โวหารภาพพจน์

โวหารภาพพจน์

ทีควรจาํ

นางสาวกชพร วรพลเมธา
ม.5/2 เลขที 14

A FANTASY ADVENTURE

ภโาวพหพารจน์

คอื    กลวธิ ีการนําเสนอสารโดยการ
พลิกแพลงภาษาทีใช้พดู หรือ เขียน
ให้แปลกออกไปจากภาษาตามตวั
อกั ษรทําใหผ้ ูอ้ ่านเกิดภาพในใจ
เกดิ ความประทับใจ เกดิ ความรสู้ กึ
สะเทือนใจ เปนการเปรยี บเทียบให้
เหน็ ภาพอย่างชดั เจน

โวหารภาพพจน์

ชนิดต่างๆ  ทีควรจาํ คือ

อุ ปมา

•คือ
การเปรยี บเทียบว่า
สิงหนึงเหมือนกับ
สิงหนึงโดยใช้คํา

เชือม ทีมีความ
หมายเช่นเดียว
กับ คําว่า

" เหมือน "

เชน่ ดัง ดัง ดุจ ประดุจประหนึง
ราว ราวกับ เปรียบ ปาน

ประหนึง ประเลห์
ปม เฉก เช่น คล้าย

กล เล่ห์ เพียง
เพียง พ่าง ปู น
ครุวนา รุหาญ เหมือน

เ ส มื อ น

ตัวอยา่ ง

• ปญญาประดุจดังอาวุ ธ
• ไพเราะกังวานปานเสียงนกร้อง
• ท่าทางหล่อนราวกับนางพญา
• แล้วว่าอนิจจาความรัก เพิง

ประจักษ์ ดั งสายนาํ ไหล

อุ ปลั กษณ์

•อุปลักษณ์ คือ การเปรยี บเทียบสิงหนึง
ด้วยการกล่าวถึงอีกสิงหนึงโดยไม่มีคํา
เชือม มักใช้กับกรยิ า คือ และ เปน
• หรอื คล้ายกับอุปมาโวหารคือ
เปนการเปรยี บเทียบเหมือนกัน
แต่เปนการเปรยี บเทียบ สิงหนึงเปนอีก
สิงหนึง
• อุปลักษณ์จะไม่กล่าวโดยตรงเหมือน
อุปมา แต่ใช้วิธีกล่าวเปนนัย ให้เข้าใจเอา
เอง ทีสาํ คัญ อุปลักษณ์จะไม่มีคําเชือม
เหมือนอุ ปมา
•ตัวอย่างโวหารอุปลักษณ์ เช่น
•เช่น - เธอคือนางแมวปา
(อุ ปลั กษณ์)

แต่ - เธอคือนักเรยี นชันมัธยม
ปลาย (ไม่ใช่อุปลักษณ์)

ตัวอยา่ ง

• ข อ เ ป น เ กื อ ก ท อ ง ร อ ง บ า ท า
ไ ป จ น ก ว่ า ชี วั น จ ะ บ ร ร ลั ย
• ท ห า ร เ ป น ร ัว ข อ ง ช า ติ
• เ ธ อ คื อ ด อ ก ฟ า แ ต่ ฉั น นั น คื อ
ห ม า วั ด
• เ ธ อ เ ป น ดิ น ห ร ือ เ ธ อ เ ป น ห ญ้ า
แ ท้ จ ร ิง มี ค่ า ก ว่ า ใ ค ร นิ ร ัน ด ร ์
• ช า ว น า เ ป น ก ร ะ ดู ก สั น ห ลั ง
ข อ ง ช า ติ
• ค รู คื อ แ ม่ พิ ม์ ข อ ง ช า ติ
•ชีวิตคือการต่อสู้ ศั ตรูคือยา
กํา ลั ง

ปฏิพจน์ ปฏิพากย์ หรือ
ปฏิวาทะ หรืวิภาษ

•คือ
การใช้ถ้อยคําทีมี
ความหมายตรงกัน
ข้ามหรอื ขัดแย้งกัน

มากล่าวอย่าง
กลมกลืนเพือเพิม
ความหมายให้มีนาํ

หนักมากขึน

ตัวอยา่ ง

•นาํ ผึงขม เลวบริสุทธิ
•สวยเปนบ้า ยิงรีบยิง
ช้า
•นาํ ร้อนปลาเปน นาํ เย็น
ปลาตาย
•แพ้เปนพระ ชนะเปน
มาร

อธิพจน์ หรอื
อติพจน์, อวพจน์

อติพจน์ อธิพจน์
การเปรยี บเทียบโดยการกล่าว
ข้อความทีเกินจรงิ
มักเปรยี บเทียบในเรอื งปรมิ าณว่ามี
มากเหลือเกิน
มีเจตนาเน้นข้อความทีกล่าวนันให้มี
นาํ หนักยิงขึน

อวพจน์
การเปรยี บเทียบโดยการกล่าว
ข้อความทีเกินจรงิ
มักเปรยี บเทียบในเรอื งปรมิ าณว่ามี
น้อยเหลือเกิน

ภาพพจน์ชนิดนีนิยมใช้กันมากแม้ในภาษา
พูด เพราะเปนการกล่าวทีทําให้เห็นภาพได้ง่าย
และแสดงความรู้สึกของกวีได้อย่างชัดเจน

ตัวอยา่ ง
อธพิ จน์ หรอื อติพจน์

• คิ ด ถึ ง ใ จ จ ะ ข า ด
•คอแห้งเปนผง
• ร ้อ น ตั บ จ ะ แ ต ก
• ห น า ว ก ร ะ ดู ก จ ะ ห ลุ ด
• ก า ร บิ น ไ ท ย ร ัก คุ ณ เ ท่ า ฟ า
• คิ ด ถึ ง เ ธ อ ทุ ก ล ม ห า ย ใ จ เ ข้ า
ออก
• เ อี ย ง อ ก เ ท อ อ ก อ้ า ง อ ว ด อ ง ค์
อรเอย

ในกรณีทีใชโ้ วหารตํากวา่
จรงิ เรยี กวา่ "อวพจน์"

ตั ว อ ย่ า ง

• เ ล็ ก เ ท่ า ขี ต า แ ม ว
• เ พี ย ง ชั ว ลั ด นิ ว มื อ เ ดี ย ว
•รอสักอึ ดใจเดียว
• มี ท อ ง เ ท่ า ห ม ว ด กุ้ ง
น อ น ส ะ ดุ้ ง จ น เ ร ือ น ไ ห ว

สัญลักษณ์

เปนการเรยี กชือสิงๆ
หนึงโดยใช้คําอืนมาแทน
ไม่เรยี กตรงๆ
ส่วนใหญ่คําทีนาํ มาแทน
จะเปนคําทีเกิดจากการ
เปรยี บเทียบและตีความ
ซึงใช้กันมานานจนเปนที
เข้าใจและรูจ้ ักกันโดย
ทัวไป

ตัวอยา่ ง

สัญลักษณ์ สีดาํ
แทน ความตาย ความมืด
อธรรม
สัญลักษณ์ เมฆหมอก
แทน อุ ปสรรค
สัญลักษณ์ พระอาทิตย์
แทน ความสว่าง ความ
สาํ เร็จ
สัญลักษณ์ หงส์
แทน คนชันสูง
สัญลักษณ์ แสงสว่าง
แทน ปญญา

ตัวอยา่ ง

สัญลักษณ์ เพชร
แทน ความแข็งแกร่ง
สัญลักษณ์ ราชสีห์
แทน ผู้มีอํานาจ
สัญลักษณ์ สีขาว
แทน ความบริสุทธิ
สัญลักษณ์ ธรรม
แทน ความสว่าง
สัญลักษณ์ ฝน
แทน ความชุ่มชืน
สัญลักษณ์ พระจันทร์
แทน ความมืด ความผิดหวัง

นามนัย

•คือ
การใช้คําหรอื วลีทีบ่ง

บอกลักษณะหรอื
คุณสมบัติของสิงใด

สิงหนึงมาแสดง
ความหมายแทน
สิงนันทังหมด

ตัวอยา่ ง

- หัวหงอก แทน คนเฒ่าคนแก่
- หัวดาํ แทน คนหนุ่มคนสาว
- เมืองย่าโม แทน จังหวัด
น ค ร ร า ช สี ม า
- เก้าอี แทน ตําแหน่งหน้าทีผู้บริหาร
- ฉัตร แทน ราชบัลลังก์, ความเปน
กษั ตริย์
- สิงโตคําราม แทน อังกฤษ
- อินทรีเหล็ก แทน เยอรมัน
- แซมบ้า แทน บราซิล
- เดนมาร์ค แทน โคนม
- กังหันลม แทน เนเธอร์แลนด์
- หมอผี แทน คาเมรูน

สัทพจน์

หมายถึง ภาพพจน์ที
เลียนเสียงธรรมชาติ เช่น
เสียงดนตรี เสียงสัตว์
เสียงคลืน เสียงลม เสียง
ฝนตก เสียงนาํ ไหล ฯลฯ
การใช้ภาพพจน์ประเภทนี
จะทําให้เหมือนได้ยินเสียง
นันจรงิ ๆ

ตัวอยา่ ง

•ลูกหมาร้องบ๊อก ๆ ๆ ลูกนกร้อง
จิ บ ๆ ๆ
ลูกแมวร้องเหมียว ๆ ๆ
•เปรียง ๆ ดังเสียงฟาฟาด
• ต ะ แ ล ก แ ต๊ ก แ ต๊ ก ต ะ แ ล ก แ ต๊ ก แ ต๊ ก
กระเดืองดังแทรกสาํ รวล สรวลสันต์
• ค ลื น ซั ด ค ร ืน ค ร ืน ซ่ า ที ผ า แ ด ง
•นาํ พุ พุ่งซ่า ไหลาฉาดฉาน
เห็นตระการ เสียงกังวาน
•มันดังจอกโครม จอกโครม
มันดังจอก จอก โครม โครม
• บั ด เ ดี ย ว ดั ง ห ง่ า ง เ ห ง่ ง วั ง เ ว ง แ ว่ ว
•อ้อยอีเอียง อ้อยอีเอียงส่งเสียงร้อง
• เ สี ย ง ลิ ง ค่ า ง บ่ า ง ช ะ นี ว ะ ห วี ด โ ห ว ย
ก ร ะ หึ ม โ ห ย ห้ อ ย ไ ม้ น่ า ใ จ ห า ย
• ป ะ โ ท่ น ป ะ โ ท่ น ป ะ โ ท่ น โ ท่ น

บุคลาธิษฐาน
หรอื บุคคลวัต

คือการกล่าวถึงสิงต่างๆ
ทีไม่มีชีวิต ไม่มีความคิด ไม่มี
วิญญาณ เช่น โต๊ะ เก้าอี อิฐ ปูน
หรอื สิงมีชีวิตทีไม่ใช่มนุษย์ เช่น
ต้นไม้ สัตว์ โดยให้สิงต่าง ๆ
เหล่านี แสดงกิรยิ าอาการและ
ความรูส้ ึกได้เหมือนมนุษย์
(บุคลาธิษฐาน
มาจากคําว่า บุคคล + อธิษฐาน
หมายถึง อธิษฐานให้กลายเปน
บุคคล )

ตัวอยา่ ง

•มองซิ..มองทะเล
เห็นลมคลืนเห่จู บหิน
• บ า ง ค ร ัง มั น บ้ า บิ น
ก ร ะ แ ท ก หิ น ดั ง ค ร ืน ค ร ืน
• ท ะ เ ล ไ ม่ เ ค ย ห ลั บ ไ ห ล ใ ค ร
ต อ บ ไ ด้ ไ ห ม ไ ฉ น จึ ง ตื น
• บ า ง ค รัง ยั ง ส ะ อื น
ทะเลมันตืนอยู่ราํ ไป