บทที่ ๙ คำราชาศัพท์ และสำนวนไทย

เรยี บเรยี งโดย สาล่ี ศิลปสธรรม

บทท่ี ๙

ค�ำ ราชาศัพทแ์ ละส�ำ นวนไทย

ค�ำ น�ำ

การสร้างเสริมความเข้มแข็งให้กับชุมชนไทยในต่างแดนเป็นเรื่องที่มีความสำ�คัญ
มาก โดยเฉพาะการส่งเสริมคุณค่าความเป็นไทยในด้านการเรียนการสอนภาษาไทยให้กับเยาวชน
ไทยที่อยู่ในต่างแดนซึ่งมีอยู่ทั่วโลก
ตั้งแต่ในปีพุทธศักราช ๒๕๕๓ ทางกระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศเกี่ยวกบั การ
ใช้หลักสูตรภาษาไทยพื้นฐานสำ�หรับคนไทยในต่างแดนทำ�ให้เกิดมีหนังสือ ชุดสวัสดี ๑-๖ จำ�นวน
๑๘ เล่มขึ้น ซึ่งหนังสือชุดสวัสดี ได้จัดทำ�ขึ้นเพื่อเป็นสื่อที่ใช้ประกอบการเรียนการสอนตามที่
หลักสูตรกำ�หนด ในการจัดพิมพ์หนังสือชุดสวัสดีครั้งแรก ๆ ได้รับการสนับสนุนจากหลาย ๆหน่วย
งาน เช่น สมาคมเพื่อนในบาเซิล สวิตเซอร์แลนด์ สำ�นักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการ
ศึกษาตามอัธยาศัย เป็นต้น ต่อมาทางสมาพันธ์ครูไทยในยุโรปได้ติดต่อของบประมาณในการจัด
พิมพ์จาก บริษัท ไทยเบฟ ทำ�ให้หนังสือชุดสวัสดี มีปริมาณเพยี งพอต่อการน�ำ ไปใชใ้ นโรงเรียนสอน
ภาษาไทยในประเทศตา่ งๆ โดยเฉพาะประเทศในทวีปยุโรป
ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๓ - ๒๕๖๔ เนื่องจากได้เกิดสถานการณ์การแพร่ระบาด
โควิด ๑๙ ทำ�ให้การผลิตและการจัดส่งสื่อการเรียนการสอนชุดสวัสดีมีปัญหา เนื่องจากค่าผลิต
และการจัดส่งมีราคาสูงขึ้น ปัญหาการขาดแคลนสื่อชุดสวัสดี จึงเกิดขึ้นกับโรงเรียนต่าง ๆ ใน
สหรัฐอเมริกา ทางสถานกงสุลใหญ่ ณ นครลอสแอลเจลิส จึงได้จัดทำ�โครงการผลิตหนังสือและสื่อ
การเรียนการสอนในรูปแบบไฟล์อิเล็คทรอนิกส์ขึ้น เพื่อให้ครูอาสาสมัครและเยาวชนไทยสามารถ
เข้าถึงสื่อชุดสวัสดีได้สะดวก และขณะนส้ี อ่ื การเรยี นการสอนชดุ สวสั ดกี ็ได้ถูกนำ�ไปใช้สอนตาม
โรงเรียนในประเทศต่างๆ ทั้งในยุโรปและอเมริกา
อย่างที่เคยกล่าวไว้ว่าเมื่อเด็กและเยาวชนไทยในต่างประเทศเรียนจบสวัสดี
๑-๖ แล้วความรู้ที่ได้จะอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ ของเมืองไทยเท่านั้น และที่ผ่านมามี
นักเรียนหลายคน เมื่อเรียนจบสวัสดี ๑-๖ แล้ว มีผู้ปกครองและครูอาสาสมัครต้องการให้รักเรียน
มีความรู้ด้านภาษาไทยเพิ่มขึ้น จึงเรียกร้องให้มีการจัดทำ�หนังสือชุดสวัสดีเพิ่มขึ้นอีก หนังสือ
สวัสดี ๗ และสวัสดี ๘ จึงเป็นหนังสือสวัสดีชุดพื้นฐานภาษาไทย เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ด้าน
ภาษาไทยเทียบเท่าระดับประถมศึกษา ๑-๖ ของเมืองไทย
หวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือชุดสวัสดีชุดพื้นฐานภาษาไทย เล่ม ๗-๘ นี้ จะเป็น
ประโยชน์ต่อครูอาสาสมัคร นักเรียน ผู้ปกครอง และผู้สนใจทุกคน ในการที่จะนำ�ไปใช้พัฒนา
ทักษะด้านภาษาไทยให้กับเด็กและเยาวชนไทยในต่างแดนให้มีความรู้ด้านภาษาไทยดีขึ้น

สาล่ี ศิลปสธรรม

ค�ำ ชแ้ี จง

สื่อการเรียนการสอนภาษาไทยพื้นฐาน ชุดสวัสดี ๗-๘ เป็นสื่อที่สร้างขึ้นเพื่อพัฒนาเด็ก
และเยาวชนไทยในต่างแดนให้มีความรู้ความสามารถด้านภาษาไทย เทียบเท่าเด็กที่เรียนในระดับชั้น
ประถมศึกษาปีที่ ๑-๖ ในประเทศไทย และเป็นสื่อที่จัดทำ�ในรูปแบบไฟล์อิเล็คทรอนิกส์ (E-Book)
สื่อการเรียนการสอนภาษาไทยพื้นฐาน ชุดสวัสดี ๗-๘ เป็นสื่อที่นำ�ไปใช้กับผู้เรียนที่เรียน
ด้วยสื่อการเรียนการสอนชุดสวัสดี ๑-๖ จำ�นวน ๑๘ เล่มมาแล้ว
สอ่ื การเรยี นการสอนภาษาไทยพน้ื ฐาน ชดุ สวสั ดี ๗-๘ รปู แบบการน�ำ เสนอจะมคี วามแตกตา่ ง
กับชุดสวัสดี ๑-๖ สำ�หรับเนื้อหาต่าง ๆ ในหนังสือสวัสดี ๗ จะเป็นการสรุปรวบรวมหลักไวยกรณ์ที่
จำ�เป็นในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑-๖ และนำ�เสนอในรูปแบบของการอ่านเรื่อง การศึกษาใบความรู้
การศึกษาใบงาน และการทำ�แบบทดสอบ เพื่อให้ง่ายต่อการจัดการเรียนการสอนไทยสำ�หรับเด็กและ
เยาวชนในต่างแดน เป็นการเรียนทีละน้อย จากง่ายไปหายาก
ในส่วนของหนังสือ สวัสดี ๘ จะเน้นในเรื่องของการพัฒนาทักษะการฟัง พูด อ่าน และ
เขียนภาษาไทย ผู้เรียนจะได้รับการพัฒนาทักษะการฟัง พูด อ่าน และเขียน ด้วยกิจกรรมที่หลากหลาย
รวมทั้งการฝึกฝน การค้นหาความรู้จากแหล่งความรู้ต่าง ๆ เพิ่มขึ้น ขอยํ้าเตือนอีกครั้งว่าเด็กและ
เยาวชนที่จะเรียนด้วยสื่อ ชุดสวัสดี ๗-๘ จะต้องมีความรู้ด้านการฟัง-พูด อ่านและเขียนภาษาไทยตาม
ที่หลักสูตรการเรียนภาษาไทยพื้นฐานสำ�หรับคนไทยในต่างแดนกำ�หนดและเรียนจบสื่อชุดสวัสดี ๑-๖
จำ�นวน ๑๘ เล่มมาแล้ว จึงจะสามารถเรียนด้วยสื่อชุดสวัสดี ๗-๘ ได้ ซึ่งแน่นอน การเรียนของเด็กและ
เยาวชนไทยต้องเรียนอย่างค่อยเป็นค่อยไป เรียนทีละน้อยๆ และเรียนอย่างเข้าใจจึงจะทำ�ให้การเรียน
การสอนภาษาไทยสำ�หรับเด็กและเยาวชนไทยในต่างแดนมีความรู้ความสามารถด้านภาษาไทยเทียบ
เท่ากับเด็กที่เรียนภาษาไทยในระดับประถมศึกษาปีที่ ๑-๖ ของเมืองไทย

สาล่ี ศิลปสธรรม

บทท่ี ๙ สารบญั หน้า

เรื่องท่ี ๑ คำ�ราชาศพั ทแ์ ละสำ�นวน ๑๘๗
๑๙๑
เร่อื งที่ ๒ ใบความรูท้ ่ี ๒๒ ๑๙๔
เรอื่ งท่ี ๓ ใบความรทู้ ่ี ๒๓ ๑๙๗
๑๙๘
เรือ่ งที่ ๔ ใบงานท่ี ๒๒.๑ ๒๐๐
๒๐๑
เรอื่ งท่ี ๕ ใบงานท่ี ๒๒.๒ ๒๐๒
เรอื่ งท่ี ๖ ใบงานท่ี ๒๓.๑
เรอื่ งท่ี ๗ ใบงานท่ี ๒๓.๒
เรื่องที่ ๑๑ แบบทดสอบบทที่ ๙

๑๘๗

๙บทที่

คำ�ราชาศพั ท์ และสำ�นวนไทย

วันนค้ี รดู าราน�ำ ภาพเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์ พระ
สงฆ์ และภาพบคุ คลมาให้นกั เรียนดแู ละถามนักเรยี น

ครูดารา : นกั เรยี นรจู้ ักคำ�ราชาศัพท์ไหม เเละค�ำ ราชาศัพท์

น�ำ ไปใช้ กบั บุคคลใด

นักเรยี น : พระมหากษัตรยิ ์
ครูดารา : คำ�ราชาศพั ท์ หมายถงึ คำ�สภุ าพไพเราะ ที่

ใช้ ให้เหมาะสมกับฐานะของบุคคลในสังคม ซึ่ง
ไดแ้ กพ่ ระมหากษตั ริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ พระ
ภกิ ษสุ งฆ์ ขา้ ราชการ และสภุ าพชน ดงั นั้นค�ำ
ราชาศัพทไ์ ม่ไดใ้ ชแ้ ตเ่ ฉพาะกบั พระมหากษัตริย์
เท่านน้ั

๑๘๘

ครดู าราใหน้ กั เรยี นศึกษาใบความรู้ที่ ๒๒ และทำ�ใบงาน
ท่ี ๒๒.๑ – ๒๒.๒

ครูดาราน�ำ ภาพมาใหน้ กั เรยี นดู และให้นกั เรียนบอก
ลักษณะของภาพ

นก ๒ หัว ลูกไกใ่ นกำ�มือ กระต่ายตื่นตูม

ปดิ ทองหลังพระ ปลาใหญก่ นิ ปลาเล็ก ก้งิ กา่ ได้ทอง
นักเรียนสว่ นใหญ่ พูดขอ้ ความจากภาพได้

ครดู ารา : นักเรียนดจู ากภาพแรกนะคะ มคี วามหมายว่าอยา่ งไรคะ
ไชยา : ผมไมเ่ คยเหน็ นกมี ๒ หัวเลยครบั แต่ภาพกระต่ายตน่ื

ตมู ผมรคู้ วามหมายครบั หมายถงึ คนทแี่ สดงอาการ
ตกใจง่ายโดยไม่ ส�ำ รวจว่าเปน็ เรอ่ื งจริงหรอื ไม่ ผมเคย
เรยี นเร่อื งกระต่ายต่นื ตูมมาแลว้ ครับ

๑๘๙

ครูดารา : ดีมากค่ะไชโย จากภาพที่ครูน�ำ มาใหน้ ักเรียนดูใน

วันน้ี เปน็ ภาพที่ข้อความมคี วามหมายแฝงอยู่ ใชใ้ น
การเปรยี บเทียบสง่ิ ต่างๆเพ่อื เป็นการสง่ั สอนหรอื
เตือนสติใหค้ ิด นกั เรียนดภู าพใหมน่ ะคะ

หมายถึง คนท่ีท�ำ ตัวเขา้ กบั คนทง้ั ๒ ฝ่ายทเ่ี ป็น
ศัตรูกัน โดยหวงั ประโยชนเ์ ข้าตน
หมายถึง คนที่ท�ำ ความดี แต่ไมไ่ ดร้ ับการยกย่อง
เพราะไมม่ ใี ครเหน็ คุณคา่
หมายถึง เป็นผู้ทอี่ ยู่ในอำ�นาจทเี่ หนอื กวา่ จะท�ำ
ใคร อยา่ งไรก็ได้
หมายถงึ คนหรอื ผู้ใหญท่ ี่มีอำ�นาจ กดขี่ขม่ เหงผทู้ ี่
อ่อนแอกวา่ หรอื ผู้น้อย

หมายถงึ คนที่ได้ลาภยศแลว้ ทะนงตวั ลืมฐานะ
เดิมของตน

๑๙๐

คำ�ทงั้ หมดเหล่านี้เปน็ สำ�นวน สภุ าษติ คำ�พงั เพย ถอ้ ยค�ำ หรือ
ข้อความเหลา่ น้ี คนไทยนยิ มใชก้ ันมานานมาก เปน็ พฤติกรรม
การใชช้ วี ติ ประจ�ำ วนั ของผ้คู น จนทำ�ใหเ้ กิดเหตกุ ารณ์ต่างๆ
ขึ้น ทัง้ ดีและรา้ ย ข้อความหรือถอ้ ยค�ำ เหล่านมี้ คี วามหมายลึกซงึ้
กวา่ คำ�ธรรมดา

ครูดาราใหน้ ักเรียนศกึ ษาใบความร้ทู ่ี ๒๓ และท�ำ ใบ
งานที่ ๒๓.๑ - ๒๓.๒ ครูดาราและนักเรียนร่วมกัน
สรุปบทเรยี น จากนั้นนักเรยี นทำ�แบบทดสอบท้ายบท

๑๙๑

ใบความร้ทู ่ี ๒๒

ค�ำ ราชาศพั ท์

คำ�ราชาศพั ท์ คอื คำ�ทีใ่ ชก้ ับพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์
พระสงฆ์ และบุคคลทัว่ ไป

คำ�ราชาศพั ทส์ �ำ หรบั บุคคลทั่วไปเรียกวา่ คำ�สุภาพ
ค�ำ ราชาศพั ทส์ ำ�หรับพระมหากษัตรยิ ์

คำ�สามญั ค�ำ ราชาศพั ท์ ค�ำ สามญั ค�ำ ราชาศัพท์

กนิ เสวย คำ�พดู พระราชดำ�รัส
นอน บรรทม ค�ำ สงั่ พระราชโองการ
ปาก พระโอษฐ์ คำ�สั่งสอน พระราชาโอวาท
หวั พระเกศา แตง่ หนังสือ พระราชนิพนธ์
ผา้ นุ่ง พระภูษา ไปเทีย่ ว เสด็จประพาส
รองเทา้ ฉลองพระบาท เล่นดนตรี ทรงดนตรี
แว่นตา ฉลองพระเนตร ขมี่ ้า ทรงม้า

เ*กชรค่น้วิ �ำ สกรรงิยาปสระ่วชนวใหรญเสใ่ ดชจ็ท้ รโงปนร�ำ ดหปนรา้ ะยทกาเนวน้ ตคร�ำ สั กรเสิยวายท่เีบปรน็ รรทามชาผศนัพวทชอ์ปยร่หูะทนับา้

๑๙๒

ค�ำ ราชาศัพท์ส�ำ หรับพระสงฆ์

คำ�สามัญ คำ�ราชาศพั ท์

รับประทาน / กนิ ฉัน
นอน จำ�วดั
อาบนา้ํ สรงน�ำ้
เชญิ นิมนต์
ท่ีนัง่ อาสนะ
ปัจจัย เงนิ
ทีพ่ ักในวดั กฏุ ิ
อาหาร ภตั ตาหาร
ปว่ ย อาพาธ
โกนผม ปลงผม
เคร่อื งนุ่งห่ม ไตรจวี ร
จดหมาย ลขิ ิต

๑๙๓

ค�ำ ราชาศัพท์ (ค�ำ สุภาพ) ส�ำ หรบั สภุ าพชน

คำ�สามญั คำ�สุภาพ

วัว โค
หมู สุกร
หมา สนุ ขั
ขนมชนั้ ขนมทราย
ผัว สามี
เมีย ภรรยา
คนจน ยาจก
สากกะเบอื ไมต้ พี ริก
ผักตบ ผกั สามหาว
ผักบุ้ง ผกั ทอดยอด
ผักกระเฉด ผักรู้นอน
ไสเ้ ดือน รากดนิ
ปลาสลดิ ปลาใบไม้
กลว้ ยบวชชี นารีจำ�ศีล
ขนมจนี ขนมเส้น

ใบความร้ทู ี่ ๒๓ ๑๙๔

สำ�นวน สภุ าษติ และค�ำ พงั เพย

สำ�นวน หมายถงึ ข้อความหรือถ้อยคำ�ทนี่ ิยมใชก้ ันมากเปน็ เวลา
นานและแพรห่ ลาย มคี วามหมายไมต่ รงตามตวั หรอื มีความหมาย
อืน่ แฝงอยู่ ใช้ เปรียบเทยี บเพ่ือให้เข้าใจย่งิ ขึน้

ถ้อยคำ� / ข้อความ ความหมาย
คางคกขนึ้ วอ คนทม่ี ฐี านะตา่ํ ตอ้ ย พอไดด้ บิ ไดด้ กี ม็ กั แสดงกริ ยิ าอวดดี
ลมื ตวั
ขมิ้นกับปนู ชอบทะเลาะกนั เมอ่ื อยใู่ กลก้ นั , ไมถ่ กู กนั , เขา้ กนั ไมไ่ ด้
ขงิ กร็ าขา่ กแ็ รง ตา่ งฝา่ ยตา่ งไมย่ อมกนั , ตา่ งฝา่ ยตา่ งอารมณร์ อ้ นพอๆกนั
เขยี นเสือใหว้ ัวกลวั ท�ำ อยา่ งใดอยา่ งหนง่ึ เพอ่ื ขม่ ขวญั อกี ฝา่ ย.
นา้ํ พงึ่ เรอื เสอื พ่ึงปา่ การพง่ึ พาอาศยั กนั
เข็นครกขน้ึ ภเู ขา การท�ำ งานทย่ี ากล�ำ บาก เกนิ ความสามารถของตน
ขี่ช้างจับต๊ักแตน ลงทนุ มากแตไ่ ดผ้ ลนดิ หนอ่ ย
ขวานผ่าซาก พดู จาโผงผางไมเ่ กรงใจใคร
ดาวลอ้ มเดอื น มบี รวิ ารแวดลอ้ มมาก
ปากปราศรยั นา้ํ ใจเชอื ดคอ คนพดู ดดี ว้ ยแตใ่ นใจไมบ่ รสิ ทุ ธ์ิ มงุ่ คดิ รา้ ยอาฆาตผอู้ น่ื
ตลอดเวลา

๑๙๕

สภุ าษติ หมายถงึ ถ้อยค�ำ หรือขอ้ ความทีม่ จี ดุ มุ่งหมายเพอื่
สง่ั สอน มีคติสอนใจ เป็นสัจธรรมน�ำ ไปปฏบิ ตั ไิ ด้

ถอ้ ยคำ� / ขอ้ ความ ความหมาย

ท�ำ ดไี ดด้ ี ท�ำ ชว่ั ไดช้ ว่ั คนเราท�ำ อยา่ งไรกจ็ ะไดอ้ ยา่ งนน้ั
ความไมม่ โี รค เปน็ ลาภอนั ประเสรฐิ การปราศจากโรคภยั ไขเ้ จบ็ เปน็ สง่ิ วเิ ศษทส่ี ดุ
ไกง่ ามเพราะขน คนงามเพราะแตง่ คนจะดดู ไี ดต้ อ้ งเสรมิ แตง่
คนดตี กน�ำ้ํ ไมไ่ หล ตกไฟไมไ่ หม้ ตกอยใู่ นทค่ี บั ขนั อยา่ งไรกไ็ มเ่ ปน็ อนั ตราย
คบคนใหด้ หู นา้ ซอ้ื ผา้ ใหด้ เู นอ้ื จะพจิ ารณาคนหรอื สง่ิ ใดสง่ิ หนง่ึ ใหพ้ จิ ารณา
อยา่ งละเอยี ดรอบคอบ
อยา่ ไวใ้ จทาง อยา่ วางใจคน จะจนใจเอง อยา่ วางใจหรอื ไวว้ างใจใครคนอน่ื งา่ ยเกนิ ไป
จะเปน็ เราทเ่ี ดอื ดรอ้ นในภายหลงั ได้
ไมอ้ อ่ นดดั งา่ ย ไมแ้ กด่ ดั ยาก อบรมสง่ั สอนเดก็ ใหป้ ระพฤตดิ ไี ดง้ า่ ยกวา่
อบรมสง่ั สอนผใู้ หญ
เรยี นผกู ตอ้ งเรยี นแก้ รวู้ ธิ ที าํ กต็ อ้ งรวู้ ธิ แี กไ้ ข รกู้ ลอบุ ายทกุ ทางทง้ั
นา้ํ ขนุ่ ไวใ้ น นา้ํ ใสไวน้ อก ทางกอ่ และทางแก้
ชงิ สกุ กอ่ นหา่ ม แมจ้ ะไมพ่ อใจกย็ งั แสดงสหี นา้ ยม้ิ แยม้
ท�ำ สง่ิ ทย่ี งั ไมส่ มควรแกว่ ยั หรอื ยงั ไมถ่ งึ เวลา
(มกั หมายถงึ การลกั ลอบไดเ้ สยี กนั กอ่ น
แตง่ งาน)

๑๙๖

คำ�พงั เพย หมายถงึ ถ้อยค�ำ หรอื ข้อความทเี่ ปรยี บเทยี บเหตุการณ์
หรือเรื่องราวมีความหมายให้คติเตอื นใจ จะมกี ารเสยี ดสหี รือติชม ไม่
เน้น การสง่ั สอน

ถ้อยคำ� / ข้อความ ความหมาย

ปากปราศรยั นา้ํ ใจเชอื ดคอ คนพดู ดดี ว้ ยแตใ่ นใจไมบ่ รสิ ทุ ธ์ิ มงุ่ คดิ รา้ ยอาฆาตผอู้ น่ื
ตลอดเวลา
นา้ํ กลง้ิ บนใบบอน คนทม่ี จี ติ ใจกลบั กลอก ปลน้ิ ปลอ้ น พดู แกต้ วั ไปเรอ่ื ย
อยา่ เหน็ ขด้ี กี วา่ ไส้ เหน็ บคุ คลนอก ดกี วา่ คนในครอบครวั ของตนเอง
ออ้ ยเขา้ ปากชา้ ง สง่ิ หรอื ประโยชนท์ ต่ี กอยใู่ นมอื แลว้ ไมย่ อมคนื
ใกลเ้ กลอื กนิ ดา่ ง ทอ่ี ยใู่ กลส้ ง่ิ ทด่ี มี คี ณุ คา่ แตม่ องไมเ่ หน็ คณุ คา่ นน้ั กลบั ไป
หลงชน่ื ชมกบั สง่ิ ทไ่ี รค้ า่ ดอ้ ยราคา
นา้ํ ลดตอผดุ ในเวลาทค่ี นหมดอ�ำ นาจ ถา้ ท�ำ ความชว่ั ไว้ ความชว่ั นน้ั ก็
จะปรากฏขน้ึ มา
ปลาหมอตายเพราะปาก คนทพ่ี ดู พลอ่ ยจนไดร้ บั อนั ตราย หรอื คนทพ่ี ดู จาไมร่ ะวงั
จนน�ำ อนั ตรายหรอื ความล�ำ บากมาสตู่ นเอง
จบั ปลาสองมอื คนทม่ี งุ่ หวงั อยากจะไดท้ เี ดยี วพรอ้ ม ๆ กนั สองอยา่ ง
โดยไมค่ �ำ นงึ วา่ ตนเองมคี วามสามารถทจ่ี ะท�ำ ไดห้ รอื ไม่
ขงิ กร็ า ขา่ กแ็ รง ตา่ งฝา่ ยตา่ งไมย่ อมกนั , ตา่ งฝา่ ยตา่ งอารมณร์ อ้ นพอ ๆ
กนั
ต�ำ นา้ํ พรกิ ละลายแมน่ า้ํ การกระท�ำ ทม่ี กี ารลงทนุ ลงแรงไปจ�ำ นวนมากแตผ่ ลลพั ธ์
ทไ่ี ดก้ ลบั มามผี ลเลก็ นอ้ ยมากหรอื แทบไมม่ ปี ระโยชนใ์ ดๆ

๑๙๗ ใบงานท่ี ๒๒.๑

๑) โยงเส้นค�ำ ราชาศพั ท์

และพพรระะมบหรามกวษงศัตารนยิ ุว์ งศ์ ฉลองพระบาท
พระสงฆ์ นมิ นต์
สุภาพชน
รบั ประทาน
ปลาใบไม้
ทรงมา้

ฉนั
ขนมทราย

เสวย
กระบอื
ประเคน
ปลงผม
พระราโชวาท

ใบงานที่ ๒๒.๒ ๑๙๘

๑) จากคำ�ทก่ี �ำ หนดเขียนคำ�ราชาศพั ทใ์ หถ้ กู ต้อง

พระมหากษตั รยิ ์ และพระบรมวงศานุวงศ์
ค�ำ สามญั คำ�ราชาศพั ท์

ไป
มองดู
นอน
ปว่ ย
หัว

คำ�สามัญ พระสงฆ์

กนิ ค�ำ ราชาศัพท์
อาหาร
ที่นง่ั
ปว่ ย
ตาย

๑๙๙

คำ�สามญั สภุ าพชน

คำ�สุภาพ

เมยี
หมา
สาก
กะเบือ
กล้วย

ใบงานที่ ๒๓.๑ ๒๐๐

๑) จับคู่ ส�ำ นวน สุภาษติ และคำ�พังเพยกบั ความ
หมาย โดยน�ำ พยัญชนะมาใส่หน้าข้อ

สำ�นวน สุภาษิต คำ�พงั เพย ความหมาย

๑. ท�ำ ดไี ดด้ ี ท�ำ ชว่ั ไดช้ ว่ั ก. ท�ำ งานสองอยา่ งพรอ้ มกนั

๒. จบั ปลาสองมอื ข. คนฐานะต�ำ่ ตอ้ ยไดด้ ลี มื ตวั

๓. ออ้ ยเขา้ ปากชา้ ง ค. สอนเดก็ งา่ ยกวา่ สอนผใู้ หญ่

๔.เขน็ ครกขน้ึ ภเู ขา ง. ลงทนุ มากแตไ่ ดผ้ ลนอ้ ย

๕.เงยี บเปน็ เปา่ สาก จ. ท�ำ งานยากทเ่ี กนิ ความสามารถ

๖.คางคกขน้ึ วอ ฉ. ท�ำ อยา่ งไรไดผ้ ลอยา่ งนน้ั

๗.ขช่ี า้ งจบั ตก๊ั แตน ช. พดู ดแี ตใ่ จคดิ รา้ ย

๘.ขวานผา่ ซาก ซ. เงยี บมากไมม่ เี สยี งอะไร

๙.ไมอ้ อ่ นดดั งา่ ย ไมแ้ กด่ ดั ยาก ฌ. สง่ิ ทม่ี ปี ระโยชนต์ กอยใู่ นมอื ไมย่ อมคนื

๑๐.ปากปราศรยั นา้ํ ใจเชอื ดคอ ญ. พดู โผงผาง ไมเ่ กรงใจใครๆ

๒๐๑ ใบงานที่ ๒๓.๒

๑) เติมคำ� สำ�นวน สุภาษติ และค�ำ พังเพยท่ีกำ�หนด

๑ นา้ํ กลง้ิ บน ___________
๒ อยา่ เหน็ ข้ี ____________
๓ นา้ํ ลด ____________
๔ ขงิ กร็ า __________
๕ เขยี นเสอื ให้ __________
๖ นา้ํ พง่ึ เรอื _____________
๗ ไกง่ ามเพราะขน _____________
๘ คบคนใหด้ หู นา้ _____________
๙ นา้ํ ขนุ่ ไวใ้ น _____________
๑๐ ใกลเ้ กลอื ____________

แบบทดสอบบทท่ี ๙ ๒๐๒

เรอ่ื ง การใช้สระใอ การใช้ รร และตวั การันต์

คำ�ชแ้ี จง : ใหน้ ักเรยี นทำ�เครอ่ื งหมาย X ทับขอ้ ที่มคี �ำ ตอบทถี่ กู ตอ้ ง

๑. ค�ำ ราชาศัพท์ คอื ๔. ขอ้ ใดใชค้ ำ�ราชาศัพทว์ ่า “ ผักบ้งุ ”

ก. ค�ำ ที่ใชก้ บั พระมหากษัตรยิ ์ ไดถ้ กู ต้อง
ข. ค�ำ ทใี่ ช้กบั พระสงฆ์ ก. ผักสามหาว
ค. คำ�ท่ใี ชก้ ับข้าราชการผู้ใหญ ข. ผกั ทอดยอด
ค. ผกั ร้นู อน
และสุภาพชน ง. ผักบงุ้ จนี
ง. ถูกทุกขอ้

๒. ขอ้ ใดไม่ใชค้ �ำ ราชาศพั ท์ถกู ตอ้ ง ๕. “ คำ�สัง่ ” คำ�ราชาศัพท์ คอื
ก. ทรงเรอื ใบ ก. พระราชดำ�รสั
ข. ทรงบรรทม ข. พระราชาโอวาท
ค. ทรงโปรด ค. พระราชนพิ นธ์
ง. ทรงตรสั ง. พระบรมราชโองการ

๓. ข้อใดใชค้ ำ�ราชาศพั ทไ์ ม่ถกู ต้อง ๖. “ พระภษู า ” คือ
ก. ผ้านุ่ง
ก. บรรทม ข. รองเท้า
ข. เสดจ็ ค. หมวก
ค. ทรงดนตรี ง. แหวน
ง. ทรงเสวย

๒๐๓

๗. ค�ำ วา่ “กนิ ” ส�ำ หรบั พระสงฆ์ ๑๑. ข้อใดเป็นคำ�สุภาษติ

ก. ฉัน ก. ขวานผ่าซาก
ข. จ�ำ วัด ข. ขม้ินกบั ปูน
ค. ภตั ตาหาร ค. กงิ้ กา่ ไดท้ อง
ง. เสวย ง. ทำ�ดไี ด้ดี ทำ�ช่วั ไดช้ ่ัว

๘. คำ�วา่ “อาพาธ” สำ�หรับพระสงฆ์ ๑๒. “ หลอกลวงใหเ้ ขา้ ใจผดิ ” ตรง

ก. นอน กบั สำ�นวนใด
ข. เชญิ ก. ตบตา
ค. อาบนา้ํ ข. มือถือสาก ปากถือศีล
ง. ปว่ ย ค. ขมน้ิ กบั ปูน
ง. ดาวล้อมเดือน
๙. ค�ำ ว่า “สกุ ร” ส�ำ หรับสุภาพชน ๑๓. “ถงึ แมจ้ ะไมพ่ อใจ แต่ก็ตอ้ งยม้ิ

ก. ววั แยม้ ” ตรงกบั สุภาษติ ใด
ข. หมู ก. รู้ไว้ใชว่ า่ ใสบ่ ่าแบกหาม
ค. หมา ข. ชงิ สุกกอ่ นหา่ ม
ง. ควาย ค. ไมอ้ ่อนดัดง่าย ไมแ้ กด่ ัดยาก
ง. นา้ํ ข่นุ ไว้ใน น้ําใสไวน้ อก
๑๐.“ ปลาสลดิ ” ใชก้ ับสุภาพชน
๑๔. “ลงทนุ มากแต่ไดผ้ ลน้อย” ตรง
ก. ปลามัจฉะ
ข. ปลาหาง กบั คำ�พังเพย
ค. ปลาใบไม้ ก. หนักไม่เอา เบาไมส่ ู้
ง. ปลายาง ข. ขช่ี า้ งจบั ตั๊กแตน
ค. นำ้�พึ่งเรือ เสือพึง่ ป่า
ง. จบั ปลาสองมอื

๒๐๔

๑๕. “กงิ้ ก่าได้ทอง” หมายถึง ๑๘. “ต่างคนตา่ งกไ็ มย่ อมกนั ” ตรงกบั
ก. เยอ่ หย่ิงเพราะรวยขึน้ ส�ำ นวนใด
ข. ไม่มีความอดทน ก. นกสองหัว
ค. คนที่ท�ำ ตัวแตกตา่ งจากคนอน่ื ข. คางคกข้นึ วอ
ง. คนทห่ี าเรอ่ื งเดือดร้อนใส่ตวั ค. ขงิ ก็รา ขา่ กแ็ รง
ง. ขวานผ่าซาก
๑๖. สำ�นวนใดมุง่ สอนผหู้ ญงิ โดย ๑๙. “คนท่ที �ำ ดี แตไ่ มไ่ ด้รบั การยกยอ่ ง”
เฉพาะ
ตรงกับส�ำ นวนใด
ก. ลกู ไกใ่ นก�ำ มอื ก. ขายผ้าเอาหน้ารอด
ข. กาคาบพรกิ ข. ลูกไก่ในกำ�มอื
ค. นา้ํ กลง้ิ บนใบบอน ค. ปลาใหญ่กนิ ปลาเลก็
ง. ชงิ สกุ กอ่ นหา่ ม ง. ปิดทองหลงั พระ

๑๗. ส�ำ นวนใดมคี วามหมาย ๒๐. เติมค�ำ สุภาษติ “ความไม่มีโรค
เปรียบเทียบ ________”
ก. เงยี บเปน็ เปา่ สาก ก. เป็นคนมสี ุขภาพดี
ข. เรยี นผกู ตอ้ งเรยี นแก้ ข. เปน็ เครอื่ งหมายของคนสขุ ดี
ค. คบคนใหด้ หู นา้ ซอ้ื ผา้ ใหด้ ู ค. ถือว่าเปน็ ความโชคดี
เนอ้ื ง. เปน็ ลาภอันประเสริฐ
ง. คนดตี กน�ำ้ ไมไ่ หล ตกไฟไม่
ไหม้

ประวัตผิ เู้ ขียน

ชอื่ สาล่ ี ศลิ ปสธรรม
วุฒิทางการศกึ ษา ครุศาสตรมหาบัณฑติ ( ค.ม. )
จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั
ต�ำ แหน่งปจั จุบัน ข้าราชการบำ�นาญ

ประสบการณ์ในการท�ำ งาน
- เป็นคณะกรรมการจัดทำ�หลักสูตรภาษาอังกฤษ ปีพุทธศักราช ๒๕๓๙ และ หลักสูตรกลุ่มสาระ
การเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ ปีพุทธศักราช ๒๕๔๔ และ ๒๕๕๑
- วทิ ยากรอบรมเกย่ี วกบั เทคนคิ การสอนภาษาองั กฤษใหห้ นว่ ยงานราชการและหนว่ ยงานทว่ั ไป
- มผี ลงานดา้ นวิจยั และเอกสารทางวชิ าการจำ�นวนหลายเล่ม
- เขา้ ร่วมโครงการสอนภาษาไทยและวัฒนธรรมไทยในต่างแดนกบั คณะครศุ าสตร์จฬุ าลงกรณ์
มหาวิทยาลัยโดยไปสอนที่ประเทศสหรัฐอเมรกิ า และประเทศออสเตรเลีย
- อบรมเกยี่ วกบั เทคนิคการสอนภาษาอังกฤษท่ีประเทศอังกฤษและออสเตรเลยี
- ได้รับเชิญจากสถานเอกอัครราชทูตไทยและสมาคมไทยต่าง ๆ ในประเทศสหรฐั อเมรกิ า เบลเยียม
ฝร่ังเศส เกาหลใี ต้ อินโดนเี ซยี สวติ เซอรแ์ ลนด์ อิตาลี เยอรมันน ี สวีเดน สเปน เดนมาร์ก ลักซมั เบิรก์
และนอรเ์ วย์ ใหไ้ ปเปน็ วทิ ยากรอบรมครอู าสาสมคั รสอนภาษาและวฒั นธรรมไทยรวมทง้ั ด�ำ เนนิ การสอนเดก็ ไทย
และเด็กสองชาติพันธ์ ุ ณ ประเทศน้ัน ๆ

เกยี รติภมู ทิ ีไ่ ดร้ ับ
พ.ศ. ๒๕๔๑ ครผู สู้ อนดีเด่น ของเขตการศึกษา ๕
พ.ศ. ๒๕๔๒ ครแู หง่ ชาตสิ าขาการสอนภาษาองั กฤษของสำ�นักงานเลขาธกิ ารสภาการศึกษา