องค์ประกอบของนาฏศิลป์

องค์ประกอบของ
นาฏศิลป์

ครูผู้สอน

ครูสุภิศา แสงอาวุธ


จัดทำโดย

ด.ช.ศิวกร ไตรัฒนะ ม.3/9 เลขที่12

องค์ประกอบของนาฏศิลป์ มี7องค์ประกอบดังนี้
1.จังหวะและทำนอง
2.การเคลื่อนไหว/ลีลาท่ารำ
3.อารมณ์ความรู้สึก
4.นาฏยศัพท์และภาษาท่า
5.รูปแบบการแสดง
6.การแต่งการ
7.อุปกรณ์ประกอบการแสดง

1. จังหวะและทำนอง

จังหวะถือว่าเป็นพื้นฐานในการฝึกหัดการแสดงนาฏศิลป์ ผู้แสดงนาฏศิลป์
ไทยจะต้องทำความเข้าใจกับจังหวะดนตรี เพื่อให้สามารถร่ายรำ แสดง
ท่าทางได้ถูกต้องตามจังหวะ หากแสดงไม่ถูกต้องตามจังหวะ หรือที่เรียก
ว่า บอดจังหวะ จะทำให้การแสดงไม่สวยงามและไม่พร้อมเพรียง

2.การเคลื่อนไหว/ท่ารำ

การแสดงนาฏศิลป์ไทยเป็นการแสดงที่มีการร่ายรำสวยงาม โดยการ
ประดิษฐ์คิดค้นท่ารำต่าง ๆ ให้เป็นระเบียบแบบแผน ให้เหมาะสมกับการ
แสดงเพื่อถ่ายทอดเรื่องราว และสื่อความหมายในการแสดง เช่น ระบำพร
หมาสตร์ เป็นการร่ายรำของเทวดา นางฟ้ า ที่มีความหมายสวยงาม ดูมี
ความสุข

หัวใจสำคัญของการเคลื่อนไหวมีหลายปัจจัย เช่นรูปแบบการแปร
แถวประกอบการแสดง ลีลาท่ารำ

3.อารมณ์ความรู้สึก

การแสดงนาฏศิลป์ ไทยเป็ นการแสดงที่ผู้แสดงต้องถ่ายทอดอารมณ์ความ
รู้สึกผ่านของผู้แสดงผ่านสีหน้ า ท่าทาง เพื่อผู้ชมจะได้เข้าใจเป็นการเพิ่ม
อรรถรสในการรับชม ช่วยให้การแสดงมีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น

4.นาฎยศัพท์ ภาษาท่า

ในทางนาฏศิลป์นั้น นาฏยศัพท์ ภาษาท่า ถือว่ามีความสำคัญในการถ่าย
ทอดเรื่อวราวในการแสดง ต้องมีการศึกษาความหมายของท่ารำ ตามหลัก
นาฏศิลป์ เพื่ อจะได้เข้าใจความหมายของท่ารำได้ชัดเจนและถูกต้องตาม
ความหมายของท่ารำ

5.รูปแบบการแสดง

การแสดงนาฏศิลป์แบ่งออกเป็น 4 ประเภท คือ
1.โขน
2.ละคร
3.รำ/ระบำ
4.การแสดงพื้นเมือง

5.1โขน
เป็ นศิลปะการแสดงชั้นสูงของไทยที่มีความสง่า
งาม อลังการและอ่อนช้อยเรื่องที่นิยมแสดงคือ
เรื่องรามเกียรติ์ ซึ่งเป็นการแสดงที่ผสมผสาน
ระหว่าง การเต้น ร้อง รำ ผู้แสดงจะศีรษะโขน
แสดงท่าทางตามบทพากษ์

5.2ละคร
การแสดงที่ถ่ายทอดเรื่องราว ดำเนินเรื่อง
ด้วยการร่ายรำ ซึ่งแต่ละประเภทจะมี
ลักษณะที่แตกต่างกันออไป เช่น ละครใน
ละครนอก ละครร้อง เป็นต้น

5.3รำ -ระบำ

รำ-เป็นการแสดงใช้ผู้แสดง 1-2 คน ไม่เล่นเป็นเรื่องราว อาจมีบทขับร้อง
หรือไม่มีก็ได้ เช่น การรำเดี่ยว การรำคู่ การรำอาวุธ เป็นต้น มีลักษณะ
การแต่งกายตามรูปแบบของการแสดง

ระบำ-เป็นการแสดงใช้ผู้แสดง มากกว่า 2 คน ขึ้นไป ความงามของระบำ
อยู่ที่ความพร้อมเพรียงเป็นสำคัญ กระบวนการท่ารำมีหลากหลาย และมี
ความสมบูรณ์ในตัวเองในแต่ละชุดไม่ดำเนินเรื่องราวเหมือนละคร
นอกจากนี้ความงามของระบำยังอยู่ในรูปแบบการแปรแถว เข่น แถวหน้ า
กระดาน แถวคู่ วงกลม แยกกลุ่ม สลับซ้าย-ขวา เป็นต้น

5.4การแสดงพื้นเมือง

การแสดงพื้นเมือง เป็นการแสดงที่แสดงออกถึงการสืบทอดทางศิลปะและ
วัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่นที่สืบทอดกันต่อ ๆ มาอย่าง ช้านาน ตั้งแต่
สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน การแสดงจะออกมาในรูปแบบใดนั้น ขึ้นอยู่กับ
สภาพทางภูมิศาสตร์ สิ่งแวดล้อม อาชีพ และความจำเป็น ทางเศรษฐกิจ
ตลอดจนอุปนิสัยของประชาชนในท้องถิ่น จึงทำให้การแสดงพื้นเมือง มี
ลีลาท่าทางที่แตกต่างกันออกไป แต่ก็มีจุดมุ่งหมาย อย่างเดียวกัน คือ เพื่อ
ความสนุกสนานรื่นเริง และพักผ่อนหย่อนใจ ซึ่งมีความแตกต่างกันตาม
ภูมิภาค การแสดงพื้นเมืองได้แบ่งออกเป็นสี่ภาค

6.การเเต่งกาย

การแต่งกายในการแสดงนาฎศิลป์ สามารถบอกถึงยศฐาบรรดาศักดิ์
ของตัวละคร บอกถึงว่าผู้แสดงรับบทบาทเป็นตัวละครใด

7. อุปกรณ์ประกอบการแสดง

การแสดงนาฏศิลป์ ไทยบางชุดต้องมีอุปกรณ์ประกอบการแสดงด้วย
เช่น ระบำพัด ระบำนกเขา ฟ้ อนเทียน ฟ้ อนเล็บ ฟ้ อนร่ม เป็นต้น
อุปกรณ์แต่ละชนิดที่ใช้ประกอบการแสดงจะต้องสมบูรณ์ สวยงาม
และสวมใส่ได้พอดี หากเป็นอุปกรณ์ที่ต้องใช้ประกอบการแสดง เช่น
ร่ม ผู้แสดงจะต้องมีทักษะในการใช้อุปกรณ์ได้อย่างคล่องแคล่ววาง
อยู่ในระดับที่ถูกต้องสวยงาม