นางแก้วเป็นชาวบ้านเมืองมิถิลา เหตุที่นางมีชื่อเช่น นี้เ นี้ พราะก่อนตั้ง ตั้ ครรภ์ผู้เป็นมารดาได้ฝันว่าเทวดานำ แก้วมาให้ พอให้กำ เนิดบุตรสาวเลยตั้ง ตั้ ชื่อว่า “แก้ว” แต่เนื่องจากใบหน้าเหมือนม้า ชาวบ้านเรียกว่า นาง แก้วหน้าม้า ส่วนพระปิ่นทองโอรสท้าวมงคลราชกับ นางมณฑา วันหนึ่งพระพินทองทรงว่าวกับพี่เลี้ย ลี้ งแล้วว่าว ขาดลอยไป นางแก้วเก็บได้ เมื่อเห็นพระพินทองก็ หลงรักยอมคืนว่าวให้โดยมีข้อแม้ว่าพระพินทองจะ ต้องกลับมารับนางเข้าวังไปเป็นพระมเหสี แต่รอ แล้วรอเล่าก็ไม่มีวี่แววจะมีขบวนมารับนางเข้าวัง จึง ทวงถามสร้างความไม่พอใจให้แก่ท้าวมงคลราชเป็น อย่างมาก พระองค์จึงออกอุบายให้นางไปชะลอเขา พระสุเมรุมาถวายหากทำ ได้จะอภิเษกให้ นางดั้น ดั้ ด้น ไปชะลอเขาพระสุเมรุมาถวายได้สำ เร็จเนื่องจากพระ ฤษีตนหนึ่งได้มอบของวิเศษคือเรือเหาะและสิ่ว สำ หรับขุดเขาพระสุเมรุ อีกทั้ง ทั้ สามารถถอดหน้าม้า และกลับกลายเป็นสาวงาม แต่พระพินทองยัง ปฏิเสธพร้อมทูลขอพระบิดาให้ส่งพระราชสาส์นไป ขอพระธิดาต่างเมือง เมื่อนางแก้วไปทวงสัญญาอีก ครั้ง รั้ พระพินทองก็ยื่นเงื่อนไขอีกครั้ง รั้ คือให้นางหา โอรสที่เกิดขึ้น ขึ้ จากพระองค์มาถวาย นางจึงตามพระ พินทองไปยังเมืองโรมวิถีและถอดหน้าม้าออก ทำ ให้พระพินทองหลงรักนางแก้วทั้ง ทั้ สองลักลอบมี สัมพันธ์กันจนนางแก้วตั้ง ตั้ ครรภ์
ก่อนพระพินทองเดินทางกลับเมืองมิถิลาได้มอบ พระภูษาและแหวนให้ดูต่างหน้า หลังจากนางคลอด พระโอรสก็ติดตามพระพินทองมาที่เมืองมิถิลา และ ทราบจากพระฤษีว่าพระพินทองอยู่ในอันตรายจึงไป ช่วยอีกครั้ง รั้ พระพินทองกลับไปยังเมืองมิถิลาแล้ว นางแก้วได้พาพระโอรสพร้อมแหวนของพระพินทอง มาถวาย ตอนแรกพระพินทองไม่เชื่อแต่จำ นนด้วย หลักฐาน ทั้ง ทั้ได้นับการยืนยันจากนางสร้อยสุวรรณ และนางจันทร จึงจัดงานอภิเษกให้นางแก้ว