สื่อประกอบการสอน_เรื่อง_การประดิษฐ์ท่ารำจากภาษาท่าที่มาจากธรรมชาติ-02040906

การประดิษฐท์ า่ ราจากภาษาท่า
ท่มี าจากธรรมชาติ

การประดิษฐ์ทา่ รา
จากภาษาท่า

ทม่ี าจากธรรมชาติ

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

อธิบายความรคู้ วามเขา้ ใจ
บทบาท แนวทางการสืบสาน

และอนุรกั ษ์นาฏศิลป์
และการละคร

การแสดงโขน ชุด หนมุ านจบั นางสพุ รรณมจั ฉา Khon [masked

สือ่ วีดทิ ศั น์ใชเ้ พอื่ การศกึ ษาเทา่ นั้น
ขอขอบคณุ สื่อวดี ทิ ศั น์ การแสดงโขน

ชดุ หนมุ านจับนางสพุ รรณมัจฉา
Khon [masked dance drama in Thailand]

เผยแพร่โดย : Siammelodies
เผยแพรว่ นั ที่ 6 กนั ยายน 2561
ท่มี า : https://www.youtube.com/watch?v=k0L5
MuqgDz8&feature=youtu.be

มนษุ ยก์ ับนาฏศิลป์
มคี วามสมั พนั ธ์กัน

อย่างไร

ภาษาทา่ นาฏศิลป์

ภาษาท่า เป็นการนาท่าทาง สีหน้าที่มีอยู่ตามธรรมชาติ เช่น
คาพูด กริยาอาการ อารมณ์ ความรู้สึกมาปฏิบัติเป็นท่าทาง
นาฏศิลป์ไทยที่มีความหมายแทนคาพูด ให้สอดคล้องกับจังหวะ
เพลงและการขับรอ้ ง

ภาษาทา่ นาฏศิลป์

การฝึกปฏิบัติภาษาท่าจะตอ้ งฝึกให้ถูกตอ้ งตามแบบแผนเพ่ือจะได้
สอ่ื ความหมายไดอ้ ย่างชัดเจน ทาให้ผชู้ มเขา้ ใจความหมายท่ีผู้แสดง
ตอ้ งการส่อื ความหมายผา่ นกระบวนท่าราไดม้ ากข้นึ

แบ่งออกเปน็ 2 ประเภท

1. ภาษาทา่ ทม่ี าจากธรรมชาติ

เป็นท่าทางท่ีดัดแปลงมาจากท่าทางตามธรรมชาติของมนุษย์
แต่ปรบั ปรงุ ให้ดูสวยงามอ่อนช้อยมากย่งิ ข้นึ โดยใช้ลักษณะ
การร่ายราเบ้ืองตน้ มาผสมผสาน เชน่

แบ่งออกเป็น 2 ประเภท

ภาษาทา่ สามารถแบ่งไดเ้ ป็น 3 ลักษณะ คือ

1. ภาษาทา่ ที่ใชแ้ ทนคาพูด เชน่ ฉัน เธอ ทา่ น ปฏเิ สธ ทา่ เรียกท่าไป
2. ภาษาทา่ ที่ใชแ้ ทนกริ ิยาอาการ เช่น ทา่ ยืน ทา่ เดิน ทา่ นัง่
3. ภาษาท่าท่ใี ช้แสดงอารมณ์ เช่น ดีใจ เสยี ใจ โกรธ เศรา้ โศก

ทา่ ย้มิ

ทา่ รกั

ทา่ ปฏเิ สธ

ทา่ อาย

ทา่ เสยี ใจ

แบง่ ออกเปน็ 2 ประเภท

2. ภาษาทา่ ที่มาจากการประดษิ ฐโ์ ดยตรง

เป็นท่าทางที่ประดิษฐข์ ึน้ เพ่อื ให้เพียงพอใชก้ บั คาร้องหรือ
คาบรรยาย ท่จี ะต้องแสดงออกเป็นทา่ รา ภาษาทา่ เป็นส่งิ สาคัญ
ท่ีใช้ความหมายระหวา่ งผู้แสดงและผู้ชมในการแสดงนาฏศิลป์
เพราะทาให้ผ้ชู มทราบวา่ ผู้แสดงกาลงั สือ่ อะไรหรือ
กาลงั มอี ารมณ์อยา่ งไร

ทา่ ตัวทา่ น

ทา่ บา้ นเมอื ง

ทา่ ดอกบวั

ทา่ ดอกไม้

ทา่ เขยี น

การแสดงภาษาทา่ ของ พระ นาง ยกั ษ์ ลงิ

สอื่ วีดทิ ัศนใ์ ช้เพือ่ การศึกษาเทา่ น้นั
ขอขอบคุณส่ือวดี ิทศั น์

การแสดงภาษาท่า ของ พระ นาง ยักษ์ ลิง
เผยแพรโ่ ดย : 1111vsukhothai
เผยแพร่วันที่ 17 กมุ ภาพนั ธ์ 2555

ท่มี า : https://www.youtube.com/watch?v=2psgR9Y001
I&feature=youtu.be

เพราะเหตุใด มนุษยจ์ งึ
ต้องประดษิ ฐภ์ าษาท่า
หรอื ทา่ ราเพิ่มขึ้นจากเดมิ

การนาพืน้ ฐานความรู้ด้านนาฏยศัพท์ ภาษาทางนาฏศิลป์
และการตีบทมาประดษิ ฐส์ รา้ งสรรค์เป็นท่าราประกอบเพลงตา่ ง ๆ

ซึ่งมหี ลกั สาคญั และข้ันตอนตา่ ง ๆ ดงั น้ี

หลักสาคัญในการประดษิ ฐ์ท่ารา

ข้ันตอนในการประดษิ ฐ์ท่ารา

หลักสาคัญในการประดษิ ฐ์ท่ารา

ทา่ ทางทใ่ี ชป้ ระกอบการแสดงต้องแสดงถึงทา่ สาคัญ ๆ
ในบทเพลงวรรคน้ัน ๆ โดยตัดท่าทไ่ี ม่สาคญั หรือทา่ ย่อยออก

ท่าราท่ปี ระดิษฐห์ รือสร้างสรรค์ตอ้ งสือ่ ความหมายได้ชดั เจน

ท่าราท่ปี ระดิษฐ์จะต้องคานงึ ถึงความถูกต้อง
ตรงตามแบบแผนของนาฏศลิ ป์ไทย

หลกั สาคญั ในการประดษิ ฐท์ า่ รา

ควรหลีกเลย่ี งการใชท้ ่าราที่ซา้ กันในการส่ือความหมาย

การประดิษฐท์ ่าราควรคานงึ ถึงวัยของเดก็ ในแตล่ ะชั้น
เพราะจะมีความยากง่ายไม่เหมอื นกัน

ข้นั ตอนในการประดิษฐท์ ่ารา

การเคลื่อนไหวร่างกาย
การใชภ้ าษาท่าในการสอ่ื ความหมาย
การตบี ทในการสื่อความหมาย

การเคล่อื นไหวร่างกาย

การเคลื่อนไหวร่างกายประกอบการแสดงเป็นการประดษิ ฐ์
ทา่ ราอย่างอสิ ระ โดยเร่ิมจาก

ฟังเพลง ใช้จินตนาการในการประดษิ ฐ์ สรา้ งสรรค์ทา่ รา

ทา่ ราที่ประดษิ ฐ์จะคานงึ ถงึ จังหวะเป็นสาคญั แต่ยังไมย่ ดึ หลกั การประดิษฐส์ ร้างสรรค์
ท่าราเพอ่ื ส่ือความหมายตามบทร้อง เพือ่ เป็นการชว่ ยพัฒนาในด้านการฟัง
ฝึกการฟงั จงั หวะและความคดิ สร้างสรรคใ์ นการแสดง และความกลา้ แสดงออก

การใช้ภาษาทา่ ในการสื่อความหมาย

ใช้ภาษาทา่ ในการสอ่ื ความหมายแทนการพูดระหวา่ งผู้แสดงกบั ผชู้ ม
อาจเป็นทา่ ทางเลียนแบบธรรมชาติ สตั ว์ หรือสง่ิ ของ ซง่ึ มีการประดษิ ฐป์ รับปรงุ

ให้มคี วามสวยงามเหมาะสมกับเพลง

ท่าพรหมสี่หน้า
ท่านอน

ท่าแอบ

การตีบทในการสอ่ื ความหมาย

• เป็นการนาเอาหลกั ของนาฏศิลปม์ าใชใ้ นการประดษิ ฐ์ทา่ รา
• ผทู้ ี่สามารถประดษิ ฐท์ ่าราไดด้ ีจะต้องมคี วามเข้าใจในนาฏยศัพท์ ภาษาท่า

ภาษาทางนาฏศลิ ป์

นกั เรยี นพิจารณาขอ้ ความทกี่ าหนดให้แล้วเขียนเครื่องหมาย 
หนา้ คาตอบทถ่ี กู ตอ้ ง และเขยี นเครื่องหมาย หนา้ คาตอบที่ผดิ

 การประดิษฐ์ทา่ ราเป็นการฝึกความคดิ สร้างสรรค์และความกลา้ แสดงออก
ราวงมาตรฐานเปน็ การแสดงทีใ่ ชท้ ่าราในการส่ือความหมายแทนคาพดู ระหวา่ ง
 ผูแ้ สดงกับผชู้ ม เปน็ การร่ายราตบี ท

 การประดษิ ฐ์ท่าราจะเริม่ ดว้ ยการฟงั เพลงแลว้ ใช้จนิ ตนาการในการประดษิ ฐ์
โดยจะต้องคานงึ ถึงจังหวะเป็นสาคัญ

 มือท้งั สองประสานกันระดับอก หมายถึง ทา่ เศรา้ ทา่ เสยี ใจ

กจิ กรรม การประดิษฐ์ท่าราจากภาษาทา่ ที่มาจากธรรมชาติ
คาช้ีแจง ให้นกั เรยี นแตง่ ประโยคสั้น ๆ แล้วนาความรู้

การประดิษฐ์ทา่ ราจากภาษาท่าทม่ี าจากธรรมชาติ นาเสนอหน้าชั้นเรยี น

บทเรยี นถัดไป

ภาษาทา่ ทีใ่ ชใ้ นการแสดงราวง
มาตรฐาน หลักการประดิษฐ์

ท่าราประกอบการแสดง