เศรษฐกิจพอเพียง (1)

ปรัชญาเศรษฐกิ จพอเพียง

SUFFICIENCY ECONOMY

เศรษฐกิจพอเพียง

เศรษฐกิจพอเพียงเป็นปรัชญาที่ยึดหลักทางสายกลาง ที่ชี้แนวทาง
การดำรงอยู่และปฏิบัติของประชาชนในทุกระดับให้ดำเนินไปในทางสาย
กลาง มีความพอเพียง และมีความพร้อมที่จะจัดการต่อผลกระทบจากการ
เปลี่ยนแปลงซึ่งจะต้องอาศัยความรอบรู้ รอบคอบ และระมัดระวัง ในการ
วางแผนและดำเนินการทุกขั้นตอน ทั้งนี้ เศรษฐกิจพอเพียงเป็นการดำเนิน
ชีวิตอย่างสมดุลและยั่งยืน เพื่อให้สามารถอยู่ได้แม้ในโลกโลกาภิวัตน์ที่มี
การแข่งขันสูง

“…เศรษฐกิ จพอเพี ยง เป็นเสมื อนรากฐาน
ของชีวิต รากฐานความมั่ นคงของแผ่ นดิ น

เปรียบเสมื อนเสาเข็มที่ ถู กตอก รองรับ
บ้านเรือน ตั วอาคารไว้นั่ นเอง สิ่ งก่ อสร้าง
จะมั่ นคงได้ ก็ อยู่ที่ เสาเข็มแต่ คนส่ วนมาก
มองไม่ เห็นเสาเข็ม และลื มเสาเข็มเสี ยด้ วย

ซ้ำ ไ ป … ”

เศรษฐกิ จพอเพี ยง 3 ห่วง 2 เงื่ อนไข

หลั ก 3 ห่วง 2 เงื่ อนไข

3 ห่วง คื อทางสายกลาง ประกอบไปด้ วย ดั งนี้

ห่วงที่ 1 พอประมาณ หมายถึ ง พอประมาณในทุ กอย่าง ความพอดี ไม่ มากหรือ
ไม่ น้ อยจนเกิ นไปโดยต้ องไม่ เบียดเบียนตนเอง หรือผู้ อื่ นให้เดื อดร้อน

ห่วงที่ 2 มี เหตุผล หมายถึ ง การตั ดสิ นใจเกี่ ยวกั บระดั บของความพอเพี ยง
เป็นไปอย่างมี เหตุผลโดยพิ จารณาจากเหตุปัจจัยที่ เกี่ ยวข้อง เเละคำนึ ง
ถึ งผลที่ คาดว่าจะเกิ ดขึ้ นจากการกระทำนั้ นๆ อย่างรอบคอบ

ห่วงที่ 3 มี ภู มิ คุ้ มกั นที่ ดี ในตั วเอง หมายถึ ง การเตรียมตั วให้พร้อมรับผลกระทบ
การเปลี่ ยนแปลงด้ านการต่ างๆ ที่ จะเกิ ดขึ้ นโดยคำนึ งถึ งความเป็นไปได้
ของสถานการณ์ ต่ างๆ ที่ คาดว่าจะเกิ ดขึ้ นในอนาคตทั้ งใกล้ และไกล

2 เงื่ อนไข ตามแนวเศรษฐกิ จพอเพี ยง ได้ แก่

เงื่ อนไขที่ 1 เงื่ อนไขความรู้ คื อ มี ความรอบรู้เกี่ ยวกั บ วิชาการต่ างๆที่ เกี่ ยวข้อง
อย่างรอบด้ าน ความรอบคอบที่ จะนำความรู้เหล่ านั้ นมาพิ จารณาให้
เชื่อมโยงกั น เพื่ อประกอบการ วางแผน และความระมั ดระวังใน
ขั้นตอนปฏิ บัติ

เงื่ อนไขที่ 2 เงื่ อนไขคุ ณธรรม คื อ มี ความตระหนั กในคุ ณธรรม มี ความซื่อสั ตย์
สุ จริตและมี ความอดทน มี ความเพี ยร ใช้สติ ปัญญาในการดำเนิ นชีวิต

เกษตรทฤษฎี ใหม่

เกษตรทฤษฎี ใหม่ เป็นระบบเกษตรที่ เน้ นการจัดการแหล่งน้ำ
และการจัดสรรแบ่งส่ วนพื้ นที่ ทำการเกษตรอย่างเหมาะสมซึ่งจะ
ทำให้เกษตรกรมี ข้าวปลาอาหารไว้บริโภคอย่างพอเพี ยงตามอั ตภาพ
เป็นการแก้ ไขปัญหาด้ านชีวิตความเป็นอยู่ของเกษตรกรก่ อให้เกิ ด
ความมั่ นคงทางเศรษฐกิ จโดยรวมของประเทศ

ทฤษฎี ใหม่ ขั้นต้ น

การจัดสรรที่ อยู่อาศั ยและทำกิ น โดยให้แบ่งพื้ นที่ ออกเป็น ๔ ส่ วน คื อ
แหล่ งน้ำ : นาข้าว : พื ชผสมผสาน : โครงสร้างพื้ นฐานในอั ตราส่ วน
๓๐ : ๓๐ : ๓๐ : ๑๐ ดั งนี้

ส่วนแรก ร้อยละ ๓๐ ให้ขุดสระกักเก็บน้ำในฤดูฝนเพื่อ
เพาะปลูกและเสริมการปลูกพืชในฤดูแล้งได้ตลอดปี ทั้งยัง
ใช้เลี้ยงปลา ปลูกพืชน้ำ และพืชริมสระเพื่อกาบริโภคและ
เพิ่มรายได้ให้กับครอบครัวอีกทางหนึ่ง และบนสระน้ำ
สามารถสร้างเล้าไก่ เล้าเป็ด และเล้าสุกร เพิ่มด้วยก็ได้

ส่วนที่สอง ร้อยละ ๓๐ ให้ทำนาข้าว
เนื่องจากคนไทยบริโภคข้าวเป็นอาหารหลัก
โดยมีหลักเกณฑ์เฉลี่ยเกษตรกรบริโภคข้าว
คนละ ๒๐๐ กิโลกรัมข้าวเปลือก/ปีซึ่งเพียง
พอต่อการบริโภคตลอดปี เพื่อยึดหลักพึ่ง
ตนเองได้อย่างมีอิสรภาพ

ส่วนที่สาม ร้อยละ ๓๐ ให้ปลูกไม้ผล
ไม้ยืนต้น ใช้สอย ทำเชื้อเพลิง ไม้สร้างบ้าน
พืชผัก พืชไร่ พืชสมุนไพ เพื่อการบริโภค
และใช้สอยอย่างพอเพียง หากเหลือบริโภค
ก็นำไปจำหน่ายเป็นรายได้ต่อไป

ส่วนที่สี่ ร้อยละ ๑๐ (โครงสร้างพื้นฐาน)
เป็นที่อยู่อาศัยและอื่นๆ เช่น ถนน ลานตาก
ฉางข้าว กองปุ๋ยหมัก โรงเพาะเห็ด พืชผักสวน
ครัว เป็นต้น

ทฤษฎี ใหม่ ขั้นก้ าวหน้ า

เป็นทฤษฎีใหม่ขั้นที่สอง เมื่อเกษตรกรเข้าใจหลักการและได้ลงมือปฏิบัติตามขั้นที่
หนึ่งในที่ดินแล้ว เกษตรกรก็สามารถพัฒนาตนเองไปสู่ขั้นพออยู่พอกิน และตัดค่าใช้
จ่ายลงเกือบทั้งหมด เพื่อให้มีผลสมบูรณ์ยิ่งขึ้นจึงควรที่จะต้องดำเนินการตามขั้นที่
สอง ดังนี้

1. การผลิ ต (พั นธุ์พื ช เตรียมดิ น
ชลประทาน ฯลฯ)เกษตรกรจะต้ องร่วม
มื อในการผลิ ต โดยเริ่มตั้ งแต่ ขั้นเตรียม
ดิ น การหาพั นธุ์พื ชปุ๋ย การจัดการน้ำ
และอื่ นๆ เพื่ อการเพาะปลู ก

2. การตลาด (ลานตากข้าว ยุ้ง เครื่องสีข้าว การ
จำหน่ายผลผลิต)เมื่อมีผลผลิตแล้วจะต้องเตรียม
การต่าง ๆ เพื่อการขายผลผลิตให้ได้ประโยชน์
สูงสุด เช่น การเตรียมลานตากข้าวร่วมกัน
เตรียมหาเครื่องสีข้าว ตลอดจนการร่วมกันขาย
ผลผลิตให้ได้ราคาดีและลดค่าใช้จ่ายลง

3. การเป็นอยู่ (กะปิน้ำปลา อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ฯลฯ)
ในขณะเดียวกันเกษตรกรต้องมีความเป็นอยู่ที่ดีพอ

สมควร โดยมีปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีวิต เช่น
อาหารการกินต่างๆ กะปิน้ำปลา เสื้อผ้าที่พอเพียง

4. สวัสดิ การ (สาธารณสุ ข เงินกู้ )
แต่ละชุมชนมีสวัสดิภาพและบริการที่จำเป็น เช่น มี

สถานีอนามัยเมื่อยามป่วยไข้หรือมีกองทุนไว้กู้ยืมเพื่อ
ประโยชน์ในกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชน

5. การศึกษา (โรงเรียน ทุนการศึกษา)
ชุมชนควรมีบทบาทในการส่งเสริม เช่น มีกองทุน

เพื่อการศึกษาเล่าเรียนให้แก่เยาวชนของชุมชน

6. สังคมและศาสนา (ชุมชน วัด)
ชุมชนควรเป็นที่รวมในการพัฒนาสังคมและจิตใจ โดยมี

ศาสนาเป็นที่ยึดเหนี่ยวกิจกรรมทั้งหมดดังกล่าวข้างต้น
จะต้องได้รับความร่วมมือจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องไม่ว่าส่วน
ราชการ องค์กรเอกชน ตลอดจนสมาชิกชุมชนเป็นสำคัญ

ทฤษฎี ใหม่ ขั้นที่ สาม

“ เมื่อดำเนินการขั้นตอนที่สองแล้ว เกษตรกรหรือกลุ่มเกษตรกรก็ควรพัฒนาก้าวหน้าไป
สู่ขั้นที่สามต่อไป คือ ร่วมมือกับแหล่งเงินและแหล่งพลังงาน ตั้งและบริการโรงสีตั้งและ
บริการร้านสหกรณ์ ช่วยกันลงทุน ช่วยกันพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนชนบทซึ่งไม่
ได้ทำอาชีพเกษตรอย่างเดียว”

ทั้งนี้ฝ่ายเกษตรกรและฝ่ายธนาคาร หรือบริษัทเอกชนจะได้รับประโยชน์ร่วมกัน
กล่าวคือ

เกษตรกรขายข้าวได้ราคาสูง (ไม่ถูกกดราคา)
ธนาคารหรือบริษัทเอกชนสามารถซื้อข้าวบริโภคในราคาต่ำ (ซื้อข้าวเปลือก
ตรงจากเกษตรกรและมาสีเอง)
เกษตรกรซื้อเครื่องอุปโภคบริโภคในราคาต่ำ เนื่องจากรวมกันซื้อเป็น
จำนวนมาก (เป็นร้านสหกรณ์ราคาขายส่ง)
ธนาคาร หรือบริษัทเอกชนจะสามารถกระจายบุคลากร เพื่อไปดำเนินการใน
กิจกรรมต่างๆ ให้เกิดผลดียิ่งขึ้น

ประโยชน์ ทฤษฎี ใหม่

จากพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ที่ได้พระราชทานในโอกาสต่าง ๆ
สรุปถึงประโยชน์ของทฤษฎีใหม่ได้ดังนี้

1. ให้ประชาชนพออยู่พอกินสมควรแก่อัตภาพในระดับที่ประหยัดไม่อดอยาก
และเลี้ยงตนเองได้ตามหลักปรัชญา “เศรษฐกิจพอเพียง”

2. ในหน้าแล้งมีน้ำน้อย ก็สามารถเอาน้ำที่เก็บไว้ในสระมาปลูกพืชผัก เลี้ยงปลา หรือ
ทำอะไรอื่นๆ ก็ได้แม้แต่ข้าวก็ยังปลูกได้ไม่ต้องเบียดเบียนชลประทาน ระบบใหญ่เพราะมี
ของตนเอง

3. ในปีที่ฝนตกตามฤดูกาลโดยตลอดปี สามารถสร้างรายได้ ให้ร่ำรวยขึ้น ในกรณีที่เกิด
อุทกภัยก็สามารถที่จะฟื้ นตัวและช่วยตัวเองได้ในระดับหนึ่ง โดยทางราชการไม่ต้องช่วย
เหลือมากเกินไป อันเป็นการประหยัดงบประมาณ

ป่า 3 อย่าง
ประโยชน์ 4 อย่าง

ปลูกป่า 3 อย่าง ได้ประโยชน์ 4 อย่าง คือ การรู้จักใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่าง
ชาญฉลาด เกิดประโยชน์มากที่สุด นานที่สุด และทั่วถึงกัน และยังสอดคล้องกับ
หลักปลูกป่าในใจคน

ป่ า 3 อย่าง ประโยชน์ 4
อย่าง

พอกิน

การปลูกต้นไม้ที่กินได้ ล้วนทั้งเป็นยาสมุนไพร

ไม้โตเร็ว พอใช้

ปลูกไว้เพื่อใช้สอย ทำฟืน สร้างบ้าน การปลูกต้นไม้ให้เป็นป่าไม้ เอาไว้ใ้สอยในครัวเรือน

ไม้โตช้า พออยู่

ปลูกไว้เพื่อขาย 20 ปีขึ้นไป จะได้ราคาดี การปลูกไม้เศรษฐกิจ เพื่อใช้ขายหรือสร้างบ้าน

ไม้ผล พอร่มเย็น

ปลูกไว้เพื่อกินหรือเก็บผลขาย การปลูกป่าจะช่วยให้ระบบนิเวศอุดมสมบูรณ์

3 ห่วง 2 เงื่อนไข
เกษตรทฤษฎี ใหม่

เเหล่งอ้างอิง

สํานักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราช
ดําริ(สํานักงาน กปร) ทฤษฎีใหม่ชีวิตที่พอเพียง : กรุงเทพมหานคร
สํานักพัฒนาเกษตรกร. ๒๕๕๐ เศรษฐกิจพอเพียงภาคเกษตร (พิมพ์ครั้งที่ ๒) :
กรุงเทพมหานคร กรมส่งเสริมการเกษตร
ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดนครราชสีมา. ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและ
เกษตรทฤษฎีใหม่ ตามแนวพระราชดําริ: ศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาเศรษฐกิจพอ
เพียง ตามแนวพระราชดําริและศูนย์สาธิตและส่งเสริมศิลปาชีพภาคตะวันออก
เฉียงเหนือ จังหวัดนครราชสีมา
สหกรณ์การเกษตรทฤษฎีใหม่บ้านถ้ำจำกัด.[2565].เกษตรตามเเนว"ทฤษฎีใหม่"
(ออนไลน์).เเหล่งที่มา:http://www.sahakornthai.com/tsdbanthum/
เศรษฐกิจพอเพียง.[2564].3ห่วง2เงื่อนไข.(ออนไลน์).แหล่ง
ที่มา:https://sites.google.com/site/antassing/

จัดทำโดย

น า ง ส า ว อ ภิ ญ ญ า เ ค รือ ก ล า ง โ ร ง นางสาวณัฎธิดา ฝั้ นจักรสาย นางสาวกาญจนา คงคากระสานติ์สุข
62181860207 62181860214 62181860229

นางสาวสมฤดี เลาลี น า ง ส า ว กั ญ ญ า รัต น์ สุ ว ง ศ์ นางสาวชุติมา เครือคำอ้าย
62181860230 62181860225 62181860237

นั ก ศึ ก ษ า ชั้น ปี ที่ 3 ส า ข า ก า ร ศึ ก ษ า ป ฐ ม วั ย ค ณ ะ ค รุศ า ส ต ร์
ม ห า วิท ย า ลั ย ร า ช ภั ฏ ลำ ป า ง