง ทึม โงเงาเตาตุน
่
ี
ี
่
หรออกชอหนงเรยกวา อะนโมมเตอร (anemometer)
ิ

ื
่

ื
ึ
ี
นาวิกศาสตร 82
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ ก
รกฎ
าคม ๒๕๖๖
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

นาวิกศาสตร 83
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

นาวิกศาสตร 84
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖
ปที่ ๑๐๖ เลมที่ ๗ ก รกฎ าคม ๒๕๖๖

่
จริิยธริริม เริอง ริจกนิิสััยคนิกบงานิริาชการิ
ั
�
ั
้
�
ิ
้
ี
ี
�
�
ำ
ั
ุ
้
้
�
ิ
�
ิ
สวัสดีครับสมาชิกผู้ติดีติามรัายการับทควัามธรัรัมะ “ข้อคดีปลูกจิติสานึกจิรัยธรัรัม” ทก ๆ ทานึ ติลูอดีจินึผู้ทสนึใจิทงหลูาย
่
ั
ั
ิ
ิ
�
ึ
้
่
็
�
ุ
ึ
�
ั
ี
ั
ำ
เนึอหาแหงจิรัยธรัรัมซึ่งไดี�นึามาจิากหนึงสอ “หลูกรัาชิการั” ทพรัะบาทสมเดีจิพรัะมงกฎเกลู�าเจิ�าอยหวั ทรังพรัะรัาชินึพนึธไวั�
ิ
์
้
่
�
้
ั
ิ
ำ
�
�
ั
�
ำ
ำ
ำ
ั
�
ซึ่งไดี�นึามาเสนึอแลูะทาควัามเข้าใจิมาติามลูาดีบ ในึครัังนึีข้อนึาเรั้อง “การัรัจิกนึสยคนึ” มานึาเสนึอ
ึ
�
้
�
ำ
ิ
ั
่
ั
ั
มนึุษย์เปนึสติวัสังคม จิะติ�องมีการัอย่รัวัมกนึ มีการัปฏิิบัติิหนึ�าที�การังานึรัวัมกนึ ติลูอดีถึึงมีปฏิิสัมพนึธในึกจิกรัรัม
ั
์
ิ
์
้
่
็
ั
ั
ั
ึ
ิ
้
ั
ี
�
�
�
�
่
ี
่
์
์
ั
ติาง ๆ รัวัมกนึ ดีงนึนึ การัศึกษาเรัยนึรันึสยข้องกนึแลูะกนึ จิงเปนึสงทมปรัะโยชินึเพรัาะจิะไดีใชิสรัางควัามสมพนึธอนึดี ี
�
ั
ั
ี
ิ
ั
็
ึ
ั
�
�
ั
ึ
ั
ั
�
้
้
ั
่
้
ี
่
ิ
�
ี
ั
�
ิ
ติ่อกนึ เข้าใจิในึชิวัติควัามติองการัข้องกนึแลูะกนึ ซึ่�งจิะก่อใหเกดีควัามรัักใครั เคารัพเชิ�อถึอ มีควัามสามัคคชิวัยเหลูอกนึ
ั
้
ิ
ำ
่
่
่
ั
ไมเกดีปญหาติอการัอย แลูะทางานึรัวัมกนึ
่
ั
ำ
ั
่
่
ั
ั
ิ
ั
คาวัา นึสย ในึพจินึานึกรัมฉบบรัาชิบณฑิิติยสถึานึ ไดี�ให�ควัามหมายไวั�วัา ลูกษณะข้องควัามปรัะพฤติิ หรั้อปฏิิบติิ
ุ
�
ิ
ั
ี
ิ
ิ
จินึเปนึปกติเคยชินึ เชินึ มนึสยทเปนึคนึตินึสาย เปนึตินึ แลูะในึควัามหมายทางพทธศึาสนึา หมายถึง เปนึลูกษณะข้องกเลูส
้
�
�
็
็
็
็
ิ
่
ึ
ี
ั
ุ
ิ
ี
�
ี
้
้
ั
์
�
ิ
�
ี
ั
ี
ำ
�
ึ
�
ปรัะเภทหนึงทนึอนึเนึองอยในึสนึดีานึ ดีงนึนึ การัเรัยนึรันึสยข้องคนึจิงเปนึสงทสาคญ มปรัะโยชินึในึการัศึกษาเข้าใจิคนึ
ึ
็
�
ึ
�
ั
�
่
ั
ั
้
ำ
�
้
้
�
ึ
�
ิ
ี
�
�
�
ั
่
�
�
้
�
�
้
่
ี
ั
ำ
ใชิในึการัสอสารั การัทางานึอย่รัวัมกนึ แลูะการัใชิชิวัติทจิาติองเกยวัข้องติอกนึ เพรัาะเมอไดีรัถึงนึสยข้องกนึแลูะกนึแลูวั
�
ี
ั
ิ
ั
ั
ั
ี
่
ิ
�
ำ
็
�
ำ
็
ั
การัเติรัยมการั การัปรัับติวัเข้าหากนึ จิะเปนึสิงทีไมข้ดีใจิกนึ หรั้อจิาเปนึกจิะทาให�ผู้ดีใจินึ�อยทีสดี ติามสานึวันึไทยทีวัา
็
ั
�
่
ุ
ั
�
ำ
�
เอาใจิเข้ามาใสใจิเรัา เปนึติ�นึ
่
็
้
ั
�
ิ
์
ุ
ั
้
ั
่
ี
ึ
พรัะพทธเจิาทรังหยงรัถึงนึสยข้องคนึ ทรังแสดีงถึงลูกษณะนึสยข้องคนึไวั หรัอเรัยกติามศึพททางศึาสนึาวัา จิรัติ ๖
�
ั
ิ
�
ิ
�
ึ
ั
กลูาวัค้อ
่
ี
ี
ั
็
ั
๑. รัาคจิรัติ หมายถึง จิรัติข้องคนึทมอารัมณหนึกไปในึทางรักสวัยรักงาม ชิอบควัามเปนึรัะเบยบเรัยบรัอย ชิอบควัามสะอาดี
ิ
ี
ิ
ึ
�
ี
ั
์
�
ิ
ิ
ั
�
ั
ั
ี
ปรัะณติ ดีงนึันึ ถึ�าจิาเปนึจิะติ�องเกียวัข้องกบบคคลูรัาคจิรัติ จิะติ�องรัะวััง เรัยนึรั แลูะปฏิิบติิติามลูกษณะนึสยดีงกลูาวั
�
็
ั
้
�
ั
ั
ี
ุ
่
�
ำ
ุ
�
ข้องบคคลูนึันึดี�วัย
ี
์
�
ิ
�
ี
๒. โทสจิรัติ หมายถึง จิรัติข้องคนึทมอารัมณหนึกไปในึทางโทสะ มกโกรัธงาย เจิาอารัมณ อะไรันึดีอะไรัหนึอยกโกรัธ
ิ
ิ
ั
์
็
่
ั
ึ
่
ถึาจิะติองเกยวัข้องกบบคคลูโทสจิรัิติ จิะติองเป็นึคนึคลูองแคลูวัวัองไวั เข้าใจิแลูะอดีทนึติ่ออารัมณ์โกรัธไดี เปนึคนึ
�
�
่
่
ุ
ี
็
ั
่
�
�
�
�
�
่
็
ั
หนึกแนึนึ ใจิเยนึ
ิ
่
็
�
ิ
็
ั
ั
์
็
่
๓. โมหจิรัติ หมายถึึง จิรัติข้องคนึทีหนึกไปในึทางลูุมหลูง ชิอบในึเรั้องทรััพยสมบติิ เกบเลูกเกบนึ�อย เหนึแกไดี�
็
�
ำ
ุ
ชิอบเอารัดีเอาเปรัยบผู้อนึ การัจิะเข้าถึงบคคลูจิาพวักโมหจิรัติไดีนึนึ จิะติองเปนึคนึชิอบให เสยสลูะ ใจิใหญ โอบออมอารั ี
�
�
ี
่
้
�
ี
ั
�
็
ิ
�
�
้
�
�
ึ
ั
์
�
ึ
�
ั
็
ั
ิ
ี
่
ิ
ิ
้
้
�
่
�
ั
ิ
ิ
๔. วัติกจิรัติ หมายถึง บุคคลูผู้มอารัมณหนึกไปในึทางชิอบคิดี ติดีสนึใจิไมเดีดีข้าดี ไมกลูาติดีสนึใจิ มเรัองใหพจิารัณา
ี
ี
�
ิ
ุ
ิ
ี
ึ
นึดีหนึอยจิะใชิเวัลูาไติรัติรัองเปนึเวัลูานึานึ การัจิะเข้าถึงบคคลูจิาพวักนึไดี จิะติองเปนึคนึใจิเยนึ ยอมเสยเวัลูาในึการัอธบาย
่
�
็
่
�
็
�
�
ำ
็
มากหนึอย ไมรับรั�อนึ รัอไดี�คอยไดี�
่
่
ี
นาวิกศาสตร์ 85
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖

ั
่
่
�
่
ุ
์
ุ
่
ิ
ิ
�
�
ั
๕. สทธาจิรัติ หมายถึึง บคคลูที�หนึกไปในึทางอารัมณแหงควัามเชิ้อ แติเชิ้อโดียไมพจิารัณา เชิ้ออยางไรั�เหติไรั�ผู้ลู
ุ
�
็
ำ
ุ
็
�
�
จิะเปนึคนึที�ถึ้กคนึอ้นึหลูอกลูวังไดี�งาย การัจิะเข้าถึึงบคคลูจิาพวักนึี จิะติ�องเปนึคนึเข้าใจิพ้ดี เข้าใจิอธบายเหติผู้ลู
ิ
�
่
�
๖. พทธจิรัติ หมายถึง บคคลูท�หนึกไปในึทางเจิาควัามคดี ปญญาดี มควัามเฉลูียวัฉลูาดี มีปฏิภาณไหวัพรับดี การัจิะเข้าถึง
ี
ิ
ิ
ิ
�
ี
ี
�
ี
ั
ุ
ึ
ิ
ั
ุ
ึ
ิ
ี
ิ
ั
ุ
ิ
ั
ี
ุ
ุ
บคคลูพทธจิรัติไดี� จิะติ�องเปนึคนึมเหติผู้ลู มหลูกการัในึการัติดีสนึใจิ
ิ
็
้
้
ั
ั
ิ
่
�
�
้
้
ในึหนึงสอหลูกรัาชิการั กลูาวัไวัวัา “ควัามรัจิกนึสยคนึ ข้อนึเปนึสงสาคญสาหรับผู้มหนึาทติดีติอกบผู้อนึ ไมวัาจิะเปนึผู้ใหญ ่
่
�
�
ั
ั
้
�
�
ั
่
�
ี
ิ
�
้
�
ำ
ี
่
ั
�
�
ิ
ี
ั
็
็
ำ
่
�
ิ
่
้
ิ
์
หรัอผู้นึอย” ซึ่�งปรัะสงคจิะใหผู้�รัับรัาชิการัไดี�รัจิักเรัียนึรั�ถึึงนึสัยข้องคนึ เพรัาะจิะติองปฏิบัติรัาชิการัรัวัมกนึ ไดีเรัียนึรันึสย
�
้
้
้
ั
้
�
�
�
ิ
�
�
้
ั
ิ
ึ
้
�
ิ
�
ั
ั
�
้
ิ
ั
�
้
ี
้
�
ิ
ั
�
�
์
้
ั
ั
�
ข้องผู้ใติบงคบบญชิา เพอปรัะโยชินึในึการัสงใหปฏิบติงานึ ไดีเรัยนึรันึสยข้องผู้บงคบบญชิา เพอปรัะโยชินึในึการัสนึอง
ั
์
ั
ั
�
ิ
�
่
้
�
�
่
่
ำ
�
ิ
ิ
ี
ั
ั
�
�
ำ
้
ี
ี
นึโยบาย ติลูอดีถึงไดีเรัยนึรันึสยข้องคนึทจิะแติงติงใหดีารังติาแหนึงบรัหารัหนึวัย เพอใหเกดีควัามเรัยบรัอยติามปรัะสงคข้อง
�
์
ึ
�
ุ
ั
ำ
่
่
ิ
่
ั
�
ั
ั
้
�
ี
้
ทางรัาชิการันึนึ ๆ ถึอวัาสาคญ เพรัาะเกยวักบควัามเจิรัญรังเรัองข้องหนึวัยงานึ แลูะควัามสงบสข้ข้องกาลูงพลูภายในึหนึวัยงานึ
ุ
ำ
่
ิ
ี
ำ
�
ึ
ี
�
ี
็
้
�
ั
ี
้
�
ึ
ั
ิ
ี
�
ี
ั
จิงติองเลูอกคนึทมควัามรั มควัามสามารัถึ ในึข้อนึมนึกวัชิาการัไดีปรัะมวัลูถึง หลูกข้องคนึทมนึสยปรัะสบกบควัามสาเรัจิไวั �
ั
�
ี
�
ั
๙ ปรัะการั ดีงนึี�
ี
�
�
ี
ิ
�
ั
ี
�
�
็
ั
�
ี
�
ี
�
ำ
่
๑. กลูาทจิะเปลูยนึแปลูง หมายถึึง มควัามกลูาทจิะเปลูยนึแปลูงการับรัหารัหนึวัย ใหปรัะสบกบควัามสาเรัจิ คนึทวัไป
ำ
ี
�
�
�
�
ั
�
�
ี
ี
�
กลูวัควัามลูมเหลูวั แติผู้�บรัหารัทดี จิะติองกลูาทจิะกาวัข้ามควัามลูมเหลูวัไปใหไดี จิงพรัอมทจิะเผู้ชิญกบควัามยากลูาบาก
�
�
ี
้
่
�
ึ
ิ
ั
ิ
�
�
เปลูียนึแปลูงไปส้ควัามสาเรัจิ
่
�
็
ำ
�
ั
�
ี
ิ
ี
ิ
ิ
�
ั
๒. มีเป้าหมายในึชิวัติทชิดีเจินึ หมายถึึง มีเป้าหมายในึการัปฏิบัติิหนึาท มีการัวัางแผู้นึการัปฏิบัติิอย่างรัอบคอบ รัดีกุม
ี
๓. กลูาเผู้ชิิญกับควัามลูมเหลูวัแลู�วัเรั�มติ�นึใหม หมายถึึง เปนึผู้�ไม่กลูวัติ่อควัามลูมเหลูวั โดียคดีวั่า ควัามลูมเหลูวัไม่ใชิ ่
ิ
้
็
ิ
�
�
่
�
ั
�
ำ
เรัองลูะอาย แติควัรัลูะอายถึาไมกลูาจิะทาอะไรัเลูย ควัามลูมเหลูวัทาใหรัถึงวัธการัแกไข้ แลูะเรัมตินึใหม เพอไปสเปาหมาย
้
้
�
�
ึ
�
�
�
ำ
�
ี
�
้
่
่
ิ
�
้
ิ
�
้
่
�
่
่
�
ิ
ทีติังไวั� ทีดีีกวัาเดีม
�
�
�
ำ
�
๔. มุงมันึในึควัามคดีจินึกวั่าจิะปรัะสบผู้ลูสาเรัจิ หมายถึึง เปนึคนึทีมีควัามเชิ้�อมันึในึตินึเอง จิะมุงมันึพยายามทีจิะ
่
�
ิ
็
�
่
�
็
็
ำ
้
ิ
ำ
่
ดีาเนึนึไปส้เปาหมายควัามสาเรัจิให�จิงไดี�
้
็
�
่
�
้
์
็
ิ
็
์
ำ
ั
ิ
ั
ำ
ิ
�
็
ึ
้
�
้
ั
์
ั
๕. รับฟังคาวัจิารัณจิากคนึอนึ หมายถึง เปนึผู้รับฟังคาวัจิารัณข้องคนึอนึ โดียคดีวัาจิะเปนึข้อมลู เปนึปรัะโยชินึ เปนึแนึวัทาง
ิ
�
ในึการัพจิารัณาหาแนึวัทางทีเหมาะสมอ้นึ ๆ ไดี�
�
ี
ึ
ิ
ั
�
ิ
่
ี
ั
็
ั
๖. มทศึนึคติเชิงบวัก มวัสยทศึนึกวัางไกลู หมายถึง เปนึผู้มควัามเหนึทกวัางไกลูไมคบแคบ แลูะเปนึผู้ทมทศึนึคติเชิงบวัก
�
ิ
์
้
�
ั
้
�
ี
ี
�
ี
ิ
็
ั
็
�
ี
ิ
ั
ุ
ำ
ไมท�อแท�ท�อถึอย ซึ่งจิะเปนึการัให�กาลูงใจิในึการัพฒนึาฝ่่าฟัันึอปสรัรัคไปส้เปาหมายไดี�
็
่
่
ึ
�
ั
้
ำ
ี
ิ
�
�
ี
็
๗. มภาวัะควัามเปนึผู้้นึาส้ง หมายถึึง เปนึผู้้ทีสามารัถึนึาผู้้อ้นึให�ปฏิิบติิติามไดี� มควัามเชิ้อมั�นึในึแนึวัคดีข้องตินึเอง
�
�
�
ำ
็
�
ั
้
ุ
่
แลูะพรั�อมทีจิะรัวัมม้อรัวัมใจิกบทกคนึ เพ้�อปฏิิบติิให�บรัรัลูผู้ลูติามเปาหมาย
�
ั
ั
ุ
่
ึ
ั
�
ี
ิ
้
ุ
ั
ั
ิ
�
ี
๘. ใหควัามสาคญกบคนึอนึ หมายถึง ในึการัทางานึทกอยาง จิะติองมผู้รัวัมปฏิบติดีวัยเสมอ การัใหเกยรัติ ใหควัามสาคญ
่
้
�
ำ
�
�
ิ
�
ั
ำ
�
ำ
่
�
ั
็
�
ั
่
กบผู้้อ้นึ จิะเปนึการัสรั�างควัามสามคค เปนึการัเติิมพลูงให�ปฏิิบติิงานึรัวัมกนึ
ั
ี
ั
็
ั
ุ
ำ
ี
่
ิ
ี
�
ั
ั
ิ
ิ
�
ิ
�
�
๙. ดีาเนึนึชิวัติดีวัยควัามไม่ปรัะมาท หมายถึง การัปฏิบติงานึทกครัง จิะติองมข้นึติอนึในึการัวัางแผู้นึ มีการัไติรัติรัอง
ั
ึ
่
ให�รัอบคอบ เพ้�อไมให�เกดีควัามเสี�ยงติอควัามลู�มเหลูวั
่
ิ
์
�
ั
ิ
ั
ั
�
ั
ั
ิ
ึ
้
ี
่
ิ
�
ี
ำ
ำ
�
ั
ึ
ั
ุ
ั
�
้
ิ
�
ิ
ดีงนึนึ การัรัจิกนึสยข้องคนึ จิงมควัามสาคญอยางมากในึการัปฏิบติรัาชิการั ทาให�รัถึึงวัธสรัางมนึษยสมพนึธใหเกดีข้นึ
�
้
้
ในึหมคณะ ไดีรัถึงนึสยแลูะแนึวัคิดีข้องแติลูะคนึวัามอย่างไรั เพอใหการัปรัะสานึงานึการัปฏิบติรัาชิการัรั่วัมกนึ
ั
่
้
ึ
�
ั
ิ
ั
่
ิ
ี
�
ิ
่
�
ำ
ี
่
�
ิ
่
ุ
ุ
ำ
่
็
่
ั
ปรัะสบผู้ลูสาเรัจิ ไมมอปสรัรัคปญหา ติลูอดีถึึงสามารัถึเลู้อกบคคลูผู้้จิะดีารังติาแหนึงบรัหารัหนึวัยงานึไดี�อยางถึ้กติ�อง
ำ
ุ
์
็
ำ
�
ุ
เพ้อควัามสาเรัจิแลูะบรัรัลูติามวััติถึปรัะสงคข้องทางรัาชิการั
นาวิกศาสตร์ 86
ปีที่ ๑๐๖ เล่มที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๖