อัลตราไวโอเลต นางสาวสุวิสาข์ ดวงอุปะ เลขที่39 ม.6/2

คลื่นแม่เ ultraviolet

หล็กไฟฟ้า

นางสาวสุวิสาข์ ดวงอุปะ
ม.6/2 เลขที่39

โรงเรียนชาติตระการวิทยา

คำนำ



หนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาฟิสิกส์
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับ

รังสีเหนือม่วงหรือรังสีอัลตราไวโอเลตแก่ผู้อ่าน
ผู้จัดทำได้หวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้
จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่าน หากมีข้อผิดพลาดประการใด

ผู้จัดทำขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

นางสาวสุวิสาข์ ดวงอุปะ
ผู้จัดทำ

สารบัญ หน้า

เรื่อง 1
1
รังสีเหนือม่วงหรือรังสีอัลตราไวโอเลต 2-3
แหล่งกำเนิด UV 4-5
ชนิดของ UV 6
ประโยชน์และโทษของ UV 7
การป้องกัน UV 8
แบบฝึกหัด

เฉลยแบบฝึกหัด

รังสีเหนือม่วง 1
หรือรังสีอัลตราไวโอเลต

ULTRAVIOLET : UV

• เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ า
• มีความถี่ในช่วง 1015 ถึง 1018 เฮิร์ตซ์
• ความยาวคลื่นอยู่ในระดับนาโนเมตรถึงไมโครเมตร

เเหล่งกำเนิดUV

1 การแผ่รังสีของดวงอาทิตย์ (solar radiation)
แต่เมื่อผ่านชั้นบรรยากาศของโลกรังสีอัลตราไวโอเลต
บางส่วนจะถูกชั้นบรรยากาศดูดกลืนก่อนกระทบผิว
โลก

2 แหล่งที่มนุษย์สร้างขึ้น (artificial sources)
ได้แก่วัตถุทุกชนิดที่ถูกทำให้ร้อน จนมีอุณหภูมิสูงมากกว่า
2500 องศาเคลวิน สามารถปล่อยรังสีอัลตราไวโอเลตได้ ซึ่ง
เป็นวัตถุ อุปกรณ์ที่มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้นสำหรับการใช้ประโยชน์
ในด้านต่างๆ เช่น การเชื่อมโลหะด้วยไฟฟ้า

ชนิดของ UV 2

องค์การอนามัยโลก
(World Health Organization : WHO)
แบ่งรังสีอัลตราไวโอเลต ตามความยาวคลื่นได้ 3 ชนิด ดังนี้

1 รังสีอัลตราไวโอเลตเอ (ultraviolet A : UV-A)

• มีอีกชื่อหนึ่งว่า แบล็คไลท์ ด้วยคุณสมบัติที่ทำให้สาร
บางชนิด
เกิดการเรืองแสงได้จึงถูกนำไปประยุกต์ใช้ในการสืบสวน
• มีความยาวคลื่นอยู่ในช่วง 315 nm - 400 nm
• ส่วนมากทะลุผ่านชั้นบรรยากาศของโลกมายังพื้นผิว
โลกได้
• เมื่อกระทบผิวหนังจะเกิดผลเสียต่อผิวหนังในระยะยาว
เช่น
ทำให้ผิวเหี่ยวย่น ผิวแก่ก่อนวัย

3
2

รังสีอัลตราไวโอเลตบี (ultraviolet B : UV-B)

• มีความยาวคลื่นอยู่ในช่วง 280 nm - 315 nm
• ส่วนใหญ่จะถูกดูดกลืนก่อนที่จะมาถึงผิวโลก
• สาเหตุสำคัญที่ทำให้ผิวไหม้จากแสงแดด และ
ทำให้มีความเสี่ยงต่อการเป็ นมะเร็งผิวหนัง
• มีอีกชื่อหนึ่งว่า Sunburn radiation

3 รังสีอัลตราไวโอเลตซี (ultraviolet C : UV-C)

• มีความยาวคลื่นอยู่ในช่วง 100 nm - 280 nm
• เกือบทั้งหมดถูกดูดกลืนในชั้นบรรยากาศของโลก
• ถูกนำไปประยุกต์ใช้ในการฆ่าเชื้อในอาหาร เช่น
ในเครื่องกรองน้ำดื่ม
• มีอีกชื่อหนึ่งว่า Germicidal radiation

เรียงพลังงานจากมากไปน้ อย
UV-C > UV-B > UV-A

4

ประโยชน์และโทษของUV

ประโยชน์ของUV

หากได้รับในปริมาณที่พอเหมาะจะให้
ประโยชน์แก่ร่างกายมากกว่าโทษ ประโยชน์
ของรังสีอัลตราไวโอเลต มีดังนี้
• กระตุ้นการสร้างวิตามินดี เป็นวิตามินที่
สำคัญต่อการสร้างเม็ดเลือด กระดูก และ
ภูมิคุ้มกัน ทั้งยังช่วยเพิ่มการดูดซึมแคล่เซี
ยมและฟอสฟอรัสจากอาหารที่บริโภค
• รักษาโรคกระดูกและโรคผิวหนังบางชนิด
การรักษาโรคด้วยรังสียูวีควรอยู่ภายใต้การ
ดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด
• ฆ่าเชื้อโรค โดยเฉพาะในน้ำดื่ม และยัง
สามารถนำไปฆ่าเชื้อในเครื่องมือ หรืออาหาร
ได้ด้วย
• แบล็คไลท์ ถูกนำไปประยุกต์ใช้ในการ
สืบสวน เช่น ตรวจธนบัตร
• ช่วยให้อารมณ์ดี หากเราได้รับแสงแดด
อ่อนๆ จะช่วยให้ร่างกายนั้นผลิตฮอร์โมน
เซโรโทนิน ที่ช่วยให้เราอารมณ์ดี

5

โทษของUV

หากได้รับรังสีอัลตราไว้โอเลตในปริมาณ
มากติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อ
ร่างกายทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ดังนี้
• ตากแดดนานเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง ผู้ที่อาจ
มีความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งผิวหนัง คือผู้ที่
ต้องทำงานกลางแดดจัด
• ผิวไหม้แสบแดง เมื่อผิวหนังได้รับรังสียูวี
มากและนานเกินไป
• ระบบภูมิคุ้มกันเสียหาย การที่ผิวหนังได้
รับแสงแดดมากเกินไป อาจส่งผลต่อระบบ
การทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาว ทำให้เสีย
สมดุลในการปกป้ องร่างกายจากแบคทีเรีย
จุลินทรีย์ ไวรัสและสารพิษต่างๆ
• อันตรายต่อดวงตา จากการจ้องมอง
แสงแดดเป็นเวลานาน โดยมิได้สวมใส่
แว่นตาเพื่อปกป้ องดวงตาจากรังสียูวี
• ดูแก่ก่อนวัย รังสียูวีสามารถทำลาย
คอลลาเจน และเนื้อเยื่อผิวหนังชั้นบนสุด

การป้องกัน UV 6

การป้ องกันด้วยวิธีง่าย ๆ อย่างถูกต้องเพียงไม่กี่วิธีอาจช่วย
ลดความเสี่ยงจากการได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตได้ ดังนี้
• หลีกเลี่ยงการออกแดดในช่วง 9.00-14.00 น. เนื่องจากมี
ความเข้มของรังสียูวีมากและเป็นอันตรายต่อสุขภาพ หาก
จำเป็นต้องออกไปกลางแจ้งในช่วงเวลาดังกล่าว ควรทาครีม
กันแดดทุกครั้ง
• สวมเสื้อแขนยาวและกางเกงขายาวผ้าทอที่รัดรูปและมีสีเข้ม
เพราะมีประสิทธิภาพในการปกป้ องร่างกายจากรังสียูวีมากกว่า
เสื้อและกางเกงที่โปร่งบางและมีสีอ่อน
• สวมหมวก เลือกหมวกที่มีปีกกว้าง 2-3 นิ้ว หรือหมวกแก๊ปที่
มีผ้าคลุมต้นคอ เพื่อป้ องกันคอจากแสงแดด หากไม่มีอาจใช้
ผ้าบางผืนใหญ่สวมไว้ใต้หมวกทดแทนได้
• ร่มและแว่นกันแดด ควรเลือกสวมแว่นกันแดดที่มีเลนส์
ขนาดใหญ่และมีคุณสมบัติป้ องกันรังสียูวีเอและยูวีบีได้ 99
-100 เปอร์เซ็นต์
• ครีมกันแดด คือผลิตภัณฑ์ปกป้ องผิวจากรังสียูวี ควรเลือก
ครีมกันแดดที่มีค่าป้ องกันรังสียูวีบี คือ SPF ตั้งแต่ 30 ขึ้นไป
ทาในปริมาณที่เพียงพอและทาซ้ำทุก ๆ 2 ชั่วโมง ทั้งนี้
• หลีกเลี่ยงการใช้เครื่องทำผิวแทนและหลอดไฟแสงยูวี รังสี
ยูวีจากอุปกรณ์สร้างรังสียูวีนั้นส่งผลกระทบต่อร่างกายได้ไม่
ต่างจากรังสียูวีจากแสงอาทิตย์

แบบฝึกหัด 7

1) รังสีอัลตราไวโอเลตบี (ultraviolet B : UV-B)
มีอีกชื่อหนึ่งว่าอะไร................................................

2) องค์การอนามัยโลกแบ่งรังสีอัลตราไวโอเลตตาม
ความยาวคลื่นได้กี่ชนิด.................................................

3) รังสีอัลตราไวโอเลตอะไรมีพลังงานมาที่สุด(เรียง
จากมากไปน้อย.........................................................

4) UV ย่อมมาจาก.........................................................

เฉลยแบบฝึกหัด 8

1) รังสีอัลตราไวโอเลตบี (ultraviolet B : UV-B)

มีอีกชื่อหนึ่งว่าอะไร..S....u....n....b....u....r...n.....r...a....d....i..a....t. ion

2) องค์การอนามัยโลกแบ่งรังสีอัลตราไวโอเลตตาม

ความยาวคลื่นได้กี่ชนิด.....................3............................

3) รังสีอัลตราไวโอเลตอะไรมีพลังงาน
มากที่สุด(เรียง
จากมากไปน้อย)..U....V.....-..C......>.....U.....V....-...B......>.....U....V.....-. A

4) UV ย่อมมาจาก......U.....L....T.....R....A.....V.....I..O.....L....E.....T.......