بهداشت دهان و دندان

در جستجوی لبخندی سالم

دانشکده علوم پزشکی بهداشت دهان و دندان تهیه کننده اکرم مهتری طاهری دانشجوی دکتری آموزش و ارتقای سالمت تحت نظارت علمی آقای دکتر علیرضا حیدرنیا متخصص آموزش بهداشت خانم دکتر فاطمه زارعی دانشیار آموزش و ارتقای سالمت آقای دکتر محمود طاووسی دانشیار آموزش و ارتقای سالمت

در شهر زیبای کاشان، دختری 12 ساله به نام مریم زندگی میکرد. مریم همیشه به دنبال راهی برای بهتر مراقبت کردن از دندان های خود بود. او میدانست که سالمت دندان هایش بسیار مهم است و باید به آن توجه کند و دوست داشت دندان های سفید و براقی داشته باشد اما نمیدانست که چگونه باید به خواسته خود برسد. 1

2

مریم با خواندن کتاب های آموزنده درباره دندان، متوجه شد که احتمال ایجاد پوسیدگی دندان در سن 12 تا 14 سالگی بسیار بیشتر است و میتواند باعث بیماری هایی مثل بیماریهای قلبی، دیابت و سرطان بشود. پس او باید در این سن بیشتر به سالمت دندان های خود اهمیت می داد. 3

4

مریم با مطالعه بیشتر، فهمید که خوراکیهایی مثل نوشابه، نان سفید، شیرینی و آب میوه میتوانند باعث پوسیدگی دندان شوند. بنابراین باید مقدار مصرف این خوراکی ها را کمتر می کرد و برای هرکدام از این خوراکی ها یک جایگزین مناسب می گذاشت. 5

6

مریم به خودش قول داد که برای داشتن دندان های سالم و براق همیشه صبح، ظهر و شب مسواک بزند و حداقل روزی یکبار از نخ دندان استفاده کند. این کار هم باعث می شد که هر وقت با دوستان خودش صحبت می کند دهانش خوشبو باشد و هم هر زمان که در آینه خود را نگاه می کند از لبخند زیبا و درخشش دندان های خود لذت ببرد. 7

8

مریم برای تمیز کردن فضای بین دندانها، قبل از مسواک زدن از نخ دندان استفاده میکرد، زیرا می دانست که برخی از ذرات غذایی بین دندان ها فقط با نخ دندان تمیز می شود. او همیشه قبل از انجام این کار دست های خود را به خوبی با آب و صابون می شست تا از تمیز بودن آن ها مطمئن شود. 9

10

او با پرس و جو از مربی بهداشت مدرسه خود متوجه شد که باید از مسواک دارای الیاف نرم و یا متوسط استفاده کند و مسواک فرسوده کمکی به جلوگیری از پوسیدگی دندان های او نمی کند. بنابراین او باید تقریبا هر 3 ماه یکبار مسواک خود را تعویض کند. 11

12

مریم به تازگی از طریق یک برنامه آموزشی ترتیب صحیح مسواک زدن را هم آموخته بود. او برای شروع، به اندازه یک نخود خمیر دندان روی مسواک قرار می داد و سپس اول دندان های فک باال و بعد فک پایین را مسواک می زد. او سعی می کرد که مسواک را به صورت مایل با دندان هایش بگیرد و روی هر دندان را 10 تا 15 بار مسواک می کشید. 13

14

مریم با کتاب های آموزنده ای که خوانده بود فهمید که مصرف دهان شویه حاوی فلوراید از رشد باکتریهای مضر و باکتری هایی که با ایجاد اسید، باعث پوسیدگی دندانها می شوند، جلوگیری می کند و از این طریق میتواند به استحکام دندانها کمک کند و از پوسیدگی دندانها جلوگیری کند. مریم برای اینکار مقدار کمی از فلوراید را در دهان خود می چرخاند و بدون اینکه آن را قورت بدهد پس از یک دقیقه از دهان خارج می کرد. 15

16

مریم از این به بعد تصمیم گرفت هر 6 ماه یکبار به دندانپزشکی مراجعه کند تا در صورت داشتن دندان پوسیده، از آن مطلع شود. او با رعایت این نکات، به سالمت دهان و دندان خود توجه کرد و از مشکالت رایج دهان و دندان پیشگیری کرد. طولی نکشید که او همان دندان های براق و درخشانی را که همیشه دوست داشت پیدا کرد. حاال او زیباترین و سالم ترین لبخند را داشت. 17

18

پایان پایان

منابع: • 1- Karimy, M., et al., Oral health behavior among school children aged 11–13 years in Saveh, Iran: an evaluation of a theory-driven intervention. BMC pediatrics, 2020. 20(1): p. 1-9. • 2- Torbeghan, K.S., Programmatic activities of oral and dental health unit in the health system transformation plan in the field of health. 2016: p. 1-41. • 3- https://www.who.int/health-topics/oral-health#tab=tab_3 • 4- Goodarzi A, Heidarnia A, Tavafian SS, Eslami M. Predicting oral health behaviors among Iranian students by using health belief model. J Edu Health Promot 2019;8:10. • 5- How to cite this article: Bidwell J. Fluoride mouthrinses for preventing dental caries in children and adolescents. Public Health Nurs. 2017;00:1–3.