วิชางานทดลองเครื่องกล

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 สอนครั้งที่ 16-17 เรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล เวลาเรียนรวม 72 ชั่วโมง ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น สอนครั้งที่ 16-17 ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หัวข้อเรื่อง 1. หน้าที่สารหล่อลื่น 2. ชนิดสารหล่อลื่น 3. จุดวาบไฟ และจุดติดไฟ สาระสำคัญ สารหล่อลื่น (lubricant) คือ สารที่ลดแรงเสียดทานและการสึกหรอ ช่วยหล่อลื่น ทำให้ชิ้นส่วนของ เครื่องยนต์ เครื่องจักร เช่น เพลา แบริ่ง (bearing) เคลื่อนที่ได้สะดวก ตัวอย่างของสารหล่อลื่น ได้แก่ น้ำมันเครื่อง จาระบี สมรรถนะหลัก (สมรรถนะประจำหน่วย) 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับงานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น สมรรถนะย่อย (สมรรถนะการเรียนรู้) สมรรถนะทั่วไป (ทฤษฏี) 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับหน้าที่และชนิดสารหล่อลื่น 2. แสดงความรู้เกี่ยวกับส่วนประกอบจาระบี สมรรถนะที่พึงประสงค์ (ทฤษฏี) เมื่อผู้เรียนได้ศึกษาเนื้อหาในบทนี้แล้ว ผู้เรียนสามารถ 1. บอกหน้าที่และชนิดสารหล่อลื่นได้ถูกต้อง 2. บอกส่วนประกอบจาระบีได้ถูกต้อง สมรรถนะทั่วไป (ปฏิบัติ) 1. แสดงทักษะในการทดลองคุณสมบัติน้ำมันหล่อลื่น 2 แสดงทักษะในการทดลองคุณสมบัติของจาระบี สมรรถนะที่พึงประสงค์ (ปฏิบัติ) เมื่อผู้เรียนได้ศึกษาเนื้อหาในบทนี้แล้ว ผู้เรียนสามารถ 1. ทดลองคุณสมบัติน้ำมันหล่อลื่นได้ถูกต้อง 2. ทดลองคุณสมบัติของจาระบีได้ถูกต้อง

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล เวลาเรียนรวม 72 ชั่วโมง ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น สอนครั้งที่ 16-17 ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง กิจกรรมการเรียนการสอน ในการจัดการเรียนการสอนรายวิชางานทดลองเครื่องกลได้กำหนดกิจกรรมการเรียนการสอนให้ ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุก (Active Learning Competency Based) ด้านเทคนิคการจัดการเรียนการสอนแบบ MAIP โดยมีขั้นตอนในการดำเนินกิจกรรมการเรียนการสอน ดังนี้ กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 16 ) เวลา 4 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1. ผู้สอนชี้แจงเรื่องที่จะศึกษาและจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมประจำหน่วยที่ 6 เรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสาร หล่อลื่น 2. ผู้สอนแสดงตัวอย่างเกี่ยวกับคุณสมบัติสารหล่อลื่น 3. ผู้สอนถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับงานทดลองคุณสมบัติน้ำมันหล่อลื่น 4. ผู้สอนแสดงใบงานเรื่องงานทดลองคุณสมบัติน้ำมันหล่อลื่นและอธิบายขั้นตอนวิธีการในการปฏิบัติงานตามใบ งาน 5. ผู้สอนให้ผู้เรียนปฏิบัติงานตามใบงานเรื่องงานทดลองคุณสมบัติน้ำมันหล่อลื่น 6. ผู้สอนประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้เรียนและให้ผู้เรียนสรุปสาระสำคัญของเรื่องที่เรียนประจำสัปดาห์ กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 17 ) เวลา 4 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1. ผู้สอนแจ้งจุดประสงค์การเรียนประจำสัปดาห์ และนำเข้าสู่บทเรียน 2. ผู้สอนถ่ายทอดความรู้ในหน่วยที่ 6 เกี่ยวกับงานทดลองคุณสมบัติของจาระบี 3. ผู้สอนแสดงใบงานเรื่องงานทดลองคุณสมบัติของจาระบีและอธิบายขั้นตอนวิธีการในการปฏิบัติงานตามใบ งาน 4. ผู้สอนให้ผู้เรียนปฏิบัติงานทดลองคุณสมบัติของจาระบีตามใบงาน 5. ผู้สอนประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้เรียนและให้ผู้เรียนสรุปสาระสำคัญของเรื่องที่เรียนประจำสัปดาห์

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล เวลาเรียนรวม 72 ชั่วโมง ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น สอนครั้งที่ 16-17 ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง สื่อการสอน 1. ใบความรู้เรื่องการทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น 2. ใบงานการทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น 3. แบบทดสอบก่อนเรียน แบบฝึกหัด แบบทดสอบหลังเรียนการทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น 4. สื่อนำเสนอ PowerPoint งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น งานที่มอบหมาย/กิจกรรม ให้นักศึกษาทำแบบฝึกเสริมทักษะตามใบงานท้ายหน่วยการเรียนที่ 6 การวัดและประเมินผล วัดผล/ประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ 1. สมรรถนะที่พึง ประสงค์ - ทำแบบฝึกเสริมทักษะ ท้ายหน่วย - แบบฝึกเสริมทักษะ ท้ายหน่วย - ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 2. คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ (Attitude) - ประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ - ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80

ใบความรู้หน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น 6.1 บทนำ 1. หน้าที่ของสารหล่อลื่น สารหล่อลื่น (lubricant) คือ สารที่ลดแรงเสียดทานและการสึกหรอ ช่วยหล่อลื่น ทำให้ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ เครื่องจักร เช่น เพลา แบริ่ง (bearing) เคลื่อนที่ได้สะดวก ตัวอย่างของสารหล่อลื่น ได้แก่ น้ำมันเครื่อง จาระบี มี หน้าที่และประโยชน์ดังนี้ 1.ช่วยลดการสึกหรอของชิ้นส่วน เพราะฟิล์มบางๆของน้ำมันหล่อลื่นทำหน้าที่เคลือบผิวโลหะหรือชิ้นงาน ที่มีการเคลื่อนที่ 2. ป้องกันการเกิดสนิมและการกัดกร่อน น้ำมันหล่อลื่นที่ดีต้องมีคุณสมบัติในการทำให้กรดที่อาจเกิดจาก ไอเสีย ละอองไอน้ำ เกิดการเจือจาง ช่วยในการรักษาความสะอาดสามารถชะล้างหรือขจัดคราบต่างจากผิวชิ้นงาน ได้เป็นอย่างดีเพื่อป้องกันการกัดกร่อนชิ้นงาน 3. ช่วยในการระบายความร้อน เพื่อลดอุณหภูมิจากการเผาไหม้ และระบายความร้อนของชิ้นส่วนที่มีการ เสียดสีกันทำให้เครื่องยนต์ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและยังมีผลต่อเนื่องช่วยให้ประหยัดเชื้อเพลิงอีกด้วย 4. ช่วยในการกระจายความสกปรกต่างๆที่ปนมากับสารหล่อลื่น ช่วยทำความสะอาดชิ้นส่วนของ เครื่องยนต์ 5. สามารถอุดช่องว่างระหว่างชิ้นส่วนต่าง ๆ ป้องกันการรั่วซึมของก๊าซไม่ให้ความดันรั่วไหล ทำให้ เครื่องยนต์มีกำลังเต็มที่ ถึงแม้จะใช้น้ำมันหล่อลื่นที่มีคุณภาพสูงเท่าใดก็ตาม ก็ยังต้องเปลี่ยนถ่ายเมื่อถึงกำหนดเวลา เพราะเมื่อ ใช้ไปย่อมมีการเสื่อมสภาพ และลดคุณสมบัติลง การเสื่อมสภาพมาจากสาเหตุของความสกปรกที่มารวมอยู่ในตัว น้ำมัน เช่น ฝุ่นละอองที่เล็ดลอดเข้าไปในเครื่องทางหม้อกรองอากาศ ท่อไอดีรวมทั้งฝาเติมน้ำมันหล่อลื่น เขม่าจาก การเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์ ไอน้ำจากการเผาไหม้เชื้อเพลิง กรดซึ่งเกิดจากการรวมตัวของก๊าชบางชนิดและน้ำ น้ำมัน เชื้อเพลิงที่เผาไหม้ไม่หมด เศษโลหะที่เกิดจากการสึกหรอ ยางเหนียวที่เกิดจากการรวมตัวของน้ำมันกับออกซิเจน ในอากาศ ณ อุณหภูมิสูงๆ สิ่งต่างๆ เหล่านี้จะสะสมรวมกันอยู่ในอ่างน้ำมันเครื่อง เมื่อการสะสมมากขึ้นก็ทำให้ น้ำมันหล่อลื่นเสื่อมคุณภาพลงจนไม่สามารถหล่อลื่นได้ดีพอ อาจก่อให้เกิดปัญหาการสึกหรอและทำให้เครื่องยนต์

ใบความรู้หน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น เสียหายได้ดังนั้นจึงจำเป็นต้องเปลี่ยนถ่ายน้ำมันหล่อลื่นเพื่อเอาสิ่งสกปรกออกและเป็นการกำจัดสิ่งสกปรกออก จากเครื่องยนต์ไปในตัว เพื่อช่วยปกป้องรักษาเครื่องยนต์ และยืดอายุการทำงานของเครื่องยนต์ให้ยาวนานขึ้น ระยะเวลาในการเปลี่ยนถ่ายน้ำมันหล่อลื่น ขึ้นอยู่กับลักษณะและสภาพของเครื่องยนต์ รวมทั้งลักษณะของ งานที่ใช้หรือการใช้รถของผู้ขับขี่ โดยทั่วไปควรพยายามปฏิบัติตามหนังสือคู่มือรถ และที่สำคัญอีกประการหนึ่ง ควรตรวจสอบดูระดับน้ำมันหล่อลื่นและเติมอย่างสม่ำเสมอด้วย 2. ชนิดของสารหล่อลื่น สารหล่อลื่นแบ่งตามสถานะในการใช้งานได้ 3 ชนิด คือ 2.1 วัสดุหล่อลื่นชนิดของเหลว ที่พบและใช้กันทั่ว ๆ ไปคือ น้ำมันชนิดต่าง เช่น น้ำมันพืช น้ำมัน สัตว์ และน้ำมันที่ได้จากการกลั่นน้ำมันดิบ หรือน้ำมันปิโตเลียม มีอยู่หลายชนิด และเป็นเกรดต่าง ๆ ตามความ หนืด ความหนืดถูกกำหนดค่ามาตรฐานโดยสมาคมวิศวกรรมยายยนต์(Society of Automotive Engineers) มีชื่อย่อว่า SAE โดยกำหนดค่าไว้เป็นเบอร์ (NO.) ดังนี้ เบอร์ NO. การใช้งาน No. 10 No. 20W/50 No.30 No.40 No.90 No.140 ความหนืดน้อยมากใช้สำหรับหล่อลื่นชิ้นส่วนที่หมุนรอบสูง ๆ รับภาระน้อย เช่น จักรเย็บผ้า ความหนืดอยู่ในช่วง 20-50 เป็นน้ำมันหล่อลื่นชนิดพิเศษ (ผสมสารประเภทโพลิเมอร์) ณ อุณหภูมิต่ำมีความหนืดเท่ากับ No.20 ถ้าอุณหภูมิปกติจะมีความหนืดเท่ากับเบอร์50 มีความหนืดปานกลาง ใช้ในการหล่อลื่นเครื่องจักรทั่วไป ความหนืดปานกลาง ใช้สำหรับเครื่องยนต์ดีเซลทั่วไป ความหนืดสูงใช้หล่อชุดเฟืองทดของเครื่องจักรใหญ่ที่รับภาระมากหรือใช้กับเฟืองท้ายรถยนต์ หมายเหตุ มาตรฐาน SAE แบ่งความหนืดออกเป็น 10 เกรดคือ 0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 20, 30, 40, 50 เกรดที่มี W ต่อท้าย หมายถึง ต้องผ่านการทดสอบค่าแรงเสียดทานและง่ายต่อการปั๊มที่ ณ อุณหภูมิ ต่ำ ส่วนเกรด No.90 ,140 ผลิตเพื่อใช้สำหรับหล่อลื่นชุดเฟืองเป็นส่วนใหญ่

ใบความรู้หน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น คุณสมบัติน้ำมันหล่อลื่นที่ดี - ให้การหล่อลื่นหรือลดแรงเสียดทานได้มากที่สุด - ระบายความร้อนได้ดี - ไม่เป็นสนิม - ความหนืดไม่เปลี่ยนแปลงที่อุณหภูมิสูง - จุดวาบไฟสูง - อุณหภูมิหยุดไหลต่ำที่สุด 2. วัตถุหล่อลื่นประเภทกึ่งเหลว ได้แก่ประเภท จาระบี เหมาะสำหรับใช้ในการหล่อลื่นในที่ที่น้ำมันไม่ สามารถหล่อลื่นได้อย่างสมบูรณ์ เช่น ตลับลูกปืนบางชนิด เฟืองเปิด ฯลฯ การใช้จาระบีอาจมีปัญหาคือเรื่อง การกระเด็นออก ฝุ่นเจือปนลงในจาระบี ซึ่งทำให้การหล่อลื่นมีประสิทธิภาพลดลง แต่ข้อดีของจาระบีก็คือจะจับ ติดกับชิ้นส่วนได้ดี ไหลตัวได้ยากเมื่อเทียบกับน้ำมัน จึงทำให้ใช้ได้เป็นเวลานาน ๆ จาระบีโดยทั่ว ๆ ไปเป็นสารประกอบของน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน สารอุ้มน้ำมัน และสารเพิ่มคุณภาพ น้ำมัน ทั้ง 3 อย่างนำมาประกอบกัน มีลักษณะเป็นกึ่งของเหลวที่เรียกว่า จาระบี - น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานที่ใช้ทำจาระบีได้แก่ น้ำมันแร่ น้ำมันสังเคราะห์ โดยทั่วไปแล้วจะใช้เป็นน้ำมัน แร่ ส่วนน้ำมันสังเคราะห์จะใช้ในอุณหภูมิสูง และมีราแพง - สารเพิ่มคุณภาพ ซึ่งเป็นสารเพิ่มคุณภาพทางด้านป้องกันสนิม สารรับแรงกดสูง สารขับน้ำ สารเกาะ เหนียว เป็นต้น - สารอุ้มน้ำมัน เป็นสารที่ผลทางด้านอุณหภูมิการใช้งานของของจาระบี ส่วนใหญ่จะเป็นสบู่ ซึ่งผลิต ง่าย คุณภาพดี ราคาถูก ส่วนชนิดอื่น ได้แก่ สารอนินทรีย์ ได้แก่ พวกดินเหนียว, เบนโทไนท์ หรือสารอินทรีย์ ได้แก่ โปลียูเรีย เป็นต้น 3. วัสดุหล่อลื่นชนิดของแข็ง ได้แก่ ผงกราไฟท์ โบลิปดินั่ม ส่วนใหญ่จะใช้ร่วมกับจาระบี ทำให้ คุณสมบัติทางด้านการเกาะติดผิวเพิ่มขึ้น และทนอุณหภูมิได้สูงขึ้น เช่น งานหล่อลื่นชุดเฟืองขนาดใหญ่ ๆ เป็นต้น

ใบความรู้หน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น 3. จุดวาบไฟ และจุดติดไฟ 3.1 จุดวาบไฟ (Flash point) หมายถึง อุณหภูมิต่ำสุด ที่ทำให้ของเหลวกลายเป็นไอเพียงพอต่อการ เริ่มต้นลุกไหม้ขึ้นเมื่อมีแหล่งจุดติดไฟ แต่มีไม่เพียงพอที่จะลุกติดไฟได้อย่างต่อเนื่อง จุดวาบไฟเป็นประโยชน์ในการ แบ่งประเภทของสารเคมีว่าเป็นสารไวไฟ (Flammable) สารติดไฟได้ (Combustible) และสารไม่ติดไฟ (Noncombustible) ตามมาตรฐาน NFPA 30 เพื่อการรักษาความปลอดภัยในการเก็บ ซึ่งจุดวาบไฟของน้ำมันแต่ละชนิดจะแตกต่างกัน ดังตัวอย่างที่แสดงในตาราง 3.2 จุดติดไฟ (Fire point) หมายถึง จุดที่อุณหภูมิต่ำสุดของน้ำมันที่ตัวมันเองสามารถติดไฟได้เมื่อถูก กับเปลวไฟ และลุกขึ้นได้อย่างต่อเนื่องติดต่อกันไม่น้อยกว่า 5 วินาที ซึ่งจุดติดไฟของน้ำมันแต่ละชนิดก็จะแตกต่าง ดังตัวอย่างในตาราง

แบบฝึกเสริมทักษะหน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น สอนครั้งที่ 16-17 ตอนที่ 1 ให้ทำเครื่องหมายถูก (√) หน้าข้อความที่ถูกต้องและเครื่องหมายผิด (x) หน้าข้อความที่ไม่ถูกต้อง คะแนนเต็ม 5 คะแนน ........1. ความหนืดถูกกำหนดค่ามาตรฐานโดยสมาคมวิศวกรรมยายยนต์ มีชื่อย่อว่า SEA ........2. No. 20W/50 ความหนืดอยู่ในช่วง 20-50 เป็นน้ำมันหล่อลื่นชนิดพิเศษ ณ อุณหภูมิต่ำมีความหนืด เท่ากับ No.50 ถ้าอุณหภูมิปกติจะมีความหนืดเท่ากับเบอร์20 ........3. จาระบีโดยทั่ว ๆ ไปเป็นสารประกอบของน้ำมันหล่อลื่นพื้นฐาน ........4. น้ำมันหล่อลื่นเครื่องยนต์สามารถอุดช่องว่างระหว่างชิ้นส่วนต่าง ๆ ป้องกันการรั่วซึมของก๊าซไม่ให้ความดัน รั่วไหล ........5. การแบ่งประเภทของสารเคมีว่าเป็นสารไวไฟ สารติดไฟได้ และสารไม่ติดไฟ ตามมาตรฐาน NFPA 30 ใช้จุด วาบไฟเป็นตัวกำหนด ตอนที่ 2 คำสั่ง ให้เลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว 1 หน้าที่ของสารหล่อลื่นข้อใดไม่ถูกต้อง ก. ช่วยระบายความร้อน ข. ลดการสึกหรอของชิ้นส่วน ค. ป้องกันการน็อกในเครื่องยนต์ ง. ป้องกันการเกิดสนิมการกัดกร่อน 2.ข้อใด ไม่ใช่ หน้าที่หรือประโยชน์ของน้ำมันหล่อลื่นเครื่องยนต์ ก. ช่วยให้ประหยัดน้ำมันหล่อลื่น ข. เป็นตัวช่วยลดการเสียดสีและสึกหรอ ค. ให้เครื่องยนต์ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ง. ช่วยระบายความร้อน ช่วยทำความสะอาดชิ้นส่วนของเครื่องยนต์

แบบฝึกเสริมทักษะหน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น 3.ชนิดสารหล่อลื่นแบ่งได้ตามข้อใด ก. ของเหลว ข. ของแข็ง ของเหลว ค. ของแข็ง ของเหลว กึ่งเหลวกึ่งแข็ง ง. ของแข็ง ของเหลว ก๊าซ กึ่งเหลวกึ่งแข็ง 4. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับจุด Flash Point ก. จุดที่อุณหภูมิต่ำสุดที่ทำให้ไอน้ำมันลุกติดไฟ ข. จุดที่อุณหภูมิต่ำสุดที่ทำให้น้ำมันลุกติดไฟแล้วดับลง ค. จุดที่อุณหภูมิต่ำสุดที่ทำให้ไอน้ำมันลุกติดไฟแล้วดับลง ง. จุดที่อุณหภูมิต่ำสุดที่ทำให้น้ำมันลุกติดไฟและติดได้ต่อเนื่อง 5. ข้อใดอธิบายถึงประโยชน์ของการทราบจุดวาบไฟ ก. ลดค่าใช้จ่าย ข. รักษาความปลอดภัยในการจัดเก็บ ค. การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ของสารหล่อลื่น ง. เพื่อประสิทธิภาพของเครื่องยนต์ เครื่องจักร 6. น้ำมันหล่อลื่นเครื่องยนต์มีอุณหภูมิของจุดวาบไฟตามข้อใด ก. ประมาณ 75 ºC ข ประมาณ 85 ºC ค. ประมาณ 120-260 ºC ง. ประมาณ 260- 370 ºC 7. ข้อใดอธิบายจุดติดไฟได้ถูกต้อง ก. จุดที่อุณหภูมิต่ำสุดที่ทำให้ไอน้ำมันลุกติดไฟ ข. จุดที่อุณหภูมิสูงสุดที่ทำให้น้ำมันลุกติดไฟแล้วดับลง ค. จุดที่อุณหภูมิสูงสุดที่ทำให้น้ำมันลุกติดไฟและติดได้ต่อเนื่อง ง. จุดที่อุณหภูมิต่ำสุดที่ทำให้น้ำมันลุกติดไฟและติดได้ต่อเนื่อง

แบบฝึกเสริมทักษะหน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น 8. น้ำมันดีเซลหมุนเร็วมีอุณหภูมิของจุดติดไฟตามข้อใด ก. ประมาณ 85 ºC ข ประมาณ 100 ºC ค. ประมาณ 120-260 ºC ง. ประมาณ 280- 390 ºC 9. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับการทดลองหาจุด Flash Point ก. เมื่อจุดไฟแล้วไอน้ำมันลุกติดไฟแล้วดับลง ข. เมื่อเปลวไฟผ่านแล้วมีการลุกวูบขึ้นแล้วดับ ค. เมื่อเปลวไฟผ่านแล้วทำให้น้ำมันลุกติดไฟแล้วดับลง ง. เมื่อเปลวไฟผ่านแล้วมีการลุกวูบขึ้นและติดได้ต่อเนื่อง 10. การทดลองหาจุด Fire Point ของน้ำมันหล่อลื่นข้อใดถูกต้อง ก. อุณหภูมิสูงกว่าจุดวาบไฟ ข. อุณหภูมิเท่ากับจุดวาบไฟ ค. อุณหภูมิไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับน้ำมันหล่อลื่น ง. อุณหภูมิไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับความร้อนที่ใช้ทดลอง

แบบฝึกเสริมทักษะหน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ใบงานที่ 6.1 การทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น การทดลองหาจุดวาบไฟ และจุดติดไฟ ( FLASH POINT AND FIRE POINT) วัตถุประสงค์ 1. เพื่อทราบหลักและวิธีหาจุดวาบไฟ และจุดติดไฟของน้ำมันชนิดต่างๆ ตามมาตรฐาน 2. เพื่อเปรียบเทียบจุดวาบไฟ และจุดติดไฟของน้ำมันตัวอย่างเทียบกับค่ามาตรฐาน 3. เพื่อหาปัจจัยที่ทำให้การทดลองหาจุดวาบไฟ และจุดติดไฟเบี่ยงเบนไปจากค่ามาตรฐาน ขอบข่าย มาตรฐานวิธีการทดสอบการหาจุดวาบไฟ (Flash Point) และจุดติดไฟ (Fire Point) นี้หาโดยการใช้ถ้วยเปิด คลีฟแลนด์ กับผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมและของเหลวทุกชนิด ยกเว้นน้ำมันเชื้อเพลิง และสารอื่นที่มีจุดวาบไฟต่ำ กว่า 79 องศาเซลเซียส วัสดุ– อุปกรณ์ที่ใช้ในการทดลอง 1. โต๊ะปฏิบัติการ 1 ชุด 2. เครื่องทดสอบหาจุดวาบไฟและจุดติดไฟโดยถ้วยเปิดคลีฟแลนด์ 1 ชุด 3. เทอร์โมมิเตอร์ทนอุณหภูมิสูง 1 อัน 4. ถังแก๊สพร้อมที่จุดแก๊ส 1 ชุด 5. ถังดับเพลิง 1 ถัง 6. ผ้าหรือกระดาษไว้ทำความสะอาด 7. ตัวอย่างน้ำมันที่จะทดลอง การเตรียมตัวอย่างการทดสอบ 1. ตั้งเครื่องมือบนโต๊ะที่มั่นคง และไม่มีลมพัดผ่าน บังส่วนบนของเครื่องมือด้วยที่บัง เพื่อไม่ให้มีแสงสว่าง มาก เกินไปในเวลาที่สังเกตจุดวาบไฟ

แบบฝึกเสริมทักษะหน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น 2. ใช้ตัวทำละลายที่เหมาะสม เช่นน้ำมันเบนซินหรือไตรคลอโรเอทเธอรีนล้างถ้วยทดสอบเมื่อกำจัดน้ำมัน วัสดุยางแอสฟัลต์ หรือสิ่งที่ติดค้างอยู่ในถ้วยทดสอบจากการทดสอบครั้งก่อน ถ้ามีพวกคาร์บอนติดอยู่ต้องใช้ฝอย โลหะถูออก และใช้น้ำเย็นล้างถ้วยทดสอบเสียก่อน จึงนำไปลนไฟหรือให้ความร้อนเพื่อให้ตัวทำละลายและ น้ำที่ค้างอยู่ระเหยไปให้หมด ปล่อยให้ถ้วยทดสอบเย็นลงจนถึงอุณหภูมิที่ต่ำกว่าจุดวาบไฟที่คาดไว้ไม่น้อย กว่า 60 องศาเซลเซียส จึงนำไปใช้ทำการทดสอบได้ 3. เสียบเทอร์โมมิเตอร์กับที่ยึดในแนวดิ่ง ให้อยู่ในด้านตรงข้ามกับที่จุดเปลวไฟทดสอบปลายกระเปาะของ เทอร์มิเตอร์อยู่ในถ้วยเหนือก้นถ้วยทดสอบ 6.0 มม. ตำแหน่งของเทอร์โมมิเตอร์อยู่ห่างจากขอบถ้วย 1 ใน 4 ของ เส้นผ่านศูนย์กลางถ้วย 4. ถ้าตัวอย่างเหนียวมากต้องอุ่นให้เหลวพอที่จะเทได้สะดวก แต่อุณหภูมิที่ใช้ในการอุ่นจะต้องต่ำกว่าจุด วาบไฟไม่น้อยกว่า 60 องศาเซลเซียส 5. เทน้ำมันทดสอบลงในถ้วยทดสอบจนถึงขีดกำหนดถ้าตัวอย่างมากเกินให้ใช้บิเปต หรือเครื่องมืออื่นดูด ส่วนที่เกินออก แต่ถ้าตัวอย่างไหลออกมาเลอะเทอะด้านนอกของถ้วยต้องทำความสะอาดถ้วยตามข้อ 2 แล้วบรรจุ ตัวอย่างใหม่ 6. ไล่ฟองอากาศที่ผิวหน้าของตัวอย่างโดยใช้เปลวไฟจากตะเกียงบนเส้นผ่านผิวหน้าของตัวอย่างจนไม่เห็น ฟองอากาศ (ประมาณ 2-3 ครั้ง) วิธีการทดลอง หรือทดสอบ 1. จุดไฟที่จุดเปลวไฟทดสอบ และปรับให้เปลวไฟนั้นมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3.2-4.8 มม. โดย เปรียบเทียบกับปุ่มโลหะที่ติดอยู่บนเครื่องมือให้ความร้อนกับตัวอย่าง ในระยะแรกให้มีอัตราการเพิ่มของอุณหภูมิ เป็น 14-15 องศาเซลเซียส ต่อนาที และเมื่อตัวอย่างมีอุณหภูมิต่ำกว่าจุดวาบไฟที่คาดไว้ประมาณ 60 องศาเซลเซียส ให้ลดความร้อนลง เพื่อให้อัตราการเพิ่มของอุณหภูมิลดลงเป็น 5-6 องศาเซลเซียส ต่อนาที จนกระทั่งตัวอย่างมี อุณหภูมิต่ำกว่าจุดวาบไฟประมาณ 30 องศาเซลเซียส 2. เมื่อตัวอย่างมีอุณหภูมิที่ต่ำกว่าจุดวาบไฟประมาณ 30 องศาเซลเซียสแล้ว เริ่มต้นใช้เปลวไฟเคลื่อนที่ผ่าน ถ้วยทดสอบ และให้เปลวไฟผ่านทุกครั้งที่อุณหภูมิเพิ่มขึ้น 2 องศาเซลเซียส การผ่านเปลวไฟให้ผ่านข้ามจุดศูนย์กลาง

แบบฝึกเสริมทักษะหน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ของถ้วยทดสอบ และให้ก้านของที่จุดเปลวไฟอยู่ในแนวราบเสมอ การเคลื่อนที่ของเปลวไฟผ่านถ้วยทดสอบจะต้องมี ความเร็วสม่ำเสมอ จะเป็นแนวเส้นตรงหรือเส้นโค้งของวงกลมที่มีรัศมีอย่างน้อย 150 มม. ก็ได้ จุดศูนย์กลางของ เปลวไฟที่เคลื่อนผ่านถ้วยทดสอบจะต้องอยู่ในระดับที่สูงกว่าขอบของถ้วยไม่เกิน 2 มม. และให้ผ่านไปทางหนึ่งก่อน แล้วผ่านกลับมา ระยะเวลาที่เปลวไฟผ่านถ้วยทดสอบประมาณ 1 วินาที 3. เมื่อเกิดไฟวาบขึ้นที่จุดหนึ่งจุดใดบนผิวหน้าของตัวอย่าง อ่านอุณหภูมิจากเทอร์โมมิเตอร์ แล้วบันทึกเป็น อุณหภูมิจุดวาบไฟแต่ต้องแน่ใจว่าไม่ใช่ไฟวาบที่เกิดขึ้นจากรอบนอกของเปลวไฟที่ใช้ทดสอบ 4. ถ้าต้องการหาจุดติดไฟ ให้ผู้ทดลองให้ความร้อนกับตัวอย่างน้ำมันต่อไปอีก โดยให้อัตราการเพิ่มของ อุณหภูมิเป็น 5 - 6 องศาเซลเซียส ต่อ นาที จนกระทั่งตัวอย่างน้ำมันติดไฟ และเกิดการลุกไหม้อยู่นานอย่าง น้อย 5 วินาทีให้บันทึกผลอุณหภูมิจากเทอร์โมมิเตอร์ที่จุดนี้ ซึ่งคือ อุณหภูมิจุดติดไฟนั่นเอง เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนที่ยอมได้ 1. เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนเนื่องจากผู้ทดสอบ ยืนยันผลการทดสอบซ้ำอย่างน้อย 2 ครั้ง โดยผู้ทดสอบคน เดียวกัน ด้วยตัวอย่างเดียวกัน ห้องทดสอบและเครื่องทดสอบเดียวกัน จะเชื่อถือได้เมื่อผลการทดสอบนั้นแตกต่างกัน ไม่เกินค่าดังต่อไปนี้จุดวาบไฟ 8 องศาเซลเซียส จุดติดไฟ 8 องศาเซลเซียส 2. เกณฑ์ความคลาดเคลื่อนเนื่องจากเครื่องมือทดสอบต่างเครื่อง ผู้ทดสอบไม่ใช่คนเดียวกัน และห้อง ทดสอบต่างสถานที่กัน ซึ่งจะเชื่อถือได้ เมื่อผลการทดสอบนั้นแตกต่างกันไม่เกินค่าต่อไปนี้จุดวาบไฟ 16 องศา เซลเซียส จุดติดไฟ 14 องศาเซลเซียส ข้อควรระวัง 1. ในการเทตัวอย่างลงถ้วยทดสอบ ต้องระวังไม่ให้เกิดฟองอากาศ โดยการเทตัวอย่างช้า ๆ อย่างสม่ำเสมอ ให้ค่อย ๆ เพิ่มระดับขึ้นมาจนถึงขีดเต็ม 2. ในการทดสอบขณะที่อุณหภูมิสูงขึ้นจนถึงจุดที่ต่ำกว่าจุดวาบไฟประมาณ 20 องศาเซลเซียส จะต้อง ระมัดระวังไม่ให้เกิดการรบกวนต่อไอของตัวอย่างในถ้วยทดสอบ โดยการกระทบกระเทือนหรือจากลมหายใจใกล้ ถ้วยทดสอบ 3. การทดลองอาจมีแก๊สจากการไอน้ำมันซึ่งอาจเป็นอันตรายควรหาผ้าปิดจมูกและทำให้อากาศถ่ายเท สะดวก และระวังอาจเกิดไฟไหม้จากการทดลอง

แบบฝึกเสริมทักษะหน่วยที่ 6 รหัสวิชา 30101-2007 ชื่อวิชา. งานทดลองเครื่องกล หน่วยที่ 6 ชื่อหน่วย งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ชื่อเรื่อง งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น จำนวน 8 ชั่วโมง หน่วยที่ 6 งานทดลองคุณสมบัติสารหล่อลื่น ตารางบันทึกผลการทดลอง จุดวาบไฟ จุดติดไฟ จุดวาบไฟ (Flash Point) สารทดสอบ ผลการทดสอบครั้งที่ ( oC) ผลการทดสอบเฉลี่ย ค่ามาตรฐาน* 1 2 3 ( oC) ( oC) *ระบุแหล่งที่มาของค่ามาตรฐานประกอบในรายงาน จุดติดไฟ (Fire Point) สารทดสอบ ผลการทดสอบครั้งที่ ( oC) ผลการทดสอบเฉลี่ย ค่ามาตรฐาน* 1 2 3 ( oC) ( oC) *ระบุแหล่งที่มาของค่ามาตรฐานประกอบในรายงาน