หนังสือปภากโรวาท หลวงปู่สิงห์ทอง

50 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา การท ำ ความเพียร ค่่อยๆ เฮ็็ด ค่่อยๆ ทำำ ไป อย่่าไปท้้อ ตามกำำลัังเจ้้าของ แต่่อย่่าไปถิ่่�ม ถ้้าถิ่่�มแล้้วกิิเลสมัันสิิเหยีียบหััวเฮาทัันทีี พ่่อแม่่ครููอาจารย์์ท่่านเมตตาเตืือนสติิให้้มีีข้้อวััตรปฏิิบััติิ ให้้เป็็น คนมีีสััจจะ ๑. เดิินจงกรมวัันละ ๑ ชั่่�วโมงต่่อวััน ฝึึกสติิและพิิจารณาใคร่่ครวญ ในธรรม ๒. นั่่�งสมาธิิให้้ได้้ ๓๐ นาทีี - ๑ ชั่่�วโมง ต่่อไปถ้้าทำำ ได้้และรู้้ว่่าดีีจะเพิ่่�ม เวลาเองโดยอััตโนมััติิ ๓. ทำำวััตรสวดมนต์์เช้้า-เย็็น ให้้ได้้ทุุกวััน ไม่่ให้้ขาด ๔. อ่่านประวััติิพระพุุทธเจ้้า อรหัันตสาวก พ่่อแม่่ครููอาจารย์์หรืือฟัังธรรมะด้้วย ก็็ได้้ #สำำหรัับฆราวาสผู้้หวัังความเจริิญ องค์์หลวงปู่่เมตตาบอกอุุบาย ให้นัั้กภาวนาเวลาถููกถีีนมิททิะ ความง่่วงเหงา หาวนอน เล่่นงาน มีีพระรููปหนึ่่�งเพิ่่�นง่่วงนอน เลยเอาผ้้าอาบนํ้้�าฝนไปจุ่่มนํ้้�า แล้้ว เอามาวางไว้้เทิิงหััว มัันเย็็นกะเลยตื่่�น บ่่ง่่วง ย่่างจงกรมเสย เอาไปเฮ็็ดเบิ่่�งเด้้อ

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 51 แก่นของธรรม รููป เวทนา สััญญา สัังขาร วิิญญาณ ขัันธ์์ ๕ บ่่มีีในเรา เราบ่่มีีในขัันธ์์ ๕ บ่่แม่่นคน บ่่แม่่นสััตว์์ บ่่แม่่นสิ่่�งของ บ่่มีีโตบ่มี่ ีตน #นิิตสััตโต #นิิตชีีโว #สุุญโญ ผู้้ได๋๋มาพิิจารณา อสุุภะ-อสุุภััง มรณะ-มรณััง มหาทุุกขััง กัับอิิทธิิบาท ๔ คืือ ฉัันทะ วิิริิยะ จิิตตะ วิิมัังสา สิิอยู่่จััก ๑๒๐ ปีี กะได้้ สบายๆ องค์์ท่่านเมตตาให้ข้้้อธรรมว่่า #จิิตส่่งออกเป็็นสมุุทััย #ผลจากการที่่�จิิต ส่่งออกเป็็นทุุกข์์ #ส่่งจิิตเข้้าข้้างในเป็็นมรรค #ผลของการเดิินมรรคคืือนิิโรธ แปลว่่าสุุข สวรรค์์อยู่่ในอก นรกอยู่่ในใจ พระนิิพพานกะอยู่่ในใจนี่่�ล่่ะ สิิพาไปหา อยู่่ไส อยากได้้อิิหยัังกะให้้พากัันค้้นหาอยู่่ในใจนี่่�ล่่ะ

52 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา อุบายการภาวนา ฝึึกสติิให้้มัันเป็็นสััมปชััญญะ มัันกะคืือตััวศีีลนั่่�นล่่ะ บ่่ว่่าศีีล ๕ ศีีล ๘ ศีีล ๑๐ ศีีล ๒๒๗ มัันกะอยู่่ที่่�ใจอัันเดีียวกััน ให้้มัันเป็็นเจตนาวิิรััติิ คืือ งดเว้้นที่่�ใจ คืือจั่่�งในท้้ายปาฏิิโมกข์์เพิ่่�นว่่า #สติิวิินโยทาตััพโพ สติิ คืือพระวิินััยหรืือศีีล ทำำ ให้้ เรางดเว้้นจากบาปอกุุศลเครื่่�องเศร้้าหมองต่่างๆ ที่่�จะเข้้ามาสู่่กาย วาจา และ ใจของเรา #สนทนาเรื่่�องสติิสััมปชััญญะกัับหลวงปู่่ หลวงปู่่�ให้้อุุบายการภาวนาว่่าให้้มีีสติิปััญญา สติิกัับปััญญาอยู่่นำำกััน โตเดีียวกััน ถ้้าบ่่มีีกะแล่่นไปนำำอารมณ์์ต่่างๆ ที่่�เข้้ามากระทบอยู่่ตลอดเวลา การที่่�เฮาจะเว้้าธรรมะสอนธรรมะคนอื่่�น นั้้�นเป็็นการดีีแต่่ถ้้าจะให้้ดีี ยิ่่�งกว่่านั้้�น ตััวเองจะต้้องปฏิบััติิได้้ เฮ็็ดได้้เสีียก่่อน จั่่�งไปสอนผู้้อื่่�น

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 53 บุญท ี่ดีท ี่สุดคือบุญบวชแต่ต้องปฏิบ ั ติ วัันนี้้�วัันหยุุด หลวงปู่่ถามหา เข้้าไปอุุปััฏฐากองค์์ท่่าน วัันนี้้�ท่่านเมตตา เล่่าให้้ฟัังว่่า บุุญที่่�ดีีที่่�สุุด คืือบุุญบวช ช่่วยพ่่อแม่่ให้้ไปสวรรค์์ นิิพพานได้้ แต่่บวชมาต้้องตั้้�งใจปฏิิบััติิ ชำำระกิิเลส ราคะ โทสะ โมหะ ออกจากใจ ด้้วย ศีีล สมาธิิ และปััญญา ถ้้าบ่ตั้่ ้�งใจปฏิบััติิกะไปกิินข้้าวแลงแกงฮ้้อน หาปลา หากบ ดููหนััง ฟัังเพลง เล่่นสาว กะพากัันไปตกหม้้อนรก แท่่งเหล็็กยาวๆ ใหญ่่ๆ ซํ่่�าต้้นตาลนิิ พระเณรตกนรกถอดผ้้าจีีวรพาดไว้้จนว่่าเอน หลายเด้พ้ระเณรตกนรก บ่่แม่่นน้้อยๆ วัันนี้้�หลวงปู่่เมตตาเล่่าให้ฟั้ ังอีีกรอบว่่า พระเณรตกนรกหลาย เขาเอาราว เหล็็กใหญ่่ซํ่่�าต้้นตาล พาดไว้้ พระเณรตกนรกเอาจีีวรพาดไว้้ จนเอีียงลงเลย รัับนํ้้�าหนัักบ่่ไหว ตกลงไปแต่่ตััว เอาผ้้าพาดไว้้ราวเหล็็ก

54 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา มีสมาธิแล้วให้ใช้ปัญญา ได้ส้มาธิิแล้้วบ่่ออกเดิินปััญญา กะอยู่่ซื่่�อๆ เป็็นสมาธิหัิัวตอ บ่มี่ ปีระโยชน์์ อิิหยััง ต้้องออกไปคิิดค้้น คืือจั่่�งโตเห็็นนั่่�นละ ด่่านกามราคะนี้้�ผ่่านยากที่่�สุุด ลููกสาวพญามาร นางราคะ (ความกำำหนััดยิินดีี) ตััณหา (ความทะยานอยาก) อรดีี (ความเคร่่งเครีียด) ต้้องพิิจารณาไตร่่ตรองหาเหตุุหาผล อย่่าไปหลงกัับเขา ต้้องสอบให้้ได้้ สอบให้้ผ่่าน ไปเฮ็็ดเอา ไปทำำเอา สอบผ่่านแล้้วกะสบาย วัันนี้้� ระหว่่างที่่�อุุปััฏฐากองค์์ท่่าน กราบเรีียนสถานการณ์์โรคระบาดถวายองค์์ท่่าน องค์์หลวงปู่่�ว่่าคนบ่่มีีศีีลธรรม วััดบ่่เข้้าพระเจ้้าบ่่นบ ซุุมมัักเฮ็็ดผิิดศีีล ๕ กิิน เหล้้าเมายา กะสิิล้้มหายตายจากไป เพราะว่่ามัันหนัักแผ่่นดิิน ท่่านว่่ามัันเป็็น โรคกรรม พวกโรคภััยไข้้เจ็บมั ็ ันกะมีจิีติคืือกัันนี่่ล่�่ะ ให้้พากัันสวดโพชฌัังคปริติร

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 55 คนย่านตายกับโรคระบาด กราบเรีียนสถานการณ์์โรคระบาด ว่่าตอนนี้้�ประเทศไทยยอดเพิ่่�มขึ้้�นเป็็น ๔๐๐ กว่่าคนแล้้ว คนกะบ่่ค่่อยออกไปไส กัักตััวเองอยู่่ในบ้้าน ผู้้คนลำำบาก เรื่่�อง อาหารการกิิน ขายของกะบ่่ได้้ คนตกงาน มีีการกัักตุุนอาหาร ตอนนี้้�โรงพยาบาล กะคนมาน้้อยลง เงีียบครัับ วัังเวงคืือจั่่�งป่่าช้้า เขาพากัันย่่านป่่วยเป็็นโรคระบาด ย่่านตายครัับ หลวงปู่่�เมตตาบอกว่่า มีีอิิหยัังกะให้้แบ่่งปัันกััน ช่่วยเหลืือกััน ปัันกัันกิินปัันกัันใช้้ ถ้้าบ่่ออยากมาเกิิด แก่่ เจ็บต ็ าย กะให้้พากัันไปพระนิิพพาน นิิพพานว่่างอยู่่ คนบ่ค่่อยไป บ่่มัักไป บาดนรกนั่่�น บ่่สบาย มีีแต่่ทุุกข์์ คืือมัักพา กัันไปแท้้ มัันม่่วนบ่่น้้อ หมู่่หลาย คืือสิิมัักอยู่่เนาะ แล้้วก็ ็หััวเราะด้้วยความเมตตา ให้้พากัันรัักษาศีีล ๕ หรืือศีีล ๘ เดิินจงกรม นั่่�งสมาธิิ ภาวนาพุุทโธ หายใจเข้้าพุทุ หายใจออกโธ อยู่่กับพุัทุโธ ให้มี้พุีทุโธเป็็นที่่พึ่่� �ง จั่่�งสิิรอดพ้้นไปได้้ คนย่่านตายกัับโรคระบาด ย่่านกะตาย บ่่ย่่านกะตายคืือเก่่า สิิหนีีไปอยู่่ไส กะตาย เกิิดมาแล้้วกะมีีความแก่่ ความเจ็็บป่่วย ความตายเป็็นเรื่่�องธรรมดา ถ้้าบ่่อยากตายอย่่าพากัันมาเกิิด ไปพระนิิพพานพุ้้น ซื่่�อๆ อยู่่ บ่่มีีการเกิิด แก่่ เจ็็บ ตาย

56 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา โรคระบาดกับทางรอดคือรักษาศีล ๕ วัันนี้้ขึ้้� �นไปกราบนมััสการเยี่่�ยมองค์์หลวงปู่่ ท่่านว่่านอนหลัับได้ยุุ้ ไคกว่่าเก่่า กราบเรีียนท่่านว่่าโรคระบาดอยู่่ขอนแก่่นดีีขึ้้�นล่่ะผม พรุ่่งนี้้�ที่่�โรงพยาบาลให้้ เจ้้าหน้้าที่่�ทำำ งานปกติิแล้้วครัับ ท่่านปรารภว่่า ประเทศไทยมีีพระพุุทธศาสนา มีีผู้้ปฏิิบััติิตามคำำสอนของพระพุุทธเจ้้า คืือ ศีีล สมาธิิ ปััญญา เกิิดอิิหยัังกะบ่่ เป็็นหลายดอก เซาไวยุุ เฮาแผ่่เมตตาให้ยุุ้ซุุมื้้อ เมื่่�อวานขึ้้�นไปทำำกายภาพบำำบััดถวายองค์์ท่่าน องค์์หลวงปู่่เมตตาให้้โอวาท ธรรม จึึงขออนุุญาตนำำมาเผยแผ่่เป็็นธรรมทานต่่อไปครัับ ทุุกคนมีีกรรมเป็็นของ ตนเอง มีีกรรมเป็็นกำำเนิิด มีีกรรมเป็็นที่่�พึ่่�งอาศััย ความเจ็็บป่่วยนี่่�กะคืือกััน เป็็นไปตามกรรม ถ้้าบ่่เจ็็บป่่วย กะบ่่ตาย พอตายแล้้วกะคืืนสู่่สภาพเดิิมเป็็น ดิิน นํ้้�า ลม ไฟ คืือเก่่า บ่่มีีอิิหยััง ไม่่ใช่่สััตว์์ ไม่่ใช่่บุุคคล บ่่มีีตััวตน เป็็นทุุกขััง อนิิจจััง อนััตตา ทุุกมื้้อนี้้ถ้้าบ่บ่วชกะยากอยู่่ ต้้องบวชอย่่างน้้อยต้้องพากัันบวช ถืือศีีล ๕ ศีีล ๘ กะพอเป็็นไปได้้อยู่่

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 57 โลกและโรค โรคภััยไข้้เจ็็บเนาะ กรรมไผกรรมมััน สร้้างเหตุุมาบ่คืื่อกััน คนๆ หนึ่่�งก็ ็คืือ โลกใบหนึ่่�ง โลกนี้้ประกอบด้้วยธาตุุ ๔ ได้้แก่่ ดิิน นํ้้า ลม ไฟ มื้้อได๋๋ที่่�ธาตุุมััน วิิปริิตแปรปรวนมัันกะสิิแสดงอาการออกมา ให้้เฮาได้้รัับทุุกขเวทนาทางกาย และใจ นี่่�ล่่ะกะเลยต้้องพากัันมาฝึึกจิิตฝึึกใจ บ่่ฝึึกบ่่ได้้ ฝึึกได้้แล้้วกะซื่่�อๆ อยู่่บ่่สุุขบ่ทุุ่กข์์กัับมััน สบายๆ #สนทนาธรรมกัับหลวงปู่่เรื่่�องโลกและโรค

58 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา ละบาปบำ เพ็ญบุญเฮ็ดจิตใจให้บริส ุ ทธิ์ การปฏิิบััติินี่่�มัันต้้องละบาปเสีียก่่อน เพราะว่่าถ้้าบ่ล่ ะบาป คืือบ่่รัักษาศีีล ได้้แก่่ ศีีล ๕ ศีีล ๘ ศีีล ๑๐ ศีีล ๒๒๗ ศีีลปาฏิิโมกข์์ มัันกะมีีฮููฮั่่�ว ทำำบุุญจั่่�งได๋๋ มัันกะบ่่เต็็มเป็็นจัักเทื่่�อ ถ้้าสามารถละบาปแล้้ว จากนั้้นกะให้บำ้ ำเพ็็ญบุุญบารมีี ให้้มัันเต็็ม พอบุุญบารมีีเต็็มแล้้ว กะจั่่�งเฮ็็ดจิิตใจนั้้�นให้้บริิสุุทธิ์์� คืือ บาปบ่่สามารถ ให้ผล้ ได้้แล้้ว ผลของบุุญที่่�เฮ็็ดไว้้กะบ่่เอา เพราะว่่าถ้้าเอาผลของบุุญ มัันกะต้้อง มาเกิิดอีีก คืือต้้องเสวยบุุญที่่บำ�ำเพ็็ญมา ถ้้าสามารถปล่่อยวางได้้ กล่่าวคืืออยู่่นอก บาปเหนืือบุุญ นอกเหตุุเหนืือผล นอกสุุขเหนืือทุุกข์์ คืือไปพระนิิพพานนำำ พระพุุทธเจ้้า บ่่ต้้องกลัับมาเกิิดอยู่่ในท้้องแม่่อีีก บ่่ต้้องกลัับมาเข้้าทางเก่่า

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 59 อาการ ๓๒ วัันนี้้�ขึ้้�นไปกราบนมััสการพ่่อแม่่ครููอาจารย์์องค์์หลวงปู่่ ท่่านท้้องผููก นวดท้้องถวายองค์์ท่่าน อธิิบายองค์์ท่่านว่่าทำำ ไมท้้องผููก เนื่่�องจากหลวงปู่่นอน นาน ไม่่ค่่อยได้้เปลี่่�ยนอิิริิยาบถ พร้้อมทั้้�งพููดถึึงกระบวนการย่่อยอาหารและ การขัับถ่่ายถวาย องค์์หลวงปู่่�เมตตาอธิิบายถึึง อุุทริิยััง (อาหารใหม่่) และ กะรีีสััง (อาหารเก่่า) แล้้วก็็เมตตาอธิบิายต่่อว่่า ให้้พิิจารณาให้้เบิ๊๊�ด เกศา โลมา นะขา ทัันตา ตะโจ มัังสััง นะหารููอััฐิิ อััฐิิมิิญชััง วัักกััง หะทะยััง ยะกะนััง กิิโลมะ กััง ปิิหะกััง ปััปผาสััง อัันตััง อัันตะคุุณััง อุุทริิยััง กะรีีสััง มััตถะเก มััตถะลุุงคััง ปิิต ตััง เสมหััง ปุุพโพ โลหิตััิง เสโท เมโท อััสสุุ วะสา เขโฬ สิิงฆานิิกา มุุตตััง พิิจารณา กลัับไปกลัับมา จะเอาจากเท้้าขึ้้�นมากะได้้ หรืือสิิเอาจากศรีีษะลงไปกะได้้ พิิจารณาให้้มัันครบทุุกอย่่างให้้มัันรู้้มัันเห็็น แยกแยะออกมา เอามากองไว้้ๆ ผม ขน เล็ ็ บ ฟััน หนััง เนื้้อ เอ็็น กระดููก แยกเป็็นกองๆ ไว้้ อุุทริิยััง (อาหารใหม่่) กิินอยู่่จัังซั่่�นแหล่่ว เบิ๊๊�ดปีีเบิ๊๊�ดชาติิ บ่่แล้้วเป็็น หามา เลี้้�ยงมััน มัันกะแก่่ เจ็็บ ตายคืือเก่่า กิินแล้้วกะขี้้�ออกเป็็น กะรีีสััง (อาหารเก่่า) เอาอยู่่จั่่�งซั่่�นล่่ะ #อาหารเรปฏิิกููลสััญญา

60 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา มรณานุสติ วัันนี้้�ไปกราบนมััสการเยี่่�ยมองค์์หลวงปู่่ องค์์ท่่านดููแข็็งแรงขึ้้�น #ทิิดไก่่ หลวงปู่่เมื่่�อยบ่่ผม #หลวงปู่่ เมื่่�อยยุุ นอนบ่่ได้้เลย #ทิิดไก่่ ขอโอกาสครัับหลวงปู่่� ยามเฮาเจ็ ็บป่่วยหลายๆ ต้้องมาล้้มหมอนนอนเสื่่�อ ต้้องมานอนแบบหลวงปู่่�นี่่� หลวงปู่่�ภาวนา พิิจารณาจัังได๋๋ผม #หลวงปู่่� ภาวนาตายๆๆ อย่่างเดีียวเลย #ทิิดไก่่ สาธุุครัับผม ขอโอกาสครัับผมสิิสวดมนต์์ถวายหลวงปู่่ครัับผม จากนั้้�น ผมก็็สวดโพชฌัังคปริิตรถวายองค์์ท่่าน ขณะองค์์ท่่านนิ่่�งฟัังอยู่่ แล้้วผมก็็กราบลา องค์์ท่่าน หลวงปู่่พัักผ่่อนเด้้อกระผม กราบเรีียนว่่าพรุ่่งนี้้�จะมากราบเยี่่�ยมอีีก ครัับผม #องค์์หลวงปู่่�พิิจารณามรณานุุสติิ วัันนี้้�ระหว่่างอุุปััฏฐากองค์์หลวงปู่่ กราบเรีียนถามองค์์ท่่านว่่า #ทิิดไก่่: ขอ โอกาสหลวงปู่่ครัับ ถ้้ามื้้�อหนึ่่�ง เฮาต้้องป่่วย ล้้มหมอนนอนเสื่่�อ เฮาควรภาวนาจััง ได๋๋ครัับผม แบบว่่า มื้้�อนั้้�น มัันหายใจบ่่อิ่่�ม หายใจบ่่สะดวก มัันบ่่สบาย #หลวงปู่่: พิิจารณาตายๆ ตายอย่่างเดีียว หายใจเข้้ากะตาย หายใจออกกะตาย มีีสติิระลึึก ถึึงความตาย พระพุทุธเจ้้าตรัสกับัพระอานนท์ว่์ ่า เราตถาคตระลึึกถึึงความตาย ทุุกลมหายใจเข้้าออก คืือท่่านมีีสติิอยู่่ตลอดเวลา เวลาระลึึกถึึงความตาย มัันบ่ต่ายซํ้้าจิตสิสิงบลง เบา สบาย แต่่คนโดยมากบ่่พากัันระลึึกถึึง พากัันย่่าน พากัันประมาท

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 61 เคารพในธรรม เมื่่�อวัันก่่อน ทิิดไก่่: ขอโอกาสครัับหลวงปู่่ พระสัังฆราชลาวมรณภาพแล้้ว ครัับผม หลวงปู่่: เฮาเคยพ้้อกัันอยู่่ เฮาเคยไหว้้เพิ่่�นอยู่่ ตอนไปอิินเดีีย ทิิดไก่่: อายุุเพิ่่�นได้้ ๙๐ ปีี ๗๐ พรรษาครัับ เพิ่่�นแก่่กว่่าปู่่พรรษาหนึ่่�งครัับ หลวงปู่่: คืือฟ้้าวตายแท้้ แล้้วก็็เอารููปพระสัังฆราชให้้ท่่านดูู ท่่านพิิจารณาดูู แล้้วก็ ็ ถามว่่า มีีเทศน์์เพิ่่�นบ่่ ทิิดไก่่: บ่่มีีครัับผม หลัังจากที่่�ไปกราบนมััสการหลวงพ่่อบรรจง ท่่านรู้้จัักกัันกัับพระสัังฆราชลาว ท่่านเรีียกว่่าปู่่�มหางอน มีีอยู่่เด้้ เทศน์์เพิ่่�น เค้้าเอาลงยููทููปอยู่่ ก็็เลยได้้รู้้จัักชื่่�อท่่านว่่าพระมหางอน ดำำรงบุุญ วัันนี้้� ทิิดไก่่: ขอโอกาสครัับ ผมหาเทศน์์พระสัังฆราชลาวเห็็นล่่ะครับั หลวงปู่่: ไส เปิิดฟัังดู๊๊ เปิิดถวายท่่าน หลวงปู่่�จัับโทรศััพท์์ไว้้เองเพื่่�อฟัังเทศน์์พระสัังฆราช ระหว่่างฟััง ท่่านฟัังด้้วยความตั้้�งใจเคารพในธรรม ซึ่่�งผมก็ ็นั่่�งฟัังอยู่่กัับท่่านด้้วยเป็็นเวลา ๑ ชั่่�วโมง

62 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา เทวดา หลวงปู่่�ปรารภเรื่่�องเทวดา ๓ ประเภทให้้ฟัังที่่�เขาอยู่่ใกล้้ชิิดมนุุษย์์มาก ได้้แก่่ ๑. ภุุมมเทวดา เขาจะอาศััยอยู่่ตามพื้้�นดิิน เช่่น ภููเขา แม่่นํ้้�า มหาสมุทุร บ้้านเรืือน ซุ้้มประตูู เจดีย์ี์ ศาลา ถืือว่่าที่่�นั้้�นๆ เป็็นวิิมานของตน ๒. รุุกขเทวดา จะอยู่่อาศััยตามต้้นไม้้ ๓. อากาศเทวดา เทวดาที่่�มีีวิิมานอยู่่ในอากาศ หลวงปู่่ บอกว่่าเขาอยู่่ได้ด้้ ้วยบุุญเก่่า คืือเสวยบุุญ ดัังนั้้�นเวลาสวดมนต์ทำ์ ำวััตรก็็ให้้แผ่่เมตตา ให้้เขาด้้วย เมื่่�อเขาเลื่่�อมใสเรา เขาก็็จะมาช่่วยรัักษาเรา แต่่ก็็ไม่่ได้้ให้้ไปกราบไหว้้ เขา เพีียงแค่่เป็็นเพื่่�อนเกิิด แก่่ เจ็็บ ตาย ด้้วยกััน ให้้เมตตาซึ่่�งกัันและกััน เทวดาเขาติิดสุุข เขาติิดกาม มีีบริิวารหลาย อยากกิินหยัังคิิดเอากะอิ่่�ม อยากเสพกาม มัักผู้้ได๋๋งามๆ คิิดเห็็นหน้้า กะแล้้วเลย เบิ๊๊�ดอายุุขััยกะไปเกิิด ตกนรกแหน่่ ไปเป็็นสััตว์์ กลัับไปกลัับมา มาเกิิดเป็็นมนุุษย์์ มาสร้้างบุุญสร้้างบาป หมุุนเวีียนไปมา ขึ้้�นๆ ลงๆ สููงๆ ตํ่่�าๆ ลุ่่มๆ ดอนๆ บ่่แล้้วเป็็น จนกระทั่่�งไผมาเกิิด แล้้วพบพระพุุทธเจ้้า พบคำำสอน มีีศรัทัธา ลงมืือปฏิิบััติิตาม กะจั่่�งสิิมีีโอกาส พ้้นทุุกข์์ไปนำำเพิ่่�นได้้

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 63 พระอินทร์กับเทวดา ผู้้ได๋มั๋ ักสนุุกสนาน มัักม่่วน ร้้องรำทำำเพลง ดีีดสีตีีเป่่า กะให้้ไปเป็็นเทวดา ผู้้ได๋๋บ่่อยากมีีเกิิด แก่่ เจ็ ็ บ ตาย กะให้้ไปพระนิิพพาน เมื่่�อวานขึ้้�นไปอุุปััฏฐากองค์์หลวงปู่่ องค์์ท่่านเมตตาเล่่าเรื่่�องพระอิินทร์์ ให้ฟั้ ังว่่า มานพเป็็นผู้้นำำลููกน้้องบริิวารสร้้างถนนหนทางเข้้าไปในป่่า ให้ค้นเดิินทาง ไปมาสะดวก ล้้อเกวีียนกะไปได้้ ตายไป หััวหน้้าเกิิดไปเป็็นพระอิินทร์์ ซุุมลููกน้้อง กะเกิิดไปเป็็นบริิวาร มีีวิิมานเงิินวิิมานทองสููงสง่่างาม พระอิินทร์์กะได้้อยู่่ วิิมานทองอยู่่ท่่ามกลางบริิษััทบริิวารที่่�มีีวิิมานเงิินล้้อมวิิมานทองของพระอิินทร์์ #บุุญที่่�ทำำ ให้้เป็็นพระอิินทร์์

64 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา จิตออกจากกาย องค์์หลวงปู่�เม่ตตาเล่่าให้้ฟัังว่่า องค์ท่์ ่านเคยลื่่�นล้้มในห้้องนํ้้า เวลาที่่�จิิต มัันออกจากร่่างกาย มัันจะออกตรงหน้้าผากระหว่่างคิ้้วทั้้งสอง เป็็นเส้้นขาวๆ พุ่่งออกไป เป็็นสายเลย แล้้วองค์์ท่่านก็็ได้ยิ้ินเสีียงพระอุปัุ ัฏฐากคุุยกัันว่่า เอาเพิ่่�น แม้้ๆ จิิตก็ ็พุ่่งกลัับเข้้ามาทางเดิิม ถึึงค่่อยๆรู้้สึึกตััว กราบเรีียนองค์์ท่่านว่่า เคยมีี คนไข้ผ้มมารัักษาด้้วยที่่ค�ลิินิิก เขามีีอาการแปลกๆ ไม่่เป็็นตััวของตััวเอง มีลััีกษณะ คล้้ายผีีเข้้า ที่่�เขาว่่ากััน ผมก็็เลยถามว่่า มาเข้้าเขาทำำ ไม อยากได้้อะไรให้้บอก จะบอกให้้เขาทำำบุุญไปให้้ อย่่ามาเบีียดเบีียนกัันมัันเป็็นบาปเป็็นกรรม เขาบอกว่่า เขาตายอยู่่แถวนั้้�นล่่ะ ไปหาปลา ผ่่านมาเห็็นช่่องตรงหน้้าผากคนนี้้�เปิิดอยู่่ เลยเข้้ามา จากนั้้�นก็็บอกให้้เขาออกไป ถามว่่าชื่่�ออะไร นามสกุลุอะไร และถามว่่า อยากได้้อะไร จะให้้เขาทำำบุุญไปให้้ เขาบอกว่่าหิิว ไม่่ได้้กิินข้้าวมานาน เลยให้้ คนไข้้ไปทำำบุุญอุุทิิศส่่วนกุุศลให้้ โดยเขีียนชื่่�อนามสกุุลเขาให้้พระท่่านบัังสกุุล ไปให้้

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 65 ความหลงกับอุบายแก้ความหลง ผู้้ชายกะหลงแต่นำ่ ำฮููเขา ผู้้หญิิงกะหลงแต่่นำำบัักก่่อด่่อ หลงกัันไปหลงกััน มาอยู่่จั่่�งซั่่�นแหล่่ว บ่่แล้้วเป็็น พระอนาคามีีเพิ่่�นจั่่�งแล้้ว เพิ่่�นบ่่ยากกัับกาม นํ้้�ากาม แห้้งแล้้ว บ่่มีีดำำริิ กราบเรีียนหลวงปู่่ว่่า ฟัังหลวงปู่่เว้้าเรื่่�องนี้้�แล้้วคิิดฮอดหลวงปู่่ สาย เขมธััมโมครัับ ผมเคยไปกราบท่่าน กราบเรีียนถามท่่านว่่า หลวงปู่่ธาตุุขัันธ์์ แข็็งแรงดีีบ่่ผม หลวงปู่่สาย ท่่านตอบว่่า แข็็งแรงบ่่แข็็งโคย โอ้้ยจั่่�งแม่่นท่่านสอน ยอดธรรมคัักน้้อผม ญาติิโยมผู้้หญิิงที่่�ไปด้้วยกัันอายจนหน้้าแดง หลวงปู่่ฟัังจบก็็ หััวเราะด้้วยความเมตตา องค์์หลวงปู่่�เมตตาให้อุ้บุายในการภาวนาว่่า ให้้ลอกหนัังออก หนัังบางๆ หุ้้มไว้้ เฮากะมาหลงหนัังนี่่�ล่่ะ ถ้้าลอกหนัังออก มากองไว้้ รื้้�อออกๆ ข้้างในกะมีีแต่่ เลืือด นํ้้�าเหลืือง กล้้ามเนื้้�อแดงๆ บ่่มีีอิิหยัังสวยงาม บ่่มีีผู้้ชายผู้้หญิิง คนเฮากะมา ติิดแต่่หนัังนี่่�แหล่่ว หลงหนัังเจ้้าของกะไปหลงหนัังผู้้อื่่�น พิิจารณาเบิ่่�งให้้มัันเห็็น ชััดๆ มัันจั่่�งสิิบ่่หลงหนััง เฮ็็ดดู๋๋ๆ พิิจารณาดู๋๋ ๆ มัันจั่่�งสิิเห็็นอีีหลีี

66 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา กามราคะ องค์์หลวงปู่่�เมตตาสอนเกี่่�ยวกัับกามราคะ ท่่านว่่าบัักกามตััวนี้้ตััวเดีียว ที่่�ทำำ ให้้สััตว์์โลกข้้องยุุ ไปไสบ่่ได้้ ท่่านเล่่าว่่า หลวงปู่่ดีี ฉันโน อาจาร ัย์์ของท่่าน พููดสอนเกี่่�ยวกัับกามว่่า “ติิดกููติิด ธรณีีกููติิด ติิดแก้้มมึึงนั่่�น ติิดดัังกููนี่่� ติิดกููติิด ธรณีกููติี ิด ติิดนมมึึงนั่่�น ติิดมืือกููนี่่� ติิดกููติิด ธรณีกููติี ิด ติิดหีมึีึงนั่่�น ติิดหำำกููนี่่�” บ่ว่่ ่าไผ กะมาติิดอัันนี้้ล่�่ะ ไปไสบ่่ได้้ พระโพธิสััิตว์ก่์ ่อนสิิมาตรััสรู้เ้ป็็นพระพุทุธเจ้้ากะมาติิด อัันเดีียวกัันนี่่ล่�่ะ ติิดกาม กามเป็็นเครื่่�องจองจำำสััตว์์โลกให้ติ้ิด ไปไสบ่่ได้้ มาเกิิดมา ตายกะย่่อนกาม ออกทางได๋๋ กะอยากเข้้าแต่ท่างเก่่า เข้้าไปอยู่่ในท้้องแม่่ ประมาณ ๘-๙ เดืือน มัันกะปลิ้้�นหััว มัันสิิหม้้นออกเด้้ ออกแล้้วๆ เอาหััวเข่่ายััดใส่่กะได้้ มัันขยายทางออก องค์์ท่่านเมตตาเล่่าเสริิมอีีกว่่า หมอหนึ่่�งได้้เมีียเฒ่่า ได้้ลููบแขนเหี่่�ยวๆ กะมีีแฮงว่่าซั่่�น นั่่�นมัันกำำหนััดยิินดีี พอใจ

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 67 ตจปัญจกกรรมฐาน #หลวงปู่่�สอนกรรมฐาน หลวงปู่�:ใ่ห้้พิิจารณาตจปััญจกกรรมฐาน เกศา โลมา นะขา ทัันตา ตะโจ พิิจารณากลัับไปกลัับมา เป็็นอนุุโลม ปฏิิโลม ตะโจ ทัันตา นะขา โลมา เกศา ทิิดไก่่: ขอโอกาสครัับ ผมต้้องพิิจารณาตะโจล่่ะผม มัันไปติิด หนัังเขา หนัังจะของ หลวงปู่่: เอาอัันได๋๋กะได้้ พิิจารณาอัันได๋๋ มัันคืือกัันเบิ๊๊�ด หลวงปู่่: พิิจารณาลอกหนัังออก เห็็นเนื้้�อแดงโล่่ คืือกัันเบิ๊๊�ดบ่่ว่่าผู้้ชายผู้้หญิิง มัันงามหม่่องได๋๋ ไปติิดอยู่่หม่่องได๋๋ พิิจารณาปาดเนื้้�อออกเหลืือแต่่กระดููกกากซาก ถ้้าบ่่พิิจารณามัันกะไปเบิ่่�งแต่่ก้้นเขานั่่�นล่่ะ ทิิดไก่่:ขอโอกาสผม หลวงปู่่�เว้้าคืือจั่่�ง หลวงปู่่�ประสารเลยผม เพิ่่�นเว้้าให้้ฟัังว่่า ตอนเป็็นเณรไปฟัังธรรมหลวงปู่่�มั่่�น หลวงปู่่�มั่่�น เทศน์์ว่่า พิิจารณาลอกหนัังออก ให้้เหลืือแต่่กระดููดกากซาก มัันสิิ งามบ่่อนได๋๋ มัันสิิไปติิดบ่่อนได๋๋ หลวงปู่ป่�ระสารว่่า ข้้อยอยู่่มาได้้กะย้้อนพิิจารณา อัันนี้้ล่่ะ หลวงปู่่: เอ้้อ แบบนั้้�นล่่ะ ไปนั่่�งอยู่่ผีีป่่าช้้าพิิจารณาว่่า อสุุภะ อสุุภะ บ่่โดนมัันกะขึ้้�นมานั่่�งเป็็นหมู่่ ให้้เห็็นเปื่่�อยลง เหลืือแต่่กระดููก แล้้วกะหายไป กะบ่่ย้้าน

68 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา คนไปนรกซ ํ่าขนโคคนไปสวรรค์ซํ่าเขาโค หลวงปู่่�เคยเมตตาอบรมว่่า นิิพพานว่่าง คนบ่ค่่อยไป สวรรค์์ คนกะไป หลายยุุ แต่่นรก คนไปหลาย สิิม่่วนคืือได๋๋บุุนิิ ไปกัันหลาย นรก = ผิิดศีีล ๕ เพราะ ความโลภ ความโกรธ ความหลง มนุุษย์์ = รัักษาปฏิิบััติิศีีล ๕ ได้้ เป็็นปกติิ เทวดา = มีศีลี ๕ แล้้วก็มี ็ ีเทวธรรม คืือหิริิโอตััปปะ พรหม = นั่่�งภาวนาจนสามารถ เข้้าฌานได้้ มีีทั้้�ง รููปฌาน และอรููปฌาน พระนิิพพาน = ศีีล สมาธิิ ปััญญา จนเป็็นไตรลัักษณญาณ ทำำลายอวิิชชาได้้ ไม่่ต้้องมาเวีียนว่่ายตายเกิิด หลวงปู่่ว่่า โลกมนุุษย์์นี้้เป็็นของกลาง อยากได้้หยัังกะหาเอา หาบุุญกะได้้บุุญ หาบาปกะได้้บาป หาสวรรค์์นิิพพาน กะได้้ สวรรค์์นิิพพาน แล้้วแต่มัั่ก

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 69 พระนิพพาน วัันนี้้�ขึ้้�นไปถวายการรัักษากายภาพบำำบััดองค์์หลวงปู่่� นิิมนต์์องค์์ท่่าน ออกกำำลัังกายกล้้ามเนื้้�อแขนและขา องค์์หลวงปู่่�ปรารถเรื่่�องพระนิิพพานให้้ฟััง สิิไปพระนิิพพานได้้นี่่� ต้้องชำำ ระโลภะ โทสะ โมหะ ให้้เบิ๊๊�ด ๓ โตใหญ่่นี่ ่� ล่่ะ ที่่�เป็็นมหาเหตุ ุ ทำำลายอวิิชชา ตััณหา อุุปาทานลงให้้ได้้ มีีศีีล ๕ ศีีล ๘ ศีีล ๑๐ ปาฏิิโมกขสัังวรศีีล (การสำำรวมระวัังในศีีลปาฏิิโมกข์์๒๒๗ ข้้อ) อิินทรีียสัังวรศีีล (การสำำรวมอิินทรีีย์ทั้้ ์ �ง ๖) ปััจจััยสัันนิสิติศีลี (การพิิจารณาปััจจััยโดยแยบคายแล้ว้ จึึงบริิโภค) อาชีีวปาริิสุุทธิิศีีล (การเลี้้�ยงชีีพโดยอาชีีพที่่�ชอบ คืือสััมมาอาชีีวะ) ต้้องสอบให้้ผ่่าน สอบด้้วยตนเอง สอบอยู่่นำำ เจ้้าของนี่ ่� ล่่ะ พระพุุทธเจ้้า ครููบา อาจารย์์ได้้แต่บ่อกทาง ต้้องเฮ็็ดเอาเอง เฮ็็ดแทนกัันบ่่ได้ ถ้้ ้าเอาไปได้้ สิิเอาไปนำำ อยู่่ จากนั้้�นกราบลาองค์์ท่่านว่่าขอกราบลาหลวงปู่่�กลับก่ั ่อน มีีคนไข้้นััดไว้้ครับัผม ท่่านเลยกล่่าวต่่ออีีกว่่าแบบนี้ยั ้� ังไปบ่่ได้ ยั้ ังมีีภาระมีีห่ว่งอยู่่ ห่ว่งคนไข้ ต้้ ้องมาบวช เป็็นพระคืือเฮานี่่ จั�ังสิิไปได้้ไปได้ค้นเดีียว ต้้องปลดวางภาระทั้้�งหลายลง ต้้องสอบ ให้้ผ่่าน ถ้้าสอบผ่่านแล้้วกะสบาย บ่่ต้้องมาเวีียนว่่ายตายเกิิดอีีก

70 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา กายคตาสติ ระหว่่างที่่อุ�ปัุ ัฏฐากองค์์ท่่าน ได้นำ้ ำรููปถวายให้้องค์์ท่่านพิิจารณา องค์์หลวง ปู่่พููดว่่า #คนเฮากะมาหลงแต่่หนัังมีีหนัังบางๆ ห่่อไว้้ กราบเรีียนถามองค์์ท่่าน ว่่า นี้้�บ่่ผมที่่�เพิ่่�นเอิ้้�นว่่า เยื่่�อในสมองศรีีษะ หลวงปู่่ว่่า แม่่นล่่ะ ภาษาพวกผม เอิ้้�นว่่าสมองครัับ จากนั้้�นองค์์ท่่านก็ ็ พููดถึึงการพิิจารณากายคตาสติิ อาการ ๓๒ เป็็นภาษาบาลีี ผมก็็ตอบองค์์ท่่านเป็็นภาษาไทย องค์์ท่่านเมตตาบอกว่่าค่่อยๆ ทำำ ไป ค่่อยๆ พิิจารณาไปเด้้อ เฮ็็ดเอา สอบเอา เฮาได้้แต่บ่อกเด้้ เฮ็็ดให้้บ่่ได้้

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 71 ใจเป็นมหาเหต ุ วัันนี้้�ระหว่่างไปถวายการอุปัุ ัฏฐากองค์์หลวงปู่่ กราบเรีียนหลวงปู่่ว่่าไปตาม รอยธรรมพ่่อแม่ครูู่อาจารย์์หลวงปู่่มั่่�นที่่�วััดป่่าหนองผืือนาในมาครัับ ชอบคำำสอน ที่่�เป็็นผญาธรรมขององค์์ท่่านครัับ หลวงปู่่�เมตตาอธิบิายให้้ฟัังว่่า กิิเลสนั่่�นแหล่่ว มัันเข้้ามาหลายทาง เข้้ามาทาง ตา หูู จมููก ลิ้้�น กาย และใจ ถ้้าต้้องการแก้้ ต้้องแก้้ที่่�ใจ อัันเป็็นมหาเหตุ ุ (องค์์ท่่านเอามืือองค์์ท่่านชี้้�ที่่�หน้้าอกตรงใจ) พร้้อมทั้้�งอธิิบายเพิ่่�มว่่า จิิตใจ จิิตมัันเป็็นตััวปรุุงแต่่ง นึึกคิิด ส่่วนตััวใจ นั้้�นมัันเป็็น ตััวรู้้อยู่่ซื่่�อๆ องค์์หลวงปู่่เน้้นยํ้้�าว่่า สำำคััญคืือให้้มีีสติิ คืือความระลึึกได้้ สมาธิิ คืือความตั้้�งมั่่�นของจิิตก็็จะเกิิดตามมา สุุดท้้ายปััญญา คืือความรอบรู้ในกอง้สัังขาร ถึึงจะเกิิดขึ้้�น ถึึงจะสามารถแก้้กิิเลสจากใจของตนเองได้้ในที่่�สุุด

72 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา กามแก้ด้วยอสุภะกรรมฐาน วัันนี้้ช่�่วงบ่่ายขึ้้�นไปถวายการรัักษากายภาพบำำบััดถวายองค์์หลวงปู่่องค์ท่์ ่าน เมตตาสอนเกี่่�ยวกัับกามว่่าเปรีียบเสมืือนอัันตราย ๗ อย่่าง ได้้แก่่ หลุุมเพลิิง เหล็็กแหลม เหยีียบคองูู หมากไม้้ดก ของยืืมเขามาใช้้ ความฝััน และหมา ท่่านว่่า ทั้้�ง ๗ อย่่างนี้้�อัันตรายไม่่ควรคิิดถึึง ไม่่ควรนึึกถึึง ให้้แก้้ไขด้้วยการพิิจารณา อสุุภะกรรมฐาน

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 73 อสุภะ อสุภัง มรณะ มรณัง มหาทุกขัง วัันนี้้�กราบเรีียนเรื่่�องที่่�ฝัันไปเมื่่�อคืืนถวายองค์์ท่่าน หลวงปู่่�เมตตาสอนว่่า พิิจารณาให้้เป็็น อสุุภะ อสุุภััง มรณะ มรณััง มหาทุุกขััง ไก่่งามเพราะขน คน งามเพราะแต่่ง งามแต่ข้่ ้างนอก ข้้างในมีีแต่่ของบ่่สวยบ่่งาม พิิจารณาให้มัั้นเห็็น เหตุุปััจจโย อารััมณปััจจโย มัันหลงไปนำำอารมณ์์ หลงไปนำำรููป รส กลิ่่�น เสีียง โผฏทััพพะ และธรรมารมณ์์ เห็็นแล้้วกะเกิิดความชอบใจพอใจ เกิิดความยิินดีี ยิินร้้าย บ่่ยิินดีียิินร้้าย ให้้เฮ็็ดใจให้้เป็็นกลาง อยู่่ซื่่�อๆ บ่่ทุุกข์์ บ่่สุุข บ่่ดีีใจบ่่เสีียใจ โดยการเจริิญ ฉันัทะ (ความพอใจ เต็็มใจ) วิิริิยะ (ความเพีียร ความขยััน) จิิตตะ (ความมุ่่งมั่่�นตั้้�งใจ) และวิิมัังสา (ไตร่่ตรองหาเหตุุผล) เห็็นบ่่พระพุุทธเจ้้าเพิ่่�น เอาชนะลููกสาวพญามาร ได้้แก่่ นางราคะ ตััณหา อรดีี ต่่อสู้้อยู่่ในอารมณ์์กลางใจ ของพระองค์์ คืือจั่่�งโตเห็็นนั่่�นล่่ะ ต้้องสอบให้้ผ่่าน สอบผ่่านแล้้วกะสบาย ถ้้าสอบ บ่่ผ่่านแพ้้เขา กะต้้องมาเข้้าท้้องเขา มาออกทางเก่่า กะอยากเข้้าทางเก่่านั่่�นล่่ะ ผู้้ชายกะมาหลงมููลแม่่ ผู้้หญิิงกะมาหลงมููลพ่่อ หลงกัันไปหลงกัันไป ไปไสบ่่ได้้ มาเวีียนว่่ายตายเกิิดอยู่่นี่่�ล่่ะ

74 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา สอบผ่านแล้วกะสบาย หลวงปู่่�เมตตาเล่่าให้้ฟัังว่่า ทางไปพระนิิพพานเป็็นรููน้้อยๆ ซํ่่�านิ้้วมืือนี่่� มุุดเข้้าไปแล้้วเบิ๊๊�ดโต เป็็นบริิเวณกว้้างสุุดลููกหูลููกตา สุุดขอบฟ้้า สุุดขอบแผ่่นดิิน บ่่เต็็มดอก เห็็นพระพุุทธเจ้้าเพิ่่�นอยู่่สููง เพิ่่�นแสดงอิิทธิิฤทธิ์์ให้้เบิ่่�ง เป็็นตััวใหญ่่ ตััวกลาง ตััวน้้อย เจอหลวงตามหาบััวกับัพระพุุทธา (สหธรรมิิกของหลวงปู่�) ่ และพระอีีกสองรููป พัักอยู่่ในคล้้ายๆ สะดุ้้งในเมืืองมนุุษย์์ แต่่บ่่มีีสาย เป็็นของ ไผของมััน สบาย เบา โล่่ง บ่่มีีอิิหยััง คิิดอยากขบอยากฉัันอะไร ก็็แค่่คิิดเอาซื่่�อๆ กะอิ่่�ม นี่่�กลัับมา ขอกลัับมาก่่อน มาให้้ลููกหลานอุุปััฏฐากรัักษาเอาบุุญ ต้้องพา กัันสอบเอาเด้้อ สอบให้้ผ่่าน สอบศีลี ๕ ศีีล ๘ ศีีล ๑๐ ศีีล ๒๒๗ ศีีลปาฎิิโมกข์์ จากนั้้�นก็็สมาธิิ และปััญญา อััตตาหิิ อััตตโน นาโถ ตนแลเป็็นที่่�พึ่่�งแห่่งตน เฮ็็ดแทนกัันบ่่ได้้ เอากัันไปนำำบ่่ได้้ สอบได้้ล่่ะกะแล้้ว สอบบ่่ได้้กะบ่ผ่่ ่าน สอบเอา ให้้มัันผ่่าน

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 75 สังโยชน์ ๑๐ สัักกายทิิฏฐิิ เห็็นว่่าร่่างกาย ขัันธ์์ ๕ นี้้เป็็นตััวเองวิจิกิิจฉา ความลัังเลสงสััย คุุณพระพุุทธเจ้้า พระธรรม พระสงฆ์์สิิมีีอิิหลีีบ่่น้้อ สีีลััพพตปรามาส ลููบคลำำศีีล รัักษาศีีลบ่่ได้้ กามฉัันทะ พอใจยิินดีีในกาม หาความสุุขทางตา หูู จมููก ลิ้้�น กาย ปฏิิฆะ ความหงุุดหงิิด ความโกรธ รููปราคะ ติิดอยู่่ในรููปฌาน อรููปราคะ ติิดอยู่่อรููป ฌาน มานะ ความถืือเนื้้�อถืือตััว ว่่าดีีกว่่าเขา ว่่าเสมอเขา ว่่าเลวกว่่าเขา อุุจธััจจะ ความฟุ้้งซ่่าน รำำคาญ อวิิชชา ความเข้้าใจว่่าสวรรค์์ดีี พรหมโลกดีี คืือความไม่่รู้้ #องค์์หลวงปู่่�สอนสัังโยชน์์ ๑๐

76 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา สังโยชน์ ๑๐ แบบละเอียด สัังโยชน์์ คืือ กิิเลสที่่�ผููกมััดใจสัตว์ั ์, ธรรมที่่�มััดสััตว์์ไว้้กัับทุุกข์์ หรืือกิิเลส เครื่่�องร้้อยรััดจิิตใจให้้จมในวััฏฏะ มีี ๑๐ อย่่าง คืือ ๑. สัักกายทิิฏฐิิ - มีคีวามเห็็นว่่า ร่่างกายนี้้�เป็็นของเรา มีคีวามยึึดมั่่�นถืือมั่่�นในระดัับหนึ่่�ง ๒. วิจิกิิจฉา - มีคีวามสงสััย ในคุุณของพระรััตนตรััย คืือพระพุุทธ พระธรรม พระสงฆ์์ ๓. สีีลััพพตปรามาส - ความถืือมั่่�นศีลพี รต โดยสัักว่่าทำำตามๆ กัันไปอย่่างงมงาย เห็็นว่่าจะบริสุิทธิ์์ุ�หลุุด พ้้นได้้เพีียงด้้วยศีลีและวััตร หรืือนำำศีลีและพรตไปใช้้เพื่่�อเหตุผลอืุ่่�น ไม่่ใช่่เพื่่�อเป็็น ปััจจััยแก่่การสิ้้�นกิิเลส เช่่นการถืือศีีลเพื่่�อเอาไว้้ข่่มไว้้ด่่าคนอื่่�น การถืือศีีลเพราะ อยากได้้ลาภสัักการะเป็็นต้้น ซึ่่�งรวมถึึงความเชื่่�อถืือในพิิธีีกรรมที่่�งมงายด้้วย ๔. กามราคะ - มีีความติิดใจในกามคุุณ ๕. ปฏิิฆะ - มีีความกระทบกระทั่่�งในใจ ๖. รููปราคะ - มีีความติิดใจในรููปฌาน ๗. อรููปราคะ - มีีความติิดใจในอรููปฌาน หรืือความพอใจในนามธรรมทั้้�งหลาย ๘. มานะ - มีีความยึึดมั่่�นถืือมั่่�นในตััวตน หรืือคุุณสมบััติิของตน ๙. อุุทธััจจะ - มีีความฟุ้้งซ่่าน ๑๐. อวิิชชา - มีีความไม่่รู้้จริิง พระโสดาบััน ละสัังโยชน์์ ๓ ข้้อต้้นได้้คืือ หมดสัักกายทิิฏฐิิ, วิิจิิกิิจฉาและ สีีลััพพตปรามาส พระสกทาคามีีทำำสัังโยชน์ข้์ ้อ ๔ และ ๕ คืือ กามราคะและปฏิิฆะ ให้้เบาบางลงด้้วย พระอนาคามีีละสัังโยชน์์ ๕ ข้้อแรกได้้หมด พระอรหัันต์์ละสัังโยชน์์ทั้้�ง ๑๐ ข้้อ

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 77 โพธิปักขิยธรรม ๓๗ วัันนี้้�สนทนากัับองค์์หลวงปู่่เรื่่�อง โพธิิปัักขิิยธรรม ๓๗ ซึ่่�งประกอบด้้วย มรรค ๘ โพชฌงค์์ ๗ อิิทธิิบาท ๔ สััปมััปปธาน ๔ สติิปััฏฐาน ๔ พละ ๕ อิินทรีย์ี์ ๕ องค์์ท่่านให้้ท่่องให้ฟั้ ัง ว่่ามีีอะไรบ้้าง เอาให้้ครบนะ และเมตตาบอกว่่า ผู้้ได๋๋สิิไปพระนิิพพานได้้ต้้องมาผ่่านมรรคมีีองค์์ ๘

78 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา สต ิปัฏฐาน ๔ สติิปััฏฐาน ๔ ได้้แก่่ กาย สัักแต่่ว่่ากาย ไม่่ใช่่สััตว์์ บุุคคล ตััวตน เราเขา เวทนา สัักแต่่ว่่าเวทนา ไม่่ใช่่สััตว์์ บุุคคล ตััวตน เราเขา จิิต สัักแต่่ว่่าจิิต ไม่่ใช่่สััตว์์ บุคคลุตััวตน เราเขา ธรรม สัักแต่่ว่่าธรรม ไม่่ใช่่สััตว์์ บุุคคล ตััวตน เราเขา นี้้� ให้้พากัันพิิจารณาเอา บ่่มีีหยัังที่่�เรีียกว่่าโตเฮา

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 79 ปฏิจจสมุปบาท อวิิชชา ปััจจยาสัังขารา สัังขาราปััจจยาวิิญญานััง วิิญญานัังปััจจยานามะรููปััง นามะรููปัังปััจจยาสฬายตนะ สฬายตนะปััจจยาผััสสะ ผััสสะปััจจยาเวทนา เวทนา ปััจจยาตััณหา ตััณหาปััจจยาอุุปาทาน อุุปาทานปััจจยาภพ ภพปััจจยาชาติิ ชาติิปััจจยาชรามรณะ ชรามรณะปััจจยาโสกะปริิเทวะ ทุุกข โทมนััส อุุปายาส นายใหญ่่คืืออวิิชชา ต้้องทำลำายมััน ขณะฟัังธรรมะจากองค์์หลวงปู่่ที่่�ท่่านเมตตา อบรมสั่่�งสอนเรื่่�องปฏิิจจสมุุปบาท นํ้้�าตาไหลกลั้้�นไว้้ไม่่อยู่่ร้้องไห้้ออกมาแบบไม่่ได้้ เสีียใจ เป็็นการร้้องไห้ที่่้ �แปลกมาก มัันตื้้�นตัันอยู่่ในหััวใจ มัันดีีใจ มัันมีีพลััง มัันปีีติิ ถึึงใจ รู้อ้ยู่่ แต่ก็่ ็กราบเรีียนถามองค์์ท่่านว่่า ผมเป็็นอิิหยัังน้้อครัับ หลวงปู่่ว่่าดีีแล้้วๆ แล้้วเอามืือมาลููบหััวด้้วยความเมตตา ใจมัันปีติีิในธรรม นึึกถึึงคุุณของพระพุทุธเจ้้า คุุณของพ่่อแม่่ครููอาจารย์์ คุุณของบิิดามารดา รู้้สึึกระลึึกถึึงบุุญคุุณของท่่าน หลวงปู่ว่่� ่าเฮ็็ดเอา ปฏิิบััติิเอา พระพุทุธเจ้้าครูบูาอาจารย์์ เฮ็็ดให้บ่้ ่ได้้ ได้้แต่บ่อก แต่่สอน

80 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา อวิิชชา คืือความไม่่รู้้ เชื้้อที่่�พาเฮามาเกิิด อวิิชชาเป็็นปััจจััยให้้เกิิดสัังขาร สัังขารเป็็นปััจจััยให้้เกิิดวิิญญาณ วิิญญาณเป็็นปััจจััยให้้เกิิดนามรููป นามรููปเป็็น ปััจจััยให้้เกิิดสฬายตนะ สฬายตนะเป็็นปััจจััยให้้เกิิดผััสสะ ผััสสะเป็็นปััจจััยให้้เกิิด เวทนา เวทนาเป็็นปััจจััยให้้เกิิดตััณหา ตััณหาเป็็นปััจจััยให้้เกิิดอุุปาทาน อุุปาทาน เป็็นปััจจััยให้้เกิิดภพ ภพเป็็นปััจจััยให้้เกิิด ชาติิ ชรา มรณะ โศกะ ปริิเทวะ และ อุุปายาส เป็็นวงโคจรหมุุนอยู่่จัังซี่่�แหล่่ว เฮาสิตััิดหม่่องได๋๋กะได้้ ให้มัั้นขาดอย่่าให้้ มัันมีีภพ ถ้้ามีีภพกะมีีหม่่องอยู่่ กะต้้องมาเกิิดอีีก ตััดตััณหา อุุปาทาน อวิิชชา ด้้วยศีีล ๕ ศีีล ๘ ศีีล ๑๐ ศีีล ๒๒๗ ด้้วยสมาธิิ (ความตั้้�งมั่่�นของจิิต) ด้้วยปััญญา (ความรอบรู้้ในกองสัังขาร) เฮ็็ดเอา ทำำเอา พระพุุทธเจ้้า ครููบาอาจารย์์เพิ่่�นเฮ็็ด ให้้เฮ็็ดแทนบ่่ได้้ ได้้แต่่บอกสอนเท่่านั้้�นล่่ะ

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 81 พระอริยเจ้า ๔ ประเภท พระโสดาบััน เสพกามคืือกััน แต่่เพิ่่�นบ่ผิ่ ิดลููกผิิดเมีียไผ มีีขอบเขตคืือศีีล ๕ บ่ล่่วงละเมิิด บ่ต่ กไปอบายภูมิูิแล้้ว บ่่เห็็นนางวิิสาขาบ่่ มีลููีกตั้้�ง ๒๐ คน เอาอยู่่ จั่่�งซั่่�นแหล่่ว พระสกิทิาคามีี เก่่งขึ้้�นกว่่าพระโสดาบััน มีี ราคะ โทสะ โมหะ น้้อยลง แต่่กะยัังเสพกามอยู่่ เริ่่�มเกิิดความเบื่่�อหน่่ายแล้้ว มีีดำำริิออกจากกามแล้้ว เริ่่�มถืือ ศีีล ๘ แล้้ว พระอนาคามีี บ่่เสพกามแล้้ว ถืือศีีล ๘ ได้้บริิสุุทธิ์์� เพิ่่�นบ่่เสพกามทาง ตา หูู จมููก ลิ้้�น กาย เสพแต่่ทางใจอย่่างเดีียว สุุขจากสมาธิิ นํ้้�ากามเพิ่่�นแห้้งสนิทิ แล้้ว บ่่มีีดำำริิในกามแล้้ว ถ้้าตายกะไปเกิิดอยู่่สุทุธาวาสพรหม ๕ ชั้้�น นิิพพานอยู่่ ข้้างบนด้้วยปััญญาของเพิ่่�น เข้้าสู่่พระนิิพพานสบายเลย พระอรหัันต์์ ตััดกิิเลสได้้ ทุุกอย่่าง อวิิชชา ตััณหา อุุปาทาน บ่่ได้้มาเวีียนว่่ายตายเกิิดอีีก สอบผ่่านแล้้ว วุุสิิตััง พรหมจะริิยััง กะตััง กะระณีียััง สิ้้�นภพ จบชาติิ

82 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา พระอริิยเจ้้า ๒ ขั้้นแรก ได้้แก่่ พระโสดาบััน พระสกิิทาคามีี นี่่�ถ้้าตายแล้้ว กะสิิขึ้้�นไปอยู่่โลกสวรรค์์ อยู่่ข้้างบนมัันสุุขหลาย มัันติิดสุุข แล้้วกะสิิลงมาเกิิด เป็็นมนุุษย์์ มาปฏิิบััติิแล้้วกะบรรลุุธรรม จนกว่่าสิิสำำเร็็จเป็็นพระอรหัันต์์ ส่่วน พระอนาคามีี ไปเกิิดอยู่่ชั้้�นพรหมสุทุธาวาส บรรลุุอยู่่ข้้างบนเลย บ่่ได้้กลัับมาเกิิดอีีก ใช้้ปััญญาตััดกิิเลสไปเลย

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 83 พิจารณาธรรมจากผญา กิินหลายบ่่หายอยาก (ตััณหา) นอนหลายบ่ฮู้้ตื่่�น (อวิิชชา) ฮัักคนอื่่�นกว่่าฮัักเจ้้าของ (ไม่่สร้้างกุุศลกรรม) สิ่่�งควรกลััวกลับักล้้า (อกุุศล) ของสั้้นว่่าของยาว (ประมาท) ปอกบัักพร้้าวเอาแข่่วกััด (ขาดปััญญา) อุ้้มลููกอ่่อนฮััดไว้้บ่่ปล่่อยวาง (อุุปาทาน)

84 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา เอาน ํ้ามาฮดไม้แก่นหล่อน พ่่อแม่่ครููอาจารย์์องค์์หลวงปู่่�สมภารท่่านเข้้าเยี่่�ยมอาการอาพาธของ องค์์หลวงปู่่�สิิงห์์ทอง ปภากโร ก่่อนท่่านจะเดิินทางกลัับวััด #หลวงปู่่�สมภาร: เป็็นจัังได๋๋ อย่่าลืืมพุุทโธเด้้อ #หลวงปู่่�สิิงห์์ทอง: บ่่ลืืมดอก #หลวงปู่่สมภาร: พิิจารณาเบิ่่�งดีีๆเด้้อ คนเฮานี่่�ประกอบด้้วยธาตุุ๔ ได้้แก่่ ดิิน นํ้้�า ลม ไฟ ขาดอัันได๋๋ อัันนึึงไปบ่่ได้้ มัันอยู่่บ่่ได้้ โดยเฉพาะลม เกิิดมาแล้้ว ให้้พิิจารณาเบิ่่�งตั้้�งแต่่มื้้�อเกิิด ได้้ ๑๐ ปีี ๒๐ ปีี ๓๐ ปีี ๔๐ ปีี ๕๐ ปีี ๖๐ ปีี มาจนฮอดซุมืุ้้�อนี้้� มัันเป็็นจั่่�งได๋๋ แบบเฮา สองคนนี้้�หาบ่่ได้้แล้้วเด้้ อีีก ๒-๓ ปีี จะพอ ๑๐๐ เกิิด แก่่ เจ็็บ ตาย กะอยู่่ในตััวเฮา นี่่�ล่่ะมีีกัันทุุกคน หนีีไปไสบ่่ได้้ สิิเอานํ้้ามาฮดไม้้แก่่นหล่่อน มัันบ่่ป่่งใบป่่งดอก แล้้วเด้้ มัันบ่่คืืนแล้้วเด้้ ให้้พิิจารณาเบิ่่�งคัักๆ วััดวาอาราม สิ่่�งของอย่่าไปห่่วง มัันเด้้อ มัันบ่่แม่่นของเฮาเด้้ เป็็นของญาติิโยมเขาสร้้างให้้พวกเฮามาอาศััย ญาติิโยมเขา มัันเป็็นของญาติิโยมเขาเด้้ เงิินทองอย่่าไปสะสมเด้้อ มัันเป็็นภาระ เป็็นทุุกข์์ #หลวงปู่่สิิงห์์ทอง:บ่่ได้้สะสม เอาใส่่ศาลาเบิ๊๊�ดเลย #หลวงปู่่สมภาร: คืือจั่่�งอาจารย์์จวนเพิ่่�นว่่าไว้้ มัันแม่่นความเพิ่่�นเด้้ ผมพิิจารณาเบิ่่�ง สี่่�คนหาม สามคนแห่่ หนึ่่�งคนนั่่�งแคร่่ สองคนนำำ ไป มัันแปลว่่าจั่่�งได๋๋ สี่่�คนหามกะธาตุุ ๔ ได้้แก่่ ดิิน นํ้้�า ลม ไฟ สามคนแห่่ กะตกอยู่่ใน อนิิจจััง ทุุกขััง อนััตตา หรืือสิิว่่า ทาน ศีีล ภาวนา หรืือ ศีีล สมาธิิ ปััญญากะได้้ หนึ่่�งคนนั่่�งแคร่่กะจิิตใจของเฮา นี่่�ล่่ะ สองคนนำำ ไป กะได้้แก่่ บุุญบาป หรืือนรกสวรรค์์นั้้�นล่่ะ สิิไปทางได๋๋ กะพาใจ ดวงนี้้�ล่่ะ ไปสวรรค์์กะแม่่นใจ ไปนรกกะแม่่นใจ เอาล่่ะ ผมสิลิาเด้้อ ให้้พิิจารณา ดีีๆ เด้้อ แล้้วองค์์ท่่านก็็เอื้้�อมมืือไปสััมผััสกััน

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 85 ตัวอย่างท ี่ดีมีค่ากว่าคำสอน บางทีีการทำำ ให้้ดูู โดยไม่่ต้้องพููดต้้องแสดงอะไรเลยนั่่�นล่่ะคืือการแสดง ธรรมที่่�ดีีที่่�สุุดแล้้ว ธรรมะคืือการทำำ การลงมืือปฏิิบััติิเกี่่�ยวกัับกายและใจ เพีียงเท่่านั้้�น สำำคััญที่่�สุุดก็ ็คืือใจ เท่่าที่่�อยู่่ใกล้้องค์์ท่่าน องค์์หลวงปู่่แสดงธรรม โดยไม่่ต้้องอาศััยการพููดว่่า “ในโลกนี้้ไม่่มีีอะไรดีีไปกว่่า การสวดมนต์์ไหว้้พระ การเดิินจงกรม นั่่�งสมาธิิ” เพราะมัันเป็็นงานที่่�แสดงออกทางกายวาจา ที่่�เนื่่�องมาจากใจ ก็็เพื่่�อใจโดยถ่่ายเดีียว” นี่่คืื�อการสั่่�งสอนขององค์์ท่่านที่่มี�ค่ี่าที่่สุ�ุด เพีียงแต่่จะมีีใครที่่�ได้้เห็็นได้้ฟัังในสิ่่�งที่่�องค์์ท่่านแสดงโดยการทำำ ให้้ดููเป็็นตััวอย่่าง แล้้วโอปนยิิโกมาใส่่ใจของตนเองหรืือไม่่ ความสำคัั ำญอยู่่ตรงนี้้�เอง

86 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา คิดฮอดเฮา เฮากะอยู่ในใจนั้นล่ะ ครั้้�งหนึ่่�งมีีศิิษย์์คนหนึ่่�งเคยกราบเรีียนถามองค์์หลวงปู่่ว่่า ศิิษย์์: ขอโอกาส หลวงปู่่ครัับ อยู่่ทางไกลกัันคิิดฮอดหลวงปู่่หลายเฮ็็ดแนวได๋๋น้้อผม หลวงปู่่: คิิดฮอดเฮา เฮากะอยู่่ในใจนั้้�นล่่ะ อยู่่ไสกะถึึงคืือกััน...ระลึึกนึึกถึึงครููบาอาจารย์์เอา ศิิษย์์: ระลึึกถึึงหลวงปู่่ เอาเลยติิผม หลวงปู่่: อืืม...คุุณครูบูาอาจารย์์เพิ่่�นบ่่ไปไส เพิ่่�นยัังคงอยู่่ในใจเฮาตลอด ขอแค่่เฮา ยัังเชื่่�อ ยัังเลื่่�อมใสในเพิ่่�น

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 87 พระธรรมเทศนากัณฑ์สุดท้าย วัันนี้้�ไปกราบเยี่่�ยมนมััสการอุุปััฏฐากพ่่อแม่่ครููอาจารย์์องค์์หลวงปู่่ องค์์ท่่านมีีหน้้าตาสดชื่่�นแจ่่มใส เมตตากล่่าวว่่า ดีขึ้้ี�นกว่่าเก่่า ไคแหน่่ได้พัั ้กอยู่่ และ ปรารภว่่า ฟัังเด้้อสิิเทศน์์ให้ฟั้ ัง ขัันตีี จะ โสวะจััสสะตา สะมะณานััญจะ ทััสสะนััง กาเลนะ ธััมมะสากััจฉา เอตััมมัังคะละมุุตตะมััง ความอดทน ขัันติิเป็็นคุุณธรรม ของ บััณฑิิต นัักปราชญ์์ การเป็็นผู้้ว่่าง่่ายอ่่อนโยน บอกง่่ายสอนง่่าย การได้้ พบเห็็นสมณะ คืือ ผู้้สงบระงัับจากบาปอกุุศล และการสนทนาธรรมตามกาล เป็็นมงคลอัันสููงสุุด หลัังจากนั้้นองค์์ท่่านก็็อาการทรุุดลงไม่ส่ามารถพููดอีีกเลย

88 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา ให้รู้เสียในเวลาท ี่ยังมีชีวิตอยู่ เมื่่�ออยากรู้้จััก นรก สวรรค์์ แลพระนิิพพาน ก็็ควรให้้รู้้เสีีย ในเวลาก่่อน ที่่�ยัังมีีชีีวิิตอยู่่ เมื่่�ออยากพ้้นทุุกข์์ในนรก ก็ ็ รีีบออกให้้พ้้นแต่่เมื่่�อยัังไม่่ตาย เมื่่�ออยากได้้สุุขในมนุุษย์์ สวรรค์์ หรืือ พระนิิพพาน ก็็ให้้รีีบขวนขวายหาสุุข เหล่่านั้้�นไว้้ แต่่เมื่่�อยัังไม่่ตายเด้้อ

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 89 อิปิ ติโสถอยหลังและภูมิเจ้าท ี่ ครููอาจารย์์ท่่านเมตตาเล่่าให้้ฟัังว่่า สมััยก่่อนองค์์หลวงปู่่�ยัังไม่่ ชราภาพมาก ยัังมีีธาตุุขัันธ์์แข็็งแรง น่่าจะประมาณ ๗๐-๘๐ ปีี องค์ท่์ ่านได้้รัับ นิิมนต์์ไปจััดการกับภูัมิูิเจ้้าที่่� ที่่�เข็็ดขวาง เก่่งกล้้า มีคีวามสามารถ ท่่านสวดมนต์์ บทไหน เขาก็็สวดสู้ท่่านไ้ด้้หมด จนท่่านสวดบท อิิปิิติิโสถอยหลััง เขาสวดไม่่ได้้ ภููมิิเจ้้าที่่�เลยยอมแพ้้ ย้้ายไปอยู่่ที่่�อื่่�น ผมเคยกราบเรีียนถามองค์์ท่่านว่่า เวลาไป ปราบเขา นี่่�ไปไล่่เขาบ่่ครัับ ท่่านว่่าไม่่ได้้ไล่่ ไปแผ่่เมตตาให้้เขา อุุทิิศบุุญกุุศล ให้้เขา ลููกหลานเขากะได้้กิินข้้าวต้้ม ขนม หััวหน้้าเขากัับเมีียกะพากัันมาล้้างเท้้า ให้้เฮา เขากะมีีลููกมีีเมีีย มีีครอบครััว มีีหมู่่บ้้านชุุมชนคืือกัันนี่่�ล่่ะ บอกเขาว่่า ที่่�นี่่�คัับแคบ บ่่กว้้างขวาง ให้พ้ากัันย้้ายไปอยู่่เทิิงภููเขาเด้้อ เขากะพากัันไป

90 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา อยากเลื่อนยศเลื่อนต ำแหน่ง ลููกศิิษย์์: หลวงปู่่ครัับปีีนี้้�ผมครบกำำหนดเลื่่�อนยศเลื่่�อนตำำแหน่่งครัับ ขอบารมีีหลวงปู่่ช่่วยเกื้้�อหนุุนให้้สมปรารถนาด้้วยครัับ หลวงปู่่: ถวายฉััตร เสื่่�อ สาด อาสนะ ไว้้ในพระพุุทธศาสนา มีีอานิิสงส์์ เกิิดในตระกููลสููง สร้้างสะพานสร้้างถนนคนเทีียว ปฏิิบััติิ วััตรบท ๗ ประการ ๑. พึึงเลี้้�ยงมารดาบิิดาจนตลอดชีวิีิต ๒. พึึงประพฤติอ่ิ่อนน้้อมต่่อผู้้ใหญ่่ในตระกููล จนตลอดชีวิีิต ๓. พึึงพููดวาจาอ่่อนหวานตลอดชีวิีิต ๔. ไม่พึ่ ึงพููดวาจาส่่อเสีียดตลอด ชีีวิิต ๕. พึึงมีีใจปราศจากความตระหนี่่� อัันเป็็นมลทิินอยู่่ครองเรืือน มีีการบริิจาค อัันปล่่อยแล้้วมีีฝ่่ามืืออัันชุ่่มยิินดีีในการสละ ควรแก่่การขอ ยิินดีีในการแจกจ่่าย ทานตลอดชีีวิิต ๖. พึึงพููดคำำสััตย์์ตลอดชีีวิิต ๗. ไม่่พึึงโกรธตลอดชีีวิิต ถ้้าแม้้ ความโกรธพึึงเกิิดขึ้้�นแก่่เรา เราพึึงกำำจััดมัันเสีียโดยฉับั พลัันทีีเดีียว ให้้ปฏิิบััติิวััตรบท ๗ ประการ ที่่�หลวงปู่่�เล่่าให้้ฟัังนี้้อย่่าว่่าแต่่เลื่่�อนยศ เลื่่�อนตำำแหน่่งเลย ตายไปได้้เกิิดเป็็นพระอิินทร์์ หััวหน้้าเทวบุุตรเทวดาอยู่่บน สวรรค์์ชั้้�นดาวดึึงส์์พุ้้น

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 91 มันเป็นบ้า ลููกศิิษย์์: ขอโอกาสหลวงปู่่กระผม ญาติิโยมลููกศิิษย์์ลููกหาขององค์์หลวงปู่่ ต่่างรํ่่�าลืือโจษขานกัันว่่า เกศาหลวงปู่่ที่่�ปลงออกมา เล็็บหลวงปู่่ที่่�ตััดออกมา หนัังหลวงปู่่ที่่�ลอกออกมา รวมทั้้�งคำำหมากหลวงปู่่ และอื่่�นๆ ที่่�ออกมาจากองค์์ หลวงปู่่กลายเป็็นพระธาตุุ เขาถ่่ายรููปออกมาให้้กัันดููเอามาแจกจ่่ายกััน หลวงปู่่: มัันเป็็นบ้้า อจิินไตย ๔ อย่่างนี้้ คนคิิดก็บ้ ็ ้าคิิด คนฟัังก็บ้ ็ ้าฟััง ใครคิิดใครฟัังมีส่ี่วน แห่่งความเป็็นบ้้า เปล่่าประโยชน์์ เสีียเวลาทำำมา หากิิน ยุ่่งอยู่่กัับของพวกนี้้ไม่่ ได้้เรื่่�อง อจิินไตย ๔ อย่่างมีี ดัังนี้้ ๑. พุุทธวิิสััย เป็็นการคิิดหาโดยไม่่ทราบเหตุุที่่�มา แท้้จริิงของการเป็็น พระพุทุธเจ้้า หรืืออานุุภาพ พุทุธคุุณ มีี สััพพััญญุุตญาณ เป็็นต้้น ๒. ฌานวิสัิัย เป็็นการคิิดหาโดยไม่ท่ราบเหตุทีุ่่�มาแท้้จริิงของฌาน ในวิสััิย ของผู้้อบรม ความสงบจิิต จนถึึง รููปฌาน อรููปฌาน อภิิญญาจิิต แสดงอิิทธิิฤทธิ์์� ได้้ หรืือมีจิีิตระดัับสููงกว่่าขั้้�นกาม ที่่�ไม่รู้่กามารม้ณ์์ คืือ รููป รส กลิ่่�น เสีียง โผฏฐััพพะ เป็็นต้้น ๓. กรรมวิิบาก คืือ ความคิิดเรื่่�องของวิิบากของกรรม มีีกรรมที่่�จะให้้ผล ในปััจจุบััุน เป็็นต้้นเช่่น การคิิด เรื่่�องคนนั้้�นที่่�ได้รัั้บผลกรรมนั้้�นเพราะทำำอย่่างนั้้�นด้้วย วิิสััยตน ๔. โลกจิินตาคืือ ความคิิดเรื่่�องโลก ได้้แก่่ โลกเกิิดได้ยัั้งไงใครเป็็นคนสร้้าง ใครเป็็นคนสร้้างดวงจัันทร์์ ดวงอาทิิตย์์ แผ่่นดิินเป็็นต้้น เพราะ แม้คิ้ิดด้้วยวิสััิยตน ก็็ไม่่ได้้คำำตอบ

92 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา ผู้ท ี่นอนหลับพักผ่อนน้อย ลููกศิิษย์์: นิิมนต์์หลวงปู่่จำำวััดพัักผ่่อนกระผม หลวงปู่่จำำวััดพัักผ่่อนน้้อย เดี๋๋�ยวเหนื่่�อย เดี๋๋�ยวเพลีีย เดี๋๋�ยวจะอาพาธครัับ หลวงปู่่: ผู้้ที่่�นอนหลัับพัักผ่่อนน้้อยได้้แก่่ ๑.บุุรุุษสตรีีกระสัันด้้วยกามกิิจ ๒.หััวขโมยประพฤติิโจรกรรม ๓.พระมหากษััตริิย์์ทรงงานประกอบราชกิิจ ๔.สมณะผู้้ละสัังโยชน์์แล้้ว

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 93 อยากเกิดเป็นผู้ชาย ลููกศิิษย์์: หลวงปู่่เจ้้าขา ชาติิหน้้าลููกอยากเกิิดเป็็นผู้้ชายเจ้้าค่่ะ จะได้้บวช เหมืือนหลวงปู่่เจ้้าค่่ะ หลวงปู่่: อย่่าด่่าสามีี อย่่าเถีียงสามีี วัันพระแต่่งขัันธ์์ห้้าพาลููกหลานไหว้้ สามีี และปฏิิบััติิต่่อสามีดัีังนี้้ ๑.ต้้องตื่่�นก่่อน นอนทีีหลัังสามีี คอยรัับใช้้ ประพฤติิ เป็็นที่่พ�อใจของสามีี พููดคำำเป็็นที่่รัั�กต่่อสามีี ๒.ทำำการสัักการะ เคารพ นัับถืือ บููชา บุุคคลอัันเป็็นที่่�เคารพของสามีี คืือ มารดาบิิดา และสมณะชีีพราหมณ์์ ๓.เป็็นผู้้ ขยัันไม่่เกีียจคร้้าน ประกอบด้้วยปััญญาเครื่่�องพิิจารณาอัันเป็็นอุุบายในการงาน ภายในบ้้านของสามีี ๔.รู้้การงานที่่�ทาส คนใช้้ หรืือกรรมกรภายในบ้้านของสามีี ว่่าทำำแล้้ว หรืือยัังไม่่ได้ทำ้ ำรู้้ว่่าคนป่่วยไข้้มีีหรืือไม่่มีีกำำลััง และแบ่่งของเคี้้�ยวของ บริิโภคให้้ตามเหตุทีุ่่ค�วร ๕.รัักษา คุ้้มครอง ทรััพย์์ ข้้าวเปลืือก เงิิน หรืือทองที่่�สามีี หามาได้้ให้ค้งอยู่่ ไม่่เป็็นนัักเลงการพนััน ขโมยหรืือนัักดื่่�ม ไม่ผล่าญทรััพย์์ให้้พิินาศ ลููกศิิษย์์: ตั้้�งหลายข้้อหนููทำำ ไม่่ได้้หรอกเจ้้าค่่ะ หลวงปู่่: ถ้้าทำำ ไม่่ได้้ก็ ็ ต้้องเกิิด เป็็นผู้้หญิิงต่่อไป

94 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา พระสิวลี พระสิิวลีีเป็็นพระมหาเถระที่่�พระพุุทธเจ้้ายกย่่องว่่าเป็็นเลิิศด้้วยลาภ สัักการะ ในอดีีตชาติิท่่านบำำเพ็็ญทานบารมีีเอื้้อเฟื้้�อเผื่่�อแผ่่ก่่อนรัับประทาน อาหารเสมอ ในชาติิที่่�เกิิดเป็็นพระสิิวลีีจึึงเกิิดเป็็นลููกเศรษฐีีอยู่่สุุขสบายมีีกิินมีีใช้้ มีีข้้าทาสบริิวารเป็็นจำำ นวนมาก ท่่านศรััทธาในพระพุุทธเจ้้าจึึงออกบวชใน พระพุทุธศาสนา เมื่่�อพระพุทุธเจ้้าพร้้อมคณะสงฆ์์จะไปยัังถิ่่�นทุุรกัันดารจะต้้องนำำ พระสิิวลีีไปด้้วยเสมอ เมื่่�อพระสิิวลีีไปด้้วยข้้าทาสบริิวารลููกศิิษย์์ของท่่านก็็มา ทำำบุุญกัับคณะสงฆ์์ให้้อุุดมสมบููรณ์์ด้้วยปััจจััยสี่่�อย่่างเพีียบพร้้อม นี่่�คืืออานิิสงส์์ ของการบำำเพ็็ญทานบารมีี หลวงปู่�เอง่ก่่อนจะฉัันภัตตัาหารก็บำ ็ ำเพ็็ญทานบารมีี ตัักบาตรให้้พระสงฆ์์เอื้้อเฟื้้�อเผื่่�อแผ่่เต็็มสติิกำำลัังลููกหลานญาติิโยมเราทราบดัังนี้้� แล้้ว ก่่อนจะรัับประทานอาหารให้้ระลึึกอยู่่เสมอว่่าให้้บำำเพ็็ญทานบารมีี ถ้้ายัังไม่่ บำำเพ็็ญทานบารมีีอย่่าพึ่่�งรัับประทานอาหาร ถ้้าไม่บำ่ ำเพ็็ญทานบารมีก็ี็ไม่ต้่ ้องกิิน ทำำ ให้้เป็็นนิิสััย อานิสิงส์์นั้้นมีีมาก ไม่่อดไม่่อยาก ค้้าขายรํ่่�ารวย เจริิญรุ่่งเรืือง มากด้้วยทรััพย์์สิินศฤงคาร มากด้้วยบริิษััทบริิวาร จำำกัันไว้้นะ

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 95 บักสั้นกำ พร้า มีีนิิทานโบราณอีีสานเล่่าสืืบมาแต่่ปู่่ย่่าตายายเรื่่�อง “บัักสั้้นกำำพร้้า” ครอบครััวบัักสั้้น พระสงฆ์ยั์ ังไม่่มาบิิณฑบาตหิิวข้้าวก่่อนพาลููกพาเมีีย กิินข้้าว ก่่อนพระ นิิมนต์์พระสงฆ์์เจริิญพระพุุทธมนต์์ที่่�บ้้านฉัันเช้้า ประกอบพิิธีีกรรม ล่่าช้้าหิิวข้้าวพาลููกพาเมีียกิินข้้าวก่่อนพระ เป็็นบาปเป็็นกรรม เกิิดภพใหม่่ ชาติิใหม่่ ไม่่สามารถกิินข้้าวได้้ กิินข้้าวเข้้าไปอาเจีียนออกหมด กิินได้้แต่่ “ผลบัักสั้้�น” ผลไม้้ทางอีีสานเรารสชาติิก็็ไม่่อร่่อยฟาดปากขมปากไปหมด แต่่เขากิินข้้าวไม่่ได้้ กิินได้้แต่่ผลบัักสั้้�น นิิทานธรรมวรรณกรรมอีีสานเรื่่�องนี้้�จึึงชื่่�อ ว่่า “บัักสั้้�นกำพร้ำ ้า” ญาติิโยมลููกหลานเราให้้พากัันบำำเพ็็ญทานบารมีี ใส่่บาตร หยาดพกถวายจัังหััน ก่่อนกิินข้้าวนะ ไปไหนไม่่อดอยาก ทำำมาหากิินเจริิญ รุ่่งเรืือง ค้้าขายรํ่่�ารวย ประสบความสำำเร็็จ “ไปทิิศใต้้มีีคนส่่งเกลืือ ไปทิิศเหนืือมีี คนส่่งข้้าว” จำำ เอาไว้้นะ

96 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา ค่อยเว้าค่อยจากัน คำำมงคลที่่�หลวงปู่่เมตตาลููกหลานเมื่่�อมีีความเห็็นไม่่ตรงกัันแล้้วไม่่คุุยกััน ต่่อหน้้าแต่่จะคุุยลัับหลัังซึ่่�งกัันและกัันเมื่่�อมีีโอกาสก็็จะกราบเรีียนท่่าน (ต่่างฝ่่าย ต่่างฟ้้ององค์์ท่่าน) ท่่านจะนิ่่�งฟัังด้้วยความเอาใจใส่่ให้้ความสนใจผู้้ที่่�เล่่าให้้ฟััง ด้้วยผู้้ที่่�เล่่าให้้ท่่านฟัังนั้้�นมีคีวามทุุกข์์ โดนความโกรธครอบงำ ระบายให้้องค์์หลวงปู่่ ฟัังจนหมดเรื่่�องเล่่าแล้้วหลวงปู่่ก็็จะบอกว่่า “ค่่อยเว้้าค่่อยจากััน” ใต้้เมตตาธรรม อัันฉํ่่�าเย็็นทุุกข์์จากการโกรธนั้้นหายแต่่ปััญหานั้้นจะยัังไม่่แก้้ไขเพีียงแต่่ได้้รัับ เมตตาธรรมบารมีีจากองค์ท่์ ่านเท่่านั้้น (เมื่่�อเย็็นจิิตเย็็นใจแล้้วเราทั้้�งหลายที่่�เป็็น ลููกหลานท่่านน่่าจะทำำตามท่่านบอกอย่่างมีีสติิคืือ “ค่่อยเว้้าค่่อยจากััน” ถ้้าต่่าง คนต่่างทำำต่่างคนต่่างคิิดเจอหน้้ากัันเกรงใจกัันไม่คุุ่ยปััญหาแต่ก็่ทำ ็ ำตามแต่่หมู่่คณะ ของตนเห็็นสมควร ยิ่่�งหลายคณะการปฎิิบััติิก็็หลายแนวทางถ้้าไม่่คุุยกัันแล้้ว สารพััดปััญหาก็็จะเกิิดไม่ว่่ ่าเรื่่�องเล็็กหรืือเรื่่�องใหญ่ถ่อยกัันคนละก้้าวแล้้วมานั่่�งคุุย กัันคงดีีนะครัับ)

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 97 หลวงปู่ ่ � กั ั บครู ู บาอาจารย์ ์

98 ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา หลวงปู่่�นำำ�คณะสงฆ์์กราบทำำ�วััตรหลวงปู่่�จาม มหาปุุญโญ วััดป่่าวิิเวกวััฒนาราม จ.มุุกดาหาร

ปภากโรวาท บัันทึึกคติิธรรมและพระธรรมเทศนา 99 หลวงปู่่�นำำ�คณะสงฆ์์กราบทำำ�วััตรหลวงปู่่�บุุญมีี ปริปุิุณโณ วััดป่่านาคููณ จ.อุุดรธานีี หลวงปู่่�บุุญมีี ปริิปุุณโณ วััดป่่านาคููณ จ.อุุดรธานีี มาเยี่่�ยมองค์์หลวงปู่่� ที่่�วััดป่่าสุุนทราราม