Bier magazine

HET BIERMAGAZINE DOOR EN VOOR
LEERLINGEN

BIER MET
PLEZIER

PATRICIA, SVEN, SHAFIQ, SABINE

PLEZIER MET BIER

INHOUDS

1. Bier met plezier
2. inhoudsopgave
3.
4. inleidning
Het brouw proces
OPGAVE 5.
6. Wat is bier
7. word je ziek van bier
8. word je ziek van bier
9. Welk bier is het best
10. Welk bier is het best
11.
12. Koken met bier
13. koken met bier
14. Geschiedenis van alcohol wetgeving
15. Geschiedenis van alcohol wetgeving
16. Alcohol vrij bier
17. Suiker unie, duurzaam?
18. Bier brouwen echt iets voor vrouwen?
19. ketens in beeld (lokaal)
20. Ketens in beeld internationaal
21. Ketens in beeld internationaal
verduurzaming bierketen
Voedsel transitie

>

2

Inleiding

Een wijntje bij het avondeten, een biertje tijdens de wedstrijd of
een glas champagne bij een diploma uitreiking. Het is normaal
voor ons om een drankje te pakken bij veel gelegenheden. We
konden ze allemaal kiezen maar ons leek bier het beste onder-
werp, aangezien het wereldwijd bekend is en wij ons nog niet be-
wust waren van alle processen die nodig zijn om een biertje voor
je neer te zetten. Verder was er een eigen interesse naar het on-
derwerp toe. Drinken is ook zeker mogelijk, maar wel met mate.
Ons doel is dan ook zeker niet om iemand te stimuleren om meer
te drinken, maar het ook niet in een negatief licht te zetten. Dat
is waarom we op deze titel zijn gekomen. Drinken moet een ple-
zier zijn voor iedereen maar geen druk zetten op het fysieke en
mentale welzijn, of op het welzijn van onze omgeving. Ons uit-
eindelijke doel is om te informeren en een beeld te scheppen
bij de productie, omstandigheden en verduurzaming van bier.

3

4

Wat is bier? 5

Bier is lekker dat weten we allemaal maar
hoe het nou word gemaakt is voor de
meeste niet bekend. Maar nadat u dit arti-
kel hebt gelezen behoort u tot de groep die
weet wat er in de brouwerij afspeelt.
Het begint allemaal in de mouterij waar
de gerst wordt omgezet in mout. Dit doen
ze door de gerst eerst te laten kiemen en te
weken. Hierna wordt deze gedroogd door-
middel van warme lucht. De schillen en de
kiem delen worden verwijderd en wat je
over houd is mout.
Hierna gaat dit naar de brouwerij waar dit
met water en hop gebrouwd wordt. Na het
brouwen worden er gisten toegevoegd deze
zetten eiwitten van het mout om in alcohol
en gas, de grote bierbrouwers en hebben
hun eigen gist die hun bekende smaak
geeft.
Hierna wordt het gelagerd eigenlijk een
2de gisting, dit gebeurt in een metalen
kuip. Hierdoor kan het koolzuur niet ont-
snappen waardoor het bier een bruisende
smaak krijgt.
Het bier is nu bijna klaar, maar het wordt
nog eerst gefilterd en gepasteuriseerd.
Hierdoor wordt het bier minder troebel en
heeft het een langere houdbaarheidsdatum.
Nu hoeft het alleen nog maar in de felsjes
of fusten worden gedaan en is het klaar om
gedronken te worden.
5

WORD JE

ZIEK VAN .
BIER? Alcohol heeft een grote invloed op je gezondheid, door van
en teveel drinken van alcohol ontstaat er een afbraak van her-
sen cellen. Dit is een gevolg van het tekort aan vitaminen B1
dit doordat alcohol dit afbreekt en als je dronken bent maak je
minder bewuste keuzes. Als je last krijgt van een slechter ge-
heugen en het lijkt alsof je het allemaal niet meer op een rijtje
hebt, dan is er een kans dat je last heb van Korsakov. Dit is een
ziektebeeld die lijkt op dementie, het verschil is dat Korsakov
een gevolg is van langdurig teveel alcohol verbruik. Andere
langdurige gevolgen kan zijn dat je levercirrose krijgt, dit is
een verzamel naam voor allemaal lever aandoeningen. Als je
hier last van heb zal je kunnen merken dat je zonder duidelijke
reden gewicht verliest, spier massa verminderd, misselijk ben of
zelfs geel zucht krijgt dit is een verkleuring van de huid door le-
ver falen. Als je ziet dat je huid geel oogt kan het dus zijn dat er
iets is met je lever, deze gele kleur komt door de gif stoffen die
je lichaam dan niet af breekt en probeert uit te scheiden. Naast

De feestdagen zijn weer achter de rug en drinken is zoveel drinken dat het bloedalco-
hierbij word vaak veel alcohol gedron- holgehalte tot 0,8 promille stijgt. Dit komt
ken, heeft al die alcohol nou ook invloed bij mannen neer op 6 glazen in 2 uur en bij
op de gezondheid? Naar die vraag heb ik vrouwen op 4 glazen in 2 uur. Maar als je veel
onderzoek gedaan en deze zal ik ook gaan glazen in een iets langere tijd drinkt kan ook
beantwoorden in dit artikel. Verder heb 0,8 promille bereikt worden doordat de alco-
ik ook onderzoek gedaan naar hoeveel je hol gaat stapelen in het lichaam. Problema-
nou moet drinken om teveel te drinken, tisch drinken wil zeggen dat het drinken van
tijdens dit onderzoek heb ik ook cijfers alcohol gepaard gaat met allerlei lichamelijke,
gevonden hoeveel wij Nederlanders ge- psychische en sociale problemen. Ook kun je
middeld drinken lichamelijk en geestelijk verslaafd raken aan
deze chronische ziekte heb je ook ziektebeel- alcohol.
den die tijdelijk zijn. Dan moet je denken In 2016 had 91,7% van de bevolking van 18
aan dingen als alcohol vergiftiging, dit is een
direct gevolg van overmatig alcohol verbruik.
Nu je weet wat de gevolgen zijn vraag je jezelf
vast af, hoeveel mag ik nu dan drinken als
ik niet ziek wil worden. Het is niet moeilijk
om de goede hoeveel heden in de gaten te
houden, waar je op moet letten is dat je geen
problematisch gedrag gaat vertonen als, bin-
ge6drinken of problematisch drinken. Binge-

jaar en ouder ooit alcohol gedronken. Dit de leeftijd Riskante gebruikers ervaren verge-
betreft meer mannen (95,4%) dan vrouwen leken met niet-riskante gebruikers beduidend
(88,1%). 8,8 procent van de volwassenen vaker alcohol gerelateerde problemen, zoals
dronk in 2016 overmatig (d.w.z. meer dan geheugenverlies, agressie, vandalisme of een
14 glazen per week voor vrouwen en meer ongeval. Ook zijn riskante alcoholgebruikers
dan 21 glazen per week voor mannen). Sinds vaker in contact geweest met de politie door
2015 is het percentage overmatige drinkers hun alcoholgebruik. Tenslotte is het verzuim
licht gedaald (was 9,5%). Zwaar drinken in het laatste jaar vanwege alcoholgebruik of
(d.w.z. minstens 1 keer per week ten min- een kater onder riskante alcoholgebruikers
ste vier (vrouwen) of zes (mannen) glazen hoger (12,7%) dan onder niet-riskante alco-
alcohol op één dag drinken) kwam voor bij holgebruikers (0,9%).jaar duidelijk af met de
8,5% van de volwassenen. Voor zowel ooit,

overmatig of zwaar alcoholgebruik geldt dat leeftijd Riskante gebruikers ervaren vergele-
de percentages voor mannen hoger zijn dan ken met niet-riskante gebruikers beduidend
voor vrouwen, voor hoogopgeleiden hoger vaker alcohol gerelateerde problemen, zoals
dan voor laag opgeleiden en voor mensen geheugenverlies, agressie, vandalisme of een
met een Nederlandse achtergrond hoger dan ongeval. Ook zijn riskante alcoholgebruikers
onder degenen met een niet-westerse migra- vaker in contact geweest met de politie door
tieachtergrond. Er zijn ongeveer 1.790.000 hun alcoholgebruik. Tenslotte is het verzuim
riskante gebruikers in Nederland, oftewel in het laatste jaar vanwege alcoholgebruik of
13,5% van de Nederlandse bevolking van 18 een kater onder riskante alcoholgebruikers
jaar en ouder. Riskant alcoholgebruik komt hoger (12,7%) dan onder niet-riskante alco-
het meest voor in de leeftijdscategorie 18-29 holgebruikers (0,9%).
jaar en neemt vanaf 30 jaar duidelijk af met
7

WELK BIER IS
HET BEST?

De oprechte bier mening van een amateur
ik heb onderzoek gedaan naar welk pils h
lekkerste is. Ik heb hiervoor gekeken na
de bekendste biermerken die je in de sup
markten kan vinden deze merken zijn: Am-
stel, Bavaria, Jupiler, Grolsch, Heineke
en hertog Jan. Ik heb dezen op een schaa
van 1 tot 10 beoordeeld. Waarbij ik let
de geur kleur en vooral de smaak van het
bier. Hierbij wil ik ook nog zeggen dat
mijn mening is die kan verschillen met d
van u. laten we startenevoegen

Amstel
Het eerste biertje dat ik ga proeven is
Amstel pils. In de volksmond wordt dit o
wel oude mannen pils genoemd, en het fei
dat ik dit bier nooit bij vrienden zie g
schonken word geeft aan dat het een kern
van waarheid bevat. Het bier ziet er goe
uit en ruikt zoals het hoort, ik vind he

alleen wel een
lekker weg dus

Bavaria
Platte teBavari
valt is een moo
heeft een mooie
op een blond bi
en smaak. Zeker
klagen els ze h

Jupiler
Het bier van on
Brabant veel ge
Omdat het zo le
zeker niet het

8

het heb je het al gemerkt maar ik ben
aar niet zo’n fan van Jupiler. En het
per- helpt al helemaal niet als ik het
- overal aangeboden krijg. De kleur en
en geur is niks mis mee maar ik krijg
al dat spul gewoon niet weg gedronken
blegh. 3/10oegen
op
t Grolsch
Het 4de biertje is Grolsch oftewel
het het wannebe Heineken. Maar ik moet
die het ze toegeven ze smaken beter dan
Heineken ookal is dat niet zo moei-
de lijk. Ik vind dat ding dat ze hebben
ook gedaan met die plop fles wel leuk.
it Als ze nou ook het bier lekker kun-
ge- nen maken ga ik het misschien halen
n en vooral dat laatste beetje is niet
ed lekker. 4/10
et Heineken
Kijk, Heineken is dat bier dat we in
slappe smaak hebben maar drinkt wel Nederland niet willen en daarom maar
niet slecht om mee te starten. 6/10 door verkopen aan landen waar ze
niet weten hoe bier hoort te smaken.
ia pils wat nu onder royal Swinkels Ik ken oprecht niemand die het fijn
oi pilsje al zeg ik het mezelf het vind als Heineken op een festival
e heldere kleur, het lijkt een beetje geschonken wordt. Het smaakt gewoon
ier. Het heeft een lekker frisse geur nergens na, punt. 1/10
r een biertje waar ik niet over zal
het schenken. 7/10kst toevoegen Hertog jan
Hertog jan is het lakkerste en bes-
nze zuider buren, het wordt hier in te bier dat er is. Ik vind het daar-
edronken op festivals en in kroegen. om ook heel erg jummer dast het niet
ekker is denk je maar nee dat is het overal wordt geschronken. Het bier
heeft de mooiste kleur van de 6 en
is gewoon het goedkoopst. Misschien ruikt ook supoer lakker. En smaakt
ook het beste daarom heb ik er hier-
vann ook 2 gedronken in plaats ven
1. Ik geef hierom hertog jan ook de
hoogste score. 11/10

9

KOKEN MET BIER

Zelf vind ik het altijd leuk om nieu-
we dingen uit te proberen met eten,
hierdoor keek het mij leuk om ook een
stukje te schrijven over koken. Dus
toen ben ik gaan denken en gaan on-
derzoeken hoe ik hiermee een passend
artikel kon maken voor ons bier maga-
zine. Uiteindelijk ben ik er op uit-
gekomen dat je heerlijk kan bakken en
koken met bier, dus het leek mij leuk

om de bassis regels van koken en bakken
met bier te gaan vertellen.
De beste resultaten krijgt u door een
juiste dosering van het bier in de ge-
rechten. Om dit te bereiken moet je het
stapsgewijs toevoegen, dit doe je om het
bier niet de hoofd smaak van het gerecht
te laten bepalen. Als je dit namelijk wel
doet kan de smaak ineens omslaan en is
je gerecht heel overwelvend. Veel stoof-

gerechten met vlees of gevogelte worden ver-
rijkt door 10 tot 15 minuten voor het einde van
de stooftijd nog wat bier aan het stoofvocht
toe te voegen. Door ineens te veel bier toe te
voegen, kan het gerecht wat meer naar hop gaan
smaken het wordt dus iets bitterder. Dit is
niet altijd gewenst, aangezien bitter door de
meeste mensen als een minder lekkere smaak word
ervaren. Deze smaak kan worden teruggedrongen
door het toevoegen van suiker, vruchten met
een hoog suikergehalte zoals: rozijnen, dadels,
vijgen, pruimen kan ook. Maar dit is een minder
gezonde keuze dan het bier minimaliseren in je
gerecht, je wil het liefst dat je gerecht al-
leen een lichte smaak van het bier overneemt.

10

KOKEN MET BIER

Tenslotte kunnen room, crème fraîche, maize-
na, aardappelmeel en allesbinders ook de bit-
terheid verminderen. Maar ook hiermee moet
je oppassen want de energie waarden van deze
producten zijn erg hoog, als je een saus of
stoofvocht wilt maken let er dan op dat je
het stoofvocht of een saus met bier niet te
lang laat inkoken. Ook dan zou een bittertje
kunnen gaan overheersen. Het blijft een kwes-
tie van uitproberen in de keuken en dat is
ook een uitdagend en leerzaam aspect van het
koken met bier.
Naast warme gerechten kan je ook bakken met
bier, het bier kan een mooie toevoeging zijn
aan een beslag. In het geval je besluit dit
te doen let er dan goed op dat je met schoon
gerij werkt en dit naderhand ook weer goed
schoon maakt, aangezien dit beslag erg snel
kan gaan rotten. Wat verder ook nog belang-
rijk is, is dat je het beslag laat rusten.
De tijd hiervoor zal erg verschillen per ge-
recht, ik raad dan ook aan dat als je een be-
ginner bent dat je dan eerst recepten van een
ander gaat volgen. Het koken en bakken met
bier is namelijk echt een smaak en gevoelens
werk en dit zal je moeten leren en ontwikke-
len.
Als je het nu nog een beetje spannend vind om
dit zomaar aan een van je gerechten toe te
voegen, dan kan je eerst al een bestaand re-
cept met bier volgen en vervolgens die zelfde
technieken toe te passen op je eigen gerech-
ten. Met al deze aanwijzingen hoop ik dat je
nu met heel veel plezier kan gaan experimen-
teren met bier in de keuken.

11

GESCHIEDEN
IS ALCOHOL
WETGEVING

geschiedenis van alcohol Algemene Consumptie
wetgeving Vroeger, ver voor waterzuiveringsinstalla-
ties, riolering en andere manieren om aan
Mijn Ervaring schoon drinkwater te komen, was het zeer
Toen ik zestien was, mocht ik bij een kroeg moeilijk om eraan te komen. Alleen bij rivie-
naar binnen om een biertje te bestellen. ren, waar de stroming ervoor zorgde dat er
Dit werd toen ook als heel normaal gezien. vrij weinig bacteriën in voor komen, maar
In dat jaar werd het regeerakkoord aange- zelfs dan was het niet altijd even veilig. Ve-
nomen om de leeftijdsgrens voor alcohol- len werden er ziek van of gingen zelfs dood.
consumptie op te tillen van zestien naar Alcoholische dranken worden gekookt en zijn
achttien jaar. Hierdoor heb ik ongeveer een daardoor vrijwel altijd veilig om te drinken.
jaar niet mogen drinken voordat de deuren Dit heeft ervoor gezorgd dat de consumptie
weer open gingen toen ik achttien werd. ervan heel normaal is geworden. Ze werden
Veel leeftijdsgenoten vonden dit niet alleen dus gedronken uit de behoefte aan vocht
onredelijk maar lieten zich ook niet tegen en niet als een vrijetijdsbesteding zoals het
houden door de nieuwe wet. Voor mij was tegenwoordig gebeurd.
het geen probleem om niet te mogen drin- De Wetgeving
ken en ik heb het in deze tijd ook niet opge- Tijdens de Industriële Revoluties ontstonden
zocht. Veel van mijn leeftijdsgenoten moch- er veel veranderingen in Nederland. Velen
ten in de tussentijd ook nog drinken, door verlieten het boerenleven en verhuisden
het aan ouders te vragen of aan vrienden naar steden waar ze vooral te werk gingen
die al wel 18 waren. Hierdoor begon ik me in fabrieken. Met de technologische ontwik-
af te vragen hoe de alcoholwetgeving over kelingen kwamen ook veel problemen mee.
de jaren is geweest. Het is in Nederland Arbeidersgezinnen kregen te maken met
vrij normaal om jongeren alsnog te laten slechte werk- en leefomstandigheden, waar-
drinken vanaf 16 jaar, of zelfs al eerder. Dit op een groot deel de oplossing zochten in al-
is mijn eigen ervaring met de alcoholwetge- cohol. Het werd een gewoonte om de proble-
ving. men die ze hadden weg te drinken, vaak met
sterke drank. Deze problemen werden voor
12 een lange tijd niet opgelost, omdat de Indus-
triële Revoluties niet stopten maar juist door
gingen. Pas jaren later nam de kwaliteit van

de werk- en leefomstandigheden toe. Het
belangrijkste was dat de openbare orde werd
behouden en de eerste vormen van de alco-
holwetgeving waren hierop gebaseerd.

Wetten
1881: De eerste Drankwet werd aangeno-
men. Deze werd de wet tot “de beteugeling
van het misbruik van sterke drank”. Hierin
stond aangegeven dat openbaar dronken-
schap en de verkoop van sterke drank aan
jongeren onder de 16 verboden waren. Om
sterke drank te mogen verkopen waren
vergunningen nodig en de hoeveelheid ver-
gunningen waren afhankelijk van het aantal
inwoners per gemeente.
1904: Als aanpassing aan de eerste
Drankwet, werden vanaf dit jaar ook regle-
menten geplaatst op de verkoop van bier en
wijn. Hiervoor waren nu ook vergunningen
nodig en werden dus wettelijk geregeld,
zoals werd gedaan met sterke drank, alleen
was er nog geen maximum aantal vergun-
ningen vastgesteld.
1931: Nogmaals werd er een aanpassing
gemaakt aan de Drankwet. Hierbij werd er
een maximum aantal vergunningen op bier
en wijn vastgesteld per gemeente, ook weer
gebaseerd op het aantal inwoners.
1964: In dit jaar ontstond de Drank- en
Horecawet zoals wij hem nog kennen. Het
maximum aantal vergunningen werd ontheft
en in plaats daarvan werden er strengere
regels vastgesteld. Sterke drank mocht niet
meer worden verkocht aan jongeren onder de
achttien jaar en dronken mensen mochten
niet meer toegelaten worden in horeca gele-
genheden.
2014: Om de Drank- en Horecawet te verbe-
teren werd er nog aan toegevoegd dat alco-
hol helemaal niet meer verkocht kon wor-
den aan jongeren onder de achttien jaar. Je
moest vanaf 1 januari dus achttien zijn om
ook maar een druppel alcohol te kopen. Daar
is ook de bekende zin “geen achttien, geen
druppel” uit ontstaan.

13

Alcoholvrij bier

Zoals de naam al aanduidt, zit er in alcoholvrij bier het brouwproces.
geen alcohol. De naam klopt niet helemaal, aangezien Mocht de alcohol verwijderd worden na de vergisting,
bieren met een klein percentage alcohol zichzelf ook kan de brouwer een verdampingstechniek gebruiken
alcoholvrij mogen noemen, maar hier staan bierveror- genaamd de-alcoholisatie. Met bepaalde temperatuur-
deningen op. en druktechnieken wordt de alcohol verdampt. Hierbij
Dit houdt in dat er in alcoholvrij bier van Nederland- verliest het bier wel smaak, aangezien er aroma’s samen
se bodem niet meer dan 0,1% alcohol mag bevatten. met de alcohol kwijt gaan. Een manier om dit weer tegen
Alcoholvrij bier uit het buitenland dat in Nederland te gaan heet vacuümdestillatie. Het aroma wordt uit het
wordt verkocht mag niet meer dan 0,5% alcohol bevat- bier getrokken, om na de alcoholverdamping weer toege-
ten. voegd te worden. Hertog Jan 0.0, Leffe 0.0 en Heineken
Het verschilt van 0,0% bier, waarin helemaal geen 0.0% worden gebrouwen met behulp van de vacuüm-
alcohol zit. Bier in het buitenland waar 0,1 tot 1,2% in destillatie en de-alcoholisatie.
zit, wordt wel alcoholvrij bier genoemd. In Nederland Als je besluit dat je geen alcohol wilt drinken, is alco-
worden zulke bieren omschreven als alcoholarm bier. holvrij bier een goed alternatief. Geen of weinig alcohol
Alcoholvrij bier heeft een andere smaak dan een nor- drinken is een stuk beter voor de gezondheid, aange-
maal biertje. Je vraagt je misschien af waarom dit is. zien hoge hoeveelheden alcohol nogal veel eisen van je
Alcohol heeft een effect op de geur en smaak. Het gist lichaam, vooral als het vaker wordt geconsumeerd. Het
dat wordt gebruikt of de manier van brouwen hebben drinken van bier kan helpen met het binnenkrijgen van
ook een effect op de uiteindelijke smaak van het bier. bepaalde B-vitamines, vooral B12, vanwege het gist dat
Bieren die zijn gebrouwen om minder tot geen alcohol gebruikt wordt.
te bevatten smaken dus ook anders dan een norma- Voor zwangere vrouwen is een 0.0 bier een betere optie,
le pils. Ook bevatten bieren zonder alcohol minder aangezien meeste alcoholvrije biertjes nog een laag per-
calorieën. centage alcohol bevatten. Eigenlijk kan het beter hele-
Het brouwen van bier met een lager alcoholpercentage maal vermeden worden, maar een 0.0 bier is veilig om te
of zelfs zonder alcohol kan op meerdere manieren. De drinken.
meest bekende manier is met behulp van een speciale Dankzij het lage percentage alcohol in deze bieren stijgt
gist. Hierbij doet het gist zijn werk en wordt het proces de concentratie aan alcohol in je bloed vrij weinig, waar-
afgebroken voor dat de gistcel alcohol gaat vormen. door je ongeveer 6-8 glazen kunt drinken in een korte
Merken zoals Bavaria 0.0 en Grolsch 0.0 maken ge- tijd, zelfs als het bier het maximale percentage van 0,5%
bruik van deze brouwmethode. bevat. Dit maakt alcoholvrij bier geschikt voor mensen
Ook kan er alcohol loze vergisting voor komen. Hier die nog moeten rijden.
bij wordt door middel van een lagere temperatuur en Dit artikel gaat over het brouwen van alcoholvrij bier,
een speciale gist vrijwel geen alcohol geproduceerd in maar de voordelen die eraan gelinkt zitten om geen alco-
14 hol te consumeren zijn ook belanrijk.

Suiker Unie,
Duurzaam?

Iedereen heeft wel een pak suiker in huis staan
en we eten er eigenlijk ook te veel van maar
waar komt suiker eigenlijk vandaan? Een van de
grootste suikerfabrieken van Nederland staat in
Dinteloord en daar heb ik onlangs een excursie
gehad.
Suiker Unie produceert suiker van suikerbieten
maar maakt ook allerlei andere suikerspecialitei-
ten zoals klonten, basterdsuiker, poedersuiker en
vloeibare suiker. Dit gebeurt in twee suikerspeci-
aliteitenfabrieken in Puttershoek en Roosendaal,
ongeveer 750 medewerkers zijn zij een van de
meest efficiënte suikerproducenten in Europa,
duurzaam ondernemen vinden zij belangrijk, zo-
dat ook de generaties die na ons komen van deze
planeet kunnen genieten. Alles van de suikerbiet
wordt efficiënt gebruikt en word verwerkt tot o.a.
voeding, energie en biobased producten. Alle
componenten van de biet worden benut waar-
door er geen afval is, lekker duurzaam toch?

Suiker Unie zegt op alle fronten duurzaam te
zijn maar ik ben nog vrij sceptisch, kritische
vragen mogen niet beantwoord worden door het
personeel en iedereen weet dat suiker natuur-
lijk niet zo gezond is, daarom ben ik verder op
onderzoek uitgegaan om te zien of er adertjes
onder het gras zitten.
Op dit moment is een groot frisdranken merk
goed voor 5 procent van de suikerverkoop van
Suiker Unie, dit merk is eigenhandig goed voor
een milieuramp van enorme omvang, daarvoor
waarschuwt Greenpeace. Uit een analyse blijkt
dat een frisdrankmerk jaarlijks meer dan 100
miljard flessen produceert van een plastic dat
niet recyclebaar is. Die wegwerpflessen komen
voor een deel in het milieu terecht. Waarom zou
suiker-unie samen werken met deze bedrijven als
zij duurzaamheid zo belangrijk vinden?

Bierbrouwen, echt
iets voor vrouwen?

In de vroege middeleeuwen was het brouwen van
bier een huiselijke bezigheid die vooral werd ge-
daan door vrouwen. Naast het bakken van broden
en het doen van de was brouwden zij ook een
potje bier. Ook de kloosterlingen brouwden bieren
om zich in hun levensonderhoud te voorzien.
In die tijd was hop nog niet bekend om de bitte-
re smaak aan bier te geven. Toen werd gruit een
mengsel van diverse kruiden met vooral gagel en
rozemarijn gebruikt om bier op smaak te brengen.
De brouwers moesten belasting betalen aan de
landsheren op wiens grond de gruit groeide en
geteeld werd, dit werd gruitrecht genoemd en was
een voorloper van de accijnzen die we nu kennen.
In de middeleeuwen werd lekker doorgedronken.
Iedere man, vrouw of kind dronk gemiddeld ge-
nomen zo’n 300 liter bier per jaar. Door de slechte
hygiëne werd je ziek als je water dronk en alterna-
tieven als thee, koffie en wijn bestonden nog niet
of waren te duur. Zodoende was het veiliger om
bier te drinken dan water. Het bier dat gedronken
werd was echter niet zoals het heerlijke bier wat
we nu kennen. Het bevatte nog weinig alcohol en
was wat zurig van smaak. Geniet dus maar op een
terrasje in de zon van een lekker koud biertje.

16

De ketens in beeld,
lokaal

Bier maken is simpel, maar ingewikkeld. Hopboer
Er zijn maar 4 producten nodig om bier te maken Hop heeft 2 verschillende geslachten mannelijk en
maar voor deze 4 zijn er veel verschillende ketens vrouwelijk. Wij willen voor ons bier vrouwelijk on-
die invloed hebben op het eindproduct hier staan bevruchte hop hebben. Omdat dit er voor zorgt dat
ze op een rijtje. er een mooie schuimkraag op zit. Als je bevrucht of
Gerstboer mannelijk hop gebruikt krijg je een dood bier zonder
Het eerste product voor bierproductie is gerst. schuim dit wordt weer wel gebruikt in Engeland. Dit
Gerst voor de Nederlandse bier productie komt hop wordt ook met vrachtwagens vervoerd naar de
voornamelijk van ons eigen land maar ook uit groothandel.
Duitsland. Na het oogsten wordt deze gerst met
vrachtwagens naar de mouterij gebracht. Groothandel
Mouterij Hier worden grootte aantallen mout en hop bewaard.
In de mouterij wordt de gerst getransformeerd Een lokale brouwer kan deze bestellen voor eigen
in mout. Het meeste effect op het bier is aan het productie.
einde van het mout proces, het drogen. Wanneer
je deze langer met warme lucht wordt de mout
bruiner en krijgt het bier een donkere kleur.
Hierna gaat deze mout naar de groothandel.

17

Bierketen, Inte

Gerstboer Hopboer Brouwerij
De grote bier brouwers in Net zoals het lokale bier willen Bijna alle grote brouwers
Nederland gebruiken voor- ze het onbevruchte hop. Want hebben hun eigen brou-
namelijk gerst uit Nederland anders krijg je die mooie werij die het hele jaar bier
maar halen deze ook vaak uit schuimkraag niet. Deze hop brouwt. De meeste hebben
Duitsland of zelfs de V.S. deze wordt geleverd aan de brouwe- een vast recept die al jaren
worden met vrachtwagens of rij. volgen waardoor het bier
boot vervoerd. dezelfde smaak behoudt
Mouterij door de jaren heen.
De meeste grote brouwers
hebben niet hun eigen mou-
terij, daarom laten ze grote
ladingen met gerst mouten bij
een losstaande mouterij. Zo
proberen ze zoveel mogelijk
hetzelfde mout te krijgen, dit
zorgt ervoor dat ieder biertje

Water
Het water van de grote brou-
werijen wordt geleverd door
de waterzuiveringsinstallatie.
Hierbij wordt gelet op de PH
waarde om zo de bitterheid te
beïnvloeden. Deze wordt direct
geleverd aan de brouwerij.

18

ernationaal

Winkels consument
Je kan de bekende merken zo- dit zijn de vele ketens
als Heineken en Grolsch overal die de grote brouwers
in de winkels vinden in Neder- door heen gaan om
land zitten ze vaak ik kratjes voor jou een biertje te
die je kan inleveren voor sta- maken. Proost.
tiegeld. Maar in het buitenland
vind je ze vaak in blikken of in

Groothandels
Vanuit de brouwerij wordt het
vervoerd naar de groothandel
in blikken flesjes en fusten.
Vanuit hier wordt het door ver-
kocht naar winkels en horeca
gelegenheden. Dit kan binnen-
lands maar ook internationaal
verkocht worden.

Horeca
In restaurants en kroegen
wordt het bier vaak op te tap
geserveerd hierbij wordt een
fust aangesloten op de tap, en
met druk omhoog geschoten.

19

VERDUURZAMING
BIERKETEN

Via ons onderzoek zijn we er achter gekomen dat de Nederlandse
bierproductie al redelijk duurzaam is. Bijna al ons bier gerst komt
van onze eigen bodem. En in het bier principe worden de schil-
vers van het gerst gebruikt voor dierenvoeding, het koolzuurgas
dat vrijkomt wordt hergebruikt. Bij sommige brouwers wordt de
warmte die er bij vrij komt zelfs hergebruikt. Daarom was het voor
ons lastig om de keten te verduurzaamheden. Tot dat we een
interview hadden gedaan bij het bierlokaal, hier vertelde hij ons
dat microbrouwers hun bier voortaan eerder in blik doen dan in
het flesje. Dit doen ze omdat het product zo langer houdbaar is en
makkelijker te vervoeren is. Hieraan zitten nog meer voordelen die
we hebben uitgewerkt in onze aanbeveling.

Aanbeveling keten verduurzaming

Onze verduurzaming van de keten zit dus in de verpaking. Op het
moment doen de grote brouwers hun bier in flesjes in kratten. Wij
vinden dat ze dit beter in blik kunnen doen voor meerde reden.
Een van deze redenen is dat het product langer houdbaar is want
een biertje bederft eerder door zonlicht die door het glas kan
komen, hierdoor kan verspilling tegen gegaan worden. Blik is ook
makkelijker te vervoeren het neemt minder ruimte in beslag dan
een flesje waardoor je meer kan vervoeren waardoor je minder
vrachtwagens nodig hebt en dat is beter voor het milieu. Het is
ook makkelijker te recyclen flesjes moet je terug inleveren maar
blik kan je thuis al recyclen. Dit geldt al helemaal voor internati-
onaal vracht want deze hoeft dan niet helemaal terug gestuurd
worden. Beide producten zijn slecht voor de natuur als je het erin
weggooit maar gebroken glas is erger voor de natuur dan een
ingedeukt blikje. Op meerdere fronten blijkt het bier een betere
keuze. Dus onze aanbeveling voor de bier producenten is om
meer in te blikken dan te bottelen

20

VOEDSEL

TRANSITIE

Voedseltransitie

Zoals al bij velen bekend is, bevinden we ons in een ven. Desondanks dit nadeel zijn er al veel innovaties
voedseltransitie. De vraag hierachter is hoe we een in de bierbrouwerij gekomen, waaronder hervulbare
positief invloed op onszelf, de dieren, de economie verpakkingen, vermindering van het gewicht en zeer
en de planeet kunnen hebben. Dat is wat transitie recyclebare materialen. Dankzij het hergebruik, zijn
inhoudt, een overgang, en in dit geval een poging om de BNR flesjes tot wel 30 keer opnieuw te gebruiken,
de omstandigheden van onszelf en onze natuur te wat al behoorlijk scheelt aan grondstoffen en energie,
verbeteren, in plaats van verslechteren. Deze transitie maar de blikjes zijn ook meer dan 90% recyclebaar.
ligt zowel bij de producenten als de consumenten, Veel van deze innovaties worden juist door grote
aangezien alle groepen of schakels in een voedsel- bedrijven toegepast. Zo zien we vanuit elke hoek van
productieketen aanpassingen zullen moeten brengen de voedingsindustrie meer innovaties verschijnen.
om een transitie succesvol te laten verlopen, alhoewel Zoals ik eerder heb gezegd, kunnen de industrieën
aanpassingen alleen niet genoeg zullen zijn. dit helaas niet alleen. Er zal vanuit de consument
Gelukkig zijn er enthousiaste en initiatiefrijke men- ook motivatie en initiatief moeten komen, omdat wij
sen die zich graag inzetten voor een voedseltransitie. uiteindelijk de vraag stellen waarop zij aanbieden. Dit
Van consumenten tot boeren, komen er ideeën en betekent dat er dus ook meer gedaan moet worden
initiatieven tevoorschijn, al jarenlang. In Nederland om de consument zich bewust te maken en inzicht
komen al een boel kleinschalige tot middelgrote te geven op het gebied van duurzaamheid en wat een
initiatieven voor, maar dat is niet genoeg om een voedseltransitie inhoudt. Naar mijn mening is het
daadwerkelijke transitie te veroorzaken. Hiervoor zeer mogelijk om onze problemen op te lossen, het
zijn er grootschalige veranderingen nodig, waarbij er vereist vooral meer samenwerking en kennisdeling
meer kennis en inzicht van deze initiatieven worden op het gebied van voeding maar vooral in de produc-
ingezet. tie ervan.
Dankzij vele initiatieven zoals de Verspillingsfabriek,
waar onbruikbare producten worden verwerkt in on-
der andere sauzen en soep of het jongeren initiatief
Klimaatspijbelaars, wat begon op de Haagse Dal-
tonschool, waarbij 8 scholieren een klimaatstaking
hadden georganiseerd wat uitliep op ongeveer 20.000
scholieren die zich op 7 februari 2019 op het Malie-
veld bevonden met protestborden en spandoeken,
worden er door het hele land acties ondernomen om
een duurzamere toekomst te creeëren.
In vele delen van de voedingsindustrie, zelfs alcoho-
lische dranken zoals bier, worden ook al door grote
bedrijven acties ondernomen, zoals Heineken, die
hun duurzaamheid leesbaar maken op hun web-
site, maar dit blijft niet alleen bij de grote bedrijven,
aangezien genoeg microbrouwerijen en ondernemers
zich hier ook mee bezig houden, alhoewel deze min-
der aan de oppervlakte drijven zoals grotere bedrij-

21

BRONNEN

https://www.hersenletsel-uitleg.nl/oorzaken-ziek-
tebeelden/hersenletsel-door-alcohol
https://www.mlds.nl/ziekten/leveraandoenin-
gen-door-alcoholgebruik/
https://deliciousmagazine.nl/site/2018/10/04/5x-
koken-met-bier/79980/
https://www.brabantsedelta.nl
https://www.biernet.nl/algemeen/bier-geschiedenis
(geschiedenis van bier )
https://www.suikerunie.nl/ ( artikel suiker unie )
https://www.greenpeace.org/nl/acties/plastic/?gc-
lid=CjwKCAiA98TxBRBtEiwAVRLqu5c6v1o28e-
WQGGs3sXHUmEsZU098aGD_cNee6VriFL-
0rSOozi_R5YBoCzj4QAvD_BwE (artikel suiker
unie)
Boek
Bier : leven in de brouwerij! : koken, eten, drinken,
weten ([2016])
Floor van Dinteren
Boek
Thuis bier brouwen ([2015])
Greg Hughes
Boek
https://www.nederlandsebrouwers.nl/biersector/
duurzaamheid-en-ketenbeheer/
https://verhalen.trouw.nl/duurzame100/?refer-
rer=https%3A%2F%2F
https://wiki.groenkennisnet.nl/display/
FIT/1.+Voedseltransitie%3A+naar+een+duurza-
mer+en+gezonder+voedselsysteem
http://www.deschaalvankampen.nl/voedseltransi-
tie/
https://www.voedingscentrum.nl/Assets/Uploads/
voedingscentrum/Documents/Professionals/Pers/