ระบบสุริยะจักรวาล
(SOLAR SYSTEMS)
หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 โลกและอวกาศ วิทยาศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
คำนำ
หนังสือเรียนอิเล็กทรอนิกส์ ในรายวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง ระบบ
สุริยะ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา นวัตกรรม
และเทคโนโลยีสําหรับครูวิทยาศาสตร์ คณะครุศาสตร์ สาขาวิทยาศาสตร์
ทั่วไป มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา มีจุดประสงค์เพื่อสร้างสื่อ
การเรียนการสอน เรื่องระบบสุริยะ ที่มีเนื้อหาและรูปภาพประกอบอย่าง
เหมาะสม สามารถสร้างองค์ความรู้ได้อย่างครบถ้วน ภายในหนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้ ประกอบไปด้วยเนื้อหาของ ดวงอาทิตย์ ดาวพุธ
ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร ดาวพฤหัส ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส ดาวเนปจูน
ทางคณะผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้
จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่าน สามารถนำไปเป็นสื่อประกอบการเรียนรู้ และใช้
ศึกษาคันคว้าหาข้อมูลเกี่ยวกับ
มาตรฐานการเรียนรู้ และตัวชี้วัด
มาตรฐาน ว3.1 เข้าใจองค์ประกอบ ลักษณะ กระบวนการคิด
และวิวัฒนาการของเอกภพ กาแลกซี่ ดาวฤกษ์ และระบบสุริยะ
รวมทั้งปฏิสัมพันธ์ภายในระบบสุริยะที่ส่งผลต่อสิ่งมีชีวิต และการ
ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศ
ตัวขี้วัด ป.4/3 สร้างแบบจำลองแสดงองค์ประกอบของระบบ
สุริยะ และอธิบายเปรียบเทียบคาบการโคจรของดาวเคราะห์
ต่างๆ จากแบบจำลอง
แบบทดสอบก่อนเรียน
เรื่อง ระบบสุริยะ
คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกตอบคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว
แล้วทำเครื่องหมายกากบาท ( x ) ลงในกระดาษคำตอบ
1. ระบบสุริยะ มีดาวดวงใดเป็นศูนย์กลาง
ก. ดวงจันทร์ ข. ดวงอาทิตย์
ค. ดาวเคราะห์น้อย ง. โลก
2. ข้อใดไม่ใช่ดาวเคราะห์ ข. ดาวศุกร์
ก. ดาวพุธ
ค. โลก ง. ดาวหาง
3. ดาวที่มีแสงสว่างในตัวเอง คือดาวต่อไปนี้ ยกเว้นดาวใด
ก. ดาวเคราะห์ ข. ดวงอาทิตย์
ค. ดาวฤกษ์ ง. ไม่มีข้อถูก
4. ดาวเคราะห์ดวงใดใช้เวลาหมุนรอบตัวเองเร็วที่สุด
ก. พุธ ข. ศุกร์
ค. โลก ง. พฤหัส
5. วงแหวนรอบดาวพฤหัส คืออะไร
ก. ดาวหาง ข. อุกกาบาต
ค. ก้อนน้ำแข็ง ง. ดวงจันทร์
แบบทดสอบออนไลน์
สแกนเลย !
แบบทดสอบก่อนเรียน
6. ดาวดวงใดที่เชื่อว่าน่าจะมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่
ก. ดาวศุกร์ ข. ดาวอังคาร
ค. ดาวพฤหัสบดี ง. ดาวเสาร์
7. ดาวเคราะห์ดวงใดได้ชื่อว่า "เตาไฟแช่แข็ง"
ก. พุธ ข. ศุกร์
ค. โลก ง. อังคาร
8. สิ่งใดไม่ใช่บริวารของดวงอาทิตย์
ก. ดาวพฤหัส ข. ดาวเคราะห์น้อย
ค. โลก ง. กาแล็กซี
9. ความสัมพันธ์ในข้อใดไม่ถูกต้อง
ก. ดาวพฤหัสบดี – ราชาแห่งเทพเจ้า
ข. ดาวเสาร์ - เทพเจ้าแห่งการเพาะปลูก
ค. ดาวยูเรนัส – เทพเจ้าแห่งท้องฟ้า
ง. ดาวเนปจูน - เทพเจ้าแห่งนรก
10. ดาวเคราะห์น้อยอยู่ระหว่างดาวดวงใด
ก. พุธ ศุกร์ ข. พฤหัสบดี เนปจูน
ค. อังคาร พฤหัสบดี ง. ไม่มีข้อถูก
ระบบสุริยะ
เมื่อเรียนจบเรื่องนี้แล้ว นักเรียนสามารถ
1. นักเรียนสามารถบอกตำแหน่งของดาวเคราะห์แต่ละดวงได้
2. นักเรียนสามารถสร้างแบบจำลองของระบบสุริยะที่มีดวงอาทิตย์เป็น
ศูนย์กลาง และมีบริวารประกอบด้วยดาวเคราะห์ 8 ดวงได้
ระบบสุริยะจักรวาลของเรา
ดวงจันทร์
Moon
ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร
ว้าว ! นี่คือดาวเคราะห์ชั้นในหรอ
Sun
ดวงอาทิตย์
นี่ต้องเป็นดาวเคราะห์ชั้นในแน่เลย
ดาวพฤหัส ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส ดาวเนปจูน
อ่อ เรียกว่า "ดาวเคราะห์น้อย" จ๊ะ
อันนี้เรียกว่าอะไรหรอครับ
ระบบสุริยะ
(solar system)
ระบบสุริยะ
(solar system)
คือ ระบบที่มีดวงอา
ทิตย์เป็นศูนย์กลาง
และมีบริวาร เป็นบริวารโคจรโดยรอบ เมื่อสภาแวดล้อม
เอื้ออำนวยต่อการดำรงชีวิต สิ่งมีชีวิตก็จะเกิดขึ้น
บนดาวเคราะห์เหล่านั้น หรือบริวารของดาวเคราะห์เอง
ที่เรียกว่า ดวงจันทร์ คือ ดาวเคราะห์ 8 ดวง
นอกจากนี้ยังมีดาวเคราะห์น้อยที่เป็นหินแข็งและดาวหาง
ต่างเคลื่อนที่รอบดวงอาทิตย์
ดวงอาทิตย์
(The Sun)
ดวงอาทิตย์
(The Sun)
เป็นดาวฤกษ์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะมี
ขนาดใหญ่กว่าโลกที่เราอาศัยอยู่ถึง 108 เท่าดวง
อาทิตย์มีพลังงานดึงดูดซึ่งกันและกันกับดาว
เคราะห์ทั้ง 8 ดาง เป็นดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้โลกมากที่สุด
ประกอบไปด้วยกลุ่มแก๊ส้ พื้นผ้า
ไม่ใช้ของแข็ง แก๊สที่มีมากที่สุดใน
ดวงอาทิตย์ คือ ไฮโดรเจน
รู้หรือไม่ ดวงอาทิตย์ไม่สามารถ
มองเห็นด้วยตาเปล่า แต่ถ้า
อยากดูใกล้ ๆ สแกนเลย
ดาวพุธ
(Mercury)
ดาวพุธ
(Mercury)
เป็นดาวเคราะห์ที่ใกล้ที่สุดอันดับ 1 และเป็นดาวที่เล็กที่สุดในระบบสุริยะ
พื้นผิวของดาวพุธนั้นมีผิวที่ขรุขระสาเหตุมาจากการพุงชนของอุกกาบาต
ไม่มีดวงจันทร์เป็นบริวาร ชั้นของบรรยากาศ ประกอบด้วยโพสแทสเซียม
แคลเซียม โซเดียม ออกซีเจน ฮีเลียมไฮโดรเจน และ
นำความดัมของชั้นบรรยากาศอยู่ที่ประมาน10 -14 บาร์
เคลื่อนที่รอบดวงอาทิตย์เร็วที่สุดโดยใช้เวลาเพียง 87.969 วัน
ในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ 1 รอบ
ดาวพุธหมุนูรอบตัวเองในทิศทางเดียวกับการเคลื่อนรอบดวงอาทิตย์
เดี๋ยวจะพาไปดูดาวพุธใกล้ ๆ
สแกน QR CORD เลย !
ดาวศุกร์
(Venus)
ดาวศุกร์
(Venus)
เป็นดาวที่อยู่ใกล้เป็นอันดับ 2 ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับ
โลกบรรยากาศ ประกอบด้ายก๊าชคาบอนไดออกไซต์ 97%
ไนโตรเจน 3.5% ซัลเฟอร์ไดออกไซด์และาร์กอน 0.5%
ซึ่งมีเมฆดาบอนไดออกไซต์ปกคลุมดาวทั้งดางทำให้
สะท้อนแสงอาทิตย์จึงทำให้เห็นดาวศุกร์สว่าง
มีวงโคจรใกล้ดวงอาทิตย์มากกว่าโลก สามารถมองเห็นได้
เฉพาะในเวลาเช้ามืดหรือหัวค่ำเท่านั้น ปรากฎในท้องฟ้า
เวลาหัวค่ำทางทิศตะวันตกเรียกว่า"ดาวประจำเมือง"
สแกนไปดูดาวศุกร์กันกัน
โลก
(Earth)
โลก
(Earth)
โลกหมุนรอบดวงอาทิตย์เป็นวงโคจรซึ่ง
ใช้เวลา 365 วัน เพื่อให้ครบ 1 รอบ ปฏิทินแต่ละปีมี 365 วัน ทุกๆ
สี่ปีจะมีวันพิเศษ คือ จะมี 366 วันกล่าวคือเดือนกุมภาพันธ์
จะมี 29 วัน แทนที่จะมี 28 วันเหมือนปกติ
ในเดือนธันวาคมโลกจะอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์
มากกว่าเดือนมิถนายนซึ่งจะอยู่ห่างไกลจากดวงอาทิตย์มากที่สุด
โลกจะเอียงไปตามเส้นแกนในเดือนมิถุนายน
ซี่กโลกเหนือจะเอียงไปทางดวงอาทิตย์
ไปสำรวจนอกโลกกัน
สแกนไปดูกันเลย
ดาวอังคาร
(Mars)
ดาวอังคาร
(Mars)
ดาวอังคารบางทีเรียกกันว่า "ดาวแดง" มีกองหินใหญ่
และหลุมลึก หนึ่งปีบนดาวอังคารเกือบเท่าสองปีโลก
แต่หนึ่งวันบนดาวอังคารจะนานกว่าครึ่งชั่วโมงโลก
ดาวอังคารมีอากาศห่อหุ้มอยู่ไม่มาก และเป็น
ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ถึง 95% มีดาวบริวารถึง 2 ดวง
ชื่อว่า โฟบอสกับไดมอน ดาวอังคารมีความเป็นไปได้ที่จะ
พบสิ่งมีชีวิตมากที่สุด โดยจากการสำรวจของนาซาพบว่า
ดาวอังคารเมื่อ 4,500 ล้านปีก่อน
อยากรู้ว่าดาวอังคารมี
สีแดงจริงหรือไม่
ไปดูพร้อมกันเลย
ดาวพฤหัสบดี
(Jupiter)
ดาวพฤหัสบดี
(Jupiter)
ดาวพฤหสับดีเป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์
เป็นลำดับที่ 5 และเป็นดาวเคราะห์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุด
ในระบบสุริยะ นอกจากนี้ยังได้ชื่อว่าเป็นดาวเคราะห์ซ
เพราะมีองค์ประกอบเป็นก๊าซไฮโดรเจนและฮีเลียม
ความหนาแน่นของจึงต่ำ เมื่อดูใกล้องโทรทรรศน์จะเห็น
เป็นดวงกลมใหญ่กว่าดาวเคราะห์ดวงอื่นๆพร้อมสังเกต
เห็นบริวาร 4 ดวงใหญ่เรียงกันอยู่ในแนวเส้นศูนย์สูตร
ดาวพฤหัสจะใหญ่ขนาดไหนนะ
ไปสแกนดูกันเลย
ดาวเสาร์
(Saturn)
ดาวเสาร์
(Saturn)
เป็นดาวเคราะห์ที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 2 ในระบบสุริยะ
เป็นดาวเคราะห์แก๊สยักษ์ ไม่มีพื้นผิวที่เป็นของแข็ง
ดาวเสาร์ออกสีเหลือง เนื่องจากแก๊สแอมโมเนียใน
บรรยากาศ ดาวเสาร์มีระบบวงแหวนโดยวงแหวนนี้ไม่ได้
เป็นวงแหวนแข็งเพียงแผ่นเดียว แต่ประกอบไปด้วยก้อนน้ำ
แข็งและหินนับหลายล้านก้อน ซึ่งมีขนาดต่างกัน ก้อนวัตถุ
เหล่านี้ ต่างก็โคจรรอบดาวเสาร์ไปด้วยกัน ถึงแม้วงแหวน
จะสวยงามก็ตาม กลับมีความหนาเพียง 1 กิโลเมตร
เทียบกับขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางที่กว้างถึง 250,000 กม.
ดาวเสาร์จะมีวงแหวนจริง ๆ
มั้ยนะ ไปดูพร้อม ๆ กัน
ดาวยูเรนัส
(Uranus)
ดาวยูเรนัส
(Uranus)
เป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์เป็นลำดับที่ 3
ในระบบสุริยะ จัดเป็นดาวเคราะห์แก๊ส มีเส้นผ่านศูนย์กลาง
50,724 กิโลเมตร นับได้ว่ามีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 3
ถือว่าเป็นดาวเคราะห์ดวงแรกที่ถูกค้นพบด้วยเทคโนโลยี
สมัยใหม่ หลังจากเฝ้าสังเกตการณ์อยู่นานได้ค้นพบ
การโคจรของวัตถุที่เขาค้นพบและพบว่าวัดถุดังกล่าวเป็น
ดาวเคราะห์ดวงใหม่ที่โคจรรอบดวงอาทิตย์ที่ห่างโกลออก
ไปจากดาวเสาร์ ถึง 2 เท่า ชั้นบรรยากาศประกอบด้วย
ก๊าซไฮโตรเจนและฮีเลียม สีของดาวจะออกเป็นสีฟ้า
มีดวงจันทร์เป็นบริวารถึง 15 ดวง
สแกน QR CODE ก่อน
แล้วเตรียมไปขึ้นยานไป
สำรวจดาวยูเรนัสกัน
ดาวเนปจูน
(Neptune)
ดาวเนปจูน
(Neptune)
ดาวเนปจูนหรือดาวเกตุ คือ ดาวเคราะห์
ในระบบสุริยะลำดับสุดท้ายที่อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์
ดาวเนปจูนใหญ่เกือบเท่าดาวยูเรนี้สเป็นดาวเคราะห์ที่ใหญ่
เป็นอันดับสี่ในระบบสุริยะ ดาวเนปจูนสามารถมองเห็นได้
ด้วยกล้องสองตา ซึ่งดูคล้ายกับดาวฤกษ์
สามารถจุโลกได้ถึง 60 ดวง ซึ่งอยู่ใกล้มากจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า
สแกนไปดูดาวเนปจูนกันเถอะ
วัตถุท้องฟ้า
คือ ดาวหาง ดาวเคราะห์แคระ
อุกกาบาต ดาวเคราะห์น้อย
ดาวเคราะห์น้อย
เป็นก้อนหินขนาดต่าง ๆ เส้นผ่านศูนย์กลาง 1-1,000
กิโลเมตร ซึ่งมีจำนวนมากกว่า 200,000 ดวง ส่วนมาก
โคจรอยู่ระหว่างวงโคจรของดาวอังคาร และดาวพฤหัส
ดาวหาง
เป็นก้อนน้ำแข็งสกปรก โคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรี
มแาลกะมีเฝุม่ืน่อปเขะ้าปในกล้สดะวทง้ออนาทแิสตงย
์ดก็วจงะอเกาิดทิกตายร์ รทะำเหใิดห้เมป็อนงแเหก็๊นส
เป็นหัวและหาง ยิ่งเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ส่วนหัวจะใหญ่ขึ้น
ส่วนหางก็จะยิ่งยาวมากขึ้น และหางจะชี้ไปทางทิศตรง
ข้ามกับดวงอาทิตย์เสมอ
ดาวเคราะห์แคระ
เป็นดาวที่มีลักษณะคล้ายกับดาวเคราะห์ เป็นวัตถุท้องฟ้าที่
โคจรรอบดาวฤกษ์ มีมวลมากพอที่จะมีแรงโน้มถ่วงดึงดูด
ตัวเองมีรูปร่างใกล้เคียงกับทรงกลม มีวงโคจรที่ไม่เป็นอิสระ
หรือซ้อนทับกับดาวอื่น ๆ และไม่ใช่บริวารของดาวเคราะห์
ดวงใด ปัจจุบันมีวัตถุท้องฟ้าที่จัดเป็นดาวเคราะห์แคระ เช่น
พลูโต ซีรีส อีริส เฮาเมอา มาคีมาคี
อุกกาบาต
เกิดจากวัตถุแข็งจำพวกโลหะ และหินขนาดเล็กที่ล่อง
ลอยอยู่ในอวกาศ เมื่อโคจรเข้ามาใกล้โลกจะถูกดึงดูดเข้าสู่
ชั้นบรรยากาศของโลก เกิดการเสียดสีลุกไหม้เป็นแสงวาบ
เรียกว่า ดาวตก หรือผีพุ่งไต้ หากลุกไหม้ไม่หมดเหลือ
ตกลงสู่พื้นโลก เรียกว่าอุกกาบาต
พวกเรามาเรียงลำดับของ
ดาวเคราะห์กันเถอะ
สแกนตรงนี้เลย!