The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by tyradhia, 2022-03-14 03:21:16

Rangkuman Materi Bahasa Jawa XII

Rangkuman Materi Bahasa Jawa XII

Rangkuman Materi Bahasa Jawa
Kelas XII

Dening :

꧁ ꦡꦶ ꦫ ꦢ ꧂
“ TiTik Rahayu D.a”

Semester Gasal

Serat Wedhatama Pupuh Kinanthi

 Pangerten : Nggambarake mangsa nalika manungsa iku wus mangun bale
wisma ( rabi ), urip rukun lan tentrem ayem karo kaluwargane.

 Pathokan tembang Kinanthi

Guru Gatra : Cacahing larik utawa baris saben sapada
Guru Wilangan : Cacahing wanda saben sabaris utawa larik
Guru Lagu : Tibaning swara ing punkasan tembang

 Watak Tembang Kinanthi
Watake sarwa seneng, bungah, asih, gumolong atur runtut renteng-renteng
reruntungan.

 Wos kang kaamot ing tembang kinanthi
 Serat wedhatama ngajarake tuntunan moral minangka perangan etika

pribadi
 Supaya entuk ilmu sejati ( ora kena iri lan dengki )
 Ngolah lantiping ati
 Ngerti pepalanging urip
 Aja kulina tumindak nistha
 Aja gela ing tembe mburi
 Supaya entuk kamulyan
 Bisa sesrawungan ing papan ngendi wae.

Geguritan

1. Pangertene Geguritan
Geguritan yaiku wohing susastra kang basane cekak,mentes,lan endah.

2. Kekhasan basa wektu gawe geguritan
 Merga ngganti teges carane nganggo lelewaning basa/pepindhan
 Ngenggokake teges kanthi cara purwakanthi
 Ngripta teges kanthi cara pembaitan

3. Unsur-unsur geguritan
a. Unsur fisik

Diksi
Citraan
Majas
Bunyi
Tipografi

b. Unsur batin

Tema
Perasaan/rasa pangrasa
Nada/irama

4. Geguritan Klasik
 Titikane geguritan klasik
 Lumrahe diwiwiti tembung sun geguritan
 Sapada ngemot patang gatra / luwih
 Cacahing wanda saben gatrane padha
 Tibane swara ing pungkasan gatra runtut

5. Jenis Geguritan
a. Ode = surasane ngemot pangalembana marang wong liya
b. Himne = surasane pangalembana marang gusti kang maha kwasa
c. Elsgi = surasane panalangsa
d. Epigram = surasane piwulang moral
e. Satire = surasane ngenyek kanthi kasar
f. Romansa = surasane bab katresnan
g. Balada = surasane babagan cerita utawa lakon kang nyata

6. Trap – trapane panulisan gawe geguritan
 Nemtokake ide/ tema
 Nyaring : nyaring informasi(prastawa,ide,gagasan)
 Ngripta geguritan

7. Trap-trapane lan cara kanggo mahami lan ngudhari geguritan
 Maca lan njinggleng
 Nggolekki materi kang penting :
- Irah-irahan
- Tembung kunci
- Gaya bahasa
- Simbol-simbol
 Negesi lan gawe dudutan surasa geguritan
 Nggancarake nggunakake basane dhewe

Wacana Deskripsi Pakian Adat Jawa

1. Pangertene
Wacana Deskripsi yaiku sawijining wujud tulisan kang ana sesambungane karo
pambudidayane panulis kanggo menehi pepincren-pepincren saka sawijining objek.

 Karangan Deskripsi Obyektif yaiku karangan kang tujuane kanggo nggambarake objek mau ora
dikantheli opini

 Karangan Deskripi Subyektif yaiku karangan kang Nggambarake obyek kanthi dikantheli dening
opini.

2. Topik –topik kang bisa dikembangake dadi tulisan deskripsi :
 Kahanan Ruang
 Kahanan Barang
 Proses

3. Paribasan = tetembungan kang ajeg panganggone lan panggonane ateges entar
Tuladha : Adigang adigung adiguna

Isbat = ateges ketetapan
Tuladha : ngupadhi golek banyu wening

Sanepa = tetembungan kang saemper pepindhan, ngemu surasa mbangetake,ateges kosok balene
karo tembungane.
Tuladha: tatune arang kranjang

Wacana Eksposisi Gamelan

1. Pangertene
Wacana eksposisi yaiku wacana kang jlentrehake utawa medharake sawijining
bab kanggo pamaos.

2. Bab kang dijlentrehake ing karangan eksposisi bisa wujud :
a. Data Faktual
b. Sawijining analisis
c. Fakta ngenani Pawongan

3. Perangan wacana eksposisi
a. Njlentrehake panemu
b. Mrelokake Fakta
c. Mrelokake analisis
d. nggolek sumber ide

4. Pathokan nulis wacan eksposisi
 Njlentrehake sawijining prastawa
 Isi eksposisi ora duwe karep ngundang reaksi
 Gaya eksposisi kudu informatif
 Basane tanpa rasa subyektif lan emosional
 Fakta kanggo piranti konkrit
 Njembarake pamawas
 Panulis kudu ngerti opo sing diandharake
 Prigel nganalisi

5. Wujud Gamelan
Wujud pencon / pencu

Wujud Racikan/ wilahan

Wujud senar

Wujud sebulan
Wujud tabuh

Semester Genap
Serat Tripama Dhandanggula

1. Pangertene
Nggambarake manuk gagak, smubarang kang legi, pantes kanggo pitutur
kabecikan.

2. Watak tembang dhandanggula
Luwe, gumbira, seneng.

3. Pathokan tembang dhandanggula

4. Wos serat Tripama Dhandanggula
 Serat Tripama Babagan pathuladhan tokoh Patih suwandha ngajarake
babagan Guna,Kaya, Purun. Sifat Kasetyan (setya).
 Serat tripama tokoh Kumbakarna ngajarake sifat Nasionalis ( bela negara
).
 Serat Tripama Tokoh Adipati Karna ngajarake sifat kesatriya

Budaya Wewaler

Pangertene
Wewaler yaiku samubarang kang ora kena diterak , sesambungan karo kahanan ing sakiwa
tengen kayata etika sesrawungan karo lingkungan, sesrawungan karo Gusthi sig nyipta.
Tuladha :
Aja nglinggihi bantal
Aja nglungguhi kijing ing kuburan
Ora ilok mangan ing ngarep lawang

Aksara Jawa

Aksara Jawa kaperang ana :
1. Aksara Nglegena

2. Aksara Rekan
3. Aksara Murda

4. Aksara Swara
5. Aksara Angka

Sandangan Kaperang ana 3 :
1. Sandangan Swara

2. Sandangan Panyigeg

3. Sandangan wyanjana

Aksara Pasangan

Aksara Pengganten :
(Pa ketemu pepet digantos Pa ceret)
( La ketemu pepet digantos Nga lelet)

Matur Nuwun


Click to View FlipBook Version