คู่มือผู้ตรวจสอบประเมิน เรื่องมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง 2560

2 ค่มู อื ผตู้ รวจสอบประเมินมาตรฐานดา้ นสขุ อนามัยในเรอื ประมง

1ก
คำนำ
ปจั จุบันความปลอดภัยด้านอาหาร (Food Safety) มีความสาคัญอย่างย่ิงในประเทศท่ีพัฒนาแล้ว ซึ่งต้องมี
การจัดวางระบบการควบคุมกระบวนการผลิตตลอดห่วงโซ่อาหาร เพ่ือให้เกิดความปลอดภัยด้านอาหารและ
ครอบคลุมทุกขน้ั ตอนของการผลิตเปน็ ผลิตภณั ฑป์ ระมง ตั้งแตก่ ระบวนการจบั การขนส่ง และการแปรรูปสัตว์น้า ซ่ึง
กรมประมงได้กาหนดมาตรฐานและหลักเกณฑ์สาหรับกระบวนการผลิต ผลผลิตและผลิตภัณฑ์ประมง จานวน 18
มาตรฐาน เพ่ือใช้เป็นแนวทางสาหรบั ผู้ประกอบการดา้ นการประมงทุกสาขา ในการพฒั นากระบวนการผลิต ผลผลิต
และผลิตภัณฑ์ประมงของผู้ประกอบการประมง ให้เป็นตามมาตรฐานสากล เรือประมงนับว่าเป็นกระบวนการผลิต
ในลาดับแรก ดงั น้ันการดาเนินการเพื่อทาให้เรือประมงไทยมีมาตรฐานด้านสุขอนามัยในการดูแลและเก็บรักษาสัตว์
น้า จึงเป็นส่ิงทีจ่ าเป็นอยา่ งยงิ่ ท่ีจะต้องดาเนนิ การ
กรมประมงจึงได้จัดทาคู่มือผู้ตรวจสอบประเมินด้านสุขอนามัยในเรือประมง สาหรับเป็นแนวทางให้ผู้มี
หน้าที่ตามประกาศกรมประมง เรื่องมาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรือประมง และหลักเกณฑ์ในการออกหนังสือรับรอง
ใช้เป็นแนวทางในการตรวจและประเมินเรือประมงพาณิชย์ของไทยให้เป็นไปตามมาตรฐานดังกล่าว เพื่อให้วัตถุดิบ
ไดแ้ ก่ สัตว์น้า มีคุณภาพสร้างความเชื่อม่ันแก่ผู้ประกอบการได้นาวัตถุดิบท่ีมีคุณภาพเข้าสู่ขบวนการผลิต ผู้บริโภค
ม่ันใจว่าจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีถ้าบริโภคสินค้าที่มีมาตรฐานด้านความปลอดภัยต้ังแต่ขบวนการเร่ิมต้นในการผลิต
ดังนั้นผู้ตรวจสอบประเมินจึงเป็นองค์ประกอบหน่ึงท่ีจะทาให้กระบวนการตรวจสอบและประเมินมาตรฐานด้าน
สุขอนามัยในเรอื ประมง ดาเนนิ การไปอยา่ งถกู ต้องเปน็ ธรรมและมีประสทิ ธภิ าพ

กรมประมง

(ดร. อดศิ ร พร้อมเทพ)
อธิบดกี รมประมง
สิงหาคม 2560

คมู่ อื ผตู้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานด้านสขุ อนามัยในเรือประมง 1

2 หน้า
ก1
สำรบำญ 33
77
คานา 88
มาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรือประมง 1155
ขัน้ ตอนในการประเมนิ มาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง 1166
หลกั เกณฑแ์ ละการประเมินมาตรฐานด้านสขุ อนามัยในเรือประมง 1177
เกณฑ์ในการประเมนิ เรือประมงเพื่ออกหนงั สอื รบั รอง
เอกสารอา้ งอิง 2211
ประกาศกรมประมง เรอ่ื ง มาตรฐานด้านสุขอนามยั ในเรอื ประมง 2222
และหลกั เกณฑ์ในการออกหนังสอื รับรอง พ.ศ. 2560 2233
แบบคาขอหนังสือรบั รองมาตรฐานดา้ นสขุ อนามัยในเรอื ประมง (สร. 1) 2244
หนงั สือแจง้ นัดตรวจเรือประมง 2277
แบบฟอร์มรายการตรวจประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรอื ประมง (สร. 2) 2288
แบบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรือประมง 2299
แบบรายงานให้แก้ไขปรับปรุงข้อบกพร่องในการตรวจประเมิน 3300
หนงั สอื แจ้งผลการตรวจประเมินมาตรฐานด้านสขุ อนามัยในเรอื ประมง 3311
การออกเลขที่หนงั สือรบั รองมาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรือประมง (เลขท่ี แบบ สร.3)
หนงั สอื รบั รองมาตรฐานดา้ นสุขอนามยั ในเรือประมง (สร.3)
เครือ่ งหมายหรือสัญลกั ษณ์ท่ีตดิ ไว้ทเี่ รอื ประมง

2 คู่มือผตู้ รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง

3
มำตรฐำนด้ำนสขุ อนำมยั ในเรอื ประมง
สขุ อนามัยและสุขาภิบาลในการดแู ลรกั ษาสตั ว์น้าในเรือประมง
สุขอนามัยคือลกั ษณะท่ดี ที ่เี หมาะสม สขุ าภิบาลคือการดูแลรักษาควบคุมให้มีลักษณะท่ีดีที่เหมาะสม ดังน้ัน
สุขอนามัยและสุขาภบิ าลในการดแู ลรกั ษาสตั วน์ ้าบนเรือประมงก็คือ การควบคุมดูแลรักษาและจัดการส่ิงท่ีเกี่ยวข้อง
กับสัตว์น้าที่อยู่ในเรือประมง ให้มีลักษณะที่ถูกต้องเหมาะสมในการทาให้สัตว์น้าที่จับขึ้นมาบนเรือนั้นมีคุณภาพท่ีดี
ต้ังแต่อยู่ในทะเลจนขึ้นถึงฝั่ง สรุปคือจะทาให้สัตว์น้าคงสภาพหรือชะลอการเส่ือมสภาพของสัตว์น้าที่อยู่ใน
เรอื ประมงไมแ่ ก่เร็ว ไม่เจ็บ ไม่ป่วย ไม่เน่าเร็ว ได้อย่างไร การแก่คืออายุการเก็บรักษาสั้นลง ไม่ยืนยาวนาน การเจ็บ
คือการทส่ี ตั ว์นา้ ถกู กดทบั เนื้อหนงั เป็นแผล ท้องไส้แตก เลือดออก ฯลฯ การป่วยคือสัตว์น้ามีเชื้อโรค มีจุลินทรีย์บน
ตวั สตั ว์น้าและเขา้ ไปในตัวของสตั วน์ ้ามากจนทาใหต้ ัวปลานิ่มเละ การเนา่ คอื สตั ว์นา้ มีกลิ่นเหม็นคาวเหม็นเน่าเกิดขึ้น
ได้ สิง่ ท่ีเกยี่ วข้องกับสัตวน์ า้ และมีผลต่อสุขภาพของสัตวน์ ้า มที ้งั สง่ิ ทีอ่ ยู่นอกเหนืออานาจการควบคุมและสิ่งท่ีคาดว่า
พอควบคมุ ได้ เชน่ ตัวของสัตว์น้าเอง ได้แก่ ชนิด ขนาด นิสัยการกินของสัตว์น้า ฯลฯ เป็นส่ิงที่มีผลต่อคุณภาพสัตว์
นา้ ภายหลังสตั วน์ ้าตายซง่ึ อยนู่ อกเหนืออานาจการควบคุม ปลาบางชนิดตายแล้วเนื้อเน่าเสียเร็ว บางชนิดเน่าเสียช้า
โดยเก็บในสภาวะเดียวกันปลาขนาดเล็กเสียเร็วกว่าขนาดใหญ่ ปลากินสัตว์เน่าเสียเร็วกว่าปลากินพืช เป็นต้น
สาหรับส่ิงท่ีควบคุมได้ และเกี่ยวข้องกับสัตว์น้ามีผลต่อคุณภาพสัตว์น้าโดยตรงในทางสุขอนามัย และสุขาภิบาลใน
เรือประมงโดยทั่วไปมี ๔๔ออยย่า่างงคคืออื ๑๑) ส) ถสาถนาทน่ีแทลี่แะลสะิ่งสแ่งิวแดวลด้อลมอ้ ม๒)๒ว)ัสดวสัุอดุปอุกุปรณกร์เคณร์เ่ือคงรมือ่ ืองมือ๓) ๓บ)ุคคบลุคค๔ล) ว๔ิธ)ีปวฏธิ ิบีปัตฏิ บิซัตึ่งิ
ซราึ่งยราลยะลเอะียเอดยี ขดอขงอเนงเื้อนห้ือาหทาี่เทกเ่ียกวี่ยขว้อขงอ้ กงับกบั ๔๔อยอ่ายงา่ นง้ีนมี้ ีผมลผี กลับกับกากราดรดูแูแลลรักรกัษษาสาสัตตัวว์น์น้าำ�้ในในเรเรืออื ปปรระะมมงงออยย่า่างงไไรร มมีรี ายละเอียด
ดงั ต่อไปน้ี
1. สถานท่ี และสงิ่ แวดลอ้ มในเรอื ประมง
๑.1 สภาพทั่วไปของพ้ืนที่ในเรือประมง นอกจากออกแบบให้มีลักษณะเหมาะสาหรับจับสัตว์น้าของแต่
ละรูปแบบแล้ว ยังต้องมีการออกแบบและวางผังพร้อมสร้างสิ่งอานวยความสะดวกต่าง ๆ ที่เก่ียวข้องกับการดูแล
รกั ษาสัตว์น้าในเรือประมงให้ถูกต้องดว้ ย
๑๑.1.๑.1.๑บบริเรวเิ วณณททาำ�งงาานน(ด(ดาาดดฟฟ้า้าเรเรือือ))ตต้ออ้ งงกกวว้าา้ งงเเพพียียงงพพออเเหหมมาาะะสสมกับการทาำ� งาน (คัดแยก ล้าง บรรจุ
กระบะ ฯลฯ) พพื้น้ืนผผิวิวเเรียบและไม่มีเส้ียนไม้บนพื้นผิวเป็นอันขาด พ้ืนผิวไม่ร้อน ควรมีผ้าโปร่งกันแดด เป็นบริเวณที่
ต้องสะอาด รระะบบาายยนน้า้�ำไดได้ด้ดี ไี มไ่มีส่ม่ิงีสทิ่ง่ีไทมี่ไ่เมห่เมหามะาสะมสเขม้าเขม้ามปานปเปน้ือเปนื้อไนม่เปไม็น่เบปร็นิเวบณริเขวับณถข่าับยชถา่ รยะชล�ำ้ารงะสลิ่ง้าสงกสปิ่งรสกกปเปร็นก
เบปร็นเิ วบณรเิทวส่ีณาทมส่ีาารมถทาราถคทวำ�าคมวสาะมอสาะดอไดาง้ด่าไยดท้ง่าุกยซทอกุ กซมอมุ กมพมุ้ืนผพิวื้นไมผอ่ิวไมมนอ่ า้ มแนลำ�้ ะแเกลบ็ะเอกุปบ็ กอรุปณก์เรคณรอื่ ์เคงมรือ่ งทมี่ไอืมท่จาไี่ มเปจ่ ็น�ำเปน็
๑1.๑1.๒ หอ้ งเก็บสัตว์น�้ำา แยกสว่ นกับห้องเครือ่ งยนต์ ห้องน้ำ�า หอ้ งครัว ชัดเจนเพือ่ ไมใ่ ห้มสี ิง่ ปนเป้ือน
ลนฉตตกคจไจไกลตจไเฉนคนรปมปดุานงัุอ้วบด้นับงอ้วอ้�ำ้้าาือ่คมภภกมรเรอไเงองวงนวนตมมมปปไาวไหาาาอนดุุนด้�ำ้าม้อมือือใ่คยรยใดิิดอข้อตสขสตนนง่มม่กมกวใใฝฝงักง้อักง้อกอนนหสีหรสีปีเปนเาานแงปหอปงมหหห้อัตัต้ลอบบลำ�้ป้ปาบกรลรีเงว้วอ้อลแางานนแห้อ้กอแบกเี่ยน์์นเไงง่าลไกลกลงดทงบทดเเมในอ�ำอาะ็บกกกะกห็ย่ีบ้อบ่ีอ้โอโ่ีอมุดุดั้ปนั็บน็รบปสรันม้ยสมายใาุมจจลคคัตคลหมคจ่ัาตีจกห่าุกกุผทอ่ตตผวว่งอุมม้มวงมวา้อนนนย่ี้แอ่าน์เ่านาเายท์นกีีรคีคพงพ�ำ้งา้นังงมหงำ้�มังนรา้่ีแราเรทททียเียทำ้�รกลอรๆๆรกา้าาหไง้งิิ้งอุ้กอไง้อ็รุกบมมบงอบ็บพใใลมพอเดนอเรนดตต่คหสอนชชนสม่คอก้ัาบองจ้า้หห้จวัตกรน่น่�้ำั้ตาหรวนใานกราืออ้้อมวใมตับสสวรรกขเตกหขาห์นสงงันกัห้เน์นาาอืกภอร้กภหเอเนน่ว้ามมบ็จอ้สกกจ�้าำไงา็บง้าอนตู ูาาารตหสว่งบ็าบ็หยแหแยสง้อรกรไยเกน้่งิอลน้อมกห้อมเนถถิ่งแงื่แนหอหยกงทงอลบ็ งอลลมมอมลล่ืนมต้อืน่เ็บ้อเิ้งกงแ่ืนงทกีขีกกีกะะกทีข่งาสงตขแสไล็บนค้งิาไทคาเ็บงเนด่ไีา่าอลาดคขะครรๆวมวตาี่ไบตง้ดาบงะ้ดดรรอดมรรรดๆใ่้อ้ดอนี รื่าอช่ืีูดอมงมูด่ใจทลงจมงมลงา้�ำนชง่สทองปีีปอ้ิงไัก่ีอไน้ิงงีคเักีคไไ่สม้าัตจมอ่อีอรสจรนหษาหำ้�วษวเัตก่รวะก่ราะีกกยจสท้าลาณาล่ัว์นณวจ่ัวตตไไจทีทยมมแมง้ิ มซด์ซนดทแ้ำ�ูสะสู าใจะ�ำค้ิลงคาึมาเ้ทึมล้ตท้เาาา�ำกใใพเาปงะหปงเหใโหะโหัหต้นหันกหทพทแรหดดนมนแร้หมรอ้้สหา้อนมนยรยส้ดาบัมมับดมงา้อัะต้องาลไเเัะตไ้วเิลฉ้ปวะิฉปอฉฉมงวเะมงกงสยวกยงะสเะิดพพา์ิดเน่รออ่รบ็ ก์นมอไก็นบไนจมก่ัวกั่่ืว้�านำาาดตด็บ่ืน้กา็บป้ันซทั้กน้ันจะเะซน้ั ้ๆเอ้เ้เักบตๆทพึมนัดบดชกปุพชึกมไไงิด้อมกมุเงก้ัาินดารเ้ันหกงนรไเขปคง่า่ใาดขมด่ใา่าหคาลาล้เอหไ้าหยร้ือวะย้าปฟฟต่ะร้วอ่มา่าไง้หเห้าไชนเชนั้ือปงาง้า้ากงท่ตปไไกมน่อนหมท่ทอทนมม็บัน่ีเๆน็บเๆหูงูกเรง่ีเ่ีี่เเ่หม่มหสสแแสำ้�ปรกปสรือลิดนขีีเยีเลรัมตทมาียขาิดัต็นสส็นทังจอ้าือหงังลวงหงลิ้อทจ้ีวยี้ยบบำ�ททานงท์ไนนางงงา์นานนใากปหรร้ิำ�สง้�ยำสา้ป้หาายกค้�ิำเใใิเไกคลลตาใแตาวดวแหล้สกหหดวหบาวไาิบดณลิ้ดวณลาตัาา้ปด้ป้วลราท้สตยะทตรมะวคยฯส้มลไรคฯรัต่ีเ่อยลน่ดอ์นย่ีเสกัาดนละาสะัดลกวาถะ้า้าถกสะก�้ำด็บแฯละ้�ำฯแ์น็บกลึงแกเึงอฏะฏแวยอาไยสก้าตไกาหขตวหดากขยกาวกียเันย่อั็นงท้ใ่ดรอทสวชด็รงข้สใหสนขือกนหกอืากีอ่ยห�ำอัตัตตาตอหสคคาหสชคา้อหงอ้วงยวลลงร้ิ่องุรณวร่ิง่อวนง้อ์นาง์นนทแออาทแางเหาเงยง�้ำ�้ำภก้งาก้าปเมด�ดำปมราเ้อแกนแ็บกา็บคหสจาคลจสลตตขง็บพำ้�ข็บงแวแนะนกว้อะเก้้ออ็งทอกน็งคาลออาลอปรงรปงงง้ิาบ็ม้าม้ววาเ้วาาานไนาไลลทกจทมมจสาสดทงสงทด�้ำ้าออ็แบอ้ มนนแิ้่รง่ะตัรงะงกุเุเกมมชงทลลั่วช่่ัสาวเ้่าอ�้าำวอคคปเเเ่ยซอซยืืทอทอ่ัอตน์้อราขาขรร็นึมมยึมมอืดดดยดวิ้ิ้งงง้�ำา้้งั้าั้งู่ี์ีู่

ค่มู อื ผตู้ รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามยั ในเรือประมง 3

ข้อควรระวังในการลงไปท�ำงานในห้องเก็บสัตว์น้�ำ ถ้าสัตว์น�้ำท่ีเก็บไม่สดและก�ำลังเน่าเสียมากจะให้แก๊สแอมโมเนีย
และแก๊สฟอรม์ าลนิ ซ่ึงเป็นพษิ ต่อร่างกาย ท�ำให้ถึงแกช่ วี ิตได้ ถา้ มกี ลนิ่ ผดิ ปรกตคิ วรใชท้ ่อลมเปา่ ลงไปไลแ่ กส๊ พิษออก
มาก่อนลงไปทำ� งาน
๑.๑.๓. หอ้ งพักห้องนอนคนเรอื บรเิ วณท่นี อนทพี่ ักรวมทงั้ เครื่องนอนต่างๆ ต้องสะอาดไมม่ สี ัตวน์ �้ำ
โรค เชน่ เหา เห็บ ฯลฯ ท�ำใหค้ นปว่ ยและปนเป้อื นมาถึงสัตว์นำ้� ได้
๑.๑.๔. ห้องครัว เคร่ืองครัว อาหาร น้�ำกินน�้ำใช้ ต้องถูกสุขอนามัย ไม่ท�ำให้คนป่วยท้องเสีย
และปนเป้ือนมาถึงสตั ว์น้ำ� ได้
๑.๑.๕. บรเิ วณขบั ถา่ ย (ทา้ ยเรอื ) ถา้ ไมม่ หี อ้ งสขุ า หลงั เสรจ็ กจิ ทกุ ครง้ั ตอ้ งลา้ งบรเิ วณขบั ถา่ ยใหส้ ะอาด
คนเรอื กต็ อ้ งลา้ งมอื ใหส้ ะอาดทกุ ครงั้ หา้ มมใิ หม้ กี ารขบั ถา่ ยระหวา่ งทม่ี กี ารขน้ึ -ลงอวนดว้ ย เพอ่ื ไมใ่ หส้ งิ่ ขบั ถา่ ยปนเปอ้ื น
ถกู อวน และสตั วน์ �ำ้ ที่จบั ได้
๑.๒ สง่ิ แวดล้อม
การจอดเรือเทียบท่าใกล้แหล่งชุมชน ต้องระวังไม่ให้สัตว์น�ำโรคขึ้นมาบนเรือ เช่น สุนัข แมว หนู
แมลงสาบ จ้งิ จก ถา้ มีควรกำ� จัดทงิ้ ใหห้ มดส้นิ กอ่ นออกเรือไปท�ำการประมง และควรหาวิธีป้องกนั และกำ� จัดเปน็ กจิ
ลกั ษณะ การใชน้ ำ�้ บรเิ วณทา่ เทยี บเรอื ตอ้ งระวงั ความไมเ่ หมาะสมไมส่ ะอาดของนำ้� ทใ่ี ช้ เรอื อยใู่ นทะเล การใชน้ ำ�้ ทะเลใน
การชำ� ระล้างสัตว์นำ�้ ลา้ งบรเิ วณท�ำงาน (ดาดฟ้าเรือ) น้�ำทะเลน้ันตอ้ งไม่มมี ลพิษ เช่น น้ำ� มนั หรือสิง่ ปฏิกูลของเน่า
เหมน็ อุจจาระ ฯลฯ และสตั ว์น้ำ� ไมถ่ ูกปนเป้ือนดว้ ยน้�ำเสยี น�ำ้ ทิ้ง ควนั (ไอเสยี บหุ รี่) น�้ำมนั ตา่ งๆ (นำ�้ มันเคร่อื ง น�ำ้ มนั
เชอื้ เพลงิ น้ำ� มันหลอ่ ลื่น) และอน่ื ๆ ท่ีไม่เหมาะสมและเปน็ อันตรายตอ่ การบรโิ ภค
๒. วสั ดอุ ุปกรณ์เครอื่ งมือในเรือประมง
ส่ิงอ�ำนวยความสะดวกต่างๆ ต้องออกแบบส�ำหรับการใช้งาน และท�ำงานได้ดี เหมาะสม ตรงตามจุด
ประสงค์การใช้ ง่ายต่อการบำ� รุงรักษา ง่ายตอ่ การท�ำความสะอาด ทนทานและถ้าตอ้ งสัมผสั กบั สัตวน์ ้ำ� ตอ้ งเป็นวัสดุ
ที่ไม่เป็นพิษ นอกจากนี้ต้องมีปริมาณพอเหมาะต่อการใช้งาน จัดวางหรือติดตั้งในที่เหมาะสม ใช้ง่าย สะดวกและ
ปลอดภยั เช่น ระบบแสงสวา่ ง ตอ้ งใหค้ วามสวา่ ง มองเหน็ สัตว์นำ้� และสิง่ ต่างๆ ไดช้ ัด ทัง้ บนดาดฟา้ และในหอ้ งเก็บ
ขณะท�ำงานในช่วงกลางคืนหรือแสงสว่างไม่พอ น�้ำท่ีใช้ท�ำความสะอาดทั้งสัตว์น้�ำและคนต้องเป็นน้�ำสะอาดตามหลัก
เกณฑก์ ำ� หนด น�ำ้ กินตอ้ งไม่ให้ส่งิ ต่างๆ ลงไปปนเป้ือน ควรใช้น้ำ� ถงั น�้ำบรรจุขวดที่ถกู สขุ อนามยั มาใช้ดมื่ จะเหมาะสม
และสะดวกกวา่ โดยมีรายละเอียดอน่ื ๆ ดงั นี้
๒.๑ วัสดุอปุ กรณเ์ ครอ่ื งมอื ที่เก่ยี วขอ้ งกบั การดูแลรกั ษาสัตว์น้�ำ เครือ่ งมือทสี่ ัมผสั กับสตั วน์ �ำ้ ตอ้ งสะอาด
ไมร่ อ้ น ไมอ่ มนำ�้ ทนทานตอ่ การทำ� ความสะอาด ไมม่ สี หี รอื สารเคลอื บผวิ หรอื สารเคมที กุ ชนดิ ทเี่ ปน็ อนั ตรายตอ่ สขุ ภาพ
ของผ้บู ริโภค
๒.๒ รูปแบบต้องออกแบบให้เหมาะสมกับการใช้งานได้ดี ท้ังใช้ได้สะดวกและไม่เป็นอันตรายต่อสัตว์น�้ำ
ทนทานแขง็ แรงตอ่ การใชง้ าน ดูแลรกั ษาและท�ำความสะอาดงา่ ย
๒.๓ อุปกรณ์เคร่ืองมือที่เสียหายควรซ่อมแซมให้ใช้งานได้ตลอดเวลา ถ้าซ่อมไม่ได้ไม่ควรน�ำมาใช้อาจก่อ
ใหเ้ กดิ ความเสยี หาย การใชอ้ ปุ กรณเ์ ครอื่ งมอื ควรใชใ้ หถ้ กู ตอ้ งตามลกั ษณะรปู แบบและวตั ถปุ ระสงคข์ องอปุ กรณเ์ ครอ่ื ง
มอื นนั้ ๆ จำ� นวนของอปุ กรณเ์ ครอื่ งมอื ต้องมีเพยี งพอและพอเหมาะกบั การใช้งาน
๒.๔ มีการตรวจเช็คสภาพของวสั ดุอปุ กรณ์เครือ่ งมอื ทกุ อยา่ งทกุ ชิ้นที่เก่ยี วขอ้ งกับสตั ว์นำ�้ กอ่ นและหลงั ใช้
งาน เพอื่ ความมน่ั ใจในการใชง้ านและเพอื่ การซอ่ มแซมบำ� รงุ รกั ษาการตดิ ตง้ั จดั วาง จดั เกบ็ วสั ดเุ ครอื่ งมอื อปุ กรณต์ อ้ ง
ใหเ้ หมาะสมมรี ะเบียบส�ำหรับท�ำงานไดส้ ะดวกรวดเรว็ ไม่ให้มีผลกระทบต่อสตั วน์ �ำ้ และมอี ายุการใชง้ านได้ยืนยาว

4 คมู่ ือผูต้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรือประมง

๒.๕ อุปกรณ์และเครื่องมือที่สัมผัสกับสัตว์น้�ำโดยตรงควรมีโปรแกรมท�ำความสะอาดและฆ่าเช้ือ
ตามหลกั สุขาภบิ าล
๒.๖ อุปกรณ์เคร่ืองมือท่ีใช้กับการเก็บรักษาสัตว์น�้ำไม่ควรใช้ร่วมกับอุปกรณ์เคร่ืองมือท่ีใช้เพ่ือการอ่ืน
(เชน่ หอ้ งครัว ห้องน�้ำ) ท�ำใหเ้ กดิ การปนเปือ้ นมาสสู่ ตั ว์น�ำ้ ได้
๒.๗ อุปกรณ์ตา่ งๆ ทตี่ ้องการการตรวจวัดทแี่ มน่ ย�ำ เช่น เครอ่ื งวดั อุณหภมู ิ เครอ่ื งกำ� หนดตำ� แหน่งทศิ ทาง
ของการเดินเรือ ฯลฯ ควรมีการสอบเทียบถึงความแม่นย�ำในการใช้งานได้ถูกต้อง การขับเรือไม่ตรงทิศทางท�ำให้
เสยี เวลามผี ลทำ� ใหส้ ตั วน์ ำ้� อยใู่ นเรอื นานวนั ขนึ้ อณุ หภมู ขิ องสตั วน์ ำ�้ ทรี่ อ้ นขน้ึ ในบรเิ วณจดุ ไหนของหอ้ งเกบ็ เปน็ สญั ญาณ
เตอื นภัยถงึ การรวั่ ซมึ ของผนงั ห้องของจุดนน้ั เพราะความเป็นฉนวนหายไป เปน็ ต้น
๓. บุคคลากรบนเรอื ประมง
เพอื่ ใหแ้ นใ่ จวา่ ผทู้ จี่ ะสมั ผสั กบั สตั วน์ ำ�้ โดยตรงหรอื โดยออ้ มจะไมท่ ำ� ใหส้ ตั วน์ ำ้� ปนเปอ้ื นและไมท่ ำ� ใหส้ ตั วน์ ำ้�
เน่าเสียเร็วขึ้น ซ่ึงโดยทั่วไปจะควบคุมให้มีการรักษาความสะอาดส่วนบุคคลไว้ในระดับท่ีเหมาะสมและควบคุม
ความประพฤติ ปฏบิ ัติงานในลักษณะที่เหมาะสม เพราะบุคคลท่ไี มร่ กั ษาความสะอาด เจบ็ ปว่ ย ปฏิบัติตัวไมเ่ หมาะสม
สามารถจะท�ำให้เกิดการปนเปอื้ นในสตั วน์ ำ้� ทำ� ให้สตั ว์น�้ำเสอื่ มคณุ ภาพเรว็ และอาจทำ� ให้ผู้บริโภคสตั วน์ ้�ำเปน็ โรคและ
ติดโรคต่างๆ ได้
๓.๑ ดา้ นสุขภาพ
ไม่ควรใหบ้ ุคคลท่ที ราบแน่ชัดหรอื สงสยั ว่าจะเปน็ โรค ก�ำลงั เจบ็ ป่วย หรือเป็นพาหะนำ� โรค หรือการ
เจ็บป่วยท่ีอาจติดต่อโดยผ่านทางอาหารได้ ออกไปกับเรือประมง แต่ถ้าทราบภายหลังเมื่ออยู่บนเรือแล้วไม่สามารถ
ส่งเขา้ ฝง่ั กไ็ ม่ควรใหเ้ ขา้ ไปบริเวณปฏิบตั งิ านหรือหยุดการปฏิบตั งิ าน โรคและบาดแผลทไ่ี มค่ วรให้ทำ� งานหรอื ควรแยก
ออกจากการท�ำงานได้แก่ โรคดีซ่าน อาการท้องร่วง การอาเจียน เป็นไข้ เจ็บคอ มีนำ้� มูก หูน้�ำหนวก หรือตาแฉะ
มีแผลตดิ เช้ือทผี่ ิวหนัง เชน่ ฝี บาดแผลมีหนอง ฯลฯ
๓.๒ ความสะอาดส่วนบุคคล
ผทู้ ำ� งานควรรกั ษาความสะอาดสว่ นบคุ คลใหอ้ ยใู่ นระดบั ทเ่ี หมาะสม สวมชดุ ทำ� งานทส่ี ะอาด มหี มวก
คลมุ รองเท้ากนั นำ้� ผมู้ บี าดแผลทีพ่ อทำ� งานได้ ควรปดิ แผลดว้ ยผ้าพันแผล/พลาสเตอรท์ ่กี ันนำ้� ได้ เล็บมอื ควรตดั ให้สนั้
และสะอาด มถี งุ มือท่สี ะอาดสวมใสเ่ วลาปฏบิ ัตงิ าน ควรลา้ งมอื เสมอก่อนเร่มิ ปฏิบัตงิ านกับสัตว์น�้ำและหลงั จากใช้ห้อง
สุขาหรือขับถ่ายแล้วทุกคร้ัง มือที่จับต้องของอ่ืน เช่น เครื่องมือต่างๆ มืออาจติดสนิม ติดคราบน�้ำมันหรือคราบ
สกปรกอื่นๆ ไม่ควรมาสัมผัสกับสัตว์น้�ำก่อนที่จะช�ำระล้างให้สะอาด ซึ่งรวมถึงเส้ือผ้าท่ีสวมใส่ถ้าเปรอะเปื้อน
กต็ ้องท�ำความสะอาดเช่นเดียวกนั
๓.๓ อุปนิสยั ส่วนบคุ คล
คนท่ีก�ำลังปฏิบัติงานกับสัตว์น�้ำควรละเว้นจากพฤติกรรมท่ีท�ำให้เกิดการปนเปื้อนในสัตว์น�้ำได้ เช่น
การสูบบุหร่ี การถ่มน�้ำลาย เสมหะ การขบเคย้ี วหรอื การรบั ประทานอาหาร ไอหรอื จามลงบนสตั วน์ ้�ำ หรือจามลงใน
มือแล้วมาจับสัตว์น้�ำ เป็นต้น ละเว้นการใช้เท้าเหยียบย่�ำลงบนสัตว์น�้ำหรือกองสัตว์น�้ำ การใช้ส่ิงของเครื่องมือมีคม
เคล่อื นยา้ ยหรอื โกยสัตว์น�ำ้ เช่น การใชพ้ ลวั่ ที่มปี ากพลัว่ คมหรือทคี่ ราดมซี คี่ ราดแหลมโกยปลา เป็นต้น ไม่ควรสวมใส่
หรอื นำ� สงิ่ ของสว่ นตวั เชน่ เครอ่ื งประดบั นาฬกิ า เขม็ กลดั หรอื ของอยา่ งอนื่ ตดิ ตวั ขณะเขา้ ไปปฏบิ ตั งิ าน นอกจากทำ� ให้
การท�ำงานไมส่ ะดวก อาจก่อให้เกิดความไมป่ ลอดภยั ต่อผูท้ ำ� งานและเสยี หายตอ่ ตวั สตั ว์น�ำ้ ได้
๓.๔ การฝกึ อบรม
สขุ อนามยั ของบคุ คลจะดแี ละสามารถปฏบิ ตั งิ านบนเรอื ไดถ้ กู ตอ้ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ตอ้ งมกี ารฝกึ อบรม
แนะนำ� ใหค้ วามรคู้ วามเขา้ ใจในเรอื่ งสขุ อนามยั การทำ� งานในระดบั ทเ่ี หมาะสมตอ่ งานทตี่ อ้ งปฏบิ ตั ิ จดั โปรแกรมการฝกึ
อบรม การประเมนิ ประสทิ ธภิ าพ การท�ำงานของบคุ คล เป็นส่งิ ทีค่ วรท�ำ เพื่อรกั ษาสภาพของ

คู่มอื ผู้ตรวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสขุ อนามัยในเรือประมง 5

6
การผลิตและผลผลิตให้คงคุณภาพ และพัฒนาให้มีคุณภาพมากข้ึนได้ แต่จะจัดอย่างไร ระดับไหน เมื่อไร ขึ้นกับ
ผู้ประกอบการ เวลา เงนิ ทนุ และการเห็นถงึ ความสาคญั ความรุนแรงของปัญหาท่ีกาลังเกิดขึ้นหรือคาดว่าจะเกิดข้ึน
ในอนาคต

4. วิธกี ารปฏบิ ัติในเรอื ประมง
ถ้าการดูแลเก็บรักษาสัตว์น้ามีวิธีการปฏิบัติที่ถูกต้องเหมาะสม สัตว์น้าย่อมสดไม่เน่าเสียง่าย อายุการ

เก็บยาวนานขึ้น ปลอดภัยต่อการบริโภคมากขึ้น โดยขั้นตอนและวิธีการที่เหมาะสมในการปฏิบัติงานเพื่อให้บรรลุ
วัตถุประสงค์ดังกล่าวข้างต้น ลาดับแรกควรมีการระบุข้ันตอนการทางานบนเรือ ในเรื่องเกี่ยวกับสัตว์น้าให้ชัดเจน
ก่อนว่ามกี ่ขี ั้นตอน ต้ังแตก่ ารจับสตั วน์ า้ จนขนสง่ สตั วน์ ้าขึน้ ถึงฝ่งั ลาดบั ตอ่ มาจึงหาสาเหตุของปัญหาว่าแต่ละขั้นตอน
มจี ดุ ประสงคส์ าคัญอะไรที่ทาให้คุณภาพสัตวน์ ้าเสอ่ื มลง พรอ้ มกาหนดแนวทางการแก้ปัญหาให้ถูกต้องเหมาะสม ถูก
สุขอนามัย และถูกหลักวิชาการ ออกมาโดยอาศัยหลักท่ีควรคานึงไว้ตลอดเวลาของการดูแลรักษาสัตว์น้า ๔ หลัก
ดังนี้คอื

4.1 เวลาตอ้ งเร็วในการทาใหส้ ตั วน์ ้าเย็นและเวลาตอ้ งสัน้ ในการขนสง่ สตั ว์น้าทีจ่ บั ไดข้ นึ้ ฝ่งั
4.2 อุณหภูมิต้องทาตัวปลาให้เย็นถึงจุดที่ต้องการ-๐ องศาเซลเซียสถึง -๒.๒ องศาเซลเซียส ถ้าเก็บใน
สภาพสด และ -๑๘ องศาเซลเซยี ส ถึง -๓๐ องศาเซลเซียส ถ้าเกบ็ ในสภาพแช่แข็งรักษาอณุ หภูมิ ณ จุดน้ันให้คงท่ีไว้
ตลอดจนสตั วน์ ้าขึ้นฝั่ง
4๔.3.๓คคววาามมสสะะออาดาดไมไ่มท่าทใ�ำหใ้เหก้เิดกกิดากราปรนปเนปเื้อปนื้อนหรืหอถรื้าอมถีก้า็ใมหีก้ป็ใหนเ้ปปน้ือเนปนื้อ้อนยนท้อี่สยุดทแ่ีสลุดะแพลยะาพยายมาลยดามส่ิลง ทด่ี
สปิ่งนทเป่ี ้อืนนเปสก้อื ปนรสกกลปงรกหลรืองทหารใอืหท้สำ�่งิ ใปหน้สเปิง่ ปอื้ นเสปก้ือปนรสกกอปอกรกไปอจอากกไสปตั จวา์นกา้สตั ดวว้ ์นย�ำ้กาดรว้ ทยากคาวราทมำ�สคะวอามดสกะาอราฆด่าเกชาื้อรฆเป่า็นเชต้ือน้ เปน็ ตน้
4.4 ความสวยไม่เสียรปู ไมท่ าใหต้ ัวสัตว์น้าเสยี หาย เสียรปู เสียโฉม เช่น ไม่เหยียบย่า กดทับ บีบอัดสัตว์น้า
จนผิวหนังถลอก เป็นแผล เน้อื แตก ท้องแตก ฯลฯ
ตามพระราชกาหนดกรมประมง พ.ศ. 2558 หมวดท่ี 8 ว่าดว้ ยสุขอนามัยของสตั ว์น้าหรือผลิตภัณฑส์ ัตว์น้า
ในมาตรา 98 ใหเ้ ปน็ หนา้ ที่ของกรมประมงในการจัดทามาตรฐานด้านสขุ อนามัย ในการจบั การดูแลรักษาสัตวน์ ้า
การแปรรปู สัตว์นา้ การรักษา การขนส่งหรือ ขนถา่ ยสตั วน์ ้า และผลิตภัณฑส์ ตั ว์น้า เพ่ือส่งเสริมให้ผู้ประกอบกิจการการ
ประมงนาไปใช้ปฏบิ ัติในกิจการของตน ใหไ้ ด้สตั ว์นา้ และผลติ ภณั ฑส์ ตั ว์น้าทีไ่ ด้รับการรบั รองคุณภาพ ว่าไดม้ าตรฐาน
ดา้ นสุขอนามยั และมีความปลอดภยั ตอ่ ผู้บรโิ ภค
การกาหนดมาตรฐานตามวรรคหนึ่ง ให้ดาเนนิ การใหส้ อดคล้องกบั มาตรฐานสากล
เพ่ือประโยชน์ในการส่งเสริมและสนับสนุนให้ทุกภาคส่วนที่เก่ียวข้องท้ังภาครัฐและเอกชน ดาเนินการให้
เรือประมงได้มาตรฐานด้านสุขอนามัยเพื่อการดูแลและการเก็บรักษาสัตว์น้าไม่ให้เกิดการปนเป้ือนกับส่ิงไม่พึง
ประสงค์และผู้ตรวจสอบประเมินต้องมีมาตรฐานในการประเมินฯ และปฏิบัติตามคู่มือของผู้ตรวจประเมินอย่าง
เครง่ ครัดโดยมีรายละเอยี ดและขนั้ ตอนการดาเนนิ งานดังน้ี

6 คมู่ ือผู้ตรวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรอื ประมง

7

ขน้ั ตอนในกำรประเมินเรือประมงในและนอกน่ำนนำ้

การตรวจประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง

กพท./ศพม./สปม./สนง.ปจ./สนง.ปอ.
รบั คำขอตำมแบบ สร.1
พรอ้ มเอกสำรหลกั ฐำน

คนื คาขอหรือเอกสาร ไม่ถกู ต้องครบถว้ นท่ี กษ ตรวจสอบความถกู ต้อง ๓๐ นาที
หลกั ฐานและแจง้ ใหผ้ ู้ คเอรกบสถา้วรนหขลอกั งฐคาหานขนอว่ แยงลาะน
........................................
ย่นื คาขอทราบ

ถูกต้องครบถท้ว่ี น

อยแ.ู่ .จ..ง้ ..ว..ัน..น...ดั...ต..ร..ว..จ..เ..ร..อื ..ก...ับ..ผ...ยู้ ..น่ื.........
คาขอทราบ

.............................................. ๓๐ วนั

เรื่อง แผจ้ตู ้งรผวลจกปารรตะรเวมจินสเขุขอ้านตารมวยัจใปนรกะาเรมดินแู เลรแอื ละ
การเก็บรักษตาสมตั มวา์นตา้รใฐนาเนรือฯประมง

เรียน เจ้าของเรือประมง...............(ช่ือ
เรือ)............................

สง่ิ ทสี่ ง่ มาด้วยผตู้ รราวยจงาปนรสะรเุปมผินลสกราปุ รผตลรวจประเมิน

ผลประเมนิ ไมเ่ ป็นไปตาม สขุ อนามยั ในกปารระดเแู มลินแตลาะมกาแรบเกบบ็ สรักรษ.2าสตั ว์นา้ ใน ผลประเมนิ เปน็ ไปตาม ๓ วันทาการ
เรือประมง จานวน 1 ชดุ มาตรฐาน (ผ่าน)
มาตรฐาน (ไมผ่ า่ น)

ผตู้เรรอื วไจมป่ผรา่ ะนเมกอนิาราจตนัดราทวจาจลหปงนนรหงัะาสนเมมือว่ ยินแงจาเง้สนเนต)ห.า.อต.ม.ผุผ..ทูม้.ล.เี่.ีจท..้า.่ีด.ห.า..นเ.น.้า..ินท..ก.ี่....า....ร.........ต....าผ....ม(ู้ต.ช.แ.ร่ือ..บว..จบ..ป...สร..ระ..เไ3มด้ินเสจนดั ทอผาห้มู นอี าังสนือาจรับลงรนอางม

ผู้มีอานาจลงนาม ลงนาตมรวในจปหรนะังเมสินอื สแขุจอง้ นามยั ในการดแผู ลมู้ แีอลาะนกาาจรลเกง็บนาม ลงนามในหนังสือรับรอง ๑ วนั ทาการ
เหตผุ ลรักฯษาสตั ว์นา้ ในเรือประมง ช่ือ..........................เลตขามแบบ สร.3 ๑ วันทาการ

ทะเบยี นเรือ...........................ขนาด................ตนั

แจง้ ให้ผ้ยู ่ืนรบั คาขอทรากบรอส เมือ่ วนั ที.่ .....แ..จ..ง้..ผ...้ยู ..่ืน...ค..า..ข...อ..ใ.ห...ม้นานั้ รบั สร.3 ณ สถานทยี่ ืน่ คาขอ

ผลการตรวจพบวา่ (……….) ผา่ น (……….) ไม่ 7

ผู้ยื่นรบั คาขอไดป้ รับปรงุ ขอ้ บกผา่พนร่อกงาแรปลร้วะเเสมรินจ็ เนอื่ งจาก

...........................................................................
..................................ค..ูม่..ือ..ผ..้ตู...ร.ว..จ..ส..อ..บ..ป..ร..ะ.เ.ม..นิ..ม..า..ต..ร..ฐ.านดา้ นสขุ อนามัยในเรือประมง

หลักเกณฑ์ และการประเมินมาตรฐานดา้ นสุขอนามยั ในเรือประมง
สขุ อนามยั ในเรอื ประมงคอื การควบคมุ ดแู ลรกั ษาและจดั การสงิ่ ทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั สตั วน์ ำ้� ทอี่ ยบู่ นเรอื ประมง
ใหม้ ลี กั ษณะทถี่ กู ตอ้ งเหมาะสมในการทำ� ใหส้ ตั วน์ ำ้� ทจ่ี บั ขน้ึ มาบนเรอื นนั้ มคี ณุ ภาพทดี่ ตี งั้ แตก่ ารจบั จากแหลง่ ประมง
จนเคล่ือนย้ายถึงฝั่ง โดยสิ่งท่ีเก่ียวข้องและมีผลต่อสัตว์น�้ำ มีทั้งสิ่งท่ีอยู่นอกเหนืออ�ำนาจการควบคุมและ
สิ่งที่คาดว่าพอควบคุมได้ ส�ำหรับสิ่งที่ควบคุมได้และเก่ียวข้องกับคุณภาพของสัตว์น้�ำโดยตรง ในการดูแลและ
การเก็บรักษาสัตวน์ ้ำ� ในเรอื ประมงโดยท่วั ไปมี ๖ ด้าน มรี ายละเอยี ดดงั ตอ่ ไปนี้
๑. ด้านโครงสรา้ งของเรือประมง ให้มีลกั ษณะดังต่อไปน้ี
๑.๑ หอ้ งเก็บรักษาสัตวน์ ำ�้ ตอ้ งอยู่ในสภาพดี สะอาด มีขนาดเหมาะสมเพยี งพอ
ข้อสงั เกต ผ่าน
- หอ้ งเกบ็ รกั ษาสตั ว์นำ้� อยู่ในสภาพดี สะอาด ใช้วัสดทุ ี่แขง็ แรง ไมผ่ กุ รอ่ น
ข้อสังเกต ไม่ผา่ น
- ผนังห้องเกบ็ รักษาสัตว์น้ำ� ผุกรอ่ น ช�ำรุด มีสนมิ ผนังห้องด้านบนสกปรก
- หอ้ งเกบ็ รกั ษาสตั วน์ ำ�้ มีขนาดไม่เพียงพอ เชน่ มสี ตั ว์น�ำ้ กองอยู่นอกห้องเกบ็
- พบเศษซากสัตวน์ ำ้� ท้งิ ค้างในห้องเกบ็ รักษาสัตวน์ �้ำ
๑.๒ มโี ครงสรา้ งอยา่ งเหมาะสมโดยมสี ว่ นทเ่ี ปน็ ซอกเปน็ มมุ นอ้ ยทสี่ ดุ เพอื่ ใหง้ า่ ยตอ่ การรกั ษาความสะอาด
ข้อสงั เกต ผา่ น
- บรเิ วณพนื้ ทปี่ ฏิบัติงานไมม่ มี ุมอบั ไมว่ างส่ิงของทำ� ใหย้ ากต่อการท�ำความสะอาด
ขอ้ สงั เกต ไมผ่ า่ น
- บริเวณพน้ื ทป่ี ฏบิ ัตงิ านมีมมุ อับ ยากต่อการท�ำความสะอาด และมคี วามสกปรก
๑.๓ พ้ืนทปี่ ฏบิ ัติงานและห้องเก็บรกั ษาสัตวน์ ้�ำออกแบบอย่างเหมาะสม ถกู สขุ ลกั ษณะ และไมก่ อ่ ให้เกิด
การปนเปือ้ น โดยตอ้ งแยกจากส่วนทีเ่ ปน็ เครอ่ื งยนต์ของเรือ และท่ีพกั อาศัยของลกู เรอื อย่างชดั เจน
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- โครงสรา้ งเรือ การออกแบบมีความเหมาะสม แบง่ สัดส่วนชัดเจน
ข้อสังเกต ไม่ผ่าน
- พื้นท่ีปฏบิ ัติงานมคี ราบน้�ำมันปนเป้อื นจากเครื่องยนต์ หรือเครื่องจักรช่วยทำ� การประมง เช่น
เคร่อื งกว้าน รอกฯ ทพ่ี กั ลูกเรอื ไมส่ ะอาดหรอื ไมถ่ กู สุขลกั ษณะ
๑.๔ มพี น้ื ทเ่ี พยี งพอและเหมาะสมสำ� หรบั การรบั วตั ถดุ บิ การคดั เลอื ก การขนถา่ ย และเกบ็ รกั ษาสตั วน์ ำ้�
กบั ทั้งสามารถเกบ็ อุปกรณ์ หรอื ภาชนะทใ่ี ชเ้ กบ็ รักษาสัตว์น�้ำ เพือ่ มิให้สัตว์น้ำ� ถูกเก็บอยา่ งทับถมกันหนาแนน่
ข้อสงั เกต ผ่าน
- มีพนื้ ทร่ี ับวัตถุดบิ การคัดเลือก การขนถ่าย และเก็บรกั ษาสัตว์นำ้� เพียงพอและเหมาะสม
ขอ้ สงั เกต ไมผ่ า่ น
- สัตว์นำ้� และเครอ่ื งมอื วางปะปนกัน หรือทบั ซ้อนกัน ไมเ่ ปน็ ระเบยี บ
- การขนถ่ายทีไ่ มถ่ กู สขุ ลักษณะ เชน่ การเหยียบบนสตั ว์น้�ำ

8 ค่มู ือผตู้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสุขอนามยั ในเรอื ประมง

๑.๕ พื้นที่ผิวของบริเวณท่ีปฏิบัติงาน และห้องเก็บรักษาสัตว์น้�ำท�ำจากวัสดุผิวเรียบที่สามารถท�ำความ
สะอาดไดง้ า่ ย กรณที าสตี ้องดแู ลไมใ่ หส้ ีหลดุ รอ่ น สีทใ่ี ช้ตอ้ งคงทนและไมเ่ ปน็ พิษ
ขอ้ สงั เกต ผ่าน
- พืน้ ทบ่ี ริเวณปฏิบตั งิ านและห้องเก็บรกั ษาสตั ว์น�ำ้ มีผวิ เรยี บ เกล้ียง ไม่มเี สี้ยน
- กรณที าสี สไี มห่ ลุดร่อน
ขอ้ สงั เกต ไมผ่ า่ น
- พน้ื ทบี่ รเิ วณปฏบิ ตั งิ านและหอ้ งเกบ็ รกั ษาสตั วน์ ำ�้ ไมเ่ รยี บ เปน็ รอ่ ง ยาแนวหลดุ รอ่ น ไมผ้ เุ ปอ่ื ย
เปน็ ขุย
- หากเป็นพ้นื ผวิ เหล็ก พบสนมิ ในเนื้อเหลก็ ตะปูหรอื สมอข้ึนสนิม
- กรณที าสี สหี ลุดร่อน และปนเปอ้ื นลงในภาชนะบรรจุสัตวน์ �ำ้
๑.๖ พนื้ ทป่ี ฏบิ ตั งิ านและหอ้ งเกบ็ รกั ษาสตั วน์ ำ้� ตอ้ งทำ� ความสะอาดทกุ ครงั้ หลงั การใชง้ านดว้ ยนำ้� สะอาด
และมกี ารควบคุม ป้องกนั แมลงและสตั ว์อื่นๆ
ขอ้ สังเกต ผา่ น
- พื้นท่ปี ฏิบตั ิงานและห้องเกบ็ รักษาสตั ว์น้ำ� สะอาด ท�ำความสะอาดด้วยน้�ำสะอาด (น�้ำปะปา)
- ไมพ่ บแมลงสาบ แมลงอ่ืนๆ หรือสัตว์เล้ยี งบนเรือประมง
ข้อสังเกต ไม่ผ่าน
- พนื้ ทป่ี ฏบิ ตั งิ านและห้องเก็บรักษาสตั วน์ ้�ำ ลา้ งด้วยน�้ำสกปรก
- พบสนุ ขั แมว อยู่บนเรอื และแมลงสาบ จิ้งจก หนู แมลง และสัตวอ์ น่ื ๆ ในเรอื และห้องเก็บ
รกั ษาสัตวน์ �้ำ
๑.๗ จัดพน้ื ท่บี รเิ วณเฉพาะส�ำหรับเก็บขยะ เศษอาหาร และเศษสตั วน์ ้ำ� ท่ีเหลอื ให้เป็นสัดส่วนแยกออก
จากบริเวณพ้ืนท่ปี ฏิบตั ิงาน
ข้อสงั เกต ผา่ น
- จดั พื้นท่ีทงิ้ ขยะใหเ้ ปน็ สดั ส่วน มภี าชนะเก็บขยะ
- ไม่พบเศษอาหาร เศษสตั ว์นำ�้ ท่ีเหลอื บนพ้ืนที่ปฏิบัตงิ าน
ขอ้ สงั เกต ไมผ่ า่ น
- ไม่มีถงุ /ถังใสข่ ยะที่ยอ่ ยสลายยาก เชน่ ถงุ พลาสติก ขวดแก้ว
- พบขยะ เชน่ กน้ บหุ รี่ ถุงพลาสตกิ กระปอ๋ งและขวดเครอ่ื งด่ืมไม่อยใู่ นท่ีจดั เก็บ
- พบเศษอาหาร เช่น เศษขา้ ว เศษขนม เศษผกั ไมอ่ ยู่ในท่จี ดั เกบ็
- พบเศษสตั ว์นำ�้ ทเี่ หลอื บนพ้นื ทป่ี ฏบิ ตั งิ าน
๒. ดา้ นวสั ดุ อุปกรณ์ และเครือ่ งมอื ในเรอื ประมง ให้มีลักษณะดังตอ่ ไปน้ี
๒.๑ วัสดุ อุปกรณ์และเครื่องมือที่ล้างท�ำความสะอาดแล้วต้องมีท่ีเก็บอย่างเหมาะสม สามารถป้องกัน
ไม่ให้เกิดการปนเป้ือน โดยเฉพาะพ้นื ผวิ ทต่ี อ้ งสัมผสั กบั สัตว์นำ้�
ขอ้ สงั เกต ผา่ น
- วัสดุ อุปกรณ์และเครอ่ื งมอื มีที่เกบ็ อยา่ งเหมาะสม มีสถานท่ีเก็บแบง่ ส่วนชัดเจน
ข้อสังเกต ไม่ผ่าน
- อุปกรณท์ ่ใี ชใ้ นการเกบ็ สัตว์น�้ำใชร้ ่วมกบั อปุ กรณท์ ใ่ี ชเ้ พ่ือการอืน่ เช่น นำ� ตะกร้าใสส่ ัตวน์ �ำ้ มา
ใสผ่ ักไว้รบั ประทาน
- เกบ็ อปุ กรณ์ไมเ่ หมาะสมกบั สถานท่ี เช่น รองเทา้ บ๊ทู เก็บในภาชนะบรรจุสตั ว์น้ำ�

คูม่ อื ผู้ตรวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง 9

๒.๒ วัสดุ อุปกรณ์และเครื่องมือทุกชนิดท่ีสัมผัสกับสัตว์น้�ำต้องท�ำจากวัสดุท่ีมีผิวเรียบ ไม่มีรอยแตก
ทำ� ความสะอาดง่าย ไม่ดดู ซับนำ้� และไม่เป็นสนิม
ข้อสังเกต ผ่าน
- อปุ กรณแ์ ละเครอ่ื งมอื ทกุ ชนดิ ทส่ี มั ผสั กบั สตั วน์ ำ้� อยใู่ นสภาพสมบรู ณ์ ไมช่ ำ� รดุ ไมม่ รี อยแตกหกั
และไม่มสี นมิ
ข้อสังเกต ไมผ่ า่ น
- เครื่องมอื และอุปกรณ์ทส่ี มั ผัสกับสัตว์น้�ำช�ำรดุ มรี อยแตกหกั เปน็ สนมิ เช่น กระบะ ตะกร้า
ลงั โฟมถังน�้ำ ถังพลาสติก เคร่ืองโม่น�้ำแข็งในเรอื พลัว่ เหล็ก เปน็ ตน้
๒.๓ วสั ดุ อปุ กรณแ์ ละเครอ่ื งมอื ทกุ ชนดิ ตอ้ งออกแบบใหเ้ หมาะสมกบั การใชง้ านและสะดวกในการรกั ษา
ความสะอาด
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- ใช้เครอื่ งมือทเ่ี หมาะสมกับการปฏิบตั งิ าน
- ทำ� ความสะอาดได้ง่าย
ขอ้ สงั เกต ไมผ่ ่าน
- ใช้วสั ดุ อปุ กรณ์ และเครอื่ งมอื ผดิ ประเภท เช่น ใช้พล่วั ตกั น้ำ� แข็งไปตักปลา
๒.๔ วัสดุ อุปกรณ์และเครื่องมือทุกชนิดต้องล้างท�ำความสะอาดทุกคร้ังหลังการใช้งานด้วยน้�ำสะอาด
(น�ำ้ ประปา)
ขอ้ สงั เกต ผา่ น
- อปุ กรณแ์ ละเครอ่ื งมอื สะอาดพรอ้ มใช้งาน
ขอ้ สงั เกต ไม่ผ่าน
- ใชน้ ำ้� ไมส่ ะอาดล้างทำ� สะอาดอุปกรณแ์ ละเครื่องมอื
- พบเศษสตั ว์นำ้� ในกองอวนหลงั ท�ำความสะอาดเรอื
- อปุ กรณ์ไมไ่ ดล้ ้างท�ำความสะอาดมกี ารหมักหมมของคราบสกปรก
๒.๕ ภาชนะท่ีบรรจุสัตว์น้�ำมีสภาพแข็งแรง น้�ำหนักเบา และสามารถรับน�้ำหนักได้ในกรณีท่ีต้องวาง
ภาชนะซอ้ นกัน เพอ่ื ป้องกนั ไม่ให้ภาชนะกดทับสตั ว์นำ�้
ข้อสังเกต ผา่ น
- ภาชนะบรรจุสตั ว์นำ�้ แข็งแรง และไมว่ างภาชนะใหก้ ดทับสตั ว์น้�ำ
ขอ้ สังเกต ไมผ่ า่ น
- ภาชนะบรรจุสัตวน์ �ำ้ ไมแ่ ข็งแรง พลาสตกิ เปราะ แตกหัก อยใู่ นสภาพที่ไมเ่ หมาะกบั การใชง้ าน
และวางภาชนะกดทบั ให้สตั ว์น�ำ้ ได้รบั ความเสียหาย
๒.๖ ภาชนะทบ่ี รรจสุ ัตวน์ ้ำ� ควรมรี ูหรอื ช่องระบายน�้ำได้ดีเช่น ภาชนะพลาสติก
ข้อสังเกต ผ่าน
- ในกรณีดองแห้งภาชนะต้องระบายนำ�้ ได้ดี
- ในกรณีดองเปียก ภาชนะต้องไม่ชำ� รดุ โดยสามารถใชภ้ าชนะท่ีไมม่ รี ไู ด้ เช่น ถังเขียว ๘๐ ลติ ร
ขอ้ สังเกต ไม่ผ่าน
- ในกรณดี องแหง้ ภาชนะไม่มีรูระบายนำ�้
- ในกรณีดองเปียก ภาชนะที่มีสตั ว์นำ้� อยู่ชำ� รุด

10 คมู่ อื ผ้ตู รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามัยในเรอื ประมง

๓. ดา้ นบุคลากรประจำ� เรอื ใหม้ ีลักษณะดงั ต่อไปนี้
๓.๑ บคุ ลากรท่ีปฏิบตั ิงานในเรอื ตอ้ งมีสุขภาพดี ไมเ่ ป็นโรคติดตอ่ ร้ายแรง ไมเ่ ปน็ พาหะของโรคทางเดนิ
อาหาร และไม่มแี ผลเปิดหรือแผลตดิ เชื้อ
ข้อสงั เกต ผา่ น
- ไมม่ ีบุคลากรประจ�ำเรอื มีสขุ ภาพไม่แขง็ แรง
- มใี บตรวจสขุ ภาพของกระทรวงแรงงาน
- ใบรบั รองแพทย์ (คนไทย) มอี ายไุ ม่เกิน ๑ ปี
ขอ้ สังเกต ไม่ผา่ น
- ไมม่ ใี บตรวจสุขภาพของกระทรวงแรงงานส�ำหรับคนตา่ งชาติ
- ไม่มีใบรบั รองแพทย์ (คนไทย)
- มแี ผลเปิดแผลตดิ เช้ือ
- มีอาการไอ จาม มนี �ำ้ มูก ตาแฉะ หนอง ฝี หรือแสดงอาการทบี่ ่งบอกการเป็นโรค
๓.๒ ผ่านการฝกึ อบรมเรื่องสุขอนามัยทีค่ วรปฏบิ ตั ใิ นเรือประมง
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- ผคู้ วบคมุ เรอื ไดร้ บั การอบรมเรอ่ื งสขุ อนามยั จากหนว่ ยงานของรฐั หรอื สขุ อนามยั ในเรอื ประมง
ข้อสงั เกต ไม่ผา่ น
- ผคู้ วบคมุ เรอื ไมผ่ ่านการอบรมหรอื ไม่มีประวัติผา่ นการอบรม
๓.๓ ลา้ งมอื ใหส้ ะอาดทงั้ กอ่ นและหลงั การปฏบิ ตั งิ านทกุ ครง้ั รวมทงั้ ในระหวา่ งการปฏบิ ตั งิ านตามความ
เหมาะสม และทกุ คร้งั หลงั การใช้สขุ า
ข้อสงั เกต ผ่าน
- จากการสอบถามพบว่า ลา้ งมอื หลังใชส้ ขุ า
ข้อสงั เกต ไม่ผ่าน
-
๓.๔ เส้อื ผา้ ท่ีใสท่ ำ� งานตอ้ งสะอาด และเหมาะสมกบั การปฏบิ ตั ิงาน
ข้อสงั เกต ผา่ น
- ใส่เสอื้ ผา้ สะอาด และสวมรองเทา้ ป้องกันเทา้ ไม่ให้สมั ผัสกับสัตว์น�ำ้ โดยตรง
ขอ้ สังเกต ไมผ่ ่าน
- ไมใ่ สเ่ ส้อื กางเกง หรอื ไมส่ วมรองเทา้ ป้องกนั เทา้ ไม่ใหส้ มั ผสั กับสตั ว์นำ�้ โดยตรง
๓.๕ ไม่รบั ประทานอาหารหรือสูบบหุ ร่ไี ม่ไอหรอื จามใส่สตั วน์ ำ้� ขณะปฏิบตั งิ าน
ข้อสงั เกต ผา่ น
- ไม่สบู บุหร่ีในพนื้ ทีป่ ฏิบตั งิ าน ไม่ไอหรอื จามใส่สัตว์นำ�้
ข้อสังเกต ไม่ผ่าน
- พบวา่ มบี คุ ลากรทานอาหาร กนิ หมาก ถม่ น�ำ้ ลาย หรอื สบู บุหรข่ี ณะปฏบิ ตั งิ าน

คมู่ ือผตู้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง 11

๔. ด้านนำ้� จืดท่ีใชใ้ นเรือ และนำ้� แขง็ ส�ำหรบั เก็บรักษาสัตว์น�้ำ ให้มีลกั ษณะดังต่อไปน้ี
๔.๑ นำ้� จดื และน�ำ้ แขง็ ทีใ่ ชส้ �ำหรับเกบ็ รกั ษาสตั ว์น้ำ� ตอ้ งทำ� จากนำ�้ ทีส่ ะอาด และเพียงพอกับการใชง้ าน
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- ใชน้ �้ำแข็งที่ไดม้ าตรฐาน GMP หรือ อย. และน�้ำแข็ง นำ้� อุปโภคบริโภค มปี ริมาณเพยี งพอ
- ใชน้ ้ำ� อุปโภคบริโภค ทสี่ ะอาด ไม่มีสี ไม่มกี ลนิ่
ขอ้ สงั เกต ไม่ผ่าน
- นำ้� แขง็ ไมม่ ีใบรบั รองมาตรฐาน GMP หรือ อย.
- นำ้� แขง็ ข่นุ มีตะกอน มีคราบสกปรก
- น�้ำอปุ โภคบรโิ ภค ไมส่ ะอาด มีสี มีกลิน่
- นำ้� แข็ง น�ำ้ อุปโภคบริโภค มปี ริมาณไมเ่ พียงพอ
๔.๒ สถานท่ีเก็บ และภาชนะที่บรรจุน�้ำจืด และน้�ำแข็งต้องอยู่ในสภาพดี สะอาด ถูกสุขลักษณะ
ทำ� ดว้ ยวัสดุปลอดสนิมและท�ำความสะอาดไดง้ ่าย
ขอ้ สังเกต ผา่ น
- สถานทเ่ี ก็บและภาชนะทีบ่ รรจุนำ�้ จืด และนำ้� แขง็ ต้องอยใู่ นสภาพดี ไม่มสี นิม
ขอ้ สงั เกต ไมผ่ า่ น
- สถานทเ่ี ก็บและภาชนะทบ่ี รรจนุ ำ�้ จดื และน�้ำแขง็ มคี ราบสกปรกเปน็ สนมิ
๔.๓ มีการลำ� เลยี ง ขนถ่ายน�ำ้ จืดและนำ�้ แข็งอยา่ งถกู สุขลกั ษณะ
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- เคร่ืองโม่ ภาชนะขนถา่ ยและรางขนสง่ น�้ำแขง็ และน�ำ้ จืด ไม่เปน็ สนมิ
ขอ้ สังเกต ไม่ผ่าน
- เครือ่ งโม่ ภาชนะขนถา่ ยและรางขนส่งน�้ำแข็งและน้ำ� จดื เปน็ สนมิ
- น้ำ� แข็งวางกองอย่บู นพ้นื กอ่ นลงเรือ
๔.๔ ภาชนะที่บรรจุนำ�้ จดื และน้�ำแขง็ ตอ้ งมฝี าปิดมิดชิด
ข้อสงั เกต ผ่าน
- มฝี าปิดมดิ ชิด
ขอ้ สงั เกต ไม่ผ่าน
- ไมม่ ีฝาปดิ หรอื ฝาปดิ ชำ� รดุ
๕. ดา้ นการเกบ็ รกั ษาสัตว์นำ�้ ใหม้ ลี กั ษณะดังต่อไปนี้
๕.๑ น�้ำยาท�ำความสะอาด น้�ำยาฆ่าเชื้อ และยาฆ่าแมลง ต้องเก็บแยกในสถานท่ีที่เป็นสัดส่วน
ถูกสุขลักษณะ และควบคมุ ไม่ใหม้ โี อกาสปนเป้อื นในสัตวน์ ำ�้ ได้
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- มพี ืน้ ทจี่ ดั เก็บสารเคมี เชน่ ผงซักฟอก นำ�้ ยาล้างจาน ยาฆ่าแมลง สี ท่ีเปน็ สัดสว่ น ไม่มีโอกาส
ปนเปือ้ นกับสัตวน์ ้�ำ
ขอ้ สงั เกต ไม่ผา่ น
- ไมม่ ีพ้ืนทจ่ี ัดเกบ็ สารเคมี เช่น ผงซกั ฟอก น้�ำยาล้างจาน ยาฆา่ แมลง สี ท่ีเปน็ สัดสว่ น มโี อกาส
ปนเป้ือนกับสตั วน์ �้ำ
๕.๒ เก็บ บรรจสุ ัตว์นำ�้ ในภาชนะบรรจทุ แี่ ข็งแรง สะอาด และไม่ซอ้ นทับจนทำ� ให้สตั วน์ ำ�้ เสียหาย
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- ภาชนะบรรจุสตั ว์น้ำ� แตล่ ะอันมขี อบรองรบั ไมใ่ ห้สตั วน์ ้�ำกดทับกนั

12 คมู่ ือผู้ตรวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามัยในเรือประมง

ขอ้ สงั เกต ไมผ่ ่าน
- ภาชนะบรรจุสัตว์น�้ำไม่แข็งแรง ในขณะขนถ่ายพบว่าใช้ภาชนะที่แตกหัก อยู่ในสภาพ
ท่ไี มเ่ หมาะกบั การใชง้ าน ทำ� ให้สัตว์น้�ำเปน็ รอย มีต�ำหนิ
๕.๓ เกบ็ รกั ษาสตั วน์ ำ้� หลงั จากการจบั ดว้ ยวธิ กี ารทเ่ี หมาะสมโดยเรว็ ทสี่ ดุ หากเปน็ การแชเ่ ยน็ หรอื แชแ่ ขง็
ตอ้ งรกั ษาอุณหภูมิของสตั ว์น�ำ้ ใหไ้ ดค้ วามเย็นทีเ่ หมาะสมอย่างสมำ�่ เสมอ
ขอ้ สงั เกต ผ่าน
- มนี ำ้� แขง็ เพียงพอในห้องเก็บสตั ว์นำ�้ ภาชนะ ถงั หรอื กระบะท่ีมีสตั ว์น้ำ�
- สัตวน์ �้ำมคี วามสด
ข้อสงั เกต ไมผ่ า่ น
- มนี �ำ้ แขง็ ไม่เพยี งพอในห้องเกบ็ สตั วน์ ้ำ� ภาชนะ ถัง หรือกระบะทมี่ ีสตั วน์ �ำ้
- สตั วน์ ำ�้ ไม่สด
๕.๔ เกบ็ รกั ษาสัตว์น้ำ� อย่างถกู สขุ ลักษณะ และรกั ษาอณุ หภมู ขิ องสตั วน์ �้ำใหใ้ กลเ้ คียง ๐ องศาเซลเซยี ส
ส�ำหรบั สตั วน์ ำ�้ สด และใกล้เคียง -๑๘ องศาเซลเซียส สำ� หรบั สัตวน์ ้�ำแชเ่ ยือกแขง็
ขอ้ สงั เกต ผ่าน
- มนี ้ำ� แขง็ เพียงพอต่อการเกบ็ รักษาสัตว์นำ�้
- ในเรอื แชเ่ ยอื กแขง็ อณุ หภมู ขิ องสัตวน์ ำ�้ ใกล้เคียง -๑๘ องศาเซลเซยี ส
ขอ้ สังเกต ไมผ่ ่าน
- มีน้�ำแข็งไม่เพียงพอต่อการเก็บรักษาสัตวน์ ำ้�
- ในเรอื แชเ่ ยือกแขง็ อุณหภมู ขิ องสัตวน์ ้ำ� สงู กวา่ -๑๘ องศาเซลเซยี ส
๕.๕ วางหรือเก็บรักษาสัตว์น�้ำในท่ีเหมาะสม หากเป็นการแช่เย็นหรือแช่แข็งต้องหลีกเล่ียงการสัมผัส
ความรอ้ นจากแสงแดด หรือความรอ้ นอืน่ ๆ
ขอ้ สังเกต ผา่ น
- เกบ็ สัตว์น้ำ� ในภาชนะทร่ี องรบั อย่างเหมาะสม เชน่ กระบะ ถงั ห้องเกบ็ สัตว์น�้ำในเรอื
ขอ้ สังเกต ไมผ่ า่ น
- เกบ็ สัตว์นำ�้ ในท่ีไมเ่ หมาะสม วางภาชนะบรรจสุ ตั ว์น�ำ้ บนดาดฟา้ เรอื มนี ำ้� แขง็ นอ้ ย ความเยน็
ไมเ่ พยี งพอ
๕.๖ มีบนั ทกึ รายละเอียดของแหล่งจบั หรอื แหล่งท่มี าของสัตว์น�้ำ พร้อมเกบ็ ไว้เพื่อการตรวจสอบ
ขอ้ สงั เกต ผ่าน
- มีสมดุ บันทึกการทำ� ประมง (fishing logbook) และบันทึกข้อมลู การทำ� ประมง
ขอ้ สังเกต ไม่ผ่าน
- ไม่มสี มดุ บันทึกการท�ำประมง (fishing logbook) หรือไม่บนั ทกึ ขอ้ มูลการท�ำประมง
๕.๗ ขนถา่ ยสตั วน์ ำ�้ อยา่ งถกู สขุ ลกั ษณะ โดยหลกี เลยี่ งการใชว้ สั ดอุ ปุ กรณท์ จี่ ะกอ่ ใหเ้ กดิ ความเสยี หายแก่
สัตวน์ ำ�้
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- ขนถา่ ยสัตวน์ �ำ้ อยา่ งถกู สุขลักษณะ เช่น ใชอ้ ุปกรณท์ ไี่ ม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่สัตวน์ �้ำ
ขอ้ สังเกต ไม่ผา่ น
- ใชอ้ ปุ กรณ์ท่กี ่อใหเ้ กิดความเสียหายแกส่ ตั ว์น้�ำ เช่น ใช้วัสดแุ หลมคม ตะขอสบั ท่ีตัวสัตวน์ ำ�้
- ขณะขนถ่ายมสี ัตว์นำ�้ ตกหล่นบนพนื้ เรอื หรอื แพปลา

คูม่ ือผตู้ รวจสอบประเมินมาตรฐานดา้ นสุขอนามยั ในเรือประมง 13

๖. กรณีเรอื ประมงมีเครอื่ งท�ำความเย็น ให้มลี กั ษณะดังต่อไปน้ี
๖.๑ ห้องเย็นเก็บรักษาสัตว์น้�ำต้องสามารถควบคุมอุณหภูมิไม่สูงกว่า -๑๘ องศาเซลเซียสและติดตั้ง
เทอร์โมมเิ ตอรห์ รอื อปุ กรณบ์ ันทกึ อุณหภมู ิ อยา่ งตอ่ เนือ่ งอตั โนมตั ิ
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- ตดิ ต้ังเทอร์โมมิเตอรห์ รืออุปกรณบ์ ันทึกอณุ หภูมิ
- มอี ณุ หภมู ใิ นห้องเก็บสตั วน์ ำ�้ ไม่สูงกว่า -๑๘ องศาเซลเซยี ส
ข้อสงั เกต ไม่ผา่ น
- ไมต่ ิดตงั้ เทอร์โมมิเตอร์หรอื อุปกรณบ์ นั ทกึ อุณหภมู ิ
- มอี ณุ หภมู ิในห้องเก็บสัตวน์ ้ำ� สงู กวา่ -๑๘ องศาเซลเซยี ส
๖.๒ กระบวนการแช่แข็งต้องมีประสิทธิภาพที่จะลดอุณหภูมิของสัตว์น�้ำได้อย่างท่ัวถึง และอุณหภูมิ
ใจกลางสัตวน์ ้�ำไมส่ ูงกวา่ -๑๘ องศาเซลเซียส
ข้อสังเกต ผ่าน
- ใชเ้ ทอร์โมมิเตอรต์ รวจวดั อุณหภูมใิ จกลางสัตวน์ ้�ำ ไมส่ ูงกวา่ -๑๘ องศาเซลเซยี ส
ขอ้ สังเกต ไม่ผา่ น
- อุณหภูมใิ จกลางสัตวน์ ำ�้ สงู กว่า -๑๘ องศาเซลเซียส

14 คมู่ ือผตู้ รวจสอบประเมินมาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรอื ประมง

เกณฑ์ในการประเมินเรอื ประมงเพ่ืออกหนงั สอื รบั รอง
กรณเี รอื ประมงพาณิชย์ และเรอื ประมงนอกน่านนำ้�
รายการตรวจประเมินมที ัง้ หมด ๒๙ ขอ้ โดยต้องผ่าน ๕ ขอ้ หลกั ดังตอ่ ไปนี้
๑. ขอ้ ที่ ๑.๑ หอ้ งเก็บรักษาสตั ว์นำ�้ ต้องอยูใ่ นสภาพดี สะอาด มีขนาดเหมาะสมเพยี งพอ
๒. ข้อท ่ี ๒.๑ วสั ดุ อปุ กรณแ์ ละเครอ่ื งมอื ทลี่ า้ งทำ� ความสะอาดแลว้ ตอ้ งมที เี่ กบ็ อยา่ งเหมาะสม สามารถ
ป้องกนั ไม่ให้เกิดการปนเปอื้ น โดยเฉพาะพ้ืนผิวทีต่ อ้ งสมั ผสั กับสัตว์น�้ำ
๓. ขอ้ ท ่ี ๓.๑ บคุ ลากรทป่ี ฏบิ ตั งิ านในเรอื ตอ้ งมสี ขุ ภาพดี ไมเ่ ปน็ โรคตดิ ตอ่ รา้ ยแรง ไมเ่ ปน็ พาหะของโรค
ทางเดนิ อาหาร และไม่มีแผลเปดิ หรือแผลตดิ เช้ือ
๔. ขอ้ ที่ ๔.๑ น�้ำจืด และน้�ำแข็งท่ีใช้ส�ำหรับเก็บรักษาสัตว์น้�ำ ต้องท�ำจากน�้ำสะอาด และเพียงพอกับ
การใชง้ าน
๕. ข้อที่ ๕.๑ น�้ำยาท�ำความสะอาด นำ้� ยาฆ่าเชอ้ื และยาฆ่าแมลง ตอ้ งเกบ็ แยกในสถานทที่ ่เี ป็นสดั ส่วน
ถกู สขุ ลักษณะ และควบคมุ ไมใ่ หม้ โี อกาสปนเป้อื นกบั สัตว์น้�ำได้
ทั้งน้ี ต้องผา่ นอกี อย่างนอ้ ย ๑๓ ข้อ จาก ๒๔ ข้อทีเ่ หลอื รวมทัง้ หมดตอ้ งผา่ นอย่างนอ้ ย ๑๘ ขอ้ จงึ จะ
ได้หนังสอื รบั รองฯ (สร.๓)
กรณเี รือประมงพาณชิ ยแ์ ละเรือประมงนอกน่านน้ำ� ทีม่ เี ครือ่ งท�ำความเย็น
รายการตรวจประเมนิ มีท้งั หมด ๓๑ ข้อ โดยต้องผ่าน ๕ ข้อหลัก ดงั ต่อไปน้ี
๑. ข้อที่ ๑.๑ หอ้ งเก็บรักษาสัตว์น�ำ้ ตอ้ งอย่ใู นสภาพดี สะอาด มีขนาดเหมาะสมเพยี งพอ
๒. ขอ้ ที่ ๒.๑ วสั ดุ อปุ กรณแ์ ละเครอื่ งมอื ทล่ี า้ งทำ� ความสะอาดแลว้ ตอ้ งมที เ่ี กบ็ อยา่ งเหมาะสม สามารถ
ป้องกนั ไม่ให้เกิดการปนเปอ้ื น โดยเฉพาะพ้นื ผวิ ท่ตี อ้ งสมั ผสั กบั สตั ว์น�้ำ
๓. ขอ้ ท่ี ๓.๑ บคุ ลากรทป่ี ฏบิ ตั งิ านในเรอื ตอ้ งมสี ขุ ภาพดี ไมเ่ ปน็ โรคตดิ ตอ่ รา้ ยแรง ไมเ่ ปน็ พาหะของโรค
ทางเดินอาหาร และไมม่ ีแผลเปดิ หรอื แผลติดเช้อื
๔. ข้อที่ ๕.๑ นำ�้ ยาทำ� ความสะอาด นำ้� ยาฆ่าเชอ้ื และยาฆ่าแมลง ตอ้ งเก็บแยกในสถานท่ที ี่เป็นสดั สว่ น
ถกู สขุ ลักษณะ และควบคมุ ไม่ใหม้ ีโอกาสปนเป้อื นกับสัตว์น�ำ้ ได้
๕. ข้อที่ ๖.๑ หอ้ งเยน็ เกบ็ รกั ษาสตั วน์ ำ้� ต้องสามารถควบคุมอณุ หภมู ไิ มส่ งู กว่า -๑๘ องศาเซลเซยี สและ
ติดตั้งเทอร์โมมิเตอรห์ รอื อุปกรณ์บนั ทกึ อณุ หภูมิ อย่างต่อเนื่องอตั โนมตั ิ ท้งั นี้ ตอ้ งผ่านอกี อยา่ งนอ้ ย ๑๔ ข้อ จาก
๒๖ ขอ้ ท่เี หลอื รวมทงั้ หมดตอ้ งผ่านอย่างน้อย ๑๙ ข้อ จึงจะไดห้ นงั สือรับรองฯ (สร.๓)
กรณีเรือประมงพาณิชย์ และเรือประมงนอกน่านน้�ำที่ยังไม่ได้รับใบอนุญาตการประมง หรือมีใบอนุญาตแต่
ไม่สามารถออกท�ำการประมงได้
รายการตรวจประเมนิ มที ั้งหมด ๑๖ ขอ้ โดยตอ้ งผ่าน ๓ ขอ้ หลัก ดังตอ่ ไปนี้
๑. ขอ้ ท่ี ๑.๑ ห้องเกบ็ รักษาสตั วน์ ้�ำต้องอยใู่ นสภาพดี สะอาด มขี นาดเหมาะสมเพยี งพอ
๒. ข้อท่ี ๒.๑ วสั ดุ อปุ กรณแ์ ละเครอื่ งมอื ทล่ี า้ งทำ� ความสะอาดแลว้ ตอ้ งมที เ่ี กบ็ อยา่ งเหมาะสม สามารถ
ปอ้ งกันไมใ่ หเ้ กดิ การปนเปอื้ น โดยเฉพาะพื้นผวิ ท่ีตอ้ งสมั ผสั กบั สตั วน์ ำ้�
๓. ขอ้ ที่ ๕.๑ น�้ำยาท�ำความสะอาด น�้ำยาฆา่ เชอื้ และยาฆา่ แมลง ต้องเก็บแยกในสถานที่ท่ีเปน็ สดั สว่ น
ถกู สขุ ลักษณะ และควบคุมไมใ่ หม้ โี อกาสปนเป้อื นกบั สัตวน์ ำ้� ได้ ท้ังน้ี ต้องผา่ นอกี อย่างน้อย ๗ ขอ้ จาก ๑๓ ข้อที่
เหลือ รวมทงั้ หมดตอ้ งผ่านอย่างน้อย ๑๐ ข้อ จึงจะไดห้ นงั สอื รบั รองฯ (สร.๓ ฉบบั ช่วั คราว)

คู่มือผตู้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามัยในเรอื ประมง 15

กรณีเรือประมงพาณิชย์และเรือประมงนอกน่านนำ�้ ท่ีมีเครื่องท�ำความเย็นยังไม่ได้รับใบอนุญาตการประมง
หรอื มีใบอนญุ าตแต่ไมส่ ามารถออกทำ� การประมงได้
รายการตรวจประเมนิ มีทง้ั หมด ๑๗ ข้อ โดยต้องผ่าน ๔ ข้อหลกั ดงั ตอ่ ไปน้ี
๑. ข้อที่ ๑.๑ ห้องเก็บรักษาสัตว์นำ้� ต้องอย่ใู นสภาพดี สะอาด มีขนาดเหมาะสมเพยี งพอ
๒. ขอ้ ท่ี ๒.๑ วสั ดุ อปุ กรณแ์ ละเครอื่ งมอื ทลี่ า้ งทำ� ความสะอาดแลว้ ตอ้ งมที เี่ กบ็ อยา่ งเหมาะสม สามารถ
ป้องกันไม่ให้เกิดการปนเปื้อน โดยเฉพาะพนื้ ผิวท่ีต้องสัมผัสกับสตั ว์น้ำ�
๓. ข้อที่ ๕.๑ น�ำ้ ยาทำ� ความสะอาด น้�ำยาฆ่าเชื้อ และยาฆา่ แมลง ตอ้ งเก็บแยกในสถานทท่ี เี่ ป็นสัดส่วน
ถกู สุขลกั ษณะ และควบคมุ ไมใ่ ห้มโี อกาสปนเป้ือนกบั สตั ว์น้ำ� ได้
๔. ข้อที่ ๖.๑ หอ้ งเย็นเกบ็ รกั ษาสตั วน์ ำ้� ต้องสามารถควบคุมอณุ หภมู ิไมส่ ูงกว่า -๑๘ องศาเซลเซยี สและ
ติดตั้งเทอร์โมมิเตอร์หรืออุปกรณ์บันทึกอุณหภูมิ อย่างต่อเนื่องอัตโนมัติ ท้ังน้ี ต้องผ่านอีกอย่างน้อย ๗ ข้อ
จาก ๑๓ ขอ้ ทเี่ หลอื รวมทงั้ หมดต้องผ่านอย่างนอ้ ย ๑๑ ขอ้ จึงจะได้หนังสือรับรองฯ (สร.๓ ฉบับชว่ั คราว)

เอกสารอา้ งองิ
กรมประมง. ๒๕๔๗. คมู่ อื การดูแลรักษาสัตวน์ ้�ำบนเรือประมง. กองพัฒนาอตุ สาหกรรมสตั ว์น้�ำ, กรมประมง,
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. ๗๑ หนา้
กรมประมง. ๒๕๕๔. คมู่ อื มาตรฐานสขุ ลกั ษณะเรอื ประมง. กรมประมง, กระทรวงเกษตรและสหกรณ.์ ๑๘ หนา้
กรมประมง. ๒๕๕๘. พระราชก�ำหนดการประมง พ.ศ. ๒๕๕๘. กรมประมง, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
๘๐ หน้า

16 คมู่ อื ผู้ตรวจสอบประเมนิ มาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง

3

หนา ๒๐

เลม ๑๓๔ ตอนพเิ ศษ ๑๘๒ ง ราชกจิ จานเุ บกษา ๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๐

ประกาศกรมประมง

เร่อื ง มาตรฐานดานสขุ อนามัยในเรอื ประมง และหลกั เกณฑใ นการออกหนังสือรับรอง
พ.ศ. ๒๕๖๐

อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 98 แหงพระราชกําหนดการประมง พ.ศ. ๒๕๕๘
อธิบดีกรมประมงออกประกาศไว ดงั ตอไปน้ี

ขอ 1 ใหยกเลิกประกาศกรมประมง เรื่อง มาตรฐานดานสุขอนามัยในการดูแลรักษาสัตวนํ้า
และการเกบ็ รักษาสตั วน า้ํ ในเรอื ประมง และหลักเกณฑ วิธีการ และเง่ือนไขในการตรวจและออกหนังสือรับรอง
มาตรฐานดานสุขอนามยั ในการดูแลรักษาสัตวน้ํา และการเก็บรักษาสัตวน้ําในเรือประมง พ.ศ. 2559 ลงวันท่ี
16 มนี าคม พ.ศ. 2559

ขอ 2 ในประกาศนี้
“มาตรฐานดานสุขอนามัยในเรือประมง” หมายความวา มาตรฐานสุขอนามัยในการ

ดูแลและการเกบ็ รักษาสตั วน ํา้ ในเรอื ประมง ตามที่กรมประมงกาํ หนดแนบทา ยประกาศนี้
“หนังสือรับรอง” หมายความวา หนังสือท่ีกรมประมงออกใหเพ่ือรับรองวาเรือประมง

ลํานั้นมีมาตรฐานสขุ อนามัยในเรือประมง ตามทก่ี รมประมงกําหนด
“เรือประมง” หมายความวา เรือประมงพาณิชยท่ีใชเครื่องมือประมงในการจับสัตวนํ้า

และเก็บรักษาสัตวน้ําไวในเรือ ท้ังน้ีไมรวมถึงเรือที่ใชสนับสนุนเรือประมง เชน เรือปนไฟ เรือหูของเรือประมง
อวนลากคู เปนตน และใหห มายรวมถึงเรอื ประมงนอกนา นนํา้ ดว ย

“ผูมีอํานาจลงนาม” หมายความวา ผูอํานวยการกองวิจัยและพัฒนาประมงทะเล
ประมงจังหวัด ผูอํานวยการศูนยวิจัยและพัฒนาประมง หรือหัวหนาสถานีวิจัยและพัฒนาประมงทะเล ภายใน
เขตทองที่ที่รับผิดชอบ

“ผูตรวจสอบประเมิน” หมายความวา นักวิชาการประมง หรือเจาพนักงานประมง
สังกัดกองวิจัยและพัฒนาประมงทะเล สํานักงานประมงจังหวัด ศูนยวิจัยและพัฒนาประมง หรือสถานีวิจัย
และพฒั นาประมงทะเล ซง่ึ ผานการอบรมทางดานมาตรฐานสขุ อนามยั ในเรือประมง แลว

ขอ 3 ผูใดจะขอรับหนังสือรับรอง ใหยื่นคําขอตามแบบ สร.1 ทายประกาศนี้ พรอมกับแนบ
เอกสารหลักฐาน ดังตอไปน้ี

3.1 กรณีเปน บุคคลธรรมดา
(1) สําเนาบตั รประจาํ ตวั ประชาชน
(2) สาํ เนาทะเบียนบาน

3.2 กรณเี ปนนติ บิ คุ คล
(1) สําเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนบริษัทหรือหางหุนสวนซ่ึงมีอายุไมเกิน

90 วัน นับแตวนั ทอ่ี อกหนังสือรบั รอง

คู่มือผ้ตู รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามัยในเรอื ประมง 17

4

หนา ๒๑

เลม ๑๓๔ ตอนพิเศษ ๑๘๒ ง ราชกิจจานเุ บกษา ๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๐

(2) สําเ(น๒า)บสัตำ� รเนปารบะัตจรําปตรัวะปจรำ� ะตชัวาปชรนะแชลาชะนสแําลเนะาสทำ� เะนเบาทียะนเบายี นขบอา้ งนกขรอรงมกกรรามรผกูจารัดผกูจ้ าดั รกผาูรมี
ผอู้มํานอี าำ� จนลางจนลางมนผาูกมพผูกันพบันริษบทัรษิ หทั รือหขรออื งขหอนุงหสนุ้วนสผว่ นจู ดัผก้จู าดั รกาหรรอืหผรูแอื ทผแู้นทอน่ืนอใดนื่ ขใอดงขนอติงนบิ ติคุ ิบคลคุ นคนั้ลนแน้ั ลวแแลตว้ กแรตณ่กรี ณี
๓3..๓3กกรรณณมี ีมออบบออำ� ํานนาาจจใใหหผ้ ผ อู้ ูอนื่ ื่นมมายายน่ื ่นืคคำ� ขาํ ขออหหรอืรดือำ�ดเํานเนินกินากราแรทแนทบนคุบคุคลคธลรธรรมรดมาดหารหอื รนือติ นบิ ิตคุ ิ คล
๓ รอใร3ผบหบับัูรำ�คุ..๒1แ้นบัรรคน,,ออามล๓จ3บงงอใไไห ห..บดด๓2แนออ้อ,,นงัําีกกี ๓3สนบเเ..มมอืาห๔3 ือ่่อืมจน,ไไอ3ังดดขขขบสป.้ปออ้อ4อือรรำ�ม54๔ับบั นอ ปปสผาบ๔๔๓๓๓ผ44333รรจถยู ้ยูอ..........ุงงุม๖๒๕๑๔6154า2น่ื ืน่แําแนา คนกคก พสกตสสตสกใใทาํไานำ�้ไนํารําอ��ำำร้อรขขขีใ่จขกเณเเเณกอน้งงอใในนนนมอเรเหรหมกตเีเีปปาาาาาตณรรณกเ้เาาใใใใพน็นปาปอืือบรบบบบัมีผีผมรเเททนน็ยอทจจอทู้คปยูยอป่ืนไ่ีไ่ีไไนาา้นื่นำะ�ะรื่นมมมปปรคขขขเะุญเุญคกะเ่คเตตบบออําคอคก�ำกับําาาาาขยียีงงยยาขตขแาตมมคเเอนนศไไรอรศลอททมมําดดเนเือือเน(ะรรเขําาาำ�ร้รคสคป้ีตปอืือสกี้ตตตกอบัับยรยอรรไไำ�าอ้รราใใ.ถททะแะถงเรฐรฐบบงน1ูกมมมลยูยปกปาามออาเ)คีงนนะงเรรคี/พนนบแแพไไุณสะระดดุณททญุิุญกลลตัิกบัํามมาา้สยยะะถสรเาถานนงหงนมสสปอมตตพพอสสหหนบา�ำาํนรทบทนาาุขขุรรบงัเเตัะหณณำ�ัตนนําสอืออหือัตจิกกนิาาือผนนผดิชนชิำ�รดาาใใังรู้รรูาาตยงัปยังบบังรรสับบับัตมมสวั์ตปรปออืออรมยัยัปมือะอ่รรนนรอไใใออจรรไะะปนันุญบญุงปะับาํบบมมนเเรตชาานอ(รรองรงอส้ีตตัวาพืออือพ้ี�ำํางรชปใในปนปงาาชตช.นรตณณาารร้เาเ3ะขรจาจระะมชิิชช)อือมือมมขยยางขงง้อ์ชผใอใหนมู้ห๑ใ้1อขใชช๔บอ4ห้ หงอลผจจลำ� กัมูะนะักฐอยยฐาาื่นบจื่านนนแคอคตลต�ําำําาะขนาขมมผอาอขรู้ขจหหอ้บัแอนนมล๓ังังอะส.ส๑บือือ,
ข้อ ๕ ส5ถ.1านใทนใี่ กนรกณารีทยี่เื่นรือคป�ำขรอะม(สงมร.ีท๑าเ)ท/รียับบหเนรืองั สปือรระบั จรําอองยูใ(สนรเข. ต๓พ) ้ืนที่กรุงเทพมหานคร ใหยื่น
สร. 1 แ ละรับส ร. 3 กบั พ๕น.๑กั ง ใานนกเรจณา หีทน่ีเราือทป่ี ณระกมองงมวีทิจ่าัยเแทลียะบพเรัฒือนปารปะรจะ�ำมองยทู่ใะนเเลขตกพรมื้นปทรี่กะรมุงงเทพมหานคร ให้ยื่น
สร. ๑ และรบั สร. ๓ กบั พ5น.2ักงใานนกเรจณ้าหีเรนือา้ ปทรี่ ณะมกงอมงีทวาิจเยัทแียลบะเพรือัฒปนราะปจรําะอมยงูทอะงเลที่จกังรหมวปัดรอะื่นมงใหย่ืนสร. 1 และรับ
สร. 3 กับพนัก งานเจาห๕น.๒าท ในี่ ณกรณศูนีเรยือวปิจรัยะแมลงะมพีทัฒ่าเทนียาปบเรระือมปงระหจร�ำืออสยถู่ทา้อนงีวทิจี่จัยังแหลวะัดพอื่นัฒนใหาป้ยื่นระสมร.งท๑ะเแลละหรรับือ
สรํา.น๓ักกงบัานพปนกรั ะงามนงเจังา้ หนวัา้ดทหี่ ณรือศสนู ํายนว์ จิักยั งแาลนะปพรฒั ะนมางปอรําะเมภงอหในรอืทสอถงาทน่ีทวี ่ีจิเรยั ือแปละรพะมฒั งนนาั้นปเรทะีมยงบททะาเลอยหูใรนอื เสขำ� ตนคกั วงานม
ปรบั ระผมิดงชจอังบหวดั หรอื สำ� นกั งานประมงอำ� เภอในท้องท่ีทเ่ี รอื ประมงนัน้ เทียบทา่ อยใู่ นเขตความรับผิดชอบ
ขอ้ ๖6 เมอ่ื พนนกั ักงงาานนเจเจา้ าหหนนา้ ทาทไ่ี ด่ีไดร้ บัรับคำ�คขําอขแอลแว้ ลใวหใต้ หรตวจรสวอจบสอควบาคมวถากู มตถอ้ ูกงตคอรงบคถรว้ บนถขวอนงคขำ�อขงอคแําลขะอ
เแอลกะสเอารกหสลารักหฐลานกั ตฐานมตคาำ� มขอคนาํ ขั้นอแนลนั้ ะใแหล้ดะ�ำใหเนดินาํ กเนาินรดกังานร้ีดังนี้
๖6..๑1 หหาากกเเหห็น็นวว่าาไไมมถ่ ถูกูกตตอ้ องคงครบรบถถว้ นวนใหใค้หืนคคืนำ� คขําอขกอบั กเับอกเอสกาสรหารลหกั ลฐาักนฐแาลนะแแลจะง้ แใหจง้ผใู้ยหน่ื ผูยื่น
คท ผใ ใ ทอ ทคสผใอไตนนนมยู้ขุูยนัันํำ�อาีไ่าาเเเเมขขงง่ืนอื่นผสสรรปรปปเ่ออนมูอืือคคอืมมนปกกททปปอีา�ำปาํคคไ็นคค มขขรปํารวรรวรไารรนออยัาะะรระตปบออบทใทมมมาาตนงงจงงมงรรเาเเลพาามพพมพร(ต(บบ งสสอือื่าม..ื่าอนศศรรตปทมาแทแขขขขขา....ขรตรำ�กลลมํา้อ้อ้ออ๒อ๒22ฐอะกร�ำะกะ า)๕5ม)ฐา๙ห๘๗ภ8ใ9ใ7านราหงห๓3นารดนแ ใแใย้แ๖ใใใแ๙96ดตใาหกหดหหหจจใหกวา..นนไ้ผ๒้าผผผ้้2งง้้ผมันขไผสนไไูตตต้้ูููตข ูก้ตใแู3ปปตขุหสรรหรหใราํรลยยอรหวววุขาวหาถ้ววะจังวจจงันกอจถกนกูนัจเผผสสจสเาวูสนกเดสตทหูตู้ตอออมหสลอตาว้ออําน็รรบบบยัาอ็มนนับองกบวววนปใปปยับแวแงปจาจนา่ปดัรรรแใาลลรปสสถรเนะระะหถละระะออกูระนเเเเืเอมูกยะมมมรเบบตวะเบัมปาื่นยตือมนินิิลนอ้ปเปแยินื่นมปรใอิานสเสงรรขหตทนะแิคใรรงนรแะะา้วหมมีไ่ปคจุะดัุปรเจเเตดนัมมต่งมมงขหบรแแ้งรร้ผตินินอ่บงลตามผถลวเบั ูยรพไตะาจอวู้ถเ้ะยเแปเวพ่ืนยเนปื่พอเรพไว่ืนสจจสทปอ่ืควทนแร่ือโือ่คน้งปนทดี่ไะําจลํตตาแต�ำอดโรอขเย�ำกว้ปรดาขลรมะผรผกอถมวาวยรอวัเนบิลใลาือทมรจจขหะถทกเแกรแปรปใินปรอ้เื้เอาจแรหาอืจกมาฏรแรรงปารก๖ปา้บเไะิะตลนตบิตบจข้ไฏหเร.ถเรวาขเตัร๒มาถมหิะบนวมรึเงหวหตินิึสงินมรจืขั้าอตขจรขานืรอเงเปทออิตปปรือรม็จ้ใอปารแ่ีบือือหารปรพบ6ทะรจมะปปกเ้ะรรเับปกี่.ง้แเพมพรับร2มะมกนพ็ปจะะนิรรปรงิน�ำไงมรรมะาอตใหรปตกุง่องชหงรางุงนตาํตาตงาบมปแเมแาดหปาชปาแญัรลมลแมวมนบรบะนะมบะญันแแะดักญบนไนาบนบบกตัปาวตัดญดั ัดาบวิบรสันสตรตตริธัใตตรปปฐรนารดรใปี.ริวา.ร๒รมดัวดว2ขวฏนิธะะจจขมตอจีปดิบเเททใใอมรเมางหา้หฏรัตา้าเวงตินินนือยรมมิริบยเจสรสสรือปใาไ่ไปัตเหฐืขุอดขดชุุขปรรริราอแ้อปกใ้ใอะือะรานนนนกนกานระกใชเเรห่าดาะามาาววกศมมมศมแาลงลานยัยัทนนงัยากราี้ี้่ี
ต่อผู้มีอำ� นาจลงนาม ภายใน ๓ วันท�ำการ นับแต่วันตรวจประเมินแล้วเสร็จ

18 คมู่ ือผูต้ รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสขุ อนามัยในเรอื ประมง

5

หนา ๒๒

เลม ๑๓๔ ตอนพิเศษ ๑๘๒ ง ราชกจิ จานุเบกษา ๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๐
สแ เทใตพภหหจรำ�าารต้งผกยม.อ๓ใผุ ูยใาแมหนลร่นืบแ้ผนเทค1บสสยู้ ับาํ้นดาื่นวจสขงยอคันาอรเป�ำหกท.ทแ3ขรวตํารลอันะกุผาทะทากกลบกลใารรหรงรเายนสาภนณณผ้ศปบบันาามู้ีผนีผรจยมออีะภลล้ีาใกกหก�ำกกนโากแเรรนดนาสยวาาลณณศย1างัรัในรนะนสจนถปปีผลีผใอวือลือี้หรงลรล๑นัเผรงนะปะสผกกนูบัท้เมาเฏนวูมามามมาราํีนัอรบิอีอรนิมิอนกป�ทำปผํโตัาไใงาเดนนมรนูมำ�ปติทรรยะกเ่าีอหะนาา็น่อีถปเจามําเจนบัอไมือน็มรลนปพลงัจกินปนิไนงาสตรางใปฏเบันจไหะอืปกานตบิมลจารมนตวนาามเตัางาันมาน้ัปมไมนกชใติมปลานมนเวบาาภตปงตพานัมหมไญันราราตปื่พเอลนฐยาะพญมรตงรลังามใกฐม่ือนะัตนสนางาาาลราวิืมอนศในาตมง๑ธิหนมนชานรีป้ผ้ันใาบี้ใมฐวาหฏหู้ตตัญามนัหภบิผ้รมรนหทญนวู้ตาตัฐีอในำ�จยัรงาตัิรหากสัวงใสานยวิผนาสจชอืุิธอูตร2ือสใกบีปร1รหอราฏแปับวปับรผบลวบิรจรทูรตปันะนะสัตออารแรเทบัริองมงงวะจาําปแบินจเชง้ภกตมกภปผสจกาาวนิคยู้ราัดาอรยันรนะรนื่ยทบใออทแเำ�นคใ�ำมปงอหลานำ�หินงรก1ะนขพนปะจหแองั๑.ักงเวศัดจสนทมสคัน.ทงอืงัริือนรวผท๒สแําาอรันนูยํืาหอจบ๕ังบํื่กานท้งรนภ๓รพหับาค�ำังาอ๙พร.นรําสยกศงรอขัืงใอ.แตา้อนงอส2ลรารมทือับมะ5๑แรแแแรแ3สาอจจบลว9ดบงงงันบะง
ป ร ปห ม อฉก รวหปปหใกมบัหบนาผีับานรราอนรนรรกระะมลบัรุโระะงังงังั ตลอเเาอสตเใเเโสสใมมหชมมมรรดงหงือรืออื นิินวนไ้รนินินน็ ยวมรรรดบัเจรผัน้ัน้รผไบัจอว่บับัต้ด้อปรลอล้นปรนรรอ่อชงรงอแออรุโเขไเขงะัดพลงพตะปงงมอเอเฉ ฉฉอ่ืมเมก่จอื่จีผมบบบรรนินนรลินเหขใขเขกับัมขับักับขขปกมวใหออ้อ้้ปษนอปใชษอใอในวอื่ิด้นห หหดงัไารา่า๑๑๑ไแไ1�ำด1มส1ไมมะดวจไไต๒๐ว๑ควตว2อื่ม้บ0ะย้1ซ้พกวซพบอรไงนื่รผง่ึ๑๑๑๑๑๑าใผรดง่ึรผับใไเรผใเ1111ริเค11มหู้ไมหหมปมวอ้หมไู๒๒๒๒๒๒ู้ร้อริเรูดร2222ำ�ดาณ2ใว้ก2า็น่ืมอบัจักบปมนอับ......้รขนต.๓๒๕๑๖๔...รตณรน.แไคร1.ห324งแหบัํดารอห56ขรับดมรม ทนวกคะนดน้านหหฐ ้อนฐหยดปอยปรใว่ีอบนมวยอปใดใปาบาังังนนาหัง่ืนูแยหนหนิาํราราสอนนินำ�แูสงหสฏฏนส๓สใังงันลขกะจคะมงัน้้ขยนเือกลหำ�ขยหือสสนาํบิบิขือ,หรสมอะวเมําใอ้อำ�เรวใรเอวออนรอืือน้าักัตรัตนยนไือ็นขหมงนง๔เบัมยกัมน้ับงมดเรรัคบงํษาคติิตากการขอูลากต้คคกใ,ษรูลบักบัวรใเรรเหวบัราาา�ำําหหอหแ๋งาอคหวกวาิธแบัาาอ่ือร๕รเามมอหหนรเมผนรลรางนรกีรเรง้ผอรลมองหง3งคค,รอนนมือฉรังตูป่ืยเะรองัือาัหงูข้ตงสะงขอืนราํ�ำสงับ,ปสดบดับ๖สรเรสกฉรงตอะเรมอตืแอแปอืองั4วรหืออเเะรหะบัรบืกอ,เว้อดงาคคสงอนนกรวรอจะดรกอก,รจรมรใบกเัวงยเ๗รืองะรบัะะสมนรสับงหอืรวางณสัปบ5สการหปใื่อ่ือมรตืนอน,างตรืออศกวรหมหาแอยณฏร,บัรงีเฏใงรงอาปาํำ�ิอบาปธนแร๘ร่กลหมอบหหือหิบ6ใเมรขขิบีงมเีกเืงอรกปี้ใรกหกัผ,ภง่เรปสรมกอฉมตัป,ฉออหปะัตปไาะผ่ฉี่ยรืูตเอ้เือาัญ่ี๙ยาบรงิตมาบ7งงกรปมรม้ิตมรนตู้ะบวยรไฉยสะยผผวะาับ่มหณะบัล,งอีา็นเมงวรไกใับบหเักญมหมตูตู้มกปลีเมกนเกัลวจมร8าเไมับฑกดใัับรบดเรรินาารป�ำาืยจตเสอํษากลินหงี,เเ๋ืงงอมิววศใ์ใือมิใศใเเกใสุาตอร่อืหำั�กชณนเอ่ืใรข9มหจจด๒สดกนสขกมนือหอหงบานืษอ้บลนาขสสภมทัญทท์อ่ัญ้าี้อใมมป้ีบนป้ปไมไปัปกงัณ้อไออหไานี่หข่ีก่ีนหาปมลขรปคดลริปดาเรใีบบยตปหรทนหะนกใันาะกดใัเกับระไดใใปปนวรมดชดตมวเม่ีักงมนณษัะเงับษนมกังมฐลพปเรรัง้ใบสรไสงดเรดตเณแรับงากณนนิาฑตวมะะรฐทอ่ืรือือังมอทือนออ่ตตํากืใอเเอตในิาใะคใ์ใค่ีไรรามปมปานนไดหี่ไ่วดานานดปได�ำมใัับบัปบวยดยนินินัมปารรกรตนนแดรขรงาุไเกนุรไ้รรนะะยวาอนําเพกหัอบมะดม้ามออัอบพับรม้ีรสมืน่แอ้ีนมาอ่นเน่ืหสอนใตงรงหงุื่ขกอวงขหรกดกงสะตอ้่ใงใคนอดิอลอตาตนอหกกนเสทใขุดิยดหยตังรอพานสหดิิดหังลลนําองว่ีเกสไกายนตกส�ำหต่ืาไอ้เหวนทห้หกังนมวือวพวื่นงึ่หามือใาทมคสังใรี่เา่มมาาตแ้รทหม่ือขมยัรหนรสือัาบว่ีเมับดรลดี่เว๓ับรเัอแบตใ3ะกอืมารรวทัยพว้อนรอืรอสหทร๐สรับมือารจ0าใอํารื่าอาเปใวดอรบัมนน�ำะปสสรรกหยคงยแจวขรงกงวอสืแอรอเังะรเาุหถุ้รันวสสะเอมันสอางใลบปมะดรมใอือืา่มนอหดรหื่อืงอมะตหปแรวื่อเปวตงบึ่ฉงงรยนผรสะงรกล้รยา่ผทแรวรอืบปั่ืบนทูตมวงัาะกะใ่ืนู้ะตวา่ีลไผสับมจรนเครร่ีงไาสดมจเคมรวา่ดะอือวตารใรําการวตง�ำินนหเ้รรจรรืองขิดใมาับมจขิดผัถบบัับฉมสหอผตราสนิกอตลมบรกโ่รอขถราารอาผดราอออัาับบบนมืออถรับบมลยงรงง
เรรด มถรภหะะา้ะูกาา็นยยนยยตตไะะสะใอรดเเนเขุววฐง้ชวรอลลาลัดโะนาานดาเยทใจาไดยนะมมน่กีกาเกนยั�ำวนาํ าใหอลหสนรยนานปุขเกขขทกรดดรอ้อรอืวอี่กับรในณาปําหะ๑ป1าหรีผย3ผ้๓รมะ3นะู้ไู้ตงุ0 ัยมดเแดเรวกมใงเ้รวกวลนมรอื่ใัแบจัน้ไาหื่อณเขผนสหรใผตผโตู้นอบีืผอนดูตูารตบกูทไปยังมวรดราปา้สใรจวทรวรหยระือสจปเี่ัจบปะถหมอสรรสเหือรับ็นบงอมบั อะปนบสปรนิปแกบฏังอมปรรรนาสปบิะงคางุรศบือไยเัตรแวะนมมทรงะรกติเ้ีนิม่าัปบใกเาไาหนตมขินไ็มยรรดม้รตตินับรอพปว้หีอ่าาตงปรรจมยผนไะระรพมทงมู้งัรวุกงาบสปีเ่ีอาแจาหนวอชืำ�รกศพ็นตา่นบแับ้นไผบอสจาญัขปไ้้ีูผมง้วจดใรญเูมาลคหหตรุ้งผัตงีอวบัอืมแรนูริวไําืหนอีกหดกธิานนปผไนมีป็ไราขนู้ดงัรััเบงฏจสพับน้ัสหลหิบอืื่อใืปองรัตนหรสนแืรอบัริัป้งังุ่งาจปารสพรไมชงอรืบมัอกัเเกังบพต่ปรเใมาชปปัือบื่อรรไิ้ห็นงุรนดสทรแนุงไป้่ังอผากปไงัพงฏูงนมสไ้ปตัมกขบิั้นเือกาใิปไใตัใรชหมดคหนติับหถ้รมปาไปรอนกูาปมฏอรงตตังเติงบับกสอ้รเพาัตปณปืองฐม.ิตศรน็ารโฑมับดุนง.ารม์าแยมะ2ราตกอกยภเ5ตรกำ�ะงไาร3ฐขเหณเยฐปวา9ในาใลฑนหนนนดา
ไม่นอ้ ยกวา่ ๓๐ วนัขอโด1ย4ใหใ้ถหือผปูตฏรบิ วตั จิตสาอมบพปรระะรเามชินบรัญาญยงัตาิวนิธตีปอฏผิบูมัตีอิราําชนกาาจรลทงานงาปมกเคพร่ืออสง่ังพเพ.ศิก.ถ๒อ๕น๓ห๙นังสือรับรอง
ในกรณดี ังตอไปน้ี

คมู่ อื ผู้ตรวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามัยในเรอื ประมง 19

6

หนา ๒๓

เลม ๑๓๔ ตอนพเิ ศษ ๑๘๒ ง ราชกจิ จานเุ บกษา ๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๐

น ว ใ แพนแ3น่าลตำ�าํ.บ5มกมมะไว,มรไิใาาาด4หณสยยม้ปไ.า่นืืน่ ดีไิ1ดมฏดตตงั,ราบิปตาา4บัรมมัตฏอ่ .ถห3ปปติไิบอนป, ารรัตอังน5มะะิตกสขขทขทขขกกเี้.า2ทกืออออ้้อ้อาาง้ั้งัมณ,รําศนนศ เ๑๑๑บัก511กนน้ีี้ฑาใใร๕๔๖.65ณีเ้เ้ี3หหม์รอปป ,ปฑาถถ้งใหหใ๑๑ใน็น115นตหนอือืรมลลเ๔๔เ(44ระก.อปผอ้ปกสา4กักั..ฐม.ร.กู้ตกร๒๑ตรฏฏเ1เ,2าณงก.ณกสรสร ิบบิ5นไณว3ฐณาาผีเดเีตัเัต.เผดรจรา5รมรมูไฑฑิติตูไ้า้ือฉนปือปสใดื่อ,ื่ดอนาาหกป์กบปอดลล5รเ้รมเมาสจยารบบััาบอจอร.บัพรพ๖รุขะากนะม้ามปชหหปปหรมอร,เมสหว่ัรนวนระะร5นงนขุงคะนนะัรงะทรังท.าอาเร7สเา้ราาสเมย่ีมมทา่ียนมชาชทือือินังวยัแินัง่ีินยตาบบรี่ไรต)ไใรลมเกมเรับญับััญนมรพาพะัยวาไรรวย่ไเญใื่อญดอ่ืรรใจดออนจงนตอรืออพัตตั้รางงกพับเอรปอันบิวเเวิบรรวคบคกใกิธรธิือณตใบภจยยหภะีปบปีหปอ่ ปอีาเถถมนฏาอฏนรผรยนรูกูกงยือังนบิะิบงัมู้ะหพุญสพหปสมุญัตอีตัเลือักมือักรลางิรำ�ิราังระใตนิรใัานงาตชวบัชมบัชวทชตา้หทางหร่ากรกจาําเมน�ำออเนมอากาลอกีเงังรงรแกัาคงงสากททนสรบรสเเรือสปปปาาืื่ออาบาปรงางมน็นงรรรรับปปรทะับสเไหไะพหรปกกปมํารรลมอคื่อคลคต.ตงอั2กงงวรสพักราางพมฐาออมั่งมมฐาใาามาเงนงเณาเาพแนณอเอนแขยพพลิิกชกซกิชลอ็นซว้..ถยส่ึงสศศยว่ึงผอาา3๑ใ.์.ผหหรูรนไ1ห.2๒ู้ไดแรค1แยหดร5ื๕อนรรนกค,นือ้รัม้ังบ3๓บเบร3ัมบังวีใั้หงแท๙9ทส.นบีให2ลนบาือ ้าแขอน,ะยยัรงอลอนยั3งปสับปนะุสญงั6ื.รอรรยุญ3ตือะอ.ะารัง2ร,ากรตักบงตวตั3บาแาดรรจแศศ.รลวอว4พลนอนจยวงบ,้วี้ง้ี
แตไ่ ม่สามารถออกขทอ ำ� 1กา7รปเรรือะปมรงะไดม้ งใทห่ีผย้ ากนเวก้นารราตยรกวาจรปตรระวเจมปินรโะดเยมไินดตราับมกแาบรยบกสเวรน.๒ราใยนกขา้อรต๓ร.๑วจ, ป๓ร.๒ะเ,ม๓ิน.ต๓า,ม๓ข.อ๔,
๓1.6๕,ต๔อ.ง๑น, ํา๔เ.ร๓ือ,ม๕า.ร๒ับ, ก๕า.๓รต, ๕รว.๔จ,ป๕ร.ะ๕เ,ม๕ิน.อ๖ีก, ค๕ร.๗ั้งตแาลมะมใานตกรฐณาเี นรอืนปี้ภราะยมใงนมรเี คะรยือ่ ะงเทวำ�ลคาว6าม0เยวน็ ันใหย้ ลกังเจวา้นกขไอ้ ด๖รับ.๒
ดใบว้ อยนแุญลาะตใหทไ้ําดก้ราบั รหปนรังะสมอืงรเบั พร่ืออใงห(ไสดร .ับ๓หนฉังบสบั ือชร่ัวับครรอางว)(สร. 3) กรณีที่ไมสามารถออกทําการประมงได ตองแจง
วา ยังมไิ ดออกทาํ กขา้อร ป๑ร๗ะ มเรงอื ณปรสะถมางนททผี่ ีท่านีเ่ คกยายรตื่นรควาํ จขปอรหะนเมงั สนิ อืโดรยับไรดอร้ งบั มกาาตรรยฐกาเนวดน้ ารนายสกขุ าอรนตารมวัยจใปนรเะรเือมปนิ รตะามมงขอ้ ๑๖
ตอ้ งนำ� เรอื มารบั กการตณรีผวลจกปารระตเมรนิวจอปกี รคะรเง้ั มตนิ าไมมมผาาตนรใฐหานาํนคภี้ วาายมใในนรขะอยะ1เว3ลาวร๖ร๐คสวนัองหมลางั ใจชาบกังไดคร้บั บั โดใบยอนญุโลามตทำ� การ
ประมง เพอ่ื ให้ได้รขับอ ห1น8ังสปอื ระบั กราอศงน(ี้สใรห.ใ ช๓บ ) งั กครบั ณตีทัง้ ี่ไแมตส่ วานั มปารระถกอาอศกใทน�ำรกาชารกปจิ รจะามนงเุ บไดก้ ษตาอ้ เงปแนจตง้ วน า่ไยปงั มไิ ดอ้ อกทำ� การ
ประมง ณ สถานที่ทีเ่ คยยื่นคำ� ขอหนังสือรับรองมาตรฐานด้านสขุ อนามยั ในเรอื ประมง
กรณีผลการตรวจปปรระะเกมานิ ศไมณผ่ ่านวใันหทน้ ่ีำ� ความในขก้อรก๑ฎ๓าควมรรคพส.ศอ.ง2ม5า6ใช0้บงั คบั โดยอนโุ ลม
ขอ้ ๑๘ ประกาศน้ี ใหใ้ ชบ้ งั คับตั้งแต่วนั ประกาศในราชกจิ จานุเบกษาเปน็ ต้นไป

ประกาศ ณ ว(ันนทายี่ ๑อ๔ดศิ กรรกพฎรอาคมมเทพพ.)ศ. ๒๕๖๐
อธบิ ดกี รมประมง
กรมประมง

20 คมู่ ือผู้ตรวจสอบประเมนิ มาตรฐานด้านสขุ อนามัยในเรือประมง

21

ลาที่…………./ปี………………. แบบ สร.1
แบบคำขอหนงั สอื รับรองมำตรฐำนด้ำนสุขอนำมัยในเรือประมง

เขยี นที่…………………………………………….
วนั ท.ี่ .........เดือน.......................พ.ศ.………….……..

ขา้ พเจา้ ……….........................................................อายุ..............ปี สญั ชาติ…………..………………
มีภูมิลาเนาอยบู่ ้านเลขท่.ี ...................หมูท่ ่.ี .............ตาบล...................................อาเภอ.....................................
จังหวัด………………..…………………..……โทร…………………….……………………………ขอยื่นแบบคาขอในฐานะส่วนตวั
หรือนิติบคุ คลชื่อ..............................................................ซง่ึ มีสานกั งานอยู่ (อาคาร)………………………………………
เลขที่..............หม่ทู .่ี .............ตาบล..........................อาเภอ.........................................จังหวดั ...............................
ในฐานะเจา้ ของเรือ/ผรู้ บั มอบอานาจ เรือประมง............................................เลขทะเบียนเรอื ............................
ขอยื่นคาร้องต่อ (ช่ือหน่วยงาน)………………………………….………………………………….………..…………………………….
เพ่ือขอหนังสือรับรองมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมงพร้อมนี้ได้ยื่นเอกสารหลักฐานประกอบแบบคาขอ
ดงั ต่อไปน้ี

1. สาเนาบัตรประจาตัวประชาชน และสาเนาทะเบียนบ้านของผู้ยื่นคาขอ ในกรณีเป็นบุคคล
ธรรมดา

2. สาเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนบริษัท หรือห้างหุ้นส่วน ซ่ึงมีอายุไม่เกิน 90 วัน นับ
แตว่ ันท่ีออกหนังสือรับรอง สาเนาบัตรประจาตัวประชาชน และสาเนาทะเบียนบ้านของกรรมการผู้จัดการ ผู้มี
อานาจลงนามผูกพันบริษัท หรือของหุ้นส่วนผู้จัดการ หรือผู้แทนอ่ืนใดของนิติบุคคลนั้น แล้วแต่กรณี ในกรณี
เป็นนติ ิบคุ คล

3. สาเนาใบทะเบยี นเรือไทยและสาเนาใบอนญุ าตใชเ้ รือ
4. สาเนาใบอนุญาตทาการประมงพาณชิ ย์ (ถ้าม)ี
5. กรณีมอบอานาจให้ผู้อ่ืนมาย่ืนคาขอ หรือดาเนินการแทน ให้แนบเอกสารหลักฐานต่อไปน้ีด้วย

5.1 หนังสือมอบอานาจ
5.2 สาเนาบัตรประจาตัวประชาชน และสาเนาทะเบียนบ้านของผู้มอบอานาจและผู้รับ
มอบอานาจ
6. สาเนาหนงั สือรับรองฉบับเดมิ ในกรณีทเ่ี รอื เคยผา่ นการตรวจรับรองมาแลว้

ข้าพเจา้ .....................................................หรือนติ ิบคุ คลช่อื .......................................................
ตกลงและยินยอมปฏิบัติตามกฎหมาย กฎกระทรวง ประกาศท่ีเกี่ยวกับการน้ี และเง่ือนไขตามที่กาหนดไว้ใน
หนงั สือรับรองมาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรือประมงอย่างถูกต้องครบถว้ นทกุ ประการ

หมำยเหตุ ขดี ฆา่ ข้อความทไี่ ม่ถกู ต้อง (ลายมือ).................................................................ผู้ยืน่ คาขอ
(...........................................................)

คมู่ อื ผ้ตู รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามยั ในเรือประมง 21

22
หนงั สือแจง้ นดั ตรวจเรือประมง

ท่ี กษ……………/….. หนว่ ยงาน.............................................
ทอ่ี ย.ู่ .....................................................

......................................................

วนั ที่.................................................

เรอื่ ง แจ้งนดั ตรวจเรือประมงเพ่ือรบั รองมาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรือประมง

เรยี น (ผู้ย่ืนคาขอหนังสือฯ)....................................................................

อ้างถึง คาขอหนังสอื รบั รองมาตรฐานด้านสุขอนามยั ในเรือประมง ลาที่…………./ปี……………….
ลงวนั ท่ี........................................

ตามคาขอทอี่ า้ งถงึ ท่านไดย้ ่ืนแบบคาขอหนงั สือรับรองมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง
โดยใชเ้ รอื ชอื่ ......................................................................เลขทะเบียนเรือไทย............................................
ขนาด.............................ตันกรอส พร้อมเอกสารและหลักฐานประกอบคาขอหนังสือรับรองมาตรฐานด้าน
สขุ อนามยั ในเรือประมง ต่อพนักงานเจ้าหน้าท่ี ณ........................................................

ในการนี้ พนักงานเจ้าหน้าท่ีและผู้ย่ืนคาขอหนังสือฯ ได้ตกลงร่วมกันโดยนัดตรวจประเมิน
เรือประมงดังกล่าว ในวันที่..................เดือน.........................................พ.ศ...................ณ บริเวณ
..................................................................................จึงให้ท่านนาเรือประมงเข้าเทียบท่า เพื่อให้พ นักงาน
เจ้าหน้าท่ีทาการตรวจประเมนิ ฯ ตามวนั ดงั กล่าวดว้ ย

จึงเรยี นมาเพ่อื ทราบ

ขอแสดงความนบั ถือ

ชอ่ื หน่วยงาน...................................
โทร.....................................................
โทรสาร...............................................
E-mail................................................

22 คู่มือผูต้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรอื ประมง

23

แบบ สร.2
เอกสารที่…………./ปี……………….

แบบฟอร์มรำยกำรตรวจประเมนิ มำตรฐำนด้ำนสขุ อนำมยั ในเรือประมง
สถานท่ี……………………………………………………….
วันที่..........เดอื น.......................พ.ศ.………….……..

หนว่ ยงาน : ................................................................เลข สร.1 : (ลาท…ี่ /ปี…)…….......................................
ชอ่ื เรือ : ....................................................................เลขทะเบยี นเรือ : ........................................................
ขนาดของเรือ : ..............................................ตนั กรอส ขนาดความยาวเรอื : .......................................เมตร
เคร่ืองหมายประจาเรือ : ...........................................เลขท่ีใบอนญุ าตทาการประมง : ..................................
ชนดิ เคร่ืองมือทาการประมง : .......................................................................................................................
ชื่อเจา้ ของเรือ : ........................................................ทอี่ ยู่ : ...........................................................................
............................................................................................................................. ...........................................
โทร : ..............................................................................................................................................................
ชอ่ื ผู้ใหข้ ้อมลู : ........................................................ตาแหน่ง : ......................................................................
ที่อยู่ : ..............................................................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………..โทร : .........................................................
เวลาทเี่ ริ่มตรวจ : ...................................................... เวลาที่ตรวจเสร็จ : ......................................................
หมายเลขใบแจ้งปรับปรงุ ท่ี : ..........................................................................................................................

ผลการตรวจประเมินพบวา่ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามัยในเรือประมง
ผ่านเกณฑ์มาตรฐานของกรมประมง
ผ่านเกณฑ์มาตรฐานของกรมประมง โดยมีข้อบกพรอ่ งที่ตอ้ งปรบั ปรุงแก้ไขตามรายงานที่แนบมาพร้อม
เอกสารน้ี
ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานของกรมประมง โดยไม่ผ่าน………....ข้อหลัก และไม่ผ่าน……...…ข้อย่อย
ตามรายงานท่ีแนบมาพรอ้ มเอกสารน้ี
ผ่านเกณฑ์กรณีเรือไม่มีสัตว์น้า หรือผ่านโดยมีข้อบกพร่องที่ต้องปรับปรุงแก้ไขตามรายงานท่ีแนบมา
พร้อมเอกสารน้ี

ลายมอื ช่อื ผตู้ รวจสอบประเมิน : ......................................... ลายมอื ชื่อผใู้ ห้ข้อมูล : .............................................

(…………………………...………….) (…………………………...………….)

คู่มือผูต้ รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสขุ อนามัยในเรือประมง 23

24

เลข สร.1 ลาที่…………./ปี……………….
แบบประเมนิ มำตรฐำนดำ้ นสขุ อนำมัยในเรอื ประมง

รำยกำรตรวจประเมิน ผำ่ น ไมผ่ ำ่ น ขอ้ บกพรอ่ งที่พบ

1 ด้ำนโครงสรำ้ งของเรอื ประมง
1.1 หอ้ งเก็บรักษาสตั ว์นา้ ต้องอยใู่ นสภาพดี สะอาด มีขนาดเหมาะสม
เพียงพอ
1.2 มโี ครงสร้างอย่างเหมาะสมโดยมีส่วนท่เี ป็นซอกเปน็ มุมน้อยที่สดุ
เพือ่ ให้งา่ ยต่อการรักษาความสะอาด
1.3 พ้นื ที่ปฏบิ ตั ิงานและห้องเกบ็ รักษาสัตวน์ า้ ออกแบบอย่างเหมาะสม
ถกู สุขลักษณะ และไม่ก่อใหเ้ กิดการปนเปื้อน โดยต้องแยกจากสว่ นที่เป็น
เครื่องยนต์ของเรือ และท่ีพักอาศัยของลูกเรืออย่างชัดเจน
1.4 มพี ื้นที่เพียงพอและเหมาะสมสาหรับการรบั วัตถดุ ิบ การคดั เลือก
การขนถ่าย และเก็บรักษาสัตว์น้า กับท้ังสามารถเกบ็ อุปกรณ์ หรือ
ภาชนะที่ใชเ้ ก็บรักษาสัตว์นา้ เพ่ือมิให้สัตว์น้าถูกเกบ็ อยา่ งทับถมกัน
หนาแน่น
1.5 พน้ื ทีผ่ วิ ของบรเิ วณทปี่ ฏิบตั งิ าน และห้องเกบ็ รักษาสตั วน์ ้าทา
จากวสั ดผุ วิ เรียบท่ีสามารถทาความสะอาดได้งา่ ย กรณีทาสีตอ้ งดแู ล
ไมใ่ ห้สหี ลุดรอ่ น สที ี่ใชต้ อ้ งคงทนและไมเ่ ปน็ พิษ
1.6 พื้นทป่ี ฏบิ ตั งิ านและห้องเกบ็ รักษาสตั วน์ า้ ตอ้ งทาความสะอาด
ทุกคร้งั หลังการใชง้ านดว้ ยนา้ สะอาด และมีการควบคุม ป้องกัน กาจัด
หนู แมลงสาบ และสัตว์อน่ื ๆ
1.7 จัดพน้ื ทีบ่ ริเวณเฉพาะสาหรับเก็บขยะ เศษอาหารและเศษ
สัตวน์ า้ ทเี่ หลือให้เปน็ สดั สว่ นแยกออกจากบริเวณพื้นทีป่ ฏิบัตงิ าน
2 ด้ำนวสั ดุ อุปกรณ์ และเครือ่ งมือในเรือประมง
2.1 วสั ดุ อปุ กรณ์และเคร่ืองมือท่ีล้างทาความสะอาดแล้วตอ้ งมีทีเ่ กบ็
อยา่ งเหมาะสม สามารถปอ้ งกนั ไม่ใหเ้ กดิ การปนเปื้อน โดยเฉพาะ
พื้นผวิ ทต่ี อ้ งสัมผัสกบั สัตวน์ า้
2.2 วสั ดุ อุปกรณแ์ ละเคร่ืองมอื ทุกชนดิ ทส่ี มั ผสั กบั สตั ว์นา้ ต้องทาจาก
วสั ดทุ ี่มีผิวเรียบ ไม่มรี อยแตก ทาความสะอาดงา่ ย ไมด่ ูดซับน้า และ
ไมเ่ ปน็ สนมิ
2.3 วสั ดุ อุปกรณ์และเครื่องมอื ทุกชนิดตอ้ งออกแบบให้เหมาะสมกับ
การใช้งานและสะดวกในการรักษาความสะอาด
2.4 วสั ดุ อุปกรณแ์ ละเคร่ืองมือทุกชนดิ ต้องลา้ ง ทาความสะอาดทกุ
ครงั้ หลังการใชง้ านดว้ ยน้าสะอาด
2.5 ภาชนะท่ีบรรจสุ ัตวน์ า้ มสี ภาพแขง็ แรง นา้ หนกั เบา และสามารถ
รบั น้าหนักไดใ้ นกรณีทตี่ อ้ งวางภาชนะซอ้ นกนั เพ่ือป้องกนั ไม่ให้
ภาชนะกดทบั สัตว์นา้

24 คมู่ ือผตู้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรือประมง

25

เลข สร.1 ลาที่…………./ปี……………….
แบบประเมนิ มำตรฐำนด้ำนสขุ อนำมยั ในเรอื ประมง

รำยกำรตรวจประเมนิ ผ่ำน ไมผ่ ่ำน ขอ้ บกพรอ่ งทีพ่ บ

2.6 ภาชนะที่บรรจสุ ัตว์น้าควรมีรูหรอื ช่องระบายน้าได้ดีเช่น ภาชนะ
พลาสตกิ
3 ด้ำนบคุ ลำกรประจำเรือ
3.1 บคุ ลากรท่ปี ฏบิ ัติงานในเรือตอ้ งมีสุขภาพดี ไมเ่ ป็นโรคตดิ ต่อ
รา้ ยแรง ไมเ่ ปน็ พาหะของโรคทางเดนิ อาหาร และไมม่ ีแผลเปดิ หรือ
แผลติดเชื้อ
3.2 ผ่านการฝกึ อบรมเรือ่ งสขุ อนามยั ทคี่ วรปฏบิ ตั ิในเรือประมง
3.3 ล้างมือให้สะอาดท้ังก่อนและหลังการปฏิบัติงานทุกคร้ัง รวมทั้งใน
ระหว่างการปฏบิ ตั งิ านตามความเหมาะสม และทุกครั้งหลังการใชส้ ุขา
3.4 เสอื้ ผา้ ที่ใส่ทางานต้องสะอาด และเหมาะสมกบั การปฏิบตั ิงาน
3.5 ไมร่ บั ประทานอาหารหรือสูบบุหร่ีขณะปฏิบตั งิ านไม่ไอหรือจาม
ใสส่ ตั วน์ า้
4 ด้ำนน้ำจืดท่ใี ช้ในเรือและนำ้ แขง็ สำหรับเกบ็ รักษำสตั ว์นำ้
4.1 นา้ จืด และน้าแข็งทใี่ ชส้ าหรบั เก็บรกั ษาสตั วน์ า้ ต้องทาจากน้าที่
สะอาด และเพียงพอกบั การใช้งาน
4.2 สถานที่เกบ็ และภาชนะทบ่ี รรจุน้าจืด และน้าแขง็ ต้องอยู่ใน
สภาพดี สะอาด ถูกสุขลักษณะ ทาด้วยวสั ดุปลอดสนิมและทาความ
สะอาดได้งา่ ย
4.3 มีการลาเลียง ขนถ่ายนา้ จืดและนา้ แขง็ อย่างถูกสุขลกั ษณะ
4.4 ภาชนะทีบ่ รรจุนา้ จืดและน้าแขง็ ต้องมฝี าปดิ มิดชิด
5 ดำ้ นกำรเกบ็ รักษำสัตว์นำ้
5.1 น้ายาทาความสะอาด น้ายาฆา่ เชอ้ื และยาฆ่าแมลง ต้องเก็บแยก
ในสถานทที่ เี่ ป็นสัดส่วนถูกสขุ ลักษณะ และควบคมุ ไม่ให้มโี อกาส
ปนเปือ้ นในสัตวน์ ้าได้
5.2 เกบ็ บรรจสุ ัตวน์ ้าในภาชนะบรรจุที่แข็งแรง สะอาด และไม่
ซ้อนทับจนทาใหส้ ัตว์น้าเสยี หาย
5.3 เกบ็ รักษาสตั วน์ า้ หลงั จากการจับด้วยวธิ กี ารทเ่ี หมาะสมโดยเร็ว
ท่สี ุด หากเปน็ การแช่เยน็ หรอื แชแ่ ข็ง ตอ้ งรกั ษาอุณหภูมขิ องสัตวน์ า้ ให้
ได้ความเย็นอยา่ งสม่าเสมอ
5.4 เกบ็ รกั ษาสตั วน์ ้าอยา่ งถูกสขุ ลกั ษณะ และรกั ษาอุณหภูมขิ อง
สตั วน์ ้าให้ใกลเ้ คียง 0 องศาเซลเซียส สาหรับสตั วน์ ้าสด และใกลเ้ คยี ง
-18 องศาเซลเซยี ส สาหรับสตั ว์น้าแช่เยอื กแขง็

คู่มอื ผู้ตรวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสขุ อนามยั ในเรือประมง 25

26

เลข สร.1 ลาท่ี…………./ปี……………….
แบบประเมนิ มำตรฐำนดำ้ นสขุ อนำมยั ในเรือประมง

รำยกำรตรวจประเมิน ผำ่ น ไมผ่ ำ่ น ขอ้ บกพรอ่ งท่ีพบ

5.5 วางหรอื เกบ็ รักษาสัตวน์ ้าในทเี่ หมาะสม หากเปน็ การแชเ่ ย็น
หรอื แช่แข็ง ต้องหลกี เล่ียงการสัมผัสความร้อนจากแสงแดด หรอื
ความร้อนอืน่ ๆ
5.6 มีบันทึกรายละเอยี ดของแหล่งจบั หรอื แหล่งท่ีมาของสัตว์น้า
พร้อมเก็บไวเ้ พ่ือการตรวจสอบ
5.7 ขนถา่ ยสตั วน์ า้ อย่างถูกสขุ ลักษณะ โดยหลกี เล่ยี งการใช้วสั ดุ
อปุ กรณ์ทจ่ี ะก่อใหเ้ กิดความเสียหายแก่สัตวน์ า้
6 กรณเี รอื ประมงมีเครือ่ งทำควำมเยน็
6.1 ห้องเย็นเก็บรกั ษาสัตว์น้าตอ้ งสามารถควบคุมอุณหภูมิไมส่ งู กว่า
-18 องศาเซลเซยี ส และติดต้ังเทอรโ์ มมิเตอร์ หรอื อปุ กรณ์บนั ทกึ
อณุ หภมู ิ อย่างต่อเนื่องอตั โนมตั ิ
6.2 กระบวนการแช่แข็งต้องมีประสทิ ธิภาพท่ีจะลดอณุ หภูมิของ
สัตว์น้าไดอ้ ยา่ งท่วั ถึง และอณุ หภมู ิใจกลางสตั วน์ า้ ไม่สูงกว่า
-18 องศาเซลเซยี ส

26 คูม่ อื ผู้ตรวจสอบประเมนิ มาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง

27

แบบรำยงำนใหแ้ ก้ไขปรับปรุงขอ้ บกพร่องในกำรตรวจประเมนิ

หน่วยงาน……………………………………………………………………………………………………………………………………...…..

ตรวจประเมินครง้ั ท่ี………………………………….……..ตรวจติดตามคร้งั ที่……………………………………….………………….

ชือ่ เรอื :........................................................... หมายเลขหนงั สือรบั รอง (สร.3) :...............................................
วันที่ส่มุ ตรวจ :................................................. แจ้งปรับปรุงครั้งท่ี :...................................................................

ขอ้ บกพร่องทตี่ รวจพบ การดาเนนิ การแก้ไขปรับปรงุ กาหนดการเสร็จสิน้

ผตู้ รวจสอบ:(...........................................) ผู้ยน่ื คาขอ: (...........................................)

คมู่ ือผู้ตรวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสขุ อนามัยในเรอื ประมง 27

28
หนงั สอื แจง้ ผลกำรตรวจประเมนิ มำตรฐำนด้ำนสขุ อนำมัยในเรือประมง

ที่ กษ หน่วยงาน........................................

ท่อี ย.ู่ ................................................

วนั ที่..............................................
เรอ่ื ง แจง้ ผลการตรวจมาตรฐานดา้ นสุขอนามยั ในเรือประมง
เรยี น เจา้ ของเรือประมง........................................................(ช่ือเรอื )..................................................................
ส่ิงท่ีสง่ มาด้วย รายงานสรุปผลการตรวจประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรอื ประมง จานวน 1 ชดุ

ตามที่เจา้ หน้าท่ี (ช่ือหน่วยงาน)............................................................................ไดด้ าเนนิ การ
ตรวจประเมินสขุ อนามยั ในเรือประมง ชอ่ื ......................................................เลขทะเบยี นเรือ.............................
ขนาด........................ตนั กรอส เม่ือวันท่.ี ................................นั้น

ผลการตรวจพบวา่ (……….) ผ่าน (……….) ไมผ่ า่ น การประเมนิ เนื่องจาก
............................................................................................................................. ....................................
............................................................................................................................. ....................................
.................................................................................................................................................................
หากท่านไมเ่ ห็นด้วยกับผลการประเมนิ นี้ และมคี วามประสงคจ์ ะอุทธรณผ์ ลการประเมิน ให้ยน่ื อุทธรณ์
ต่ออธิบดีกรมประมงประมงภายใน 15 วนั นับตัง้ แตไ่ ดร้ บั หนงั สือฉบับนี้ ตามมาตรา 44 แห่งพระราชบญั ญัติ
วธิ ีปฏบิ ัตริ าชการทางปกครอง พ.ศ. 2539

จงึ เรียนมาเพื่อทราบ
ขอแสดงความนับถือ

ช่ือหน่วยงาน.............................
โทร..............................................
โทรสาร........................................
E-mail.........................................

28 คู่มือผตู้ รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามยั ในเรือประมง

29
กำรออกเลขทหี่ นงั สือรบั รองมำตรฐำนดำ้ นสขุ อนำมัยในเรอื ประมง (เลขที่ แบบ สร.3)

ประกอบด้วยตัวเลขท้งั หมด 10 หลกั AA BB CC DDDD
โดยแบง่ ออกเปน็ 4 สว่ น ดังนี้ (ปีปฏทิ ิน รหสั จงั หวัด รหัสหน่วยงาน เลขลาดบั หนังสือรบั รอง)
โดยท่ี AA (2 หลกั ) หมายถึง ปปี ฏทิ ิน (ท่ีออกหนังสือรบั รอง)
BB (2 หลัก) หมายถึง รหัสจงั หวัดท่ีเรอื ประมงจดทะเบยี น

การกาหนด รหัสจงั หวดั อ้างองิ ตามกระทรวงมหาดไทย

รหัสจังหวดั ช่ือจังหวดั รหัสจงั หวัด ชื่อจังหวดั รหสั จังหวัด ช่อื จังหวัด
85 ระนอง
10 กรงุ เทพมหานคร 75 สมุทรสงคราม 86 ชุมพร

11 สมทุ รปราการ 76 เพชรบุรี 90 สงขลา
91 สตลู
20 ชลบรุ ี 77 ประจวบครี ีขันธ์ 92 ตรัง
94 ปัตตานี
21 ระยอง 80 นครศรีธรรมราช 96 นราธวิ าส

22 จันทบรุ ี 81 กระบี่

23 ตราด 82 พังงา

24 ฉะเชงิ เทรา 83 ภเู กต็

74 สมทุ รสาคร 84 สุราษฎรธ์ านี
CC (2 หลกั )หมายถึง รหัสหนว่ ยงาน (ท่ีออกหนงั สือรับรองฯ)

การกาหนด รหสั หนว่ ยงาน

รหัส ช่ือหน่วยงาน รหัส ช่ือหนว่ ยงาน รหัส ช่ือหนว่ ยงาน
หนว่ ยงาน หน่วยงาน หนว่ ยงาน
สนง.ปจ.ภูเกต็
01 กพท. (กลุ่มตรวจสอบฯ) 12 สนง.ปจ.ระยอง 23 สนง.ปจ.สรุ าษฎรธ์ านี
13 สนง.ปจ.จนั ทบุรี 24 สนง.ปจ.ระนอง
02 ศพม.ระยอง 25 สนง.ปจ.ชมุ พร
26 สนง.ปจ.สงขลา
03 สปม.ตราด 14 สนง.ปจ.ตราด 27 สนง.ปจ.สตูล
28 สนง.ปจ.ตรัง
04 ศพม.สมทุ รปราการ 15 สนง.ปจ.ฉะเชงิ เทรา สนง.ปจ.ปตั ตานี
29 สนง.ปจ.นราธิวาส
05 ศพม.ชุมพร 16 สนง.ปจ.สมทุ รสาคร 30 สปม.สมทุ รสงคราม
31
06 ศพม.สงขลา 17 สนง.ปจ.สมุทรสงคราม
32
07 ศพม.ภูเกต็ 18 สนง.ปจ.เพชรบุรี

08 สปม.ระนอง 19 สนง.ปจ.ประจวบคีรีขันธ์
20 สนง.ปจ.นครศรธี รรมราช
09 ศพม.สตลู

10 สนง.ปจ.ชลบุรี 21 สนง.ปจ.กระบี่

11 สนง.ปจ.สมุทรปราการ 22 สนง.ปจ.พงั งา

DDDD (4 หลัก) หมายถึง เลขลาดับของหนังสือรับรองฯ ท่ีแต่ละหน่วยงานกาหนดต่อเน่ืองตามลาดับ
(เร่มิ ต้ังแต่ 0001–9999)

คูม่ อื ผู้ตรวจสอบประเมินมาตรฐานดา้ นสุขอนามยั ในเรือประมง 29

30 คมู่ อื ผู้ตรวจสอบประเมินมาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรือประมง 30

แบบ สร.3

Certification number……………...…... หนงั สือรับรองเลขที่ ..................

กรมประมง (Department of Fisheries)
หนงั สือรับรองมาตรฐานดา้ นสุขอนามยั ในเรือประมง (Certificate of Sanitary Fishing Vessel)

หนงั สอื รับรองฉบบั นีใ้ ห้แก่เรอื
ช่อื .....................................................................
ทะเบยี นเรือเลขท.ี่ .............................................
ชื่อเจ้าของเรือ ..............................................................................ท่ีอยูเ่ จา้ ของเรอื ..........................................................................................................................................
............................................................................................................................. ........................................................................................... ..................................................

เพื่อแสดงว่าเป็นเรอื ประมงที่ผา่ นมาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรือประมง
(This is to certify that fishing boat mentioned above is maintained under standard on sanitary fishing vessel)

(..................................................................)
ตาแหนง่ ...................................................................
วันที่ออกหนงั สอื รับรอง .......................................................
วันทีห่ มดอายุ ...............................................................

31
เคร่อื งหมำยหรอื สญั ลกั ษณท์ ี่ตดิ ไว้ท่ีเรอื ประมง

ขนาด สงู 4 นิว้ x ยาว 5 น้ิว

คมู่ อื ผูต้ รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสขุ อนามยั ในเรือประมง 31

ภาคผนวก

๑. ดา้ นโครงสรา้ งของเรอื ประมง ใหม้ ีลักษณะดังตอ่ ไปนี้
๑.๑ หอ้ งเกบ็ รักษาสตั วน์ ำ�้ ตอ้ งอยูใ่ นสภาพดี สะอาด มขี นาดเหมาะสมเพยี งพอ
ข้อสังเกต ผ่าน
- ห้องเก็บรักษาสัตวน์ �้ำอยู่ในสภาพดี สะอาด ใช้วัสดทุ แ่ี ข็งแรง ไมผ่ ุกรอ่ น
ข้อสงั เกต ไม่ผ่าน
- ผนังห้องเกบ็ รักษาสตั ว์น้ำ� ผุกร่อน ช�ำรุด มสี นิม ผนังหอ้ งดา้ นบนสกปรก
- ห้องเก็บรกั ษาสตั วน์ ้ำ� มีขนาดไม่เพียงพอ เชน่ มสี ตั ว์นำ้� กองอยู่นอกหอ้ งเกบ็
- พบเศษซากสัตวน์ �้ำทง้ิ ค้างในห้องเกบ็ รักษาสตั วน์ �้ำ

32 คู่มือผูต้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานด้านสขุ อนามยั ในเรือประมง

๑.๒ มโี ครงสร้างอยา่ งเหมาะสมโดยมีสว่ นทีเ่ ปน็ ซอกเป็นมุมนอ้ ยทสี่ ดุ เพ่อื ให้ง่ายตอ่ การรกั ษาความสะอาด
ข้อสงั เกต ผา่ น
- บริเวณพนื้ ที่ปฏบิ ตั งิ านไมม่ ีมมุ อับ ไมว่ างสิง่ ของทำ� ให้ยากต่อการทำ� ความสะอาด
ข้อสงั เกต ไมผ่ า่ น
- บริเวณพ้นื ทปี่ ฏบิ ตั งิ านมีมมุ อับ ยากต่อการท�ำความสะอาด และมีความสกปรก
๑.๓ พน้ื ทปี่ ฏบิ ตั งิ านและหอ้ งเกบ็ รกั ษาสตั วน์ ำ้� ออกแบบอยา่ งเหมาะสม ถกู สขุ ลกั ษณะ และไมก่ อ่ ใหเ้ กดิ การปนเปอ้ื น
โดยตอ้ งแยกจากส่วนทเ่ี ปน็ เครอื่ งยนต์ของเรือ และท่ีพกั อาศยั ของลกู เรืออยา่ งชัดเจน
ข้อสังเกต ผา่ น
- โครงสร้างเรอื การออกแบบมคี วามเหมาะสม แบ่งสัดสว่ นชัดเจน
ข้อสังเกต ไม่ผ่าน
- พืน้ ทปี่ ฏิบัตงิ านมีคราบน้ำ� มันปนเปื้อนจากเคร่ืองยนต์ หรอื เคร่ืองจักรช่วยท�ำการประมง
เชน่ เครอ่ื งกวา้ น รอกฯ ท่พี กั ลกู เรอื ไมส่ ะอาดหรอื ไม่ถูกสุขลักษณะ

คมู่ ือผตู้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรือประมง 33

๑.๔ มีพ้ืนทเี่ พยี งพอและเหมาะสมส�ำหรบั การรับวัตถุดิบ การคัดเลือก การขนถา่ ย และเกบ็ รกั ษาสตั ว์น�้ำ
กบั ท้ังสามารถเกบ็ อุปกรณ์ หรอื ภาชนะท่ใี ช้เก็บรกั ษาสตั วน์ ้ำ� เพอ่ื มใิ หส้ ตั วน์ ้�ำถูกเกบ็ อย่างทบั ถมกันหนาแนน่
ขอ้ สงั เกต ผ่าน
- มีพนื้ ท่รี ับวัตถดุ ิบ การคัดเลอื ก การขนถา่ ย และเก็บรักษาสตั วน์ ้�ำเพยี งพอและเหมาะสม
ขอ้ สงั เกต ไมผ่ า่ น
- สัตว์น�ำ้ และเคร่ืองมอื วางปะปนกัน หรอื ทับซอ้ นกนั ไม่เป็นระเบียบ
- การขนถา่ ยทีไ่ มถ่ ูกสขุ ลักษณะ เช่น การเหยียบบนสตั วน์ ำ้�

34 คมู่ ือผ้ตู รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรือประมง

๑.๕ พ้นื ท่ีผวิ ของบรเิ วณทีป่ ฏิบตั งิ าน และห้องเกบ็ รกั ษาสตั วน์ ำ�้ ท�ำจากวสั ดผุ ิวเรยี บทส่ี ามารถท�ำความสะอาดไดง้ ่าย
กรณีทาสีต้องดูแลไม่ให้สีหลดุ รอ่ น สีท่ใี ชต้ อ้ งคงทนและไม่เปน็ พิษ
ขอ้ สังเกต ผา่ น
- พ้ืนที่บรเิ วณปฏบิ ตั ิงานและหอ้ งเกบ็ รักษาสัตว์นำ้� มผี วิ เรยี บ เกลี้ยง ไม่มีเสี้ยน
- กรณีทาสี สไี ม่หลุดร่อน
ข้อสงั เกต ไม่ผา่ น
- พ้นื ทีบ่ ริเวณปฏบิ ัตงิ านและหอ้ งเก็บรักษาสตั ว์น�ำ้ ไม่เรียบ เป็นรอ่ ง ยาแนวหลุดร่อน ไมผ้ ุเปือ่ ย เป็นขุย
- หากเป็นพน้ื ผิวเหล็ก พบสนิมในเนือ้ เหลก็ ตะปหู รือสมอขนึ้ สนมิ
- กรณที าสี สีหลดุ ร่อน และปนเป้ือนลงในภาชนะบรรจสุ ตั วน์ �้ำ

คูม่ ือผ้ตู รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามัยในเรอื ประมง 35

๑.๖ พ้นื ที่ปฏิบตั งิ านและหอ้ งเกบ็ รักษาสัตว์น�้ำ ตอ้ งทำ� ความสะอาดทุกคร้งั หลงั การใชง้ านด้วยน�้ำสะอาด
และมีการควบคุม ปอ้ งกนั แมลงและสัตว์อ่นื ๆ
ข้อสังเกต ผา่ น
- พ้นื ที่ปฏบิ ตั งิ านและหอ้ งเก็บรักษาสตั ว์น�้ำ สะอาด ท�ำความสะอาดดว้ ยน้�ำสะอาด (นำ้� ปะปา)
- ไมพ่ บแมลงสาบ แมลงอืน่ ๆ หรือสัตว์เลย้ี งบนเรือประมง
ข้อสงั เกต ไมผ่ า่ น
- พืน้ ท่ปี ฏบิ ตั งิ านและห้องเกบ็ รกั ษาสัตว์น้ำ� ล้างดว้ ยน�้ำสกปรก
- พบสนุ ขั แมว อย่บู นเรอื และแมลงสาบ จิง้ จก หนู แมลง และสัตวอ์ น่ื ๆ ในเรือและหอ้ งเกบ็ รักษาสตั วน์ ้ำ�

36 คู่มอื ผูต้ รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสขุ อนามัยในเรือประมง

๑.๗ จัดพนื้ ที่บริเวณเฉพาะส�ำหรับเกบ็ ขยะ เศษอาหาร และเศษสัตวน์ ้ำ� ทเ่ี หลอื ใหเ้ ป็นสัดสว่ นแยกออกจาก
บริเวณพ้ืนท่ีปฏิบัติงาน
ขอ้ สงั เกต ผ่าน
- จัดพ้นื ท่ีท้งิ ขยะให้เป็นสัดสว่ น มีภาชนะเกบ็ ขยะ
- ไม่พบเศษอาหาร เศษสัตวน์ ำ้� ทเี่ หลอื บนพน้ื ที่ปฏิบัติงาน
ข้อสงั เกต ไมผ่ า่ น
- ไม่มถี งุ /ถังใส่ขยะที่ย่อยสลายยาก เชน่ ถุงพลาสติก ขวดแก้ว
- พบขยะ เช่น กน้ บุหร่ี ถุงพลาสตกิ กระป๋องและขวดเคร่ืองดม่ื ไม่อยใู่ นท่จี ดั เกบ็
- พบเศษอาหาร เช่น เศษขา้ ว เศษขนม เศษผกั ไม่อยู่ในที่จัดเก็บ
- พบเศษสัตว์น�ำ้ ทเ่ี หลอื บนพ้นื ทีป่ ฏิบตั งิ าน

คู่มือผู้ตรวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง 37

๒. ดา้ นวสั ดุ อุปกรณ์ และเครอ่ื งมือในเรือประมง ให้มีลักษณะดงั ตอ่ ไปนี้
๒.๑ วสั ดุ อปุ กรณแ์ ละเครอ่ื งมอื ท่ลี ้างทำ� ความสะอาดแลว้ ตอ้ งมีทเ่ี ก็บอย่างเหมาะสม สามารถป้องกันไม่ให้เกดิ
การปนเป้อื น โดยเฉพาะพ้ืนผิวท่ตี อ้ งสัมผสั กับสัตว์นำ้�
ข้อสงั เกต ผ่าน
- วัสดุ อปุ กรณ์และเครือ่ งมอื มีทเ่ี ก็บอยา่ งเหมาะสม มีสถานท่ีเกบ็ แบ่งส่วนชัดเจน
ข้อสังเกต ไม่ผ่าน
- อุปกรณท์ ่ีใชใ้ นการเกบ็ สัตว์น�ำ้ ใชร้ ่วมกับอปุ กรณท์ ใี่ ช้เพ่อื การอ่ืน เชน่ นำ� ตะกร้าใสส่ ตั วน์ ้�ำ
มาใส่ผักไว้รับประทาน
- เก็บอุปกรณ์ไม่เหมาะสมกับสถานที่ เชน่ รองเทา้ บูท๊ เกบ็ ในภาชนะบรรจุสัตว์นำ้�

38 ค่มู ือผตู้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรอื ประมง

๒.๒ วสั ดุ อุปกรณ์และเครือ่ งมือทกุ ชนิดทสี่ ัมผัสกับสัตวน์ �้ำตอ้ งท�ำจากวัสดุทม่ี ผี วิ เรียบ ไม่มีรอยแตก
ท�ำความสะอาดงา่ ย ไมด่ ูดซับน�ำ้ และไม่เป็นสนิม
ข้อสงั เกต ผา่ น
- อุปกรณแ์ ละเครอื่ งมอื ทกุ ชนิดท่ีสัมผัสกบั สัตวน์ �้ำอยู่ในสภาพสมบูรณ์ ไม่ช�ำรดุ
ไม่มรี อยแตกหักและไมม่ ีสนิม
ข้อสงั เกต ไมผ่ า่ น
- เครอื่ งมือและอปุ กรณ์ที่สมั ผัสกบั สตั ว์น�้ำช�ำรุด มรี อยแตกหัก เปน็ สนิม เชน่ กระบะ ตะกร้า
ลังโฟมถงั น้ำ� ถงั พลาสติก เคร่ืองโม่นำ้� แข็งในเรือ พลวั่ เหลก็ เปน็ ตน้
๒.๓ วสั ดุ อปุ กรณแ์ ละเครอ่ื งมอื ทกุ ชนดิ ตอ้ งออกแบบใหเ้ หมาะสมกบั การใชง้ านและสะดวกในการรกั ษาความสะอาด
ข้อสังเกต ผา่ น

- ใช้เครอ่ื งมือท่ีเหมาะสมกับการปฏบิ ตั ิงาน
- ท�ำความสะอาดได้งา่ ย
ขอ้ สังเกต ไม่ผ่าน
- ใชว้ สั ดุ อปุ กรณ์ และเครอ่ื งมอื ผดิ ประเภท เชน่ ใชพ้ ลวั่ ตกนำ�้ แขง็ ไปตักปลา

คู่มือผตู้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานด้านสขุ อนามยั ในเรอื ประมง 39

๒.๔ วัสดุ อปุ กรณ์และเครือ่ งมอื ทกุ ชนิดตอ้ งล้างท�ำความสะอาดทกุ ครง้ั หลังการใชง้ านดว้ ยน�้ำสะอาด (น�ำ้ ประปา)
ขอ้ สังเกต ผา่ น
- อุปกรณ์และเครอ่ื งมอื สะอาดพรอ้ มใชง้ าน
ข้อสงั เกต ไม่ผา่ น

- ใช้น�้ำไมส่ ะอาดลา้ งท�ำสะอาดอุปกรณแ์ ละเคร่อื งมือ
- พบเศษสตั วน์ ำ�้ ในกองอวนหลงั ทำ� ความสะอาดเรือ
- อปุ กรณไ์ ม่ได้ลา้ งทำ� ความสะอาดมีการหมักหมมของคราบสกปรก
๒.๕ ภาชนะทบี่ รรจุสัตว์น้�ำมีสภาพแข็งแรง น้ำ� หนกั เบา และสามารถรับน้ำ� หนักไดใ้ นกรณีท่ีตอ้ งวาง
ภาชนะซ้อนกนั เพอ่ื ป้องกนั ไม่ให้ภาชนะกดทบั สตั ว์น�้ำ
ขอ้ สงั เกต ผ่าน
- ภาชนะบรรจสุ ัตวน์ ้�ำแขง็ แรง และไมว่ างภาชนะใหก้ ดทับสตั ว์น้ำ�
ข้อสงั เกต ไม่ผา่ น
- ภาชนะบรรจสุ ตั ว์นำ้� ไมแ่ ข็งแรง พลาสตกิ เปราะ แตกหัก อยู่ในสภาพทีไ่ มเ่ หมาะกับการใชง้ าน
และวางภาชนะกดทับให้สตั ว์น�้ำไดร้ บั ความเสียหาย

40 คู่มอื ผ้ตู รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรือประมง

๒.๖ ภาชนะท่ีบรรจุสตั ว์น้ำ� ควรมีรูหรอื ชอ่ งระบายน้�ำได้ดีเช่น ภาชนะพลาสติก
ข้อสังเกต ผ่าน
- ในกรณีดองแห้งภาชนะตอ้ งระบายน�ำ้ ได้ดี
- ในกรณีดองเปยี ก ภาชนะตอ้ งไมช่ ำ� รดุ โดยสามารถใชภ้ าชนะท่ไี มม่ รี ไู ด้ เชน่ ถงั เขียว 80 ลิตร
ข้อสงั เกต ไมผ่ ่าน
- ในกรณดี องแหง้ ภาชนะไมม่ ีรูระบายน้ำ�
- ในกรณีดองเปียก ภาชนะท่ีมสี ตั วน์ �้ำอย่ชู ำ� รุด

คมู่ ือผู้ตรวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง 41

๓. ด้านบุคลากรประจ�ำเรอื ให้มลี กั ษณะดงั ต่อไปน้ี
๓.๑ บคุ ลากรที่ปฏบิ ตั งิ านในเรือตอ้ งมสี ุขภาพดี ไมเ่ ปน็ โรคตดิ ต่อรา้ ยแรง ไม่เป็นพาหะของโรคทางเดินอาหาร
และไมม่ แี ผลเปิดหรือแผลติดเชื้อ
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- ไม่มบี คุ ลากรประจ�ำเรือมสี ุขภาพไม่แขง็ แรง
- มีใบตรวจสขุ ภาพของกระทรวงแรงงาน
- ใบรบั รองแพทย์ (คนไทย) มีอายไุ ม่เกนิ ๑ ปี
ข้อสังเกต ไมผ่ า่ น
- ไม่มใี บตรวจสุขภาพของกระทรวงแรงงานสำ� หรบั คนตา่ งชาติ
- ไมม่ ีใบรับรองแพทย์ (คนไทย)
- มีแผลเปิดแผลตดิ เชื้อ
- มอี าการไอ จาม มนี �้ำมกู ตาแฉะ หนอง ฝี หรือแสดงอาการที่บง่ บอกการเปน็ โรค
๓.๒ ผ่านการฝึกอบรมเรอ่ื งสุขอนามยั ท่คี วรปฏบิ ตั ิในเรือประมง
ข้อสังเกต ผ่าน
- ผคู้ วบคุมเรอื ไดร้ บั การอบรมเรือ่ งสุขอนามัยจากหนว่ ยงานของรฐั หรือสขุ อนามัยในเรอื ประมง
ขอ้ สังเกต ไมผ่ า่ น
- ผคู้ วบคมุ เรอื ไม่ผา่ นการอบรมหรอื ไม่มปี ระวัตผิ ่านการอบรม
๓.๓ ลา้ งมือใหส้ ะอาดทง้ั ก่อนและหลังการปฏิบัตงิ านทกุ คร้งั รวมทงั้ ในระหว่างการปฏบิ ัติงานตามความเหมาะสม
และทุกครงั้ หลงั การใชส้ ุขา
ข้อสงั เกต ผา่ น
- จากการสอบถามพบวา่ ล้างมือหลังใช้สขุ า
ข้อสังเกต ไมผ่ า่ น
-

42 คู่มอื ผ้ตู รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรือประมง

3.4 เส้ือผา้ ท่ใี สท่ ำ� งานต้องสะอาด และเหมาะสมกบั การปฏิบตั งิ าน
ขอ้ สังเกต ผ่าน

- ใสเ่ ส้อื ผ้าสะอาด และสวมรองเท้าป้องกันเทา้ ไม่ให้สัมผัสกับสัตวน์ ำ้� โดยตรง
ข้อสงั เกต ไม่ผา่ น

- ไมใ่ สเ่ ส้อื กางเกง หรือไมส่ วมรองเทา้ ป้องกันเท้าไมใ่ หส้ ัมผัสกับสตั วน์ ้�ำโดยตรง
3.5 ไม่รบั ประทานอาหารหรือสูบบุหรไี่ ม่ไอหรือจามใส่สตั วน์ ำ�้ ขณะปฏิบัตงิ าน
ข้อสงั เกต ผา่ น
- ไมส่ ูบบหุ ร่ีในพื้นที่ปฏิบตั ิงาน ไมไ่ อหรอื จามใสส่ ัตว์น�้ำ
ขอ้ สงั เกต ไม่ผา่ น
- พบวา่ มีบุคลากรทานอาหาร กนิ หมาก ถม่ น้�ำลาย หรือสูบบหุ ร่ขี ณะปฏบิ ตั งิ าน

คู่มอื ผูต้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรอื ประมง 43

4. ดา้ นน้ำ� จดื ทใี่ ช้ในเรือ และน้�ำแขง็ ส�ำหรบั เก็บรักษาสตั ว์น้�ำ ใหม้ ีลักษณะดังตอ่ ไปนี้
4.1 น้ำ� จืด และนำ้� แข็งท่ีใช้ส�ำหรบั เก็บรักษาสตั ว์น�ำ้ ต้องท�ำจากน�้ำทีส่ ะอาด และเพยี งพอกบั การใช้งาน
ขอ้ สังเกต ผา่ น
- ใช้น้ำ� แขง็ ที่ไดม้ าตรฐาน GMP หรือ อย. และน้ำ� แข็ง น้�ำอุปโภคบรโิ ภค มปี รมิ าณเพียงพอ
- ใช้น้ำ� อุปโภคบรโิ ภค ทีส่ ะอาด ไมม่ ีสี ไม่มีกลนิ่
ข้อสังเกต ไมผ่ ่าน
- นำ้� แข็งไมม่ ใี บรับรองมาตรฐาน GMP หรือ อย.
- นำ้� แขง็ ข่นุ มตี ะกอน มคี ราบสกปรก
- น้�ำอุปโภคบรโิ ภค ไม่สะอาด มีสี มกี ลิ่น
- นำ้� แข็ง นำ้� อุปโภคบรโิ ภค มีปรมิ าณไม่เพียงพอ

44 คู่มอื ผตู้ รวจสอบประเมินมาตรฐานดา้ นสุขอนามยั ในเรือประมง

4.2 สถานที่เก็บ และภาชนะที่บรรจุน้�ำจืด และน�้ำแข็งต้องอยูใ่ นสภาพดี สะอาด ถูกสุขลกั ษณะ ทำ� ด้วยวัสดุปลอด
สนิมและทำ� ความสะอาดไดง้ า่ ย
ขอ้ สงั เกต ผา่ น
- สถานที่เก็บและภาชนะทบ่ี รรจนุ ้�ำจืด และนำ�้ แขง็ ตอ้ งอยใู่ นสภาพดี ไม่มีสนมิ
ข้อสังเกต ไมผ่ ่าน
- สถานที่เก็บและภาชนะทบ่ี รรจุน้ำ� จืด และนำ้� แขง็ มีคราบสกปรกเป็นสนิม
4.3 มีการลำ� เลยี ง ขนถ่ายนำ�้ จดื และน้ำ� แข็งอยา่ งถูกสุขลกั ษณะ นำ�้ แขง็ ลงเรือ
ขอ้ สังเกต ผ่าน
- เครอ่ื งโม่ ภาชนะขนถ่ายและรางขนสง่ นำ้� แข็งและน้ำ� จืด ไมเ่ ป็นสนมิ
ขอ้ สงั เกต ไมผ่ า่ น
- เครื่องโม่ ภาชนะขนถ่ายและรางขนสง่ นำ้� แข็งและนำ้� จืด เป็นสนิม
- น้�ำแขง็ วางกองอยูบ่ นพน้ื กอ่ นลงเรอื

คู่มือผ้ตู รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสขุ อนามยั ในเรือประมง 45

4.4 ภาชนะทีบ่ รรจนุ �้ำจดื และน้�ำแขง็ ต้องมีฝาปิดมิดชดิ
ข้อสงั เกต ผ่าน
- มีฝาปิดมิดชิด
ข้อสังเกต ไมผ่ ่าน
- ไมม่ ีฝาปิด หรือฝาปดิ ช�ำรุด

46 คู่มอื ผู้ตรวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรอื ประมง

5. ดา้ นการเกบ็ รักษาสัตว์น้ำ� ใหม้ ีลกั ษณะดังต่อไปน้ี
5.1 น�้ำยาทำ� ความสะอาด น้�ำยาฆา่ เช้ือ และยาฆ่าแมลง ต้องเกบ็ แยกในสถานทีท่ เ่ี ป็นสดั ส่วน ถกู สขุ ลักษณะ
และควบคุมไมใ่ ห้มโี อกาสปนเป้ือนในสัตวน์ ำ้� ได้
ขอ้ สงั เกต ผ่าน
- มีพืน้ ทีจ่ ดั เก็บสารเคมี เช่น ผงซักฟอก น้�ำยาลา้ งจาน ยาฆา่ แมลง สี ทีเ่ ป็นสัดสว่ น
ไม่มีโอกาสปนเปื้อนกับสัตว์น�ำ้
ขอ้ สังเกต ไมผ่ ่าน
- ไมม่ ีพ้นื ท่ีจดั เก็บสารเคมี เช่น ผงซกั ฟอก นำ้� ยาลา้ งจาน ยาฆา่ แมลง สี ที่เปน็ สัดส่วน
มีโอกาสปนเป้อื นกับสตั ว์น�้ำ

คมู่ ือผตู้ รวจสอบประเมินมาตรฐานด้านสุขอนามัยในเรอื ประมง 47

5.2 เก็บ บรรจุสัตว์นำ�้ ในภาชนะบรรจุทแ่ี ข็งแรง สะอาด และไม่ซอ้ นทับจนทำ� ให้สตั ว์น�้ำเสยี หาย
ข้อสังเกต ผ่าน
- ภาชนะบรรจุสตั ว์นำ้� แตล่ ะอันมีขอบรองรับไมใ่ ห้สัตว์น�้ำกดทบั กัน
ขอ้ สังเกต ไมผ่ ่าน
- ภาชนะบรรจสุ ัตว์น�้ำไม่แขง็ แรง ในขณะขนถ่ายพบว่าใช้ภาชนะทีแ่ ตกหกั
อยู่ในสภาพท่ไี มเ่ หมาะกับการใชง้ าน ทำ� ใหส้ ตั ว์น�ำ้ เปน็ รอย มตี �ำหนิ
5.3 เก็บรกั ษาสตั วน์ ำ้� หลังจากการจับด้วยวิธกี ารทีเ่ หมาะสมโดยเรว็ ที่สดุ หากเปน็ การแช่เย็นหรอื แช่แขง็
ต้องรกั ษาอุณหภูมขิ องสตั วน์ ำ�้ ใหไ้ ดค้ วามเยน็ ท่เี หมาะสมอยา่ งสม�่ำเสมอ
ขอ้ สังเกต ผา่ น
- มนี ำ้� แข็งเพียงพอในหอ้ งเกบ็ สัตว์นำ้� ภาชนะ ถัง หรือกระบะทมี่ สี ตั วน์ ำ�้
- สตั ว์นำ�้ มีความสด
ขอ้ สงั เกต ไมผ่ า่ น
- มนี ้ำ� แขง็ ไมเ่ พียงพอในห้องเก็บสตั วน์ �้ำ ภาชนะ ถงั หรอื กระบะทม่ี ีสัตว์น้ำ�
- สตั ว์นำ้� ไม่สด

48 คู่มอื ผตู้ รวจสอบประเมนิ มาตรฐานดา้ นสุขอนามัยในเรอื ประมง