Sejarah Tulisan Bahasa Melayu Pramederka

Buku Skrap

SEJARAH PERKEMBANGAN
TULISAN BAHASA MELAYU

PRAMERDEKA

NOR SAKINAH BINTI MOHAMAD

TOPIK BERKAIT

SEJARAH PERKEMBANGAN TULISAN
BAHASA MELAYU SEMASA ZAMAN
PRAMERDEKA DAN PASCAMEDERKA

Sistem Tulisan Pallava
Sistem Tulisan Kawi
Sistem Tulisan Jawi

ISU DAN CABARAN KEDUDUKAN BAHASA
MELAYU DALAM ARUS PERKEMBANGAN
TEKNOLOGI MAKLUMAT DAN KOMUNIKASI
(TMK)

Ruang Siber
Media Sosial
Revolusi Industri 4.0

Pengenalan

Sistem Tulisan
Melayu Lama

tulisan Rencong

bentuk-bentuk tulisan bahasa melayu kuno

Sejarah sistem tulisan orang Melayu lama sebelum wujudnya tulisan rumi
dan jawi yang digunapakai pada hari ini mempunyai sejarah yang panjang.
Ia terbahagi beberapa fasa mengikut zaman.
Terdapat empat fasa perubahan sistem tulisan orang Melayu, bermula
daripada era Melayu lama, kemudian era Melayu moden awal, Melayu
moden akhir dan juga era Melayu kontemporari yang merupakan era kita
sekarang.
Wujud tiga jenis sistem tulisan di era Melayu lama. Tulisan tersebut ialah :

Tulisan Rencong Tulisan Pallava Tulisan Kawi

Tulisan Rencong

Merupakan bentuk tulisan terawal di Alam Melayu.
Banyak digunakan di Sumatera Selatan, iaitu di
Bangkahulu, Hulu Palembang, Lampung, Rejang,
Jambi serta Minangkabau.
Banyak ditulis di atas kulit-kulit kayu, daun-daun
lontar, kepingan-kepingan logam dan pada batu
bersurat.
Dijumpai pada tahun 1892 di sebatang tiang batu di
Kota Kapur, iaitu di Bangka Barat.
Tulisan ini kekal hingga abad ke-18, iaitu sebelum
Belanda menjajah Indonesia.

Tulisan Rencong

Merupakan satu sistem tulisan yang digunakan oleh orang Melayu di sekitar
kawasan Sumatera, Kerinci, Bengkulu, Palembang dan juga Lampung ketika era
Melayu lama. Secara rasminya iaitu pada tahun 682M hingga sekitar 1500M,
tulisan ini pupus pada abad ke 18.
Terdapat percanggahan pendapat mengenai usia sebenar tulisan ini dengan
satu lagi sistem iaitu tulisan Pallava, kerana ia tidak dapat dibuktikan yang
mana satu digunakan dahulu. Perkara ini juga kerana ketiadaan bukti yang
menunjukkan Rencong sudah digunakan sebelum kedatangan orang India ke
Tanah Melayu yang
Perkara menarik tentang tulisan Rencong yang ditemui ialah tulisan ini tidak
mempunyai kata pinjaman bahasa Arab dan ia menunujukkan kemungkinan
besar sistem tulisan ini digunakan sebelum kedatangan pedagang Arab ke sini.
memperkenalkan tulisan Pallava.

Tulisan Rencong

Bukti awal penemuan tulisan Rencong yang ditemui setakat ini berasal dari
abad ke 12 sementara bukti tulisan Pallavi pula dipercayai wujud dari abad ke 7.
Akan tetapi, kebanyakkan majoriti penyelidik bersetuju bahawa kedua-dua
sistem tulisan tersebut telah didahului oleh satu sistem tulisan yang tidak
diketahui apa labelnya. Ia diambil daripada pengaruh kerajaan Melayu
Champa sekitar abad ke 4 yang seakan-akan dengan tulisan Pallava.
Rencong ditemui di atas kulit-kulit kayu, diukir pada batang buluh dan daun
pokok dan terdapat juga penemuan ukiran pada tanduk kerbau dan kambing.

tulisan Pallava

Tulisan Pallava

Berasal dari India.
DIbawa oleh orang Hindu semasa mereka tiba di
kawasan-kawasan Melayu seperti Srivijaya dan
Palembang.
Tulisan ini banyak menerima pengaruh bahasa Sanskrit.
Ketika itu, bahasa Sanskrit menjadi bahasa pentadbiran
dan ilmu pengetahuan.
Penyebaran tulisan dan bahasa Hindu ini terhad dalam
kalangan golongan istana sahaja disebabkan tiada
kemudahan asas untuk mengajar orang kebanyakan
membaca dan menulis.
Penemuan terawal tulisan Pallava adalah pada tiang batu
persembahan (Yupa) di daerah Muara Kaman, iaitu
pertemuan di antara Sungai Mahakam dengan Kedang
Kepala.

Tulisan Pallava

Tulisan ini diasakan daripada sistem tulisan abad pertama masyarakat India
yang dinamakan Vatteluttu.
Merupakan sistem tulisan lama orang Tamil yang datang dari bahagian Selatan
India.
Termasuk dalam era tulisan Melayu lama, Pallava yang berasaskan kepada
masyarakat india dan agama Hindu menyebabkan kesukaran apabila tibanya
era kedatangan Islam dalam masyarakat Melayu.
Perkara ini kerana elemen-elemen Sanskrit dan Hindu menyukarkan orang untuk
menterjemah dan memahami al-Quran dan Hadis dengan mudah. Kekangan ini
menyebabkan orang Melayu berusaha untuk memperbaiki kelemahan-
kelemahan ini.

Tulisan Pallava

Sistem ini dibangunkan pada sekitar abad ke 3 hingga abad ke 5. Tulisan Pallavi
membahagikan penggunaan simbol hurufnya kepada dua iaitu konsonan dan juga
vokal dengan terdapat beberapa simbol tambahan digunakan bagi mewujudkan
bunyi-bunyi yang berlainan.
Secara asasnya, sistem tulisan Pallava jauh lebih kompleks berbanding tulisan rumi
yang digunapakai hari ini.
Batu bersurat juga turut dijumpai oleh pekerja topografi Belanda dalam tahun 1879
dalam huruf Pallava berbahasa Sanskrit. Tujuh tugu tersebut kini berada di Muzium
Nasional Jakarta menceritakan tentang pencapaian Raja Mulawarwan, cucu
Kudungga. Batu bersurat berasal dari tahun 400 merupakan pemerintahan Hindu.
Beberapa buah batu bersurat yang ditemui memamparkan tulisan Pallavi ini, batu
bersurat tersebut adalah batu bersurat Kedukan Bukit (683M), batu bersurat Talang
Tuwo (684M) di Palembang, batu bersurat Kota Kapur (686M) dan batu bersurat
Karang Brahi (692M) di Hulu Jambi, Indonesia.

Tulisan Pallava tempat-tempat batu bersurat
ditemukan

Batu Bersurat Kedukan Bukit,
Palembang (683M)

Batu Bersurat Talang Tuwo,
Palembang (684M)

Tempat-tempat batu

bersurat bahasa Melayu

Kuno ditemukan, iaitu di

Jambi, Palembang dan

Pulau Bangka.

Tulisan Pallava tempat-tempat batu bersurat
ditemukan

Batu Bersurat Kota Kapur, Batu Bersurat Karang Brahi,
(686M) (692M)

tulisan Kawi

Tulisan Kawi

Merupakan sistem tulisan selepas Pallava yang dikatakan
turunan daripada sistem Pali.
Perkataan 'Kawi' berasal daripada perkataan Sanskrit
yang bermaksud penyair.
Tulisan ini dikatakan berasal daripada huruf Vangki
(Wenggi), iaitu huruf yang dibawa oleh orang Jawa ketika
itu.
Pada peringkat awal, tulisan Kawi ini ditulis pada batu.
Bukti penggunaan tulisan Kawi ialah melalui inskripsi yang
dijumpai di Joreng, Tapanuli dan Sumatera Utara.
Sistem tulisan Kawi ini kemudiannya telah
menurunkannya pelbagai bahasa daerah seperti Batak,
Rejang, Lampung, Kerinci dan lain-lain.
Tulisan ini dikatakan lenyap pada tahun 1400 Masihi
dengan runtuhnya kerajaan Majapahit.

Tulisan Kawi

Tulisan Kawi adalah sistem tulisan yang digunakan oleh orang Melayu sejak
abad ke 8. Ia digunakan serentak dengan bermulanya era permulaan tulisan
jawi di kalangan orang Melayu.
Tulisan Kawi diasaskan oleh orang Jawa, jadi tulisan ini turut dikenali dengan
nama tulisan lama Jawa.
Terdapat dua artifak lama yang ditemui memaparkan tulisan Kawi iaitu batu
bersurat yang dijumpai di daerah Tapanuli, Sumatera, ia dikenali sebagai batu
bersurat Joreng (1179M) dan juga batu bersurat Padang Lawas (1213M).
Jadi, itulah tulisan Melayu lama yang digunakan oleh nenek moyang kita dahulu.
Sistem tulisan ini berubah mengikut peredaran zaman yang berlaku
sehinggalah tulisan rumi dan jawi ditemui.

Tulisan Kawi

Perkara ini berdasarkan kepada Batu Nisan Ahmad Majnun di
penemuan sebuah batu nisan orang Pengkalan Kempas, Sungai
Melayu yang dikenali dengan nama
Ahmad Majnun di Pengkalan Kempas, Ujang, Negeri Sembilan.
Sungai Ujang, Negeri Sembilan. Batu
nisan yang tertera tahun 1463
memaparkan kedua-dua bentuk tulisan
orang Melayu kepada tulisan jawi serta
bukti kedatangan Islam yang mula
bertapak di Tanah Melayu.

Sejarah
Perkembangan

Sistem Tulisan
Pallava

Sistem Tulisan Pallava

SEJARAH AWAL TULISAN PALLAVA

Nama aksara ini berasal dari Dinasti Pallava yang pernah berkuasa di
selatan India antara abad ke-4 sampai abad ke-9 Masehi. Dinasti Pallava
adalah sebuah dinasti yang memeluk aliran Jainisme.
Tulisan ini merupakan sistem tulisan yang paling awal digunakan di
kawasan Kepulauan Melayu.
Mula bertapak di Pulau Jawa.
Digunakan untuk menulis dalam bahasa Sanskrit dan ianya terdiri
daripada 46 abjad. Ketika itu bahasa Sanskrit menjadi bahasa
pentadbiran dan ilmu pengetahuan. Penyebaran tulisan dan bahasa
Hindu ini dijangka terhad di kalangan golongan istana sahaja disebabkan
tiada kemudahan asas untuk mengajar orang kebanyakan membaca
dan menulis.

pengenalan Sistem Tulisan Pallava

Aksara Pallava atau kadang kala ditulis sebagai

Pallava adalah sebuah aksara yang berasal dari India

bagian selatan dengan bahasanya yang bernama

bahasa Sanskerta.

Aksara ini muncul dari aksara Brahmi. Istilah aksara

Pallawa awalnya dipakai oleh ahli arkeologi Belanda,

Nicolaas Johannes Krom. Nama aksara ini berasal

dari Dinasti Pallava yang pernah berkuasa di selatan

India (sekitar Madras) antara abad ke-4 sampai

abad ke-9 M. Dinasti Pallava adalah sebuah dinasti

yang memeluk aliran Jainisme.

Aksara Pallava menyebar ke Asia Tenggara dan

dipakai antara lain untuk menuliskan Bahasa Melayu

Kuno.

pengenalan Sistem Tulisan Pallava

Di Nusantara, aksara ini digunakan bersama tumbuhnya kerajaan
bercorak Hindu- Buddha. Transformasi dari aksara Pallava, yang
disebut aksara Pasca-Pallava, muncul di berbagai tempat Asia
Tenggara. Di Indocina, aksara Pasca-Pallava berkembang menjadi
Khmer kuno yang kelak menurunkan aksara Thai dan Lao. Di pulau
Jawa, aksara Pasca-Pallava kemudian disebut aksara Kawi yang
berasal dari bahasa Sanskrit yang artinya penyair.
Bukti terawal keberadaan aksara ini adalah Prasasti.
Mulawarman di Kutai, Kalimantan Timur yang berasal dari abad ke-5
Masehi. Bukti tulisan terawal yang ada di Jawa Barat dan sekaligus
pulau Jawa, yaitu Prasasti Tarumanagara yang berasal dari
pertengahan abad ke-5, juga ditulis menggunakan aksara Pallava.

pengenalan Sistem Tulisan Pallava

Tulisan ini digunakan untuk menulis sesetengah bahasa Dravidia di
India Selatan dan Sri Lanka. Tulisan ini juga satu tulisan kuno yang
digunakan untuk menulis Bahasa Tamil selepas menggantikan tulisan
Tamil-Brahmi berdasarkan sistem tulisan brahmi. Bentuk tulisan bulat
ini juga digunakan di Kerala untuk menulis Bahasa Tamil dan juga
proto-Malayalam dan Malayalam.
Rekod ukiran dalam Bahasa Tamil adalah antara 300 SM hingga 1800
dan telah melalui beberapa perubahan. Tamil Grantha merupakan
satu huruf yang huruf tambahan dicipta untuk perkataan Bahasa
Sanskrit. Ini juga satu bentuk diubahsuai tulisan Tamil untuk menulis
grantha Sanskrit, atau buku-buku. Dalam Tamil banyak huruf yang
terdapat dalam Sanskrit terhilang.

Sistem Tulisan Pallava

Di kepulauan melayu

Tulisan ini merupakan sistem tulisan yang paling awal digunakan di
kawasan Kepulauan Melayu. Tulisan ini mula bertapak di Pulau Jawa
dan digunakan untuk menulis dalam bahasa Sanskrit.
Ketika itu bahasa Sanskrit menjadi bahasa pentadbiran dan ilmu
pengetahuan. Penyebaran tulisan dan bahasa Hindu ini dijangka
terhad di kalangan golongan istana sahaja disebabkan tiada
kemudahan asas untuk mengajar orang kebanyakan membaca dan
menulis.
Tulisan Pallava juga merupakan sistem tulisan paling awal digunakan
untuk menulis dalam Bahasa Melayu Kuno, yang mana banyak
menerima pengaruh daripada Sanskrit.
Tulisan pallava dibahagikan kepada dua iaitu tulisan Pallava dan
tulisan pallava akhir.

Sistem Tulisan Pallava

Sistem ejaan

Bahasa Melayu Kuno

1. Konsonan yang diaspirasikan seperti bh, th, kh, dh.
2. Perubahan bentuk imbuhan bahasa Melayu Kuno.
3. Imbuhan yang tidak dipakai iaitu maka- dan -a.

Sistem Tulisan Pallava

1.Konsonan yang DIASPIRASIKAN SEPERTI BH, TH, KH, DH

Bahasa Melayu Kuno Bahasa Melayu Moden

Bhakti Bakti

Tathapi Tetapi

Sukhacitta Sukacita

Dhawa -

Sistem Tulisan Pallava

2. Perubahan bentuk imbuhan bahasa melayu kuno

Imbuhan Bahasa Melayu Kuno Bahasa Melayu Moden

Awalan Mar- Ber-
Ni- Di-
Ma- Mem-
Mang- Meng-
Diper-

Awalan Rangkap Nipar- Diper-

Apitan Par- .. -an Per- .. -an

Contohnya : Sistem Tulisan Pallava

Bahasa Melayu Kuno Bahasa Melayu Moden
marlepas berlepas
nitanam ditanam
niparwuat diperbuat
mangujari mengujari

parsumpahan persumpahan

Sistem Tulisan Pallava

3. Imbuhan yang tidak dipakai iaitu maka- dan -a

Bahasa Melayu Kuno Bahasa Melayu Moden

makasakit menjadi sakit

makagila menjadi gila

datua tanggungjawab menjadi
datuk

wuata perbuatan

aksara pallava ke aksara Sistem Tulisan Pallava
nusantara

Sejarah
Perkembangan

Sistem Tulisan
Kawi

SEJARAH AWAL TULISAN Kawi Sistem Tulisan Kawi

Sistem tulisan terawal
Telah wujud dalam kurun ke-8 M.
Digunakan untuk menulis dalam bahasa kawi yang dituturkan oleh orang
Jawa ketika itu.
Tulisan kawi asalnya adalah daripada huruf Vangki (Wenggi) iaitu huruf
orang-orang Pallava yang berasal dari Coromandel, India.
Dengan menggunakan huruf-huruf kawi, Pallava dan Rencong, orang-
orang Melayu kuno menulisnya di atas kulit-kulit kayu, daun-daun lontar,
kepingan-kepingan logam dan pada batu-batu (batu bersurat) di sekitar
Asia Tenggara.
Aksara ini tercatat pada prasasti-prasasti di Jawa, Bali, dan Sumatera di
Indonesia, malah ada juga ditemukan pula prasasti lempeng tembaga
bertuliskan aksara ini sejauh Filipinapada tahun 2010.

ciri-ciri TULISAN Kawi Sistem Tulisan Kawi

Sebuah abjad suku kata di mana setiap hurufnya mewakili atau
melambangkan sebutan bunyi sebuah suku kata bervokal lalai /a/ yang
dapat diubah dengan penggunaan tanda baca tertentu.
Ditulis tanpa jarak antara kata-kata lengkap. Aksara ini terdiri sekitar 47
huruf, tetapi terdapat sejumlah huruf yang bentuk dan penggunaannya
tidak diketahui pasti kerana sedikitnya contoh yang ditemukan dalam
prasasti bertulis Kawi.
Sejumlah tanda baca mengubah vokal (layaknya harakat pada abjad
Arab), dan menambahkan konsonan akhir.
Beberapa tanda baca dapat digunakan bersama-sama, tetapi tidak
semua kombinasi diperbolehkan.
Tanda baca teks termasuk koma, titik, serta tanda untuk memulai dan
mengakhiri bahagian- bahagian teks.

Sistem Tulisan Kawi

ciri-ciri TULISAN Kawi

ciri-ciri TULISAN Kawi Sistem Tulisan Kawi

Suku kata /ka/ ditulis dengan satu huruf. Tanda baca mengubah,
menambah, atau menghilangkan vokal suku kata tersebut. Huruf
mempunyai bentuk subskrip untuk menulis tumpukan konsonan.
Memiliki huruf subskrip yang digunakan untuk menulis tumpukan
konsonan, setara dengan pasangan dalam aksara.
Beberapa inskripsi aksara Kawi tidak menggunakan pasangan
dalam penulisannya, seperti prasasti pada Candi Sukuh di
Kabupaten Karanganyar, Jawa Tengah. Berikut contoh penulisan
aksara Kawi dengan sampel teks dari Kakawin Ramayana :

Sistem Tulisan Kawi

contoh aksara penulisan kawi

Sistem Tulisan Kawi

perbezaan terpenting antara aksara
pallava dan aksara kawi

Aksara Pallava Aksara Kawi

Memiliki vokal e pepet pendek dan Tidak pula memiliki vokal tersebut
panjang

Menggunakan tanda virama Menggunakan virama di akhir ayat
untuk menghilangkan vokal pada atau di akhir rangkap

huruf konsonan

Memiliki huruf berbeza Huruf majoriti sama

Huruf TULISAN Kawi Sistem Tulisan Kawi

Tabel aksara Jawa Kuno di bawah merupakan tabel dengan bentuk
huruf berdasarkan bentuk huruf standar dari abad ke-8 hingga 10.
Perbandingan bentuk huruf selama perkembangan aksara Jawa
Kuno dapat dilihat di Tabel van Oud en Nieuw Indische Alphabetten
(Holle, 1882).

huruf TULISAN Kawi Sistem Tulisan Kawi

Sejarah
Perkembangan

Sistem Tulisan
Jawi

SEJARAH AWAL TULISAN Jawi Sistem Tulisan Jawi

Merupakan satu daripada dua sistem tulisan rasmi di Brunei, dan juga

dijadikan sistem tulisan alternatif di Malaysia.

Dari segi penggunaannya, tulisan Jawi dahulunya merupakan abjad piawai

bahasa Melayu tetapi sudah diganti oleh abjad Rumi, maka penulisan Jawi

hanya terhad kepada kegunaan dalam hal ehwal keagamaan dan

kebudayaan.

Penulisan Jawi seharian dipelihara di kawasan-kawasan yang diduduki

masyarakat Melayu yang lebih konservatif, misalnya Sulu di Filipina, Pattani

di Thailand, Kelantan di Malaysia dan beberapa kawasan petempatan

Melayu di Indonesia.

Telah wujud sejak sekitar tahun 1300 M di Kepulauan Melayu.

Perkembangannya berhubung kait dengan ketibaan Islam, khususnya

daripada orang Parsi. Abjad Arab yang diperkenalkan ini diubah suai agar

sesuai dengan bahasa Melayu klasik lisan.

Sejarah awal TULISAN jawi Sistem Tulisan Jawi

Ditulis dari kanan ke kiri, dan ditokok dengan 6 huruf yang tiada
dalam bahasa Arab, iaitu ca, pa, ga, nga, va dan nya.
Tulisan Jawi berpunca daripada kesusasteraan Arab yang
diperkenalkan oleh orang Parsi kepada Kerajaan Melayu Jambi yang
terletak di utara Palembang, Sumatera, Indonesia, dan bertutur
dalam bahasa Melayu klasik. Barangkalinya, mereka yang memeluk
agama Islam memilih untuk menulis dalam abjad Jawi kerana ia
berhubungkait rapat dengan kebudayaan Islam, daripada
menggunakan tulisan Jawa yang diterbitkan daripada sistem-sistem
tulisan yang digunakan di kawasan- kawasan beragama Hindu atau
Buddha di Asia Selatan.

Sejarah awal TULISAN Jawi Sistem Tulisan Jawi

Nama 'Jawi' membayangkan akar umbinya di Jawa, bak hujah
sesetengah ilmuwan.Bagaimanapun, oleh sebab tidak banyak ditemui
meskipun memang pernah digunakan di Jawa, kemungkinan besar
perkataan Jawi ini merupakan gelaran am bagi kawasan di bawah
penguasaan atau pengaruh Jawa. Selain itu, nama Jawi itu mungkin
berpunca daripada kerajaan Javaka kuno yang merupakan pendahulu
kerajaan-kerajaan Majapahit dan Srivijaya yang pernah menjalin
hubungan dengan saudagar dan mubaligh Arab.
Tinggalan tulisan Jawi purba yang terawal ditemui pada Batu Bersurat
Terengganu yang bertarikh 1303 M (702 H) dan juga Syair Bidasari tulisan
sekitar 1300–1399 M yang ditemui di Sumatera,sementara penggunaan
terawal abjad Rumi untuk bahasa Melayu datang dari akhir abad ke-19.

Sejarah awal TULISAN jawi Sistem Tulisan Jawi

Kawasan Terengganu berada dalam lingkungan pengaruh Srivijaya
selewat abad ke-13, sementara Kesultanan Terengganu hanya
diasaskan seawal abad ke-18. Ini menguatkan hujah bahawa tulisan
Jawi berasal dari Jambi oleh kerajaan abdi Pasai di bawah Srivijaya.

penyebaran dan perkembangan TULISAN Sistem Tulisan Jawi
jawi

Tulisan Jawi berkembang pesat sejajar dengan penyebaran Islam, setelah
bangsa Melayu mendapati bahawa tulisan Pallava yang digunakan
mereka selama ini tidak sesuai sekali sebagai wahana penyebaran
perihal agama baru ini. Orang Melayu memandang tinggi tulisan Jawi
sebagai gerbang kepada pemahaman Islam dan kitab sucinya, al-Qur'an.
Penggunaan tulisan Jawi merupakan faktor utama yang memangkin
kebangkitan bahasa Melayu sebagai serantau di samping penyebaran
agama Islam. Tulisan Jawi digunakan secara meluas di negeri-negeri
kesultanan Melaka, Johor, Brunei, Sulu, Patani, Ache dan Ternate seawal
abad ke-15, untuk tujuan surat-menyurat diraja, titah-perintah, puisi dan
juga kaedah perhubungan utama sesama saudagar di pelabuhan
Melaka.

penyebaran dan perkembangan TULISAN Sistem Tulisan Jawi
jawi

Ikhtisar-ikhtisar perundangan purbakala seperti Hukum Kanun Melaka dan
bahan-bahan terbitannya, termasuk Hukum-Hukum Kanun Johor, Kedah
dan Brunei semuanya ditulis dalam Jawi.
Bahasa Melayu dalam tulisan Jawi merupakan bahasa perantaraan
seluruh lapisan masyarakat, baik para raja, bangsawan, ilmuwan agama
mahupun orang keramaian, di samping menjadi lambang tradisi
kebudayaan dan tamadun Melayu. Proses pengislaman rantau Melayu
telah melariskan abjad Jawi sebagai sistem tulisan yang paling berkuasa
Sebagai contoh, surat-surat diraja ditulis, dihiasi dan disampaikan
dengan penuh istiadat. Contoh-contoh surat diraja yang masih
terpelihara ialah surat antara Sultan Abu Hayat dari Ternate dan Raja
João III dari Portugal (1521); surat daripada Sultan Iskandar Muda dari Aceh

penyebaran dan perkembangan TULISAN Sistem Tulisan Jawi
jawi

kepada Raja James I dari England (1615); dan surat daripada Sultan Abdul
Jalil IV dari Johor kepada Raja Louis XV dari Perancis (1719). Kebanyakan
karya sastera baik hikayat, puisi mahupun prosa bertulisan Jawi. Ia
merupakan kemuncak tamadun Melayu klasik. Antara karya-karya epik
bersejarah yang dikarang oleh orang Melayu dalam tulisan Jawi termasuk
Sulalatus Salatin (Sejarah Melayu) yang tersenarai dalam Kenangan
Dunia oleh UNESCO, dan puisi-puisi Sufi karya Hamzah Fansuri antara
lainnya yang menyumbang kepada kekayaan dan kedalaman tamadun
Melayu.
Sewaktu zaman penjajahan, tulisan Jawi masih menguasai Kepulauan
Melayu, terutamanya dalam bidang sastera dan kesenian, teologi,
falsafah dan mistik Islam, perdagangan, dan juga perundangan negeri.

penyebaran dan perkembangan TULISAN Sistem Tulisan Jawi
jawi

Tulisan Jawi merupakan abjad rasmi Negeri- negeri Melayu Tidak
Bersekutu sewaktu zaman naungan British. Apatah lagi, Pemasyhuran
Kemerdekaan 1957 bagi negara Malaysia antara lain juga tertulis
dalam abjad Jawi.
Salah satu kelemahan utama amalan penulisan Jawi ialah
ketidakseragaman sesama pengguna dari segi ejaan, yang mana
menurut Pendeta Za'ba, "kebiasaan penulis-penulis yang ramai ... ada
banyak tentangnya yang berlain-lain pada lain-lain orang", apatah
lagi terdapat ketidaksepakatan sesama kamus-kamus bahasa Melayu
yang sedia pada zaman dahulu. Hal inilah yang mendorong beliau
untuk menggubal satu sistem ejaan Jawi yang baru pada tahun 1938.

Sistem Tulisan Jawi

penggunaan tulisan jawi zaman kini

Semenjak tulisan Rumi semakin bertapak di dunia Melayu, tulisan Jawi
kini dipelihara terutamanya untuk wacana keagamaan dan
kebudayaan Melayu di negeri-negeri Terengganu, Kelantan, Kedah,
Perlis, Pahang dan Johor di Malaysia, Patani di Thailand, dan juga Sulu
dan Marawi di Filipina. Pelbagai usaha dijalankan untuk menghidupkan
kembali tulisan Jawi di Malaysia dan Brunei disebabkan peranannya
yang penting dalam lingkungan budaya Melayu dan Islam, misalnya
"Pedoman Ejaan Jawi yang Disempurnakan" sebagai ganti ejaan Za'ba
yang diperkenalkan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka pada tahun 1986.
Tulisan Jawi juga kelihatan di muka belakang wang kertas Ringgit
Malaysia dan Ringgit Brunei.

Sistem Tulisan Jawi

penggunaan tulisan jawi zaman kini

Semenjak tulisan Rumi semakin bertapak di dunia Melayu, tulisan Jawi
kini dipelihara terutamanya untuk wacana keagamaan dan
kebudayaan Melayu di negeri-negeri Terengganu, Kelantan, Kedah,
Perlis, Pahang dan Johor di Malaysia, Patani di Thailand, dan juga Sulu
dan Marawi di Filipina. Pelbagai usaha dijalankan untuk menghidupkan
kembali tulisan Jawi di Malaysia dan Brunei disebabkan peranannya
yang penting dalam lingkungan budaya Melayu dan Islam, misalnya
"Pedoman Ejaan Jawi yang Disempurnakan" sebagai ganti ejaan Za'ba
yang diperkenalkan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka pada tahun 1986.
Tulisan Jawi juga kelihatan di muka belakang wang kertas Ringgit
Malaysia dan Ringgit Brunei.