๕๐ เรื่องที่ ๑ “หญิงงามเมือง” สมัยพุทธกาล มีหญิงงามเมืองคนหนึ่งตั้งท้องและคลอดลูกออกมาเป็นชาย จึงนำไปทิ้งที่กองขยะ พระเถระองค์หนึ่งไปพบเข้าและนำมาเลี้ยง แม้เด็กจะเติบโตอยู่ในวัดแต่คนทั่วไปทราบกำเนิดของเด็กว่าเป็นมาอย่างไร พอเด็กรู้ความ คนก็ล้อเลียนว่าเป็นลูกไม่มีพ่อ เป็นลูกหญิงงามเมือง เด็กจึงเติบโตขึ้นมาด้วยความขมขื่นและ เกลียดแม่สุดหัวใจ วันหนึ่งพระเถระเห็นเด็กโตพอจะรู้เหตุรู้ผลจึงเรียกมาสนทนาด้วย โดยเริ่มถามว่า ถ้ามีใครเอาเงินกหาปณะหนึ่งมาให้ เด็กจะรู้สึกอย่างไรบ้าง (กหาปณะหนึ่งประมาณหนึ่งตำลึงหรือสี่บาทของเรา) เด็กตอบว่าดีใจและขอบคุณอย่างยิ่ง ท่านถามว่าทำไมจึงขอบคุณ เด็กตอบว่าเพราะไม่คาดคิด ท่านถามอีกว่า ถ้าคนนั้นให้เงินหนึ่งกหาปณะแต่ขอแลกกับชีวิตเล่าจะเอาไหม เด็กไม่ยอม ท่านเพิ่มเงินขึ้นเท่าไรๆ เด็กก็ยืนกราน ไม่ยอม เพราะเห็นชีวิตเป็นสิ่งที่ไม่สามารถตีเป็นมูลค่าราคาใดๆ ได้ ท่านก็ต่อรองว่า ถ้างั้นไม่เอาถึงชีวิตดอก ขอเพียงแขนสักข้างเด็กก็ไม่ยอม แม้จนปลายนิ้วนิดหนึ่งหรือชิ้นส่วนใดๆ ของร่างกาย ไม่ว่าจะน้อยนิดแค่ไหน ก็ไม่ยอมแลกกับเงินไม่ว่าจะมากมายมหาศาลเพียงใดก็ตาม ท่านจึงสอนว่า ไม่ใช่เพราะแม่ดอกหรือที่ให้ร่างกาย อันนี้แก่เจ้า ถ้าแม่ไม่ทนทุกข์ยากอุ้มท้องมา หรือตอนคลอดแม่เกิดบีบจมูกทำให้เจ้าหายใจไม่ได้ เจ้าก็จะไม่ได้ร่างกาย อันนี้รอดเติบโตมาได้ ก็เมื่อแม่ให้สิ่งที่มีค่ามหาศาลถึงปานนี้ เจ้าจะไม่รู้สึกในบุญคุณบ้างเลยหรือ เด็กฟังแล้วก็ได้คิด จิตที่หนักไปด้วยความเกลียดชัง ขมขื่น ก็อ่อนโยน ปิติ ซาบซึ้งในบุญคุณของแม่ ท่านจึงสอนต่อไปว่า เพียงแค่แม่ได้ให้ลมหายใจแก่เจ้า ให้อัตภาพร่างกายที่เป็นมนุษย์บุญคุณนี้ย่อมท่วมท้นล้นฟ้า ไม่มีสิ่งใดจะทดแทนให้หมดสิ้นได้ ยิ่งหากพ่อแม่ฟูมฟักเลี้ยงดูให้การศึกษาให้ปัจจัยใช้สอยให้ทุกอย่างอีกด้วย บุญคุณอันนั้นยิ่งท่วมท้นทวีคูณขึ้นไปจนหาค่าประมาณมิได้ (จากหนังสือบัณฑิตที่แท้จริง ของอมรา มลิลา)
๕๑ เรื่องที่ ๒ “หม้อดินใบร้าว” ณ ประเทศอินเดีย มีชายคนหนึ่งแบกหม้อดินใบใหญ่บนบ่าของตนข้างละใบ หม้อดินใบหนึ่งมี รอยปริร้าว ขณะอีกใบหนึ่งสมบูรณ์สวยงามไม่มีที่ติ หม้อใบสวยสามารถบรรจุเอาน้ำไว้ได้เต็มเปี่ยม นับจากลำธาร จนถึงบ้านเจ้านาย ขณะที่อีกใบหนึ่งนั้น เมื่อถึงปลายทางกลับเหลือน้ำเพียงครึ่งเดียว เท่ากับว่าชายผู้นี้หาบน้ำได้ เที่ยวละหม้อครึ่งอยู่ทุกครั้ง แน่ละ หม้อดินใบสวยย่อมภาคภูมิใจในตนเอง ที่ทำหน้าที่ได้อย่างสมบูรณ์ครบถ้วนนับจาก ต้นทางถึงปลายทาง ส่วนหม้อดินใบร้าว นอกจากอดไม่ได้ที่จะรู้สึกน้อยเนื้อต่ำใจในความไม่สมประกอบของตนแล้ว มันยังรู้สึกผิดกับการทำหน้าที่ได้ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วยอีกด้วย หลังจากสองปีเต็มที่มันทนแบกความทุกข์ระทมขมขื่นนั้น เอาไว้ วันหนึ่งมันจึงตัดสินใจเอ่ยกับคนหาบน้ำตรงลำธารว่า “ฉันรู้สึกละอายใจเหลือเกิน ฉันอยากจะขอโทษท่าน” “ทำไมล่ะ เธอมีความละอายใจอะไรกัน” คนหาบน้ำสงสัย “ตลอดสองปีมานี้ ฉันทำงานให้ท่านได้เพียงครึ่งเดียวเท่านั้น เนื่องจากเจ้ารอยร้าวบนตัวของฉันมัน ทำให้น้ำรั่วไหลไปตลอดทาง นี่ละทำให้ฉันรู้สึกผิด ท่านเองได้ทำงานของท่านอย่างเอาจริงเอาจัง แต่กลับไม่ได้ประโยชน์ สูงสุดจากสิ่งที่ท่านกระทำ” หม้อดินใบร้าวรำพัน เมื่อฟังเช่นนั้นแล้ว คนหาบน้ำก็พลอยรู้สึกเสียใจไปด้วย และแล้วเขาก็พูดขึ้นว่า “เอาละ ระหว่างทาง ที่เราจะเดินกลับไปบ้านเจ้านาย ฉันอยากให้เธอสังเกตดอกไม้สวยๆ ข้างทางเดินสักหน่อย” เมื่อพวกเขาเดินย้อนกลับไปทางเนินเขา เจ้าหม้อดินใบร้าวก็ได้แลเห็นแสงแดดที่กำลังให้ไออุ่นแก่ ดอกไม้ป่าระหว่างทางจริงๆ แต่ครั้นมาถึงปลายทาง มันก็ยังคงรู้สึกซึมเศร้าอยู่เช่นเดิม เพราะน้ำได้รั่วไหลหายไป อีกครึ่งหนึ่งจากที่มีอยู่ตอนแรก มันเลยต้องขอโทษขอโพยคนหาบน้ำอีกครั้ง แต่ชายผู้นั้นกลับกล่าวว่า “เธอไม่ได้สังเกตดอกหรือว่า ทำไมดอกไม้ป่าเหล่านั้นถึงได้งอกงามเฉพาะฝั่ง ที่ฉันแบกเธอเท่านั้น ทำไมมันไม่ขึ้นอีกฟากหนึ่งด้วยล่ะ นั่นเป็นเพราะฉันได้ตระหนักในข้อจำกัดของเธอ จึงอาศัยเงื่อนไขนี้ เพาะเมล็ดพันธุ์ดอกไม้ป่าตรงทางที่ฉันแบกเธอเสมอมาและทุกๆ วันขณะที่เราเดินกลับบ้าน เธอเองก็ได้ช่วยรดน้ำให้มัน แล้วในสองปีนี้ฉันก็ได้เก็บดอกไม้สวยๆ นี้ไปปักแจกันให้เจ้านายของเราด้วย นี่หากไม่มีเธอแล้วละก็ เจ้านายของเรา คงไม่มีโอกาสได้ดอกไม้สวยๆ งามๆ มาประดับบ้านเป็นแน่”
๕๒ เรื่องที่ ๓ “ใครผิด” เศรษฐีชราคนหนึ่งมีภรรยาสาวสวยอยู่ในคฤหาสน์กลางน้ำ มีสะพานข้ามจากแผ่นดินสู่คฤหาสน์ ซึ่งสะพานนี้จะเปิด-ปิดเป็นเวลา เศรษฐีผู้นี้รักและหวงภรรยาสาวมาก ไม่ยอมให้ออกไปเที่ยวที่ใดเลย วันหนึ่งเศรษฐีชรา มีธุระจะต้องเข้าไปในเมือง จึงกำชับภรรยาว่า อย่าออกไปไหน ให้อยู่ดูแลบ้าน ฝ่ายภรรยาพอสามีออกไปแล้ว ก็มีความดีใจ จัดแจงแต่งตัวออกไปเที่ยว ไปซื้อของมากมาย เพลิดเพลินอยู่จนเย็นและใช้เงินจนหมด เมื่อเดินทางกลับ มาถึงท่าน้ำพบว่าสะพานที่จะเดินข้ามไปคฤหาสน์นั้นปิดเสียแล้ว หญิงสาวจึงเรียกคนแจวเรือว่าจ้างให้ไปส่งยัง คฤหาสน์ และจะชำระค่าโดยสารให้เมื่อถึงที่อยู่แล้ว ชายแจวเรือจ้างไม่ยอมบอกว่าถ้าไม่จ่ายเงินให้ก่อนจะไม่ยอม ออกเรือ หญิงสาวจึงไปบ้านเพื่อนออกปากขอยืมเงินเป็นค่าจ้างเรือกลับบ้าน เพื่อนเห็นว่าหญิงสาวเป็นเมียเศรษฐี แต่มาขอยืมเงินตน เพื่อนคิดว่าล้อเล่นหรืออาจมีปัญหาอื่นใดที่ตนไม่รู้จึงไม่ยอมให้ยืมเงิน หญิงสาวนั่งรออยู่ที่ท่าน้ำ อย่างหมดอาลัยตายอยาก เป็นกังวลว่าสามีจะคิดอย่างไรที่ไม่เห็นตนเองอยู่บ้าน เวลาก็ล่วงไป....จนดึกสงัด มีโจรมาชิงทรัพย์สิน และฆ่าหญิงสาวตายอย่างอนาถ เรื่องที่ ๔ “ลูกช้าง” มีลูกช้างตัวหนึ่ง เป็นลูกช้างที่เอาแต่ใจตัวเอง ใครบอกกล่าวอะไรก็ไม่ฟัง วันหนึ่งลูกช้างเดินไปเที่ยว พบแม่นกบินมาขอร้องลูกช้างว่า อย่าเดินไปเหยียบรังของตน เพราะมีลูกๆ สองตัวยังบินไม่ได้ ลูกช้างก็ไม่ฟัง เดินจนไป เหยียบรังลูกนกตายหมด แม่นกโศกเศร้าเสียใจมาก กบและแมลงวันที่เป็นเพื่อนแม่นกไต่ถามจนรู้ความและช่วยคิด ในที่สุดแมลงวันก็แนะให้แม่นกพยายามไปจิกตาลูกช้างให้เป็นแผลแล้วตนจะไปวางไข่ให้เกิดหนอนชอนไชจนลูกช้างตาบอด จากนั้นก็ให้กบไปพาเพื่อนมาร้องอยู่ที่ข้างเหว ลูกช้างจะได้สำคัญผิดว่าเป็นหนองน้ำ ครั้นเดินลงไปเพื่อกินน้ำ จะได้พลัดตกเหวตาย แม่นก แมลงวัน และกบได้ทำตามแผนจนสำเร็จยังผลให้ลูกช้างตกเหวตายไปจริงๆ
๕๓ เรื่องที่ ๕ “นัสรูดินกับปัญหาของมุสตาฟา” นัสรูดิน มีเพื่อนสนิทคนหนึ่งชื่อมุสตาฟา มุสตาฟาเป็นคนที่ไม่ฉลาด นัสรูดินเป็นคนที่เฉลียวฉลาด แต่ชอบทำตัวเป็นคนโง่ และชอบล้อเลียนเพื่อน วันหนึ่งมุสตาฟาตื่นแต่เช้ามืดด้วยความท้อแท้ก็ไปหานัสรูดินบอกว่า “เพื่อนเอ๋ย บ้านที่ผมอยู่มันคับแคบ กลิ่นอับไม่คล่องตัวเลย ผมไม่มีความสุขเลย กลัดกลุ้มมาหลายปีแล้ว ช่วยผมหน่อยได้ไหม เงินที่จะขยายห้องก็ไม่มี” นัสรูดินบอกว่า “เอาละ แกต้องเชื่อข้านะ เชื่อทุกอย่างนะ แล้วจะช่วยให้สบายขึ้น” มุสตาฟาบอกว่า “ผมจะเชื่อทุกอย่างที่นายบอก” นัสรูดินได้ทีบอกว่า “คืนนี้นะ เอาแพะเข้าไปล่ามในห้องนอนของแก” มุสตาฟาก็งง แต่ก็เชื่อฟังนัสรูดิน รุ่งเช้าตื่นมาตาแดง มาหานัสรูดิน “ผมนอนหลับๆ ตื่นๆ เจ้าแพะวายร้ายมันร้องทั้งคืน ไหนว่าจะช่วยให้ผมมีความสุข” นัสรูดินบอกว่า “เอาน่า เชื่อฉัน คืนนี้เอาลาเข้าไปอีกตัวหนึ่ง ไปล่ามไว้ด้วยกัน” มุสตาฟาคนโง่ก็ทำตาม รุ่งเช้าก็โผเผมาบอกว่า “เจ้าแพะกับเจ้าลามันทะเลาะกันทั้งคืน ร้องและเตะกัน แล้วถ่ายมูลออกมา ห้องผมก็เล็ก อยู่แล้ว เหม็นคลุ้งไปหมด ไหนว่าจะช่วยผมให้สบายขึ้นไงล่ะ” นัสรูดินบอกว่า “เอาน่า คืนนี้ได้เรื่อง เอาม้าเข้าไปอีกตัวหนึ่ง” พอรุ่งเช้ามุสตาฟาไม่มีแรง เพราะไม่ได้นอนทั้งคืนบอกว่า “นัสรูดินช่วยผมด้วย ช่วยผมให้มีความสุขหน่อย” นัสรูดินบอกว่า “เอาละ ได้ที่แล้ว คืนนี้เอาแพะออกจากห้องไป” พอรุ่งเช้ามุสตาฟามาหานัสรูดิน ก็ถามว่า “เป็นไงบ้าง” มุสตาฟาตอบ “ค่อยยังชั่วนิดหนึ่งแล้ว” นัสรูดินบอกว่า “งั้นคืนนี้เอาลาออกไป “รุ่งเช้ามุสตาฟาบอกว่า “ผมรู้สึกว่าห้องผมกว้างขึ้น” นัสรูดินบอกว่า “เอ้า” งั้นคืนนี้เอาม้าออกไปจากห้อง” รุ่งเช้ามุสตาฟายืนยิ้มเผล่บอกว่า“แหม.....ผมรู้สึกเป็นสุขเหลือเกิน ห้องผมรู้สึกมันกว้างขวางดี”
๕๔ แบบทดสอบหลังเรียนเรื่องการพัฒนาสมรรถภาพการอ่าน คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว ๑. การอ่านในชีวิตประจำวันข้อใดที่ต้องเก็บสาระสำคัญ อย่างถี่ถ้วน ? ก. อ่านนิทาน นิยาย นวนิยาย วรรณกรรม ข .อ่านวรรณคดีมรดก วรรณคดีที่ได้รับการยกย่อง ค. อ่านหนังสือเรียน ตำราวิชาการ หนังสืออ้างอิง ง. อ่านข่าวสารจากหนังสือพิมพ์ วารสาร นิตยสาร ๒. การอ่านอย่างมีสมรรถภาพคือการอ่านอย่างไร ? ก.เล่าเรื่องที่อ่านได้อย่างละเอียด ข.รู้ความหมายศัพท์ยากในเรื่องที่อ่าน ค.อ่านเรื่องจบในเวลาอันรวดเร็ว ง.สรุปสาระสำคัญของเรื่องที่อ่านได้ ๓. นักเรียนอ่านวรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์ ข้อใดคือสารที่นำเสนอตามแนวความเชื่อของคนไทย ? ก .ธรรมะย่อมชนะอธรรม ข. การปราบอธรรมของพระนารายณ์ ค. การบูชาเทพเจ้าในศาสนาฮินดู ง. การพลัดพรากจากสิ่งที่รักเป็นทุกข์ ๔. ความเข้าใจในสารที่อ่านเกิดประโยชน์อย่างไรแก่ผู้อ่าน ? ก. รับสารได้ตรงประเด็นของผู้ส่งสาร ข. แยกข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็นในสารที่อ่านได้ ค .จัดลำดับเรื่องราวที่อ่านได้และบอกเล่าแก่ผู้อื่นได้ ง. สามารถวิเคราะห์วิจารณ์วินิจฉัยเรื่องที่อ่านได้ถูกต้อง ๕. ข้อใดมีความหมายถึงการวิเคราะห์ ก. มองต่างมุม ข. แยกออกเป็นส่วนๆ ค. ฉีกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย ง. ประกอบเข้าไปใหม่ทีละชิ้น ๖. ข้อใดไม่ใช่คุณสมบัติของผู้ประเมิน ในการประเมินค่าเรื่องที่อ่าน ก. มีความรู้ในเรื่องนี้เป็นอย่างดี ข. มีวิจารณญาณลึกซึ้งสุขุมคัมภีรภาพ ค .มีความสนใจเรื่องนี้เป็นเวลานาน ง. มีประสบการณ์ ชำนาญ และเชี่ยวชาญ ๗. “นานาประเทศล้วน นับถือ คนที่รู้หนังสือ อ่านได้ คนเกลียดอักษรคือ คนป่า ใครเยาะกวีไซร้ แน่แท้คนดง” สาระสำคัญของโคลงบทนี้ คือข้อใด ? ก. ใครดูถูกกวี เป็นคนไม่เจริญ ข. ผู้ที่ไม่รู้หนังสือเป็นผู้ไม่เจริญ ค. ทุกประเทศนับถือคนอ่านหนังสือออก ง. คนทั่วไปยกย่องผู้รู้หนังสือว่าเป็นผู้เจริญ ๘. ข้อใดไม่เป็นการแสดงทรรศนะ ? ก. จ้าจงมาเป็นสำเภาทองของพระบิดา ข. เจ้ายักคิ้วให้พี่ ชะรอยจะมีรักในอารมณ์ ค. นักร้อง ศิลปิน จัดเป็นคนที่มีอิทธิพลมากในสังคมไทย ง. การศึกษาได้ผลิตประชากรจำนวนมหาศาลที่สามารถ อ่านหนังสือได้ แต่ทว่าเขาไม่สามารถแยกแยะได้ว่าอะไร ที่มีค่าควรอ่าน “หนังสือพิมพ์มีความสำคัญต่อการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ ของคนในสังคมได้ หนังสือพิมพ์เป็นสื่อกลางในการถ่ายทอด ข้อเท็จจริงของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในสังคมขณะนั้นออกมาใน ลักษณะของข่าวและการแสดงความคิดเห็นให้ประชาชนทราบ คนที่อ่านหนังสือพิมพ์เป็นประจำจะเป็นคนทันสมัย รู้เท่าทัน สถานการณ์” ๙. ข้อความนี้ผู้เขียนมีวิธีเสนอสารอย่างไร ? ก. แบบอธิบายตรงๆ ข. แบบอุปมาอุปไมย ค. แบบอารมณ์และความรู้สึกของผู้เขียน ง. แบบแก้ปัญหาด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ ๑๐. ข้อใดไม่ใช่การประเมินคุณค่าของเรื่องที่อ่าน ก. เรื่องนี้ให้ความรู้ถูกต้อง อธิบายให้เข้าใจได้ชัดเจน ข. การใช้ภาษางดงาม แพรวพราวด้วยการเล่นคำและโวหาร ค. คติธรรมที่ได้จากการอ่านเรื่องนี้สอนใจผู้คน ในวัยเรียนได้ดี ง.รูปเล่มกะทัดรัด ตัวหนังสือโต พิมพ์สีสวยงามน่าอ่านมาก เฉลย ๑. ค ๒. ง ๓. ก ๔. ข ๕. ข ๖. ง ๗. ข ๘. ก ๙. ค ๑๐. ง
๕๕ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔ รหัสวิชา ท๓๐๒๑๒ รายวิชาภาษาไทยเชิงวิเคราะห์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ อ่านจับประเด็นเห็นคุณค่า ภาคเรียนที่.....ปีการศึกษา............. เรื่องการเขียนกรอบความคิด ผังความคิด ช้องมาศ จารุพงษ์ทวิช เวลา ๓ คาบ .................................................................................................................................................................................................... ๑. ผลการเรียนรู้ อ่านเรื่องต่าง ๆ แล้วเขียนกรอบความคิด ผังความคิด บันทึกและย่อความได้ถูกต้อง ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ ด้านความรู้ (K) เขียนกรอบความคิดและผังความคิดได้ ๒.๒ ด้านทักษะกระบวนการ (P) ฝึกเขียนกรอบความคิดและผังความคิด ๒.๓ ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) มีความตั้งใจและเอาใจใส่ในการเขียนกรอบความคิดและผังความคิด ๓. สาระสำคัญ การอ่านจับใจความจากสื่อต่างๆ นั้น จะต้องรู้วิธีและเขียนกรอบแนวคิดหรือผังความคิดจากเรื่องที่อ่าน ๔. สาระการเรียนรู้ การอ่านจับใจความจากสื่อต่างๆ เช่น ข่าวสารจากสื่อสิ่งพิมพ์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ และแหล่งเรียนรู้ต่างๆ ในชุมชน บทความ นิทาน เรื่องสั้น นวนิยาย วรรณกรรมพื้นบ้าน วรรณคดีในบทเรียน บทโฆษณา สารคดี บันเทิงคดี ปาฐกถา พระบรมราโชวาท เทศนา คำบรรยาย คำสอน บทร้อยกรองร่วมสมัย บทเพลง บทอาเศียรวาท คำขวัญ ๕. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (เฉพาะที่เกิดในแผนการจัดการเรียนรู้นี้) ๕.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๕.๒ ความสามารถในการคิด ๕.๓ ความสามารถในการแก้ปัญหา ๕.๔ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕.๕ ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี ๖. จุดเน้นสู่การพัฒนาผู้เรียน ความสามารถและทักษะของผู้เรียนศตวรรษที่ ๒๑ (๓R ๘C ๒L) (เฉพาะที่เกิดในแผนการจัดการเรียนรู้นี้) R๑-Reading(อ่านออก) R๒-(W)Riting(เขียนได้) R๓-(A)Rithmetics(คิดเลขเป็น)
๕๖ C-๑ Critical thinking and problem solving คือ มีทักษะการคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และสามารถแก้ไขปัญหาได้ C-๒ Creativity and innovation คือ การคิดอย่างสร้างสรรค์และคิดเชิงนวัตกรรม C-๓ Cross-cultural understanding คือ ความเข้าใจในความแตกต่างของวัฒนธรรมและกระบวนการคิด ข้ามวัฒนธรรม C-๔ Collaboration teamwork and leadership คือ ความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะความเป็นผู้นำ C-๕ Communication information and media literacy คือ มีทักษะในการสื่อสารและการรู้เท่าทันสื่อ C-๖ Computing and IT literacy คือ มีทักษะการใช้คอมพิวเตอร์และรู้เท่าทันเทคโนโลยี C-๗ Career and learning skills คือ มีทักษะอาชีพและการเรียนรู้ C-๘ Compassion คือ มีความเมตตากรุณา มีคุณธรรม และมีระเบียบวินัย L-๑ Learning (ทักษะการเรียนรู้) L-๒ Leadership (ทักษะความเป็นผู้นำ) ๗. การบูรณาการตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ(เฉพาะที่เกิดในแผนการจัดการเรียนรู้นี้) บูรณาการหลักสูตรโรงเรียนมาตรฐานสากล (World class Standard School) IS ๑ การศึกษาค้นคว้าสร้างองค์ความรู้ (Research and Knowledge Formation) IS ๒ การสื่อสารและการนำเสนอ (Communication and Presentation) IS ๓ การนำความรู้ไปใช้บริการสังคม (Social Service Activity) บูรณาการกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง บูรณาการกับประชาคมอาเซียน บูรณาการกับค่านิยม ๑๒ ประการ มีความรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ซื่อสัตย์ เสียสละ อดทน มีอุดมการณ์ในสิ่งที่ดีงามเพื่อส่วนรวม กตัญญูต่อพ่อแม่ผู้ปกครอง ครูบาอาจารย์ ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรงและทางอ้อม รักษาวัฒนธรรมประเพณีไทยอันดีงาม มีศีลธรรม รักษาความสัตย์ หวังดีต่อผู้อื่น เผื่อแผ่และแบ่งปัน เข้าใจ เรียนรู้การเป็นประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขที่ถูกต้อง มีระเบียบวินัย เคารพกฎหมาย ผู้น้อยรู้จักการเคารพผู้ใหญ่ มีสติรู้ตัว รู้คิด รู้ทำ รู้ปฏิบัติตามพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
๕๗ รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงตามพระราชดำรัสของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รู้จักอดออมไว้ใช้เมื่อยามจำเป็น มีไว้พอกิน พอใช้ ถ้าเหลือ ก็แจกจ่ายจำหน่ายและพร้อมที่จะขยายกิจการเมื่อมีความพร้อม เมื่อมีภูมิคุ้มกันที่ดี มีความแข็งแรงทั้งร่างกายและจิตใจ ไม่ยอมแพ้ต่ออำนาจฝ่ายต่ำหรือกิเลส มีความละลายเกรงกลัวต่อบาปตามหลักของศาสนา คำนึงถึงประโยชน์ของส่วนรวมและของชาติมากกว่าผลประโยชน์ของตนเอง บูรณาการโรงเรียนวิถีพุทธ บูรณาการข้ามกลุ่มสาระการเรียนรู้(ระบุ)……………………. อื่น ๆ (ระบุ)............................................. ๘. ชิ้นงานหรือภาระงาน (หลักฐาน/ร่องรอยแสดงความรู้) ผังความคิดสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดอุดรธานี ๙. กิจกรรมการเรียนรู้ คาบที่ ๑ วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) ขั้นที่ ๑ กระตุ้นความสนใจ ครูติดแผนผังตัวละคร เสภาเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ให้นักเรียนดูบนกระดานแล้วให้นักเรียนช่วยกันอธิบายเชื่อมโยง ความสัมพันธ์ของตัวละครแต่ละตัว ขั้นที่ ๒ สำรวจค้นหา ๑. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม (กลุ่มเดิมจากแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๑) กำหนดหมายเลขประจำตัวให้สมาชิกแต่ละคนใน กลุ่มเป็นหมายเลข ๑-๔ ตามลำดับ แล้วให้นักเรียนแต่ละหมายเลขศึกษาความรู้เรื่อง การเขียนกรอบแนวคิดจากการ อ่าน จากหนังสือเรียน หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ห้องสมุด และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ ตามประเด็นที่กำหนดให้ ดังนี้ - หมายเลข ๑ ศึกษาความรู้เรื่อง ความหมายและความสำคัญของการเขียนกรอบแนวคิด - หมายเลข ๒ ศึกษาความรู้เรื่อง องค์ประกอบของการคิด - หมายเลข ๓ ศึกษาความรู้เรื่อง กระบวนการเขียนกรอบแนวคิดจากการอ่าน - หมายเลข ๔ ศึกษาความรู้เรื่อง ตัวอย่างการสังเคราะห์ความรู้จากการอ่านโดยใช้กรอบแนวคิด แล้วบันทึกความรู้ที่ได้จากการศึกษาลงในแบบบันทึกการอ่าน ๒. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด
๕๘ คำถามกระตุ้นความคิด • การเขียนกรอบแนวคิดจากการอ่านสามารถใช้แหล่งข้อมูลเพียงแหล่งเดียวได้หรือไม่ เพราะเหตุใด (การอ่านจากแหล่งข้อมูลเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับการเขียนกรอบแนวคิดความรู้บางเรื่องผู้อ่านต้องพิจารณาเนื้อหา สาระของแหล่งข้อมูลที่อ่านเป็นหลักว่ามีข้อมูลหรือสาระสำคัญครบถ้วนหรือไม่ แต่เพื่อเป็นการได้ข้อมูลครอบคลุมควร พิจารณาหรืออ่านข้อมูลจากแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย เพื่อจะได้ความรู้ ความคิด ทำความเข้าใจและเชื่อมโยงความรู้จาก แหล่งข้อมูลได้ครอบคลุมและสมบูรณ์) คาบที่ ๒ ขั้นที่ ๓ อธิบายความรู้ ๑. นักเรียนแต่ละหมายเลขนำความรู้ที่ได้จากการศึกษามาอธิบายให้เพื่อนในกลุ่มฟัง เรียงตามลำดับหมายเลข ๑-๔ ผลัดกันซักถามหากมีข้อสงสัย และผลัดกันอธิบายจนทุกคนมีความรู้ความเข้าใจชัดเจน ๒. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การเขียนกรอบแนวคิดจากการอ่าน ในประเด็นต่อไปนี้ - ความหมายและความสำคัญของการเขียนกรอบแนวคิด - องค์ประกอบของการคิด - กระบวนการเขียนกรอบแนวคิดจากการอ่าน - ตัวอย่างการสังเคราะห์ความรู้จากการอ่านโดยใช้กรอบแนวคิด ๓. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด • นักเรียนสามารถนำการเขียนกรอบแนวคิดมาประยุกต์ใช้ในการเรียนของนักเรียนได้อย่างไรบ้าง (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) คาบที่ ๓ ขั้นที่ ๔ ขยายความเข้าใจ ๑. นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันทำใบงานที่ ๔.๑ เรื่อง เล่าเรื่องเป็นภาพ และใบงานที่ ๔.๒ เรื่อง สร้างกรอบแนวคิดจาก ข้อมูล ๒. นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันตรวจสอบความถูกต้องของใบงานที่ ๓.๑-๓.๒ หากมีข้อบกพร่องให้ช่วยกันแก้ไขเติมเต็ม ให้สมบูรณ์ ขั้นที่ ๕ ตรวจสอบผล ๑. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานในใบงานที่ ๔.๑-๔.๒ หน้าชั้นเรียน โดยครูและเพื่อนนักเรียนช่วยกันตรวจสอบความถูกต้องและให้ข้อเสนอแนะ ๒. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด
๕๙ คำถามกระตุ้นความคิด การเขียนกรอบแนวคิดจากการอ่านมีประโยชน์ต่อนักเรียนอย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) • ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละคนทำสมุดบันทึกการอ่านในชีวิตประจำวัน โดยให้ครอบคลุมประเด็นตามที่กำหนด ดังนี้ ๑. การเขียนกรอบแนวคิดเรียงลำดับตามสาระสำคัญของเรื่อง ๒. การเขียนสังเคราะห์ความรู้ตามประเด็นจากเรื่องที่อ่าน ๓. การวิเคราะห์และประเมินการใช้ภาษา ๔. การใช้ภาษาในการเรียบเรียงข้อความการเสนอแนะในการนำไปใช้ ๑๐. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ ๑๐.๑ สื่อการเรียนรู้ ๑๐.๑.๑ หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ๑๐.๑.๑.๑ แววมยุรา เหมือนนิล. (๒๕๔๑). การอ่านจับใจความ. กรุงเทพฯ : ชมรมเด็ก. ๑๐.๑.๑.๒ ศิวกานท์ ปทุมสูติ. (๒๕๔๒). การอ่านเพื่อชีวิต. กรุงเทพฯ : บริษัทต้นอ้อ ๑๙๙๙. ๑๐.๑.๑.๓ สมบัติ จำปาเงิน. (๒๕๔๘). กลเม็ดการอ่านให้เก่ง. กรุงเทพฯ : สถาพรบุ๊คส์. ๑๐.๑.๑.๔ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (๒๕๔๕). เอกสารการสอนชุดวิชาการอ่านภาษาไทย หน่วยที่ ๑-๑๕. นนทบุรี : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. ๑๐.๑.๑.๑ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (๒๕๔๙). ประมวลสาระชุดวิชา ๑๐๑๖๑ ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร. พิมพ์ครั้งที่ ๕. นนทบุรี : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. ๑๐.๑.๑.๑ สุพรรณี วราทร. (๒๕๔๕). การอ่านอย่างมีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ : โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ๑๐.๑.๒ ผังตัวละคร เสภาเรื่อง ขุนช้าง-ขุนแผน ๑๐.๑.๓ ใบงานที่ ๔.๑ เรื่อง เล่าเรื่องเป็นภาพ ๑๐.๑.๔ ใบงานที่ ๔.๒ เรื่อง สร้างกรอบแนวคิดจากข้อมูล ๑๐.๒ แหล่งการเรียนรู้ ๑๐.๒.๑ ห้องสมุด ๑๐.๒.๑ แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.trueplookpanya.com/true/blog_diary_detail.php?diary_id=๑๕๖๙&friend_blog_id= ๒๒๔๑๙ - http://en.wikipedia.org/wiki/Mind_map - http://www.mindmapping.com
๖๐ ๑๑. การวัดและประเมินผล การวัดผลประเมินผล วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมิน ด้านความรู้ ศึกษาใบความรู้เรื่อง การเขียนกรอบความคิด ใบความรู้เรื่อง การเขียนกรอบ ความคิด มีความรู้ความเข้าใจ ร้อยละ ๙๐ ด้านทักษะกระบวนการ ใบงานที่ ๔.๑ ใบงานที่ ๔.๒ ประเมินการนำเสนอผลงาน ใบงานที่ ๔.๑ บงานที่ ๔.๒ แบบประเมินการ นำเสนอผลงาน ร้อยละ ๖๐ ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ ๖๐ ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ ๖๐ ผ่านเกณฑ์ ด้านคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ความเอาใจใส่ในการทำ ใบงานและการนำเสนอ ผลงาน สังเกตพฤติกรรม มีความเอาใจใส่ในการทำใบ งานและการนำเสนอผลงาน ร้อยละ ๙๐ ๑๒. ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะของผู้ที่ได้รับมอบหมายจากหัวหน้าสถานศึกษา ๑๒.๑ ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ๑. ได้ทำการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้แล้ว เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง ๒. การจัดกิจกรรมได้นำเอากระบวนการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป ๓. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ นำไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนนำไปใช้ ๔. ข้อเสนอแนะอื่นๆ .................................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ............................................... (นางจุฬาลักษณ์ บุญไชย) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
๖๑ ๑๒.๒ ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะของหัวหน้าสถานศึกษา/ผู้ที่ได้รับมอบหมาย ๑. ได้ทำการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้แล้ว เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง ๒. การจัดกิจกรรมได้นำเอากระบวนการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป ๓. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ นำไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนนำไปใช้ ๔. ข้อเสนอแนะอื่นๆ ............................................................................................................................. ....................................................................... .................................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ............................................... (นายสุรเชษฐ์ ภาคำ) ตำแหน่ง รองผู้อำนวยการ กลุ่มบริหารวิชาการ
๖๒ ๑๓. บันทึกผลหลังการสอน ๑๓.๑ สรุปผลการเรียนการสอน ๑. นักเรียนจำนวน.....................คน ผ่านจุดประสงค์การเรียนรู้...........................คน คิดเป็นร้อยละ........................... ไม่ผ่านจุดประสงค์........................................คน คิดเป็นร้อยละ........................... ๒. นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจ (K) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ๓. นักเรียนมีความรู้เกิดทักษะ (P) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ๔. นักเรียนมีเจตคติ/คุณลักษณะอันพึงประสงค์(A) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ๑๓.๒ ปัญหา/อุปสรรค/แนวทางแก้ไข …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ๑๓.๓ ข้อเสนอแนะ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ........................................................ (นางช้องมาศ จารุพงษ์ทวิช) ตำแหน่งครู วิทยฐานะครูชำนาญการพิเศษ
๖๓ ภาคผนวก
๖๔ แบบประเมินสมุดบันทึกการอ่านในชีวิตประจำวัน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑ การเขียนกรอบแนวคิดเรียงลำดับตามสาระสำคัญของเรื่อง ๒ การเขียนสังเคราะห์ความรู้ตามประเด็นจากเรื่องที่อ่าน ๓ การวิเคราะห์และประเมินการใช้ภาษา ๔ การใช้ภาษาในการเรียบเรียงข้อความ ๕ การเสนอแนะในการนำไปใช้ รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = ๔ ดี = ๓ พอใช้ = ๒ ปรับปรุง = ๑ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๘ - ๒๐ ดีมาก ๑๔ - ๑๗ ดี ๑๐ - ๑๓ พอใช้ ต่ำกว่า ๑๐ ปรับปรุง
๖๕ เอกสารประกอบการสอน ผังตัวละคร เสภาเรื่อง ขุนช้าง-ขุนแผน ขุนไกร นางทอง ประศรี พันศร โยธา นางศรี ประจัน ขุนศรี วิชยั นางเทพ ทอง พลายแก้ว (ขุนแผน) พิมพิลาไลย (วันทอง) ขุนช้าง นำงลำวทอง นำงบัวคลี่ นำงแก้วกิริยำ พลำยงำม (จมื่นไวยฯ) นำงศรีมำลำ นำงสร้อยฟ้ำ พลำยเพชร พลำยยง พลำยชุมพล
๖๖ ใบงานที่ ๔.๑ เรื่อง เล่าเรื่องเป็นภาพ คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนกรอบแนวคิดจากข้อมูลที่นักเรียนค้นคว้า
๖๗ ใบงานที่ ๔.๑ เรื่อง เล่าเรื่องเป็นภาพ คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนกรอบแนวคิดจากข้อมูลที่นักเรียนค้นคว้า (ตัวอย่าง) (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) เฉลย ความส าคัญของการ เขียนกรอบแนวคิด ช่วยในการสรุป เนื้อหาจาก ต ารา ช่วยพัฒนา ความคิดแบบมี วิจารณญาณ มารยาทในการเขียน กรอบแนวคิด ต้องบอกแหล่งที่มา ของข้อมูลเดิมเสมอ ไม่เขียนโดยใช้อารมณ์ ส่วนตัวเป็นบรรทัดฐาน ไม่เขียนเพื่อมุ่งเน้น ท าลายผู้อื่นต่อตนเอง และผู้อื่น รักษาความสะอาด เรียบร้อย เขียนด้วย ลายมือที่อ่านง่าย ไม่คัดลอกบทความ หรือเนื้อหาตอนใด ตอนหนึ่งมาโดย เจ้าของเรื่องไม่อนุญาต รูปแบบการเขียน กรอบแนวคิด แผนภูมิเวนน์ ผังก้างปลา ผังใยแมงมุม แนวทางการเขียน กรอบแนวคิด อ่านเนื้อเรื่องให้ละเอียด เพื่อมองหาประเด็นที่ ส าคัญต่างๆ ของเรื่อง จับหัวข้อหรือประเด็นรอง คิดหาหัวเรื่องที่ครอบคลุม ความส าคัญของเนื้อเรื่อง ทั้งหมด จัดแยกเนื้อหาสาระให้ เป็นหมวดหมู่ พยายามให้ รายละเอียดเพิ่มเติม ขยายต่อไปในแต่ละ หัวข้อรอง การเขียน กรอบ แนวคิด
๖๘ ใบงานที่ ๔.๒ เรื่อง การเขียนผังความคิด คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนผังความคิด เรื่อง ”สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดอุดรธานี” อย่างน้อย ๔ แห่ง
๖๙ แบบประเมินการนำเสนอผลงาน คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑ เนื้อหาละเอียดชัดเจน ๒ ความถูกต้องของเนื้อหา ๓ ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย ๔ ประโยชน์ที่ได้จากการนำเสนอ ๕ วิธีการนำเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสมบูรณ์ชัดเจน ให้ ๔ คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องบางส่วน ให้ ๓ คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องเป็นส่วนใหญ่ ให้ ๒ คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องมาก ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๘ - ๒๐ ดีมาก ๑๔ - ๑๗ ดี ๑๐ - ๑๓ พอใช้ ต่ำกว่า ๑๐ ปรับปรุง
๗๐ แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑ การแบ่งหน้าที่กันอย่างเหมาะสม ๒ ความร่วมมือกันทำงาน ๓ การแสดงความคิดเห็น ๔ การรับฟังความคิดเห็น ๕ ความมีน้ำใจช่วยเหลือกัน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ ๑ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๘ - ๒๐ ดีมาก ๑๔ - ๑๗ ดี ๑๐ - ๑๓ พอใช้ ต่ำกว่า ๑๐ ปรับปรุง
๗๑ แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ๑.๑ ยืนตรงเมื่อได้ยินเพลงชาติ ร้องเพลงชาติได้ และอธิบาย ความหมายของเพลงชาติ ๑.๒ ปฏิบัติตนและชักชวนผู้อื่นปฏิบัติตามสิทธิและหน้าที่ของพลเมือง ๑.๓ ให้ความร่วมมือ ร่วมใจ ในการทำกิจกรรมกับสมาชิกในโรงเรียน ชุมชนและสังคม ๑.๔ เป็นผู้นำหรือเป็นแบบอย่างในการจัดกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน ชุมชน และสังคม ชื่นชม ปกป้องความเป็นชาติไทย ๑.๕ เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักของ ศาสนาและเป็นตัวอย่างที่ดีของศาสนิกชน ๑.๖ เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ สถาบันพระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนและชุมชนจัดขึ้น ชื่นชมในพระราชกรณียกิจพระปรีชาสามารถของพระมหากษัตริย์ และพระราชวงศ์ ๒. ซื่อสัตย์ สุจริต ๒.๑ ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง ๒.๒ ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ละอาย และเกรงกลัวที่จะกระทำความผิด ทำตามสัญญาที่ตนให้ไว้กับเพื่อน พ่อแม่ หรือผู้ปกครอง และ ครูเป็นแบบอย่างที่ดีด้านความซื่อสัตย์ ๒.๓ ปฏิบัติตนต่อผู้อื่นด้วยความซื่อตรง ไม่หาประโยชน์ในทางที่ ไม่ถูกต้องและเป็นแบบอย่างที่ดีแก่เพื่อนด้านความซื่อสัตย์ ๓. มีวินัย รับผิดชอบ ๓.๑ ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว โรงเรียน และสังคม ไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น ตรงต่อเวลาในการ ปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน และรับผิดชอบ ในการทำงาน ปฏิบัติเป็นปกติวิสัยและเป็นแบบอย่างที่ดี ๔. ใฝ่เรียนรู้ ๔.๑ แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ ๔.๒ มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ ๔.๓ สรุปความรู้ได้อย่างมีเหตุผล
๗๒ แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์(ต่อ) คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน ๔ ๓ ๒ ๑ ๕. อยู่อย่างพอเพียง ๕.๑ ใช้ทรัพย์สินของตนเอง เช่น สิ่งของ เครื่องใช้ ฯลฯ อย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี และใช้เวลาอย่างเหมาะสม ๕.๒ ใช้ทรัพยากรของส่วนรวมอย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษา ดูแลอย่างดี ๕.๓ ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วยความรอบคอบ มีเหตุผล ๕.๔ ไม่เอาเปรียบผู้อื่น และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน พร้อมให้อภัยเมื่อ ผู้อื่นกระทำผิดพลาด ๕.๕ วางแผนการเรียน การทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันบนพื้นฐาน ของความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร ๕.๖ รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง ทางสังคม และสภาพแวดล้อม ยอมรับ และปรับตัว อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข ๖. มุ่งมั่น ในการทำงาน ๖.๑ เอาใจใส่ต่อการปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย ๖.๒ ตั้งใจและรับผิดชอบในการทำงานให้สำเร็จ ๖.๓ ปรับปรุงและพัฒนาการทำงานอย่างรอบคอบ ๖.๔ ทุ่มเท ทำงาน อดทน ไม่ท้อต่อปัญหาและอุปสรรค ๖.๕ พยายามแก้ปัญหาและอุปสรรคในการทำงานให้สำเร็จ ๖.๖ ชื่นชมผลงานความสำเร็จด้วยความภาคภูมิใจ ๗. รักความเป็นไทย ๗.๑ มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย ๗.๒ เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย ๘. มีจิตสาธารณะ ๘.๑ รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน ๘.๒ อาสาทำงาน ช่วยคิด ช่วยทำ แบ่งปันสิ่งของ ทรัพย์สิน และอื่นๆ พร้อมช่วยแก้ปัญหา ๘.๓ ดูแล รักษาทรัพย์สินของห้องเรียน โรงเรียน ชุมชน ๘.๔ เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ของโรงเรียน ชุมชนเพื่อแก้ปัญหาหรือร่วมสร้างสิ่งที่ดีงามตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................
๗๓ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ ๔ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ ๓ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ ๒ คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ ๑ คะแนน
๗๔