เล่ม 8 การย้ายผู้ป่วย

ก

คำนำ

กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลกู เสือสามญั เพ่ือเสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้นั ประถมศกึ ษาปี
ท่ี 6 (ลูกเสือเอก) ประกอบด้วยคาช้ีแจงการใช้กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามัญ เพื่อ
เสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี 6 คาช้ีแจงสาหรบั ครู คาช้ีแจงสาหรับลูกเสือและ
กิจกรรมการเรียนรู้ ซ่ึงลูกเสือตอ้ งศึกษาให้เขา้ ใจอยา่ งชดั เจน เพ่ือจะสามารถทากิจกรรมการเรียนรู้
ไดอ้ ย่างมีประสิทธิภาพและบรรลุผลการเรียนรู้ตามจุดประสงค์ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 8 การ
เคล่ือนยา้ ยผูป้ ่ วย สาหรับลูกเสือช้ันประถมศึกษาปี ท่ี 6 โดยเป็ นกิจกรรมท่ีเนน้ ผูเ้ รียนเป็ นสาคญั ให้
ลูกเสือร่วมกนั ทางานเป็นกลุ่ม ช่วยเหลือกนั ในกลุ่มรู้จกั การแบ่งหนา้ ที่กนั ภายในกลุม่ ซ่ึงกิจกรรม
ลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามัญ น้ีเน้นให้ผูเ้ รียนลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง รายละเอียดของการใช้
กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพื่อเสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้ันประถมศกึ ษาปี ที่ 6 ครู
และลูกเสือจะไดร้ บั ประโยชน์จากการใช้กิจกรรมลกู เสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มน้ีอยา่ งดียิ่ง

ผูจ้ ัดทาขอขอบพระคุณผูอ้ านวยการ และคณะครูอาจารย์ทุกท่านที่ให้คาแนะนาและ
คาปรึกษาที่ดี ตลอดจนการให้กาลงั ใจในการจัดทากิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพ่ือ
เสริมสร้างทกั ษะชีวติ ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 6 เลม่ ที่ 8 การเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วย สาหรับลกู เสือช้ัน
ประถมศกึ ษาปี ท่ี 6

มูหัมมดั สามะ

ข

สำรบญั

เร่ือง หน้ำ
คานา............................................................................................................................................ก
สารบญั ........................................................................................................................................ข
คาช้ีแจงสาหรบั การใชก้ ิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลกู เสือสามญั ...................................................1
คาช้ีแจงสาหรบั ครู.......................................................................................................................2
คาช้ีแจงสาหรับลูกเสือ.................................................................................................................3
บทบาทของลูกเสือ......................................................................................................................4
แบบทดสอบก่อนเรียน................................................................................................................5
กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรียน.......................................................................................8
ใบความรู้ การเคลอ่ื นยา้ ยผปู้ ่ วย…………………........................................................................9
ใบกิจกรรมท่ี 1...........................................................................................................................16
ใบกิจกรรมท่ี 2...........................................................................................................................17
แบบทดสอบหลงั เรียน...............................................................................................................18
กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลงั เรียน......................................................................................21
ภาคผนวก..................................................................................................................................22

- เฉลยใบกิจกรรมท่ี 1.....................................................................................................23
- เฉลยใบกิจกรรมท่ี 2.....................................................................................................24
- เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน - หลงั เรียน......................................................................25
บรรณานุกรม............................................................................................................................26

1

คำชีแ้ จงสำหรับกำรใช้กจิ กรรมลูกเสือ-เนตรนำรี ลกู เสือสำมัญ
เพื่อเสริมสร้ำงทกั ษะชีวติ
ระดบั ช้ันประถมศึกษำปี ที่ 6

กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพ่ือเสริมสร้างทกั ษะชีวติ ระดบั ช้นั ประถมศึกษา
ปี ที่ 6 ประกอบดว้ ยจานวนท้งั หมด 10 เล่ม คือ

เลม่ ที่ 1 ความรู้เบ้ืองตน้ เกี่ยวกบั เชือกและเง่อื น
เล่มที่ 2 เงอื่ นพริ อด เง่อื นขดั สมาธิ เงอ่ื นตะกรุดเบ็ด
เล่มที่ 3 เงื่อนกระหวดั ไม้ เง่อื นบ่วงสายธนู เงือ่ นประมง
เลม่ ที่ 4 เงอ่ื นผกู ซุง เงื่อนผกู ร้งั เงอื่ นปมตาไก่ เงอ่ื นผกู ร่น
เล่มที่ 5 การผกู แน่น
เล่มที่ 6 การปฐมพยาบาล
เลม่ ที่ 7 การปฐมพยาบาลโดยใชผ้ า้ สามเหลีย่ มและการเขา้ เฝือก
เลม่ ที่ 8 การเคลอ่ื นยา้ ยผปู้ ่ วย
เลม่ ที่ 9 ความรู้ทวั่ ไปกบั การอยคู่ ่ายพกั แรม
เล่มที่ 10 ความปลอดภยั ในการปฏิบตั กิ ิจกรรมลูกเสือ
กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพื่อเสริมสร้างทกั ษะชีวติ ระดบั ช้นั ประถมศึกษา
ปี ที่ 6 ท้ังหมด 10 เล่ม เน้นให้ลูกเสือได้ลงมือปฏิบัติจริงในการทากิจกรรม การเรียนรู้ การ
ปฏิบตั ิงานรวมกนั เป็นกลมุ่ และทาให้ลูกเสือเกิดทกั ษะกระบวนการ เร่ือง การเคลือ่ นยา้ ยผปู้ ่ วย โดย
ในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ผูเ้ รียนจะได้รับความรู้ ความเข้าใจและนอกจากน้ันยงั ไดร้ ับความ
สนุกสนานเพลิดเพลินจากกระบวนการเรียนเป็ นกลุ่มลูกเสือสามารถนาความรู้และทักษะ
กระบวนการดงั กลา่ วที่ไดจ้ ากการทากิจกรรมไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาวนั ไดเ้ ป็นอยา่ งดี

2

คำชี้แจงสำหรับครู

กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลกู เสือสามญั เพ่ือเสริมสร้างทกั ษะชีวติ ระดบั ช้นั ประถมศึกษา
ปี ท่ี 6 เล่มที่ 8 การเคล่อื นยา้ ยผปู้ ่ วย มีข้นั ตอนการจดั กิจกรรมการเรียนการสอน ดงั น้ี

1. แจกกิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามัญ เล่มที่ 8 การเคล่ือนยา้ ยผูป้ ่ วย เล่มน้ีให้
ลกู เสือ

2. ครูช้ีแจงการใช้กิจกรรมลกู เสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มท่ี 1 ความรู้เบ้ืองตน้ เกี่ยวกบั
เชือกและเงอื่ น เล่มน้ีให้ลูกเสือทราบกอ่ นลงมือปฏิบตั ิ

3. ครูใหล้ ูกเสือทาแบบทดสอบก่อนเรียน เพอื่ ดูว่าลูกเสือมีพ้นื ฐาน ความรู้ ความเขา้ ใจมาก
นอ้ ยเพียงใด

4. ครูให้ลกู เสือศกึ ษากิจกรรมลกู เสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มที่ 8 การเคลื่อนยา้ ยผูป้ ่ วย
และทากิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อใหล้ ูกเสือไดท้ บทวนและเกิดความรู้ ความเขา้ ใจอยา่ งถูกตอ้ ง

5. ครูให้ลกู เสือทาแบบทดสอบหลงั เรียน เพ่อื ดูวา่ ลูกเสือมีความรู้ ความเขา้ ใจหลงั เรียนมาก
นอ้ ยเพียงใด

6. ครูสังเกตพฤตกิ รรมคุณลกั ษณะอนั พึงประสงคท์ างการเรียนและบนั ทึกผล
7. ครูตรวจคะแนนและบนั ทึกผลลงในแบบเก็บคะแนนการทากิจกรรมการเรียนการสอน
จากกิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มที่ 8 การเคลือ่ นยา้ ยผปู้ ่ วย เล่มน้ี
8. ครูแจง้ คะแนนใหล้ กู เสือทราบและชมเชยผูเ้ รียนพร้อมให้คาแนะนาเพม่ิ เตมิ

3

คำชี้แจงสำหรับลูกเสือ

กิจกรรมลกู เสือ-เนตรนารี ลกู เสือสามญั เลม่ ที่ 8 การเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วย เลม่ น้ี ใช้
ประกอบการจดั กิจกรรมการเรียนการสอนลูกเสือ ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 6 โดยมขี ้นั ตอนการจดั
กิจกรรมการเรียนการสอน ดงั น้ี

ศึกษำก่อนลงมือปฏบิ ตั กิ ิจกรรม
1. ลูกเสือฟังคาช้ีแจงการใชก้ ิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลกู เสือสามญั เพ่อื เสริมสร้างทกั ษะ

ชีวติ ระดบั ช้นั ประถมศกึ ษาปี ท่ี 6
2. ให้ลูกเสือรับกิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มที่ 8 การเคล่อื นยา้ ยผปู้ ่ วย
3. ลกู เสือเริ่มทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน เพื่อดูวา่ ลูกเสือมีพ้นื ฐาน ความรู้ ความเขา้ ใจ

มากนอ้ ยเพยี งใด
4. ใหล้ ูกเสือศกึ ษาและปฏิบตั ิกิจกรรมการเรียนรู้แตล่ ะกิจกรรมจากกิจกรรมลกู เสือ-เนตร

นารี ลูกเสือสามญั เลม่ ที่ 8 การเคลอื่ นยา้ ยผปู้ ่ วย
5. ลกู เสือศกึ ษากิจกรรมลกู เสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มที่ 8 การเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วย ต้งั ใจ

ศกึ ษาเน้ือหาทาความเขา้ ใจใหด้ ีต้งั แต่หนา้ แรกถึงหนา้ สุดทา้ ยตามลาดบั อยา่ ขา้ มข้นั ตอน
6. เม่ือพบคาช้ีแจงหรือคาถามในแต่ละกิจกรรมให้อา่ นและทากิจกรรมอยา่ งรอบคอบ
7. ส่งผลงานการทากิจกรรมการเรียนการสอนจากกิจกรรมลกู เสือ-เนตรนารี ลกู เสือสามญั

เลม่ ที่ 8 การเคล่อื นยา้ ยผปู้ ่ วย เลม่ น้ี เพ่ือให้ครูตรวจและบนั ทึกผล
8. เมอื่ ลูกเสือทุกคนทากิจกรรมครบแลว้ ให้ลูกเสือทาแบบทดสอบหลงั เรียนจากกิจกรรม

ลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เลม่ ที่ 8 การเคล่ือนยา้ ยผปู้ ่ วย ดว้ ยความต้งั ใจและซื่อสตั ย์
9. รบั ฟังการบอกคะแนนคาชมเชย และคาแนะนาเพ่มิ เตมิ จากครู
10. ในการเขา้ ร่วมกิจกรรมทกุ คร้ัง ลูกเสือควรให้ความร่วมมอื ต้งั ใจในการทากิจกรรม

และตรงต่อเวลาเสมอ

4

บทบำทของลูกเสือ

ครูต้องแจ้งให้ลกู เสือทรำบถงึ บทบำทของลกู เสือ ดงั ต่อไปนี้
1. ลูกเสือตอ้ งอา่ นคาสง่ั และปฏิบตั ิตามข้นั ตอนอยา่ งระมดั ระวงั
2. ลูกเสือตอ้ งพยายามทากิจกรรมตา่ งๆ จนสุดความสามารถ
3. ลูกเสือตอ้ งต้งั ใจปฏิบตั ิงานอยา่ งจริงจงั ไม่ชวนเพ่อื นพูดคุยออกนอกเรื่อง
4. หลงั จากปฏบิ ตั กิ ิจกรรมแลว้ ลูกเสือจะตอ้ งจดั เกบ็ อปุ กรณ์ทกุ ชิ้น เขา้ ท่ใี หเ้ รียบร้อย
5. เนื่องจากมเี วลาจากดั ลกู เสือตอ้ งต้งั ใจทากิจกรรมให้เสร็จอยา่ งรวดเร็ว
6. ลูกเสือตอ้ งใชส้ ่ือหรืออุปกรณ์อยา่ งระมดั ระวงั

5

แบบทดสอบก่อนเรียน

คำชีแ้ จง ให้ ลกู เสือสามญั เลอื กคาตอบทถี่ ูกทส่ี ุดเพียงคาตอบเดียวและทาเครื่องหมาย () ลง
ในกระดาษคาตอบ (10 คะแนน)

1. การเคลอื่ นยา้ ยผปู้ ่ วยโดยการอมุ้ หรือการยกสองคนใชใ้ นการเคล่อื นยา้ ยผปู้ ่ วยแบบใด
ก. ขาหัก
ข. แขนหัก
ค. ผปู้ ่ วยท่ไี ม่รู้สึกตวั
ง. มปี าดแผลในลาตวั

2. การกระทาตอ่ ผปู้ ่ วยขอ้ ใด ผิด วตั ถุประสงคข์ องการปฐมพยาบาล
ก. ลดความรุนแรงของผปู้ ่ วยใหน้ อ้ ยลง
ข. ป้องกนั ความพิการทอี่ าจจะเกิดข้นึ ตามมา
ค. จดั เตรียมหรือเคลอ่ื นยา้ ยผปู้ ่ วยได้ อยา่ งถูกวธิ ี
ง. ทาใหผ้ ูป้ ่ วยหายก่อนไปถึงสถานพยาบาล

3. ก่อนการเคล่ือนยา้ ยผปู้ ่ วยควรปฏบิ ตั ิอยา่ งไร
ก. ตรวจชีพจรดวู ่าผบู้ าดเจบ็ เป็นอยา่ งไร
ข. ตรวจสภาพร่างกายของผูบ้ าดเจ็บกอ่ น
ค. คลา้ ยเส้ือผา้ ให้หลวมและอยใู่ นท่อี ากาศปลอดโปร่ง
ง. ตรวจสภาพร่างกาย ถา้ ผบู้ าดเจบ็ ไม่รู้สึกตวั ให้ทาการผายปอดทนั ที

6

4. กรณีทผ่ี ปู้ ่ วยยงั มสี ติรับรู้ สิ่งแรกท่ผี ูแ้ รกให้การช่วยเหลือ ควรปฏบิ ตั ิอยา่ งไร
ก. รีบสอบถามอาการ
ข. รีบให้กินยาระงบั ปวด
ค. รีบใหล้ กุ เดินออกจากทเี่ กิดเหตุ
ง. รีบให้ดื่มกาแฟเพ่อื กระตนุ้ ร่างกาย

5. เพือ่ ให้ผูป้ ่ วยไดร้ ับอากาศบริสุทธ์ิกอ่ นการเคลอ่ื นยา้ ยควรปฏบิ ตั อิ ยา่ งไร
ก. ผายปอดผปู้ ่ วย
ข. ใชพ้ ดั ช่วยพดั ผปู้ ่ วย
ค. อยา่ ใหค้ นมุงลอ้ มผปู้ ่ วย
ง. ใชเ้ ช็ดหนา้ ปิ ดจมกู ผปู้ ่ วย

6. การพยงุ สองคนควรใช้ในการเคลอ่ื นยา้ ยผปู้ ่ วยในลกั ษณะใด
ก. บาดเจบ็ ไม่รุนแรงมาก
ข. ถูกแทงดว้ ยของมคี มดา้ นหลงั
ค. แขนหักท้งั สองขา้ ง
ง. มบี าดแผลบริเวณลาตวั

7. วสั ดไุ ดส้ ามารถนามาทาเปลหามได้
ก. เส้ือ
ข. ผา้ ห่ม
ค. บานประตู
ง. ถูกทุกขอ้

7

8. การเคล่ือนยา้ ยผปู้ ่ วยท่บี าดเจ็บบริเวณหลงั ควรเคลอื่ นยา้ ยโดยวิธีใด
ก. พยงุ สองคน
ข. หามสามคน
ค. ใชเ้ ปลหาม
ง. ใชว้ ิธีใดก็ได้

9. อาการผปู้ ่ วยที่กระดูกหัก คอื ขอ้ ใด
ก. ปวดศีรษะมาก
ข. แขนขามอี าการชา
ค. อาการชาบริเวณกระดูกหลงั
ง. ปวด บวม ช้า บริเวณกระดูกหกั

10. การทาเปลหามใชไ้ มท้ ้งั หมดกี่ทอ่ น
ก. 2
ข. 3
ค. 4
ง. 5

8

กระดำษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน

ช่ือ..........................................................................................เลขท่ี.................

ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

รวม

9

กำรเคลื่อนย้ำยผ้ปู ่ วย

กำรเคลอื่ นย้ำยผ้ปู ่ วยโดยผ้ชู ่วยเหลอื สองคน
วธิ ีท่ี 1 อุม้ และยก เหมาะสาหรับผปู้ ่ วยรายท่ไี ม่รู้สึกตวั แตไ่ ม่ควรใช้
ในรายทมี่ ีการบาดเจบ็ ของลาตวั หรือกระดกู หัก

ภาพการเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วยดว้ ยวธิ ีอมุ้ และยก

วธิ ีที่ 2 นง่ั บนมือท้งั สี่ทีจ่ บั ประสานกนั เป็นแคร่ เหมาะสาหรบั ผปู้ ่ วยในรายท่ีขาเจ็บ
แตร่ ู้สึกดีและสามารถใชแ้ ขนท้งั สองขา้ งได้

วิธีเคล่อื นยา้ ย ผชู้ ่วยเหลอื ท้งั สองคนใชม้ ือขวากาขอ้ มอื ซ้ายของตนเอง
ขณะเดียวกนั ก็ใชม้ ือซา้ ยกามอื ขวาซ่ึงกนั และกนั ให้ผูป้ ่ วยใชแ้ ขนท้งั สองยนั ตวั ข้นึ นง่ั บนมือท้งั ส่ีท่ี
จบั ประสานกนั เป็นแคร่ แขนท้งั สองของผูป้ ่ วยโอบคอผูช้ ่วยเหลอื จากน้นั วางผูป้ ่ วยบนเขา่ เป็น
จงั หวะทห่ี น่ึง และอมุ้ ยนื เป็นจงั หวะท่สี อง แลว้ จึงเดินไปพร้อมๆ กนั

10

ภาพการเคลือ่ นยา้ ยผูป้ ่ วยดว้ ยวิธีนง่ั บนมือท้งั สี่ที่ประสานกนั เป็นแคร่
วิธีที่ 3 การพยงุ เดิน วิธีน้ีใชใ้ นรายท่ีไมม่ บี าดแผลรุนแรง หรือกระดูกหักและผูบ้ าดเจ็บยงั รู้สึกตวั ดี

การเคลือ่ นยา้ ยผปู้ ่ วยดว้ ยวธิ ีพยงุ เดิน
กำรเคลื่อนย้ำยผ้ปู ่ วยโดยผ้ชู ่วยเหลอื สำมคน
วิธีที่ 1 อุม้ สามคนเรียง เหมาะสาหรับผูป้ ่ วยในรายทีไ่ ม่รู้สึกตวั ตอ้ งการอุม้ ข้ึนวางบนเตียง
หรืออมุ้ ผ่านทางแคบ ๆวธิ ีเคล่อื นยา้ ย ผชู้ ่วยเหลือท้งั สามคนคกุ เขา่ เรียงกนั ในทา่ คกุ เข่าขา้ งเดียว
ทกุ คนสอดมอื เขา้ ใตต้ วั ผปู้ ่ วย และอุม้ พยงุ ไวต้ ามส่วนต่าง ๆ ของร่างกายดงั น้ี
คนท่ี 1 สอดมือท้งั สองเขา้ ใตต้ วั ผปู้ ่ วยตรงบริเวณคอและหลงั ส่วนบน
คนท่ี 2 สอดมอื ท้งั สองเขา้ ใตต้ วั ผปู้ ่ วยตรงบริเวณหลงั ส่วนลา่ งและกน้
คนท่ี 3 สอดมือท้งั สองเขา้ ใตข้ า

11
ผชู้ ่วยเหลือคนทอ่ี ่อนแอทีส่ ุดควรเป็นคนที่ 3 เพราะรับน้าหนกั นอ้ ยทส่ี ุดเมื่อจะยกผปู้ ่ วย
ผูช้ ่วยเหลือท้งั สามคน จะตอ้ งทางานพร้อมๆ กนั โดยใหค้ นใดคนหน่ึงเป็นออกคาส่ัง ข้นั แรก
ยกผปู้ ่ วย พร้อมกนั และวางบนเข่า จากท่าน้ีเหมาะสาหรบั จะยกผูป้ ่ วยข้นึ วางบนเปลฉุกเฉินหรือบน
เตียง แตถ่ า้ จะอุม้ เคล่อื นทผ่ี ูช้ ่วยเหลือท้งั สามคน จะตอ้ งประคองตวั ผปู้ ่ วยในท่านอนตะแคง และอมุ้
ยืน เมือ่ จะเดินจะกา้ วเดินไปทางดา้ นขา้ งพร้อมๆ กนั และถา้ จะวาง ผปู้ ่ วยให้ทาเหมอื นเดิมทุก
ประการ คอื คุกเข่าลงกอ่ นและค่อย ๆ วางผูป้ ่ วยลง

การเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วยดว้ ยวิธีอมุ้ สามคนเรียง

12

วิธีท่ี 2 การใชค้ น 3 คน วิธีน้ีใชใ้ นรายทผ่ี ูบ้ าดเจ็บนอนหงาย หรือ นอนควา่ กไ็ ด้
ให้คางของผบู้ าดเจบ็ ยกสูงเพ่ือเปิ ดทางเดินหายใจ

1. ผปู้ ฐมพยาบาล 2 คนคกุ เข่าขา้ งลาตวั ผบู้ าดเจบ็ ขา้ งหน่ึง อกี ขา้ งหน่ึง
ผปู้ ฐมพยาบาลอีก 1 คน คกุ เข่าขา้ งลาตวั ผบู้ าดเจบ็

2. ผปู้ ฐมพยาบาลคนที่ 1 ประคองทศ่ี รี ษะและไหลผ่ บู้ าดเจบ็ มืออีกขา้ งหน่ึง
รองส่วนหลงั ผบู้ าดเจบ็

3. ผปู้ ฐมพยาบาลคนที่ 2 อยตู่ รงขา้ มคนที่ 1 ใชแ้ ขนขา้ งหน่ึงรองหลงั ผบู้ าดเจ็บ
เอามือไปจบั มอื คนท่ี 1 อีกมอื หน่ึงรองใตส้ ะโพกผบู้ าดเจ็บ

4. ผปู้ ฐมพยาบาลคนท่ี 3 มอื หน่ึงอยใู่ ตต้ น้ ขาเหนือมอื คนท่ี 2 ที่รองใตส้ ะโพก
แลว้ เอามือไปจบั กบั มือคนที่ 2 ท่ีรองใตส้ ะโพกน้นั ส่วนมอื อกี ขา้ งหน่ึงรองที่ขาใตเ้ ข่า

5. มอื คนท่ี 1 และคนท่ี 2 ควรจบั กนั อยรู่ ะหวา่ งก่ึงกลางลาตวั ส่วนบนของ
ผบู้ าดเจ็บ ผูป้ ฐมพยาบาลจะตอ้ งใหส้ ญั ญาณลกุ ข้นึ ยนื พร้อม ๆ กนั

การเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วยดว้ ยวิธีใชค้ น 3 คน

13

กำรเคล่อื นย้ำยผ้ปู ่ วยโดยใช้ผ้ำห่ม
ใชก้ รณีทีไ่ มม่ ีเปลหามแตไ่ ม่เหมาะกบั ผปู้ ่ วยทีไ่ ดร้ บั บาดเจบ็ บริเวณหลงั วิธีเคลอ่ื นยา้ ย
พบั ผา้ ห่มตามยาวทบกนั เป็นช้นั ๆ 2-3 ทบโดยวิธีการพบั ผา้ ห่มพบั เช่นเดียวกบั การพบั กระดาษทา
พดั วางผา้ ห่มขนาบชิดตวั ผปู้ ่ วยทางดา้ นขา้ ง ผชู้ ่วยเหลอื คุกเข่าลงขา้ งตวั ผปู้ ่ วยอีกขา้ งหน่ึง จบั ผปู้ ่ วย
ตะแคงตวั เพอ่ื ใหน้ อนบนผา้ ห่ม แลว้ ดึงชายผา้ ห่มท้งั สองขา้ งออก เสร็จแลว้ จึงมว้ นเขา้ หากนั
จากน้นั ช่วยกนั ยกตวั ผปู้ ่ วยข้ึน ผชู้ ่วยเหลือคนหน่ึงตอ้ งประคองศรี ษะผปู้ ่ วย โดยเฉพาะผูป้ ่ วยที่สงสยั
วา่ ไดร้ ับบาดเจบ็ ท่คี อหรือหลงั

การเคลือ่ นยา้ ยผปู้ ่ วยโดยใช้ผา้ ห่ม

14

กำรเคลื่อนย้ำยผ้ปู ่ วยโดยใช้เปลหำม
เปลหรือแคร่มีประโยชน์ในการเคล่ือนยา้ ยผปู้ ่ วย อาจทาไดง้ ่ายโดยดดั แปลงวสั ดุ
การใชเ้ ปลหามจะสะดวกมากแตย่ งุ่ ยากบา้ งขณะที่จะอมุ้ ผปู้ ่ วยวางบนเปลหรืออมุ้ ออกจากเปล
วธิ ีกำรเคลอื่ นย้ำย
เริ่มตน้ ดว้ ยการอุม้ ผูป้ ่ วยนอนราบบนเปล จากน้นั ควรให้ผูช้ ่วยเหลอื คนหน่ึง
เป็นคนออกคาสง่ั ใหย้ กและหามเดิน เพ่ือความพร้อมเพรียงและนุ่มนวล ถา้ มผี ูช้ ่วยเหลอื สองคน คน
หน่ึงหามทางดา้ นศรี ษะ อีกคนหามทางดา้ นปลายเทา้ และหันหนา้ ไปทางเดียวกนั ซ่ึงหมายความว่าผู้
ช่วยเหลือทีห่ ามทางดา้ นปลายเทา้ จะเดินนาหนา้ หากมีผชู้ ่วยเหลือ 4 คน ช่วยหาม อีก 2 คน จะช่วย
หามทางดา้ นขา้ งของเปลและหนั หนา้ เดินไปทางเดียวกนั

การเคล่อื นยา้ ยผปู้ ่ วยโดยใชเ้ ปลหาม
วัสดุทน่ี ำมำดดั แปลงทำเปลหำม

1. บานประตไู ม้
2. ผา้ ห่มและไมย้ าวสองอนั วิธีทาเปลผา้ ห่ม ปูผา้ ห่มลงบนพ้ืนใชไ้ มย้ าวสองอนั
ยาวประมาณ 2.20 เมตร

- อนั ท่ี 1 สอดในผา้ ห่มที่ไดพ้ บั ไวแ้ ลว้
- อนั ท่ี 2 วางบนผา้ ห่ม โดยใหห้ ่างจากอนั ที่ 1 ประมาณ 60 ซม. จากน้นั

15

พบั ชายผา้ ห่มทบั ไมอ้ นั ท่ี 2 และอนั ท่ี 1 ตามลาดบั

การใชผ้ า้ ห่มมาดดั แปลงทาเปลหามผปู้ ่ วย

3. เส้ือและไมย้ าว 2 อนั
นาเส้ือท่ีมขี นาดใหญ่พอๆกนั มาสามตวั ตดิ กระดมุ ให้เรียบร้อย ถา้ ไมแ่ น่ใจ

วา่ กระดุมจะแน่นพอใหใ้ ชเ้ ขม็ กลดั ซ่อนปลายช่วยดว้ ย แลว้ สอดไมส้ องอนั เขา้ ไปในแขนเส้ือ

การใชเ้ ส้ือมาดดั แปลงทาเปลหาม

16

ใบกจิ กรรมที่ 1

คำชีแ้ จง ให้หมลู่ ูกเสือสามญั ปฏิบตั กิ ารปฐมพยาบาล โดยการเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วย ที่มีผูช้ ่วยเหลอื 2 คน
และ 3 คน (15 คะแนน)

17

ใบกจิ กรรมท่ี 2

คำชี้แจง ให้หม่ลู กู เสือสามญั ปฏิบตั กิ ารปฐมพยาบาล โดยการเคลอื่ นยา้ ยผปู้ ่ วยโดยใชเ้ ปลหาม
(15 คะแนน)

18

แบบทดสอบหลังเรียน

คำชี้แจง ให้ ลูกเสือสามญั เลอื กคาตอบทถี่ กู ทส่ี ุดเพยี งคาตอบเดียวและทาเครื่องหมาย () ลง
ในกระดาษคาตอบ (10 คะแนน)

1. การเคลอ่ื นยา้ ยผปู้ ่ วยโดยการอมุ้ หรือการยกสองคนใชใ้ นการเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วนแบบใด
ก. ขาหกั
ข. แขนหัก
ค. ผปู้ ่ วยท่ีไมร่ ู้สึกตวั
ง. มปี าดแผลในลาตวั

2. การกระทาตอ่ ผปู้ ่ วยขอ้ ใด ผิด วตั ถุประสงคข์ องการปฐมพยาบาล
ก. ลดความรุนแรงของผปู้ ่ วยใหน้ อ้ ยลง
ข. ป้องกนั ความพกิ ารที่อาจจะเกิดข้นึ ตามมา
ค. จดั เตรียมหรือเคลอ่ื นยา้ ยผปู้ ่ วยได้ อยา่ งถูกวธิ ี
ง. ทาให้ผปู้ ่ วยหายกอ่ นไปถงึ สถานพยาบาล

3. ก่อนการเคลือ่ นยา้ ยผปู้ ่ วยควรปฏบิ ตั ิอยา่ งไร
ก. ตรวจชีพจรดูวา่ ผบู้ าดเจ็บเป็นอยา่ งไร
ข. ตรวจสภาพร่างกายของผบู้ าดเจ็บก่อน
ค. คลา้ ยเส้ือผา้ ใหห้ ลวมและอยใู่ นท่ีอากาศปลอดโปร่ง
ง. ตรวจสภาพร่างกาย ถา้ ผบู้ าดเจ็บไมร่ ู้สึกตวั ให้ทาการผายปอดทนั ที

19

4. กรณีท่ีผปู้ ่ วยยงั มสี ติรับรู้ สิ่งแรกท่ผี แู้ รกให้การช่วยเหลอื ควรปฏบิ ตั ิอยา่ งไร
ก. รีบสอบถามอาการ
ข. รีบใหก้ ินยาระงบั ปวด
ค. รีบให้ลกุ เดินออกจากท่ีเกิดเหตุ
ง. รีบใหด้ ื่มกาแฟเพ่อื กระตนุ้ ร่างกาย

5. เพ่ือให้ผปู้ ่ วยไดร้ ับอากาศบริสุทธ์ิกอ่ นการเคลอื่ นยา้ ยควรปฏบิ ตั อิ ยา่ งไร
ก. ผายปอดผปู้ ่ วย
ข. ใชพ้ ดั ช่วยพดั ผปู้ ่ วย
ค. อยา่ ให้คนมงุ ลอ้ มผปู้ ่ วย
ง. ใช้เช็ดหนา้ ปิ ดจมูกผปู้ ่ วย

6. การพยงุ สองคนควรใชใ้ นการเคลอ่ื นยา้ ยผปู้ ่ วยในลกั ษณะใด
ก. บาดเจ็บไมร่ ุนแรงมาก
ข. ถกู แทงดว้ ยของมีคมดา้ นหลงั
ค. แขนหกั ท้งั สองขา้ ง
ง. มีบาดแผลบริเวณลาตวั

7. วสั ดไุ ดส้ ามารถนามาทาเปลหามได้
ก. เส้ือ
ข. ผา้ ห่ม
ค. บานประตู
ง. ถกู ทุกขอ้

20

8. การเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วยที่บาดเจบ็ บริเวณหลงั ควรเคลอื่ นยา้ ยโดยวิธีใด
ก. พยงุ สองคน
ข. หามสามคน
ค. ใชเ้ ปลหาม
ง. ใชว้ ิธีใดก็ได้

9. อาการผปู้ ่ วยทกี่ ระดกู หัก คือขอ้ ใด
ก. ปวดศีรษะมาก
ข. แขนขามอี าการชา
ค. อาการชาบริเวณกระดกู หลงั
ง. ปวด บวม ช้า บริเวณกระดกู หัก

10. การทาเปลหามใชไ้ มท้ ้งั หมดก่ีท่อน
ก. 2
ข. 3
ค. 4
ง. 5

21

กระดำษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน

ช่ือ..........................................................................................เลขท่ี.................

ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

รวม

22

ภำคผนวก

23

เฉลยใบกิจกรรมท่ี 1

คำชี้แจง ให้หม่ลู กู เสือสามญั ปฏบิ ตั กิ ารปฐมพยาบาล โดยการเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วย ทีม่ ผี ูช้ ่วยเหลอื 2 คน
และ 3 คน (15 คะแนน)

ขนึ้ อยู่กบั ดลุ พนิ ิจครูผ้สู อน

24

เฉลยใบกิจกรรมที่ 2

คำชี้แจง ให้หม่ลู ูกเสือสามญั ปฏิบตั ิการปฐมพยาบาล โดยการเคล่อื นยา้ ยผปู้ ่ วย โดยใชเ้ ปลหาม
(15 คะแนน)

ขนึ้ อยู่กบั ดุลพนิ ิจครูผ้สู อน

25

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน–หลังเรียน

ก่อนเรียน ง หลงั เรียน ง
ขอ้ ก ข ค x ขอ้ ก ข ค x
1x 1x
2 x 2 x
3x x 3x x
4x 4x
5x 5x
6x 6x
7 7
8x 8x
9 9
10 x 10 x

รวม รวม

26

บรรณำนุกรม

กวี พนั ธุม์ ีเชาวน์. เง่ือนเชือก. พมิ พค์ ร้ังท่ี 5. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พค์ รุ ุสภาลาดพร้าว, 2548.
กระทรวงศกึ ษาธิการ. (2550) หลกั สูตรลูกเสือสามญั
http://www.holy.ac.th/holy/website/scountindex.htm.

คู่มือการจดั กิจกรรมลกู เสือสามญั ทเ่ี นน้ ทกั ษะชีวติ (ของ สสส) สมาคมวางแผนครอบครวั
แห่งประเทศไทย ในพระราชูปถมั ภส์ มเดจ็ พระศรีนครินทราบรมราชชนนี 226 หนา้ ปี ท่ี
พิมพ์ 2010www.ppat.or.th (โครงการการพฒั นาหลกั สูตรและการบริหารจดั การกิจกรรม
ลกู เสือเพอื่ เสริมสร้างทกั ษะชีวิต)

เฉลิมพร จนั ทรทีประ. เงอ่ื นเชือก คมู่ ือประกอบการสอนกิจกรรมลูกเสือ, เนตรนารี, ยวุ กาชาด และ
บคุ คลทว่ั ไป. กรุงเทพฯ: โรงพมิ พธ์ รรมสาร, 2549.

นงลกั ษณ์ ทองสัมฤทธ์ิ. (2553) การผกู เงือ่ น. http://koel.itgo.com/fisherman%20knot.html.
มีชยั ขาศิริ. การบกุ เบิกสาหรับลูกเสือสามญั . กรุงเทพฯ: การพิมพไ์ ทยกรุ๊พ, 2537.
มลู นิธิคณะลูกเสือแห่งชาต.ิ หนงั สือเรียน กิจกรรมพฒั นาผเู้ รียน กิจกรรมลกู เสือ – เนตรนารี

ช่วงช้นั ที่ 3. กรุงเทพฯ : อกั ษรเจริญทศั น์, 2551.
สนั ต์ ยวุ ยทุ ธ์. คู่มือการสอนวชิ าพิเศษลูกเสือ เนตรนารีสามญั เพอื่ เสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้ัน

ประถมศกึ ษาปี ที่ 6 (ลกู เสือโลก) สามญั (ฉบบั เพ่ิมเตมิ ).
พมิ พค์ ร้งั ท่ี 4. กรุงเทพฯ: โรงพมิ พค์ รุ ุสภาลาดพร้าว, 2543.
สมบตั ิ ก่อแกว้ , มนดั เทศทอง. (2550) การผูกเง่ือนและการผูกแน่น. กิจกรรมลกู เสือ เนตรนารี
สามญั เพื่อเสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี 6 (ลูกเสือโลก),
http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/dev03/07/index.html.
สมมาต สังขพนั ธ์. หนงั สือเรียนหมวดกิจกรรมพฒั นาผเู้ รียน ลกู เสือ – เนตรนารี (ลกู เสือโลก).
กรุงเทพฯ : เอมพนั ธ์, 2551.
อานาจ ช่างเรียน, เชาวลติ ภูมิภาค และเทพฤทธ์ิ พรประสิทธ์ิ. กิจกรรมพฒั นาผเู้ รียน
ลกู เสือ เนตรนารีสามญั เพือ่ เสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้นั ประถมศกึ ษาปี ที่ 6
(ลูกเสือโลก). พมิ พท์ ่ี บริษทั โรงพมิ พว์ ฒั นาพานิช จากดั , 2551.