หน่วยที่ 3 การศึกษาและปฏิบัติงานเจียระไนคมเครื่องมือ

หน่วยท่ี 3

การศกึ ษาและปฏิบตั ิงานเจียระไนคมเคร่อื งมอื

ครูผู้สอน สนธยา บุปผาพันธุ์

ประเภทและสว่ นประกอบเครอ่ื งเจียระไนคมเครอ่ื งมือ

1. คุณลกั ษณะเครื่องเจียระไนคมเคร่ืองมอื
เครื่องเจียระไนคมเครอื่ งมือ เปน็

เคร่ืองมอื กลเบ้ืองตน้ ท่ใี ช้สาหรับเจียระไนผิว
งานใหเ้ รยี บ หรือใช้ลบั คมเครอื่ งมอื เครือ่ ง
เจียระไนทีใ่ ชส้ าหรับลับคมเคร่ืองมือแบบ
ง่ายๆ เชน่ ใช้ลบั คมมดี กลงึ คมดอกสว่านหรอื
คมสกัด มีลอ้ หนิ เจียระไนอยู่ 2 ขา้ ง กาหนด
ขนาดตามเสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลางของล้อหนิ
2. เครื่องเจียระไนแบบตงั้ โตะ๊

เครอ่ื งเจียระไนแบบตง้ั โตะ๊ (Bench
Grinder) เครอ่ื งเจียระไนชนิดน้ียดึ ตดิ อย่กู ับ
โตะ๊ เพ่ือเพิ่มความสูง และสะดวกในการใช้งาน

3. เครื่องเจียระไนแบบตัง้ พ้ืน
เครอื่ งเจียระไนแบบตง้ั พ้นื (Floor Grinder)

ขนาดโตกว่าแบบต้ังโตะ๊ สามารถใชง้ านหนักๆ ได้
นอกจากใช้เจยี ระไนคมเคร่ืองมือแลว้ ยงั ใช้เจียระไน
ปรับแตง่ รอยเชอื่ ม หรอื ขดั แต่งผวิ ช้ินงานใหญ่ๆ ได้
4. ฝาครอบลอ้ หนิ เจยี ระไน (Wheel Guard)

เพื่อปอ้ งกันลอ้ หินแตกกระเด็นหรือหลดุ จากเพลา
มอเตอร์ ซงึ่ จะเป็นอันตรายกับผู้ปฏิบตั ิงาน
5. แท่นรองชน้ิ งาน (Tool Rest)

เปน็ เหล็กแผน่ ท่วี างอยู่หน้าล้อหนิ เพื่อวางช้ินงาน
เจียระไน ทั้งนร้ี ะยะหา่ งของแท่นรองชน้ิ งานจะตอ้ งไม่
ห่างจากลอ้ หินเกินกว่า 3 – 4 มม. เพราะจะทาให้
ชน้ิ งานเจยี ระไนขนาดเล็กหลดุ เข้าไปในล้อหนิ เจียระไนได้
6. กระจกนริ ภยั (Safety Glass)

กระจกนริ ภัยใช้สาหรับปอ้ งกันเศษหนิ เจยี ระไน
กระเด็นเข้าตา

การเลอื กลอ้ หนิ และการปาดหน้าล้อหินเจยี ระไนคมเคร่อื งมือ

คุณลกั ษณะและการเลอื กใช้ล้อหินเจยี ระไน
1. เนอ้ื ลอ้ หนิ เจียระไน
ลอ้ หินเจยี ระไนทาด้วยเม็ดอะลมู ิเนยี มออกไซด์ หรอื

ซลิ ิกอนคาร์ไบด์ ยดึ ประสานกนั ดว้ ยกาวพิเศษ (Bond) มที ั้ง
ขนาดเม็ดหยาบ ปานกลางและละเอียด หินที่ทาจากอะลูมเิ นยี ม
ออกไซด์ เหมาะสาหรบั การเจียระไนโลหะเหนียว เช่น เหลก็
เหนียวและเหล็กกล้า สว่ นหินทท่ี าจากซลิ กิ อนคารไ์ บด์ เหมาะ
สาหรบั โลหะท่ไี มเ่ หนยี วนัก เช่น ทองเหลือง เหล็กหลอ่
อะลมู ิเนียมและทองแดง ล้อหินเจียระไนมีใช้อยู่ 2 แบบ คอื

1) ล้อหนิ เจยี ระไนแบบละเอียด (Fine Grinded Wheel)
2) ลอ้ หินเจียระไนแบบหยาบ (Coarse Grinded
Wheel)

2. ความจาเป็นต้องกรีดปาดหน้าล้อหินเจยี ระไน
หินเจียระไนเมอื่ ใชไ้ ปนานๆ เมด็ หนิ จะสกึ ไม่มมี มุ ท่แี หลม

คม และยงั มีเศษโลหะเขา้ ไปอุดติดอยู่ตามรอ่ งที่หน้าหนิ
รวมทง้ั ผวิ ของหนา้ หนิ ทส่ี กึ ไปแล้วเรียบไม่เท่ากัน ถา้ ใช้
เจยี ระไนชิน้ งานจะต้องออกแรงมาก มผี ลทาใหช้ ้ินงานเกิด
ความรอ้ นสูง ผิวของช้ินงานไหม้และอาจจะทาใหห้ ินเจียระไน
แตกได้ ฉะนั้นกอ่ นทาการเจยี ระไนควรตรวจกอ่ น ถา้ ลอ้ หิน
เจยี ระไนอย่ใู นสภาพดังท่กี ลา่ วมาแลว้ นน้ั จาเป็นทจ่ี ะต้องกรดี
ปาดหน้าล้อหินใหเ้ มด็ หนิ เก่าหลดุ ไปใหถ้ ึงเม็ดหนิ ใหมท่ มี่ มี ุม
แหลมคม และมผี วิ สมา่ เสมอกัน พร้อมที่จะใชง้ าน

3. การเลอื กใช้ล้อหินเจียระไน
1) วัสดชุ นิ้ งานแขง็ ใชห้ นิ ท่ีกาวจับยดึ เมด็ หนิ อ่อน
2) วัสดชุ ้นิ งานออ่ น ควรใชห้ ินแข็ง
3) งานทีต่ อ้ งการผิวหยาบ ใชห้ นิ ที่มีเม็ดหนิ หยาบ
4) งานที่ต้องการผวิ ละเอียดหรอื ผวิ งานสาเรจ็ ต้องใช้

หนิ ทมี่ ีเม็ดหนิ ละเอยี ด

การปาดแตง่ หน้าลอ้ หินเจยี ระไน
การปาดแตง่ หน้าล้อหินเจยี ระไน เพ่ือใหผ้ วิ เรยี บและมี

คม โดยใชเ้ ครอื่ งมอื ปาดหนา้ ลอ้ หิน 2 แบบ ดงั ตอ่ ไปน้ี
1. ลอ้ เหลก็ ปาดหนา้ ลอ้ หินเจียระไน
ลอ้ เหลก็ ปาดหน้าลอ้ หนิ เจียระไน (Hun-tington

Dresser) เป็นชุดลอ้ เหลก็ สวมอย่ใู นเพลาหมุนรอบตวั ได้
คล่อง การจับลอ้ เหล็กปาดหน้าล้อหินเจียระไนมี 2 แบบ คอื

1.1 จับด้ามลอ้ เหลก็ ปาดหน้าล้อหนิ ดว้ ยมือเปล่า
1) วางล้อเหลก็ บนแทน่ รองหนา้ ลอ้ หิน
2) กดลอ้ เหล็กแต่งหน้าลอ้ หนิ เจยี ระไน
3) เลื่อนไปมาจนหน้าลอ้ หนิ เรยี บเสมอกัน

1.2 จบั ด้ามลอ้ เหลก็ ปาดหนา้ ลอ้ หินดว้ ยปอ้ มเลื่อย

2. แทง่ เหลก็ หัวเพชรปาดหนา้ ลอ้ หินเจียระไน
1) แทง่ เหล็กหัวเพชรปาดหนา้ ล้อหนิ

เจียระไน (Diamond Dresser) มีด้ามจบั ดา้ น
หนึ่ง ปลายอีกด้านตดิ หัวเพชรกรดี ปาดหน้าลอ้
หนิ เจียระไน

2) ยกดา้ มแทง่ เหลก็ หัวเพชรขึ้นสูงประมาณ

10

3) เอียงด้ามแทง่ เหล็กหวั เพชรตามขวาง
ประมาณ 10

4) เลอื่ นปลายหัวเพชรกรดี ปาดหน้าลอ้ หิน
เจียระไน จนเรียบสม่าเสมอ

การเปลี่ยนลอ้ หนิ และความปลอดภัยการเจยี ระไนคมเคร่อื งมอื

1. การเปลยี่ นล้อหินเจียระไน
การเปลี่ยนลอ้ หินเจยี ระไนขนาดใหญ่จาเปน็ ตอ้ งทาให้

สมดุล หรอื ถ่วงศนู ย์กอ่ น เหมอื นกบั การถ่วงล้อรถยนต์
โดยปกติทดี่ มุ ลอ้ จะมกี อ้ นเหล็กถว่ งหมนุ ได้รอบวงล้อเป็น
ตวั ปรบั สมดลุ

วิธที าใหส้ มดุลหรือถว่ งศนู ย์ เอาลอ้ หินใหมใ่ สเ่ ขา้ กบั
ดมุ ล้อ แล้วสวมเขา้ กบั เพลานาไปทดสอบบนอปุ กรณ์
สาหรับทาใหศ้ ูนย์ แลว้ ปรบั เหลก็ ถว่ งทต่ี ดิ อยู่กับดุมล้อให้
ลอ้ หนิ หมุนไดศ้ ูนย์ เสรจ็ แล้วจึงประกอบกับแท่นหนิ
เจียระไน

2. ปฏบิ ตั ิการเจยี ระไนคมเคร่อื งมอื

1) ก่อนอื่นจะตอ้ งพจิ ารณาจดุ ช้นิ งานทจ่ี ะทาการ
เจียระไน

2) ยนี ในตาแหน่งที่คล่องตวั ท่สี ดุ และบริเวณท่ยี ืนต้อง
มนั่ คง ปลอดภัย

3) ตาแหน่งท่ีต้องการเจียระไน สามารถปรับได้ทช่ี น้ิ งาน
ใหม้ ั่นคงได้

4) มอื ที่จับชนิ้ งานตอ้ งอย่ใู นตาแหน่งที่ปลอดภยั ไม่เลอ่ื น
ไปถกู ล้อหนิ เจยี ระไน

5) อย่าเจียระไนช้นิ งานดว้ ยแรงกดมากเกนิ ไป และไม่
เจียระไนอย่ใู นตาแหน่งเดยี ว

6) พิจารณาจดุ ทเ่ี หมาะสมสาหรับการวางช้นิ งานบน
แทน่ รองหน้าล้อหินเจียระไน

คาแนะนาทีส่ าคัญ

- ใช้แว่นหรอื กระจกป้องกนั ตาทกุ ครง้ั เพอ่ื ปอ้ งกนั ตาจากเศษหนิ เจียระไน

- ปรับแทน่ รองชิน้ งานให้ใกลก้ บั ล้อหินเจียระไน ให้อยู่ประมาณ 3 มม.

- หลอ่ เย็นชนิ้ งานด้วยนา้ เสมอ โดยเฉพาะคมเครอื่ งมอื ที่ลับ

การใช้และบารุงรักษาเคร่ืองเจยี ระไนคมเครือ่ งมือ

1. การใชเ้ ครื่องเจียระไน
1) ก่อนเริ่มเปิดสวติ ชห์ ินเจยี ระไน ใหต้ รวจสภาพท่วั ไป เชน่ แท่นรอง

ชน้ิ งานและกระจกนริ ภยั
2) ปล่อยหินเจยี ระไนหมนุ ไดร้ อบสงู สดุ และตรวจสอบดวู ่าไมม่ เี สียง

ดังผดิ ปกติ หรอื การกระตุกก่อนใชง้ าน
3) ชิน้ งานเล็กๆ ตอ้ งจบั ด้วยคมี ล็อก ไมค่ วรใชม้ ือจับเพื่อป้องกนั

อนั ตราย น้ิวมอื รอ้ นหรือพลาดถกู กับลอ้ หนิ เจียระไน หรอื ชิ้นงานปลิวหลดุ
ออกไป

4) ระวงั อย่ากระแทกลอ้ หนิ เจยี ระไนขณะทาการเจียระไน ซง่ึ อาจทา
ใหล้ ้อหินเจยี ระไนแตกและกระเด็กออกมาได้

5) หา้ มเจียระไนด้านขา้ งของหินเจยี ระไน ถา้ ไมจ่ าเปน็ หนิ จะแตก
6) ต้องปิดฝาครอบหนิ เจยี ระไน เพอ่ื ลดอนั ตรายจากเศษโลหะ และ
กันลอ้ หนิ แตกกระเด็น
7) อยา่ เจยี ระไนงานบริเวณท่มี ีไอของสารไวไฟ เช่น น้ามันเบนซิน
ทนิ เนอรผ์ สมสี แบตเตอร่ี

2. การบารงุ รักษาเครอื่ งเจียระไนคมเครอ่ื งมอื

1. หมน่ั ตรวจดูความเรยี บรอ้ ยของเครอื่ งใหเ้ รียบรอ้ ยทกุ จุดให้อยใู่ น
สภาพดี พร้อมจะใช้งานเสมอ หากเกิดการชารดุ เสยี หายต้องทาการจัดซอ่ มให้ใช้
งานไดด้ ี

2. ตรวจดูรอยร้าวบนิ่ ลอ้ หนิ เจยี ระไน เมอื่ ลอ้ หนิ เจยี ระไนทอื่ ไม่คม
ตอ้ งทาการแตง่ หนา้ หนิ เจียระไนใหม่

3. ดแู ลรกั ษาสวติ ช์ไฟและมอเตอร์ คอยตรวจสอบเสยี งดงั ผดิ ปกตขิ อง
มอเตอร์

4. ตรวจสอบระยะหา่ งแท่นรองรบั ชิน้ งานเปน็ ประจา โดยให้มี
ระยะหา่ งมากสดุ ไม่เกนิ 3 มม. เพ่ือปอ้ งกนั ชน้ิ งานหรอื เครอื่ งมือตดั หลุดเขา้ ไป
ในระหว่างล้อหิน อาจจะทาให้ลอ้ หินแตกหรือชิน้ งานแตกหัก ทาใหเ้ กิดความ
เสยี หายได้

5. หลังจากเลิกใชง้ านทุกคร้งั ปิดสวิตชไ์ ฟและทาความสะอาดเครือ่ ง
เจยี ระไนคมเครื่องมอื

อ้างอิง

ชลอ การทว.ี งานเครอื่ งมอื กลเบื้องตน้ . กรงุ เทพฯ : เอมพันธ.์ 2556.
รศ.อาพล ซือ่ ตรง และรศ.วันชัย จนั ทรวงศ.์ งานเคร่ืองมอื กลเบอื้ งตน้ .
กรงุ เทพฯ ; ศนู ยส์ ง่ เสรมิ วิชาการ.

2556