เล่ม 5 การผูกแน่น

คำนำ

กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพื่อเสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้นั ประถมศึกษา
ปี ท่ี 6 (ลูกเสือเอก) ประกอบด้วยคาช้ีแจงการใช้กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามัญ เพ่ือ
เสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 6 คาช้ีแจงสาหรับครู คาช้ีแจงสาหรับลูกเสือและ
กิจกรรมการเรียนรู้ ซ่ึงลูกเสือตอ้ งศกึ ษาให้เขา้ ใจอยา่ งชดั เจน เพ่ือจะสามารถทากิจกรรมการเรียนรู้
ไดอ้ ย่างมีประสิทธิภาพและบรรลุผลการเรียนรู้ตามจุดประสงค์ กิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 5 การผูก
แน่น สาหรับลูกเสือช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 6 โดยเป็นกิจกรรมท่ีเนน้ ผเู้ รียนเป็นสาคญั ให้ลูกเสือร่วมกนั
ทางานเป็นกลุ่ม ช่วยเหลือกนั ในกลุ่มรู้จกั การแบ่งหนา้ ท่ีกนั ภายในกลุ่ม ซ่ึงกิจกรรมลูกเสือ-เนตร
นารี ลูกเสือสามญั น้ีเนน้ ให้ผูเ้ รียนลงมือปฏิบตั ิดว้ ยตนเอง รายละเอียดของการใช้กิจกรรมลูกเสือ-
เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิต ระดบั ช้ันประถมศึกษาปี ที่ 6 ครูและลูกเสือจะ
ไดร้ ับประโยชนจ์ ากการใชก้ ิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลกู เสือสามญั เล่มน้ีอยา่ งดียง่ิ

ผูจ้ ัดทาขอขอบพระคุณผู้อานวยการ และคณะครูอาจารย์ทุกท่านที่ให้คาแนะนาและ
คาปรึกษาที่ดี ตลอดจนการให้กาลงั ใจในการจดั ทากิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามัญ เพื่อ
เสริมสร้างทักษะชีวิต ระดับช้ันประถมศึกษาปี ท่ี 6 เล่มที่ 5 การผูกแน่น สาหรับลูกเสื อ
ช้นั ประถมศกึ ษาปี ที่ 6

มหู มั มดั สามะ

สำรบัญ

เรื่อง หน้ำ
คานา..........................................................................................................................................ก
สารบญั .......................................................................................................................................ข
คาช้ีแจงสาหรับการใชก้ ิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั ..................................................1
คาช้ีแจงสาหรบั ครู.......................................................................................................................2
คาช้ีแจงสาหรับลกู เสือ.................................................................................................................3
บทบาทของลกู เสือ......................................................................................................................4
แบบทดสอบก่อนเรียน................................................................................................................5
กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรียน.....................................................................................10
ใบความรู้ การผูกแน่น……………………………………………………………………..….11
ใบกิจกรรมที่ 1..........................................................................................................................23
ใบกิจกรรมที่ 2..........................................................................................................................24
แบบทดสอบหลงั เรียน.............................................................................................................. 26
กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลงั เรียน.....................................................................................31
ภาคผนวก................................................................................................................................. 32

- เฉลยใบกิจกรรมท่ี 1.....................................................................................................33
- เฉลยใบกิจกรรมท่ี 2.....................................................................................................34
- เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน - หลงั เรียน.....................................................................36
บรรณานุกรม............................................................................................................................ 37

1

คำชีแ้ จงสำหรับกำรใช้กจิ กรรมลูกเสือ-เนตรนำรี ลกู เสือสำมัญ
เพ่ือเสริมสร้ำงทักษะชีวิต
ระดบั ช้ันประถมศึกษำปี ท่ี 6

กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพ่ือเสริมสร้างทกั ษะชีวติ ระดบั ช้ันประถมศึกษา
ปี ที่ 6 ประกอบดว้ ยจานวนท้งั หมด 10 เลม่ คอื

เลม่ ที่ 1 ความรู้เบ้อื งตน้ เกี่ยวกบั เชือกและเงอื่ น
เลม่ ที่ 2 เงอ่ื นพริ อด เงื่อนขดั สมาธิ เงอ่ื นตะกรุดเบ็ด
เลม่ ที่ 3 เงื่อนกระหวดั ไม้ เง่อื นบว่ งสายธนู เงอ่ื นประมง
เลม่ ที่ 4 เง่ือนผูกซุง เงื่อนผูกร้ัง เงอ่ื นปมตาไก่ เงอื่ นผกู ร่น
เลม่ ที่ 5 การผกู แน่น
เลม่ ที่ 6 การปฐมพยาบาล
เล่มที่ 7 การปฐมพยาบาลโดยใชผ้ า้ สามเหล่ยี มและการเขา้ เฝือก
เล่มที่ 8 การเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วย
เลม่ ท่ี 9 ความรู้ทวั่ ไปกบั การเขา้ ค่ายพกั แรม
เล่มที่ 10 ความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิกิจกรรมลกู เสือ
กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพื่อเสริมสร้างทกั ษะชีวติ ระดบั ช้ันประถมศึกษา
ปี ที่ 6 ท้ังหมด 10 เล่ม เน้นให้ลูกเสื อได้ลงมือปฏิบัติจริ งในการทากิจกรรม การเรี ยนรู้
การปฏิบตั ิงานรวมกนั เป็นกลุ่ม และทาให้ลูกเสือเกิดทกั ษะกระบวนการ เรื่อง การผูกแน่น โดยใน
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ผู้เรียนจะได้รับความรู้ ความเข้าใจและนอกจากน้ันยงั ได้รับความ
สนุกสนานเพลิดเพลินจากกระบวนการเรียนเป็ นกลุ่มลูกเสือสามารถนาความรู้และทักษะ
กระบวนการดงั กล่าวท่ไี ดจ้ ากการทากิจกรรมไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาวนั ไดเ้ ป็นอยา่ งดี

2

คำชี้แจงสำหรับครู

กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพื่อเสริมสร้างทกั ษะชีวติ ระดบั ช้ันประถมศึกษา
ปี ที่ 6 เลม่ ที่ 5 การผกู แน่น มขี ้นั ตอนการจดั กิจกรรมการเรียนการสอน ดงั น้ี

1. แจก กิจกรรมลกู เสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มที่ 5 การผกู แน่น เลม่ น้ีใหล้ ูกเสือ
2. ครูช้ีแจงการใช้กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามัญ เล่มที่ 5 การผูกแน่นเล่มน้ีให้
ลกู เสือทราบกอ่ นลงมือปฏบิ ตั ิ
3. ครูให้ลูกเสือทาแบบทดสอบก่อนเรียน เพ่อื ดวู ่าลูกเสือมีพ้นื ฐาน ความรู้ ความเขา้ ใจมาก
นอ้ ยเพยี งใด
4. ครูให้ลูกเสือศึกษา กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เลม่ ที่ 5 การผูกแน่น และทา
กิจกรรมการเรียนรู้ เพ่อื ใหล้ ูกเสือไดท้ บทวนและเกิดความรู้ ความเขา้ ใจอยา่ งถกู ตอ้ ง
5. ครูใหล้ ูกเสือทาแบบทดสอบหลงั เรียน เพ่อื ดูวา่ ลูกเสือมีความรู้ ความเขา้ ใจหลงั เรียนมาก
นอ้ ยเพยี งใด
6. ครูสังเกตพฤตกิ รรมคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงคท์ างการเรียนและบนั ทกึ ผล
7. ครูตรวจคะแนนและบนั ทึกผลลงในแบบเก็บคะแนนการทากิจกรรมการเรียนการสอน
จากกิจกรรมลกู เสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เลม่ ที่ 5 การผูกแน่น เลม่ น้ี
8. ครูแจง้ คะแนนให้ลกู เสือทราบและชมเชยผเู้ รียนพร้อมใหค้ าแนะนาเพม่ิ เตมิ

3

คำชีแ้ จงสำหรับลูกเสือ

กิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มที่ 5 การผูกแน่น เลม่ น้ี ใชป้ ระกอบการจดั
กิจกรรมการเรียนการสอนลกู เสือ ระดบั ช้นั ประถมศกึ ษาปี ที่ 6 โดยมีข้นั ตอนการจดั กิจกรรม
การเรียนการสอน ดงั น้ี

ศึกษำก่อนลงมือปฏบิ ัติกิจกรรม
1. ลูกเสือฟังคาช้ีแจงการใชก้ ิจกรรมลกู เสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เพอื่ เสริมสร้างทกั ษะ

ชีวิต ระดบั ช้นั ประถมศกึ ษาปี ที่ 6
2. ใหล้ ูกเสือรับกิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เลม่ ที่ 5 การผกู แน่น
3. ลกู เสือเริ่มทาแบบทดสอบก่อนเรียน เพ่อื ดวู ่าลูกเสือมพี ้ืนฐาน ความรู้ ความเขา้ ใจ

มากนอ้ ยเพียงใด
4. ให้ลูกเสือศึกษาและปฏบิ ตั ิกิจกรรมการเรียนรู้แตล่ ะกิจกรรมจากกิจกรรมลูกเสือ-

เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มที่ 5 การผกู แน่น
5. ลูกเสือศกึ ษากิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั เล่มที่ 5 การผูกแน่น ต้งั ใจศึกษา

เน้ือหาทาความเขา้ ใจใหด้ ีต้งั แตห่ นา้ แรกถงึ หนา้ สุดทา้ ยตามลาดบั อยา่ ขา้ มข้นั ตอน
6. เม่อื พบคาช้ีแจงหรือคาถามในแตล่ ะกิจกรรมให้อ่านและทากิจกรรมอยา่ งรอบคอบ
7. ส่งผลงานการทากิจกรรมการเรียนการสอนจากกิจกรรมลูกเสือ-เนตรนารี ลูกเสือสามญั

เล่มที่ 5 การผูกแน่น เล่มน้ี เพอื่ ใหค้ รูตรวจและบนั ทึกผล
8. เม่อื ลกู เสือทกุ คนทากิจกรรมครบแลว้ ใหล้ ูกเสือทาแบบทดสอบหลงั เรียนจาก กิจกรรม

ลกู เสือสามญั เลม่ ที่ 5 การผูกแน่น ดว้ ยความต้งั ใจและซ่ือสัตย์
9. รบั ฟังการบอกคะแนนคาชมเชย และคาแนะนาเพ่ิมเติมจากครู
10. ในการเขา้ ร่วมกิจกรรมทุกคร้ัง ลกู เสือควรให้ความร่วมมือ ต้งั ใจในการทากิจกรรม

และตรงตอ่ เวลาเสมอ

4

บทบำทของลกู เสือ

ครูต้องแจ้งให้ลกู เสือทรำบถึงบทบำทของลูกเสือ ดงั ต่อไปน้ี
1. ลูกเสือตอ้ งอา่ นคาสง่ั และปฏบิ ตั ิตามข้นั ตอนอยา่ งระมดั ระวงั
2. ลูกเสือตอ้ งพยายามทากิจกรรมต่างๆ จนสุดความสามารถ
3. ลูกเสือตอ้ งต้งั ใจปฏิบตั งิ านอยา่ งจริงจงั ไมช่ วนเพื่อนพูดคุยออกนอกเรื่อง
4. หลงั จากปฏบิ ตั กิ ิจกรรมแลว้ ลูกเสือจะตอ้ งจดั เก็บอปุ กรณ์ทกุ ชิ้น เขา้ ท่ใี หเ้ รียบร้อย
5. เน่ืองจากมีเวลาจากดั ลกู เสือตอ้ งต้งั ใจทากิจกรรมใหเ้ สร็จอยา่ งรวดเร็ว
6. ลูกเสือตอ้ งใชส้ ื่อหรืออปุ กรณ์อยา่ งระมดั ระวงั

5

แบบทดสอบก่อนเรียน

คำชี้แจง ให้ ลูกเสือสามญั เลือกคาตอบทถ่ี ูกที่สุดเพยี งคาตอบเดียวและทาเคร่ืองหมายกากบาท
() ลงในกระดาษคาตอบ (10 คะแนน)

1. การผูกแน่น มกี ่ีประเภท
ก. 1 ประเภท
ข. 2 ประเภท
ค. 3 ประเภท
ง. 4 ประเภท

2. ขอ้ ใด ไม่ใช่ ประเภทของการผกู แน่น
ก. ผูกร่น
ข. ผูกทแยง
ค. ผูกประกบ
ง. ผูกกากบาท

3. การผกู เงื่อนประกบ 2 คือ การเอาไมม้ าวางซ้อนกนั ประมาณเท่าใดของความยาวไม้
ก. 1 เท่า
ข. 1 เทา่

2

ค. 1 เทา่

3

ง. 1 เท่า

4

6

4. ขอ้ ใดคอื การผกู เงื่อนประกบ 2

ก.

ข.

ค.

ง.

5. ประโยชน์ของการผูกเง่ือนประกบ 3 คือขอ้ ใด
ก. ทาคอกสตั ว์
ข. ทานงั่ ร้านทาสีอาคาร
ค. ใชต้ อ่ เสา หรือ ไมใ้ ห้ยาว
ง. ทาขาต้งั วางอา่ งน้าลา้ งมอื ลา้ งหนา้

7

6. ขอ้ ใดคอื การผกู ประกบ 3 แบบพนั หัวเชือก
ก.
ข.
ค.

ง.

7. ประโยชน์ของการผูกแบบกากบาท Square Lashing คอื ขอ้ ใด
ก. ทาขาต้งั อา่ งลา้ งหนา้
ข. ใชต้ ่อเสา ทาเสาธงลอย
ค. ทานง่ั ร้านทาสี การกอ่ สร้าง
ง. ใชต้ ่อไมห้ ลายๆท่อนเขา้ ดว้ ยกนั ใหย้ าว

8

8. ขอ้ ใดคอื การผูกแบบกากบาทขนั ชะเนาะไม้ 2 อนั
ก.

ข.

ค.
ง.

9

9. ประโยชน์ของการผกู แบบทแยงคือขอ้ ใด
ก. ใชผ้ กู เสาหรือไมค้ ้ายนั
ข. สร้างร้ัว ทาคอกสตั ว์
ค. ใชท้ าสามเสาในงานก่อสร้าง
ง. ใชส้ ร้างค่ายพกั ชวั่ คราว ค่ายพกั แรม

10. จากภาพ คือ ความหมายตามขอ้ ใด

ก. หอคอย
ข. เสาธงลอย
ค. ไมค้ ้ายนั
ง. ตอหมอ้ สะพาน
จ.

10

กระดำษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน

ช่ือ..........................................................................................เลขท่ี.................

ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

รวม

11

ใบควำมรู้
เรื่อง กำรผกู แน่น

การผูกแน่นมีประโยชน์อยา่ งมาก เมอื่ ลกู เสือไปเรียนวิชาบุกเบิกในโอกาสตอ่ ไป
และมปี ระโยชน์ในชีวิตประจาวนั ท้งั ในกิจกรรมทางลูกเสือ และประโยชนใ์ นการนาไปใช้
กบั ชีวิตประจาวนั ดว้ ย
กำรผกู แน่น มี 3 ประเภท

1. ผกู ประกบ (Sheer Lashing)
2. ผกู กำกบำท (Square Lashing)
3. ผกู ทแยง (Diagonal Lashing)

ผกู ประกบ (Sheer Lashing)

ผกู ประกบ มีหลายชนิด เช่น ผกู ประกบสอง ผูกประกบสาม ผกู ประกบสี่
1. ผกู ประกบ 2 ใชส้ าหรับต่อไม้ หรือเสา 2 ตน้ เขา้ ดว้ ยกนั

12

วิธผี ูก
การผูกประกบ 2 โดยเอาไมท้ ีจ่ ะต่อมาวางซ้อนขนานกนั ตรงปลายท่ีจะต่อ การวาง

ซ้อน ตอ้ งควรซ้อนกนั ประมาณ ¼ ของ ความยาวของไมห้ รือเสา เอาเชือกผกู ตะกรุดเบด็ กบั
ไมท้ เ่ี ป็นหลกั หรือ อนั ใดอนั หน่ึง แลว้ เอาปลายเชือกบดิ พนั กนั (Marry = แตง่ งานกนั ) แลว้
พนั รอบไมท้ ้งั 2 อนั ใหเ้ ชือกเรียงกนั ความหนาของเชือกท่พี นั มขี นาดกวา้ งของไม้ 2 อนั
รวมกนั เอาปลายเชือกพนั หักคอไก่ (พนั รอบเสน้ เชือกระหว่างไม้ 2-3 รอบ ดึงใหแ้ น่น แลว้
ผูกตะกรุดเบด็ บนไมท้ มี่ ตี อ่ หรือบนไมอ้ กี ตน้ หน่ึง ทไ่ี มใ่ ช่อนั เริ่มตน้ ผูก)

ประโยชน์
1. ใชต้ อ่ ไมห้ ลายๆท่อนเขา้ ดว้ ยกนั ใหย้ าวหรือใชม้ ดั ไมเ้ ขา้ ดว้ ยกนั
2. ต่อความยาวของไม้ เพือ่ งานก่อสร้าง
หมำยเหตุ รูป 6 ไม่มีหกั คอไก่ แต่ใชล้ ่ิมอดั ทาให้เชือกทผี่ กู ไวร้ ดั แน่น

2. ผูกประกบ 3 (Tripod Lashing)
มี 2 วธิ ี

วิธีที่ 1

13

วิธผี กู
ผูกตะกรุดเบ็ดทเี่ สาอนั กลาง เอาปลายเชือกบิดขว้นั เขา้ ดว้ ยกนั แลว้ พนั รอบเสา 3 ตน้

ให้พนั รอบเสาหรือเสาหลกั มีความกวา้ งของเชือกพนั อยา่ งน้อยเทา่ กบั เสน้ ผ่าศนู ยก์ ลางของ
เสาหรือหลกั แลว้ ลงทา้ ยดว้ ยผูกตะกรุดเบ็ดท่ีเสาอนั ริมกอ่ นผกู ตะกรุดเบด็ หักคอไก่ รัดเชือก
ระหว่างเสาหรือไมห้ ลกั ใหแ้ น่นเสียก่อน
วิธีท่ี 2

วธิ ผี ูก
พนั รอบเสาสลับเป็นเลข 8 โดยเร่ิมผูกตะกรุดเบ็ดท่ีเสาต้นริมใดริมหน่ึง แลว้ เอา

ปลายเชือกพนั แต่งงานกนั แลว้ เอาเชือกพนั รอบเสาท้งั 3 ตน้ เมื่อพนั ไดก้ วา้ งพอ หักคอไก่
ระหวา่ งเสา รดั จนแน่นดีแลว้ จึงผูกเง่อื นตะกรุดเบ็ดทห่ี ลกั ตน้ ริมอกี ตน้ หน่ึงคนละตน้ กบั ตน้
แรก
ประโยชน์

1. ใชต้ ่อเสา หรือ ไมใ้ ห้ยาว
2. ทาเสาธงลอย
3. ต่อประกอบ 3 เพื่อทาขาต้งั

14

3. กำรผูกประกบสำมแบบพันหวั เชือก (Sail maker’s lashing)
ผกู ประกบสามแบบพนั หัวเชือกกนั ลุ่ย จะผูกประกบ 4 กไ็ ด้

ประโยชน์
1. ทาขาต้งั วางอ่างน้าลา้ งมอื ลา้ งหนา้
2. ใชท้ าสามเสาในงานก่อสร้าง

ผกู กำกบำท(Square Lashing)

15

วธิ ผี กู
เร่ิมผูกตะกรุดเบ็ดที่ไมอ้ นั ต้งั (1) (หรือจะผูกอนั ขวางกอ่ นก็ได)้ เอาปลายเชือกที่ผูก

ตะกรุดเบ็ด บดิ ไขวก้ บั เชือก ( Marry = แต่งงานกนั ) แลว้ ดึงเชือกออ้ มใตไ้ มอ้ นั ขวางทางซา้ ย
(ขวาก็ได)้ ของไมอ้ นั ต้งั ออ้ มไปทางหลงั ไมอ้ นั ขวาง ดึงเชือกข้ึนขา้ งบนทางซ้ายของไมอ้ นั
ต้งั ดึงเชือกออ้ มมาทางดา้ นหนา้ ไมอ้ นั ต้งั ไปทางขวาบนของไมอ้ นั ขวาง แลว้ ออ้ มเชือกไป
ทางดา้ นหลงั ไมอ้ นั ขวาง ดึงเชือกลงใตไ้ มอ้ นั ขวางทางขวา ไมอ้ นั ต้งั ดึงออกมาทางดา้ นหน้า
ไมอ้ นั ต้งั พนั อ้อมมาทางซ้าย แล้วเริ่มพนั จากซ้ายไปใหม่ ทุกรอบท่ีพนั ต้องเรียงเชือกให้
เรียบร้อย พนั เชือกวนไป 3 รอบ แลว้ หักคอไก่ 2-3 รอบ เอาปลายเชือกผูกตะกรุดเบ็ดที่ไม้
อนั ขวาง( ผกู ตะกรุดเบ็ดคนละอนั กบั ข้นึ ตน้ ผูก)

ประโยชน์
1. ใชใ้ นการการกอ่ สร้าง ทานง่ั ร้านทาสีอาคาร
2. ใชใ้ นงานสร้างค่ายพกั แรม อปุ กรณ์การพกั แรม

1. กำรผูกกำกบำทแบบกลิ เวลล์ (Gilwell Scaffold Lashing)
วธิ ีผกู

กากบาทแบบกิลเวลล์ วธิ ีผูกเช่นเดียวกบั กากบาท Squre Lashing แตต่ อ้ งพนั คอไก่
ทุกรอบท่ีพนั พนั และหักคอไก่ประมาณ 3 รอบ แลว้ จบลงดว้ ยผกู เง่ือนตะกรุดเบ็ด
เช่นเดียวกนั

ประโยชน์
1. ใชใ้ นการก่อสร้างนงั่ ร้าน
2. ใชใ้ นการสร้างคา่ ยพกั แรม
3. สร้างร้ัว ทาคอกสัตว์

16

2. กำกบำทญี่ป่ นุ (Japanese Lashing)

วธิ ผี ูก
เป็ นวิธีผูกทบเข้าด้วยกัน เช่นเดียวกับกากบาทของ Thurman แต่ผูกได้ไวกว่า

เนื่องจากการฝึกอบรมทาข้นึ ท่ีกิลเวลล์ จึงต้งั ชื่อตามสถานทีฝ่ ึกอบรมเอาเชือกท่ีจะผูกทบเขา้
ดว้ ยกนั คลอ้ งเสาตน้ ต้งั ดงั รูป1 ดึงปลายเชือกท่ีทบกนั พนั พาดบนเสาตน้ ขวางทางดา้ นบน
ซ้าย ดึงอ้อมลงมาให้เสาอันขวางทางซ้ายของอันต้ัง ดึงอ้อมข้ึนด้านหน้าเสาอันต้ัง ทา
เช่นเดียวกบั square Lashing แต่พนั พร้อมกนั ทีละ 2 ชาย เม่ือพนั ไดค้ วามกวา้ งตามตอ้ งการ
แล้วแยกปลายเชือกออกจากกัน หักคอไก่ 2-3 รอบ ผูกด้วยเงื่อนพิรอด ดังรูป 6, 7

ประโยชน์
1. ใชใ้ นการก่อสร้าง
2. ทาร้านทาสี
3. สร้างคา่ ยพกั แรม ทาคอกสตั ว์

17

3. กำกบำทขนั ชะเนำะ (Tourniquet Lashing)
3.1 ผกู กำกบำทขันชะเนำะไม้สองอัน

วธิ ผี กู
วางไมท้ าบเป็นมุมฉาก เช่นเดียวกบั ผูกกากบาท เอาเชือกทาเป็นบว่ งคลอ้ งทแยงมุมกนั ดงั

รูปท่ี 1 เอาไมเ้ ล็กๆ แข็งและเหนียว สอดเขา้ ไปในรูปบ่วง 1 แลว้ หมุนไมอ้ นั เลก็ ขนั เชือกให้
บดิ เป็นเกลยี วแบบขนั ชะเนาะจนเชือกรดั ไมท้ ้งั 2 อนั แน่น หมุนไมอ้ นั เลก็ ทีข่ นั ชะเนาะให้
ทาบขนานกบั ไมอ้ นั ต้งั หรืออนั ขวางกไ็ ด้ แลว้ เอาเชือกเล็กๆ มดั ติดกบั เสาไมอ้ นั ใดอนั หน่ึง

ประโยชน์
1. ใชท้ านง่ั ร้าน ในงานกอ่ สร้าง ทาสี
2. ใชส้ ร้างค่ายพกั ชวั่ คราว

18

3.2 ผกู ประกบขันชะเนำะ

วิธีผกู
การผูกใชว้ ธิ ีผูกแบบเดียวกบั การขนั ชะเนาะกากบาทแต่ทาการขนั ชะเนาะกบั ไม้

สองอนั หรือ สามอนั ประกบกนั

ประโยชน์
1. ทาตอม่อสะพาน
2. ทาหอคอย
3. ทาขาต้งั 3 เสา

19

ผกู ทแยง (Diagonal Lashing)

วธิ ีผูก
เอาเชือกพนั รอบไมเ้ สาท้งั 2 ตน้ ตรงระหวา่ งมมุ ตรงขา้ ม ดว้ ยเง่อื นผูกซุง เอาปลาย

เชือกบิดพนั กบั ตวั เชือก (Merry = แต่งงานกนั ) แลว้ พนั รอบไมเ้ สาท้งั 2 ตน้ ตามมมุ ทแยงน้นั
(มุมตรงขา้ มคู่แรก) 3 รอบ แลว้ พนั เปลี่ยนมมุ ตรงขา้ มคู่ที่ 2 อกี 3 รอบ แลว้ พนั หักคอไก่ (พนั
รอบเชือกระหว่างไมเ้ สา) สัก 2 – 3 รอบแลว้ เอาปลายเชือกผูกตะกรุดเบด็ ที่ไมเ้ สาตน้ ใดตน้
หน่ึง เกบ็ ปลายเชือกผูกตะกรุดเบด็ ท่ีไมเ้ สาตน้ ใดตน้ หน่ึง เกบ็ ปลายเชือกให้เรียบร้อย

ประโยชน์
1. ใชใ้ นงานก่อสร้าง
2. ใชผ้ ูกเสาหรือไมค้ ้ายนั เพื่อป้องกนั เสาลม้

20

1. ผูกทแยงแบบฟิ ลิปปิ นส์ (Filipino Diagonal Lashing)

ชาวเกาะฟิลิปปิ นส์นิยมผกู วธิ ีน้ีใชก้ อ่ สร้างทีอ่ ยอู่ าศยั ตามป่ าชนบทไกลๆบา้ นเรือน
มกั ทาดว้ ยไมไ้ ผ่
วธิ ีผูก

ใชเ้ ชือกทบ 2 เอาบว่ งพนั รอบหลกั ท้งั 2 ตรงมมุ ตรงขา้ มคู่แรก (ค่ใู ดคู่หน่ึง) เอาเชือก
สอดเขา้ ในบ่วงดงั รูป 1 พนั เชือกดึงให้เชือกรดั ไมท้ ้งั 2ใหแ้ น่น แลว้ ดึงเชือกยอ้ นบว่ งพนั รอบ
มุมตรงขา้ ม 2 รอบแยกปลายเชือกออก พนั หักคอไก่ 2 รอบ ดึงให้แน่น เอาปลายเชือกผูก
ดว้ ยเงื่อนพิรอด
ประโยชน์

เช่นเดียวกบั ผกู ทแยงอ่ืนๆ

21

ตวั อย่ำงวธิ กี ำรผกู ตอม่อสะพำน และ เสำธงลอย
1. ตอม่อสะพำน (Trestle)

อปุ กรณ์ผกู ตอม่อสะพำน (Trestle Bridge)
1. เสาขนาดยาวและใหญพ่ อสมควร จานวน 6 ตน้ ซ่ึงยาวเท่ากนั (เวลาฝึกหดั ใช้

พลอง)
2. เชือกมะลลิ า สาหรบั ผกู ตอม่อ 9 เสน้ ขนาดพอสมควร (ถา้ ผูกกบั พลอง ใชย้ าว

ประมาณ 3 เมตร)

วิธผี ูก
1. เอาเสา 2 ตน้ วางขนานกนั ห่างกนั ประมาณ 2 ใน 3 ของความยาวเสา
2. เอา 2 ตน้ วางทบั บนเสา 2 ตน้ แรก ให้เหลอื ปลายเสายน่ื ออกไปดา้ น

ละ 1/6 หรือ 1/8
3. เอาเชือกวดั ความยาวของเสา ทบแบ่ง 8 และ 16 ส่วน เล่อื นหวั เสาตน้ บนเขา้ หา

กนั อีกขา้ งละ 1/16 ส่วน เพอ่ื ทาใหส้ ่วนบนของเสาสอดเขา้ หากนั

22

2. เสำธงลอย (Flag staff)

ภาพ : ธนั ยพร เลิศหิรญั
โรงเรียนสตรีนครสวรรค์

วิธผี กู
ใชไ้ มพ้ ลองลูกเสือ 3 อนั มาตอ่ ประกบกนั ให้พลองซอ้ นกนั ประมาณ 1 ศอกเศษ

แลว้ เอาเชือกผูกประกบ 2 ปลอ้ งใกล้ ๆ ส่วนปลายพลองท่ซี อ้ นกนั ฐานเสาธงใชไ้ มพ้ ลอง 2
อนั ประกบโคนเสา ผูกกากบาท แลว้ ใชไ้ มพ้ ลองขวางขา้ งละ 1 อนั ผกู กากบาทเช่นเดียวกนั
ใชเ้ ชือกอีก 4 เสน้ ผกู โยงยึดเสาธงใหต้ ้งั ตรง ดงั รูป เป็นเสาธง ทเี่ คลอ่ื นยา้ ยไปต้งั ท่ไี หนกไ็ ด้
เสาธงลอยมหี ลายแบบ

23

ใบกิจกรรมที่ 1

คำชีแ้ จง ให้หมู่ลูกเสือสามญั อธิบายวิธีการผูกเงื่อนและประโยชน์ให้ถูกตอ้ ง
(10 คะแนน)

ผูกประกบ แบบ ประกบ 2
วิธีผูก

.....................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
ประโยชน์

.....................................................................................................................................
..................................................................................................................................................

24

ใบกจิ กรรมท่ี 2

คำชีแ้ จง ให้หมลู่ ูกเสือ อธิบายวิธีการผกู เงื่อนและประโยชน์ให้ถกู ตอ้ ง
(10 คะแนน)

ผูกกำกบำท(Square Lashing)
วธิ ผี กู

.....................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
ประโยชน์

.....................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

25

ใบกจิ กรรมท่ี 3

คำชีแ้ จง ให้หมลู่ ูกเสือสามญั อธิบายวิธีการผกู เง่ือนและประโยชนใ์ ห้ถูกตอ้ ง
(10 คะแนน)

ผูกทแยง (Diagonal Lashing)
วธิ ีผกู

.....................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
ประโยชน์

.....................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

26

แบบทดสอบหลังเรียน

คำชี้แจง ให้ลูกเสือสามญั เลือกคาตอบทถี่ กู ท่สี ุดเพยี งคาตอบเดียวและทาเคร่ืองหมาย () ลง
ในกระดาษคาตอบ (10 คะแนน)

1. จากภาพ คอื ความหมายตามขอ้ ใด

ก. หอคอย
ข. เสาธงลอย
ค. ตอหมอ้ สะพาน
ง. ไมค้ ้ายนั

2. ประโยชนข์ องการผูกแบบทแยงคอื ขอ้ ใด
ก. ใชผ้ กู เสาหรือไมค้ ้ายนั
ข. สร้างร้วั ทาคอกสัตว์
ค. ใชท้ าสามเสาในงานกอ่ สร้าง
ง. ใชส้ ร้างค่ายพกั ชว่ั คราว คา่ ยพกั แรม

27

3. ขอ้ ใดคือการผูกแบบกากบาทขนั ชะเนาะไม้ 2 อนั
ก.

ข.

ค.

ง.

4. ประโยชนข์ องการผูกแบบกากบาท Square Lashing คอื ขอ้ ใด
ก. ทาขาต้งั อา่ งลา้ งหนา้
ข. ใชต้ ่อเสา ทาเสาธงลอย
ค. ทานงั่ ร้านทาสี การกอ่ สร้าง
ง. ใชต้ ่อไมห้ ลายๆท่อนเขา้ ดว้ ยกนั ใหย้ าว

28

5. ขอ้ ใดคือการผูกประกบ 3 แบบพนั หัวเชือก
ก.

ข.

ค.

ง.

6. ประโยชนข์ องการผกู เง่อื นประกบ 3 คือขอ้ ใด
ก. ทาคอกสัตว์
ข. ทานง่ั ร้านทาสีอาคาร
ค. ใชต้ ่อเสา หรือ ไมใ้ ห้ยาว
ง. ทาขาต้งั วางอา่ งน้าลา้ งมอื ลา้ งหนา้

29

7. ขอ้ ใดคือการผกู เงื่อนประกบ 2
ก.
ข
ค.
ง.

8. การผกู เง่อื นประกบ 2 คอื การเอาไมม้ าวางซ้อนกนั ประมาณเทา่ ใดของความยาวไม้
ก. 1 เทา่

ข. 1 เทา่

2

ค. 1 เท่า

3

ง. 1 เทา่

4

30

9. ขอ้ ใดไม่ใช่ประเภทของการผกู แน่น
ก. ผกู ร่น
ข. ผูกทแยง
ค. ผูกประกบ
ง. ผกู กากบาท

10. การผูกแน่น มีก่ีประเภท
ก. 1 ประเภท
ข. 2 ประเภท
ค. 3 ประเภท
ง. 4 ประเภท

31

กระดำษคำตอบแบบทดสอบหลงั เรียน

ช่ือ..........................................................................................เลขท่ี.................

ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

รวม

32

ภำคผนวก

33

เฉลยใบกิจกรรมท่ี 1

คำชีแ้ จง ให้หมูล่ กู เสือสามญั อธิบายวธิ ีการผกู เง่ือนและประโยชน์ใหถ้ กู ตอ้ ง
(10 คะแนน)

ผูกประกบ แบบ ประกบ 2
วธิ ผี กู

การ ผกู ประกบ 2 โดยเอาไมท้ จี่ ะตอ่ มาวางซ้อนขนานกนั ตรงปลายที่จะต่อ การวาง
ซ้อน ตอ้ งควรซอ้ นกนั ประมาณ ¼ ของ ความยาวของไมห้ รือเสา เอาเชือกผูกตะกรุดเบด็ กบั
ไมท้ เี่ ป็นหลกั หรือ อนั ใดอนั หน่ึง แลว้ เอาปลายเชือกบดิ พนั กนั (Marry = แต่งงานกนั ) แลว้
พนั รอบไมท้ ้งั 2 อนั ให้เชือกเรียงกนั ความหนาของเชือกทพ่ี นั มขี นาดกวา้ งของไม้ 2 อนั
รวมกนั เอาปลายเชือกพนั หกั คอไก่ (พนั รอบเสน้ เชือกระหว่างไม้ 2-3 รอบ ดึงใหแ้ น่น แลว้
ผูกตะกรุดเบด็ บนไมท้ ีม่ ีตอ่ หรือบนไมอ้ ีกตน้ หน่ึง ทีไ่ มใ่ ช่อนั เร่ิมตน้ ผกู )
ประโยชน์

1. ใชต้ อ่ ไมห้ ลายๆทอ่ นเขา้ ดว้ ยกนั ใหย้ าวหรือใชม้ ดั ไมเ้ ขา้ ดว้ ยกนั
2. ต่อความยาวของไม้ เพื่องานก่อสร้าง
หมำยเหตุ รูป 6 ไมม่ ีหกั คอไก่ แต่ใชล้ ิ่มอดั ทาใหเ้ ชือกที่ผูกไวร้ ัดแน่น

34

เฉลยใบกจิ กรรมที่ 2

คำชี้แจง ให้หมลู่ ูกเสือสามญั อธิบายวิธีการผูกเง่ือนและประโยชน์ให้ถูกตอ้ ง
(10 คะแนน)

ผูกกำกบำท(Square Lashing)
วิธีผกู

เริ่มผูกตะกรุดเบ็ดท่ีไมอ้ นั ต้งั (1) (หรือจะผกู อนั ขวางก่อนก็ได)้ เอาปลายเชือกท่ีผูก
ตะกรุดเบ็ด บิดไขวก้ บั เชือก (Marry = แต่งงานกนั ) แลว้ ดึงเชือกออ้ มใตไ้ ม้อนั ขวางทางซ้าย
(ขวาก็ได)้ ของไมอ้ นั ต้งั ออ้ มไปทางหลงั ไมอ้ นั ขวาง ดึงเชือกข้ึนขา้ งบนทางซ้ายของไมอ้ นั ต้งั
ดึงเชือกออ้ มมาทางดา้ นหนา้ ไมอ้ ันต้งั ไปทางขวาบนของไมอ้ ันขวาง แลว้ ออ้ มเชือกไปทาง
ดา้ นหลงั ไมอ้ นั ขวาง ดึงเชือกลงใตไ้ มอ้ นั ขวางทางขวา ไมอ้ นั ต้งั ดึงออกมาทางดา้ นหนา้ ไมอ้ นั
ต้งั พนั ออ้ มมาทางซ้าย แลว้ เร่ิมพน้ จากซ้ายไปใหม่ ทุกรอบท่ีพนั ตอ้ งเรียงเชือกให้เรียบร้อย
พนั เชือกวนไป 3 รอบ แลว้ หักคอไก่ 2-3 รอบ เอาปลายเชือกผูกตะกรุดเบ็ดทไี่ มอ้ นั ขวาง( ผูก
ตะกรุดเบ็ดคนละอนั กบั ข้นึ ตน้ ผูก)
ประโยชน์

1. ใชใ้ นการการก่อสร้าง ทานง่ั ร้านทาสีอาคาร
2. ใชใ้ นงานสร้างคา่ ยพกั แรม อุปกรณก์ ารพกั แรม

35

เฉลยใบกจิ กรรมท่ี 3

คำชีแ้ จง ให้หมู่ลกู เสือสามญั อธิบายวิธีการผกู เง่ือนและประโยชน์ใหถ้ ูกตอ้ ง
(10 คะแนน)

ผกู ทแยง (Diagonal Lashing)
วิธผี กู

เอาเชือกพนั รอบไมเ้ สาท้งั 2 ตน้ ตรงระหวา่ งมุมตรงขา้ ม ดว้ ยเงอื่ นผกู ซุง เอาปลาย
เชือกบดิ พนั กบั ตวั เชือก (Marry = แต่งงานกนั ) แลว้ พนั รอบไมเ้ สาท้งั 2 ตน้ ตามมุมทแยงน้นั
(มุมตรงขา้ มคู่แรก) 3 รอบ แลว้ พนั เปล่ียนมุมตรงขา้ มคทู่ ี่ 2 อีก 3 รอบ แลว้ พนั หกั คอไก่ (พนั
รอบเชือกระหวา่ งไมเ้ สา) สกั 2 – 3 รอบแลว้ เอาปลายเชือกผกู ตะกรุดเบ็ดทีไ่ มเ้ สาตน้ ใดตน้
หน่ึง เก็บปลายเชือกผูกตะกรุดเบ็ดทีไมเ้ สาตน้ ใดตน้ หน่ึง เกบ็ ปลายเชือกให้เรียบร้อย
ประโยชน์

1. ใชใ้ นงานกอ่ สร้าง
2. ใชผ้ กู เสาหรือไมค้ ้ายนั เพือ่ ป้องกนั เสาลม้

36

เฉลยคำตอบแบบทดสอบก่อน-หลงั เรียน

ก่อนเรียน หลงั เรียน

ข้อ ก ข ค ง ข้อ ก ข ค ง
1
1  2
2 3
4
3 5
6
4 7
5 8
9
6 10 

7 รวม.....................คะแนน

8

9

10 

รวม.....................คะแนน

37

บรรณำนุกรม

กวี พนั ธุ์มีเชาวน์. เง่ือนเชือก. พมิ พค์ ร้ังที่ 5. กรุงเทพฯ : โรงพิมพค์ ุรุสภาลาดพร้าว, 2548.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2550) หลกั สูตรลกู เสือสามญั
http://www.holy.ac.th/holy/website/scountindex.htm.

คมู่ อื การจดั กิจกรรมลูกเสือสามญั ท่ีเนน้ ทกั ษะชีวติ (ของ สสส) สมาคมวางแผนครอบครัว
แห่งประเทศไทย ในพระราชูปถมั ภส์ มเดจ็ พระศรีนครินทราบรมราชชนนี 226 หนา้ ปี ท่ี
พมิ พ์ 2010www.ppat.or.th (โครงการการพฒั นาหลกั สูตรและการบริหารจดั การกิจกรรม
ลูกเสือเพื่อเสริมสร้างทกั ษะชีวิต)

เฉลิมพร จนั ทรทีประ. เง่อื นเชือก คู่มือประกอบการสอนกิจกรรมลูกเสือ, เนตรนารี, ยวุ กาชาด และ
บุคคลทวั่ ไป. กรุงเทพฯ: โรงพมิ พธ์ รรมสาร, 2549.

นงลกั ษณ์ ทองสัมฤทธ์ิ. (2553) การผูกเงือ่ น. http://koel.itgo.com/fisherman%20knot.html.
มีชยั ขาศริ ิ. การบกุ เบกิ สาหรับลกู เสือสามญั . กรุงเทพฯ: การพมิ พไ์ ทยกรุ๊พ, 2537.
มลู นิธิคณะลกู เสือแห่งชาติ. หนงั สือเรียน กิจกรรมพฒั นาผเู้ รียน กิจกรรมลกู เสือ – เนตรนารี

ช่วงช้นั ท่ี 3. กรุงเทพฯ : อกั ษรเจริญทศั น์, 2551.
สนั ต์ ยวุ ยทุ ธ.์ คมู่ อื การสอนวิชาพิเศษลูกเสือ เนตรนารีสามญั เพอื่ เสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้ัน

ประถมศึกษาปี ท่ี 6 (ลูกเสือโลก) สามญั (ฉบบั เพิ่มเตมิ ).
พมิ พค์ ร้ังท่ี 4. กรุงเทพฯ: โรงพมิ พค์ รุ ุสภาลาดพร้าว, 2543.
สมบตั ิ ก่อแกว้ , มนดั เทศทอง. (2550) การผกู เง่อื นและการผกู แน่น. กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี
สามญั เพอ่ื เสริมสร้างทกั ษะชีวติ ระดบั ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี 6 (ลกู เสือโลก),
http://www.thaigoodview.com/library/contest2551/dev03/07/index.html.
สมมาต สงั ขพนั ธ์. หนงั สือเรียนหมวดกิจกรรมพฒั นาผเู้ รียน ลกู เสือ – เนตรนารี (ลกู เสือโลก).
กรุงเทพฯ : เอมพนั ธ,์ 2551.
อานาจ ช่างเรียน, เชาวลติ ภมู ิภาค และเทพฤทธ์ิ พรประสิทธ์ิ. กิจกรรมพฒั นาผเู้ รียน
ลกู เสือ เนตรนารีสามญั เพ่อื เสริมสร้างทกั ษะชีวิต ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 6
(ลูกเสือโลก). พิมพท์ ี่ บริษทั โรงพิมพว์ ฒั นาพานิช จากดั , 2551.