คํานํา ผลการปฏิบัติงานที่เป็นเลิศ(Best Practice) เรื่อง ศิลปะการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัวสร้างรายได้ของ กศน.ตําบลหลวงเหนือได้ทําการสํารวจความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย พบว่ามีความต้องการพัฒนาอาชีพในด้าน ของศิลปะการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัวสร้างรายได้การจัดดอกไม้ประดิษฐ์จากผ้าใยบัว ซึ่งในรูปแบบเดิมนั้น คือผลิตภัณฑ์จากดอกไม้จากผ้าใยบัว ไม่มีรูปแบบที่หลากหลาย และไม่มีสีสัน แต่ปัจจุบันผลิตภัณฑ์จากดอกไม้ประดิษฐ์จากผ้าใยบัว ได้มีรูปแบบหลากหลายและมีหลากหลายลวดลายตามต้องการ มีลวดลายหลากสีสันขึ้น เพื่อให้สินค้ามีรูปแบบที่ทันสมัยขึ้น ขอขอบคุณผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องที่ได้ให้คําแนะนําที่เป็นประโยชน์ในการจัดทําเอกสารฉบับนี้เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาในการปฏิบัติงาน จนสําเร็จลุล่วงไปด้วยดีและหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะเป็นประโยชน์ต่อ ผู้นําไปใช้เพื่อพิจารณารายงานผลต่อในภายภาคหน้า ปราณีกสิกรรุ่งเรือง ครูกศน.ตําบล
สารบัญ เรื่อง หน้า คํานํา ก สารบัญ ข ชื่อโครงการ ๑ ความเป็นมาและความสําคัญ ๑ วิธีการดําเนินงาน 2 ปัจจัยป้อน 3 เงื่อนไข/ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสําเร็จ (Key Success Factors) 3 ปัญหา อุปสรรค หรือข้อจํากัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และแนวทางแก้ไขที่ประสบความสําเร็จ 3 ข้อเสนอแนะวิธีปฏิบัติงานที่จะทําให้ดียิ่งขึ้น 4 ภาพประกอบ 5
1. ชื่อ โครงการ/กิจกรรม : ศิลปะการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัวสร้างรายได้2. ความเป็นมาและความสําคัญ ในสภาพปัจจุบันมนุษย์เราได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ในด้านเศรษฐกิจการเมือง สังคมสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก เมื่อประชากรเพิ่มมากขึ้นแต่ทรัพยากรธรรมชาติถูกใช้ไปอย่างรวดเร็ว และไม่เพียงพอต่อความต้องการจึงจําเป็นอย่างยิ่งที่มนุษย์จะต้องสร้างขึ้นหรือทดแทนโดยวิธีต่างๆเพื่อความอยู่รอดการ จัดการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพเนน้ความรู้ทักษะอาชีพให้สอดคลอ้งกับสภาพแต่ละท้องถิ่นและมีต้นทุนการผลติหรือ ลดต้นทุนการผลิต มีความรู้และทกัษะในการบริหารจัดการและสามารถประกอบอาชีพได้การประดิษฐ์ดอกไม้จาก ผ้าใยบัว เป็นงานสร้างสรรค์งานประดิษฐ์รูปแบบต่างๆ มีหลายสีให้เลือกใช้โดยพื้นฐาน“ผ้าใยบัว” หรือที่เรียกกัน ทั่วไปว่า “ผ้าเชอรี่ล่อน” ถือเป็นวัสดุแปรรูปซึ่งปัจจุบันมีความสําคัญเป็นอย่างมากต่อผู้ประกอบวิชาชีพการทํา ดอกไม้ประดิษฐ์เพื่อใช้เป็นของประดับตกแต่งบ้าน หรือ สํานักงาน รวมถึงการนําไปเป็นของขวัญของฝากให้กับผู้หลักผู้ใหญ่ในเทศกาลสําคัญๆ เช่น เทศกาลรับปริญญา งานมงคล เทศกาลปีใหม่ฯลฯการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้า ใยบัวเป็นศิลปะอีกแขนงหนึ่ง ที่มีความสวยงาม และหลากหลายรูปแบบ เช่น ดอกไม้และของชําร่วยต่าง ๆ ในที่นี้จะเน้นเฉพาะในรูปแบบการประดิษฐ์ดอกไม้ชนิดต่าง ๆการใช้ผ้าใยบัวประดิษฐ์ดอกไม้ทําได้หลายชนิด ไม่ว่าจะ เป็นดอกไม้แบบประยุกต์ดัดแปลง หรือดอกไม้ที่เลียนแบบธรรมชาติจากผ้าใยบัวหรือถุงน่องประโยชน์ของการทํา ดอกไม้จากผ้าใยบัว ซึ่งนอกจากจะเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อหาของขวัญให้มิตรสหาย หรือญาติผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือในโอกาสต่าง ๆ แล้วยังได้ฝึกทักษะ ความคิดสร้างสรรค์ของตัวผู้ทํา ผู้รับย่อมได้รับความรู้สึกดีๆ และ ความประทับใจ เนื่องจากผู้ให้ได้ลงมือทําด้วยตัวเองและจากความคิดสร้างสรรค์ประสบการณ์ที่ทําไปในระยะหนึ่ง จะก่อให้ผลงานชิ้นอื่นๆ ที่เราได้คิดค้นทดลองทําด้วยตนเองต่อไปอีกเรื่อยๆ ไม่มีที่สิ้นสุด และยังเป็นงานอดิเรกที่สามารถทําได้ในเวลาว่างจากงานประจํา อาจผลิตเพื่อการจําหน่ายเป็นอาชีพเสริมสําหรับผู้รักงานฝีมือแขนงนี้ได้ เป็นอย่างดีลักษณะทั่วไปดอกไม้ประดิษฐ์เอ่ยชื่อแค่นี้ก็ทําให้หลายคนนึกถึงดอกไม้ปลอมหลากหลายรูปแบบหลาย ชนิด นอกจากนี้ยังมีผ้าใยบัวซึ่งยังเป็นวัสดุที่สามารถนํามาทําดอกไม้ได้สวยงาม ดอกไม้ประดิษฐ์จากผ้าใยบัวเป็น ดอกไม้ที่อ่อนช้อยสวยงามใกล้เคียงกับดอกไม้ธรรมชาติมากที่สุด และที่สําคัญดอกไม้ประดิษฐ์จากผ้าใยบัวยัง สามารถสร้างอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ให้กับกลุ่มแม่บ้านเป็นอย่างดีอุปกรณ์ที่ใช้ผ้าใยบัวที่จะนํามาใช้ทําดอกไม้จะผลิตมาสําหรับงานฝีมือโดยเฉพาะมีความแตกต่างจากถุงน่องคือ มีเนื้อผ้าหลายชนิดให้เลือกใช้หลายสีสามารถ เลือกได้ตามชอบใจ และมีหลากหลายราคาตามความเหมาะสม หลายรูปแบบตามความถนัด หาซื้อได้ตามร้านค้า ทั่วไป ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอําเภองาว จึงนํานโยบายสู่การปฏิบัติเพื่อการพัฒนา หลักสูตรอาชีพที่พบว่าบางหลักสูตรการจัดกระบวนการเรียนรู้ยังไม่เป็นระบบมีเพียงต่อการสอนและถ่ายทอดบอก กล่าวจากบุคคลสู่บุคคล อีกทั้งยังขาดตําราหรือหลักสูตรที่เป็นเอกสาร ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตาม อัธยาศัยอําเภองาว จึงพัฒนาหลักสูตรศิลปะการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัวขึ้น เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ความ เข้าใจและทักษะในการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัว และสามารถนําไปเป็นอาชีพหลักหรืออาชีพเสริมได้
การประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัว และการจัดดอกไม้จากผ้าใยบัวโดยเริ่มจากได้รับการสนับสนุน งบประมาณประจําปี2566 จาก กศน.อําเภองาว โดย กศน.ตําบลหลวงเหนือ โดยเริ่มจากการสํารวจความ ต้องการของประชาชนในพื้นที่พบว่ามีความต้องการพัฒนาอาชีพในด้านของการทําประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัว และการจัดดอกไม้จากผ้าใยบัว โดยใช้งบประมาณจากศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน รูปแบบชั้นเรียนวิชาชีพ หลักสูตร ประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัว และการจัดดอกไม้จากผ้าใยบัว ได้มีการฝึกปฏิบัติโดยวิทยากรผู้สอนเป็นผู้สอนการทํา ทุกขั้นตอนอย่างละเอียด ทุกคนในกลุ่มมีความตั้งใจที่จะทําให้ผลิตภัณฑ์ออกมาในรูปแบบที่ดีที่สุด ฝึกฝนการทํา ประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัว และการจัดดอกไม้จากผ้าใยบัวในรูปแบบต่างๆทางกลุ่มสามารถทําได้และได้สร้าง รายได้ให้กับตนเอง ผลงานที่ได้ออกมานั้นจึงมีความละเอียดงดงามด้วยความตั้งใจของกลุ่มผู้เรียน ๓. วิธีการดําเนินงาน เริ่มจากการจัดกระบวนการเรียนรู้ตามโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน รูปแบบชั้นเรียนวิชาชีพ หลักสูตร ศิลปะประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัว จํานวน 40 ชั่วโมง และโครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน รูปแบบชั้นเรียนวิชาชีพ หลักสูตรการจัดดอกไม้จากผ้าใยบัว จํานวน 35 ชั่วโมง มุ่งเน้นการพัฒนาฝีมือ ทําให้ผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพ โดยใช้กระบวนการ PDCA ในใช้ในการจัดกระบวนการ ตามวัตถุประสงค์ดังนี้1. เพื่อพัฒนาฝีมือของกลุ่มเริ่มจากศิลปะประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัวและการจัดดอกไม้จากผ้าใยบัวใน รูปแบบต่างๆให้มีความชํานาญ 2. เพื่อส่งเสริมการสร้างตน สร้างงาน อยู่อย่างพอเพียง ขั้นตอนแรก ได้แก่Plan คือการวางแผนกระบวนการทํางานกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย 1. จัดเวทีประชาคมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ถึงความต้องการ/สรุปผลการประชาคมแจ้งให้กลุ่มทราบ แล้วนําเข้าสู่แผนปฏิบัติการ 2566 2. ทําแผนการจัดกิจกรรม กศน2.เพื่อเสนอผู้บริหาร 3. ประชุมวางแผนการจัดทําโครงการ 4. ดําเนินการจัดแหล่งเรียนรู้/ประสานวิทยากรเพื่อแต่งตั้งวิทยากร/ทําหนังสือเชิญวิทยากร 5. จัดทําจัดทําเอกสารเกี่ยวกับโครงการ/ขออนุญาติจัด/ทําหลักสูตร/อนุมัติหลักการวัสดุในการ จัดกิจกรรมเพื่อเสนอผู้บริหาร 6. จัดทําหลักสูตรศิลปะประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัวและหลักสูตรการจัดดอกไม้จากผ้าใยบัว 7. จัดทําโครงการตามหลักสูตร Do คือการลงมือปฏิบัติตามแผนที่ได้วางไว้1. ดําเนินการจัดโครงการตามแผนที่ได้รับการอนุมัติจากผู้บริหารสถานศึกษา 2. ครูเป็นผู้นิเทศการเรียนการสอน วิทยากรเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ทักษะ โดยให้ผู้เรียนลงมือ ปฏิบัติจริงตามหลักสูตร
Check คือ การติดตาม และประเมินผลการจัดโครงการ 1. ครูมีการได้นิเทศติดตามในช่วงการจัดกิจกรรมตามโครงการ และบันทึกปัญหาและอุปสรรค ระหว่างการทํากิจกรรมตามโครงการและติดตามกลุ่มศิลปะการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัว 2. ครูสรุปรายงานผลการดําเนินงาน ปัญหา อุปสรรค แนวทางแก้ไข ให้กับผู้บริหารให้รับทราบ และแจ้งให้กับสมาชิกในกลุ่มเพื่อนําข้อมูลไปพัฒนาฝีมือต่อไป Act คือ การนําผลการประเมินมาดําเนินการพัฒนา ปรับปรุง แก้ไขในกิจกรรมอื่นต่อไป ครูจัดเวทีสรุปผลการจัดโครงการในครั้งนี้ร่วมกับวิทยากร และกลุ่มศิลปะการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้า ใยบัวเพื่อนําปัญหา อุปสรรค และแนวทางแก้ไข มาปรับในโครงการครั้งต่อไปในปีงบประมาณหน้า เพื่อนําพาให้กลุ่มบรรลุวัตถุประสงค์ที่ได้วางไว้และจัดจําหน่ายผ่านช่องทางต่าง ๆ ในอนาคต ๔. ปัจจัยป้อน 1. ด้านการบริหารจัดการคน(man) :ครูกศน.ตําบล ในพื้นที่มีความใกล้ชิดกับชุมชน อยู่ในพื้นที่เพื่อ ปฏิบัติหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมาย พร้อมทั้งได้รับแนะนําจากผู้บริหาร วิทยากรมีความรู้ความสามารถโดยตรงตามหลักสูตรที่จัดการเรียนการสอนและให้คําปรึกษากลุ่ม 2. ด้านการบริหารงบประมาณ (Money) : ได้รับงบประมาณศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน รูปแบบชั้นเรียนวิชาชีพ จาก กศน.อําเภองาว จํานวน 1 กลุ่ม 3. ด้านการบริหารทรัพยากร (Material) : ใช้วัสดุตามงบประมาณที่จัดสรรได้อย่างรู้คุณค่า 4. การบริหารจัดการร่วมกับภาคีเครือข่าย (Management) : ได้รับการอนุญาตจัดกิจกรรมจากผู้นําชุมชน และกลุ่มอาชีพตําบลหลวงเหนือ 5. เงื่อนไข/ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสําเร็จ (Key Success Factors) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสําเร็จของโครงการนี้คือ การทํางานร่วมกับภาคีเครือข่าย ครูมีความทุ่มเทในการ ปฏิบัติงาน ในการลงพื้นที่ชุมชน กลุ่มมีการพัฒนาฝีมืออย่างต่อเนื่อง และมีความต้องการที่จะพัฒนารูปแบบ ลวดลายและผลิตภัณฑ์รูปแบบอื่น และได้มีรายได้จากการจําหน่ายผลิตภัณฑ์และวางขายตามงานต่างๆ ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสําเร็จของกลุ่ม/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์จากลูกปัด 1. กลุ่มมีรายได้จากการจําหน่ายดอกไม้ประดิษฐ์จากผ้าและได้วางจําหน่ายตามร้านและออกงานตามพื้นที่ต่างๆ 2. กลุ่มมีการพัฒนาฝีมืออย่างต่อเนื่องและมีการพัฒนารูปแบบลวดลายผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายและได้มีการ ออกแบบดอกไม้ต่างๆ ในรูปแบบต่างตามออเดอร์เช่นจัดช่อรับปริญญา ดอกไม้บูเก้ช่อบูเก้3. การทํางานร่วมกับภาคีเครือข่าย ครูมีความทุ่มเทในการปฏิบัติงานในการลงพื้นที่ชุมชนจัดกิจกรรมและ กลุ่มมีรายได้จากการจําหน่ายผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง 6. ปัญหา อุปสรรค หรือข้อจํากัดที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติงาน และแนวทางแก้ไขที่ประสบความสําเร็จ -ขาดการโปรโมทในการจัดจําหน่ายผลิตภัณฑ์และสมาชิกไม่ถนัดในการโปรโมทสินค้าตามสื่อออนไลน์
7.ข้อเสนอแนะวิธีปฏิบัติงานที่จะทําให้ดียิ่งขึ้น -ปรึกษากลุ่มเกี่ยวกับการพัฒนาฝีมือการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัวโดยให้มีรูปแบบลวดลายที่ตลาด ต้องการ มีสินค้าที่มีรูปแบบหลากหลายมากขึ้นและเพิ่มการค้าขายบนตลาดออนไลน์
8. ภาพประกอบ มีการทําผลิตภัณฑ์ออกมาที่หลากหลาย
ประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัวที่หลากหลายทั้งราคาปลีกและราคาส่ง
การทํากระเป๋าในรูปแบบที่หลากหลายและจําหน่ายในร้านและสั่งตามออเดอร์
ได้มีการโปรโมทในเพจ Oocc ของ กศน.ตําบลหลวงเหนือ และ Oocc ของสํานักงาน กศน.จังหวหัดลําปางเพื่อขายสินค้า
บรรณานุกรม -เอกสารรายงานการศึกษาต่อเนื่องรายงานผลกิจกรรมการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ หลักสูตรศิลปะการ ประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัว จํานวน 40 ชั่วโมง และรายงานผลหลักสูตรการจัดดอกไม้จากผ้าใยบัว จํานวน 35 ชั่วโมง กศน.ตําบลหลวงเหนือ อําเภองาว จังหวัดลําปาง -เอกสารการประดิษฐ์ดอกไม้จากผ้าใยบัว https://shorturl.asia/rDNC6