nawarat 1

สวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรยี นตาลชุมพทิ ยาคม

แนะนาตัว
น.ส.นวรตั น์ กอ้ นคาฮ้อย
ชนั้ มธั ยมศึกษาปีที่6/2 เลขท่ี5

เสนอ
ครู ศริ กิ านต์ คฤหานนท์
โรงเรยี นตาลชมุ พิทยาคม
สงั กัดองคก์ ารบรหิ ารส่วนจงั หวดั นา่ น

หว้า

ช่ือวทิ ยาศาสตร์ Syzygium cumini (L.) Skeels
วงศ์ MYRTACEAE
ช่ือสามัญ Jambolan Plum , Java Plum
ชื่ออนื่ หา้ ข้ีแพะ (เชียงราย)
ไม้ต้น สูง 10-25 เมตร
ใบ ใบเดี่ยว ออกตรงขา้ ม แผน่ ใบรูปรีหรือรูปไขก่ ลบั กวา้ ง 5-9 เซนติเมตร ยาว 9-15 เซนติเมตร ปลายแหลม โคนมน
ดอก สีขาวออกเป็นช่อตามง่ามใบ
ผล รูป รี กวา้ งประมาณ 0.8 เซนติเมตร ยาว 1.5-3 เซนติเมตร

ประโยชน์ เปลือกต้มนำ้ ดม่ื แก้บดิ อมแก้ปำกเป่ือย เนือ้ ไม้ใช้ทำสิ่งปลกู สร้ำงท่ีอย่ใู นร่ม ผล

ผลดบิ แก้ท้องเสยี ผลสกุ รับประทำนได้ ใช้ทำเคร่ืองดื่ม เมลด็ ลดนำ้ ตำลในเลือด แก้ท้องเสีย
ถอนพิษ จำกเมลด็ แสลงใจ

สารภี

ช่ือวทิ ยาศาสตร์ Mammea siamensis (T. Anderson ) Kosterm.
วงศ์ GUTTIFERAE (CLUSIACEAE)
ชื่ออน่ื สร้อยภี สารภีแนน สารภีป่ า
ไม้ต้น ขนาดกลาง สูง 10 - 15 เมตรไม่ผลดั ใบ
เปลอื ก สีเทาดา แตกล่อนเป็นสะเกด็ ตลอดลาตน้ เรือนยอดเป็น พมุ่ ทึบ
ใบ ใบเดี่ยวออกตรงขา้ มกนั เป็นคสู่ ลบั แผน่ ใบรูปไข่กลบั แกมรูปขอบขนาน กวา้ ง 4 - 6.5 เซนติเมตร ยาว 14 - 20
เซนติเมตร ปลายมนกวา้ ง ๆ โคนสอบเรียวเน้ือใบหนา
ดอก สีขาว ก่อนโรยสีเหลืองกล่ินหอม เม่ือบานเสน้ ผา่ ศูนยก์ ลาง ประมาณ 1.5 เซนติเมตร ออกช่อเด่ียว ๆ หรือหลายช่อ
เป็นกระจุกตามก่ิงกลีบเล้ียง 2 กลีบ กลีบมนเป็นกะพงุ้ โคนกลีบเช่ือมติดกนั
ผล รูปกระสวย ยาวประมาณ 2.5 เซนติเมตร เม่ือสุกสีเหลือง มีเน้ือสีเหลืองหรือสีแสดหุม้ เมลด็

ประโยชน์ ผลรับประทำนได้ มีรสหวำน เนือ้ ไม้ ทำเสำ พืน้ ฝำ ดอกปรุงเป็นยำแก้ร้อนใน

เข้ำยำลม บำรุงปอด เป็นหนง่ึ ในเกสรทงั้ 5 ทงั้ 7 และทงั้ 9 ผลรสหวำน รับประทำนได้

ล่ันทม

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Plumeria rubra L.
วงศ์ : Apocynaceae
ชื่อสามัญ Temple tree , Pagoda tree , Frangipani
ช่ืออนื่ : จงป่ า (กะเหร่ียง-กาญจนบุรี); จาปาขอม (ภาคใต)้ ; จาปาขาว (ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ); จาปาลาว (ภาคเหนือ);
ลน่ั ทม (ภาคกลาง)
ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ :ไมพ้ ่มุ สูง 3-6 เมตร ทุกส่วนมียางสีขาว ใบ ใบเด่ียวออกเวียนสลบั ถ่ี บริเวณปลายกิ่ง รูปใบ
หอกหรือใบหอกกลบั กวา้ ง 5-10 เซนติเมตร ยาว 12-30 เซนติเมตร ปลายและโคนแหลม ดอก มีหลายสีต้งั แต่สีขาว สีสม้
ชมพเู ขม้ จนถึงแดงเขม้ กลางดอกสีเหลือง หรือมีแถบสีเหลือง ดา้ นนอกมกั มีสีชมพู มีกล่ินหอมออกเป็นช่อตามซอกใบ
ใกลป้ ลายกิ่ง กลีบดอกโคนเช่ือมกนั เป็นหลอด ปลายแยกเป็น 5 กลีบ ซอ้ นเหลื่อมกนั ปลายกลีบแหลมหรือมีต่ิงแหลม เมื่อ
บานเสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลางประมาณ 5 เซนติเมตร เกสรตวั ผู้ 5 อนั ส้นั ผล เป็นฝักคู่ รูปยาวรี กวา้ ง 2-3 เซนติเมตร ยาวประมาณ
25 เซนติเมตร เมลด็ จานวนมาก แบน มีปี กมีถิ่นกาเนิดแถบอเมริกากลาง ออกดอกตลอดปี

ประโยชน์ : เปลอื กรำก เป็นยำถ่ำยอยำ่ งแรง เปลอื กต้น มีสำรจำพวก

iridoid คอื fulvoplumierin ซง่ึ มีฤทธ์ิยบั ยงั้ กำรเพ่ิมจำนวนของไวรัส
ที่เป็นสำเหตขุ องโรคเอดส์ในหลอดทดลอง

เฟ่ื องฟ้ า

ช่ือวทิ ยาศาสตร์: Bougainvillea hybrid
ชื่อสามัญ: Bougainvillea, Paper Flower
ชื่ออนื่ : ดอกโคม (ภาคเหนือ), ดอกต่างใบ (กรุงเทพฯ), ตรุษจีน (ภาคกลาง)
วงศ์: NYCTAGINACEAE
ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์: ไมพ้ มุ่ รอเล้ือย เน้ือแขง็ ผวิ สีเทาหรือน้าตาล ลาตน้ และก่ิงมีหนามแหลมคม
ใบ ใบเรียงสลบั ใบเด่ียว รูปไข่ หรือรูปรี กวา้ ง 3-5 ซม. ยาว 4-8 ซม. โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ
ผิวใบเรียบมีท้งั สีเขียวและสีด่าง
ดอก ดอกช่อ มีใบประดบั สีต่างๆ จานวน 3 กลีบ ส่วนของดอกเป็นหลอด มีขนาดเลก็ สีขาว มีกา้ นดอกเลก็ ๆ
และติดอยกู่ ลางแผน่ ของใบประดบั หลอดดอกสีเขียว ท่ีปลายหลอดดอกคลา้ ยกลีบมีช้นั เดียว สีชมพู เหลือง
หรือขาว เกสรเพศผู้ 10 อนั มีขนาดไม่เท่ากนั และอยใู่ นหลอดดอก
ผล ผลขนาดเลก็ มี 5 สนั มีเปลือกแขง็ และมีเมลด็ ติดกบั เปลือก

ประโยชน์ ดอกเฟ่ืองฟ้ ำสำมำรถนำมำใช้ในกำรประกอบอำหำรได้ เชน่ กำรทำดอกเฟ่ืองฟ้ ำชบุ แป้ ง
ทอด ด้วยกำรนำดอกเฟื่องฟ้ ำมำชบุ ในแป้ งชบุ ทอด รอให้นำ้ มนั ร้อนจดั แล้วใสด่ อกเฟ่ืองฟ้ ำท่ีชบุ แป้ ง
ลงไปทอดจนเหลืองกรอบ แล้วตกั ขนึ ้ มำรอจนนำ้ มนั สะเดด็ ใช้รับประทำนกบั นำ้ จิม้ เพ่ือเพ่ิมรสชำติให้
อร่อยย่ิงขนึ ้

มะค่าโมง

ชื่อวทิ ยาศาสตร์ Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib
วงศ์ LEGUMINOSAE - CAESALPINIOIDEAE
ช่ืออน่ื มะค่าใหญ่ มะคา่ หลวง
ไม้ต้น ขนาดใหญ่ แต่สูงไม่มากนกั ผลดั ใบ แตกกิ่งต่า เรือนยอดเป็นพุ่มกวา้ ง ลาตน้ มกั เป็นครีบและป่ ุมปม โคนเป็น
พพู อน
เปลอื ก สีน้าตาลอ่อนหรือชมพอู มน้าตาล แตกสะเกด็ เป็นหลุมต้ืน ๆ
ใบ ประกอบเรียงสลบั ใบยอ่ ยติดตรงขา้ มกนั เป็นคู่ 3 - 5 คู่ แผน่ ใบรูปไขแ่ กมรูป ขอบขนาน กวา้ ง 2 - 5 เซนติเมตร ยาว 4 -
9 เซนติเมตร โคนใบมนหรือหยกั เวา้ เลก็ นอ้ ยปลายใบท่เู ป็นต่ิง
ดอก ออกรวมกนั เป็นช่อตามปลายก่ิง ช่อยาว 5 - 15 เซนติเมตร กลีบดอกมี 4 กลีบ แต่ละกลีบซอ้ นทบั กนั มีเพียงกลีบ
บนสุดเพียงกลีบเดียวที่เจริญข้ึนเป็นกลีบดอกสีแดงเร่ือ ๆ หรือแดงอมชมพู
ผล เป็นฝักแบนแขง็ รูปบรรทดั ส้นั ๆ กวา้ ง 7 - 10 เซนติเมตร ยาว 12 - 20 เซนติเมตร แตกออกเป็น 2 ซีก เม่ือแหง้ เมลด็
แก่สีดาเป็นมนั เรียงตามขวาง 4 - 5 เมลด็ แต่ละเมลด็ มีเยอื่ หนารูปถว้ ยสีเหลืองสดห่อหุม้ ส่วนฐานอยู่

ประโยชน์ เนือ้ ไม้สนี ำ้ ตำลอมเหลืองอ่อน แข็งเหนียว ทนทำนขดั และชกั เงำได้ดี ใช้ทำเสำ
รอด ตง พืน้ ไม้เครื่องบน ตอ่ เรือ เคร่ืองกลงึ พำนท้ำยปืนและรำงปืน ทำกลองโทน
รำมะนำ เป็นไม้ที่ให้ป่ มุ มะคำ่ มีลวดลำยสวยงำมและรำคำสงู เปลือกทำนำ้ ฝำดสำหรับ
ฟอกหนงั เมลด็ ออ่ นเนือ้ ในรับประทำนได้

มะขามป้ อม

ช่ือวทิ ยาศาสตร์ : Phyllanthus emblica L.
ช่ือสามญั : Emblic myrablan, Malacca tree
วงศ์ : Euphorbiaceae
ชื่ออน่ื : กาทวด (ราชบุรี) กนั โตด (เขมร-จนั ทบุรี) สนั ยาส่า มง่ั ลู (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)
ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ : ไมต้ น้ สูง 10-12 เมตร เปลือกตน้ สีเทาอมน้าตาล แตกเป็นร่องตามยาว ก่ิงกา้ นแขง็ เหนียว ใบ
เป็นใบเด่ียวออกเรียงสลบั ในระนาบเดียวกนั รูปขอบขนาน กวา้ ง 1- 5 มม. ยาว 4-15 มม. ปลายใบเป็นต่ิงแหลม โคนใบ
มนหรือเวา้ เขา้ ขอบใบเรียบ แผน่ ใบเรียบ สีเขียว ดอก ออกเป็นช่อ เป็นกระจุกเลก็ ๆ ดอกสีเหลืองอ่อนออกเขียว กลีบดอก
มี 5-6 กลีบ มีเกสรเพศผสู้ ้นั ๆ 3-5 อนั กา้ นดอกส้นั ผล รูปทรงกลม ขนาด 1.3-2 ซม. เป็นพตู ่ืนๆ 6 พู ผวิ เรียบ ผลอ่อนสี
เขียวอมเหลือง พอแก่เป็นสีเหลืองออกน้าตาล เมลด็ รูปรี เปลือกหุม้ เมลด็ แขง็

ประโยชน์ เนือ้ ไม้ใช้ทำเสำเรือนเลก็ ๆ ทำเครื่องมือทำงกำรเกษตร ทำฟืน เผำถ่ำน เปลือก
และใบให้สนี ำ้ ตำลแกมเหลือง ใช้ย้อมผ้ำ ผลมีรสเปรีย้ ว ๆ หวำน ๆ อมฝำด รับประทำนแก้
กระหำยนำ้ ใช้เป็นยำขบั พยำธิ แก้ไอ หรือคนั้ เอำนำ้ จำกผลใช้หยอดตำรักษำเยอ่ื ตำอกั เสบ
เป็นอำหำรของสตั ว์ป่ ำ

ปี บ

ชื่อวทิ ยาศาสตร์: Millingtonia hortensis L.

ชื่อสามัญ: Cork Tree, Indian Cork
ช่ืออนื่ : กาสะลอง กาดสะลอง (ภาคเหนือ), เตก็ ตองโพ่ (กะเหร่ียง-กาญจนบุรี)
วงศ์: BIGNONIACEAE
ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์:
ไมต้ น้ สูง 5-20 ม. เรือนยอดเป็นพมุ่ โปร่ง เปลือกตน้ แตกเป็นร่องลึกขรุขระิิ สีเทาอมเหลือง เน้ือหยนุ่ คลา้ ยไม้
กอ๊ ก
ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก 2 ช้นั ใบยอ่ ยรูปไข่แกมรูปหอก ยาว 2.5-8 ซม. กวา้ ง 1.5-3 ซม. แผน่ ใบบาง
เรียบ ขอบใบหยกั ฐานใบมน ปลายใบแหลม
ดอก เป็นช่อ ออกที่ปลายก่ิง กลีบดอกสีขาวนวลเชื่อมกนั เป็นหลอด ปลายหลอดแยก 5 กลีบ มี 2 กลีบอยชู่ ิด
กนั เกสรเพศผู้ 4 อนั ยาว 2 อนั ส้นั 2 อนั เกสรเพศเมีย 1 อนั ดอกมีกลิ่นหอม
ผล ฝักแบน เม่ือแก่เป็นสีน้าตาล เมลด็ แบนมีปี กเป็นเยอ่ื บางใส

ประโยชน์ดอกตำกแห้งนำมำม้วนเป็นบหุ ร่ีสบู รักษำริดสีดวงจมกู และมีสำร hispidulin มีฤทธิ์ใน
กำรขยำยหลอดลมรักษำอำกำรหอบหืด[2] สำรสกดั จำกใบที่สกดั ด้วยเอทำนอลสำมำรถยบั ยงั้ กำรเจริญ
ของคะน้ำได้

กล้วยไม้

ชื่อวทิ ยาศาสตร์ : Vanda lilacina
ช่ือดอกไม้ : ดอกกล้วยไม้ แวนด้า เข็มขาว
ชื่อวงศ์ : Orchidaceae
ลกั ษณะเด่น : ใบรูปแถบเรียงสลบั ปลายใบหยกั เป็นฟัน ออกดอกที่ขา้ งลาตน้ มีหลายช่อ ยาว 12-15 ซม. ช่อ
ดอกค่อนขา้ งโปร่ง ดอกขนาด 1.5-2 ซม. กลีบดอกสีขาวรูปแถบแกมรูปไข่กลบั กลีบปากมีลกั ษณะเป็นถุง
ขนาดเลก็ ปลายแผเ่ ป็นแผน่ ส้ันผายออก มีจุดขนาดเลก็ สีม่วงหนาแน่น ปลายเส้าเกสรสีเหลือง ออกดอกเดือน
มกราคม-เมษายน

หกู วาง

ชื่อวทิ ยาศาสตร์ :Terminalia catappa L.
ช่ือวงศ์ :COMBRETACEAE
ลกั ษณะวสิ ยั :ไมย้ นื ตน้
ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ :
ลาตน้ :เป็นไมย้ นื ตน้ ประเภทผลดั ใบ มีความสูงประมาณ 8-25 เมตร มีเปลือกเรียบ ก่ิงแตกรอบลาตน้ ตามแนวนอนเป็นช้นั
ๆ คลา้ ยฉตั ร
ใบ :ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเวยี นสลบั ถี่ตอนปลายกิ่ง ใบเป็นรูปไข่ ปลายใบแหลมเป็นต่ิงส้นั ๆ โคนใบสอบแคบ เวา้
ดอก :ออกดอกเป็นช่อตามซอกใบ ขนาดเลก็ มีสีขาวนวล
ผล :ผลเป็นรูปไขห่ รือรูปรีป้ อม ๆ แบนเลก็ นอ้ ยคลา้ ยเมลด็ อลั มอนด์ มีขนาดกวา้ งประมาณ 2-5 เซนติเมตร และยาว
ประมาณ 3-7 เซนติเมตร มีสีเขียว เม่ือแหง้ มีสีดาคล้า

เขม็

ชื่อวทิ ยาศาสตร์ : Ixora chinensis Lamk., Ixora spp.
วงศ์ : RUBIACEAE
ชื่อสามญั : Zephyranthes
ชื่ออ่ืน : West Indian Jasmine
ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นพรรณไมพ้ มุ่ ขนาดเลก็ ถึงขนาดยอ่ ม ลาตน้ สูงประมาณ 3–5 ฟุต จะแตก
ก่ิงกา้ นสาขาออกแผเ่ ป็นพมุ่ ใบของดอกเขม็ แขง็ และเปราะง่าย มีสีเขียวสด ลกั ษณใบมนรี ปลายใบแหลม โคน
ใบมน ใบจะออกเรียงสลบั กนั คนละทิศทาง ดอกออกเป็นช่อใหญ่ จะออกตรงส่วนยอดของตน้ ในแต่ละช่อจะ
ประกอบดว้ ยดอกขนาดเลก็ เป็นหลอด ตรงปลายหลอดจะเป็นกลีบซ่ึงมีอยู่ 4-5 กลีบ ปลายกลีบแหลม ผลเป็น
ผลกลม ผลออ่ นสีเขียว ผลแก่สีดา
นิเวศวทิ ยา : มีถ่ินกาเนิดในแถบเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ ขยายพนั ธุ์ดว้ ยวธิ ีการตอนก่ิง ปักชาก่ิง และเพาะ
เมลด็
ประโยชน์ : ปลกู เป็นไมป้ ระดบั ทางสมุนไพร ราก มีรสหวาน ใชร้ ับประทานแกโ้ รคตา เจริญอาหาร ใบ ใช้
เป็นยาฆ่าพยาธิ ดอก แกโ้ รคตาแดง ตาแฉะ ผล แกโ้ รคริดสีดวงในจมกู