ความรู้เรื่องสุขภาพ รู้ทันเข้าใจอยู่อย่างปลอดภัย “ความดันและเบาหวาน”

โครงการทนุ สมทบ

มูลนิธิโรตารี ของโรตารีสากล

GG#2098884

รทู นั เขา ใจอยอู ยา งคปลวอาดมภรยั“ูเรคอ่ื งวเสบุขาภามาพหดวนั าแนล”ะ

โดย มลู นธิ ิโรตาร� ของ โรตารส� ากล 1

บททดสอบ 4 แนวทางของโรตารี
เก่ียวกับส่ิงต่างๆท่คี ิด ทพ่ี ูด หรือทีท่ ำ� :

1. จริงหรือ สิ่งท่ี เสนอมา
2. ท้ังเทยี่ งธรรม ถว้ นหนา้ หรอื หาไม่
3. สร้างไมตรี เสรมิ มิตร แน่หรอื ไร
4. เป็นผลดี จรงิ ไหม แก่ทกุ คน

The 4-Way Test. The test asks four simple
questions no matter when you think, you
speak and you do:

1. Is it the TRUTH?
2. Is it FAIR to all concerned?
3. Will it build GOODWILL and BETTER FRIENDSHIPS?
4. Will it be BENEFICIAL to all concerned?

2

โรตารี คอื ...

โรตารี เปน็ องค์กรของนกั ธุรกจิ และผู้น�ำด้านวชิ าชีพจากทั่วโลก ผ้ซู ึ่งให้
บรกิ ารเพอื่ มนุษยชาติ สนับสนุนมาตรฐานจรยิ ธรรมในทกุ วชิ าชพี และช่วยสง่
เสริมไมตรีจติ และสนั ติภาพในโลก
โรตารี เปน็ สโมสรบรกิ ารแหง่ แรกของโลก กอ่ ตงั้ เมอื่ วนั ที่ 23 กมุ ภาพนั ธ์ 1905
ขึ้นท่นี ครชิคาโก มลรฐั อิลินอยส์ สหรฐั อเมรกิ า
โรตารี มสี มาชกิ ท่ัวโลกกว่า 1,209,268 คน ทม่ี จี ติ ใจในการใหบ้ ริการ
มสี มาชกิ หญงิ 273,729 คน (22.64%) สมาชกิ ชาย 933,729 คน (77.21%)
มีสโมสรกว่า 35,723 สโมสร มี 545 ภาค 34 โซน และ 220 ประเทศท่วั โลก

ขอ้ มลู ของโรตารีทัว่ โลก ณ วันที่ 13 มกราคม 2562

3

สโมสรโรตารี มกี ารประชมุ อย่างสม�่ำเสมอ เพอ่ื มติ รภาพและโปรแกรมท่ี
นา่ สนใจ ที่ให้ความรู้ในหวั ข้อเก่ียวกบั ท้องถิ่นและของโลก สมาชิกภาพสะท้อน
ใหเ้ ห็นถงึ ความเป็นตวั แทนของกลุม่ ชนทุก ๆ กลุ่มในชุมชน

โรแทเรยี น จะมกี ารวางแผนและดำ� เนินโปรแกรมตา่ ง ๆ ทย่ี อดเย่ยี ม
อาทิ โปรแกรมเพอ่ื มนุษยชาติ การศึกษา การแลกเปลยี่ นวัฒนธรรม ซง่ึ จะเปน็
โอกาสในการสมั ผัสกับ ชวี ิตความเป็นอย่ขู องคนทอ้ งถิ่นและชมุ ชนของโลกของ
เรา

โรตารี คอื มูลนธิ ิโรตารี ซง่ึ แต่ละปจี ะจดั สรรเงนิ ประมาณ 90 ลา้ น
เหรียญสหรฐั เพื่อเป็นทุนการศึกษาระหว่างประเทศ ทนุ แลกเปล่ียนวัฒนธรรม
และโครงการเพือ่ มนษุ ยชาตทิ งั้ น้อยใหญ่ เพื่อเปน็ การปรับคณุ ภาพชวี ิตของผ้มู ี
โอกาสน้อยนับลา้ น ๆ คนทวั่ โลก ให้ดียิ่งขน้ึ โรตารเี ป็นท่ยี อมรับกนั กวา้ งขวาง
วา่ เปน็ องคก์ รเอกชนท่ีใหญ่ท่สี ุดในโลกที่ให้ทนุ การศกึ ษาระหวา่ งประเทศ

โรตารี คอื โปลิโอพลัส ที่โรตารีสากลได้ใหค้ ำ� มน่ั สญั ญา ทจ่ี ะด�ำเนินงาน
ร่วมกับนานาชาติ และองค์การอนามยั โลก โดยตง้ั เป้าทจี่ ะก�ำจดั โรคโปลิโอให้
สน้ิ ไปจากโลก โดยตง้ั เปา้ ที่ ค.ศ.2005 ซง่ึ เปน็ ปีโรตารมี อี ายคุ รบ 100 ปี เดก็ ๆ
มากกวา่ หน่ึงพันลา้ นในประเทศทีก่ ำ� ลังพัฒนาได้รับวคั ซนี ปอ้ งกนั โรคโปลิโอผ่าน
ทางสนบั สนนุ โปลิโอพลัสของโรตารีสากล

“โรตารี คอื การบรกิ ารเหนือตน”

4

โรตารีท�ำ อะไรใหก้ ับโลกของเรา

โรตารีมงุ่ เนน้ ให้บริการหรือบำ�เพญ็ ประโยชนท์ กุ ด้านดงั นี้:
1. สันติภาพและการป้องกนั / การแก้ไขความขดั แยง้
2. การป้องกนั และรกั ษาโรค
3. น้ำ�และสุขภาพอนามัย
4. สขุ ภาพแม่และเดก็
5. การศกึ ษาขั้นพ้นื ฐานและการรหู้ นังสือ
6. การพฒั นาเศรษฐกจิ กับการพฒั นาชมุ ชน
สโมสรแต่ละสโมสรจะสะท้อนถงึ ความหลากหลายของชุมชนในการผสม
ผสานธรุ กิจ วิชาชีพ เพศ อายุ และชาติพันธุ์ สงิ่ นช้ี ว่ ยให้

AREAS OF FOCUS

5

รู้ทนั เข้าใจ!

อยอู่ ย่างปลอดภัยกับ

โรคความดัน
และเบาหวาน

ความดันโลหติ สูง ความดันโลหิตสงู อนั ตราย
ความดันโลหิตเกิดข้ึนเมื่อหัวใจบีบ ความดนั โลหติ สงู เปน็ ภาวะทเ่ี มอ่ื
ตัวเพ่ือสูบฉีดเลือดผ่านหลอดเลือด หวั ใจบบี และคลายตวั แตค่ วามดนั ยงั
แดงไปยังส่วนต่าง ๆ ทั่วร่างกาย คงค้างอยู่ในหลอดเลือด ไม่ลดลง
ความดันจะเพ่ิมขึ้นเม่ือหัวใจบีบตัว อย่างที่ควรจะเป็น “การมีความดัน
และลดลงเม่ือหวั ใจคลายตวั ลง โรค โลหิตสูงอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน
ความดันโลหิตสูงเป็นหน่ึงในโรค สร้างความเสียหายแก่หลอดเลือด
เรื้อรงั ทพี่ บในประชากรส่วนใหญ่ใน หลายประการ อาทิ หลอดเลอื ดแขง็
โลก องค์การอนามัยโลกได้ก�ำหนด หลอดเลอื ดโปง่ พอง อกี ทงั้ ยงั อาจนำ�
ไวใ้ นปี2542 วา่ ผใู้ ดมคี วามดนั โลหติ ไปสโู่ รคแทรกซอ้ นทเี่ ปน็ อนั ตรายอกี
มากกว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอท หลายโรค”
ถอื ว่าเป็นโรคความดนั โลหติ สงู

6

ความดนั โลหติ สงู มคี วามสมั พนั ธก์ บั สาเหตุ และอาการ
การเกิดโรคหัวใจ โรคหลอดเลือด โรคความดันโลหิตสูงซ่ึงเกิดข้ึน
สมอง โรคไต และโรคเส้นเลือดแดง กับผู้ป่วยส่วนมาก กว่าร้อยละ 85
ใหญ่โป่งพอง การควบคุมรักษา ไม่มีสาเหตุที่ชัดเจนและมักสัมพันธ์
ความดันโลหิตสูงอย่างเหมาะสมจึง กบั ประวตั ใิ นครอบครวั เราเรยี กโรค
มีความส�ำคัญในการป้องกันโรค ความดนั โลหติ สงู กลมุ่ นว้ี า่ เปน็ ความ
แทรกซ้อนที่จะเกิดกับอวยั วะตา่ ง ๆ ดันโลหิตสูงแบบปฐมภูมิ (Primary
ดังกล่าวคือ หัวใจวาย หลอดเลือด Hypertension)
หัวใจตบี โรคไตวายเรอ้ื รัง อัมพาต ผู้ป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูง
และอัมพฤกษ์ แบบปฐมภมู นิ นั้ ไมอ่ าจรกั ษาใหห้ ายได้
7

ตอ้ งอาศยั การควบคมุ ดแู ลอยา่ งใกล้ โรคความดันโลหิตสูง ได้รับการ
ชิดร่วมกับการปรับเปล่ียนวิถีชีวิต ขนานนามว่าเป็น “มัจจุราชเงียบ”
ส่วนอีกสาเหตุหนึ่งซ่ึงเกิดกับผู้ป่วย เสมอมา ท้ังน้ีเพราะส่วนมากโรค
ส่วนนอ้ ย ไดแ้ ก่ โรคความดันโลหติ ความดันโลหิตสูงมักจะไม่ปรากฏ
สูงแบบทุติยภูมิ (Secondary Hy- อาการเตือนใด ๆ ใหผ้ ู้ป่วยไดท้ ราบ
pertension) หรอื โรคความดนั โลหติ เลย “สว่ นใหญผ่ ปู้ ว่ ยจะไมค่ อ่ ยทราบ
สงู จากสาเหตอุ ่นื อาทิ โรคไต โรคที่ ว่าตนเองเป็นโรคความดันโลหิตสูง
เกี่ยวกับต่อมไร้ท่อ (ต่อมไทรอยด์ จนกระทง่ั มาพบแพทยด์ ว้ ยความเจบ็
ต่อมหมวกไต) การใช้ยาบางชนิด ป่วยอื่น ๆ เมอ่ื วัดความดนั โลหิตจึง
เช่น ยาคุมก�ำเนิด ยาสเตียรอยด์ พบว่าสูงหรือตรวจพบว่ามีภาวะไต
หรือยาต้านการอักเสบท่ีไม่ใช่สเตีย เสื่อมไปแล้ว จากการส�ำรวจใน
รอยด์ (NSAIDs) ซ่ึงหากได้รับการ ประเทศไทยเมอื่ สกั 4 - 5 ปที ผี่ า่ นมา
แกไ้ ขทส่ี าเหตุ ความดนั โลหติ สงู กจ็ ะ พบผู้ป่วยความดันโลหิตสูงจ�ำนวน
กลับมาเป็นปกติได้โดยไม่ต้องใช้ยา มากถึงร้อยละ 20 - 30 ของจำ� นวน
รกั ษา ประชากร ซึ่งไม่เคยทราบเลยว่า

8

ตนเองเปน็ โรคความดนั โลหติ สงู มผี ู้ ปรบั เปลย่ี นวถิ ชี วี ติ เพอ่ื ควบคมุ ความ
ป่วยเพียงส่วนน้อยท่ีอาจพบอาการ ดนั โลหติ ไม่ใหส้ ูงไปกวา่ นี้”
ผิดปกติ เชน่ ปวดศีรษะ มึนศีรษะ
ตาพรา่ เลอื ดก�ำเดาไหล แลว้ รีบไป ในกรณที ผี่ ปู้ ว่ ยไมอ่ าจปรบั เปลยี่ น
พบแพทย์จึงทราบว่าเป็นโรคความ วถิ ชี วี ติ ได้ หรอื ปรบั แลว้ แตค่ วามดนั
ดนั โลหติ สงู และไดร้ บั การรกั ษาเพอื่ ไม่ลดลงตามเปา้ หมาย แพทยจ์ งึ จะ
ควบคุมความดันโลหิตก่อนท่ีจะมี พิจารณาให้ยาที่เหมาะสมต่อไปโดย
อาการแทรกซ้อนของโรคขน้ึ มเี ปา้ หมายระยะสนั้ อยทู่ ก่ี ารควบคมุ
ความดนั โลหติ ใหอ้ ยู่ในเกณฑไ์ มเ่ กนิ
ปรับเปลย่ี นพฤติกรรม 140/90 มิลลิเมตรปรอทและเป้า
โรคความดันโลหิตสูงจัดเป็นหน่ึง หมายระยะยาวอยู่ที่การป้องกัน
ในโรคเรื้อรังท่ีมีความร้ายแรง ภาวะแทรกซ้อนเพื่อให้คุณภาพชีวิต
เพราะส่วนมากไม่มีทางรักษาแต่ ของผู้ป่วยดีขน้ึ
สามารถควบคุมได้ด้วยการปรับ
เปลยี่ นวถิ ชี วี ติ และ/หรอื รบั ประทาน
ยาตามท่ีแพทย์สัง่
“คา่ ความดนั โลหติ เปา้ หมายในคน
ปกตไิ มค่ วรเกนิ กวา่ 120/80 มลิ ลเิ มตร
ปรอท ซงึ่ เปน็ คา่ ทปี่ ระเมนิ กนั แลว้ วา่
ไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่หลอด
เลอื ดมาก เมอื่ ไรทผี่ ปู้ ว่ ยมาพบแพทย์
และมีการวัดความดันซึ่งอ่านค่าได้
120/80 หรือมากกว่าก็ต้องถือว่า
ความดนั เรม่ิ จะสงู แลว้ (Pre-hyper-
tension) แต่ยังไม่เป็นความดันสูง
เต็มขั้น แพทย์จะแนะน�ำเร่ืองการ

9

ปัจจยั ท่ีมีผลต่อ
ความดนั โลหติ

ความดนั โลหติ มกี ารเปลยี่ นแปลง
อยตู่ ลอดเวลา ตามปจั จยั ตา่ ง ๆ ดงั นี้
• อายุ เม่ืออายุมากขึ้นความดัน
โลหติ มักสูงขนึ้
• เพศ ชายมกั พบความดนั โลหติ สงู
บ่อยกวา่ หญิง
• พันธุกรรม และส่ิงแวดล้อม ผ้ทู ่ี
บดิ า มารดา มคี วามดันโลหิตสูง มี
แนวโน้มเปน็ โรคนม้ี ากข้ึน
• ความอว้ น และขาดการออกกำ� ลงั
กาย
• สภาวะทางอารมณ์ เช่น เครียด
โกรธ เจบ็ ปวด เสยี ใจ ตน่ื เตน้ สง่ ผล
ตอ่ ความดนั โลหติ ท้งั สนิ้ ซง่ึ สามารถ
กลบั เปน็ ปกติ เมอ่ื ผา่ นพน้ ภาวะนน้ั ๆ

10

• เชอ้ื ชาติ ผ้ปู ว่ ยจ�ำเปน็ ตอ้ งหมน่ั ตรวจวดั ความ
• อาหาร เช่น เกลือ และส่วน ดันอย่างสม่�ำเสมอเพ่ือติดตามผล
ประกอบของเกลือที่อาจนึกไม่ถึง การรกั ษา ไมว่ า่ จะเปน็ การรกั ษาดว้ ย
เช่น ซีอวิ๊ น�้ำปลา ผงชรู ส ผงฟู ก้อน ยา หรือการปรับเปล่ยี นวถิ ีชวี ิต”
ซปุ สำ� เรจ็ รปู มรี ายงานชดั เจนวา่ เกลอื
สง่ ผล โดยตรงตอ่ ความดนั โลหติ แม้จะข้ึนช่ือว่าเป็นหนึ่งในโรค
• บุหร่ี สุรา และกาแฟ เรอื้ รงั อนั ตราย แตห่ ากคณุ ตงั้ ใจจรงิ
• สมุนไพรบางชนิด เช่น อบเชย ทจี่ ะปรบั เปลย่ี นวถิ ชี วี ติ เสยี ใหม่ โรค
• ผลของยา เชน่ ฮอรโ์ มนคมุ กำ� เนดิ ความดันโลหิตสูงก็จะไม่เป็นปัญหา
ยากลมุ่ nonsteroidalanti-inflam- ส�ำหรับคุณอีกต่อไป
mation drugs (NSIADs)

“ไม่ว่าจะอย่างไรแพทย์ก็อยาก
ให้ผู้ป่วยปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต และ
อ อ ก ก� ำ ลั ง ก า ย ซ่ึ ง เ ป ็ น วิ ธี ก า ร ที่
ปลอดภยั ท่ีสุดไดผ้ ลแนน่ อน และยัง
ชว่ ยลดความเสย่ี งตอ่ โรคอนื่ ๆ ลงไป
ได้อีกหลายโรค และท่ีลมื ไม่ได้ คอื

11

เบาหวาน

โรคเบาหวานเป็นอีกหนึ่งโรค ของประเทศไทยพบโรคไตจากเบา
เร้ือรังอันตรายที่มักพบร่วมกันกับ หวานสูงถึงรอ้ ยละ 42.9 ผปู้ ว่ ยโรค
โรคความดันโลหิตสูง และเป็น เบาหวานชนดิ ที่2 รอ้ ยละ20.0-40.0
สาเหตุหลักของโรคไตเสื่อมเรื้อรัง มีโอกาสเกดิ ภาวะโรคไตเรือ้ รงั
ปัจจุบันประชากรไทยวัยผู้ใหญ่ป่วย
เปน็ โรคเบาหวานถงึ 4.8 ลา้ นคนคาด เบาหวานคืออะไร
การณ์ว่าความชุกของโรคเบาหวาน เบาหวานเปน็ ภาวะทรี่ า่ งกายมรี ะดบั
จะเพมิ่ สูงขึ้นถงึ 5.3 ลา้ นคนภายใน น้�ำตาลในเลือดสูง เน่ืองจากไม่อาจ
ปี พ.ศ.2583 จำ� นวนผูป้ ่วยด้วยโรค น�ำแป้ง และน้�ำตาลท่ีบริโภคเข้าไป
เบาหวานเพมิ่ จำ� นวนมากขนึ้ ทกุ ปี อกี มาใชไ้ ด้ เน่ืองจาก ประการแรก ตับ
ท้ังพบผู้ป่วยที่อายุน้อยลง จาก ออ่ นไมส่ ามารถผลติ ฮอรโ์ มนอนิ ซลู นิ
รายงานการศกึ ษาในผปู้ ว่ ยเบาหวาน ได้ หรือไดไ้ มม่ ากพอ โดยอินซลู นิ น้ี

12

มหี นา้ ทชี่ ว่ ยสง่ ผา่ นนำ�้ ตาลทอ่ี ยู่ในรปู โรคเบาหวานประเภททห่ี นงึ่ มกั จะ
ของกลโู คสในกระแสเลอื ดไปสรู่ ะบบ พบในเด็กและวัยรุ่น มีสาเหตุส่วน
เนอ้ื เยอื่ ตา่ ง ๆ เพอื่ นำ� ไปเผาผลาญ ใหญ่มาจากการท่ีภาวะภูมิต้านทาน
และแปลงเป็นพลังงาน ท�ำลายเซลล์ที่สร้างอินซูลินในตับ
ประการทสี่ อง เนอื้ เยอ่ื และอวยั วะ อ่อน นอกจากน้ี ระดับน�้ำตาลที่สูง
ต่าง ๆ (ไขมนั ตับ กล้ามเนื้อ ฯลฯ) เร้ือรังจะน�ำไปสู่ภาวะแทรกซ้อน
มีภาวะดอ้ื ต่ออนิ ซลู นิ เรอ้ื รังตอ่ ไป
ด้วยความผิดปกติทั้งสองประการ ส่วนโรคเบาหวานประเภทท่ีสอง
ข้างต้น สง่ ผลใหม้ ีนำ�้ ตาลตกค้างอยู่ เป็นชนิดที่พบได้บ่อยคิดเป็นร้อยละ
ในกระแสเลือดในปรมิ าณมาก และ 95 ของผู้ป่วยเบาหวานไทยโดย
หากไมม่ กี ารดแู ลรกั ษาอยา่ งถกู ตอ้ ง เฉพาะในกลมุ่ คนอายตุ ง้ั แต่ 40 ปขี น้ึ
ก็จะน�ำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนอ่ืนๆ ไป เบาหวานประเภทท่ีสองเกดิ จาก
มากมาย การท่ีตับอ่อนของผู้ป่วยไม่สามารถ
โดยท่ัวไป โรคเบาหวานแบง่ ออก สร้างอินซูลินให้เพียงพอ และ
เป็น2 ประเภท ได้แก่ เบาหวาน รา่ งกายมภี าวะดอ้ื อนิ ซลู นิ เบาหวาน
ประเภทที่หนึ่ง และเบาหวาน ประเภทน้ีมักไม่พบอาการอันตราย
ประเภททส่ี อง “เบาหวานประเภทท่ี อย่างเฉยี บพลันเหมือนแบบแรก แต่
หน่ึงน้ันพบค่อนข้างน้อยประมาณ หากไมม่ กี ารควบคมุ ใหด้ กี จ็ ะนำ� ไปสู่
ร้อยละ 5 ของผู้ป่วยเบาหวานไทย ภาวะแทรกซอ้ นเรอื้ รงั ทเี่ ปน็ อนั ตราย
เบาหวานประเภทนเ้ี กดิ จากการทต่ี บั อย่างเฉียบพลันไดเ้ ช่นกนั
อ่อนไม่สามารถสร้างอินซูลินได้เลย
ผู้ป่วยจ�ำเป็นต้องพ่ึงการฉีดอินซูลิน
อย่างสม�ำ่ เสมอ ไม่เชน่ นั้นอาจกอ่ ให้
เกิดภาวะขาดอินซูลิน และระดับ
นำ�้ ตาลในเลอื ดสงู มากจนกระทงั่ หมด
สติ และเสียชีวิตแบบเฉียบพลันได้

13

คุณเป็นเบา

?หวานหรือไม่

14

“การตรวจสอบว่าเป็นโรคเบาหวานหรอื ไม่ ท�ำได้โดยการ
ตรวจวัดระดับน�้ำตาลในเลอื ดซงึ่ เป็นวธิ ที ่งี ่าย และ ได้ผลดี
การวนิ ิจฉัยโรคเบาหวานสามารถท�ำไดโ้ ดยอาศัยเกณฑก์ าร

วินิจฉัยดังน”้ี
มรี ะดบั น�ำ้ ตาลในเลือดขณะงดอาหารและเครอื่ งด่ืมอยา่ งนอ้ ย 8 ชั่วโมง

มากกว่าหรือเทา่ กับ 126 มิลลิกรมั /เดซลิ ิตร

มีอาการของโรคเบาหวาน รว่ มกบั ระดับน้ำ� ตาลในเลือดเวลาใดกต็ ามมี

ค่ามากกวา่ หรอื เทา่ กับ 200 มิลลกิ รมั /เดซิลิตร
มีระดับน�้ำตาลในเลือด มากกว่าหรือเท่ากับ 200 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ณ 2 ชั่วโมง ภายหลงั ทดสอบความทนตอ่ นำ้� ตาลกลโู คส 75 กรมั ทรี่ บั
ประทานเขา้ ไป

มรี ะดบั นำ�้ ตาลเฉลย่ี สะสม (HbA1c) มากกวา่ หรอื เทา่ กบั รอ้ ยละ 6.5 ขน้ึ ไป
หากผลการตรวจหลงั งดอาหารและเครอื่ งดมื่ แลว้ ปรากฏวา่ มนี ำ�้ ตาลอยู่
กระแสเลือด 100-125 มลิ ลิกรมั /เดซลิ ิตร กถ็ ือว่าเริ่มผิดปกติ ทีเ่ รียกกัน
วา่ “กลุ่มเสีย่ งเบาหวาน “ และมแี นวโน้มว่าจะเปน็ เบาหวานเตม็ ขนั้ หากไม่
รบี ปรบั เปลย่ี นพฤตกิ รรมการปลอ่ ยใหร้ ะดบั นำ้� ตาลในเลอื ดสงู เปน็ เวลานาน ๆ
เป็นท่มี าของภาวะแทรกซ้อนตา่ ง ๆ เมอ่ื ประกอบกับภาวะ น้�ำหนักเกนิ ไข
มันสูงและความดันโลหิตสูง ย่อมส่งผลเสียต่อโครงสร้าง และการท�ำงาน
ของหลอดเลือดท�ำให้ อวยั วะตา่ ง ๆ ค่อย ๆ เส่ือมหนา้ ที่ลง

15

อยกู่ ับเบาหวานอยา่ งสบายใจ

ส�ำหรับการดูแลและรักษาโรคเบา ต้องฉดี เองทบี่ า้ นเป็นประจำ� ทกุ วัน
หวานนั้น การรักษาเบาหวาน เป้าหมายในการรักษาโรคเบาหวาน
ประเภทที่สอง หากโรคยังอยู่ใน อยู่ที่การควบคุมน�้ำตาลในเลือด
ระยะเร่ิมต้น ก็สามารถอาศัยการ ความดนั โลหิต ไขมันในเลอื ด และ
ควบคุมอาหาร ลดน�้ำหนกั และออก นำ้� หนกั ตวั ใหอ้ ยู่ในระดบั ทเ่ี หมาะสม
กำ� ลงั กายได้ แตถ่ า้ เปน็ มากขนึ้ กต็ อ้ ง เพ่อื ป้องกนั ภาวะแทรกซอ้ น ทั้งนี้ ก็
ใหร้ บั ประทานยาควบคกู่ นั ไป สว่ นใน เพ่ือคุณภาพชีวิตท่ีดี และอายุที่
รายท่ีใชย้ าเมด็ แลว้ ไมไ่ ดผ้ ลกต็ อ้ งพง่ึ ยนื ยาวขน้ึ ของผูป้ ว่ ยนน่ั เอง
ยาฉีดอินซูลิน ซึ่งจ�ำเป็นต้องเรียนรู้ ผู้ป่วย และผู้ดูแลควรมีความเข้าใจ
การฉีดอินซูลินด้วยตนเอง เพราะ ว่าเป้าหมายการรักษาคอื อะไร และ

16

ปฏิบัติตามค�ำแนะน�ำของแพทย์ ใครบา้ งทเ่ี สยี่ งเบาหวาน!
อยา่ งถูกตอ้ ง และสม่�ำเสมอ คุณมีความเส่ียงต่อโรคเบาหวาน
อาการของเบาหวานท่ตี อ้ งสงั เกต ประเภทที่ 2 รวมท้งั โรคแทรกซอ้ น
เมอ่ื ระดบั นำ้� ตาลในเลอื ดสงู คณุ อาจ อ่ืน ๆ เชน่ โรคหัวใจ โรคไตเรื้อรงั
มอี าการดงั ต่อไปนี้ และ โรคหลอดเลือดสมอง หากคณุ
• ปัสสาวะบ่อยทั้งกลางวันและ • อายเุ กนิ 40 ปขี ้นึ ไป
กลางคนื • มปี ระวตั คิ รอบครวั โรคเบาหวาน
• กระหายนำ�้ เนื่องจากสญู เสยี • เปน็ ผมู้ นี ำ้� หนกั เกนิ หรอื มดี ชั นี
น้�ำมากจากการปัสสาวะ มวลกายมากกวา่ 25
• อ่อนเพลีย และน�้ำหนักลด • มคี วามดนั โลหติ หรอื มนี ำ้� ตาล
เนอ่ื งจากรา่ งกายนำ� นำ้� ตาลไปใชไ้ มไ่ ด้ ในเลือดสูง (เป็นโรคใดโรคหน่ึง
• หวิ บอ่ ย รบั ประทานเก่งข้ึน ความเสี่ยงต่ออีกโรคก็เพิ่มขึ้น) มี
• คันตามตวั ตดิ เช้อื ไดง้ ่าย เป็น ระดบั ไขมันในเลือดสงู
เชอ้ื รา ตกขาวบอ่ ย • สตรีท่ีมีประวัติเบาหวานขณะต้ัง
• ตาพร่า เห็นภาพไม่ชัด เห็น ครรภ์หรือน�้ำหนักบุตรแรกคลอด
ภาพซ้อน มากกวา่ 4 กก.
• ขาชาอันเน่ืองมาจากปลาย • ไมอ่ อกกำ� ลงั กาย ดม่ื สรุ า สบู บหุ ร่ี
ประสาทเส่อื ม
17

ปรับนิสัย เปลยี่ นอาหาร
รบั มือความดนั
และเบาหวาน

กุญแจส�ำคัญท่ีท�ำให้ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง และโรคเบาหวาน
ควบคุมและอยู่กับโรคได้อย่างมีความสุข ได้แก่ การควบคุมเร่ืองการรับ
ประทานอาหาร และปรบั เปลย่ี นพฤติกรรมซงึ่ เรามคี �ำแนะน�ำ ดงั ตอ่ ไปน้ี
• เลือกรับประทานอาหารจ�ำพวกแป้งจากธัญพืชท่ีไม่ขัดสี ในปริมาณ
ทพี่ อเหมาะ
• พยายามงดอาหารรสจัด ไม่ว่าจะเปน็ หวาน มนั หรือเคม็
• รับประทานผกั และผลไม้ท่ีไมห่ วานจัดเพอ่ื เพิ่มกากใยอาหาร
• ควบคมุ นำ้� หนกั
• งดสบู บุหร่ี และงดดื่มสรุ า
• ออกก�ำลังกายเป็นประจ�ำในแบบแอโรบิควันละ30 นาที 3 คร้ังต่อ
สปั ดาห์ ตามคำ� แนะนำ� ของแพทย์
• รบั ประทานยาเพอ่ื ควบคมุ ความดนั โลหติ หรอื เบาหวานตามคำ� แนะนำ�
ของแพทย์อย่างสม่�ำเสมอ
• ระวงั อยา่ รับประทานยาใด ๆ เองโดยไม่ได้ปรึกษาแพทย์ โดยเฉพาะ
ยากลมุ่ ทเ่ี ปน็ เสตยี รอยด์ ยาฮอรโ์ มน หมน่ั ศกึ ษาหาความรใู้ นการดแู ลตนเอง
• ท�ำจติ ใจให้สงบ และผ่อนคลายความเครียด ไม่โกรธ หรอื โมโหงา่ ย

18

19

โครงการทนุ สมทบ มูลนธิ โิ รตารี ของโรตารีสากล
GG#2098884

“Enhance Bang Rakam Hospital infrastructure”

Project Value US$ 41,127 (THB. 1,316,000.00)

สนนั สนุนโดย

Rotary club of Bangkok Pattanakarn D.3350
Rotary E-club 9920 Francopone

รวมกบั

Rotary club of Patumwan D.3350
Rotary club of Bangkok East D.3350
Rotary club of Bhudhashinaraj D.3360
Rotary club of Phitsanulok D.3360
Rotary club of Newmarket D.9920

Rotary club of Apia D.9920
RotaryRcoltuabryocflSubtraosfbIoshuirogkKalDé.b2e8r2D0.1680
Rotary Club of Southeast Nassau D.7020

Rotary E-club D.5020

District Designated Fund
D.1400, D.2820, D.3350, D.3360, D.5890, D.9920

ROTARY YEAR 2019-20

20