KpssVatandaslik-Karakalem

KARAKALEM






















































VATANDAŞLIK






KONU ANLATIMI




TAŞKINER YALMAN




Bu kitabın, yazılı ve görsel tüm kısımları aynen
korunmak şartıyla; kopyalanması ve çoğaltılması, 2020
Kamu Personel Seçme Sınavı’nın Genel Yetenek Genel
Kültür oturumunun uygulanacağı tarihe kadar
serbesttir.
-EDU Paylaşım Platformu adına-

KARAKALEM



















VATANDAŞLIK








KONU ANLATIMI
















TAŞKINER YALMAN

VATANDAŞLIK NASIL ÇALIŞILIR?


ÖSYM KPSS Genel Kültür Kısmında vatandaşlıktan toplam 9 soru sormaktadır. 3 soru Temel Hukuk
Kavramlarından, 3 soru Anayasa Hukukundan ve 3 soru da İdare Hukukundan gelmektedir. Bu içerik ise
açıkça hukuk bilgisinin ölçüldüğü sorulardan oluşmaktadır.

1. ADIM: İLK ÖĞRENME

Dersi örgün veya uzaktan eğimden dinliyorsanız ya da okuyarak çalışıyorsanız, o günlük dinlenilen ya da
okunulan (yani ilk kez öğrenilen ders kısımları) kısımları derste veya çalışmada öğrenip ezberlemek
öncelikli tercihiniz olmamalıdır. Zaten soyut bir ders olan vatandaşlık ilgili derste veya çalışmada o kısmın
tamamıyla öğrenilebileceği veya ezberlenebileceği bir ders değildir. Dersi dinlerken veya kendi kendinize
çalışırken o günlük çalışmaya odaklanmayın o anlık çalışmaya odaklanın ve o anlık çalışmayı anlamaya
ve anlamlandırmaya çalışın. Zaten dersi tekrar ederken bu parçalı öğrenmeleri birleştirip bütün haline
getireceksiniz.

2. ADIM: İLK TEKRAR

İlk tekrarda ilk öğrenmenin üzerinden fazla bir süreç geçmeden yapılmalıdır. Yakın zamanlı derste veya
ilk çalışmada öğrenilen bilgilerin unutulmadan kalıcı bilgi haline gelmesinde büyük öneme sahiptir. Ayrıca
bu yapacağımız tekrar bir defaya mahsus direk ezber yapma şeklinde olacaktır. Tercihinize göre konu
konu ya da dilerseniz sayfa sayfa ezber şeklinde tekrar yapmalısınız. Bu şekilde ilk kez öğrendiğimiz
bilgilerin, kalıcı hafızamıza yerleşmeleri için bu bilgilerin zihnimizdeki yerlerini oluşturacağız. Kısım kısım
yapacağımız ezberi tamamladıktan sonra bu yeni öğrendiğimiz ve ezberlediğimiz kısımları baştan sona
sadece bir kere okuyacağız.

3. ADIM: İLK SORU ÇÖZÜMÜ


İlk tekrar bittikten sonra ilk öğrenilen ve ilk tekrarı yapılan kısımlara ilişin bol miktarda soru çözülmelidir.
(Günlük 50 ile 100 arası) Bu ilk soru çözümünüzde ilgili soruların niteliğine göre çok sayıda yanlışınız
çıkabilir. Bu motivasyonumuzu düşürmemelidir. Çünkü her yeni tekrar ve soru çözümünde doğru sayınızın
giderek arttığını göreceksiniz.

4. ADIM: ARA TEKRARLAR VE SORU ÇÖZÜMLERİ


Haftalık olarak önceki öğrenilen konuların kısım kısım tekrarı önem arz eder. Ancak artık ezber şeklinde
tekrar ihtiyacınız yoktur. İlk öğrenme sonrasındaki tekrarları okuyarak yapabilirsiniz. Okuyarak tekrar
sonrasında hemen yine tekrar konularına ilişkin sorular çözülmelidir. (Haftalık 100-200 arası) Bir önceki
maddede belirttiğimiz gibi tekrar edip soru çözme çalışmalarını disiplinli şekilde yaptıkça doğru sayılarız
giderek artacaktır.

5. ADIM: ÇALIŞMAYI BİTİRME VE GENEL TEKRAR

Dersi dinleme veya öğrenmeyi tüm ders için tamamladığınızda artık haftalık belli gün ve saatleri okumaya
dayalı kısım kısım tekrara ve genel soru çözümüne ayırmalısınız. Genel soru çözümlerinde hatalı
çözdüğünüz sorulara ilişkin konulara da genel tekrar içerinde muhakkak bakmalı ve hatalı bilginizi
düzeltmeli ve eksik bilginizi tamamlamalısınız.
6. ADIM: GENEL KÜLTÜR SORULARI

Genel Kültür kısmına ilişkin olarak KPSS’de 6 soru çıkmaktadır. Bu bilgilerle ilgili paylaşımlara ara ara
bakmak fayda sağlayacaktır. KPSS’ye son 2 ay kala ise yoğun şekilde bu bilgileri gözden geçirmek faydalı
olacaktır. Genel Kültür bilgilerinden oluşan içeriklere instagram: taskiner_yalman hesabından
ulaşabilirsiniz.
Taşkıner Yalman

içinde ne varmış
1.üNiTE: TEMEL HUKUK KAVRAMLARI

Sosyal Hayatı Düzenleyen Kurallar 1 1982 Anayasası’nda Belirtilen Devlet
Hukuk Kurallarının Yaptırımları Nitelikleri
Demokratik Devlet 18
Hukuk Türleri Laik Devlet
Hukuk Kurallarının Temel Nitelikleri 2 Sosyal Devlet
Hukuk Kurallarının Çeşitleri Hukuk Devleti
Anayasa Ve Siyasi İktidar 19
Hukukun Temel Görevleri Anayasa Türleri
Hukukta Yorum Türleri 3
Hukukun Kaynakları Türk Anayasa Tarihi
Normlar Hiyerarşisi I.Meşrutiyetin İlanı (Kanunu Esasi) 20
II.Meşrutiyetin İlanı
Boşluk Türleri 4
Hukuk Dalları 1921 Anayasası 21
1924 Anayasası
Ceza Hukuku 1982 Anayasası’na İlişkin Temel Özellikler 22
Ceza Hukukuna Hakim Olan ilkeler 5
Suç
2.üNiTE: 1982 ANAYASASI GİRİŞ
Ceza Hukuku Yaptırımları
Vergi Hukuku 6 HÜKÜMLERİ VE TEMEK HAK VE
Vergi Hukukuna Hakim Olan İlkeler ÖDEVLER
Kamu Gelirleri

Vergilerin Sınıflandırılması Başlangıç Kısmı
Medeni Hukuk Genel Esaslar 23
Medeni Hukuka Hakim Olan İlkeler 7
Hak Kavramı 25
Hakkın Türleri Temel Hak ve Ödevler

Hakkın Kazanılması Temel Hak ve Hürriyetlerin Niteliği
Hakkın Kazanılış Biçimleri 9 Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması
Hakkın Korunması Temel Hak ve Hürriyetlerin Kötüye 26
Kullanılmaması
Kişiler Temel Hak ve Hürriyetlerin Kullanılmasının
Gerçek Kişiler 10 Durdurulması
Hak Ehliyeti
Fiil Ehliyeti Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti
Kişi Hürriyeti ve Güvenliği 27
Fiil Ehliyetleri Bakımından 11 Kanuni Hakim Güvencesi
Kişilerin Sınıflandırılması Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar

Gerçek Kişiliğin Sona Ermesi 12 Kamulaştırma 28
Tüzel Kişiler Türk Vatandaşlığı

Hısımlık 13 Seçme Seçilme ve Siyasi Faaliyette
Kan Hısımlığı Bulunma Hakları 29
Siyasi Partilerle İlgili Hükümler
Kayın (Sıhri Hısımlık) Hısımlığı
Siyasi Partilerin Uyacakları Esaslar
Yapay Hısımlık Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine 30
Borçlar Hukuku 14 Başvurma Hakkı
Borçlar Hukukuna Hakim Olan İlkeler
Borçlar Hukukunda Sorumluluk ve
Sorumluluk Türleri
3.üNiTE: YASAMA
Borç İlişkisinin Unsurları
Borcun Kaynakları 15
Borcu Sona Erdiren Sebepler Yasama Yetkisinin Özellikleri 31
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Devlet Şekilleri Milletvekili Adayı Olabilmek İçin Görevinden
Hükümet Sistemleri 16 Çekilmesi Gerekenler
Milletvekili Seçilme Yeterliliği
Demokrasi
Demokrasilerin Dayandığı Temel İlkeler
Seçimlere ve Halkoylamalarına İlişkin 17 TBMM ve Cumhurbaşkanı Seçim Dönemi 32
İlkeler Ara Seçim
Demokrasinin Uygulanma Biçimleri

Yüksek Seçim Kurulu 33
Parlamenter Muafiyet

içinde ne varmış
Milletvekilliğinin Düşmesi Türk Hukukundaki Yargı Kolları
Ödenek ve Yolluklar 34 Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 53
Toplantı/Karar Yeter Sayısı ve Nitelikli
Çoğunluklar Sayıştay
Yargı Denetimine Tabi Olmayan Normlar ve
Anayasanın Değiştirilmesi 35 Durumlar 54
İnkılap Kanunları
Kanunların Yasalaşma Süreci 36
Yargı ile İlgili Genel Hükümler
TBMM’nin Toplanması ve Tatile Girmesi 37 Mahkemelerin Bağımsızlığı
TBMM Başkanlık Divanı Hakimlik ve Savcılık Teminatı 55
Hakimlik ve Savcılık Mesleği
TBMM İçtüzüğü Duruşmaların Açık Kararların Gerekçeli
TBMM’deki Görüşmelerin Açıklığı ve Olması
Mahkemelerin Kuruluşu
Yayımlanması 38
Parlamento Kararları
Siyasi Parti Grupları

TBMM’nin Bilgi Edinme ve Denetim Yolları 39 6.üNiTE: iDARE HUKUKU
TBMM’nin Görev ve Yetkileri

İdare Hukukunun Özellikleri
İdari Kararların Özellikleri
İdari Fonksiyon 56
4.üNiTE: YÜRÜTME İdarenin Faaliyetleri
Genel idare Kolluk Makamları

Cumhurbaşkanı Kanunsuz Emir
Cumhurbaşkanı Adaylığı 40 Kamu Düzeni
Cumhurbaşkanı Seçimi İdarenin Mal Edinme Yöntemleri
Kamulaştırma 57
Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri 41 istimval
Geçici İşgal
Kamulaştırmasız El Atma
Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar 43 Satın Alma
Devlet Denetleme Kurulu
Devletleştirme
Bütçe ve Kesin Hesap Kanunları 44 İdari Sözleşmeler
İdari Sözleşme Yapma İlkeleri 58
Yürütmenin ve İdarenin Düzenleyici İşlemleri İdari Sözleşme Türleri
Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 45 İdari Sözleşme Türleri
Yönetmelikler
Yargı Yolu
Milli Güvenlik Kurulu 46 1982 Anayasası’nın Yürütme 59
Olağanüstü Hal İlanı Bölümünde Belirtilmiş Kurumlar

İdari Yapılanma 60

Merkezden Yönetim 62

5.üNiTE: YARGI Yerinden Yönetim 64
Kamu Tüzel Kişiliği
65
Yüksek Mahkemeler 47 Kamu Görevlileri
Anayasa Mahkemesi
Kuruluşu Memur Olabilme Şartları
Memurluk Mesleğinin Temel İlkeleri
Memurluk Mesleğine Girişte İlkeler 66
Üyelerin Görev Süresi ve Üyeliğin 48 Memurlara İlişkin Disiplin Cezaları
Sona Ermesi Aday Memurluk Süreci

Görev ve Yetkileri 49 Devlet Memurlarına Verilen Haklar
Çalışma ve Yargılama Usulü İstisnai Devlet Memurları
Memurların Tabi Oldukları Ödevler 67
Bireysel Başvuru 50 Memurların Çalışma Saatleri
Yüce Divan Sıfatıyla Yargılama Memuriyeti Sona Erdiren Haller

İptal Davası (Soyut Norm Denetimi) 51
Somut Norm Denetimi

Yargıtay
Danıştay 52
Uyuşmazlık Mahkemesi

1.ÜNiTE: TEMEL HUKUK KAVRAMLARI

-SOSYAL HAYATI DÜZENLEYEN KURALLAR-

Din Kuralları, Görgü Kuralları, Ahlak Kuralları, Örf ve Adet Kuralları ve Hukuk Kuralları
sosyal hayatı düzenleyen kurallardır.

-HUKUK KURALLARININ YAPTIRIMLARI-

1.Ceza: Kanunun suç işleyen kişilere uygulanmasını öngördüğü yaptırımdır.
örnek: Yaralama suçunu işleyen kişiye hapis cezası verilmesi.

2.Cebri İcra: Borcunu(yükümlülüğünü) yerine getirmeyen kimsenin devlet gücüyle
borcunu yerine getirmeye zorlanmasıdır.
örnek: Mahkeme kararı neticesinde borcunu ödemeyen kişinin maaşına
alacaklı tarafından maaş haczinin uygulatılması.

3.Hükümsüzlük:

• Yokluk: Hukuki işlemlerin kanunun belirttiği kurucu unsurlardan en az birine
uyulmadan yapılması hâlinde bu işlemin yokmuş gibi kabul edilmesidir.
örnek: Nikah memuru (Nikah memuru, nikah işleminin kurucu unsurudur.)
tarafından yapılmayan nikah işleminin yok hükmünde olması.
• Mutlak Butlan: Bir hukuki işlemin kanunun öngördüğü kurucu unsurlara sahip
olmakla beraber kanunun emredici hükümlerine aykırı olmasıdır.
örnek: Kişinin dayısı ile yapacağı nikah işleminin geçersiz olması. (Kanunda
kişinin yasak derecede hısımları ile evlilik yasağının bulunmasından dolayı)
• Nispi Butlan: Hukuki işlemin kurucu unsurlara sahip, emredici hükümlere uygun
olması ancak hukuki işlemi yapan irade de sakatlık olmasıdır.
örnek: Kişinin; sarhoş edilerek, tehdit edilerek veya korkutularak (Bu durumlar
irade sakatlığına sebebiyet verir.) borç altına sokulması.
Not: İrade sakatlığı bulunan işlemler geçerlidir. İrade sakatlığının ispatı
neticesinde dava yolu ile iptal edilebilir.
• Tek Taraflı Bağlamazlık: Hukuki işlemi yapan taraflardan birinin sözleşme
yapma ehliyetine sahip olmamasıdır.
örnek: 30 yaşındaki bir bireyle 16 yaşındaki bir bireyin bir bisikletin alımı
satımı üzerine yaptıkları sözleşme. (Bu sözleşme bu haliyle geçersizdir. Ancak
küçüğün velisinin onayıyla geçerlilik kazanır.

4.Tazminat: Hukuka aykırı davranışlarıyla başkalarına zarar veren kimselerin
verdikleri zararları ödemeye mahkûm edilmeleridir.
örnek: Bir kişinin diğer bir kişinin aracına zarar vermesi sebebiyle zarar verenin
verdiği zarar ölçeğinde tazminat ödemesi.

5.İdari İşlemde İptal: Hukuka aykırı olarak yapılan idari işlemin (devlet organlarınca
yapılan işlemler) yargı kararıyla ortadan kaldırılmasıdır.
Örnek: Kanuna aykırı şekilde tayin (tayin idari bir işlemdir.) edilen memurun
bu işlemin iptali için dava açması ve tayin işleminin iptali)





1

-HUKUK TÜRLERİ-

1.Pozitif (Yürürlükteki-Olan-Müspet) Hukuk: Bir ülkede belli bir dönemde yürürlükte
olan yazılı (kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, uluslararası antlaşmalar vb.) ve
yazısız (örf ve âdet kuralları) hukuk kurallarının hepsine pozitif hukuk denir.

2.Mevzu Hukuk: Bir ülkede yetkili makamlar tarafından yapılan (yalnızca yazılı
olan), yürürlükte olan hukuk kurallarının tümüne mevzu hukuk denir.

3.Tabii (Doğal-İdeal) Hukuk: Olan değil olması gereken hukuktur.

4.Tarihi Hukuk: Yürürlükte olmayan, yürürlükten kalkmış olan hukuktur.

















-HUKUK KURALLARININ ÇEŞiTLERi-

1.Emredici Hukuk Kuralları: Emredici nitelikte olan aksine hukuki işlem yapılamayan
ve davranışta bulunulamayan hukuk kurallarıdır.
örnek: Akıl hastaları, evlenmelerinde tıbbî sakınca bulunmadığı resmî sağlık
kurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemezler.

2.Yetki Verici Hukuk Kuralları: Kişilere, kurum ve kuruluşlara yetkiler veren hukuk
kurallarıdır.
örnek: Mirasçıların mirası reddetme yetkisi bulunmaktadır.

3.Tanımlayıcı Hukuk Kuralları: Hukuki durumları ve kavramları tanımlayan hukuk
kurallarıdır.
örnek: Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.

4.Tamamlayıcı Hukuk Kuralları: Tarafların aksini kararlaştırabildikleri hükümlerdir.
Tamamlayıcı hukuk kuralları, tarafların sözleşme yaparken öngörmedikleri ya da
öngöremedikleri konulardaki uyuşmazlıkların çözümüne yarayan kurallardır.
örnek: Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet
bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler.

5.Yorumlayıcı Hukuk Kuralları: Tarafların bir hukuki işlemde kullandıkları ve anlamını
açıklamadıkları hususları veya bir kimsenin beyanını ya da davranışını
yorumlamaya yarayan kurallardır.
örnek: Borcun ifası için bir ayın başlangıcı veya sonu belirlenmişse, bundan
ayın birinci ve sonuncu günü; ayın ortası belirlenmişse, bundan da ayın on beşinci
günü anlaşılır.





2

-HUKUKUN TEMEL GÖREVLERİ-
-Toplumda barışı sağlama
-Toplumda adaleti sağlama -HUKUKTA YORUM YÖNTEMLERİ-
-Toplumda hukuki güvenliği sağlama -Deneyimsel Yorum
-Yeni oluşum ve gelişmelere cevap verme -Tarihsel Yorum
-Amaçsal Yorum




-HUKUKUN KAYNAKLARI-


























-NORMLAR HİYERARŞİSİ-

• Normalar hiyerarşisi Türk
Hukuk Sistemindeki
kuralların sıralanışını
gösterir.
• Bir alttaki kural bir üsttekine
aykırı olamaz.
• Alttaki kurallardan hiç birisi
kural olarak Anayasa’ya
aykırı olamaz.
• Kanun, milletlerarası
antlaşmalar ve olağanüstü
hal Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi aynı basamak-
ta ye alır. Çünkü
milletlerarası antlaşmalar ve
olağanüstü hal
Cumhurbaşkanlığı Kararna-
mesi kanun hükmündedir.




3

-BOŞLUK TÜRLERİ-

































Kanun koyucunun kural içi boşluk bırakmasının nedeni; bazı olaylarla ilgili net bir kural koymanın olayın
çözümde hakkaniyeti sağlamamasıdır. Örneğin davada çocuğun velayetine ilişkin verilecek kararda Medeni
Kanun’da göre çocuk sekiz yaşından büyükse velayet anneye ya da babaya verilir şeklinde bir kural
konulmamıştır. Velayetin anne veya babadan hangisine verileceğini hakim takdir etmelidir. Böylece
hakkaniyet sağlanmış olmaktadır.

Unutulmamalı ve karıştırılmamalıdır ki kural içi boşlukta hakim takdir yetkisini kullanırken; hukuk
boşluğunda hakim hukuk yaratır.

-HUKUK DALLARI-


Kamu Hukuku Dalları: Devlet ve kişiler arasındaki ilişkileri düzenler.
Özel Hukuk Dalları: Kişilerle kişiler arasındaki ilişkileri düzenler.
Karma Hukuk Dalları: Hem kamu hem de özel hukuk özelliği gösteren hukuk dallarıdır.



























4

-CEZA HUKUKU-

CEZA HUKUKUNA HAKİM OLAN İLKELER

• Kanunilik İlkesi
-Belirlilik: Kişi, yalnızca kanunda açıkça suç olarak tanımlanmış
eylemlerinden dolayı cezalandırılabilir.
-Aleyhe çıkarılan yasa geçmişe yürümez.
-Kıyas yapılamaz.
-İdarenin düzenleyici işlemleri ile suç oluşturulamaz ve ceza verilemez.
-Örf ve âdete dayanarak suç oluşturulamaz ve ceza verilemez.
• Kusursuz Ceza Olmaz İlkesi

• Cezaların Şahsiliği (Kişiselliği) İlkesi
Ümanizm İlkesi: Kişinin cezalandırılmasının amacı yeniden topluma
kazandırılmasıdır.
• Cezalandırmada Adalet ve Eşitlik İlkesi



SUÇ
Hukuk düzeninin cezalandırma tehdidiyle yasakladığı; hukuka aykırı ve kusurlu
fiildir.

Suçun Unsurları:

1.Suçun Kanunilik Unsuru (Tipiklik): Ceza kanunlarında düzenlenmiş olan eylemler
suç olarak tanımlanır.

2.Suçun Maddi Unsurları:



















3.Suçun Manevi Unsurları:















5