การอ่านจับใจความ

ศิลปะการใช้ภาษาไทย

Arts of Using Thai Lnguage

การอ่าน
จับใจความ

Reading for Main Idea

E-BOOK นีเปนส่วนหนึงของรายวิชา GEBLC๒๐๑
ศิลปะการใช้ภาษาไทย

จัดทําโดย
นางสาวนัฐธดิ า เชียงแรง

นางสาวบุษยา ตาบุญ
นายสิทธภิ ูมิ ตาคํารุ้ง
นายกฤษณพันธ์ อินทร์งาม

เสนอ

อาจารย์วรรธนะรตั น์ ไชยวงศ์

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา
เชียงราย

เนือหา เนือหาทีนํามาใช้
ในการอ่านจับใจความ
บทนํา
ตัวอย่าง
การอ่านจับใจความ การอ่านจับใจความ
การพิจารณาตําแหน่ง
แบบฝกหัด
ใจความสําคัญ

บทที ๑
บทนํา

๑.๑ ความหมายของการอ่าน

การอ่านหมายถึงส่วนหนึงของกระบวนการสือสาร เปนขันตอนของการรบั สารโดยผู้อ่านใช้ประสาทสัมผัส
ทางตารบั ภาพ คือตัวอักษรหรอื สัญลักษณ์อืนใดผ่านกระบวนการทางความคิด เพือทําความเข้าใจในเรอื ง
ราวนัน แล้วตีความหมายออกมา ทังความหมายตรงและความหมายแฝงอย่างถูกต้องและตรงตาม
วัตถุประสงค์ของผู้เขียน

๑.๒ จุดมุ่งหมายของการอ่าน

๑.๒.๑ อ่านเพือความรู้
๑.๒.๒ อ่านเพือความบันเทิง
๑.๒.๓ อ่านเพือทราบข่าวสารความคิด
๑.๒.๔ อ่านเพือจุดประสงค์เฉพาะทาง แต่ละครงั

๑.๓ คุณสมบัติของนักอ่านทีดี

๑.๓.๑ มีนิสัยรกั การอ่าน
๑.๓.๒ มีจิตใจกว้างขวางพรอ้ มทีจะอ่านหนังสือทีดี
มีคุณค่าได้ทุกประเภท
๑.๓.๓ มีเจตคติทีดีต่อการอ่านและเรอื งทีอ่าน
๑.๓.๔ เปนคนรกั หนังสือและแสวงหาหนังสือทีดี
อ่านอยู่เสมอ
๑.๓.๕ มีความสามารถในการเลือกหนังสือทีดีอ่าน
๑.๓.๖ มีความอดทน มีอารมณ์หรอื มีสมาธใิ นการอ่าน
๑.๓.๗ มีนิสัยใฝหาความรู้ ความคิด และประสบการณ์ใหม่ ๆ
อยู่เสมอ

๑.๔ ประเภทของการอ่าน

การอ่านแบ่งออกเปน ๒ ประเภทคือ การอ่านในใจและการอ่านออกเสียง

๑.๔.๑. การอ่านในใจ
การอ่านในใจ คือการแปลความหมายของตัวอักษรออก

มาเปนความคิด ความเข้าใจและนําความคิดความเข้าใจที
ได้นันไปใชใ้ ห้เปนประโยชน์ ประเภทของการอ่านดังต่อไป
นีคือ

๑.๔.๑.๑. การอ่านจับใจความ
การอ่านจับใจความ เปนการอ่านหนังสืออย่าง
ละเอียดเพือเก็บแนวคิดหรอื สรุปสาระสําคัญของ
เรอื งทีอ่าน

๑.๔.๑.๒. การอ่านตีความ
คือ การอ่านทีผู้อ่านจะต้องใช้สติปญญาตีความ
หมายของคําและข้อความทังหมด

๑.๔.๑.๓. การอ่านอย่างมีวิจารณญาณ
เปนการอ่านชนิดนีเปนการอ่านทีค่อนข้างยาก
เพราะต้องใช้การหาเหตุผล มาใช้ในการวิจารณ์

๑.๔.๑.๔. การอ่านวิเคราะห์
การอ่านชนิดนีเปนการอ่านเพือพิจารณาอย่าง
ถีถ้วน เปนการแยกแยะทําความเข้าใจองค์ประกอบ
หรอื โครงสรา้ งของหนังสือแต่ละประเภท

๑.๔.๑.๕. การอ่านเพือประเมินคุณค่า
การประเมินค่าเปนการตัดสินความถูกต้องเทียง
ตรงและคุณค่าของเรอื งทีอ่าน ว่าถูกต้องชัดเจนหรอื
ไม่ เชือถือได้มากน้อยเพียงใด

๑.๔.๒. การอ่านออกเสียง
๑.๔.๒.๑. การอ่านออกเสียงปกติ
เปนการอ่านออกเสียงตามปกติ
๑.๔.๒.๒. การอ่านทํานองเสนาะ
การอ่านทํานองเสนาะเปนการอ่านออกเสียงบทรอ้ ย
กรองหรอื วรรณคดีไทยให้ไพเราะน่าฟง

บทที ๒
การอ่านจับใจความ

สําคัญ

๒.๑. ความหมายการอ่านจับใจความ

การอ่านจับใจความ คือ การอ่านทีมุ่งค้นหาสาระของเรอื งหรอื ของหนังสือแต่ละเล่ม ทีเปนส่วนใจความ
สําคัญ และส่วนขยายใจความสําคัญของเรอื ง

๒.๒.ความสําคัญของการอ่านจับใจความ

การอ่านจับใจความ มีวัตถุประสงค์เพือสรา้ งความเข้าใจเกียวกับข้อความหรอื เรอื งราวทีอ่านว่าเกียวกับ
ใคร ทําอะไร ทีไหน อย่างไร เช่น การอ่านข่าวจากหนังสือพิมพ์

๒.๓.จุดมุ่งหมายของการจับใจความ

๒.๓.๑. สามารถบอกรายละเอียดของเรอื งราวทีอ่านได้อย่างชดั เจน
๒.๓.๒. สามารถสรุปหรอื ย่อเรอื งทีอ่านได้
๒.๓.๓. อ่านแล้วสามารถคาดการณ์ และหาความจรงิ แสดงข้อคิดเห็นได้

๒.๔. แนวทางการอ่านจับใจความ

๒.๔.๑. การอ่านจับใจความโดยรวม
การอ่านจับใจความโดยรวม หมายถึง การสังเกตส่วนประกอบ
ต่าง ๆ ของหนังสือหรอื บทความอย่างรวดเรว็ เพือสามารถ
กําหนดและทําความเข้าใจโครงเรอื งหรอื เนือหาทังหมดของ
หนังสือได้ ดังนี

๒.๔.๒. การอ่านจับใจความสําคัญ
เปนการอ่านงานอย่างละเอียด เพือพิจารณาหาข้อเท็จจรงิ ทีนํา
เสนอ รวมถึงทรรศนะ ข้อคิดเห็น อารมณ์ นาเสียงของผู้เขียนทีมี
ต่อเรอื งทีนําเสนอและในกรณีทีข้อความอ่าน

๒.๔.๓. ตําแหน่งของใจความ

๒.๕. หลักการอ่านจับใจความ

๒.๕.๑. อ่านผ่าน ๆ
๒.๕.๒. อ่านให้ละเอียด
๒.๕.๓. อ่านซาตอนทีไม่เข้าใจ
๒.๕.๔. เรยี บเรยี งใจความสําคัญของเรอื งด้วยภาษาของตนเอง

๒.๖. เทคนิคการอ่านจับใจความ

ลักษณะของการอ่านจับใจความเพือให้การอ่านในแต่ละครงั เกิดเปน
ความรูม้ ากทีสุดมันก็ขึนอยู่กับการเลือกเอาวิธกี ารของแต่ละคนมาใช้
แต่โดยพืนฐานของการอ่านเพือจับใจความ

๒.๖.๑. ต้องตังเปาในจุดมุ่งหมาย ของอ่านให้ชัดเจนว่าเราต้องการ
อ่านหนังสือเรอื งนีเพราะอะไร ต้องการอ่านเพือหาความรู้ ต้องการ
อ่านเพือจดจาํ ส่วนสําคัญ
๒.๖.๒. หากเปนได้ให้ลองอ่านแบบครา่ วๆ ดูก่อนโดยยังไม่จาํ เปน
ต้องจับประเด็นอะไรมาก
๒.๖.๓. เวลาอ่านเรอื งราวใดๆ ก็ตามไม่จาํ เปนว่าจะต้องใชส้ มอง
ในการจดจาํ แทบทุกตัวอักษรของเรอื งราว เพียงแค่ให้เข้าใจว่า
เรอื งทังหมดต้องการสือถึงอะไร
๒.๖.๔. เรอื งราวทีเปนรายละเอียดปลีกย่อยหรอื ไม่ได้เปนสาระ
สําคัญมากนักก็ไม่จาํ เปนต้องใส่ใจเยอะ

บทที ๓
การพิจารณาตําแหน่ง

ใจความสําคัญ

ใจความสําคัญของข้อความ ในแต่ละย่อหน้าจะปรากฏดังนี
๑. ประโยคใจความสําคัญอยู่ตอนต้นของย่อหน้า
๒. ประโยคใจความสําคัญอยู่ตอนกลางของย่อหน้า
๓. ประโยคใจความสําคัญอยู่ตอนท้ายของย่อหน้า
๔. ประโยคใจความสําคัญอยู่ตอนต้นและตอนท้ายของย่อหน้า
๕. ผู้อ่านสรุปขึนเอง จากการอ่านทังย่อหน้า
(ในกรณีใจความสําคัญหรอื ความคิดสําคัญอาจอยู่รวมใน
ความคิดย่อย ๆ โดยไม่มีความคิดทีเปนประโยคหลัก)

๓.๑. ใจความสําคัญอยู่ตอนต้นย่อหน้า

๓.๑.๑. ความสมบูรณ์ของชีวิตมาจากความเข้าใจชีวิตเปนพืนฐาน คือ เข้าใจธรรมชาติ เข้าใจความ
เปนมนุษย์ และความสัมพันธท์ ีเกือกูลกันระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ และมนุษย์กับธรรมชาติ มีความรกั
ความเมตตาต่อเพือนมนุษย์และธรรมชาติอย่างจรงิ ใจ

๓.๒. ใจความสําคัญอยู่ตอนท้ายย่อหน้า

๓.๒.๑. ความเครยี ดทําให้เพิมฮอรโ์ มนอะดรนี าลีนในเลือด ทําให้หัวใจเต้นเรว็ เส้นเลือดบีบตัว กล้ามเนือ
เขม็งตึง ระบบย่อยอาหารผิดปกติเกิดอาการปวดหัว ปวดท้อง ใจสัน แข้งขาอ่อนแรง ความเครยี ดจึงเปน
ตัวการให้แก่เรว็

๓.๓. ใจความสําคัญอยู่ตอนกลางย่อหน้า

๓.๓.๑. โดยทัวไปผักทีขายตามท้องตลาดส่วนใหญ่เกษตรกรมักใชส้ ารกําจัดศัตรูพืช หากไม่มีความ
รอบคอบในการใช้ จะทําให้เกิดสารตกค้าง ทําให้มีปญหาต่อสุขภาพ ฉะนันเมือซือผักไปรบั ประทาน
จึงควรล้างผักด้วยนาหลายๆครงั เพราะจะช่วยกําจัดสารตกค้างไปได้บ้าง บางคนอาจแช่ผักโดยใช้
นาผสมโซเดียมไบคารบ์ อเนต ก็ได้แต่อาจทําให้วิตามินลดลง

๓.๔. ใจความสําคัญอยู่ทังตอนต้นและตอนท้ายย่อหน้า

๓.๔.๑. การรกั ษาศีลเพือบังคับตนเองให้มีระเบียบวินัยในการกระทําทุกสิงทุกอย่าง เช่น เรามาอยู่วัด
มานุ่งขาวห่มขาว ไม่ใช่ถือแต่ศีลแปดข้อเท่านัน แต่เราต้องนึกว่าศีลนันคือความมีระเบียบ มีวินัย เราเดิน
อย่างมีระเบียบมีวินัย นังอย่างมีระเบียบ กินอย่างมีระเบียบ ทําอะไรก็ทําอย่างมีระเบียบนันเปนคนทีมีศีล
ถ้าเราไม่มีระเบียบก็ไม่มีศีล

๓.๕. ใจความสําคัญไม่ปรากฏในส่วนใด ต้องสรุปเอง
การเดิน การว่ายนา การฝกโยคะ การออกกําลังกายด้วยอุปกรณ์ต่างๆ ตลอดจนการหายใจ
ลึก ๆ ล้วนมีส่วนทําให้สุขภาพแข็งแรง

ใจความสําคัญคือ การทําให้สุขภาพแข็งแรงทําได้หลายวิธี

บทที ๔
เนือหาทีนํามาใช้ใน
การอ่านจับใจความ

๔.๑. นิทาน

๔.๑.๑. ความหมายของนิทาน
นิทานเปนเรอื งทีเล่าสืบต่อกันมาให้ความสนุกสนาน
เพลิดเพลินและให้ข้อคิด

๔.๑.๒ ประเภทของนิทาน
กล่าวถึงนิทานแบ่งตามรูปแบบของนิทานออกเปนประเภท
ต่าง ๆ ๘ ประเภทคือ
๑. เทพนิทานหรอื เทพนิยาย
๒. นิทานประจาํ ถินหรอื นิทานพืนบ้
๓. นิทานคติสอนใจ
๔. นิทานวีรบุรุษ
๕. นิทานอธบิ ายเหตุเปนนิทาน
๖. เทพปกรณ์
๗. นิทานทีมีสัตว์เปนตัวเอก
๘. นิทานตลกขบขัน

๔.๑.๓ แนวการอ่านนิทาน
กล่าวถึงหลักการอ่านนิทานไว้ดังนี
๑. ชือเรอื งการอ่านนิทาน ควรพิจารณาชอื เรอื ง เปนอันดับแรก
เนืองจากชือเรอื งจะเปนส่วนนําทางให้อ่านนิทานได้เข้าใจ
๒. ข้อคิดของเรอื งการอ่านนิทานทุกเรอื งข้อคิดเปนส่วนสําคัญ
ทีผู้อ่านต้องพิจารณาเพราะทําให้มองเห็นแก่นเรอื งได้ทันที
หลังจากนันสรุปสาระสําคัญโดยตอบคําถามให้ได้ว่า ใคร ทําอะไร
ทีไหน เมือไร และอย่างไร

๔.๒ ข่าว

๔.๒.๑ ความหมายของข่าว
ได้ให้ความหมายของข่าวไว้ว่าข่าวหมายถึงรายงาน ของเหตุการณ์หรอื ความคิดเห็นซงึ ผู้สือข่าว
และบรรณาธกิ ารได้พิจารณาเลือกสรรแล้วด้วยความเชอื มัน

๔.๒.๒ แนวการอ่านข่าว
๑. พาดหัวข่าวเปนจุดบอกใจความสําคัญทีสุดของข่าวได้ชัดเจน
และรวดเรว็ ทีสุด
๒. ความนําหรอื วรรคนํา
๓. เนือข่าวนับเปนรายละเอียดทีขยายใจความสําคัญของข่าวเท่านัน

๔.๓. บทรอ้ ยกรอง

๔.๓.๑ ความหมายของบทรอ้ ยกรอง
หมายถึง การเรยี บเรยี งถ้อยคําภาษาไทย ให้เกิดความไพเราะ
ตามระเบียบแบบแผนบังคับทางฉันทลักษณ์ของคําประพันธ์
แต่ละประเภท เช่นกวีนิพนธค์ ําประพันธ์ บทประพันธ์ กวี วัจนะ
กาพย์กลอน ฯลฯ

๔.๓.๒ แนวการอ่านบทรอ้ ยกรอง
หลักการอ่านบทรอ้ ยกรองไว้ดังนี
๑. ควรอ่านบทรอ้ ยกรองซาหลาย ๆ
๒. ถ้ามีคําศัพท์ยากควรค้นหาความหมาย
ของคําศัพท์ไปด้วย
๓. วิเคราะห์องค์ประกอบของบทรอ้ ยกรอง ได้แก่
รูปแบบการเลือกใช้คํานาเสียงสัญลักษณ์
ความเปรยี บกลวิธกี ารแต่ง ตลอดจนเนือหาสาระ
และความคิดทีกวีได้สอดแทรกไว้

๔.๔ บทความ

๔.๔.๑ ความหมายของบทความ
หมายถึง งานเขียนประเภทรอ้ ยแก้วทีผู้เขียนมุ่งเสนอข้อคิด
ความรูท้ ีเปนข้อเท็จจรงิ หรอื เรอื งราวทีเกิดขึนในขณะนัน
เสนอข้อคิดและแนวทางในการแก้ปญหาหรอื แนวทางปฏิบัติ
แก่ผู้อ่าน

๔.๔.๒ แนวการอ่านบทความ
แนวทางการอ่านจับใจความบทความอย่างมีประสิทธภิ าพคือการพยายามค้นหาความคิดสําคัญ
ทีสุดทีผู้แต่งต้องการบอกแก่ผู้อ่านให้ได้ว่าคืออะไร และผู้แต่งสามารถหาเหตุผลหรอื ตัวอย่าง
มาอ้างอิงให้น่าเชือถือได้มากน้อยเพียงใด

๔.๕ สารคดี

๔.๕.๑ ความหมายของสารคดี
หมายถึง งานเขียนรอ้ ยแก้วทีให้ความรูข้ ้อเท็จจรงิ ประสบการณ์เกียวกับบุคคลหรอื เหตุการณ์ทีเปน
จรงิ แต่ผู้เขียนต้องมีศิลปะการเขียนทําให้ผู้อ่านเกิดความเพลิดเพลิน

๔.๕.๒ แนวการอ่านสารคดีนักการศึกษาได้เสนอแนวทางการอ่านสารคดีไว้ดังนี
๑. อ่านครา่ ว ๆ อย่างรวดเรว็ เพือเลือกอ่านหรอื พิถีพิถันถ้าสนใจ
๒. อ่านอย่างมีวิจารณญาณควรเชอื หรอื ไม่ควรเชอื
๓. อ่านแล้วสามารถตีความได้ว่าผู้เขียนต้องการแสดงความคิดเห็นอย่างไร
๔. อ่านแล้วสามารถแยกข้อคิดเห็นออกจากข้อเท็จจรงิ ได้

บทที ๕
ตัวอย่างการอ่าน

จับใจความ

ตัวอย่างที ๕.๑
บางคนอ่านหนังสือเพียงเฉพาะเรอื งราว คืออ่านแต่เรอื งใ
นวงอาชีพของตนถ้าทําอย่างนันก็นับว่า ยังไม่ได้ผลเต็มทีเพราะ
ขาดความรูใ้ นวงการทัวไป ทางทีดีเขาควรขยายขอบเขตการอ่าน
ให้กว้างขวางออกไปอีก
ใจความสําคัญ คือ ควรขยายขอบเขตการอ่านให้กว้างขวางออก
ไปอีก

ตัวอย่างที ๕.๒
ความสมบูรณ์ของชีวิตมาจากความเข้าใจชีวิตเปนพืนฐาน คือ
เข้าใจธรรมชาติ เข้าใจความเปนมนุษย์ และ มนุษย์กับธรรมชาติ มี
ความรกั ความเมตตาต่อเพือนมนุษย์และธรรมชาติอย่างจรงิ ใจ
ใจความสําคัญ คือ ความสมบูรณ์ของชีวิตมาจากความเข้าใจ
ชีวิตเปนพืนฐาน

ตัวอย่างที ๕.๓
ความเครยี ดทําให้เพิมฮอรโ์ มนอะดรนี าลีนในเลือดทําให้หัวใจ
เต้นเรว็ เส้นเลือดบีบตัว กล้ามเนือเขม็งตึง ระบบย่อยอาหาร
ผิดปกติเกิดอาการปวดหัว ปวดท้อง ใจสัน แข้งขาอ่อนแรง
ความเครยี ดจึงเปนตัวการให้แก่เรว็
ใจความสําคัญ คือ ความเครยี ดจึงเปนตัวการให้แก่เรว็

ตัวอย่างที ๕.๔
กะเพราเปนพืชสวนครวั ทีมีฤทธเิ ปนพืชสมุนไพรในตัว โดยมี
สรรพคุณ คือดอกแห้ง นําไปต้มหรอื บดเปนผงกินรกั ษาอาการ
ท้องอืด ท้องเฟอ และปวดท้อง หรอื ใชด้ อกแห้งตาพอแหลกผสม
กับเหล้าโรงเล็กน้อยเพียงให้แฉะ แล้วใชส้ าลีจิมอุดฟนทีปวดจะ
บรรเทาอาการปวดฟน
ใจความสําคัญ คือ กระเพราเปนพืชสวนครวั ทีมีฤทธเิ ปนพืช
สมุนไพรในตัว

ตัวอย่างที ๕.๑๓
บ้านในชนบท มักจะปลูกต้นไผ่ทําเปนรวั บ้าน เพราะไม้ไผ่มีหนาม
ปองกันขโมยได้ดี เมืองในสมัยโบราณนันยังไม่มีกําแพงเพชร
เขาก็ปลูกต้นไผ่ทําเปนรวั ไว้ก็มี

ใคร/อะไร : บ้านในชนบท
ทําอะไร : ปลูกต้นไม้
ทําไม : เปนรวั บ้าน กันขโมยได้
เพราะอะไร : ต้นไผ่มีหนาม
ใจความสําคัญ : บ้านในชนบท ปลูกต้นไม้ไผ่เปนรวั

บ้านกัน ขโมยได้ เพราะต้นไผ่มีหนาม

บทที ๖
แบบฝกหัด

ตอนที ๑.
คําชีแจง : ให้นักเรยี นเลือกคําตอบทีถูกต้องทีสุดเพียงข้อเดียว

๑. ข้อใดเปนความหมายของการอ่านจับใจความ
ก. อ่านเพือความรู้
ข. อ่านเพือความบันเทิง
ค. อ่านเพือหาสาระสําคัญของเรอื ง
ง. อ่านเพือค้นหาแนวทางในการดําเนินชีวิต

๒. การอ่านจับใจความสําคัญผู้อ่านต้องปฏิบัติอย่างไร
ก. แยกเรอื งออกเปนตอน ๆ
ข. อ่านให้รวดเรว็ อย่างสมาเสมอ
ค. แยกใจความสําคัญจากส่วนขยายใจความสําคัญ
ง. แยกประเด็นของเรอื งว่าส่วนใดเปนข้อมูลประกอบ

๓. ข้อใดถือว่าเปนขันตอนแรกของการอ่านจับใจความ
ก. อ่านผ่าน ๆ โดยตลอดเพือให้รูเ้ รอื ง
ข. อ่านให้ละเอียดเพือทําความเข้าใจ
ค. อ่านซาตอนทีไม่เข้าใจ
ง. เรยี บเรยี งใจความสําคัญของเรอื ง

๔. ข้อใดถือว่าเปนขันตอนสุดท้ายของการอ่านจับใจความ
ก. อ่านผ่าน ๆ โดยตลอดเพือให้รูเ้ รอื ง
ข. อ่านให้ละเอียดเพือทําความเข้าใจ
ค. เรยี บเรยี งใจความสําคัญของเรอื ง
ง. อ่านตอนทีไม่เข้าใจ

๕. การทีเราจะอ่านจับใจความสําคัญอย่างง่ายทีสุดคือ
ก. พยายามแยกย่อหน้าแต่ละย่อหน้าออกจากกัน
ข. ตังคําถามและคําตอบจากเรอื งทีอ่าน
ค. พยายามหาว่าส่วนใดเปนส่วนขยายใจความสําคัญ
ง. พิจารณาองค์ประกอบของเรอื งในคราวเดียวกัน

อ่านข้อความนีแล้วตอบคําถาม ข้อ ๖-๘

มีความรูอ้ ยู่กับตัวกลัวอะไร ชีวิตไม่ปลดปลงคงได้ดี

(สุนทรภู่)

๖. ข้อความนีเน้นความสําคัญเรอื งใด

ก. ชีวิต

ข. ความรู้

ค. ความดี

ง. การดําเนินชีวิต

๗. เมืออ่านข้อความนีแล้วควรปฏิบัติอย่างไร
ก. ขีเกียจ
ข. อดทน
ค. ขยันเรยี น
ง. อดกลัน

๘. ข้อความนีมีความหมายเหมือนกับข้อใด
ก. รูไ้ ว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม
ข. ทําดีได้ดี ทําชัวได้ชัว
ค. รูส้ ิงใดไม่สู้รูว้ ิชา
ง. บัวไม่ให้ชานาไม่ให้ขุ่น

อ่านข้อความนีแล้วตอบคําถาม ข้อ ๙-๑๐

ปรชี าเดินไปหลังศาลาการเปรยี ญ พอจะข้ามสะพานเขาสังเกตเห็นผู้ชาย
คนหนึง ยืนอยู่ทีศาลาท่านา ในมือถือของพะรุงพะรงั ไฟทีรมิ กําแพงมี
แสงสลัวแต่ก็พอมองเห็นท่าทางทีมีพิรุธของชายคนนันได้แต่ไม่แน่ชัดนัก

๙. เหตุการณ์ในข้อความนีน่าจะเกิดขึนเวลาใด
ก. เวลาเจ็ดโมงเช้า
ข. เวลาห้าโมงเย็น
ค. เวลาเทียงวัน
ง. เวลาสองทุ่ม

๑๐. จากข้อความข้างต้นพอจะสรุปได้ว่าเหตุการณ์นีเกิดทีใด
ก. หลังโรงเรยี น
ข. ในวัด
ค. ในตลาด
ง. หลังทีว่าการอําเภอ

ตอนที ๒.
คําชีแจง : ให้นักเรยี นบอกใจความสําคัญจากข้อความทีกําหนดให้

๑.เมือคนอยู่กับคนด้วยกันก็ยังต้องมีศีลมีวินัยวางไว้แล้วเวลาอยู่รว่ มกับหมาซึงไม่ใช่คนจึงต้อง
กําหนดศีลธรรม กําหนดวินัยไว้เช่นเดียวกันมิฉะนันจะอยู่รว่ มกันไม่ได้การทีจะให้หมาอยู่ในศีล
นันก็จําเปนต้องมีผู้ให้ศีลผู้ทีจะให้ศีลหมาได้ก็คือผู้ทีหมาเคารพเหมือนกับคนไม่ยอมรบั ศีลจาก
ฆราวาสด้วยกันแต่ยอมรบั ศีล จากพระ ฉะนันก่อนทีใครจะหัดหมาให้อยู่ในกําหนดใด ๆ ได้ผู้นัน
จะต้องอยู่ในฐานะทีเคารพของหมาเสียก่อน

ใจความสําคัญคือ...............................................................................................................

๒. ปจจุบันนีชีวิตของเยาวชนตกอยู่ท่ามกลางสิงแวดล้อมทีเปนอบายมุขได้แก่ สุรา ยาเสพติด
การพนัน และสถานเรงิ รมย์ต่าง ๆ ถ้าเยาวชนมีเวลาว่างมากเกินไปก็อาจถูกชักจูงไปสู่อบายมุข
ได้โดยง่ายหากเยาวชน ตกเปนทาสของอบายมุขแล้วก็อาจจะกลายเปนอาชญากรในทีสุดกีฬา
จึงเปนกิจกรรมยามว่างทีสําคัญ ซึงจะช่วยปองกันไม่ให้เยาวชนหันเหไปสู่อบายมุขได้

ใจความสําคัญ คือ .............................................................................................................

๓. จะรูว้ ่าแต่งกายเหมาะตัวนันไม่ยาก มีกระจกส่อง กระจกนันมิใช่กระจกทีส่องทุกวันในบ้าน
กระจกบานสําคัญอยู่ในแววตาของคนอืน ๆ มนุษย์ดูตัวเองมาตังแต่เกิด รกั และหลงตัวเอง
มักมองไม่เห็นหรอื เห็นไม่ตรงกับคนอืน ความเหมาะตัวได้แก่ แต่งกายให้เหมาะกับรูปลักษณะ
วัย รวมทังฐานะทางเศรษฐกิจและสังคม สาวน้อยอายุ ๑๘ แต่งตัวโลดโผนอย่างไร มีคนเห็น
งาม คุณปาอ้วนตุ๊ต๊ะ อายุ ๕๐ แต่งตัวเหมือนกันคนสงสาร

ใจความสําคัญ คือ..........................................................................................................

๔. ปะการงั เปนแหล่งพักพิงของปลาตัวเล็ก แต่ปจจุบันถูกพ่อค้าปลาตู้ทําลายโดยใช้วิธฉี ีดยาสลบ
ไปตามคอปะการงั เพือจับปลาสีสวย ๆ ไปขาย มีผลทําให้ปะการงั ตายไปด้วย เมือปะการงั ตาย
ปลาเล็กปลาน้อย ซึงเปนอาหารของปลาใหญ่ก็ถูกทําลาย ปะการงั เปรยี บเสมือนหม้อข้าวของชาว
ประมง การทําลายปะการงั จึงเท่ากับเปนการทุบหม้อข้าวของชาวประมงจํานวนมาก

ใจความสําคัญ คือ...................................................................................................................

๕. สุนทรภู่ได้สูญสินชีวิตไปแล้วสินไปในวาระทีท่านกลับได้ดํารงเกียรติอันควรแก่ปรชี าสามารถ
ของท่าน คือ เมือท่านได้เปนพระศรสี ุนทรโวหารเจ้ากรมอาลักษณ์ในสมเด็จพระปนเกล้าเจ้าอยู่หัว
แต่นามและวรรณคดี ของท่านยังอยู่โดยความดีงามและคุณค่าในตัวเองเราได้รบั ทังความบันเทิง
และความสะเทือนใจในรสแห่งคติธรรมอันแสดงออกโดยภาษาอันไพเราะซาบซึงใจจากวรรณคดี
ทีท่านฝากไว้

ใจความสําคัญ คือ...................................................................................................................

เฉลย
แบบฝกหัด

ตอนที ๑.
คําชีแจง : ให้นักเรยี นเลือกคําตอบทีถูกต้องทีสุดเพียงข้อเดียว

๑. ค.อ่านเพือหาสาระสําคัญของเรอื ง
๒. ค.แยกใจความสําคัญจากส่วนขยายใจความสําคัญ
๓. ก. อ่านผ่าน ๆ โดยตลอดเพือให้รูเ้ รอื ง
๔. ค. เรยี บเรยี งใจความสําคัญของเรอื ง
๕. ข. ตังคําถามและคําตอบจากเรอื งทีอ่า
๖. ข. ความรู้
๗. ค. ขยันเรยี น
๘. ค. รูส้ ิงใดไม่สู้รูว้ ิชา
๙. ง. เวลาสองทุ่ม
๑๐. ข. ในวัด

ตอนที ๒.
คําชีแจง : ให้นักเรยี นบอกใจความสําคัญจากข้อความทีกําหนดให้

๑. ใจความสําคัญ คือ คนทีจะฝกหัดหมาได้ต้องเปนคนทีหมาเคารพ
๒. ใจความสําคัญ คือ การปองกันไม่ให้เยาวชนหันเหไปสู่อบายมุขได้
๓. ใจความสําคัญ คือ การแต่งกายให้เหมาะสมกับวัย บุคลิกภาพ

ฐานะทางเศรษฐกิจและสังค
๔. ใจความสําคัญ คือ ให้คนไทยตระหนักถึงคุณค่าของปะการงั

หากทําลายปะการงั จึงเท่ากับเปนการทุบหม้อข้าวของชาวประมง
๕. ใจความสําคัญ คือ วรรณคดีของสุนทรภู่มีคุณค่าทางคติธรรม

และคุณค่าทางภาษาทีไพเราะซาบซึง