คู่มือการปลูกผักสวนครัว

คู่มือการปลกู ผักสวนครัว

ร่วมพัฒนาและสนับสนนุ องค์ความรู้โดย
กรมการพฒั นาชมุ ชน และบรษิ ทั อสี ท์ เวสท์ ซดี จ�ำ กดั (เมลด็ พนั ธต์ุ ราศรแดง)

เศรษฐกจิ ฐานรากม่ันคงและชมุ ชนพึง่ ตนเองได้ ภายในปี ๒๕๖๕ l Change for Good

ค�ำ น�ำ

สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรสั โคโรนา 2019 (โควิด-19)
กลายเป็นโรคระบาดครั้งใหญ่ของโลก ส่งผลกระทบให้เศรษฐกิจของประเทศ
ต่างๆ รวมทั้งประเทศไทยตอ้ งชะลอตัว โดยเฉพาะอย่างย่งิ ธุรกิจการท่องเท่ยี ว
และการบริการ ซึ่งเป็นรายได้หลักของประเทศ ประกอบกับความตื่นตระหนก
ของประชาชนที่เกรงว่าสินค้าอุปโภค บริโภคจะขาดแคลน กรมการพัฒนา
ชุมชนพิจารณาแล้วเห็นว่าการน้อมนำ�หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมา
ใช้ในการดำ�เนินชีวิตสามารถเป็นทางออกและนำ�พาประเทศรอดพ้นวิกฤตได้
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสร้างความมั่นคงทางอาหารให้กับประชาชนถือเป็น
ความจำ�เป็นเร่งด่วนที่จะต้องดำ�เนินการ กรมการพัฒนาชุมชนจึงได้กำ�หนด
แนวทางการดำ�เนินงานแผนปฏิบัติการ 90 วัน “ปลูกผักสวนครัว” เพื่อสร้าง
ความมั่นคงทางอาหารและจัดทำ�คู่มือการปลูกผักสวนครัวเล่มนี้ร่วมกับองค์
ความรู้ของบริษัท อีสท์ เวสท์ ซีด จำ�กัด ขึ้นเพื่อให้เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนและ
ผสู้ นใจใชเ้ ป็นคมู่ อื ในการปลกู ผกั สวนครัว ส�ำ หรบั การบรโิ ภค ลดรายจา่ ย เพ่มิ
รายไดค้ รวั เรอื น

กรมการพฒั นาชุมชน และ บริษัท อีสท์ เวสท์ ซีด จำ�กัด
เมษายน 2563



สารบญั

การเลอื กชนิดผัก 1
ปลูกผักเร่ิมต้น 20 วนั 2
ผักหลากสี ประโยชนส์ ูง 3

เทคนิคการปลุกผกั สวนครวั 5 ชนดิ 4
คู่มือการปลกู พรกิ 5
ค่มู ือการปลูกมะเขือพวง 7
คมู่ ือการปลกู ผกั บงุ้ 9
คมู่ อื การปลกู โหระพา 11
คมู่ ือการปลกู แตงกวา 13

ตวั อยา่ งการปลูกผักสวนครัว บ้านน้ีมีรัก ปลูกผักกินเอง 15
เปิดปฏบิ ตั ิการ “ Quick win ” 90 วนั 16
ผ้วู ่าราชการ จงั หวดั ชัยภูม ิ 17
นายอ�ำ เภอบ้านแท่น 18
ก�ำ นนั ต�ำ บลโปง่ น�้ำ ร้อน 19
พัฒนากรจงหวัดสมุทรสาคร 20
เจา้ หนา้ ทพ่ี ฒั นาชุมชน 21
สร้างคณุ คา่ ให้ขยะ ลดภาระให้ชมุ ชน 22

1 คู่ม�่ ือื การปลูกู ผักั สวนครััว

การเลือกชนิดผกั

ผักอายสุ นั้ (ผักอายนุ อ้ ยกว่า 2 เดือน)

บรโิ ภค ใบ และ ลำ�ตน้ เติบโตเรว็ ไดผ้ ลผลติ ในระยะเวลาสน้ั ๆ

ผกั บุ้ง ผกั คะน้า ผกั กาดหอม

ผักอายุปานกลาง (ผักกินผลอายุ 2-5 เดอื น)

บรโิ ภค ล�ำ ต้น ดอก ผล ใชเ้ วลามากกว่าผกั อายุสัน้

ผักกาดขาว บวบเหล่ยี ม พรกิ ขี้หนู

ผกั ยืนตน้ (ผักกนิ ผลอายุ 2-5 เดอื น)

ปลูกแลว้ สามารถเกบ็ ไวบ้ รโิ ภคไดอ้ ย่างต่อเนอ่ื ง

กะเพรา โหระพา แมงลัก

คู่ม่� ือื การปลูกู ผัักสวนครัวั 2

ปลกู ผัก เร่มิ ต้น 20 วัน ไดเ้ ก็บกนิ แลว้

3 คู่่�มืือการปลูกู ผักั สวนครััว

ผกั หลากสี ประโยชนส์ งู

คู่�่มืือการปลูกู ผักั สวนครัวั 4

เทคนิคการปลกู ผกั สวนครวั 5 ชนิด

พริก · มะเขือพวง · ผักบุ้ง · โหระพา · แตงกวา

5 คู่ม่� ือื การปลูกู ผักั สวนครัวั

คู่่�มืือการปลููกผักั สวนครัวั 6

7 คู่ม่� ือื การปลูกู ผักั สวนครัวั

คู่่�มืือการปลููกผักั สวนครัวั 8

9 คู่ม่� ือื การปลูกู ผักั สวนครัวั

คู่�ม่ ืือการปลููกผักั สวนครััว 10

11 คู่ม�่ ืือการปลููกผักั สวนครัวั

คู่�ม่ ืือการปลููกผักั สวนครััว 12

13 คู่ม�่ ืือการปลููกผักั สวนครัวั

คู่�ม่ ืือการปลููกผักั สวนครััว 14

15 คู่ม่� ือื การปลูกู ผัักสวนครััว

ตวั อย่างการปลกู ผกั สวนครวั

“บ้านนม้ี รี กั ปลูกผักกนิ เอง”

คู่�ม่ ืือการปลููกผักั สวนครััว 16

17 คู่่�มือื การปลูกู ผักั สวนครัวั

นายณรงค์ วนุ่ ซวิ้
ผูว้ า่ ราชการจังหวดั ชยั ภูมิ

คู่�ม่ ือื การปลูกู ผัักสวนครััว 18

นายเสกสรร สวัสดิ์ศรี
นายอ�ำ เภอบ้านแทน่

19 คู่ม่� ือื การปลููกผักั สวนครัวั

นายประพันธ์ จนั ชัย
กำ�นนั ตำ�บลโปง่ นำ�้ ร้อน จงั หวัดเชยี งใหม่

คู่�่มืือการปลููกผักั สวนครััว 20

นางรชั นี โพธิสตั ยา
พฒั นากรจงั หวดั สมทุ รสาคร

21 คู่ม่� ือื การปลูกู ผักั สวนครัวั

เจ้าหน้าทพี่ ัฒนาชมุ ชน
จะพฒั นาใคร ต้องเรม่ิ จากตวั เรากอ่ น

คู่�ม่ ืือการปลููกผักั สวนครััว 22

ติดตามข่าวสารเกี่ยวกับการปลูกผักได้ที่

กรมการพฒั นาชมุ ชน
https://www.facebook.com/prcdd

เมล็ดพันธต์ุ ราศรแดง
https://www.facebook.com/Sorndangseed