NEO TREND REPORT 2021-2022_NEO ACADEMY

NEO TREND
REPORT

Digital Business
& Digital Health Trends

NEO TREND REPORT
2021-2022

PACE IS THE
NEXT STRENGTH.
HEALTH IS THE
NEW WEALTH.

วกิ ฤตเดมิ ยงั ไมจ่ ากไป แต่พ�ืนท�ีสําหรับโอกาสใหม่ยงั มเี สมอ

เศรษฐกจิ ทว�ั โลกคอ่ ย ๆ ฟ�น� ตวั อยา่ งเชอ�ื งชา้ วคั ซนี ทมี� คี ณุ ภาพยงั กระจายไดไ้ มถ่ งึ 50%
ของคนทั�งโลก แต่กลับต้องเผชิญหน้ากับไวรัสสายพันธ์ุใหม่เพ�ิมข�ึนเร�ือย ๆ ความน่ากังวล
เกยี� วกบั ผลกระทบจากภมู อิ าการเปลย�ี นแปลงใกลต้ วั เขา้ มาทกุ ทีบวกกบั ความเหนอื� ยลา้ จาก
การใชเ้ รง่ สปด� ตามจงั หวะหมนุ ของโลกออนไลน์อาจทําใหห้ ลายคนเซอื� งซมึ กบั การมาถงึ ของ
ป�ใหม่ทีอ� ะไร ๆ กด็ จู ะไมต่ ่างจากสิ�งทีเ� กิดข�ึนเมื�อ 2 ป�ทีผ� ่านมา

แตเ่ ราไมอ่ ยากให้คุณหมดหวงั เพราะท่ามกลางวิกฤตมีโอกาสใหม่ ๆ เกิดขน�ึ อย่เู สมอ
WGSN บรษิ ทั คาดการณแ์ นวโนม้ ผบู้ รโิ ภคระดบั โลกกลา่ วไวว้ า่ ในป� 2022 โลกจะเขา้ สทู่ ศวรรษ
แห่งการเช�ือมต่ออย่างสมบูรณ์ ผู้บริโภคเปล�ียนแปลงพฤติกรรมอย่างรวดเร็ว มีผู้ใช้งาน
ในโลกดิจิทัลหน้าใหม่เพิ�มขึ�นเรื�อย ๆ ทั�งที�อายุมากข�ึนและน้อยลง ผู้คนจะใช้ชีวิตกลมกลืน
เป�นส่วนหนึ�งกับเทคโนโลยีมากข�ึนไปอีก อตั ราการเขา้ ถึงอินเทอรเ์ นต็ ของคนทว�ั โลกจะเพิ�ม
เป�น 75% ดว้ ยเทคโนโลยี 5G ที�จะทาํ ให้ Internet of Things ไดแ้ สดงศักยภาพอยา่ งเข้มขน้
ยิง� กวา่ ที�เคย

NEO TREND REPORT 2022 ตลอดทั�งเล่มนี�ได้รวบรวมความคิดเห็น การประมวล
ผลข้อมูลจากหลากหลายผู้เช�ียวชาญท�ัวโลก ท�ีจะช่วยทําให้มองเห็นโอกาสที�ยังไปได้ต่อ
ไม่ร้จู บ ซึ�งไมว่ า่ คุณจะเป�นใครก็ไมค่ วรมองข้าม

สาส์นจากผู้อํานวยการ ผศ. ดร.ธนพล วีราสา
NEO ACADEMY
ประธานหลกั สตู รไทย
และผอู้ ำนวยการโครงการ NEO ACADEMY

วทิ ยาลยั การจดั การ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

อย่างท�ีทุกท่านทราบดีว่าโลกเทคโนโลยีโลกธุรกิจ และโลกการศึกษา น�ันเปลี�ยนแปลง
ไปมากอย่างรวดเร็ว ผมหวังเป�นอย่างยิ�งว่ารายงาน NEO REPORT ส่งท้ายป� 2021
ต้อนรับ 2022 เล่มแรกของเราเล่มน�ี จะเป�นคู่มือช่วยให้ทุกท่านเห็นภาพการเปลี�ยนแปลง
ของ 2 Landscapes หลักของธุรกิจได้แก่ ธุรกิจดิจิทัล และธุรกิจสุขภาพ เพ�ือให้ทุกท่าน
เตรยี มตวั ปรบั ตวั พรอ้ มสรา้ งโอกาสใหม่ ๆ ในอนาคตทน�ี า่ ตน�ื เตน้ และทา้ ทาย ขอใหท้ กุ ทา่ น
ประสบความสําเร็จดังใจหวัง

02

Table of content 2
4
เก�ียวกบั NEO Academy
New world, new education, new opportunity 5
6
Digital Business Trends 2022 7
Hyper-Automation 8
Software-As-A-Service 9
Total Experience
Cloud-Based Solutions 27
29
Digital Health Trends 2022 30
Robotic Process Automation (RPA) 31
Predictive Analytics 32
Internet of Medical Things (IoMT)
Video Game Treatment 43
44
คณะผจู้ ดั ทาํ
บรรณานกุ รม

03

NEO Academy

โลกใหม่ โอกาสใหม่ การศึกษาใหม่

หลกั สูตรระยะส�ัน (Short Course Program Certificate) โดยวิทยาลยั การจัดการ มหาวทิ ยาลยั
มหิดล รวบรวมองค์ความรู้สําคัญในการบริหารธุรกิจโดยคณาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิและผู้
เช�ียวชาญจากภาคธุรกิจตัวจริง อัปเดตความรู้ท�ีทันสมัยให้ผู้ประกอบการ นักบริหารนําไปใช้
สร้างโอกาสใหม่ทางธุรกิจที�สอดคล้องกับเศรษฐกิจใหม่ท�ีเกิดขึ�นในป�จจุบันได้ทันที ผ่านกระบวน
การเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended Learning Process) เพ�ือมองหาโอกาสใหม่ เสนอ
ไอเดยี ทไ�ี ม่ซ�ําเดมิ สรา้ งสัมพันธ์ระหวา่ งบุคคลและธรุ กิจ สัมผสั ประสบการณ์ตรง และแลกเปลย�ี น
ต่อยอดความคดิ ร่วมกนั ไดค้ รบทกุ มติ ิ
เพราะเมอ�ื โลกเปลย�ี นแปลง โอกาสเปลี�ยนไป การศึกษาหาความรู้เพ�ิมเตมิ จึงสําคญั อยา่ งยิง�
ตอ่ การเปล�ียนผ่านธรุ กจิ สู่ความเป�นดิจทิ ลั

04

DIGITAL
BUSINESS
TREND

2022

05

Hyper-Automation
อัตโนมัติอย่างยิ�งยวด

หลายป�ท�ีผา่ นมาเราเริ�มรจู้ กั คุน้ เคยกับ Automation ท�งั ในระดับอตุ สาหกรรมและระดบั ครวั
เรือน ด้วยความสามารถท�ีชว่ ยให้ส�ิงต่าง ๆ ดําเนินไปไดโ้ ดยอัตโนมัติ แต่มักจะเป�นกระบวนการ
ทท�ี ําส�ิงใดส�ิงหนง�ึ เพียงอยา่ งเดยี วเมอื� เวลาผา่ นไปเทคโนโลยยี ง�ิ ล�ําขน�ึ เร�ือย ๆ จึงเกิดคําใหม่
ท�ีนิยามความล�ําไปอีกข�ัน น�ันก็คือ Hyper-Automation ซ�งึ Gartner นยิ ามวา่ หมายถึง
แนวทางธุรกิจที�องค์กรใช้กับข�ันตอนทางธุรกิจให้ดําเนินไปโดยอัตโนมัติเท่าท�ีจะเป�นไปได้
โดยเปน� การทาํ งานรว่ มกนั ระหวา่ งเทคโนโลยี อปุ กรณ์ แพลตฟอรม์ ตา่ ง ๆ สอดประสานกนั

ในป� 2022 Hyper-Automation จึงจะเข้ามาเป�นแนวทางธุรกิจที�กําหนดทิศทาง
ให้ธุรกิจทั�งหลายต้องเรียนรู้ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีใหม่ ๆ ไปพร้อมกับเข้าใจ
ภาพรวมของระบบการทํางานท�ีเป�นอยู่ในป�จจุบันว่ามีจุดใดสามารถนําเทคโนโลยี
มาเตมิ เข้าไปได้ หรอื ทดแทนงานทไ�ี ม่จาํ เป�นตอ้ งใช้มนษุ ยไ์ ด้ การจดั การกระบวนการ
ทางธรุ กจิ (Business Process Management: BPM) จึงเป�นหน�ึงในองค์ประกอบ
สําคัญท�ีจะทําให้ Hyper-Automation เข้าไปเป�นส่วนหน�ึงของแต่ละธุรกิจจซ�ึง
มีรปู แบบแตกตา่ งกันได้อย่างลงตัว

https://techsauce.co/en/pr-news/gartner-identifies-the-top-strategic-technology-trends-for-2022

06

“CIO จํานวนมากขึ�นเรื�อย ๆ ที�หันมาให้ความสนใจการนําระบบอัตโนมัติมารับมือกับงานน่าเบื�อแต่
จําเป�นต้องทํา เพื�อมอบเวลาให้พนักงานได้ไปโฟกัสกับงานท�ีมีคุณค่ามากข�ึน”Ted Dinsmore
ประธาน บริษัท SphereGen Technologies กล่าวถึงสิ�งท�ีเขาได้พบเห็นจากการทํางานร่วมกับ
Chief Information Officer หรือ CIO กว่า 28 องคก์ รทีต� ้องการนาํ ป�ญญาประดษิ ฐม์ าใช้ในการปรบั
เปลี�ยนธุรกิจในช่วงเวลาแห่งการลาออกคร�ังใหญ่(The Great Resignation) หลังจากวิกฤต
โควิด 19 เรม�ิ คล�คี ลาย

Software-As-A-Service
ผลติ ภณั ฑค์ อื บรกิ าร

International Data Corporation หรอื IDC คาดการณไ์ วใ้ น
รายงาน IDC FutureScape ว่า ในป� 2022 กวา่ 40% ของบริษัท
เทคโนโลยีขนาดใหญ่ท�ัวโลก จะใช้งบประมาณไปกบั การปรับ
เปล�ียนไปสู่การเป�นผู้ให้บริการด้านซอฟต์แวร์ไม่ว่าจะเป�นด้าน
ความปลอดภยั ทางเทคโนโลยีการใหบ้ รกิ ารพื�นทจี� ดั เกบ็ ขอ้ มลู
บรกิ ารพื�นทเ�ี สมือนสําหรบั การทาํ งานและการเช�อื มต่อส�ือสาร

เนอื� งจากพฤตกิ รรมการทาํ งานทเี� ปลย�ี นไปในระหวา่ งการระบาด
ของโควิด 19 ทําให้องค์กรท�ัวโลกปรับระบบการทํางานข�ึนไป
ไว้บน Cloud มากขึน� เพ�ือลดขอ้ จํากัดทางกายภาพ จงึ นบั เป�น
โอกาสครั�งสําคัญท�ีธุรกิจต่าง ๆ จะเร่งพัฒนาระบบท�ีรองรับ
การบริการด้านซอฟต์แวร์จากต้นทุนเดิมที�มี หรือขยับขยาย
ไปยังพรมแดนธุรกิจใหม่ท�ีตอบโจทย์ความต้องการด้าน
ซอฟต์แวร์ท�ีจะมาช่วยแก้ป�ญหาในการทาํ งานและการใช้ชีวิต
ประจาํ วนั ได้

07

Total Experience

ประสบการณ์ครบวงจร

ประสบการณ์ในการใช้บริการที�ผู้บริโภคมองหาในป�จจุบันนั�น
มมี ิตทิ ีห� ลากหลายกว่าประสบการณข์ องผใู้ ชบ้ รกิ ารเอง แตใ่ ห้
ความสําคัญไปถงึ ความเป�นอยู่ของพนักงานผ้ใู หบ้ ริการ และ
หลากหลายประสบการณท์ ีเ� กิดขึ�นในทกุ TouchPoint จึงไม่
นา่ แปลกใจที� Gartner จะเสนอคาํ วา่ Total experience
(TX) ขึ�นมาเป�นเทรนด์สําหรับป� 2022 โดยนิยามว่าเป�น
การประกอบกนั ของประสบการณข์ องผใู้ ชง้ าน(UserExperience:UX)
ประสบการณข์ องลกู คา้ (CustomerExperience:CX) ประสบการณ์
ผสมผสาน (Multi-Experience: MX) และประสบการณ์ของ
พนักงาน Employee Experience (EX) ซ�ึงล้วนแตเ่ ก�ียวข้อง
สัมพันธ์กันอยู่ตลอด การจะพัฒนาให้ส�ิงใดส�ิงหนึ�งดีขึ�น
สิ�งอืน� ๆ ก็ต้องพัฒนาไปพรอ้ มกนั

เป�าหมายของ TX น�ันคือ การขยายขอบเขต
ประสบการณ์ของลูกค้าไปพร้อมกับปรับปรุงธุรกิจ
ตลอดทั�งกระบวนการด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ�งเมื�อ
ธุ ร กิ จ จํ า น ว น ม า ก ป รั บ เ ป ล�ี ย น ม า เ ป� น ก า ร ใ ห้ บ ริ ก า ร
มากข�ึน รูปแบบการซื�อมาขายไปลดน้อยลง การสร้าง
ประสบการณ์จึงย�ิงทวีความสําคัญตามไปด้วย

Zain Jaffer ผู้กอ่ ตัง� และ CEO ของ Zain Ventures ใน
สหรฐั ฯ เชอื� มั�นว่า TX จะเป�นป�จจัยสําคัญท�ีทาํ ให้องค์กรต่าง ๆ
ประสบความสําเรจ็ หลงั จากวิกฤตโควดิ 19 ผ่านพ้นไป “TX คือ
ตวั ชวี� ัดสําคญั ทีจ� ะทาํ ให้คคู่ า้ พนักงาน และผู้ใช้บริการตัดสินใจ
เลอื กองค์กรของคุณ”

08

Cloud-Based Solutions
แกป้ ญ� หาบนคลาวด์

Cloud Computing คอื บริการประมวลผลและจดั เก็บข้อมลู
ออนไลน์รองรบั การขยายตวั ไดอ้ ยา่ งรวดเรว็ มที ง�ั ในรปู แบบของ
ซอฟต์แวร์ แพลตฟอรม์ และโครงสรา้ งพื�นฐานสําหรับการ
ทาํ งาน ชอ�ื ทเ�ี ราคนุ้ หกู นั มตี ง�ั แต่ Amazon Web Service (AWS),
Microsoft Azure, Google Cloud Platform, IBM Cloud
Services, Adobe Creative Cloud, Salesforce, Dropbox
และอกี มากมายทเ�ี กดิ ขนึ� อยา่ งตอ่ เนอื� งเพื�อรองรบั รายละเอยี ด
ของแตล่ ะธรุ กจิ ทมี� คี วามตอ้ งการฟง� กช์ นั การใชง้ านทไี� มเ่ หมอื น
กัน UK Tech News เน้นย�ําว่าในป� 2022 การทํางานผ่าน
คลาวด์หรอื การเกบ็ ขอ้ มลู ไวบ้ นคลาวด์กําลงั จะกลายเปน�
เร�ืองปกติธรรมดาของการทําธุรกิจ ไม่ว่าจะเป�นธุรกิจ
ขนาดใหญ่ระดับโลก หรือธุรกิจขนาดเล็กที�มีพนักงาน
เพียงไม่กี�คน ก็สามารถใช้คลาวด์เพื�อดึงศักยภาพการ
ทํางานออกมาได้อย่างเต็มที�ไม่แพ้กัน
ดว้ ยวัฒนธรรมการทํางานแบบ Data-Driven ต้องอาศัย
การจัดเก็บข้อมูลอย่างเป�นระบบ จะวิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลัง
พยากรณอ์ นาคตล่วงหน้าก็ล้วนแตต่ อ้ งใช้ขอ้ มลู ทง�ั สิ�น ระบบ
คลาวด์เข้ามาแก้ป�ญหาเดมิ ๆ ใหห้ ลายองค์กรไดอ้ ยา่ งเห็นผล
ไม่ว่าจะเป�นการขยับขยายธุรกิจ การลดค่าเช่าสํานักงาน ลด
ค่าบํารุงรักษาอุปกรณ์ ลดค่าใช้จ่าย ลดเวลาในการถ่ายโอน
ข้อมลู มหาศาลได้อยา่ งเหน็ ผล

09

Digital Transformation

เส้นทางเปลยี� นผ่าน
จากธรุ กจิ ดง�ั เดมิ สู่ธุรกจิ ดจิ ิทลั

ใคร ๆ ก็พูดกนั วา่ ธรุ กิจทั�งน้อยใหญ่ต้องรบี สร้างการเปลีย� น
ผา่ นสู่ดิจทิ ัล (Digital Transformation) กอ่ นทจ�ี ะสายเกนิ ไป
นี�คือแนวคดิ ทม�ี ีการพูดถงึ ตัง� แต่ราว 30 ป�กอ่ น ท�ีคอมพิวเตอร์
เริม� เข้ามามีบทบาทในการทาํ งานของมนษุ ย์ แตใ่ นชว่ ง 3-5 ป�ที�
ผา่ นมามกี ารพูดถงึ อยา่ งแพรห่ ลายมากขนึ� เนอ�ื งจากความพรอ้ ม
ของเทคโนโลยีที�พอเหมาะพอดี เกิด Digital Disruption ซ�ึง
หมายถึงการเปลี�ยนแปลงอย่างรุนแรงที�เกิดข�ึนจากเทค
โนโลยีดิจทิ ลั ส่งผลต่อรูปแบบของการทําธรุ กจิ โมเดลธุรกจิ
พฤติกรรมของลูกค้า ความต้องการของลูกค้า และส�ิงท�ีลูก
คา้ ให้คณุ ค่า รวมถึงกระทบต่อภาคอุตสาหกรรม
ผบู้ รหิ ารหรอื นกั ธรุ กจิ ทกุ คนจาํ เปน� ตอ้ งทาํ ความเขา้ ใจปรบั ตวั
ปรับเปลี�ยนวิธีการทํางานให้สอดคล้องกับกระแสคลื�นลมครั�ง
น�ใี หท้ ันเวลา แตก่ อ่ นทจ�ี ะเปลี�ยนผา่ น เราจาํ เป�นต้องเข้าใจการ
เปลี�ยนแปลงเสียกอ่ น

10

เส้นทางสู่การเปลี�ยนผ่าน
การเปลี�ยนผ่านสู่ดิจิทัล ไม่ใช่เพียงการสร้างเว็บไซต์ ซ�ือเคร�ืองจักรสุดทันสมัย หรือแปลงข้อมูลของ
บริษัทให้เป�นไฟล์ดิจิทัล แต่หัวใจสําคัญก็คือ การคิดอย่างเป�นดิจิทัล มองกระบวนการตั�งแต่ต้นน�ําถึง
ปลายน�ําอย่างเป�นระบบ และความพร้อมที�จะเปล�ียนแปลงได้อย่างยืดหยุ่น ดังที� Michael Porter
ศาสตราจารยผ์ ู้เชย�ี วชาญดา้ นทฤษฎที างเศรษฐกิจ กลยุทธธ์ ุรกจิ แห่ง Harvard Business School ได้
อธิบายไว้ว่า “การเปลี�ยนผ่านสู่ดิจิทัล คือ กลยุทธ์ที�จะนําพาธุรกิจเข้าไปเป�นส่วนหนึ�งของเศรษฐกิจ
ดิจิทัล” ซ�ึงแน่นอนว่าไม่ได้เป�นภาระหน้าที�ของฝ�ายไอที แต่เป�นภารกิจอันย�ิงใหญ่ที�เจ้าของกิจการและ
พนกั งานทกุ คนต้องรว่ มดว้ ยชว่ ยกันเรียนรู้ และลงมอื ทําไปด้วยกัน

เรม�ิ ตน้ จากการทบทวนคณุ คา่ ของธรุ กจิ เดมิ วา่ จะขยบั ไปสู่การขบั เคลอื� นแบบดจิ ทิ ลั ไดอ้ ยา่ งไรบา้ ง ทดลอง
โมเดลงา่ ย ๆ เพื�อทดสอบสมมตฐิ านแล้วจงึ คอ่ ย ๆ ขยับขยายใหใ้ หญ่ขน�ึ ตามมาดว้ ยการสื�อสารกับคนใน
องคก์ รทกุ ฝา� ย ใหป้ รบั วธิ คี ดิ เรยี นรแู้ นวคดิ ใหม่ เรยี นรวู้ ธิ กี ารใหมใ่ นการทาํ งานเดมิ ใหม้ ปี ระสิทธภิ าพมาก
ย�ิงขึ�น โดยไม่ลืมสร้างรับฟง� ความคิดเห็น สานความสัมพันธ์ ทําความเข้าใจความต้องการของลูกค้า
ให้ได้มากที�สุด หม�ันกลับมาทบทวน เพื�อค้นหาโมเดลธุรกิจที�ตอบโจทย์ความเป�นไปของบริบททาง
เศรษฐกจิ และสังคมอนั มวี ิธีคิดแบบดจิ ิทัลเป�นพื�นฐาน

Insight to Transformation 1

Center of excellence
Protoype first application

Scalling up innovations

Business Application 2 Power Workforce
Modern workplace training
Staff & customer Enable devOps
engogment
3
4
Analytics

Business Intelligence
BitData
Modern date warehouse

Digital Innovation 5

Virtual Agent

AI / IOT / ML / Bots

6 Transformation Enablement
Post-production support
Application Insights
Optimization Tuning

11

รู้รอบกอ่ นลงมอื

ศาสตร์เก�ียวกับการเปลี�ยนผ่านไปสู่ดิจิทัลนั�นมีหลากหลายรูปแบบ หลายวิธีการแต่ท�ีจะขาดไปไม่ได้
สําหรับทกุ ธรุ กิจกค็ ือ องคค์ วามร้พู �ืนฐานเหลา่ นี�

1. การสรา้ งองค์กรทีข� บั เคลอื� นดว้ ยข้อมลู (Build Data-Driven Culture)

ในแตล่ ะวนั มนษุ ยส์ รา้ งขอ้ มลู ดจิ ทิ ลั ขนึ� มามากมายมหาศาลการเลอื กใชข้ อ้ มลู ใหเ้ ปน� จงึ สําคญั ยง�ิ กวา่ การก
อบโกยเป�นเจ้าของข้อมูลท�ังหมดไว้แต่ไม่รู้จะนําไปใช้ได้อย่างไร เช่น การมีเบอร์โทรศัพท์ของลูกค้า
ตง�ั แตป่ แ� รกทกี� อ่ ตง�ั บรษิ ัทจนถงึ ปจ� จบุ นั ไมไ่ ดส้ รา้ งมลู คา่ ใหธ้ รุ กจิ ไดเ้ ทา่ การรวู้ า่ เบอรโ์ ทรศัพทใ์ ดทมี� กี าร
ใชง้ านติดต่อกันอย่างต่อเน�อื ง ใช้งานในชว่ งเวลาใดบา้ ง และมีรายการส�ังซื�อสินค้าใดบ้าง
จากตัวอย่างง่าย ๆ ทย�ี กมาขา้ งตน้ จะเห็นได้ชัดเจนว่า “การขบั เคลื�อนด้วยขอ้ มูล” น�ันไมใ่ ชเ่ พียงมขี อ้ มลู
แตค่ ือการนําข้อมูลทผ�ี ่านการคัดสรร และวเิ คราะหแ์ ล้วไปใช้สรา้ งกลยทุ ธด์ งึ ดูดใจ สรา้ งแผนการผลิต
วางระบบคลังสินคา้ ออกแบบการจองควิ เขา้ รับบริการ ฯลฯ ไดอ้ กี มากมาย

Data-Driven Decision Making

Leadership Insights & Actions
Trust

Commitment

Metrics Creating a data driven ...an easy to use
Data Literacy culture means self-service business
Training intelligence solution that
combining the 7 building enables you to go from
blocks with... insights to action in a

matter of clicks.

https://www.revealbi.io/blog/reveal-data-driven-decision-making 12

2. ทกั ษะการเป�นผ้นู าํ ในยุคดิจทิ ลั (Leadership in Digital World)

นอกจากวิสัยทัศน์ท�พี รอ้ มรบั มือกบั ความเปล�ียนแปลงท�ไี ม่อาจคาดเดาได้แลว้ ผปู้ ระกอบการ เจ้าของ
กจิ การจาํ เปน� ตอ้ งมที กั ษะของการเปน� ผนู้ ําในยคุ ดจิ ทิ ลั ซงึ� เปน� ลกั ษณะเฉพาะทผี� ปู้ ระสบความสําเรจ็ ส่วน
ใหญ่มีรว่ มกัน ได้แก่ คิดสรา้ งสรรค์ เชือ� ในพลังของนวตั กรรม (Innovative) ไมย่ ดึ ตดิ กรอบเดมิ พร้อม
กระโจนสู่ความเสี�ยงทปี� ระเมนิ ไว้(Disruptive)แนว่ แนใ่ นทกุ การตดั สินใจยดื อกรบั ผดิ ชอบเมอื� ผดิ พลาด
(Bold in Leadership) เข้าอกเข้าใจผอู้ ื�น เชอื� มน�ั ในตัวเอง (Socially Adapt) มุง่ ตรงไปท�เี ป�าหมาย มอง
หาความเป�นไปไดเ้ สมอ (Determined)

Digital Transformation Leaders vs. Other Senior Executives

Average of Statistically Significant Differences in Psychometric Scale Scores

34% 32% 23% 21% 16%

INNOVATIVE DISRUPTIVE BOLD IN SOCIALLY ADEPT DETERMINED
LEADERSHIP
Think "outside Cut through Socially Achievement-
the box" bureaucracy Take initiative confident oriented
Challenge Go against and test limits Seek to Seek high
traditional the grain Identify understand levels of
approaches Independently limitations people activity
Open to minded Lead from Adapt to Optimistic
new things Entrepreneurial the front different
Generate spirit Decisive audiences
innovative Willing to take
solutions calculated risks
Inquisitive
Abstract
thinking
style

https://www.linkedin.com/pulse/innovation-five-habits-digital-transformation-leaders-robbert-de-haan/ 13

3. การทาํ ธรุ กจิ แบบแพลตฟอร์ม
(The Business of Platforms)

ในศตวรรษนี� เราน่าจะเห็นตรงกันว่ามีการผลิตเกิดขึ�นมากเพียงพอสําหรับมนุษย์ทุกคนแล้ว
แต่กระบวนการจัดจําหน่าย การซ�ือขายแบบเดิม ๆ ทําให้เราหาสิ�งต้องการไม่เจอ หรือคนขายก็หา
ลูกค้าไม่พบ ประกอบกับเทรนด์ที�ผู้คนหันมาให้ความสนใจกับความยั�งยืนมากย�ิงขึ�น การสร้างพ�ืนที�
ตรงกลาง ที�ทาํ ให้ความต้องการซอ�ื กับความต้องการขายมาบรรจบพบกัน จงึ เป�นอีกรูปแบบทหี� ลาย
ธุรกิจปรบั ตัวเข้ามาร่วมแขง่ ขนั เนอ�ื งจากไม่ตอ้ งเป�นผู้ดูแลกระบวนการผลิต ไมต่ อ้ งสร้างคลงั สินคา้
ไม่ต้องจ้างพนักงานส่งของ แต่เปล�ียนมาสร้างการเชื�อมต่อท�ีตอบโจทย์แทน

ย�ําตรงน�ีวา่ แพลตฟอรม์ ไม่ไดจ้ ํากดั รปู แบบว่าจะตอ้ งเป�นแอปพลเิ คชนั หรือเวบ็ ไซต์เสมอไป แต่หวั ใจ
สําคัญคือ การสร้างพ�ืนที�ท�ีตอบโจทย์การแลกเปล�ียนและความเช�ือม�ันจากกลุ่มเป�าหมาย
ท�ังสองฝ� �ง

Value Creation & Value Capture
FOR MARKETPLACE PLATFORM

SUPPLY SIDEEasy to start Comvenience
(Seller / Online / Merchants)Save on AdvertisingVariety
Market Access Best Price
MARKETPLACEPaymentComparison
PLATFORMLogisticsRecommendation
Data Analytics Purchase History
DEMAND SIDECustomer ServicesBuyer Protection
(Buyers / Online Shoppers)

TRUST

14

4. การระดมทนุ ยุคดจิ ิทัล (Crowdfunding)
การเขา้ ถงึ แหลง่ เงนิ ทนุ ในอดีตอาจเป�นเรื�องยาก แต่ในป�จจุบันมีเครอื� งมอื ท�ชี ว่ ยใหไ้ อเดยี แปลงเป�น
ความจริงทีจ� บั ต้องได้ง่ายขึน� การระดมทนุ ในยคุ ดิจิทัลจงึ ไมต่ อ้ งงอ้ ธนาคารอีกตอ่ ไปแตเ่ ราสามารถ
พิชชงิ ไอเดยี ใหผ้ คู้ นในโซเชยี ลมเี ดยี ทว�ั โลกไดร้ บั รแู้ ละรว่ มลงทนุ ผา่ นตวั กลางอยา่ งแพลตฟอรม์ ทเ�ี ปน�
Funding Portal

การระดมทุนท�ีง่ายข�ึนทําให้ผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) และผู้ประกอบ
การเร�ิมต้น (Startup) ในยุคป�จจุบันมีโอกาสพัฒนาตัวเองได้อย่างมั�นใจ วัดกันด้วยไอเดียท�ีแปลก
ใหมแ่ ละทาํ เงินได้จริง ไมต่ ้องรอพิสูจนผ์ ่านกาลเวลาเพียงอย่างเดยี วอีกตอ่ ไป

TRADITIONAL FUNDING CROWNDFUNDING

Larg amounts from one Many small sums from
or afew, sources a larg group of individuals

https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/crowdfunding-guide/what-is/explained_cs

DIGITAL CUSTOMER DEEP TECHNOLOGY
EXPERIENCE (DEEP TECH)

ประสบการณข์ องผใู้ ชง้ านในรปู แบบดจิ ทิ ลั นน�ั มรี าย เทคโนโลยรี ะดบั สงู ทม�ี คี วามซบั ซอ้ น ผา่ นการ
ละเอยี ดซบั ซอ้ นไมแ่ พป้ ระสบการณข์ องผใู้ ชง้ านใน คน้ ควา้ วจิ ยั เปน� ไดท้ งั� การนาํ เทคโนโลยเี ดมิ มา
รปู แบบดงั� เดมิ เพราะลว้ นแตป่ ระกอบขน�ึ จากการ ประยกุ ตใ์ ชใ้ นเชงิ ลกึ และการพฒั นาใหม่ ดว้ ย
ออกแบบสอื� ดจิ ทิ ลั หลากหลายรปู แบบเขา้ ดว้ ยกนั หลกั การเชงิ วศิ วกรรมและวทิ ยาศาสตร์ เพอ�ื
เพอ�ื สรา้ งความรสู้ กึ แปลกใหม่ สรา้ งปฏสิ มั พนั ธ์ แกป้ ญ� หาซง�ึ ยงั ไมเ่ คยมใี ครทาํ มากอ่ นจงึ ยาก
ระหวา่ งแบรนดก์ บั กลมุ่ เปา� หมายผา่ นชอ่ งทาง ทจ�ี ะลอกเลยี นแบบ ตวั อยา่ งเชน่ การสรา้ ง
ดจิ ทิ ลั คณุ สมบตั พิ น�ื ฐานของประสบการณใ์ นรปู ปญ� ญาประดษิ ฐ์ (Artificial Intelligence)
แบบดจิ ทิ ลั นนั� หนไี มพ่ น้ ความรวดเรว็ ตอบสนองตอ่ ระบบอเิ ลก็ ทรอนกิ สข์ น�ั สงู วสั ดสุ งั เคราะห์
การคลกิ การกด การสมั ผสั อยา่ งทนั ทที นั ใด ไม่ ทมี� คี ณุ สมบตั พิ เิ ศษบลอ็ กเชนฯลฯในประเทศ
หนว่ งหรอื ตดิ ขดั เชน่ ความรวดเรว็ ฉบั ไวในการถาม มโี ครงการ U.REKA ทค�ี อยสนบั สนนุ
ตอบกบั แชตบอตความมนั� ใจเมอื� ใชง้ านแอปพลเิ คชนั เทคโนโลยเี หลา่ นที� งั� ดา้ นเงนิ ทนุ เทคโนโลยี
ทาํ ธรุ กรรมทางการเงนิ ไปจนถงึ ความสนกุ ลน�ื ไหล และการตลาดดว้ ย
ระหวา่ งเลน่ เกมออนไลน์ ลว้ นแตเ่ ปน� ผลมาจากการ
ออกแบบอยา่ งพถิ พี ถิ นั ทง�ั สน�ิ

15

มองใหไ้ กล ไปให้ถึง

เมอื� รแู้ ลว้ วา่ อะไรบา้ งทตี� อ้ งเปลย�ี นแปลงอกี ส�ิงทไ�ี มค่ วรมองขา้ มกค็ อื ปจ� จยั ทนี� าํ ไปสู่การเปลย�ี นผา่ นใน
อนาคต ว่าเราจะเลือกรบั มาปรบั ใช้กับธุรกจิ ทมี� อี ยไู่ ดอ้ ยา่ งไร Forbes เสนอเทรนดก์ ารเปล�ียนผา่ น
สู่ยุคดจิ ทิ ัลทน�ี ่าจบั ตาสําหรบั ป� 2021 ไว้ดงั นี�

- 5G มาถงึ พอดกี ับทเ�ี กดิ โรคระบาดไปท�วั โลก ซึ�งมเี ง�อื นไขให้ผคู้ นตอ้ งรกั ษาระยะหา่ งระหวา่ ง
กนั เป�นจดุ เปลีย� นสําคัญที�ทําให้อนิ เทอร์เนต็ กลายเป�นโครงสรา้ งพื�นฐานสําหรบั การทาํ งาน การใช้
ชีวติ ของเราทกุ คนอย่างไมอ่ าจหลกี เลีย� งได้ ซึง� จะรวมไปถงึ การพัฒนา Internet of Things (IoT)
อย่างกา้ วกระโดดอกี ดว้ ย

- Customer Data Platforms (CDP) เป�นอีกโมเดลธุรกจิ ทีน� ่าสนใจ สําหรับโลกทขี� อ้ มูลของ
เราแต่ละคนกระจัดกระจายอยู่ตามแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียนับสิบนับร้อย แต่พฤติกรรมของเรา
แต่ละคนในแต่ละพ�ืนที�ลว้ นแตกตา่ งกนั ออกไป การสรา้ งพ�ืนทจี� ัดเกบ็ ข้อมูลลูกค้าสําหรบั ธุรกิจตา่ ง ๆ
จากสารพัดแหล่งมารวมไว้ด้วยกัน จัดสรร แสดงผลให้นําไปใช้ได้ง่ายจึงเป�นอีกช่องทางสําหรับ
การจัดการข้อมูลให้เกิดผลสูงสุดต่อผู้ต้องการข้อมูล และสร้างรายได้ให้แก่ผู้ให้บริการจัดเก็บข้อ
มูลดว้ ย

- Cybersecurity เป�นอีกประเด็นท�ีทุกธุรกิจต้องไม่ละเลย การให้ความสําคัญเร�ืองระบบ
ความปลอดภัยออนไลน์เป�นส�ิงจําเป�นสําหรับทุกคน เพราะมีรายงานว่ามีความพยายามแฮ็กข้อมูล
จากธนาคารทวั� โลกมากถึง 238% แค่เพียงในชว่ งเวลาสั�น ๆ ระหว่างเดอื นมกราคมถงึ เมษายน 2020
และมีความพยายามเข้าถึงเซิร์ฟเวอร์ข้อมูลอีกกว่า 600% คาดว่าเป�นเพราะความรัดกุมท�ีลดลง
ระหวา่ งที�พนกั งานนาํ งานกลับไปทําที�บา้ นนั�นเอง

- Quantum computing อาจจะเป�นชื�อเรียกที�ไม่คุ้นเคย แต่คาดกันว่าน�ีจะเป�นขั�นกว่าของ
การ Disrupt ทางเทคโนโลยี เน�ืองจากเป�นการนําทฤษฎีทางกลศาสตร์ควอนตมั (Quantum Me-
chanics) มาใชป้ ระมวลผลขอ้ มลู ปรมิ าณมหาศาลไดภ้ ายในเวลาไมก่ วี� นิ าที แมจ้ ะยงั อยใู่ นชว่ งทดลอง
แต่โปรดติดตามอย่างใกล้ชิด หากมีการทดลองใช้งาน พัฒนาร่วมกับอุตสาหกรรมที�หลากหลาย
กว่านี� เราน่าจะได้เห็นอีกก้าวที�มนุษยชาติจะเปลี�ยนผ่านไปสู่ความเป�นดิจิทัลท�ีไม่เคยจินตนาการถึง

แนวคิดเก�ียวกับการเปลี�ยนผ่านสู่ดิจิทัลเป�นอีกหนึ�งสัญญาณสําคัญที�บ่งบอกว่าโลกดิจิทัล
เป�นส่วนหน�ึงของวิถีชีวติ มนษุ ย์อยา่ งไมอ่ าจแยกขาดจากกนั ไดอ้ ีกต่อไป ความรู้ความเขา้ ใจเกี�ยวกบั
กลไกการขับเคลื�อนธุรกิจไปข้างหน้าท่ามกลางความเปลี�ยนแปลงที�ไม่หยุดน�ิงเท่านั�น ท�ีจะทําให้
ธรุ กิจของคณุ ก้าวทนั อนาคต

FINTECH MINIMUM VIABLE
PRODUCT (MVP)
เปน� คาํ ยอ่ ของ Financial Technology อนั
หมายความถงึ การนาํ เทคโนโลยมี าใชส้ รา้ ง ผลติ ภณั ฑส์ าํ หรบั ประเมนิ การตลาดเพอื�
นวตั กรรมใหมเ่ พอื� แกป้ ญ� หาเกย�ี วกบั การเงนิ ทดสอบประสบการณข์ องผใู้ ชง้ าน โดย
การธนาคารทาํ ใหก้ ารจดั การหลงั บา้ นสะดวก ออกแบบใหม้ ฟี เ� จอรเ์ ทา่ ทจ�ี าํ เปน� อาจจะเปน�
ขน�ึ ทาํ ใหก้ ารเขา้ ถงึ บรกิ ารทางการเงนิ ของ หนา้ เวบ็ ไซตส์ กั หนา้ แอปพลเิ คชนั หนา้ ตา
บคุ คลทวั� ไปงา่ ยดายขน�ึ ตวั อยา่ งทเ�ี ราคนุ้ เคย ธรรมดาทม�ี แี คฟ่ ง� กช์ นั แปลกใหมเ่ พยี งออยา่ ง
กนั ดกี ค็ อื Online Banking แอปพลเิ คชนั เดยี วใหล้ กู คา้ ทดลองใชแ้ ลว้ แสดงความคดิ
ธนาคาร แอปพลเิ คชนั สาํ หรบั จา่ ยเงนิ การ เหน็ กอ่ นจะนาํ มาปรบั ปรงุ เปน� ผลติ ภณั ฑ์
ซอื� ขายหนุ้ กองทนุ ผา่ นระบบออนไลน์ รวม ทสี� มบรู ณแ์ บบตอ่ ไป คาํ นมี� กั จะไดย้ นิ บอ่ ย ๆ
ถงึ เงนิ ดจิ ทิ ลั อยา่ ง Cryptocurrency ดว้ ย ในแวดวงสตารต์ อพั ซ�ึงพยายามนาํ
เชน่ กนั วัฒนธรรมการเรยี นรจู้ ากความลม้ เหลวมา
ใชพ้ ฒั นาผลติ ภณั ฑแ์ ละบรกิ าร เพอื� ใชเ้ วลา
ใหน้ อ้ ยทสี� ดุ และประหยดั ทรพั ยากรในการ
ทาํ งานใหไ้ ดม้ ากทสี� ดุ

16

กา้ วขา้ มขอ้ จาํ กัดเดมิ ๆ
ด้วยวิธคี ิดแบบธุรกิจแพลตฟอร์ม

การเตบิ โตอยา่ งกา้ วกระโดดของบรษิ ัทใหญ่ทสี� ุดในโลก 7 อันดบั แรกสุดลว้ นเป�นธุรกจิ แพลตฟอรม์
ตอกย�าํ ใหเ้ ราเหน็ ว่านี�คือหนทางในการสรา้ งโอกาสใหมใ่ นยุคสมัยแหง่ การเปลย�ี นแปลง เพราะโลกใบ
น�ีมีการผลิตสินค้ามากพอสําหรับมนุษย์ทุกคนแล้ว แต่ยังไม่อาจจับคู่ความต้องการระหว่างผู้ซื�อ
กับผขู้ ายได้มากพอ

ธุรกิจแพลตฟอร์ม คือ การสร้างพื�นที�ท�ีตอบโจทย์การแลกเปลี�ยนและความเชื�อม�ันจากกลุ่มเป�า
หมายท�ังสองฝ� �ง คือหัวใจหลักของแนวคิดการสร้างธุรกิจแพลตฟอร์ม เมื�อความต้องการซื�อกับ
ความต้องการขายมาพบเจอกนั ไดอ้ ยา่ งสะดวกง่ายดาย กลายเป�นอกี หนงึ� รูปแบบของการปรับตวั
ธุรกิจในยุคดิจิทัลท�ีใคร ๆ ก็ไม่อาจปฏิเสธได้ เป�นแนวคิดท�ีจะเติบโตไปพร้อมกับวิถีชีวิตแบบดิจิทัล
อย่างแน่นอน ไม่ว่าคุณจะเป�นนักธุรกิจรุ่นเก๋า ผู้ประกอบการรุ่นใหม่ก็ต้องทําความรู้จักไว้ให้ลึกซึ�ง

SUPPLY SIDE P L AT F O R M DEMAND SIDE

SELLER BUYER
SERVICE PROVIDER SERVICE SEEKER
GUEST
HOST CONSUMER
CONTENT CREATOR

17

ประเภทของแพลตฟอร์ม

Marketplace Platform

รปู แบบของแพลตฟอรม์ ทเ�ี ปด� พ�ืนทใ�ี หร้ า้ นคา้ มารวมตวั กนั ในแพลตฟอรม์ เดยี วเปน� ไดท้ ง�ั สําหรบั สินคา้
(Product Marketplace Platform) สําหรับบรกิ าร (Service Marketplace Platform) สําหรบั การใช้
งานสินทรพั ย์ (Asset-Sharing Marketplace Platform) ผู้ให้บริการ Marketplace Platform จะไม่
ได้เป�นผู้ผลิตสินค้าเอง แต่เป�นผู้ออกแบบการใช้งาน ออกแบบระบบการเลือกซ�ือไปจนถึงจ่ายเงิน
และการจัดส่งสินคา้ นอกจากนย�ี ังอาจมกี ารส่งเสรมิ การตลาดใหเ้ จ้าของร้านขายดขี ึ�น และมกี ารรับ
ประกนั ใหผ้ ซู้ �อื อนุ่ ใจวา่ จะไมถ่ ูกโกง

Content Platform

รูปแบบของแพลตฟอร์มที�เป�ดพ�ืนท�ีให้ผู้ผลิตเนื�อหากับผู้รับเนื�อหาได้มาพบกัน โซเชียลมีเดีย เป�ด
พรมแดนใหม่ ให้ทุกคนสามารถเป�นผู้สร้างสรรค์ผลงานได้อย่างง่ายดาย ผู้ให้บริการ Content
Platform จะไม่ได้เป�นผู้ผลิตเนื�อหาด้วยตนเอง แต่เป�นผู้ออกแบบระบบให้ผู้ใช้งานสามารถเขียน
บทความ ถ่ายวิดีโอ อัดเสียง โพสตภ์ าพลงไปบนแพลตฟอร์มเพื�อเผยแพรอ่ อกไปได้ดว้ ยตนเอง ผู้ให้
บริการอาจเก็บเงินจากโฆษณาในแพลตฟอร์ม หรือเก็บค่าบริการสําหรับการเข้าถึงผู้รับเนื�อหา
ท�มี ากขน�ึ

Sharing Platform

รูปแบบของแพลตฟอร์มที�เป�ดพ�ืนท�ีให้ผู้เป�นเจ้าของสินทรัพย์ต่าง ๆ นํามาแบ่งป�นให้ผู้ท�ีต้องการ
ใช้งานได้เช่านําไปใช้ในเวลาจํากัด ผู้ให้บริการ Sharing Platform จะไม่ได้เป�นเจ้าของสินทรัพย์
โดยตรง แต่สร้างพ�ืนท�ีให้เจ้าของสินทรัพย์กับผู้ต้องการใช้งานได้มาเจอกัน ออกแบบระบบการจอง
วนั เวลา กาํ หนดระเบยี บขอ้ ตกลงตา่ ง ๆ ในการใชง้ าน ไปจนถึงการชดใชเ้ มอื� สิ�งของเสียหาย

18

เปล�ียนธรุ กจิ ด�งั เดมิ สู่ธุรกิจแพลตฟอรม์

https://platformbusinessmodel.com/platform-business-model-meaning/

ในกระบวนการสรา้ งธุรกจิ แพลตฟอรม์ นั�น ผูเ้ ก�ียวข้องของธรุ กิจ (Stakeholders) จะคอ่ ย ๆ เช�ือม
โยงกันจนเกิดเป�น Platform Ecosystem แพลตฟอร์มที�ม�ันคงยั�งยืนจึงจําเป�นต้องมีระบบงาน
(Exchange Platform) เป�ดโอกาสให้ผเู้ กยี� วข้องทางธรุ กิจไดม้ าพบเจอกนั นาํ ไปสู่การซื�อขายแลก
เปลี�ยน ต้องมรี ะบบรองรบั การเกิดธรุ กรรมทางธุรกจิ (Transaction Platform) มรี ะบบการซื�อขาย
สินคา้ และบรกิ าร การตดิ ตามขน�ั ตอนการส่งสินคา้ และต้องมโี ปรแกรมหรอื เครื�องมือทช�ี ว่ ยอาํ นวย
ความสะดวกในการติดต่อส�ือสารและการซ�ือขาย (Component and Tool-Rich Platform)

ธรุ กิจแพลตฟอรม์ ที�ดีจาํ เป�นต้องลดตน้ ทุนของการซอ�ื ขาย มอบความสะดวกสบายให้ผขู้ าย
และผู้ซ�ือได้มากข�ึนตลอดกระบวนการต�ังแต่สนใจเลือกซ�ือ การจ่ายเงิน ไปจนถึงบริการหลังการ
ขาย นยิ ามความสําเร็จของธุรกิจแพลตฟอร์มจึงไม่ได้ข�ึนตรงต่อคุณภาพและราคาของสินค้า
เพียงอย่างเดยี ว แต่ขึ�นอยูก่ บั ความพึงพอใจของผใู้ ชบ้ รกิ ารแพลตฟอร์มไปพร้อมกันด้วย

การจะเปล�ียนจากธุรกิจดั�งเดิมไปสู่ธุรกิจแพลตฟอร์ม จึงจําเป�นต้องเข้าใจพื�นฐานของ
ตนเองและเขา้ ใจการเปลยี� นแปลงของตลาดอยา่ งถอ่ งแท้กอ่ นจะเลอื กวา่ จะตอ่ ยอดอยา่ งไรโดยมรี ปู
แบบการปรับตัวไปสู่ธุรกจิ แพลตฟอรม์ ทแ�ี ตกต่างกัน ดงั ตอ่ ไปน�ี

1) Enterprise Integration นําข้อมูลทีม� ีอยู่มาใชใ้ หเ้ กดิ ประโยชน์ต่อการเข้าถึงผ้เู กี�ยวขอ้ ง
ของธุรกจิ ส่วนตา่ ง ๆ ออกแบบวธิ ีการทําธรุ กจิ แบบใหมบ่ นแพลตฟอรม์ ทีม� พี �ืนฐานรองรับ
อยแู่ ลว้
2) Openness เชอ�ื มโยงกบั ธรุ กจิ อน�ื ๆ ทอ�ี ยใู่ นระนาบเดยี วกนั เพื�อสรา้ งเครอื ขา่ ยทเี� ขม้ แขง็ ขน�ึ
3) Create Network Effect การสร้างเครือข่ายการเชื�อมโยงผู้เกี�ยวข้องของธุรกิจจํานวน
มากด้วยเทคโนโลยกี ารจัดการขอ้ มลู และการวิเคราะหข์ ้อมลู

19

PLATFORM AS A SERVICE (PAAS) INFRASTRUCTURE
AS A SERVICE (IAAS)
เครื�องมือท�ีออกแบบมาเพื�อรองรับการ
ทาํ แอปพลเิ คชนั การทดสอบระบบ และการ การใหบ้ รกิ ารโครงสรา้ งพื�นฐานดา้ นเทคโนโลยี
อัปเดต ทาํ ใหห้ มดกงั วลเกีย� วกบั ติดต�งั ระบบ หรอื ระบบการจดั เกบ็ ขอ้ มลู ขององคก์ รผา่ นคลา
ปฏบิ ัติการ ไม่ต้องกงั วลเรื�องพ�ืนทจี� ดั เก็บ วดค์ อมพิวเตอร์หรอื เปด� ใหเ้ ชา่ เซริ ฟ์ เวอรส์ ําหรบั
ขอ้ มลู และไม่ตอ้ งจา่ ยเงินซ�าํ ซ้อนแตจ่ า่ ยครัง� การประมวลผลและจดั เกบ็ ข้อมูล โดยไม่ต้อง
เดียวจบ เขา้ มาในแพลตฟอร์มเดยี วก็สามารถ กังวลเรือ� งการซ่อมบาํ รงุ พ�ืนท�จี ัดเกบ็ หรอื
ทําทกุ อยา่ งไดท้ นั ที เพราะมรี ะบบและทรัพยากร ต้องหาพนักงานประจํามาดแู ล แตเ่ พียงจา่ ยเงิน
รองรบั ไวพ้ รอ้ มแลว้ ทัง� หมด ตัวอย่างเช่น คา่ ใช้บริการให้แก่ผใู้ หบ้ ริการตามแพ็กเกจท�ี
Kubernetes, Windows Azure, Google App ตอ้ งการ ตวั อย่างของ IAAS ท�คี นุ้ เคยกนั ดี เช่น
Engine (GAE), Force.com Microsoft Azure, Google Compute Engine
(GCE), Amazon Web Services (AWS)

SOFTWARE TAILORED APP
AS A SERVICE (SAAS)
แอปพลเิ คชนั ทอ�ี อกแบบมาเพ�ือจดุ ประสงคอ์ ยา่ ง
แอปพลิเคชัน โปรแกรม หรือแพลตฟอร์ม ใดอย่างหน�ึงโดยเฉพาะ อาจใช้เป�นการชวั� คราว
ทอี� าํ นวยความสะดวกในการทํางานดา้ นตา่ ง ๆ เพ�ือเหตุการณ์ใดเหตกุ ารณห์ น�ึง หรือสําหรับ
ใช้บรกิ ารโดยจ่ายค่าสมคั รใชบ้ ริการเป�นราย การใช้งานภายในขององค์กรเฉพาะกลุ่ม มัก
เดอื นหรือรายป� ใช้งานไดต้ ลอด 24 ชั�วโมงเมื�อ สรา้ งสรรค์ข�นึ โดยบรษิ ัททีใ� หบ้ ริการ SOFT-
เขา้ สู่ระบบผา่ นอินเทอรเ์ นต็ เมอื� มเี วอร์ชนั ใหม่ WARE AS A SERVICE: SAAS เช่น เมอ�ื ธรุ กจิ
ก็เพียงกดอัปเดต ตวั อยา่ งคลาสสิกเช่น อสังหาริมทรัพย์ตอ้ งการอาํ นวยความสะดวกใน
Microsoft Office 365 ซงึ� รองรบั การใช้งานอนั การอยูอ่ าศัยให้ลกู บา้ นในโครงการตา่ ง ๆ จึงวา่
หลากหลายของพนกั งานออฟฟศ� ท�วั โลก หรือ จา้ งใหผ้ ูเ้ ชีย� วชาญ ออกแบบแอปพลเิ คชัน
G-Suite ทีท� าํ ใหก้ ารใชง้ านอีเมลภายในองค์กร ทรี� องรบั ความตอ้ งการของลกู บา้ นไดอ้ ยา่ งตรง
สามารถจัดการได้อย่างเป�นระบบ ไม่ต้องลงทุน จดุ และมีฐานข้อมูลแต่ละบา้ นอย่างละเอียด

20

3S สู่การทาํ ธุรกจิ ดว้ ย
Data-Driven Culture

ไม่ว่าจะเป�นธุรกิจซื�อมาขายไปแบบดงั� เดมิ หรอื ธรุ กจิ ล�ําสมยั ขอ้ มูลทั�งหลายทีเ� กย�ี วข้องกส็ ําคญั ท�งั นนั� การ
สร้างวัฒนธรรมองคก์ รทข�ี บั เคลือ� นด้วยข้อมลู (Data-Driven Culture) จงึ เป�นอีกหนง�ึ ข�นั ตอนสําคญั ทจี� ะ
นําไปสู่ความสําเร็จในการทํา Digital Transformation อย่างเต็มตัว ในเม�ืออนาคตเต็มไปด้วยความไม่
แน่นอน แต่ธุรกิจจําเป�นต้องประเมินอนาคต มองหาความเป�นไปได้อยู่เสมอ การนําข้อมูลมาใช้ช่วยในการ
ตัดสินใจ เปน� ฐานในการวางกลยทุ ธ์ เปน� สารตงั� ตน้ ในการคดิ คน้ ส�ิงใหมๆ่ เพื�อใหธ้ รุ กจิ เตบิ โตอยา่ งมนั� ใจและ
มปี ระสิทธภิ าพ

Millan Data Science Strategies แบ่งพ�ืนทขี� อง Data-Driven Culture ออกเป�น 4 มิติ ซึง�
สัมพันธ์กับป�จจยั ตา่ ง ๆ ท�ีทําให้การทํางานภายในองคก์ รขับเคลอ�ื นไปได้

Data culture Human
Components Resource
Processes
Successful organizations have a
data culture that reinforces and Human
Facilitates the informed use of data Resource
in decision-making. Capabilities
At Millan Chicago, we see data
culture driven by four dimensions. Technology
These four dimensions are the Capabilities
combination of human, technology,
capabilities, and processes. Technology
Processes

https://www.millanchicago.com/resources/heres-how-business-leaders-can-build-a-data-driven-culture-in-their-company

Human Resource Processes Technology Processes

การบริหารทรพั ยากรที�ยากทีส� ุดคอื ทรัพยากร กระบวนการทางเทคโนโลยีท�ีเก�ียวข้องกับ

บคุ คล แตก่ ารนําขอ้ มูลมาใชง้ านอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ โปรแกรมและความปลอดภยั ของขอ้ มลู จะเหน็ ไดว้ า่

จะทําใหฝ้ า� ยทรพั ยากรบคุ คลเขา้ ใจศักยภาพและความ มีข่าวเก�ียวกับการแฮกข้อมูลหน่วยงานรัฐ หรือ

ตอ้ งการท�ีแตกต่างกันของพนกั งานแตล่ ะคนได้อย่าง บรษิ ัทยักษ์ใหญเ่ พ�ือนําไปขายในตลาดมดื อย่างต่อ

ละเอียด ตั�งแต่รับสมัครเข้าทํางาน แบ่งฝ�าย ประเมิน เน�ือง การมีระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูล

ผลงาน จัดโปรแกรมอบรม ตรวจจับป�ญหาได้ก่อน รวมไปถงึ นโยบายขององคก์ รทร�ี กั ษาความเปน� ส่วน

ทีจ� ะลกุ ลาม ไปจนถงึ วันสุดท้ายที�ร่วมงานกัน ตัวของลูกค้า ผ้ทู เี� กี�ยวขอ้ ง รวมไปถงึ พนักงานจงึ

เป�นพื�นฐานสําคญั ทไี� ม่ควรละเลย

Human Resource Capabilities Technology Capabilities

ความสามารถของคนในองค์กรท�ีจะพัฒนา ความสามารถของเทคโนโลยที จี� ะรองรบั การ

ระบบขอ้ มูล วเิ คราะห์ข้อมูล และรายงานผลขอ้ มูลเพ�ือ ใช้งาน การจัดเก็บ และการจัดการข้อมูล ไม่ว่าจะ

รองรับการใช้ข้อมูลขับเคลื�อนองค์กรไปข้างหน้า ซึ�ง เป�นภายในองค์กรเองหรือการสร้างแพลตฟอร์ม

อาจจะเปน� ไดท้ ง�ั พนกั งานภายใน หรอื เปน� ฝา� ยสนบั สนนุ ข�นึ มารองรับการใชง้ านของลกู คา้ เพราะเพียงแค่

จากภายนอกทมี� าชว่ ยดแู ลขอ้ มลู โดยเฉพาะ ตามโจทย์ มียังไมพ่ อ แตต่ อ้ งใชง้ านไดเ้ ป�นอย่างดีด้วย

ท�ีตง�ั ไว้ของแต่ละธรุ กจิ

21

ตดั สินใจแบบ
Data-Driven Culture

https://bscdesigner.com/data-driven-decision.htm

อนาคตทย�ี งั ไมเ่ กดิ ขนึ� นนั� เตม็ ไปดว้ ยความซบั ซอ้ นและความไมแ่ นน่ อนการจะตดั สินใจลงทนุ ใน
ธุรกิจใหม่ท�ีไม่เคยทํามาก่อน การตัดสินใจเจาะกลุ่มลูกค้าท�ีต่างไปจากเดิม หรือการวางแผนสร้าง
ผลติ ภณั ฑเ์ พิ�มเตมิ จึงตอ้ งอาศัยสารพัดขอ้ มลู จากท�งั พฤติกรรมของผู้บริโภค ข้อมลู วิจยั ทางการ
ตลาด มลู ค่าโดยรวมของตลาด

จากแผนภาพข้างต้น BSC Designer ได้วิเคราะห์ไว้ว่า การตัดสินใจโดยมี Data-Driven
Culture มอี ยู่ 7 ขนั� ตอนเบ�อื งต้น ได้แก่ เขา้ ใจบริบท นิยามการวัดผล ชวนให้คนอืน� เหน็ ภาพ วางแผน
ปฏบิ ัติงาน ลําดับความสําคัญ ลงมือทําจริง วิเคราะห์ผลลัพธ์ สรปุ บทเรียน วนเวยี นเป�นวฏั จักรทาํ ให้
ข้อมูลเดมิ กลายเป�นฐานของการตดั สินใจครงั� ใหมไ่ ปเรอ�ื ยๆ

22

3S สเตป็ สู่การเปล�ยี นแปลง

1) Signal
ร้เู รา ร้เู ขา เขา้ ใจอนาคต

การเขา้ ใจการเปลย�ี นแปลงของบรบิ ทรอบตวั และ
มองหาผลกระทบทสี� ่งตอ่ กนั เปน� ทอดๆเทรนดโ์ ลกทสี� ่ง
ผลถงึ พฤติกรรมของผบู้ รโิ ภค ปรากฏการณ์ทางการ
เมอื งทสี� ่งผลตอ่ หว่ งโซก่ ารผลติ ซง�ึ ตอ้ งอาศัยวสิ ัยทศั น์
ของผนู้ าํ องคก์ รทจ�ี ะชไี� ปยงั ทศิ ทางทต�ี อ้ งการพาองคก์ ร
ไป และทําความเข้าใจ Data Literacy เพื�อใหม้ �นั ใจวา่
พนกั งานจะเขา้ ใจความหมายของขอ้ มลู และรวู้ า่ จะใชข้ อ้ มลู
ท�ีมีอย่างไรใหม้ ปี ระโยชนต์ อ่ การทาํ งาน

2) Supply Chain & Business Model
ปรบั เขม็ ทศิ ธรุ กจิ พิชิตใจลกู คา้

เมื�อเขา้ ใจขอ้ มูลอยา่ งรอบด้านแล้ว การคอ่ ย ๆ
ปรับเข็มทิศธุรกิจ พัฒนาโมเดลธรุ กิจใหต้ รงกบั ความ
ตอ้ งการของลูกคา้ เข้ากบั บรบิ ททางสังคม ซง�ึ สิ�งนีจ� ะ
เกิดขึ�นได้ ตอ้ งอาศัยความเชื�อใจกนั และกัน ระหวา่ งทกุ
ภาคส่วนในองคก์ ร ตง�ั แตพ่ นกั งานไปจนถงึ เจา้ ของกจิ
การ ว่าจะรว่ มกันสร้างข้อมูลท�ีตรงไปตรงมา น่าเชอ�ื ถอื
ไมว่ า่ จะสําหรบั คนทํางานดว้ ยกนั หรอื องคก์ รทเี� ปน� คคู่ า้
และแนน่ อนวา่ เมอ�ื เลอื กทศิ ทางใดทศิ ทางหนงึ� กต็ อ้ งรจู้ กั
เลือกข้อมูลท�ีใช่ เพ�ือที�จะได้ไม่ต้องกวาดทุกข้อมูลมา
เก็บไวโ้ ดยไม่ไดใ้ ช้งาน

3) Strategy
เปลีย� นกลยทุ ธธ์ ุรกจิ รปู แบบใหม่
จากขน�ั การวางแผนนําไปสกู่ ารปรบั เปลยี� นกลยทุ ธใ์ นการ
ทาํ งาน ใช้ขอ้ มลู เป�นตัวชว่ ยขบั เคลอื� นธรุ กิจอย่างเตม็
กําลงั ชว่ ยกาํ หนดทศิ ทางการตดั สินใจอยา่ งเตม็ รปู แบบ
แตก่ ารสรา้ งวฒั นธรรมองคก์ รทม�ี ขี อ้ มลู เปน� ตวั ขบั เคลอ�ื น
ไม่ใช่การทําเพียงคร�งั เดยี วแล้วจบ แตเ่ ป�นการทํางาน
ระยะยาวทต�ี อ้ งอาศยั ความรว่ มมอื ของทกุ คนการพัฒนา
ทกั ษะใหม่ ๆ อย่างต่อเนอ�ื ง ไม่เพียงรจู้ ักเก็บขอ้ มลู รู้จัก
ใชข้ อ้ มลู แตต่ อ้ งนาํ ไปสู่การวเิ คราะหข์ อ้ มลู เชงิ ลกึ ทน�ี าํ ไป
ใชง้ านตอ่ ไดจ้ รงิ และลงทนุ ในโครงสรา้ งพื�นฐานสําหรบั
การวางระบบข้อมูลเผอื� การเปล�ียนแปลงในอนาคต

23

OPEN DATA OPEN SOURCE CODE

ขอ้ มูลท�ีนาํ ไปใช้ได้อย่างเสรี แจกจา่ ยได้ เป�ดให้ ซอฟตแ์ วร์ที�เป�ดใหน้ ักพัฒนาซอฟต์แวรท์ �ีสนใจ
สาธารณะเข้าถงึ ไดโ้ ดยไม่เสียค่าใช้จา่ ย โดย สามารถแก้ไข ดดั แปลง เผยแพรต่ อ่ ได้ เพ�ือการ
ขอ้ มลู ดังกล่าวต้องอยูใ่ นรูปแบบท�ีสะดวกตอ่ ศึกษา หรอื เพ�ือนําไปพัฒนาซอฟต์แวร์ตอ่ ยอด
การนาํ ไปใชง้ านต่อและนําไปปรบั ปรุงแก้ไขได้ ร่วมกัน แหล่งที�มีการแบง่ ป�น Open Source
หลายบรษิ ัททเ�ี ก�ียวกับเทคโนโลยเี ป�ดข้อมลู บาง Code ไดแ้ ก่ Opensource.com, GitHub,
ส่วนใหค้ นอ�ืนนาํ ไปใช้ไดฟ้ รี ๆ เพื�อต่อยอดเป�น CodeAcademy, Code.org ซง�ึ เป�นขุมทรัพย์
นวัตกรรมอ�ืนได้อยา่ งไม่รจู้ บ ธรุ กิจตา่ ง ๆ สําหรับนักพัฒนาซอฟตแ์ วรแ์ ละหลายธุรกิจทีจ� ะ
สามารถใชป้ ระโยชน์จากการเป�ดข้อมูลของตวั นํามาใชเ้ ป�นแบบฝ�กหดั พัฒนาระบบที�มอี ยู่ของ
เองใหผ้ ูอ้ นื� เขา้ ถึง เพ�ือมองหาความเป�นไปได้ ตนเอง หรอื ศึกษาวธิ คี ดิ ของผอู้ นื� ได้อยา่ ง
ใหมๆ่ และยังใช้ประโยชน์จากการนาํ ขอ้ มลู ของ ละเอียด โดย Open Source Code จะตรงกัน
ผู้อ�นื มาวเิ คราะห์ สรา้ งส�ิงใหม่ ๆ ใหแ้ ก่ธรุ กจิ ของ ขา้ มกบั Closed software ซง�ึ ไมเ่ ป�ดให้
ตวั เองไดเ้ ช่นกนั สาธารณะเขา้ ถงึ เนอ�ื งจากเหตุผลทางธรุ กิจ
หรือทรพั ย์สินทางป�ญญาบางประการ

DATA ECONOMY BLOCKCHAIN

ระบบเศรษฐกิจทีข� บั เคลอื� นด้วยข้อมลู เป�นการ เทคโนโลยวี า่ ดว้ ยระบบการเกบ็ ข้อมูล (Data
นําข้อมูลมาจดั เก็บ จัดการ บริหารจดั การ Structure) ทไี� มม่ ตี วั กลาง ทาํ ให้ตน้ ทุนในการ
วเิ คราะห์สังเคราะหแ์ ลว้ แลกเปลยี� นระหวา่ งกนั ใน ดําเนนิ งานต�ําลงไมต่ อ้ งรอใหน้ ายธนาคารประทบั
เครือขา่ ยผมู้ ีส่วนไดส้ ่วนเสีย ทําใหเ้ กดิ ประโยชน์ ตรายืนยันตวั ตน หรือตรวจเอกสารโดยเจา้
ตอ่ การตดั สินใจการตอ่ ยอดทางเศรษฐกจิ ทง�ั ใน หน้าที�รัฐ แต่ใช้รหัส Token ยนื ยนั ตัวตนแทนการ
ภาครัฐ ภาคธรุ กจิ และภาคประชาชน ซง�ึ ระบบ ตรวจสอบด้วยบุคคล ข้อมูลต่าง ๆ จะถูกจัดเกบ็
เศรษฐกิจนี�จะเกิดข�ึนได้ จําเป�นต้องมีการวาง เป�นสําเนาไว้กับทกุ คนท�ีใช้ฐานข้อมูลเดียวกนั
โครงสรา้ งพื�นฐาน การวางนโยบายท�เี ป�นรูป เปรยี บเหมือนหว่ งโซ่ (Chain) ท�ยี ดึ โยงกนั ไว้ แม้
ธรรม และท�สี ําคัญคอื ความปลอดภยั โปร่งใส ตา่ งคนตา่ งไมร่ ู้จักกัน จงึ แทบเป�นไปไม่ได้ทใี� คร
ตรวจสอบได้ต�ังแตต่ ้นน�าํ จนถึงปลายน�ํา เพ�ือ คนใดคนหน�ึงจะเขา้ ไปแกไ้ ข ดดั แปลงได้
สรา้ งความมนั� ใจใหท้ กุ ฝา� ยอยากเขา้ มามสี ่วนรว่ ม ป�จจบุ ันนาํ มาใช้ในการซ�อื ขาย Bitcoin กันอยา่ ง
ในการเกบ็ ขอ้ มลู และเขา้ ถงึ ขอ้ มลู ทจ�ี ําเปน� ตอ่ การ แพร่หลาย และมกี ารพัฒนาอย่างต่อเน�ืองเพ�ือ
ขบั เคลื�อนภารกิจของตนเองได้จรงิ นาํ ไปใชใ้ นวัตถุประสงค์อ�ืน ๆ ที�ตอ้ งการความ
โปรง่ ใส ตรวจสอบได้ เชน่ การนับคะแนนผลการ
เลือกต�งั การบรจิ าคเงนิ เป�นต้น

24

หลกั สูตรด้าน Digital Business
ท�เี ปด� รบั สมัครในป� 2022
Reskills

เพิ�มทักษะด้านการบริหารธรุ กิจดิจิทัลกบั NEO Academy

Mini MBA - Digital Marketing Management
หลกั สูตรการบริหารการตลาดดิจิทัล รนุ่ 4
เรยี นรู้หลกั การตลาดยุคใหม่ พร้อมสร้างแผนการตลาดดิจทิ ลั เรียนรู้การ
บริหารทมี และงบประมาณ ไปจนถึงการสร้างแคมเปญในชอ่ งทางต่างๆ
และเข้าใจหลกั การวัดผลความสําเร็จของการทําการตลาดดจิ ิทัล
ดรู ายละเอยี ดหลักสูตร
https://www.neobycmmu.com/digital-marketing-mangement

Mini MBA - Digital Business Management
หลักสูตรการบรหิ ารธุรกจิ ในยคุ ดิจิทลั รุ่น 5
#5 เตรยี มพรอ้ มธุรกจิ สู่ยคุ ดจิ ทิ ัลกบั องค์ความรู้สําคัญดา้ นการบริหารธรุ กจิ
5 การเงนิ การบริหารองคก์ ร สกุลเงินอนาคต และการตลาดดิจทิ ัล
ปพู �ืนฐานความเข้าใจแบบองคร์ วมในเร�ือง Digital Business
ใหส้ ามารถนําไปวางแผนบริหารจดั การธรุ กิจได้อย่างมปี ระสิทธภิ าพ
ดรู ายละเอียดหลักสูตร
https://www.neobycmmu.com/mini-mba-digital-business-4

25

Mini MBA - Digital Branding Management
หลักสูตรการบรหิ ารแบรนดด์ ิจิทลั รุ่น 3
สรา้ งตวั ตนและคณุ คา่ ของแบรนด์ใหก้ ลุม่ ลูกคา้ เปา� หมายได้สัมผสั
ประสบการณอ์ ยา่ งไรร้ อยตอ่ ในโลกดิจทิ ัลและออฟไลน์ เรียนรู้พ�ืนฐานการ
สร้างแบรนด์ การสร้างคอนเทนต์ในโลกออนไลน์ การประยกุ ตใ์ ช้ข้อมลู ทาง
ดจิ ทิ ัลเพ�ือสร้างสรรคแ์ ละต่อยอดแบรนด์
ดูรายละเอียดหลักสูตร
https://www.neobycmmu.com/mini-mba-digital-branding

Mini MBA - New Business Creation & Feasibility Analysis
หลกั สูตรการสรา้ งสรรคแ์ ละวิเคราะห์ความเป�นไปได้ของธรุ กจิ ใหม่ รุ่น 2
เรียนรู้หลกั การสร้างธรุ กิจอยา่ งเปน� ขั�นเป�นตอน เพิ�มโอกาสในการเตบิ โต
และลดความผดิ พลาดจากการลงทนุ ครบทกุ กระบวนการสรา้ งธรุ กจิ ใหมใ่ น
หลกั สูตรเดยี ว ตั�งแตก่ ารหาโอกาส สร้างไอเดีย วางแผนบรหิ าร และ
วเิ คราะห์ความเป�นไปได้ทางการเงิน
ดูรายละเอยี ดหลักสูตร
https://www.neobycmmu.com/mini-mba-new-business-cre-
ation

26

DIGITAL
HEALTH
TREND

2022

27

Telehealth

การรกั ษาทางไกล

การดแู ลผปู้ ว� ยทางไกลเปน� เทรนดด์ า้ นสาธารณสุขทน�ี ําเทคโนโลยมี าชว่ ยสรา้ งความตอ่ เนอ�ื ง
ในการรักษาผู้ป�วยที�มีอาการเรื�อรังและซับซ้อน ด้วยการสวมใส่อุปกรณ์เก็บข้อมูลไว้กับ
รา่ งกายผปู้ ว� ยเพ�ือนํามาใชว้ เิ คราะหภ์ าวะการทํางานของอวยั วะในรา่ งกายการเตอื นใหผ้ ปู้ ว� ย
กินยาตามเวลา ไปจนถึงการใช้เทคโนโลยีร่วมวิเคราะห์ส่งสัญญาณเตือนให้บุคลากร
ทางการแพทยเ์ จา้ ของไขร้ บั รเู้ กยี� วกบั ความผดิ ปกติทงั� หมดทก�ี ลา่ วมาผปู้ ว� ยสามารถใชช้ วี ติ
อยู่ท�ีบ้านอันคุ้นเคย ไม่ต้องนอนพักฟ� น� ในโรงพยาบาลอย่างเกินจําเป�น ไม่ต้องลําบากเดิน
ทางมาโรงพยาบาลบ่อย ๆ แต่ก็ยังคงได้รับการดูแลเอาใจใส่จากแพทย์และพยาบาลผู้เช�ียว
ชาญเป�นอยา่ งดีตลอด 24 ชว�ั โมง

สําหรับในประเทศไทยการแพทย์ทางไกลหรือโทรเวช (Telemedicine) มีการกําหนดแนว
ทางปฏิบัติขึ�นเมื�อป� 2020 ท�ีผ่านมา และมีการทดลองใช้เพ�ิมมากขึ�นอย่างรวดเร็วในช่วง
กลางป�2021 ซึ�งเกิดการระบาดรอบใหม่ของโควิด 19 ทําให้บุคลากรทางการแพทย์ รวมถึง
ผใู้ ช้บรกิ ารเข้าใจถึงขอ้ ได้เปรยี บและข้อจํากัดทเี� ป�นอยูใ่ นป�จจุบนั เชน่ ความคมชัดของกล้อง
ผู้ป�วย ซ�งึ ส่งผลตอ่ การวนิ จิ ฉยั ทต�ี ้องอาศัยการมองเหน็ หรือความเสถยี รของอุปกรณ์เช�อื ม
ต่ออนิ เทอรเ์ น็ต เป�นตน้

เทรนด์การรักษาพยาบาลทางไกลยังคงมีแนวโน้ม
เติบโตขน�ึ เร�อื ย ๆ และยงั คงไดร้ ับการตอบรับเป�นอย่าง
ดีในป� 2022 ทั�งในรปู แบบของการปรกึ ษาด้านสุขภาพ
แบบเรยี ลไทม์ การเก็บข้อมูลสุขภาพและการเชอ�ื มต่อ
เครือข่ายสถานพยาบาล (Store-and-forward) การ
ดูแลผู้ป�วยทางไกล (Remote Patient Monitoring:
RPM) และการดูแลสุขภาพผ่านสมาร์ทโฟน (Mobile
Health: mHealth)

EROM DAER

28

Robotic Process
Automation (RPA)
กระบวนการอัตโนมัติ

ในเม�ือเร�ืองเกี�ยวกับสุขภาพน�ันรอไม่ได้ แต่บุคลากรทางการ
แพทย์ก็มีขีดจํากัดของการทํางานในแต่ละวัน การนําแรงงาน
หนุ่ ยนตท์ างการแพทย์และกระบวนการอตั โนมตั เิ ขา้ มาเปน� ส่วน
หนงึ� ในการดําเนนิ งานดา้ นสาธารณสุขจงึ เปน� ทางออกสําคญั
ทีท� �ัวโลกกาํ ลงั ให้ความสนใจ

Robotic Process Automation: RPA จงึ เป�นแนวทางการนาํ ระบบอตั โนมตั ิ
เข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการทํางานของมนุษย์ที�ได้รับความนิยมอย่าง
รวดเร็ว โดย Brand Inside ให้ข้อมูลว่าในแวดวงการแพทย์ RPA ทําให้งาน
ต่าง ๆ ดาํ เนินไปได้เร็วกว่าเดมิ 7 เทา่

เนื�องจากระบบเหล่าน�ีทํางานได้ตลอด 24ช�ัวโมง และมีข้อผิด
พลาดน้อยหรืออาจไม่ผิดพลาดเลย จากผลสํารวจของ
Deloitte Global RPA พบว่า องค์กรต่าง ๆ ได้เห็นผล
ตอบแทนจากการลงทุนในระบบ RPA ภายในไม่ถึง 12 เดือน
งานวิจัยจากหน่วยงานวิเคราะห์เทคโนโลยี AI Multiple โดย
CemDilmeganiให้ขอ้ มลู วา่ RPAเป�นระบบทีม� ยี อดการเตบิ โต
สูงที�สุดในบรรดาซอฟต์แวร์สําหรับผู้ประกอบการทั�วโลก แม้
การนํามาใช้งานกับระบบสาธารณสุขจะยังไม่กว้างขวางนัก
แต่กําลังเติบโตข�ึนเรื�อย ๆ และคาดว่าจะเติบโตอย่างรวดเร็ว
ทีส� ุดภายในป� 2024

ในป� 2022 เราจึงน่าจะได้เห็นการนําระบบอัตโนมัติมา
เป�นจุดขายในโรงพยาบาลเอกชนในประเทศไทยมากข�ึน ไม่ว่า
จะเป�นการจองคิวตรวจรักษา การใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยใน
การตรวจวิเคราะห์ความผิดปกติของร่างกาย รวมถึงจัดการ
ปญ� หาขอ้ มลู ทซี� า�ํ ซอ้ นแตจ่ าํ เปน� สําหรบั การรกั ษาสุขภาพ ทาํ ให้
บุคลากรมีเวลาไปใส่ใจกับการออกแบบประสบการณ์การเข้า
ใชบ้ ริการที�ราบร�นื และน่าพึงพอใจยง�ิ กวา่ เดิม

29

Healthcare
Predictive Analytics

คาดการณ์สุขภาพ

ตลาดของการวิเคราะห์ขอ้ มลู สุขภาพ (Healthcare Predictive Analytics)
เป�นการนําฐานข้อมูลสุขภาพมาใช้ช่วยเหลือหน่วยงานด้านสาธารณสุขเพ�ือ
พัฒนาการดูแลรกั ษาให้มปี ระสิทธิภาพมากย�งิ ขึ�นคาดกนั วา่ ภายในป�2027ตลาด
ของ Healthcare Predictive Analytics จะเติบโตไปจนมีมูลค่ากว่า 28.77 พันล้าน
เหรยี ญสหรฐั ฯ ป�จจุบนั มีการใชง้ านอย่างแพรห่ ลายในสหภาพยโุ รป โดยมีเยอรมนเี ป�น
ตลาดใหญ่ที�สุดถึง 26.2% ของทั�งหมด โดยจะมีมูลค่าเพ�ิมเป�น 835.6 ล้านเหรียญ
สหรัฐฯภายในป� 2022

Intel ในฐานะเจ้าของเทคโนโลยีประมวลผลระดับโลก ช�ีให้เห็นถึงความสําคัญ
ของการวิเคราะห์ข้อมูลด้านสุขภาพอย่างเป�นระบบว่าช่วยเพิ�มความเป�นไปได้ในการ
ดูแลผู้ป�วย ลดต้นทุนด้วยการใช้ข้อมูลช่วยคาดการณ์ล่วงหน้าว่าควรเข้าถึงผู้ป�วย
เม�ือไร ที�ไหนและใช้วิธีการใดสําหรับการรักษา รวมไปถึงการใช้ Machine Learning
และAIเขา้ มาช่วยคาดการณพ์ ฤตกิ รรมเพื�อป�องกนั ความเส�ียงหรือแมแ้ ตก่ ารออกแบบ
ส�ังยาทจ�ี ําเพาะเจาะจงสําหรับแตล่ ะบคุ คลไดอ้ ยา่ งแม่นยํา

Tuan Phan ผู้ก่อตัง� Zero Friction บริษัทความปลอดภยั ทางเทคโนโลยี และ
สมาชิกของกลุ่มสมาคมผู้ตรวจสอบและควบคมุ ระบบสารสนเทศกล่าวไวว้ ่า
“การรักษาพยาบาลคืองานศิลปะ” โดยเขาให้เหตุผลว่าแม้เบ�ืองหลังอุปกรณ์
ทางการแพทยแ์ ละยารกั ษาโรคจะเกดิ ขึน� มาดว้ ยวทิ ยาศาสตร์แตใ่ นระหวา่ งการ
รักษาย่อมต้องอาศัยศิลปะการตดั สินใจเข้ามาร่วมดว้ ยอย่างไมอ่ าจหลีกเลย�ี ง
ได้ เซน็ เซอร์ โปรแกรมวิเคราะห์ขอ้ มลู ต่าง ๆ จงึ มีส่วนสําคญั ที�จะชว่ ยใหแ้ พทย์
ตัดสินใจได้ดีขึน�

30

Internet of
Medical Things (IoMT)

ดูแลสุขภาพออนไลน์

https://www.daxx.com/blog/development-trends/technology-healthcare-trends

อุปกรณอ์ ิเลก็ ทรอนกิ ส์ทส�ี ่งข้อมลู สุขภาพผ่านอนิ เตอร์เน็ต (Internet of Medi-
cal Things: IoMT) เป�นเทรนด์การนําเทคโนโลยีมาดูแลสุขภาพที�เกิดข�ึนราวป�
2016 โดย Wealth Manager ของธนาคารทิสโก้อธิบายไว้ในคอลัมน์ Make
Money Make Healthy ว่า IoMT ตัวแรกเป�นฝ�มือของบริษัท Roche โดยใช้
อุปกรณ์บลูทูธติดตามการทํางานของ Vitamin K Antagonist สําหรับผู้ป�วย
ท�ีพักรักษาตัวที�บ้าน เป�นการบุกเบิกการใช้อุปกรณ์ติดตามการรักษาและติดตาม
อาการของผปู้ ว� ยแบบเรยี ลไทมท์ ไ�ี ดร้ บั ความนยิ มเพมิ� มากขน�ึ เรอ�ื ย ๆ มาจนถงึ ปจ� จบุ นั
คนมักเข้าใจว่า IoMT และ Remote Patient Monitoring คือส�ิงเดียวกัน แต่ใน
ความเป�นจริงแล้วอย่างแรกคือชื�อเรียกเทคโนโลยีดิจิทัลโดยรวมที�เก�ียวข้องกับ
สุขภาพ ในขณะท�ี Remote Patient Monitoring คือระบบที�ใช้เทคโนโลยีมาช่วย
เก็บข้อมูล ติดตามอาการ และประมวลผลข้อมลู เพื�อการรกั ษา
คาดกันว่า ในป� 2022 ตลาดของ IoMT จะเติบโตถึง 158.1 พันล้านเหรียญ
สหรัฐฯ เนอ�ื งจาก Digital Transformation ทเ�ี ข้ามาเปล�ยี นแปลงวงการ
การแพทย์ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ สามารถปรับให้เข้ากับรูปแบบธุรกิจ
เดมิ หรอื กอ่ ใหเ้ กดิ ธรุ กจิ ใหม่ ๆ ทเ�ี กยี� วขอ้ งไดอ้ กี มหาศาล อนาคตของสาธารณ
สุขทวั� โลกจะข�นึ อยกู่ บั ความสามารถในการเชอ�ื มตอ่ คณุ ค่าของวิทยาการทางการ
แพทย์ดั�งเดิมเข้ากับระบบอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง ร่างกายของมนุษย์จะถูกจับ
จ้องเฝ�ามองโดยอุปกรณ์อิเล็กทรอกนิกส์มากย�ิงกว่าเดิม เพ�ือประเมินหาความ
เสี�ยงก่อนท�ีจะเกดิ อาการ หรือแจ้งเตอื นความผดิ ปกติเพ�ือเขา้ รับการรักษาฉุกเฉนิ
ได้อยา่ งทันทว่ งที

31

Video Game Treatment
เยียวยาใจด้วยวิดีโอเกม

วิดีโอเกมที�มักมีภาพลักษณ์ไปในทางลบเม�ือมองจากมุมของคนรุ่นก่อน แต่มี
บทบาทสําคญั อยา่ งมากตอ่ การนํามาใชเ้ ยยี วยาจติ ใจฝก� ทกั ษะสําหรบั ผทู้ มี� ปี ญ� หา
ด้านสุขภาพจติ ในป� 2020 องค์การอาหารและยาของสหรฐั ฯ อนุญาตให้มกี ารใช้
วดิ ีโอเกม EndeavorRx สําหรบั เด็กอายุ 8-12 ป� ท�ีมอี าการสมาธสิ �ัน (Attention
Deficit Hyperactivity Disorder: ADHD) เพ�ือให้มสี มาธจิ ดจ่อมากพอทจ�ี ะเรียน
รู้ตามพัฒนาการของชว่ งวัย โดยใชว้ ดิ โี อเกมร่วมกับยา การบําบดั และโปรแกรม
การศึกษาพิเศษควบคู่กันไป
แตใ่ ชว่ า่ เกมทอ�ี อกแบบมาเพ�ือการบําบดั เทา่ นน�ั จงึ จะมปี ระโยชนต์ อ่ สุขภาพจติ ของ
ผู้เลน่ เพราะผลการวิจยั จากมหาวิทยาลัย Limerick ในไอรแ์ ลนด์ อธิบายว่า ในชว่ ง
การระบาดของโควดิ 19 เผยให้เหน็ วา่ การเล่นเกมออนไลนท์ ี�สรา้ งขึน� มาเพ�ือความ
บันเทิง (ไม่ได้ออกแบบมาเพ�ือการรักษาโดยเฉพาะ) ตวั อย่างเชน่ Minecraft หรอื
Animal Crossing: New Horizons ช่วยลดอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลของ
ผู้คนลงได้ช่วยทาํ ให้รู้สึกเชือ� มโยงกับสังคมร้สู ึกประสบความสําเร็จเมอ�ื ผ่านแตล่ ะ
ด่านในเกมได้ และฝ�กทักษะการควบคุมอารมณ์ไปพร้อมกันด้วย แต่ผู้เช�ียวชาญ
ย�ําว่า การเลน่ วิดีโอเกมเป�นเพียงส่วนเสริมเท่านนั� ไม่ใชก่ ารรักษาทเ�ี ข้ามาทดแทน
การบาํ บดั
ความนา่ สนใจสําหรับวงการวดิ ีโอเกมในป� 2022 น�ีเรานา่ จะไดเ้ หน็ ความ
พยายามในการทดลองความเป�นไปได้ใหมๆ่ ในเมตาเวิร์สท�ที ําให้ผคู้ นได้
ปลดปลอ่ ยตวั ตนในโลกเสมอื นหรอื สรา้ งเกมทส�ี นกุ สนานทา้ ทายไปพรอ้ ม
กบั สรา้ งเสรมิ สุขภาพจิตใหผ้ ้เู ลน่ ได้ไปพร้อม ๆ กนั

32

สังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด
(Hyper Aged Society)
ท�ีต้องพ�ึงพิง Digital Health

ในบรรดาคนไทยทกุ ๆ 100 คน คือ ผูส้ ูงอายุ 30 คน
สํานักงานสถิติแห่งชาติ ระบุว่าในป�พ.ศ.2557 มีประชากรไทยท�ีมีอายุ 60 ป�ข�ึนไป ร้อยละ 14.9 ของ
ประชากรทั�งหมด หรอื 9.5 ลา้ นคน ส่วนรายงานของคณะอนุกรรมการคาดประชากรของประเทศไทย
พ.ศ. 2553-2583 สํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) คาด
การณว์ า่ ประเทศไทยจะเขา้ สสู่ งั คมสงู วยั ระดบั สดุ ยอด (Hyper Aged Society) ในป� พ.ศ. 2575 (ค.ศ.2032)
น�ีคอื สภาวะท�สี ังคมไทยกําลังเป�นอยู่สังคมผสู้ ูงอายเุ ป�นคําทเี� ราไดย้ ินกันมาตลอดหลายป�และเรามาถงึ
จุดนน�ั แล้วแต่ป�ญหาที�สังคมไทยจะตอ้ งเผชญิ ต่อไปนน�ั ไมใ่ ชเ่ พียงเรอ�ื งของสุขภาพทถี� ดถอยของผสู้ ูง
อายุที�เพ�ิมมากข�ึนหลายล้านคน แต่ยังรวมถึงป�ญหาเร�ืองแรงงานท�ีส่งผลต่อเศรษฐกิจและการขับ
เคลอื� นสังคมโดยรวมอกี ด้วย นั�นทําใหเ้ ทคโนโลยีเก�ียวกบั สุขภาพจะเขา้ มาเป�นความหวังที�จะทาํ ให้ความ
เปลีย� นแปลงครั�งนี�ไม่ยากลาํ บากเกินไปนัก

33

อตั ราการเกิดลดลง อตั ราเกื�อหนุนเพ�ิมขึน�

สัดส่วนของผู้สูงอายุในประเทศไทยเพ�ิมข�นึ อยา่ งรวดเร็วเป�นอันดับ 3 ของโลก
เป�นอันดับ 2 รองจากสิงคโปร์ ในภูมิภาคอาเซียน และคาดว่าจะกลายเป�น
อนั ดบั 1 ในอีก 15 ป�ข้างหน้า
ดร.ณปภชั สัจนวกลุ จากสถาบนั วจิ ยั ประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหดิ ล
กล่าวถึงการเปล�ียนแปลงของสัดส่วนประชากรไทยซึ�งเกิดขึ�นอย่างรวดเร็ว
ภายในเวลาเพียง 17 ป� (พ.ศ. 2548 – 2565) เนื�องจากอัตราการเกิดน้อย ผู้ท�ี
เกิดในช่วง 2506 – 2526 (ช่วงเวลาท�ีอัตราการเกิดมากกว่า 1 ล้านคนต่อป�)
มอี ายยุ นื ยาวขน�ึ ทาํ ใหอ้ กี 20 กวา่ ปข� า้ งหนา้ สังคมไทยจะมผี สู้ ูงอายถุ งึ 21 ลา้ นคน
จากพระราชบญั ญตั ผิ สู้ ูงอายุ พ.ศ. 2546 กาํ หนดใหบ้ คุ คลทม�ี อี ายุ 60 ปบ� รบิ รู ณ์
และมสี ัญชาตไิ ทย เป�นผสู้ ูงอายุ โดยแบง่ ออกเป�น 3 กล่มุ ดังนี�

1) ผ้สู ูงอายวุ ยั ต้น อายรุ ะหวา่ ง 60-69 ป� เคลอ�ื นไหวไดช้ ้าลงแตย่ ังช่วย
เหลอื ตนเองได้
2) ผสู้ ูงอายวุ ยั กลาง อายรุ ะหวา่ ง 70-79 ป� เรม�ิ มอี าการเจบ็ ปว� ย อาหาร
ของโรคประจําตัวหรือโรคเร�ือรงั แสดงออกมากขน�ึ
3) ผู้สูงอายุวัยปลาย อายุ 80 ป� ข�ึนไป มีอาการเจ็บป�วยบ่อยข�ึน อวัยวะ
เสื�อมสภาพ อาจมภี าวะทพุ พลภาพ
กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความม�ันคงของมนุษย์
ใหข้ อ้ มลู เพิ�มเตมิ วา่ คา่ รกั ษาพยาบาลเพิ�มสูงขน�ึ ป�ละ5-8%ทาํ ใหเ้ งนิ เกบ็ สําหรบั
ผู้สูงวัยต้องใช้จ่ายไปกับเรื�องการดูแลสุขภาพมากที�สุด โดยเฉลี�ย ผู้สูงอายุ
ต้องจ่ายเงินราว 30,000 บาทต่อการเข้าโรงพยาบาลหน�ึงคร�ัง ส�ิงนี�ส่งผล
หนกั หนาตอ่ คนไทยในวยั ทาํ งานทตี� อ้ งแบกรบั ‘อตั ราสว่ นเกอ�ื หนนุ ผสู้ งู อาย’ุ ไวบ้ นบา่
อัตราส่วนเก�ือหนุนผู้สูงอายุ คือ อัตราส่วนของจํานวนคนในวัยแรงงาน (อายุ
15-59 ป�) ท�ีเล�ียงดูผู้สูงอายุ 1 คน ในป� พ.ศ. 2503 มีอัตราส่วน 12:1 คน ซ�งึ หมาย
ถงึ มคี นวยั ทาํ งาน 12 คน เลย�ี งดผู สู้ ูงอายุ 1 คน ตอ่ มาการสํารวจในป� พ.ศ. 2557
มีอัตราส่วนเหลือเพียง 4:1 และในป� พ.ศ. 2578 คาดการณ์ว่าจะเหลือเพียงแค่
2.4:1 คนเทา่ นั�น
ในเมอื� จํานวนแรงงานลดลงทกุ สาขาอาชีพ เทคโนโลยจี ึงตอ้ งเข้ามามบี ทบาท
มากข�นึ อย่างไม่อาจหลกี เลยี� งได้

34

ผสู้ ูงอายุมากขนึ� แรงงานลดลง

โครงการศึกษาด้านโครงสรา้ งเศรษฐกิจไทยทีม� นี ยั ต่อการดําเนนิ
นโยบายโดยธนาคารแหง่ ประเทศไทยไดศ้ ึกษาบรบิ ทตลาดแรงงาน
และลกั ษณะครอบครวั ของไทย พบวา่ มคี วามแตกตา่ งจากประเทศ
อื�นๆ ที�เข้าสู่สังคมสูงวัยไปแล้ว โดยกล่าวว่า แรงงานไทยมีแนว
โน้มลดลงอย่างต่อเน�ือง จากการที�แรงงานหญิงท�ีมีระดับการ
ศึกษาต�ํากว่าระดับมัธยมศึกษาตอนต้นออกจากตลาดตั�งแต่อายุ
45 ป� เนื�องจากมีภาระดูแลสมาชิกในครอบครัว และอีกป�จจัยคือ
การลดลงของจาํ นวนชั�วโมงการทาํ งาน (Intensive margin) และ
การเพิ�มขึน� ของแรงงานนอกระบบ
ดร.กฤษกร สุขเวชชวรกิจ ประธานหลักสูตรการจัดการธุรกิจ
สุขภาพ และหวั หนา้ หน่วยการตลาดและสื�อสารองค์กร วทิ ยาลยั

การจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวไว้ว่า “Digital Health
เข้ามาทดแทนป�ญหาแรงงานลดลง ค่าแรงที�สูงขึ�น
ใช้เทคโนโลยีมาเป�นตัวช่วยให้คนทํางานทําตรงไหน
ก็ได้แพทย์เฉพาะทางไม่ต้องเสียเวลาไปหาผู้ป�วย
ผู้ป�วยก็ไม่ต้องลําบากเดินทางมาโรงพยาบาล แต่
วินจิ ฉยั อาการ รกั ษาอาการ หรอื แมแ้ ตท่ ําการผ่าตดั
ได้จากระยะไกล”

สอดคลอ้ งกบั แนวคิดท�ี ดร.นพ.ภูษิต ประคองสาย เลขาธิการ
มลู นธิ สิ ถาบันวิจัยและพัฒนาผสู้ ูงอายุไทย กล่าวไว้ในเวที
สาธารณะ : ก้าวต่อไปของผ้สู ูงอายุไทย 12 ล้านคน ผู้สูงอายุไทย
อยู่ส่วนไหนของโลก วา่ สถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของโควิด 19
ทาํ ให้ผู้สูงอายตุ ้องปรับตวั หลายด้าน เปลยี� นวิถชี วี ติ และดแู ล
สุขภาพของตัวเองมากขนึ� การไปโรงพยาบาลจะทาํ ได้นอ้ ยลง
เพราะไมใ่ ชส่ ถานทปี� ลอดภยั การใชด้ จิ ทิ ลั จะทาํ ใหเ้ ขา้ ถงึ การบรกิ าร
ของภาครฐั ได้อย่างรวดเรว็ ยิง� ขน�ึ

นวตั กรรมธรุ กิจสุขภาพในยคุ ดิจิทลั จงึ เป�นความหวงั ของ
ประเทศไทย ทีจ� ะช่วยลดภาระดา้ นบริการทางสุขภาพให้มีต้นทนุ
ทถ�ี กู ลง แตเ่ พ�ิมประสิทธิภาพในการดแู ลผปู้ �วยและผสู้ ูงอายไุ ด้
อย่างใกลช้ ดิ มากยิง� ขน�ึ โดย Thai HealthTech Association ได้
รวบรวมขอ้ มูลล่าสุดเมื�อป� 2020 พบว่ามี HealthTech ใน
ประเทศไทยราว56รายซ�ึงมหี ลากหลายรปู แบบท�งั บรกิ ารทางการ
แพทย์ทางไกล การติดตามอาการ (Remote Monitoring) อาํ นวย
ความสะดวกบคุ ลากรทางการแพทย์ (Clinic Management
Solution)รวมถงึ การพัฒนาเทคโนโลยชี วี ภาพทเ�ี กยี� วขอ้ งกบั การ
แพทยแ์ ละสาธารณสุข (BioTechnology)

35

พลิกวิธคี ิดเกี�ยวกับบรกิ ารสุขภาพ

หน�ึงในตัวอย่างท�ีเป�นรูปธรรมในการนําเทคโนโลยีมาผสานกับบริการทาง
สาธารณสุขท�ีชัดเจนท�ีสุดคือ การท�ีบริษัท หัวเว่ย เทคโนโลยี� (ประเทศไทย)
จํากดั รว่ มกบั คณะแพทยศาสตรศ์ ิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหดิ ล ลงนาม
บันทึกความร่วมมือว่าด้วยการพัฒนาบริการอัจฉริยะ 5G ท�ีขับเคล�ือนด้วย
Cloud และ AI (5G Powered Smart Hospital Enabled with Cloud and
AI) เป�นเวลา 5 ป� เพื�อเพิ�มประสิทธิภาพบริการสาธารณสุขของไทยให้ดียิ�งขึ�น
ไม่ว่าจะเป�นการติดตามอาการของผู้ป�วย การวิเคราะห์โรค การจัดเก็บและ
วิเคราะห์ข้อมูล และการจัดสรรทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยมี
โครงการนําร่องเป�น “รถช่วยชีวิต Siriraj Mobile Stroke Unit” ของหน่วย
รกั ษาอมั พาตเคลอื� นท�ีทม�ี กี ารส่งภาพของผปู้ ว� ยฉกุ เฉนิ มาใหแ้ พทยผ์ เู้ ชยี� วชาญ
วินิจฉัยได้ตั�งแต่ในรถพยาบาล ช่วยให้สามารถแก้ไขอาการของผู้ป�วยได้ทัน
ท่วงที นอกจากนี�ยังมีรถอัจฉริยะไร้คนขับ มาเพ�ิมประสิทธิภาพการบริหาร
จัดการ ช่วงเร�ิมต้นจะใช้ในการขนส่งเวชภัณฑ์ เพ�ือลดภาระของเจ้าหน้าที� ลด
ความเสี�ยงในการตดิ เชอื� ระหวา่ งการระบาดของโควดิ 19และนาํ รอ่ งการพัฒนา
งานทางการแพทย์ได้อยา่ งเป�นองคร์ วมในระยะยาว

เพราะการเตรยี มพรอ้ มกอ่ นทสี� ังคมไทยจะเขา้ สู่สังคมผสู้ ูงอายรุ ะดบั สุด
ยอด ไม่ใช่เพียงการออกแบบสวัสดิการให้ผู้สูงอายุเท่านั�น แต่จําเป�นต้อง
มีการเตรียมการตั�งแต่ประชากรยังอยู่ในวัยทํางาน นําเทคโนโลยีท�ีเกิดขึ�นใหม่
มาปรบั ใชใ้ ห้สามารถรองรับความตอ้ งการท�งั ทางกายกาพ จติ ใจ และองค์รวม
ของสังคมไดอ้ ย่างสอดคล้องกนั

36

Medical Tourism

การพัฒนาการท่องเท�ียวเชงิ สุขภาพในประเทศไทย

“Beyond Healthcare, Trust Thailand” เป�นสารทร�ี ัฐบาลไทยพยายามส�ือ
ไปถงึ ผู้คนท�ัวโลกเพื�อสร้างความเชอ�ื มนั� ในการกลับเข้ามาใชบ้ รกิ ารการท่อง
เทย�ี วเชงิ สุขภาพ (Medical Tourism) และพํานกั ระยะยาวในประเทศไทยอกี ครงั�
จากข้อมูลของ BOI ระบุว่า ตลาดการท่องเท�ียวเชิงสุขภาพในประเทศไทย
มีมูลค่ามากกว่า 2 หมื�นล้านบาท อัตราการเติบโตป�ละกว่า 10% แม้การ
ระบาดของโควิด-19 จะทําให้การท่องเที�ยวท�ีเคยเฟ� อ� งฟูต้องเงียบเหงาไป 2
ป� แต่ก็ทําให้คนหันมาให้ความสําคัญกับสุขภาพมากขึ�น และคาดว่าจะมีการ
เตบิ โตอยา่ งตอ่ เนื�องหลงั จากการเป�ดประเทศในชว่ งปลายป� 2021

37

มุ่งหน้าสู่ความเป�นเลศิ

ประเทศไทยมีความพร้อมท�ังในด้านศักยภาพและการสนับสนุนจากรัฐ สถานพยาบาลใน
ประเทศไทยท�ีได้รับการรับรองมาตรฐานนานาชาติแบบ JCI (Joint Commission Interna-
tional) จํานวน 61 แห่ง (ข้อมูลจากป� พ.ศ. 2561) โดยโรงพยาบาลบํารุงราษฎร์เป�นแห่งแรก
ที�ได้รับการรับรองประเภท Hospital care โรงพยาบาลกล้วยน�ําไท 2 เป�นแห่งแรกท�ีได้การ
รับรองประเภท Long Term Care และ Home Care โรงพยาบาลศิริราชป�ยมหาราชการุณย์
เปน� โรงพยาบาลภาครฐั แหง่ แรกทไี� ดร้ บั การรบั รองประเภท Hospital Care รวมทง�ั โรงพยาบาล
ชลบุรี เป�นโรงพยาบาลภาครัฐแห่งแรกที�ได้รับการรับรองประเภท Academic Medical
Center Hospital Program
กรมสนบั สนนุ บรกิ ารสุขภาพเป�นหนว่ ยงานหลกั ในการบรหิ ารขบั เคลอื� นและสนบั สนนุ นโยบาย
ด้านการส่งเสริมการท่องเท�ียวเชิงสุขภาพ (Medical and Wellness Tourism) มาตั�งแต่
ป� พ.ศ. 2558 เพื�อผลักดันให้ไทยเป�นศูนย์กลางสุขภาพนานาชาติภายในระยะเวลา 10 ป�
โดยมอี งคป์ ระกอบในการขบั เคลื�อน 4 ด้าน ได้แก่

1. ศูนยก์ ลางบรกิ ารสุขภาพ (Medical Service Hub)
2. ศูนยก์ ลางบริการเพ�ือส่งเสริมสุขภาพ (Wellness Hub)
3. ศูนยก์ ลางบริการวิชาการและงานวิจยั (Academic Hub)
4. ศูนยก์ ลางยาและผลิตภณั ฑส์ ุขภาพ (Product Hub)

โดยมุ่งส่งเสรมิ บรกิ ารรักษาพยาบาลและบริการส่งเสริมสุขภาพ
(Medical and Wellness) ใน10 สาขาบรกิ ารทม�ี ศี ักยภาพสูงและ
ดึงดดู ชาวต่างชาติ ได้แก่
-เวชศาสตร์ชะลอวัยและฟ� น� ฟูสุขภาพ (Regenerative)
-การแพทย์ทางเลอื ก (Alternative Medicine)
-การรักษาโรคหัวใจ (Cardio Science)
-กระดกู และกล้ามเนอื� (Musculoskeletal)
-บริการทนั ตกรรม (Dental Clinic)
-บรกิ ารรักษาผ้มู ีบุตรยาก (IVF)
-การรักษาโรคมะเร็ง
-การศัลยกรรม การผ่าตัดแปลงเพศ
-การรักษาโรคตาต้อกระจก (Eye treatment : Cataract)
-การแพทยแ์ มน่ ยํา (Precision Medicine)

38

รายงานผลการวิจัยและสํารวจข้อมูลด้านการบริการสุขภาพและ
บริการเพ�ือส่งเสริมสุขภาพของไทย ประกอบการจัดทําศูนย์ข้อมูล
นโยบาย Medical Hub ระบุว่า ในป� 2562 มีนักท่องเท�ียวชาวต่าง
ชาติท�ีมีวัตถุประสงค์หลักมาใช้บริการด้านการแพทย์ในประเทศไทย
จํานวน 632,000 คน รวมคา่ ใชจ้ า่ ยบริการด้านการแพทย์จาํ นวนทั�ง
ส�ินประมาณ 121,917.81 ล้านบาท เพ�ิมขึ�นจากป� 2561 ประมาณ 8.5%
โดยกลุ่มการท่องเท�ียวเชิงสุขภาพ มีค่าใช้จ่ายต่อทริปสูงถึงราว
80,000-120,000 บาท และสรา้ งมลู คา่ เพม�ิ ใหเ้ ศรษฐกจิ ไทยสงู กวา่ 80%
นพ. ธเรศ กรัษนัยรวิวงค์ อธิบดีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ
กระทรวงสาธารณสุข ให้ข้อมูลภาพรวมเพ�ิมเติมว่า บริการด้านการ
แพทย์อนั ดบั 1 ที�กลมุ่ ตัวอยา่ งนักท่องเท�ยี วชาวต่างชาตใิ ชบ้ รกิ ารมาก
ท�ีสุด คอื บรกิ ารตรวจสุขภาพ (50.21%) รองลงมาคือ รักษากระดกู ขอ้
ต่อเส้นเอ็นและกล้ามเนื�อ (8.58%) รักษาโรคมะเร็ง (8.37%) ป�องกัน
ดแู ลเส้นเลอื ดหวั ใจ (4.08%) ทันตกรรม (4.08%) เป�นต้น โดยนักท่อง
เที�ยวชาวจนี ใชบ้ ริการรักษาผ้มู ีบุตรยากมากที�สุด

39

5G เปลย�ี นชวี ิต

ในป� 2562 มีขา่ วการผา่ ตัดระยะไกลคร�ังแรกของโลกผ่านเทคโนโลยี 5G นายแพทยช์ าว
จีนผ่าตัดสุกรตัวหน�ึงในที�ห่างออกไป 50 กิโลเมตร ด้วยการควบคุมแขนผ่าตัดหุ่นยนต์ท�ีมี
ความเรว็ ตอบสนอง (Latency) เพียงแค่ 0.1 วนิ าที นบั เปน� เรอ�ื งนา่ ตน�ื เตน้ สําหรบั วงการแพทย์
ที�จะช่วยเพิ�มความเป�นไปได้ในการรักษาได้อีกนับไม่ถ้วน จึงไม่น่าแปลกใจที� 5G จะกลายเป�น
ความหวังใหม่ในการเปล�ียนผ่านการดูแลสุขภาพไปสู่ยุคดิจิทัล (Digital transformation)
เนื�องจาก 5G มีความเร็วอัพโหลดและดาวน์โหลดบนเครือข่ายไร้สายท�ีเสถียรและรวดเร็วกว่า
4G ถึง 10 เทา่

สํานักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (DEPA) อธิบายว่า 5G จะมีบทบาทสําคัญในการ
ท�ีประเทศไทยเป�นหน�ึงในจุดหมายปลายทางของการท่องเท�ียวเชิงสุขภาพ มีความพร้อมที�จะ
เป�นผนู้ าํ ทางการแพทยใ์ นลําดบั ต้น ๆ ของโลก

แม้การประยุกต์ใช้ 5G ด้านการแพทย์จะมีประโยชน์อย่างมาก แต่ก็ยังมีข้อจํากัด ใน
เร�ืองของโครงสร้างพ�ืนฐานด้านเทคโนโลยี ที�ยังไม่เอ�ือต่อการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี 5G
ในพื�นท�ีห่างไกล อีกท�ังยังมีป�ญหาในการจัดเก็บและจัดการข้อมูลผู้ป�วยท�ีมีประสิทธิภาพ
ไม่เพียงพอ รวมถึงความเช�อื ม�ัน ของคนไขใ้ นพ�ืนที�หา่ งไกลในการรับการรักษาดว้ ยเทคโนโลยี
สมยั ใหม่

ดร.กฤษกร สุขเวชชวรกิจ ประธานหลักสูตรการจัดการธุรกิจสุขภาพ และหัวหน้า
หน่วยการตลาดและสื�อสารองค์กร วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดลอธิบายให้
เห็นภาพว่า ประเทศไทยเริ�มมีการนําใช้ Telemedicine ตัง� แตป่ �พ.ศ. 2560 ในกลมุ่ โรงพยาบาล
เอกชนและสตาร์ทอัพด้านการแพทย์ ต่อมามีการจัดทําประกาศแพทยสภา เร�ือง แนวทาง
ปฏิบัติการแพทย์ทางไกลหรือโทรเวช (Telemedicine) และคลินิกออนไลน์ เพ�ือสร้าง
มาตรฐานและคุ้มครองผู้ให้บริการผู้ป�วยเป�นหลัก คาดการณ์กันว่าถ้าทําได้จริง จะประหยัด
งบประมาณได้ถึง 30,000 ลา้ นบาทต่อป�

“เทคโนโลยีป�ญญาประดิษฐ์ (AI) หรือเคร�ืองมือทางการแพทย์สมัยใหม่ต้องผ่านการ
รับรองตามข�ันตอน ตามกฎหมายท�ีเก�ียวข้อง” นพ.ธเรศ กรัษนัยรวิวงค์ อธิบดีกรมสนับสนุน
บรกิ ารสุขภาพกระทรวงสาธารณสุขย�ําใหเ้ หน็ ถงึ ความมน�ั ใจเกย�ี วกบั มาตรการวชิ าชพี ทไ�ี มอ่ าจ
ละเลยเมอื� นาํ Telemedicine มาใชร้ ่วมดว้ ย

การระบาดหนักของโควดิ 19 ในชว่ งกลางป� พ.ศ. 2564 เป�นตัวเรง่ ใหห้ ลายโรงพยาบาล
นําการแพทย์ทางไกลมาใช้ เช่น โรงพยาบาลศิริราชที�ให้บริการพบแพทย์ออนไลน์ ผ่าน
แอปพลิเคชัน Siriraj Connect โดยแพทย์-พยาบาลจะติดตามอาการผู้ป�วยอย่างต่อเนื�อง
ผ่านวิดิโอคอล เภสัชกรอธิบายการใช้ยาผ่านวีดิโอคอลด้วยเช่นกัน ผู้ป�วยชําระค่าใช้จ่ายผ่าน
แอปพลิเคชันธนาคาร แล้วรอรับยาที�บ้าน มีบริการ Drive Thru เจาะเลือดโดยไม่ต้องเข้าโรง
พยาบาล

40

มกี ารเสนอแนวทางวา่ ไทยควรปรับภาคการทอ่ งเที�ยวใหม่
หลังเป�ดประเทศ ด้วยหลักการคุณค่าเหนือปริมาณ
(Value Over Volume Approach) และเพ�ิมเติมความ
หลากหลาย (Diversification Approach) ให้ครอบคลุม
การทอ่ งเที�ยวเชิงสุขภาพ การทอ่ งเท�ียวทอ้ งถ�นิ และการ
ทอ่ งเทีย� วทเี� ก�ียวกบั การทาํ งาน
เพราะความฝ�นทไ�ี ทยจะเป�นศูนยก์ ลางทางดา้ นการแพทย์
และธรุ กจิ บรกิ ารสขุ ภาพของโลก (Thailand Medical Hub)
ในอนาคตน�ันต้องการความร่วมมือจากหลากหลายภาค
ส่วน ทั�งในด้านการแพทย์ การท่องเท�ียว และสาธารณู
ปโภคพ�ืนฐานในประเทศ ตั�งแต่ระบบคมนาคมเพื�อเช�ือม
เมืองรอง ใช้เทคโนโลยีเชื�อมต่อให้การท่องเที�ยวเป�นแบบ
Contactless เพ�ือลดการติดเชื�อ ไปจนถึงสร้างแพลต
ฟอร์มฐานข้อมูลการท่องเท�ียวที�ครบถ้วนและรวดเร็ว
อํานวยความสะดวกได้ท�ังนักท่องเท�ียว ผปู้ ระกอบการและ
ผู้ออกนโยบาย

41

หลักสูตรดา้ น Digital Health
ทเี� ป�ดรับสมคั รในป� 2022

Re-Imagine

เป�ดมุมมอง คน้ หาโอกาสธรุ กิจในโลกใหม่กับ NEO Academy

Executive Program
Business Opportunities Creation in the Longevity Society

หลกั สูตรการสร้างโอกาสทางธรุ กจิ ในสังคมอายยุ ืน รุ่นท�ี 3
เป�ดมุมมอง คน้ หาโอกาสธุรกิจในโลกใหม่ เม�ือประเทศไทยและทั�วโลก
เขา้ สู่สังคมอายยุ ืนอยา่ งเต็มรูปแบบ

วิเคราะหเ์ จาะลึกโอกาสทางธุรกิจท�เี กิดข�ึนจากสังคมอายุยนื เรยี น
รพู้ ฤติกรรมผู้บรโิ ภคผสู้ ูงวยั ออกแบบคุณคา่ ท�ีตรงใจ และต่อยอดทาง
ธรุ กิจไดต้ �ังแตใ่ นชั�นเรียน ผา่ นโอกาสทางธรุ กิจเก�ียวกับผ้สู ูงอายุท�งั 6
ด้าน ไดแ้ ก่ อาหารเคร�ืองด�ืม ของใช้ ท�ีอยอู่ าศัย การเงนิ การท่องเท�ียว
และการดูแลผ้สู ูงวัย

ดูรายละเอยี ดหลักสูตร
https://www.neobycmmu.com/executive-
course-longevity-batch3

Executive Program Reinventing Healthcare Business
หลกั สูตรการสรา้ งโอกาสใหมใ่ นธรุ กจิ สุขภาพ รุ่นที� 1

ครง�ั แรกของการผสมผสานองคค์ วามรู้ท�ที ันสมยั ท�สี ุดในดา้ น Business
Management และ Life Science จากศูนย์ความเป�นเลิศดา้ นชีววิทยา
ศาสตร์ (องคก์ ารมหาชน) หรือ TCELS และ NEO Academy โดยวทิ ยาลยั
การจัดการ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล มุง่ เน้นให้ผ้เู รยี นเห็นโอกาสทางธรุ กจิ
ท�หี ลากหลายจาก 3 อุตสาหกรรมชวี วทิ ยาศาสตร์ ได้แก่

1. กลุม่ เภสัชภัณฑ์ (Pharmaceutical)
2. กลุม่ เคร�ืองมือและอุปกรณ์ทางการแพทย์ (Medical Devices)
3. กล่มุ ผลิตภณั ฑเ์ คร�ืองสําอางและเสริมอาหาร

(Cosmetic & Food Supplement)

ดูรายละเอยี ดหลกั สูตร
https://www.neobycmmu.com/executive-
reinventing-healthcare

42

คณะผู้จัดทํา

CONTENT PROVIDER

เน�อื หาตา่ ง ๆ ในรายงานเล่มน�ี เปน� การร้อยเรียงความรแู้ ละเน�ือหาจากองค์ความรู้
ตา่ งๆของคณาจารย์ท�มี าใหค้ วามรู้ในหลกั สูตรต่างๆให้กบั NEO ACADEMY
และการวจิ ยั ค้นคว้าเตมิ โดยทมี วจิ ัยของ NEO ACADEMY BY CMMU

CONTENT DESIGN & ARTWORK

การออกแบบเน�อื หา กราฟฟค� ต่างๆ จัดทาํ โดยบรษิ ัท
Proportunity Company Limited

จดุ ประสงคข์ องการเผยแพร่ขอ้ มลู ทางวชิ าการเหล่าน�ีเพ�ือเป�นประโยชน์
สาธารณะ โดยไมไ่ ด้ใชเ้ พ�ือการจัดจําหนา่ ย

https://www.neobycmmu.com
Phone : 092-916-4265

https://www.proportunity-th.com 43

บรรณานกุ รม

1. https://www.cio.com/article/3636980/ai-cloud-hybrid-work-head line-gart
ners-top-tech-trends-for-2022.html

2. https://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prUS48329821
3. https://www.helpnetsecurity.com/2021/11/02/it-industry-predictions-2022/
4. https://www.walkme.com/glossary/total-experience/
5. https://www.cmswire.com/employee-experience/forget-custom

er-experience-forget-employee-experience-enter-total-experience/
6. https://kasikornresearch.com/th/analysis/k-econ/business/Pages/food-delivery-z3256.aspx
7. https://medium.com/codex/top-10-business-and-technology-trends-in-2022-a21248d31675
8. https://www.uktech.news/other_news/current-business-trends-for-2021-and-into-2022
9. https://kkhdc.moph.go.th/download/uploads/1520237952_30755.pdf
10. https://www.gartner.com/en/information-technology/insights/top-technology-trends
11. https://www.daxx.com/blog/development-trends/technology-healthcare-trends
12. https://tmc.or.th/index.php/News/News-and-Activities/Telemedicine
13. https://www.prachachat.net/columns/news-717825
14. https://chatonic.net/digital-health-trends-for-2022-and-beyond/
15. https://publicsectornetwork.co/insight/digital-healthcare-innovation-2022/
16. https://www2.deloitte.com/ro/en/pages/technology-me

dia-and-telecommunications/articles/deloitte-global-rpa-survey.html
17. https://brandinside.asia/robot-process-automation-zygen/
18. https://www.healthcareitnews.com/blog/too-many-tasks-too-lit

tle-time-robotic-process-automation-can-help
19. https://research.aimultiple.com/rpa-healthcare/
20. https://www.compunneldigital.com/wp-content/up

loads/2021/09/Digital-healthcare-trends-2022.pdf
21. https://www.intel.com/content/www/us/en/healthcare-it/predictive-analytics.html
22. https://healthtechmagazine.net/article/2021/04/how-predic

tive-modeling-healthcare-boosts-patient-care-perfcon
23. https://www.marketresearchfuture.com/statistical-reports/eu

rope-clinical-data-analytics-market-3639
24. https://www.verywellmind.com/video-games-could-treat-mental-illness-study-shows-5190213
25. https://games.jmir.org/2021/2/e26575/
26. https://bmcpsychiatry.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12888-020-03031-y
27. https://www.tiscowealth.com/article/innovative-healthcare/New-Healthcare-IoMT.html
28. https://www2.deloitte.com/global/en/pages/life-scienc

es-and-healthcare/articles/medtech-internet-of-medical-things.html
29. https://www.dop.go.th/th/know/15/926
30. https://workpointtoday.com/thai-agingsociety-65/
31. https://www.si.mahidol.ac.th/th/hotnewsdetail.asp?hn_id=2607
32. https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/31/iid/10973
33. http://resource.tcdc.or.th/ebook/AgingSociety_Report_official.pdf
34. https://www.posttoday.com/politic/columnist/658911
35. https://blog.settrade.com/blog/suripon/2010/10/12/933
36. https://www.scb10x.com/blog/healthtech-landscape
37. https://www.bot.or.th/Thai/ResearchAndPublications/DocLib_/AgingPopulation.pdf
38. https://www.mckinsey.com/featured-insights/asia-pacific/ja

pan-lessons-from-a-hyperaging-society
39. https://www.thaihealth.or.th/Content/55372-นกั วชิ าการหว่ งป%� 2065%20ไทยตอ้ งพรอ้ มรบั มือสังคมสูง

อายเุ ต็มรปู แบบ.html

44

CONTACT

Address
69 Vipawadee Rangsit Road
Samsennai, Phayathai District,
Bangkok, Thailand 10400

Contact
Phone: 092-916-4265
Email: [email protected]
Line: @neobycmmu (have @ at the front)
Website: www.neobycmmu.com

Address
PROPORTUNITY Co., Ltd. 111/41 Private Nirvana Life Exclusive
Yothinpattana 3 Nawamin, Bueng Kum, Bangkok 10240

Contact
Phone: 092-916-4265
Email: [email protected]
Website: www.proportunity-th.com

45

Copyright By Neo Academy 2021