คู่มือการลาออกจากราชการของข้าราชการครู

คมู่ ือการปฏบิ ัตงิ าน

เร่อื ง การลาออกจากราชการของ
ขา้ ราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษา
สงั กัดสำนกั งานเขตพื้นทกี่ ารศึกษาประถมศกึ ษา

ลำปาง เขต 1

โดย นางพิมพ์พร สิทธวิ งศ์
ตำแหน่งนักทรัพยากรบุคคลชำนาญการพเิ ศษ

กลุ่มงานสรรหาและบรรจุแต่งตง้ั
กล่มุ บริหารงานบุคคล

คำนำ

ดว้ ยระเบียบ ก.ค.ศ.วา่ ดว้ ยการลาออกจากราชการของข้าราชการครแู ละบุคลากรทางการ
ศกึ ษา พ.ศ. 2548 ไดก้ ำหนดแนวปฏบิ ัติเกยี่ วกบั การลาออกจากราชการของข้าราชการครแู ละบุคลากรทาง
การศกึ ษา เพอ่ื ให้หน่วยงานถือปฏบิ ัติ ต้ังแต่ วันท่ี 4 ตุลาคม 2548 เป็นต้นไป

เพื่อให้การปฏิบัติงานเกี่ยวกับการลาออกจากราชการของข้าราชการครูและบุคลากร
ทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 1 เป็นไปอย่างถูกต้อง ตามหลัก
ธรรมาภิบาล และมีประสิทธิภาพ ผู้จัดทำจึงได้จัดทำคู่มือการลาออกจากราชการของข้าราชการครูและ
บุคลากรทางการศึกษา เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติ สำหรับผู้ท่ีสนใจ ซึ่งคู่มือนี้ มีรายละเอียดของ
กระบวนงานและข้ันตอนการปฏิบัติงาน และผู้จัดทำหวงั เป็นอย่างย่ิงจะเป็นประโยชน์ อำนวยความสะดวก
แกผ่ ปู้ ฏิบัตงิ าน ผทู้ เ่ี กี่ยวข้องและผสู้ นใจตอ่ ไป

นางพิมพ์พร สทิ ธวิ งศ์
นักทรพั ยากรบุคคลชำนาญการพเิ ศษ

12 กรกฎาคม 2564

สารบญั

บทท่ี หน้า

1 บทนำ 1
ความเป็นมา 1
วัตถุประสงค์ 1
2
2 กฎหมาย ระเบียบ หลกั เกณฑ์ ขอ้ บงั คบั และแนวปฏบิ ตั ิ
ท่ีเกยี่ วขอ้ งกบั การลาออกของข้าราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศึกษา 2
พระราชบญั ญัติบำเหน็จข้าราชการ พ.ศ. 2494 และที่แก้ไขเพิ่มเติม 2
พระราชบัญญตั ิกองทุนบำเหนจ็ บำนาญขา้ ราชการ พ.ศ.2539 และที่แก้ไขเพิ่มเติม 2
พระราชบญั ญตั ิระเบียบขา้ ราชการครูและบคุ ลากรทางการศึกษา พ.ศ.2547 และ
ทแ่ี กไ้ ขเพ่ิมเติม (ฉบับท่ี 2) พ.ศ.2551 มาตรา 53 มาตรา 107 มาตรา 108 2
มาตรา 133
ระเบียบ ก.ค.ศ. ว่าด้วยการลาออกจากราชการของข้าราชการครูและบคุ ลากร 2 -3
ทางการศึกษา พ.ศ. 2548

3 ขั้นตอนการดำเนินการ

1

1. ชอ่ื กระบวนงาน

งานลาออกจากราชการของขา้ ราชการครูและบคุ ลากรทางการศึกษา

2. ความเป็นมา
ตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547 การ

ออกจากราชการ ตามมาตรา 107 ข้าราชการครูและบคุ ลากรทางการศึกษาออกจากราชการเมื่อ
(1) ตาย
(2) พ้นจากราชการตามกฎหมายวา่ ดว้ ยบำเหนจ็ บำนาญขา้ ราชการ
(3) ลาออกจากราชการและไดร้ ับอนญุ าตใหล้ าออกหรือการลาออกมผี ลตามมาตรา 108
(4) ถูกสง่ั ใหอ้ อกตามมาตรา 49 มาตรา 56 วรรคสอง วรรคสาม หรอื วรรคห้า

มาตรา 103 มาตรา 110 มาตรา 111 มาตรา 112 มาตรา 113 มาตรา 114 หรือ มาตรา 118
(5) ถกู ส่งั ลงโทษปลดออกหรือไลอ่ อก
(6) ถกู เพกิ ถอนในอนุญาตประกอบวิชาชีพ เว้นแต่ได้รบั แต่งต้งั ใหด้ ำรงตำแหน่งอนื่

ทไ่ี มต่ ้องมใี บอนญุ าตประกอบวิชาชพี ตามมาตรา 109
วนั ออกจากราชการตาม (4) (5) และ (6) ใหเ้ ปน็ ไปตามระเบยี บที่ ก.ค.ศ.วางไว้
การต่อเวลาราชการใหข้ ้าราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษาที่ต้องออกจากราชการ

ตาม (2) รบั ราชการตอ่ ไป จะกระทำมไิ ด้
ดงั นั้น ตามระเบียบ ก.ค.ศ. ว่าด้วยการลาออกจากราชการของข้าราชการครูและบุคลากร

ทางการศึกษา พ.ศ.2548 เป็นการลาออกตาม (3) ลาออกจากราชการและได้รับอนุญาตให้ลาออกหรือการ
ลาออกมีผลตามมาตรา 108 ซึ่งได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการลาออกจากราชการ ของข้าราชการครูและ
บุคลากรทางการศึกษาผู้ใดประสงค์จะลาออกจากราชการ ให้ปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าว หรือทำเป็น
หนังสือระบุวันขอลาออก เหตุผลการขอลาออก พร้อมทั้งลงลายมือชื่อผู้ประสงค์ ขอลาออกยื่นต่อ
ผู้บังคับบัญชา โดยการออกจากราชการของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา เป็นการให้ข้าราชการครู
และบุคลากรทางการศึกษา พ้นจากตำแหน่งหน้าที่ตามท่ีกฎหมายกำหนด ซึ่งในการดำเนินการมีระเบียบ/
หลักเกณฑ์/วิธีการกำหนดไว้ และเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบจึงได้นำแนวปฏิบัติไปดำเนินการตามข้ันตอนการ
ลาออกจากราชการของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา
ประถมศึกษาลำปาง เขต 2

3. วตั ถปุ ระสงค์
เพ่ือเป็นแนวปฏิบตั ิการลาออกจากราชการของข้าราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษา

ทถี่ ูกต้อง สนองตอบความต้องการของหนว่ ยงาน

2

4. กฎหมาย ระเบยี บ หลักเกณฑ์ ข้อบังคับ และแนวปฏบิ ัตทิ ีเ่ กยี่ วข้องกับการลาออกของขา้ ราชการครู
และบุคลากรทางการศกึ ษา
1. พระราชบัญญัตบิ ำเหนจ็ ข้าราชการ พ.ศ. 2494 และทแ่ี ก้ไขเพ่ิมเตมิ
2. พระราชบญั ญัตกิ องทนุ บำเหน็จบำนาญขา้ ราชการ พ.ศ.2539 และท่แี ก้ไขเพ่ิมเติม
3. พระราชบญั ญตั ิระเบยี บข้าราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศึกษา พ.ศ.2547 และ

ที่แก้ไขเพ่ิมเติม (ฉบับท่ี 2) พ.ศ.2551 มาตรา 53 มาตรา 107 มาตรา 108 มาตรา 133
4. ระเบยี บ ก.ค.ศ. ว่าดว้ ยการลาออกจากราชการของข้าราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษา

พ.ศ. 2548
5. คำส่ังหัวหน้าคณะรกั ษาความสงบแห่งชาติ ท่ี 19/2559 เร่ือง การปฏริ ปู การศึกษาในภมู ภิ าค

ของกระทรวงศึกษาธกิ าร ลงวนั ที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2560

5. ขนั้ ตอนการดำเนินการ

1. ผูป้ ระสงค์ขอลาออกจากราชการ ยนื่ หนังสอื ขอลาออกจากราชการ (ตามแบบท่ี ก.ค.ศ.
กำหนด) ต่อผบู้ ังคับบัญชา โดยให้ยื่นลว่ งหน้ากอ่ นวันลาออกไม่น้อยกว่า 30 วัน กรณียืน่ ลว่ งหนา้ น้อยกว่า
30 วนั หากผู้มอี ำนาจอนุญาตการลาออกเหน็ วา่ มีเหตุผลและความจำเป็น จะอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร
ใหย้ ่ืนหนังสือลาออกจากราชการน้อยกว่า 30 วนั กไ็ ด้

2. หน่วยงาน/สถานศกึ ษา รับเรอ่ื งการขอลาออกจากราชการ
3. สำนักงานเขตพน้ื ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษา/สำนกั งานเขตพ้ืนที่การศึกษามัธยมศกึ ษา
รบั เรอื่ งการขอลาออกจากราชการ ตรวจสอบหนงั สอื ขอลาออกจากราชการ ย่นื ล่วงหนา้ ก่อนวันลาออก
ตามเกณฑน์ ้อยกว่า 30 วนั หรอื ไม่
4. เจา้ หน้าทดี่ ำเนนิ การตรวจสอบข้อมลู ประกอบการนำเสนอผมู้ อี ำนาจ

1) กรณีดำเนนิ การทางวินัย
2) กรณีการลาศึกษาต่อ/การชดใชท้ นุ
3) การเป็น/ไมเ่ ปน็ สมาชกิ กบข.
5. เสนอผู้มีอำนาจตามมาตรา 53 (กศจ.)พิจารณาอนุญาต/ไม่อนุญาตให้ลาออกจาก
ราชการ
1) กรณีอนุญาตให้ลาออก ผู้มีอำนาจตามมาตรา 53 มีคำส่ังอนุญาตให้ลาออกจาก
ราชการ
2) กรณียับย้ังการอนุญาตให้ลาออก ผู้มีอำนาจการลาออกมีคำสั่งยับยั้งการอนุญาตให้
ลาออกเปน็ ลายลกั ษณอ์ ักษรให้เสรจ็ สิ้นก่อนวนั ขอลาออก

3
6. แจ้งให้ผู้ขอลาออกจากราชการทราบก่อนวันขอลาออกและหน่วยงานที่เกย่ี วข้อง

ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้ใดประสงค์จะลาออกจากราชการ ให้ทำตาม
แบบหนังสือขอลาออกจากราชการท้ายระเบียบ ก.ค.ศ. ว่าด้วยการลาออกจากราชการของข้าราชการ ครู
และบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2548 หรือทำเป็นหนังสือระบุวันขอลาออก เหตุผลการขอลาออก พร้อม
ท้งั ลงลายมอื ชื่อผู้ประสงค์จะขอลาออกย่ืนต่อผู้บังคบั บญั ชา

การยื่นหนังสือขอลาออกจากราชการนอกจากกรณีลาออกเพื่อดำรงตำแหน่งทาง
การเมืองหรือเพื่อสมัครรับเลือกต้ังตามมาตรา 108 วรรคส่ี ให้ย่ืนล่วงหน้าก่อนวันขอลาออกไม่น้อยกว่า
30 วนั

ในกรณีท่ีผู้มีอำนาจอนุญาตการลาออกเห็นว่ามีเหตุผลความจำเป็นพิเศษ ผู้มีอำนาจ
ดังกล่าวจะอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนวันขอลาออก ให้ผู้ท่ีประสงค์จะขอลาออกจากราชการย่ืน
หนงั สือขอลาออกลว่ งหนา้ นอ้ ย 30 วนั ก็ได้

หนังสือขอลาออกจากราชการที่ยื่นล้วงหน้าก่อนวันขอลาออกน้อยกว่า 30 วัน โดยไม่ได้
รบั อนุญาตเป็นลายลกั ษณ์อักษรจากผู้มีอำนาจอนุญาตการลาออก หรือที่มิได้ระบวุ ันขอลาออก ให้ถือวันถัด
จากวนั ครบกำหนด 30 วัน นบั แตว่ นั ย่ืนเปน็ วนั ขอลาออก

ผู้บังคับบัญชาของผู้ขอลาออกจากราชการ ได้รับหนังสือขอลาออกแล้วให้บันทึกวันยื่น
หนังสือขอลาออกนั้น ไว้เป็นหลักฐาน และให้ตรวจสอบว่าหนังสือขอลาออกดังกล่าวได้ยื่นล่วงหน้าก่อนวัน
ขอลาออกไม่น้อยกว่า 30 วันหรือไม่ พร้อมทั้งพิจารณาเสนอความเห็นต่อผู้บังคับบัญชาชั้นเหนือขึ้นไป
ภายใน 3 วันทำการ นับแต่วันได้รับหนังสือขอลาออกและให้ผู้บังคับบัญชาช้ันเหนือข้ึนไปแต่ละระดับเสนอ
ความเห็นตามลำดบั จนถงึ ผูม้ ีอำนาจอนุญาตการลาออกภายใน 3 วันทำการ นับแต่วนั ได้รบั รายงาน

ในกรณีที่ส่งหนังสือขอลาออกทางไปรษณีย์ให้ถือวันท่ีที่ทำการไปรษณีย์ต้นทางออกใบรับ
ฝากเปน็ หลกั ฐานฝากสง่ หรือวันท่ีท่ีทำการไปรษณีย์ต้นทางประทับตรารับท่ีซองหนงั สือเป็นวนั ท่ียืน่ หนงั สือ
ขอลาออก

เมื่อผู้มีอำนาจอนุญาตการลาออกได้รับหนังสือขอลาออกจากราชการของข้าราชการครู
และบุคลากรทางการศึกษาผู้ใดแล้ว ถ้าเป็นหนังสือขอลาออกจากราชการที่ยน่ื ล่วงหน้าก่อนวันขอลาออกไม่
น้อยกวา่ 30 วัน หรือท่ีมิได้ระบุวนั ขอลาออก ให้ผมู้ ีอำนาจอนุญาตการลาออกพิจารณาว่าจะสั่งอนุญาตให้ผู้
น้นั ลาออกจากราชการหรอื จะส่งั ยับยงั้ การอนุญาตให้ลาออก โดยให้ดำเนนิ การดงั น้ี

(1) ในกรณีที่ผู้มีอำนาจอนุญาตการลาออกพิจารณาเห็นวาควรอนุญาตให้ลาออกจาก
ราชการได้ ให้ผู้มีอำนาจอนุญาตการลาออกมีคำส่ังอนุญาตให้ลาออกเป็นลายลักษณ์อักษรให้เสร็จสิ้นก่อน
วนั ขอลาออก แลว้ แจง้ คำสั่งดังกล่าวให้ผ้ขู อลาออกทราบก่อนวนั ขอลาออกด้วย

4

(2) ในกรณีที่ผู้มีอำนาจอนุญาตพิจารณาเห็นว่าควรยับย้ังการอนุญาตให้ลาออกเน่ืองจาก
จำเป็นเพ่ือประโยชน์แก่ราชการ ให้ผู้มีอำนาจอนุญาตการลาออกมีคำสั่งยับย้ังการอนุญาตให้ลาออกเป็น
ลายลักษณ์อักษรให้เสร็จส้ินก่อนวันขอลาออก แล้วแจ้งคำส่ังดังกล่าวพร้อมท้ังเหตุผลให้ผู้ขอลาออกทราบ
กอ่ นวันขอลาออกด้วย ทั้งน้ี การยับย้ังการอนุญาตให้ลาออกให้ส่ังยับยั้งไวไ้ ด้เป็นเวลาไม่เกิน 90 วนั และสั่ง
ยับย้งั ได้เพียงคร้ังเดยี วจะขยายอีกไม่ได้ เมื่อครบกำหนดเวลาท่ียบั ย้ังแลว้ ให้การลาออกมีผลต้ังแต่วันถัดจาก
ครบกำหนดเวลาท่ยี บั ยัง้

กรณเี ปน็ หนงั สือขอลาออกจากราชการทยี่ ่นื ลว่ งหน้าก่อนวันขอลาออกน้อยกว่า 30 วัน
เมื่อผู้มีอำนาจอนุญาตการลาออกได้รับหนังสือขอลาออกดังกล่าวแล้ว ให้มีคำสั่งเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน
วันขอลาออกว่าจะอนุญาตให้ยื่นหนงั สือล่วงหน้ากอ่ นวนั ขอลาออกน้อยกวา่ 30 วัน ตามท่ีผู้ขอลาออกได้ยื่น
ไวห้ รอื ไม่ ทั้งนี้ เพ่อื จะได้ทราบวา่ วนั ขอลาออกในกรณีดังกล่าวคือวนั ทรี่ ะบุไว้ในหนงั สือขอลาออกหรือวันถัด
จากวันครบกำหนด 30 วัน นับแต่วันย่ืนหนังสือขอลาออก แล้วให้พิจารณาดำเนินการตาม (1) หรือ (2)
แล้วแต่กรณี

กรณที ผี่ ้ขู อลาออกได้ออกจากราชการไปโดยผลของกฎหมาย เนือ่ งจากผูม้ อี ำนาจอนญุ าต
การลาออกมิได้มีคำสั่งอนุญาตใหล้ าออก และมไิ ด้มีคำส่งั ยับยง้ั การอนุญาตใหล้ าออกก่อนวนั ขอลาออก หรือ
เนอ่ื งจากครบกำหนดเวลายับย้งั การอนุญาตให้ลาออก ให้ผู้มอี ำนาจอนุญาตการลาออกมี
หนังสือแจ้งวันออกจากราชการให้ผู้ขอลาออกจากราชการทราบภายใน 7 วัน นับแต่วันท่ีผู้นั้นออกจาก
ราชการ และแจ้งใหส้ ่วนราชการทเ่ี กย่ี วขอ้ งทราบดว้ ย

การยื่นหนังสือขอลาออกจากราชการเพ่ือดำรงตำแหน่งทางก ารเมืองหรือเพ่ือสมัครรับ
เลอื กตง้ั ตามมาตรา 108 วรรคส่ี ให้ยนื่ ตอ่ ผบู้ ังคบั บัญชาอยา่ งช้าภายในวันทขี่ อลาออกและให้ผูบ้ งั คับบัญชา
ดังกล่าวเสนอหนังสือขอลาออกน้ันต่อผู้บังคับบัญชาช้ันเหนือข้ึนไปตามลำดับจนถึงผู้มีอำนาจอนุญาตการ
ลาออกโดยเรว็

เมื่อผู้มีอำนาจอนุญาตการลาออกได้รับหนังสือขอลาออกตามวรรคหน่ึงแล้วให้มีคำสั่ง
อนญุ าตใหล้ าออกจากราชการได้ต้งั แตว่ ันทีข่ อลาออก

5

6. Flow Chart การปฏิบัตงิ านการลาออกจากราชการของข้าราชการครูและบคุ ลากรทางการศึกษา

ผู้ประสงคข์ อลาออก
ยนื่ หนังสือ

ตอ่ ผู้บงั คับบัญชา

หน่วยงาน/สถานศกึ ษา รบั เร่อื ง

สพท.ตรวจสอบขอ้ มลู ประกอบการ
นำเสนอผ้มู ีอำนาจพิจารณา
เช่น การเป็นสมาชกิ กบข./วินัย

ผู้มอี ำนาจ (กศจ.)
ตาม ม.53

ยับย้ังเปน็ อนุญาต
ลายลักษณ์อักษร ลาออก

แจ้งเจ้าตวั

ศธจ.ผ้มู ีอำนาจ สพท.สง่ คำส่ังใหห้ น่วยงาน
ตามมาตรา 53 ทเ่ี กยี่ วขอ้ ง และก.ค.ศ.
ลงนามคำสงั่ ฯ และ สพฐ.

6

แบบหนังสือขอลาออกจากราชการ

เขยี นท่.ี ...................................................
วนั ที่............เดอื น.................................พ.ศ..................

เรอ่ื ง ขอลาออกจากราชการ

เรยี น .....................................................................(ผ้บู งั คับบัญชา/ผอ.สพป.ลำปาง เขต 1)

ด้วยข้าพเจา้ ....................................................................................ไดเ้ ริ่มรับราชการเมอ่ื
วนั ท่ี..............เดอื น.........................พ.ศ..........................ปจั จบุ นั ดำรงตำแหน่ง................................................
ตำแหนง่ วิทยฐานะ........................................................หนว่ ยงานการศึกษา...................................................
สังกดั สำนกั านเขตพน้ื ทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 1 กรม สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา
ข้ันพ้ืนฐาน ได้รับเงินเดือนอันดับ..............................ข้ัน...................................บาท มีความประสงค์ขอ
ลาออกจากราชการ เพราะ...............................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................

จึงเรียนมาเพื่อขอลาออกจากราชการตั้งแตว่ นั ท่ี......เดอื น.......................พ.ศ......................

ขอแสดงความนบั ถือ

ลงชือ่ ..................................................

(....................................................)

............................................................

ความเหน็ ของผบู้ งั คับบัญชาชัน้ ต้น (ผอ.รร.) ความเห็น ผอ.สพป.ลำปาง เขต 1

..................................................... ……………………………………………..

...................................................... ……………………………………………..

ลงช่ือ............................................... ลงชื่อ.......................................................
(................................................) (....................................................)

ตำแหน่ง........................................ ตำแหนง่ .......................................................

ความเห็นของผู้มอี ำนาจอนุญาต (กศจ.)
..................................................................
ลงช่อื ...................................................................
(...................................................................)
ตำแหน่ง...............................................................