ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 บทนำ โครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านการส่งเสริมสุขภาพ” จากโรงเรียนชุมชนด่านวิทยา โรงเรียนระดับประถมศึกษา โรงเรียนระดับมัธยมศึกษา จังหวัด อุตรดิตถ์ สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 ชื่อผู้บริหารโรงเรียน นายวสันต์ ศิริกุล เบอร์โทรศัพท์ 085-6038177 ชื่อครูที่ปรึกษาโครงงาน 1.นายดำรงค์ นวลสีใส เบอร์โทรศัพท์ 097-9374232 2.นางวันเพ็ญ แกล้วกสิกรรม เบอร์โทรศัพท์ 087-5248165 ชื่อโครงงาน สบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ ชื่อ-สกุล นักเรียน 1. เด็กหญิงจิรัชญา บุตรสันเทียะ 2. เด็กหญิงฐิติวรดา วัดพ่วงแก้ว 3. เด็กหญิงฐิตารัตน์ คำหลวง 4. เด็กหญิงจันทรัสม์ พละทรัพย์ 5. เด็กชายปุรเชษฐ์ ศรีลักษณ์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ระยะเวลาและสถานที่ดำเนินงาน ปีการศึกษา 2566 และดำเนินงานกับนักเรียนโรงเรียนชุมชนด่านวิทยา
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 บทคัดย่อ จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโควิด-19 มีแนวโน้มที่ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง กระทรวง สาธารณสุขจึงประกาศให้โรคติดเชื้อโควิด-19 เป็นโรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวัง ซึ่งการป้องกันตัวเองให้ดีที่สุด เว้นระยะห่าง ใส่หน้ากากอนามัย ล้างมือบ่อย ๆ โดยใช้สบู่หรือเจลล้างมือที่มีส่วนผสมหลักเป็นแอลกอฮอล์ เพื่อลดโอกาสการแพร่ระบาดของโรคติดต่อโรคติดเชื้อโควิด-19 และโรคมือ เท้า ปาก ยังแพร่ระบาดในกลุ่ม เด็กเล็กเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปี ผู้ติดเชื้อส่วนใหญ่มักไม่แสดงอาการป่วย หรืออาจพบอาการเพียงเล็กน้อย เช่น มี ไข้ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ปวดเมื่อย เป็นต้น โดยจะปรากฏอาการดังกล่าวอยู่ 3-5 วัน แล้วหายได้เอง หรือมีอาการ ไข้ ร่วมกับตุ่มพองเล็กๆ เกิดขึ้นที่ผิวหนังบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และในปาก โดยตุ่ม แผลในปาก ส่วนใหญ่พบที่ เพดานอ่อนลิ้น กระพุ้งแก้ม เป็นสาเหตุให้เด็กไม่ดูดนม ไม่กินอาหารเพราะเจ็บ อาจมีน้ำลายไหล ในบางราย อาจไม่พบตุ่มพองแต่อย่างใด แต่บางรายจะมีอาการรุนแรง ขึ้นอยู่กับชนิดของไวรัสที่มีการติดเชื้อ เชื้อไวรัสเข้า สู่ร่างกายทางปากโดยตรง โดยเชื้อจะติดมากับมือ ภาชนะที่ใช้ร่วมกัน เช่น ช้อนแก้วน้ำ หรือของเล่น ที่ปนเปื้อนน้ำมูก น้ำลาย น้ำจากตุ่มพอง แผลในปาก หรืออุจจาระของผู้ป่วยที่มีเชื้อไวรัสอยู่ อีกทั้งโรงเรียนมี นโยบายล้างมือก่อนรับประทานอาหารกลางวัน ก่อนขึ้นอาคารเรียน และก่อนเข้าเรียน เพื่อส่งเสริมให้นักเรียน มีสุขอนามัยที่ดีแก่ตนเอง แต่พบว่า สบู่ล้างมือหรือเจลแอลกอฮอล์ไม่เพียงพอหมดเร็วมากและเป็นการเพิ่ม ภาระในการจัดหาสบู่ล้างมือหรือหรือเจลแอลกอฮอล์มาให้บริการ จากเหตุผลและปัญหาดังกล่าวจึงทำให้ผู้ทำ โครงงานมีแนวคิดความสนใจที่จะนำสมุนไพรมาเป็นส่วนผสมการทำสบู่เหลวล้างมือ จึงได้ศึกษาค้นคว้าจา แหล่งเรียนรู้ สอบถามผู้ปกครอง ปราชญ์ชาวบ้าน พบว่า มีการนำมะขามเปียก มะกรูด ที่มีรสเปรี้ยว มาใช้ทำ ความสะอาดมือหรือผิวกาย และเป็นพืชที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น ครัวเรือน และยังพบอีกว่าผู้เฒ่าผู้แก่ใช้น้ำซาว ข้าวล้างหน้าในตอนเช้า เพราะน้ำซาวข้าวทำให้ผิวหน้าไม่ตึง ช่วยชะล้างเอาสิ่งสกปรกออกจากใบหน้า ดังนั้น จึงทำสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ เพื่อส่งเสริมให้ นักเรียนมีสุขอนามัยที่ดีเป็นภูมิคุ้มกันโรคระบาด เพื่อผลิตสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าวและผสมสมุนไพรใน ท้องถิ่น และนำความรู้ที่ได้ขยายผลการดำเนินงานสู่ชุมชนได้เพื่อสำรวจความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้าง มือ ได้สบู่เหลวที่สามารถใช้ทำความสะอาดล้างมือได้ โดยมีกลิ่นหอม ฟองนุ่ม ชุ่มชื่น ผิวไม่แห้งตึง และใช้ขจัด คราบสกปก ผิวมือสะอาด มีสีสันที่เป็นธรรมชาติ ไม่ส่วนผสมของสารเคมีที่เป็นอันตรายต่อผิว เช่น สารกันบูด สารเร่งฟองเร่งขาว และป้องกันเชื้อไวรัส covid 19 โรคมือ เท้า ปาก ได้และมีผลการประเมินความพึงพอใจ โดยภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก (ค่าเฉลี่ย= 4.52) เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า มีประโยชน์ต่อชุมชน มี ค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 1 (ค่าเฉลี่ย= 4.92) รองลงมา คือ ลักษณะของสบู่เหลวล้างมือ มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 2 (ค่าเฉลี่ย= 4.56) รองลงมา คือ ประสิทธิภาพในการทำความสะอาด มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 3 (ค่าเฉลี่ย= 4.54) รองลงมา คือ ความคิดสร้างสรรค์ในการแปรรูปผลิตภัณฑ์ มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 4 (ค่าเฉลี่ย= 4.49) รองลงมา คือ กลิ่นของสบู่เหลวล้างมือ มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 5 (ค่าเฉลี่ย= 4.44) รองลงมา คือ ความชุ่ม ชื้นของผิวหลังใช้ มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 6 (ค่าเฉลี่ย= 4.34) และรองลงมา คือ รูปลักษณ์ของบรรจุภัณฑ์ มี ค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 7 (ค่าเฉลี่ย= 4.32)
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 กิตติกรรมประกาศ โครงงานสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ จะสำเร็จลุล่วงไม่ได้หากว่าไม่ได้รับความอนุเคราะหจากบุคคลหลาย ๆ ทาน โดยเฉพาะอยางยิ่ง ผูอำนวยการ โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา นายวสันต์ ศิริกุล และครูที่ปรึกษาการทำโครงงาน นายดำรงค์ นวลสีใส นางวันเพ็ญ แกล้วกสิกรรม ที่เสียสละเวลาใหความชวยเหลือและคำปรึกษา ใหความรูเพิ่มเติม ใหคำแนะนำตรวจทานและ แกไขขอบกพรองดวยความเอาใจใส ทุมเท อยางตอเนื่อง จนกระทั่งโครงงานสุขภาพนักเรียน ดานสงเสริม สุขภาพ เรื่องสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ เสร็จสม บูรณ ตลอดจนขอขอบคุณผูปกครองและชุมชน ที่มีสวนชวยเหลือในการดำเนินโครงงานในครั้งนี้หากมีขอผิด พลาดประการใดทางคณะผูจัดทำใครขอกราบอภัยและขอขอบพระคุณเปนอยางสูงไว ณ โอกาสนี้ดวย คณะผูจัดทำขอขอบคุณทุก ๆ ทาน ที่มีสวนชวยใหการประกวดโครงงานสุขภาพนักเรียน ดานสงเสริม สุขภาพ เรื่องสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ ประสบความสำเร็จดวยดี และหวังอยางยิ่งวารายงานฉบับนี้จะเปนประโยชนตอผูที่ตองการศึกษาหาความรู และสามารถนำไปเปนแนวทางใหกับผูที่สนใจศึกษาตอไป คณะผู้จัดทำโครงงาน
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 สารบัญ เรื่อง หน้า หลักการและเหตุผล 1 วัตถุประสงค์ 1 สมุติฐาน 1 กลุ่มเป้าหมาย 2 แผนการปฏิบัติงาน 2 วิธีการดำเนินงาน 6 ผลงานดำเนินงาน 8 รูปแบบการขายผลสู่ชุมชน 10 สรุปผลและข้อเสนอแนะ 11 รูปภาพกิจกรรมการดำเนินงาน 12 บรรณานุกรม 18
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 1 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 หลักการและเหตุผล จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโควิด-19 มีแนวโน้มที่ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง กระทรวง สาธารณสุขจึงประกาศให้โรคติดเชื้อโควิด-19 เป็นโรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวัง ซึ่งการป้องกันตัวเองให้ดีที่สุด เว้นระยะห่าง ใส่หน้ากากอนามัย ล้างมือบ่อย ๆ โดยใช้สบู่หรือเจลล้างมือที่มีส่วนผสมหลักเป็นแอลกอฮอล์ เพื่อลดโอกาสการแพร่ระบาดของโรคติดต่อโรคติดเชื้อโควิด-19 โรคมือ เท้า ปาก เป็นเชื้อไวรัสในกลุ่ม Enterovirus ซึ่งพบเฉพาะในมนุษย์เท่านั้น ลักษณะของโรค ส่วนใหญ่พบในเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปี ผู้ติดเชื้อส่วนใหญ่มักไม่แสดงอาการป่วย หรืออาจพบอาการเพียงเล็กน้อย เช่น มีไข้ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ปวดเมื่อย เป็นต้น โดยจะปรากฏอาการดังกล่าวอยู่ 3-5 วัน แล้วหายได้เอง หรือมี อาการไข้ ร่วมกับตุ่มพองเล็กๆ เกิดขึ้นที่ผิวหนังบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และในปาก โดยตุ่ม แผลในปาก ส่วนใหญ่ พบที่เพดานอ่อนลิ้น กระพุ้งแก้ม เป็นสาเหตุให้เด็กไม่ดูดนม ไม่กินอาหารเพราะเจ็บ อาจมีน้ำลายไหล ในบาง รายอาจไม่พบตุ่มพองแต่อย่างใด แต่บางรายจะมีอาการรุนแรง ขึ้นอยู่กับชนิดของไวรัสที่มีการติดเชื้อ เชื้อไวรัส เข้าสู่ร่างกายทางปากโดยตรง โดยเชื้อจะติดมากับมือ ภาชนะที่ใช้ร่วมกัน เช่น ช้อนแก้วน้ำ หรือของเล่น ที่ปนเปื้อนน้ำมูก น้ำลาย น้ำจากตุ่มพอง แผลในปาก หรืออุจจาระของผู้ป่วยที่มีเชื้อไวรัสอยู่ทั้งนี้ เชื้ออาจอยู่ใน อุจจาระของผู้ป่วยได้เป็นเดือน (พบมากในระยะสัปดาห์แรก) ทําให้ผู้ป่วยยังคงสามารถแพร่กระจายเชื้อได้ อีกทั้งโรงเรียนชุมชนด่านวิทยา มีนโยบายให้นักเรียนล้างมือก่อนขึ้นอาคารเรียน ก่อนเข้าเรียน และ ก่อนรับประทานอาหารกลางวัน เพื่อความปลอดภัยและส่งเสริมการมีสุขอนามัยที่ดีของนักเรียน แต่จากการ สังเกต พบว่า สบู่ล้างมือหรือเจลแอลกอฮอล์ไม่เพียงพอหมดเร็วมากและเป็นการเพิ่มภาระในการจัดหาสบู่ล้าง มือหรือหรือเจลแอลกอฮอล์มาให้บริการ จากเหตุผลดังกล่าว คณะผู้จัดทำจึงมีความสนใจสร้างผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดมือ โดยได้ศึกษา ค้นคว้าและแหล่งเรียนรู้ สอบถามผู้ปกครอง ปราชญ์ชาวบ้าน พบว่า มีการนำมะขามเปียก มะกรูด ที่มีรสเปรี้ยว มาใช้ทำความสะอาดมือหรือผิวกาย และเป็นพืชที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น ครัวเรือน และยังพบอีกว่า ผู้เฒ่าผู้แก่ใช้น้ำซาวข้าวล้างหน้าในตอนเช้า เพราะน้ำซาวข้าวทำให้ผิวหน้าไม่ตึง ช่วยชะล้างเอาสิ่งสกปรกออก จากใบหน้า ดังนั้นผู้จัดทำโครงงานต้องการนำน้ำซาวข้าว และมะขามเปียก มะกรูด วานห่าง มาทำเป็นสบู่ ล้างมือใช้กับนักเรียนโรงเรียนชุมชนด่านวิทยา และนักเรียนสามารถนำความรู้ในการผลิตสบู่ไปผลิตสบู่ให้เองใน ครอบครัว พร้อมทั้งสามารถขยายผลเผยแพร่ต่อชุมชนและสังคมต่อไปได้ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีสุขอนามัยที่ดีเป็นภูมิคุ้มกันโรคระบาด 2. เพื่อผลิตสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าวและผสมสมุนไพรในท้องถิ่น และนำความรู้ที่ได้ขยายผลการ ดำเนินงานสู่ชุมชนได้ 3. เพื่อสำรวจความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้างมือที่ผลิตจากพืชในท้องถิ่นของโครงงาน สมมติฐาน ได้สบู่เหลวล้างมือช่วยบำรุงผิวมือและสามารถทำความสะอาดล้างมือได้
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 2 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 ตัวแปรที่ใช้ในการศึกษา ตัวแปรต้น สบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ ตัวแปรตาม สบู่เหลวล้างมือที่ทำความสะอาดล้างมือได้ กลิ่นหอม ผิวไม่แห้งตึง และป้องกันโรคติดต่อ จากใช้มือสัมผัสได้ กลุ่มเป้าหมาย นักเรียนโรงเรียนชุมชนด่านวิทยา ระดับอนุบาล 2 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 และขยายผลไปยัง ผู้ปกครองนักเรียนและชุมชน ปีการศึกษา 2566 แผนการปฏิบัติงาน ตารางที่ 1 แสดงแผนการปฏิบัติงานของโครงงาน ที่ กิจกรรม ระยะเวลาดำเนินการ ผู้รับผิดชอบ 1 1. วิเคราะห์ปัญหา 2. คิดหัวข้อโครงงานหรือชื่อโครงงาน 3. ปรึกษาครูที่ปรึกษาโครงงาน 29 พ.ค. – 2 มิ.ย. 66 ครูและนักเรียน 2 ศึกษาที่มาความสำคัญและรวบรวมข้อมูล 29 พ.ค. – 6 มิ.ย. 66 ครูและนักเรียน 3 วางแผนและออกแบบการจัดทำโครงงาน 1. หาวัสดุที่ตองใช 2. ปลูกจิตสำนึกสุขอนามัยที่ดีในการป้องกันการ แพร่ระบาดของโรค 7 - 9 มิ.ย. 66 ครูและนักเรียน 4 ลงมือดำเนินโครงงาน 1. ลงมือทำผลิตภัณฑ 2. แกไขจุดบกพรอง 12 - 29 มิ.ย. 66 นักเรียน 5 ประเมินโครงงาน 1. ขยายผลการดำเนินการสูชุมชน 2. ประเมินผลความพึงพอใจ 29 มิ.ย. - 4 ก.ค. 66 นักเรียน 6 สรุปผลและอภิปรายโครงงาน 5 – 7 ก.ค. 66 ครูและนักเรียน 7 นำเสนอโครงงาน 5 – 7 ก.ค. 66 นักเรียน
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 3 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 เอกสารที่เกี่ยวของ รูปแบบการป้องกันตัวจากไวรัส มีวิธีการป้องกันดังนี้ (โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช) 1. ล้างมือบ่อย ๆ – ล้างมือบ่อย ๆ ถูให้สะอาดทุกซอกทุกมุม แนะนำให้ล้างด้วยน้ำสบู่ หรือถ้าเป็นเจ ลล้างมือก็ต้องมีส่วนผสมของแอลกอฮอล์อย่างน้อย 70% วิธีนี้จะช่วยฆ่าเชื้อไวรัสที่อาจแฝงอยู่บนมือของคุณได้ 2. เว้นระยะห่างทางสังคม (Social Distancing) – อยู่ให้ห่างจากคนที่จามหรือไอที่ระยะ 1-3 เมตร เพื่อความปลอดภัยสูงสุด เพราะทุกครั้งที่มีการจามหรือไอ จะมีละอองฝอยเล็ก ๆ กระจายออกมาจากจมูกหรือ ปาก ซึ่งอาจมีไวรัสโคโรน่าหรือไวรัสชนิดอื่น ๆ ตามมาก็ได้ ถ้าคุณอยู่ใกล้คนที่จามหรือไอมากเกินไป คุณก็จะ สูดเอาฝอยละอองที่ว่านี้เข้าไป และถ้าคนที่จามหรือไอมีเชื้อ COVID-19 คุณก็จะมีโอกาสติดแน่นอน นอกจากนี้ Social Distancing ก็ยังหมายถึงการลดกิจกรรมทางสังคม หลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีคนแน่นหนา และเลี่ยง กิจกรรมที่มีคนรวมตัวกันมาก ๆ (mass gathering) ด้วย 3. เลี่ยงการสัมผัสตา จมูก และปาก – มือที่เราหยิบจับสิ่งของอาจจะสัมผัสไวรัสโดยที่เราไม่รู้ตัว ซึ่ง เมื่อไวรัสปนเปื้อนมาแล้วก็จะแพร่เชื้อผ่านตา จมูก หรือปากของเรา ทำให้ไวรัสเข้าสู่ร่างกายและคุณป่วยได้ ดังนั้นอย่าจับตา จมูก และปากโดยที่ไม่ได้ล้างมือเป็นอันขาด 4. ปิดปากและจมูกเมื่อจามหรือไอ – สอดส่องดูแลสุขอนามัยของคุณและคนใกล้ตัว ปิดปากและจมูก ด้วยกระดาษทิชชู่ทุกครั้งที่จามหรือไอ จากนั้นก็ให้ทิ้งทันที เพราะฝอยลออองจากการจามหรือไอเป็นตัวแพร่ เชื้อไวรัสชั้นดี ซึ่งหากคุณทำตามนี้แล้วก็จะป้องกันผู้คนรอบข้างไม่ให้ติดไข้ ติดหวัด หรือติด COVID-19 จาก คุณได้ 5. ถ้ามีไข้ ไอ และหายใจลำบาก ให้พบแพทย์ทันที – ถ้ารู้สึกไม่สบายให้อยู่บ้านเท่านั้น ถ้ามีไข้ ไอ และอาการหายใจลำบากให้พบแพทย์ทันที แนะนำให้โทรสอบถามทางโรงพยาบาลก่อนเพื่อขอคำแนะนำและ แนวทางกางปฏิบัติตัวเพื่อปกป้องตัวคุณเองและป้องกันไม่ให้คนอื่นติดเชื้อ 6. เลี่ยงการเดินทาง – เลี่ยงการเดินทางไปในพื้นที่เสี่ยง ถ้าจะให้ดีอยู่แต่บ้านจะปลอดภัยที่สุด 7. ดูแลตัวเองเมื่อออกนอกบ้าน – สวมหน้ากากอนามัยทุกครั้งที่ใช้บริการรถโดยสาธารณะ ทั้งรถไฟฟ้า MRT, BTS รถเมล์ รถจักรยานยนต์ หรือแม้กระทั่งแท็กซี่กับแกรบ (Grab) พกเจลล้างมือที่มี ส่วนผสมของแอลกอฮอล์อย่างไม่ต่ำกว่า 70% เพื่อทำความสะอาดมือที่สัมผัสกับราวโหนรถเมล์ ที่จับบน รถไฟฟ้า และรถบริการส่วนบุคคลต่าง ๆ 8. เลี่ยงการใกล้ชิดกับสัตว์ – ไม่ควรใกล้ชิดหรือสัมผัสสัตว์ต่าง ๆ โดยไม่มีการป้องกัน เพราะอาจจะ เพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อได้ 9. ใส่ใจเรื่องการทานอาหาร – กินอาหารที่สุกและสะอาด ห้ามแชร์อาหาร หรือใช้ช้อนส้อม จานชาม และหลอดเดียวกัน กินอาหารจานเดียวของใครของเรา 10. รักษาสุขภาพให้ดีอยู่เสมอ – รักษาร่างกายให้แข็งแรงด้วยการทานอาหารที่มีประโยชน์ให้ครบทั้ง 5 หมู่ ออกกำลังกายเป็นประจำ และนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ 11.พบใครไม่กักตัว โทรแจ้งสายด่วนควบคุมโรคทันที – หากเพื่อนบ้านของคุณเพิ่งกลับจากประเทศ กลุ่มเสี่ยงแต่ไม่กักตัว 14 วัน สามารถโทรแจ้งสายด่วนควบคุมโรคได้ทันทีที่ 1422 แต่หากโทรไม่ติดให้แจ้ง เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลใกล้บ้านแทน 12. ติดตามข่าวสารและให้ความรู้พนักงาน – สำหรับเจ้าของธุรกิจ ควรติดตามข่าวสารและอัพเดต ข้อมูลเป็นประจำเพื่อให้ความรู้พนักงานในการดูแลและป้องกันตัวเองจาก COVID-19 อย่างถูกต้อง รวมถึงแจ้ง แผนความต่อเนื่องทางธุรกิจในการรับมือ COVID-19 ของร้านเพื่อลดความตื่นตระหนก
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 4 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 คุณสมบัติของมะขาม มะขามเปียก เป็นมะขามเปรี้ยวที่ใช้ในการชูรสอาหาร และเป็นสมุนไพร ในมะขามเปรี้ยวจะมีกรดผลไม้หรือ กรดอินทรีย์หรือ AHA เช่น กรดซิตริค (citric acid) กรดทาร์ทาริค (tartaric acid) กรด มาลิค (malic acid) เป็นต้น มะขามเปียกเมื่อคั้นน้ำมีเนื้อปนมาด้วย มี คุณสมบัติชำระล้างความสกปรกรูขุมขน คราบไขมันบนผิวหนังได้ดีมาก (http://th.wikipedia.org/wiki/ ) สาหรับผู้ที่มีผิวมัน สามารถใช้ มะขามเปียกล้างหน้าแทนสบู่ได้ หรือใช้มะขามล้างสบู่มีความเป็นด่าง เพื่อให้กรดจากผลไม้สะเทินผิวให้ได้ pH 5.5-6.5 แต่ไม่ควรใช้กับคนผิว แห้ง เพราะจะทำให้ผิวแห้งจนเกินไป ถ้าคนผิวแห้งต้องการใช้ให้เติมนม หรือน้ำผึ้งเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น สรรพคุณและประโยชน์ของมะกรูด มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง มะกรูดมีสารต้านอนุมูลอิสระสูง จึงมีส่วนช่วยสร้างเสริมภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกาย และช่วยหยุดการ เจริญเติบโตและยับยั้งการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง มีฤทธิ์ต้านเชื้ออีโคไล ฤทธิ์ของน้ำมะกรูด เหมาะสำหรับ เป็นน้ำยาล้างมือเพราะสามารถยับยั้งเชื้ออีโคไล (E.coli) ที่ก่อให้เกิดโรค อุจจาระร่วงได้ ซึ่งเชื้อมักปนเปื้อนอยู่กับอาหารและน้ำดื่ม ช่วยฟอกโลหิต นําผลมะกรูดสดมาผ่าครึ่งซีกแล้วนําลนไฟ กับเกลือหรือน้ำผึ้งประมาณ 1 เดือน แล้วนำน้ำมาดื่มจะช่วยฟอกโลหิตได้ดี (ที่มา https://mthai.com/lifestyle/health/44844.html) ว่านหางจระเข้ ว่านหางจระเข้มีฤทธิ์เย็นจึงช่วยลดความร้อน สมานแผล บรรเทาอาการปวดจากการไหม้ ให้ความสดชื่น สามารถนำไปบำรุง ร่างกายได้หลายส่วน ทั้งผม เล็บ ผิว ว่านหางจระเข้เหมาะสมนำมาทำเจ ลล้างมือเนื่องจากคุณสมบัติที่เป็นเจลของมัน และสรรพคุณในการมอบ ความชุ่มชื้นให้กับผิวมือ ทำให้หลังการทา ผิวไม่แห้งตึง ประโยชน์ของน้ำซาวข้าว น้ำซาวข้าวสามารถใช้ล้างผัก ผลไม้ ขจัดสารพิษตกค้างได้ สามารถใช้ล้างผัก ผลไม้ ขจัดสารพิษตกค้างได้ และยังใช้ล้างถ้วย ชาม ช้อน ส้อม ที่ติดคราบไขมันได้สะอาดดี นอกจากนี้ ยังใช้รดต้นมะลิออก ดอกบานสะพรั่ง ใช้ล้างเมือกคาวปลาไร้กลิ่นเหม็นคาวปลาได้ชะงัก และ สาวๆที่ผิวหน้ามัน กรองน้ำซาว ข้าวทิ้งไว้ให้ตกตะกอน ใช้ล้างหน้าขจัด ความมัน และยังทำให้มือนุ่มอีกด้วย ดูจากสาวญี่ปุ่นสมัยก่อนที่ใช้มือแช่ น้ำซาวข้าว ทำให้นุ่มนวล และตอนไหนที่เผลอกินพริกเผ็ดๆเข้าไปล่ะก็
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 5 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 อมน้ำซาวข้าวขะยุกๆกลั้วๆ สักพักแล้วบ้วนทิ้งหายเผ็ดเป็นปลิดทิ้ง น้ำซาวข้าวช่วยรักษาสิวบนใบหน้า มี สรรพคุณ รักษาสิวฝ้าบนใบหน้า ทำให้หน้าขาวนวล นุ่มนิ่ม น้ำซาวข้าวทำให้มือนุ่มได้ การทำอาหารอยู่เป็น ประจำ เวลาซาวข้าว มือก็จะกระทบกับข้าวและน้ำที่ใช้ซาว รู้ไหมว่าน้ำซาวข้าวจะทำให้มือ ของคุณนุ่มขึ้น เหมือนในประเทศญี่ปุ่น สบู่ (SOAP) สบู่ (SOAP) คือสารเคมีที่เกิดจากการทำปฏิกิริยากันระหว่างโซเดียมไฮดรอกไซด์ (ด่าง,โซดาไฟ) และน้ำมันที่มาจากสัตว์หรือพืช ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นนี้เรียกว่า สปองซิฟิเคชั่น (Saponfication) คุณสมบัติของสบู่ หรือผลที่ได้จากการ สปองซิฟิเคชั่น นี้ จะสามารถละลายได้ทั้งในน้ำและไขมัน และสามารถเก็บไขมันไว้ได้ จึงมีประสิทธิภาพในการทำความสะอาดได้เป็นอย่างดี (Saponfication : ออนไลน์) โดยคาว่า "สบู่" ในภาษาไทย เพี้ยนมาจากคาว่า "soap" ในภาษาอังกฤษ ซึ่งมาจากคาว่า "sapo" ซึ่งหมายถึง สบู่ ในภาษาละติน (วิกิเดีย สาราณุกรมเสรี : ออนไลน์) ในทางเคมี สบู่คือเกลือของกรดไขมัน สบู่ในบ้านเรือนใช้ชะล้าง อาบและใช้ในการทำความสะอาดบ้าน โดยสบู่ทำหน้าที่เป็นสารลดแรงตึงผิว และน้ามันอิมัลซิไฟเออร์เพื่อให้สบู่ไหลไปกับน้ำได้ ในอุตสาหกรรม สบู่ยังใช้กับการปั่นผ้า และเป็นส่วนประกอบสาคัญของสารหล่อลื่นบางชนิด สบู่สำหรับการชะล้างได้มาจากน้ำมันพืชหรือสัตว์ และไขมันที่มีค่าเบสสูง เช่น โซดาไฟหรือ โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ในสารละลายในน้ำไขมันและน้ำมันเป็นส่วนประกอบของไตรกลีเซอไรด์ กล่าวคือ โมเลกุลของกรดไขมันสามโมเลกุลติดกับโมเลกุลของกลีเซอรอลหนึ่งโมเลกุลสารประกอบอัลคาไลน์ ที่มักถูกเรียกว่า ไล (lye) ชักนำให้เกิดกระบวนการการเปลี่ยนเป็นสบู่ (saponification) ในปฏิกิริยานี้ ไขมันไตรกลีเซอไรด์จะสลายด้วยน้า (hydrolyze) กลายเป็นกรดไขมันอิสระ และกรดไขมันอิสระจะรวมกับอัลคาไลจนเกิดเป็นสบู่หยาบ หรือส่วนผสมของเกลือสบู่ ไขมันหรืออัลคาไล ที่เกินมา น้ำ และกลีเซอรอลอิสระ (กลีเซอรีน) ผลพลอยได้คือกลีเซอรีนสามารถคงอยู่ในรูปผลิตภัณฑ์สบู่ ทาหน้าที่เป็นสารที่ทำให้อ่อนโยน หรือถูกแยกออกเพื่อนำไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น สิ่งที่เกิดขึ้นนี้ เรียกว่า ปฎิกิริยา Saponification หรือการเกิดสบู่ เป็นผลที่มาจาก Ester (ไขมัน) และ base(ด่าง) รวมกัน ได้เป็นสบู่ขึ้นมา (ที่มา https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%9A%E0%B8%B9%E0%B9%88)
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 6 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 วิธีการดำเนินงาน การศึกษาโครงงานเรื่อง การทำสบู่เหลวล้างมือน้ำซาวข้าวผสมสมุนไพรของโรงเรียนชุมชนด่านวิทยา ผู้จัดทำโครงงานได้ดำเนินการตามลำดับขั้นตอนการดำเนินงาน โดยแบ่งเป็น 2 ส่วน ดังนี้ ส่วนที่ 1 การดำเนินการก่อนจัดทำโครงงาน 1) วิเคราะห์ปัญหา/ทราบถึงปัญหา เพื่อคิดหัวข้อโครงงานโดยการประชุมสมาชิกในกลุ่ม ช่วยการระดมความคิดค้นหาปัญหา จัดลำดับของปัหญา และกำหนดปัญหาที่สมควรได้รับการแก้ไขของสมาชิก ในกลุ่ม พร้อมคิดและ กำหนดหัวเรื่องโครงงาน 2) ศึกษาที่มาและความสำคัญของโครงงาน สมาชิกกลุ่มและครูที่ปรึกษาโครงงาน ศึกษา ที่มาและความสำคัญ เพื่อระบุวัตถุประสงค์ วางแนวทางและขอบเขต ประเมินทรัพยากรที่จะต้องใช้ในการทำ โครงงาน 3) วางแผนและออกแบบการจัดทำโครงงาน นักเรียนผู้จัดทำโครงงานมีการออกแบบการ จัดทำโครงาน ดังนี้ 1. ศึกษาและค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับพืชท้องถิ่น ที่ใช้ทำความสะอาดมือและผิวกาย และเป็น พืชที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น ครัวเรือน จากการสอบถาม และค้นคว้าจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ เพื่อนำมากำหนด วิธีการดำเนินงานโครงงาน 2. มีการปลูกจิตสำนึกความรับผิดชอบต่อตนเอง ต่อโรงเรียน ส่งเสริมการมีสุขอนามัยที่ ดีในการป้องกันการแพร่ระบาดของโรค ให้กับนักเรียนโรงเรียนชุมชนด่านวิทยา 3. จัดหาวัสดุและอุปกรณ์ในการดำเนินโครงงาน 4. นำสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ มีผสมตามอัตราส่วนสูตรการทำ สบู่เหลว 5. นำไปให้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 20 คน ทดสอบใช้ล้างมือ 6. นำสบู่เหลวล้างมือไปขยายผลเผยแพร่สู่ชุมชน ผู้ปกครอง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 7. สำรวจความพึงพอใจต่อสบู่เหลวล้างมือที่ผลิตขึ้นมา 8. สรุปและประเมินผลการใช้สบู่เหลวล้างมือน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร และความพึงพอใจ ต่อการใช้สบู่เหลวมะขามล้างมือ 4) การดำเนินโครงงาน - ชี้แจงเหตุผลในการดำเนินโครงงานฯให้นักเรียนทุกคนทราบ - ดำเนินการจัดทำสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขาม มะกรูด และว่าน หางจระเข้ วัสดุและอุปกรณ์ ได้แก่ - หม้อหรือกะละมังและไม้พาย/ตะกร้อตีไข่ - เต่าไฟฟ้าและหม้อ - เครื่องปั่นน้ำผลไม้ - มีดและเขียง - ถ้วยตวง - ถ้วยหรือจาน - บรรจุภัณฑ์
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 7 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 ส่วนผสม ได่แก่ - N70 (สารชำระล้างแบบอ่อนโยน) 500 กรัม - กลีเชอรีน 100 กรัม - สาร AB (สารลดแรงตึงผิว) 100 กรัม - เกลือ 250 กรัม - หัวน้ำหอม 100 กรัม - ว่านห่างจระเข้ 200 กรัม - มะขามเปียก 200 กรัม - มะกรูด 200 กรัม - น้ำซาวข้าว 5 ลิตร - นำสบู่เหลวล้างมือที่ได้ ไปเติมตามจุดบริการอ่างล้างมือต่างๆ - นักเรียนประเมินความพึงพอใจการใช้สบู่เหลวล้างมือน้ำซาวข้าวผสมสมุนไพรมะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ 5) สรุปผลการดำเนินโครงงาน นักเรียนนำผลการประเมินกิจกรรมของโครงงานแต่ละขั้นตอนควรมีการพัฒนา ปรับปรุง และข้อเสนอแนะเพิ่มเติมอย่างไร 6) เผยแพร่และนำเสนอผลงานที่ได้ศึกษาค้นคว้าสำเร็จ นักเรียนนำผลิตภัณฑ์จากการดำเนินโครงงาน พร้อมแผ่นป้ายนิเทศ และผลิตภัณฑ์ เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับสบู่เหลวล้างมือน้ำซาวข้าวผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้วิธีใช้ และสรรพคุณ ให้แก่ นักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งยังแจกสบู่เหลวล้างมือน้ำซาว ข้าวผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้พร้อมติดตามผลโดยการให้ทำการประเมินความพึง พอใจ
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 8 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 ผลการดำเนินงาน จากการทำโครงงานสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร เป็นการส่งเสริมสุขภาพนักเรียน และเพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีสุขอนามัยที่ดีเป็นภูมิคุ้มกันโรคระบาด และสามารถนำวัตถุดิบ เช่น น้ำซาวข้าว มะขาม มะกรูด ว่านหางจระเข้ หรือสมุนไพรในท้องถิ่น มีสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์แก้ไขปัญหาสุขภาพของ ตนเอง ครอบครัว โรงเรียน ชุมชน และนำความรู้ที่ได้ขยายผลการดำเนินงานสู่ชุมชนได้ จากการนำสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ ไป ทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 20 คน พบว่า สบู่เหลวมีฟองนุ่ม มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ สามารถขจัดคราบหรือ สิ่งสกปกได้โดยสังเกตจากฟองของสบู่ที่เป็นที่ขาว กลายเป็นสีขาวน้ำตาล และยังทำให้ผิวมือชุ่มชื่นไม่แห้งตึง จากการสำรวจความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ กับนักเรียนโรงเรียนชุมชนด่านวิทยา จำนวน 50 คน ดังนี้ ตารางที่ 2 ความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ กับนักเรียนโรงเรียนชุมชนด่านวิทยา ดังนี้ รายการประเมิน ผลการประเมิน ค่าเฉลี่ย S.D. ระดับความพึงพอใจ 1. กลิ่นของสบู่เหลวล้างมือ 4.44 0.76 มาก 2. ลักษณะของสบู่เหลวล้างมือ 4.56 0.70 มากที่สุด 3. ประสิทธิภาพในการทำความสะอาด 4.54 0.71 มากที่สุด 4. รูปลักษณ์ของบรรจุภัณฑ์ 4.32 0.79 มาก 5. ความชุ่มชื้นของผิวหลังใช้ 4.34 0.77 มาก 6. ความคิดสร้างสรรค์ในการแปรรูปผลิตภัณฑ์ 4.49 0.79 มาก 7. มีประโยชน์ต่อชุมชน 4.92 0.34 มากที่สุด ค่าเฉลี่ยโดยรวม 4.52 0.70 มากที่สุด จากตาราง แสดงให้เห็นว่า ความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย= 4.52) เมื่อพิจารณา เป็นรายข้อ พบว่า มีประโยชน์ต่อชุมชน มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 1 (ค่าเฉลี่ย= 4.92) รองลงมา คือ ลักษณะ ของสบู่เหลวล้างมือ มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 2 (ค่าเฉลี่ย= 4.56) รองลงมา คือ ประสิทธิภาพในการทำความ สะอาด มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 3 (ค่าเฉลี่ย= 4.54) รองลงมา คือ ความคิดสร้างสรรค์ในการแปรรูป ผลิตภัณฑ์ มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 4 (ค่าเฉลี่ย= 4.49) รองลงมา คือ กลิ่นของสบู่เหลวล้างมือ มีค่าเฉลี่ยอยู่ ใน อันดับที่ 5 (ค่าเฉลี่ย= 4.44) รองลงมา คือ ความชุ่มชื้นของผิวหลังใช้ มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 6 (ค่าเฉลี่ย= 4.34) และรองลงมา คือ รูปลักษณ์ของบรรจุภัณฑ์มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 7 (ค่าเฉลี่ย= 4.32)
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 9 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 จากการสำรวจความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ กับผู้ปกครองนักเรียน จำนวน 30 คน ดังนี้ ตารางที่ 3 ความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ กับผู้ปกครองนักเรียน ดังนี้ รายการประเมิน ผลการประเมิน ค่าเฉลี่ย S.D. ระดับความพึงพอใจ 1. กลิ่นของสบู่เหลวล้างมือ 4.13 0.86 มาก 2. ลักษณะของสบู่เหลวล้างมือ 4.53 0.68 มากที่สุด 3. ประสิทธิภาพในการทำความสะอาด 4.57 0.63 มากที่สุด 4. รูปลักษณ์ของบรรจุภัณฑ์ 4.33 0.81 มาก 5. ความชุ่มชื้นของผิวหลังใช้ 4.33 0.81 มาก 6. ความคิดสร้างสรรค์ในการแปรรูปผลิตภัณฑ์ 4.53 0.78 มากที่สุด 7. มีประโยชน์ต่อชุมชน 4.83 0.47 มากที่สุด ค่าเฉลี่ยโดยรวม 4.47 0.72 มาก จากตาราง แสดงให้เห็นว่า ความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย= 4.47) เมื่อพิจารณาเป็น รายข้อ พบว่า มีประโยชน์ต่อชุมชน มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 1 (ค่าเฉลี่ย= 4.83) รองลงมา คือ ประสิทธิภาพ ในการทำความสะอาด มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 2 (ค่าเฉลี่ย= 4.57) รองลงมา คือ ความคิดสร้างสรรค์ใน การแปรรูปผลิตภัณฑ์มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 3 (ค่าเฉลี่ย= 4.53) รองลงมา คือ ลักษณะของสบู่เหลวล้างมือ มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 3 (ค่าเฉลี่ย= 4.53) รองลงมา คือ ความชุ่มชื้นของผิวหลังใช้และรูปลักษณ์ของบรรจุ ภัณฑ์มีค่าเฉลี่ยอยู่ใน อันดับที่ 4 (ค่าเฉลี่ย= 4.33) และรองลงมา คือ กลิ่นของสบู่เหลวล้างมือ มีค่าเฉลี่ยอยู่ ใน อันดับที่ 5 (ค่าเฉลี่ย= 4.13) ตารางที่ 4 เกณฑ์การวิเคราะห์ความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสม สมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้จากการตอบแบบสอบถาม ค่าเฉลี่ย ความหมาย 4.51-5.00 ระดับความพึงพอใจมากที่สุด 3.51-4.50 ระดับความพึงพอใจมาก 2.51-3.50 ระดับความพึงพอใจปานกลาง 1.51-2.50 ระดับความพึงพอใจน้อย 0.00-1.50 ระดับความพึงพอใจน้อยที่สุด
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 10 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 รูปแบบการขยายผลสู่ชุมชน ผู้จัดทำโครงงานได้การนำผลิตภัณฑ์สบู่เหลวล้างมือน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ ที่ผลิตขึ้นของโครงงานไปขยายผลแก่ชุมชน ครอบครัว หน่อยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ 1. นักเรียนแกนนำสาธิตการวิธีการใช้ สรรพคุณ เพื่อสุขอนามัยที่ดีให้แก่นักเรียน 2. นำเสนอโครงงาน แนะนำผลิตภัณฑ์กับผู้ปกครองนักเรียน และทำใบปลิวแนะนำผลิตภัณฑ์ 3. นำผลิตภัณฑ์จากโครงงานไปเป็นของที่ระลึงหรือของฝากแก่แขกที่มาเยี่ยมเยือนโรงเรียน
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 11 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 สรุปผล จากการทำโครงงานสบู่เหลวล้างมือจากน้ำซาวข้าว ผสมสมุนไพร มะขามเปียก มะกรูด และว่านหาง จระเข้นั้น ได้สบู่เหลวที่สามารถใช้ทำความสะอาดล้างมือได้โดยมีกลิ่นหอม ฟองนุ่ม ชุ่มชื่น ผิวไม่แห้งตึง และ ใช้ขจัดคราบสกปก ผิวมือสะอาด มีสีสันที่เป็นธรรมชาติ ไม่ส่วนผสมของสารเคมีที่เป็นอันตรายต่อผิว เช่น สาร กันบูด สารเร่งฟองเร่งขาว และป้องกันเชื้อไวรัส covid 19 โรคมือ เท้า ปาก ได้นอกจากนี้ยังได้เรียนรู้การนำ ประโยชน์และสรรพคุณน้ำซาวข้าว และสมุนไพร ได้แก่ มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้มาใช้เป็น ส่วนผสมบำรุงผิว หรือสามารถนำไปสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพอื่น ๆ ได้ และเป็นการส่งเสริมให้นักเรียนมี สุขอนามัยที่ดีเป็นภูมิคุ้มกันโรคระบาด และนำความรู้ที่ได้ขยายผลการดำเนินงานสู่ชุมชนได้ ประโยชน์ได้รับจากโครงงาน 1. ได้นำความรู้จากชั้นเรียนและภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการทำโครงงาน และเป็นการดูแลสุขอนามัย ของนักเรียนตามแผนงาน/นโยบายของโรงเรียน 2. ได้รู้ถึงสรรพคุณหรือประโยชน์ของน้ำซาวข้าว มะขามเปียก มะกรูด และว่านหางจระเข้ 3. แนวคิดจากการทำโครงงานเพื่อสุขภาพสามารถนำความรู้สู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อรักษาสุขภาพ หรือโรคอื่น ๆ ได้ ข้อเสนอแนะ 1. พัฒนาจากการทำสบู่เหลวล้างมือ เป็นเจลแอลกอฮอล์ น้ำยางล้างจาน ครีมบำรุงผิว และแซมพู 2. พัฒนาผลิตภัณฑ์สบู่เหลวล้างมือจากสมุนไพรหรือสรรพคุณของพืชที่สามารถนำมาบำรุงผิว ถนอม ผิวให้มีความหลากหลายมากขึ้น ทั้งในเรื่องกลิ่น สี โดยเน้นที่มีในท้องถิ่น หาได้ง่าย 3. ควรตรวจค่า PH ของผลิตภัณฑ์ เพื่อให้เหมาะสมไม่ทำร้ายผิว 4. ควรหาระยะเวลาหรือลักษณะของผลิตภัณฑ์ที่จะหมดอายุการใช้งาน 5. สบู่เหลวมีกลิ่นหอมน้อย
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 12 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 การสรุปรวบรวมข้อมูล และเลือกหัวข้อโครงงาน การสำรวจสอบถามข้อมูลสรรพคุณพืชสมุนไพร มะขาม มะกรูด และว่านหางจระเข้ จากผู้ปกครอง การศึกษาค้นคว้าข้อมูลและต้นแบบผลิตภัณฑ์จากสมุนไพร มะขาม มะกรูด และว่านหางจระเข้ รูปภาพกิจกรรมการดำเนินงาน
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 13 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 1. เตรียมน้ำมะกรูด 2. ปลอกเปือกว่านหางจระเข้แล้วนำไปล้างเอา เมือกออก 3. ล้างว่านหางจระเข้จากนั้นนำมาปั่น 4. ต้มมะขามเปียก 5. นำมะขามเปียกที่ต้มเสร็จมาปั่น 6. ใส่ N70 (สารทำให้เกิดฟอง) และใส่เกลือ จากนั้นกรองด้วยกระชอนหรือผ้าขาวบาง แล้วคนไปทางเดียวเท่า (**ห้ามคนสลับไปมา เพราะทำให้เดิฟอง) รูปภาพขั้นตอนการทำสบู่เหลว
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 14 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 7. ใส่กลีเชอลีน และสาร AB 8. ผสมน้ำมะขามเปียก ว่านหางจระเข้ แล้วคนให้เป็นเนื้อเดียวกัน และน้ำมะกรูด แล้วคนให้เข้ากัน 9. ใส่น้ำสมุนไพรลงไปผสมทีละน้อย 10. ใส่น้ำซาวข้าวลงไปผสมทีละน้อย แล้วคนให้เป็นเนื้อเดียวกัน 11. คนให้เป็นเนื้อเดียวกัน 12. คนส่วนผสมให้เข้ากันดี โดยสังเกต ความหนืดขณะที่คน
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 15 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 13. รอฟองยุบแล้วบรรจุขวด
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 16 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 รูปภาพผลสำเร็จและใช้
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 17 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 ภาพการขยายผลการดำเนินงานสูชุมชน
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 18 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 บรรณานุกรม กรมอนามัยโรงเรียน กรมอนามัย “การป้องกันโรคติดต่อในโรงเรียน” หน้า 102-103 โรงพิมพ์องค์การ สงเคราะห์ทหารผ่านศึก กรุงเทพฯ True online น้ำแช่ข้าวเหนียว มีประโยชน์มากกว่าที่คุณคิด. ที่มาแหล่งข้อมูลออนไลน์ https://women.trueid.net/detail/2Q2bJX7ZKWJQ วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. สบู่. ที่มาแหล่งข้อมูลออนไลน์ https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%9A%E0%B8%B9%E0%B9%88 Mthai สรรพคุณและประโยชน์ของ มะกรูด. ที่มาแหล่งข้อมูลออนไลน์ ที่มา https://mthai.com/lifestyle/health/44844.html โครงานวิทยาศาสตร์. “สบู่เหลวล้างมือจากแตงกวา” ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. โรงเรียนวัดราชนัดดา สำนักงานเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร. โครงงาน เรื่อง “สบู่เหลวสมนุ ไพรออแกนิค” นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่6. โรงเรียนบ้านหลับมืนพรวน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาน่าน เขต 1
ผลงานนวัตกรรมโครงงานสุขภาพนักเรียน “ด้านส่งเสริมสุขภาพนักเรียน” ประจำปี 2566 19 โรงเรียนชุมชนด่านวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 แบบประเมินความพึงพอใจในการใช้สบู่เหลวล้างมือ คำชี้แจง 1. เพื่อให้ผู้จัดมีโอกาสรับผลการดำเนินงานของตนเองและเพื่อประโยชน์ในการปรับปรุงโครงงานให้มี ประสิทธิภาพมากขึ้น 2. โปรดเติมเครื่องหมาย √ และกรอกข้อมูลให้สมบูรณ์ ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม 1. เพศ □ ชาย □ หญิง 2. อายุ □ 5-6 ปี □ 7-9 ปี □ 10-12 ปี ส่วนที่2 แบบสอบถามความพึงพอใจ เกณฑ์ระดับความพึงพอใจ 5=มากที่สุด 4=มาก 3=ปานกลาง 2=น้อย 1=น้อยที่สุด คำชี้แจง โปรดทำเครื่องหมาย ในช่องระดับความพึงพอใจตามความเป็นจริง รายการประเมิน ระดับคุณภาพ หมายเหตุ 5 4 3 2 1 กลิ่นของสบู่เหลวล้างมือ ลักษณะของสบู่เหลวล้างมือ ประสิทธิภาพในการทำความสะอาด รูปลักษณ์ของบรรจุภัณฑ์ ความชุ่มชื้นของผิวหลังใช้ ความคิดสร้างสรรค์ในการแปรรูปผลิตภัณฑ์ มีประโยชน์ต่อชุมชน ข้อเสนอแนะหรือความคิดเห็นเพิ่มเติม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................