แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๑๐ - คำพ้อง

แ ผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ ๑๐

กลุม่ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี ๑

หน่วยการเรียนร้ทู ่ี ๑ เรอื่ ง นริ าศภูเขาทอง เวลา ๑๕ ชวั่ โมง

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ ๑๐ เรอ่ื ง คาพ้อง เวลาเรยี น ๑ ชัว่ โมง

ผ้สู อน นายระพีพงศ์ ฉ้วนต้นั

ใชส้ อน ช้นั ม. ๑ วันท่ี.........................เดือน.........................................พ.ศ. ........................

มาตรฐานการเรยี นรู้ / ตัวชว้ี ัด
มาตรฐาน

มาตรฐาน ท ๔ .๑ เขา้ ใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปล่ยี นแปลงของภาษา

และพลงั ของภาษา ภมู ิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไวเ้ ปน็ สมบัติของชาติ
ตัวชีว้ ัด
ท ๔ .๑ ม. ๑/๔ ระบุและอธบิ ายคาเปรียบเทยี บและคาทีม่ หี ลายความหมายในบรบิ ทต่าง ๆ จาก

การอา่ น

ส าร ะ ส าค ญั

คาพอ้ ง เป็นคาท่เี ขียนรูปหรอื ออกเสียงเหมอื นกันแต่ความหมายตา่ งกนั หรือความหมาย
เหมือนกนั แตเ่ ขยี นรปู หรอื ออกเสยี งจะตา่ งกนั ผู้เรยี นต้องมคี วามเข้าใจในความหมายและหลักของ
การจาแนกคาพ้องรูป คาพอ้ งเสยี ง และคาพ้องความหมาย เพ่อื ใหเ้ ข้าใจความหมายของคาในบริบท
ที่ต่างกันได้ดียิ่งข้นึ และสามารถนาไปใช้เป็นประโยชน์ในการอา่ นงานต่าง ๆ ในชวี ติ ประจาวันไ ด้
และเหน็ คณุ คา่ ของคาพ้อง

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

๑. นกั เรยี นอธิบายความหมายของคาพ้องได้ (K)
๒. นักเรียนสามารถจาแนกคาพ้องรูป คาพอ้ งเสยี ง และคาพ้องความหมายได้ (P)
๓. นักเรยี นเหน็ ความสาคญั ของคาพ้อง (A)

ส มร ร ถ น ะ ส าค ัญขอ งผู้เ ร ีย น
๑ ความสามารถในการสือ่ สาร

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
๑ ใฝ่เรยี นรู้
๒ ม่งุ ม่ันในการทางาน
๓ รักความเปน็ ไทย

ชิน้ งาน / หลักฐานการเรยี นรขู้ องผ้เู รยี น (ช้นิ งาน / ภาระงาน)
๒ ใบงาน เรอ่ื ง คาพ้อง

สาระการเรยี นรู้
๑ ความหมายของคาพอ้ ง
๒ ลักษณะของคาพอ้ ง

กระบวนการเรยี นรู้ / รปู แ บบการเรยี นรู้
๑ กระบวนการปฏบิ ตั ิ (Learning by doing)

การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้
ข้ันนา
๑. ครถู ามคาถามเพอื่ ทบทวนความรเู้ ดิมเรอ่ื งคาพอ้ งด้วยคาถามดงั น้ี
๑.๑ ครูเขียนขอ้ ความตอ่ ไปนบ้ี นกระดาน จากนนั้ ใหน้ ักเรียนช่วยกันสงั เกตว่ามคี าใดทีอ่ อก

เสยี งเหมือนกัน หรือเขียนเหมือนกัน
- ก่อนส้ินใจ ย่าไดม้ อบผ้าซ่นิ ไวใ้ หฉ้ นั ๑ ผนื
- เขาน่ังขัดสมาธิเพอ่ื ทาสมาธิ
๑.๒ ครูเขียนคาวา่ “วหิ ค” “สกณุ า” “ปักษา” แล้วถามนกั เรียนวา่ คาเหล่านีม้ คี วามหมาย

ว่าอย่างไร
แ นวคาตอบ แปลว่านก
๒. ครอู ธบิ ายนกั เรยี นว่าคาในภาษาไทย บางคาสามารถมไี ดห้ ลากหลายความหมาย หรือบาง

คาท่ีมีความหมายเดยี วกันกส็ ามารถเขียนไดห้ ลายแบบ คาเหล่านี้เรยี กวา่ “คาพ้อง”
ข้ันสอน
๓. นกั เรียนรบั ใบความรู้จากครู เรอ่ื ง คาพอ้ งในภาษาไทย คนละ ๑ ชุด

๔ . ครอู ธิบายนกั เรยี นเรือ่ งคาพ้องในภาษาไทย ดงั น้ี
๔.๑ ครูอธิบายเรอ่ื ง คาพ้องรปู
- ครนู าสื่อคาพอ้ งรปู ประกอบการอธบิ าย

ตวั อย่างสอ่ื คาพ้องรูป

สระ

คาพอ้ งรปู คาอา่ น ความหมาย
สระ สะ แอ่งนาขนาดใหญ ่
สระ สะ – หระ เสยี งทใี่ ชป้ ระกอบกบั พยญั ชนะ
เพ่อื ใหเ้ กดิ คา

4.2 ครอู ธิบายเร่อื ง คาพ้องเสียง
- ครูนาสื่อรวงผึ้งคาพอ้ งเสียงประกอบการอธบิ าย (5 นาที)

ตวั อย่างสอ่ื รวงผ้งึ คาพ้องเสียง

- ครสู มุ่ รายชอ่ื นกั เรยี นออกมาหยบิ บตั รคาลูกผง้ึ ไปติดกบั รวงผึง้ ทมี่ คี าพอ้ งเสียง
โดยพิจารณาจากคาทข่ี ีดเสน้ ใตใ้ นบตั รคาและคาทเ่ี ปน็ ตวั สีแดงในสอ่ื รวงผงึ้
ตัวอย่างบัตรคาลกู ผงึ้

๔.๓ ครอู ธบิ ายเรอื่ ง คาพอ้ งความหมาย (คาไวพจน)์
- ครูนาสือ่ ดอกไมค้ าไวพจนป์ ระกอบการอธบิ าย

ตวั อย่างสื่อดอกไมค้ าไวพจน์

๕ . นกั เรียนรบั แบบฝกึ หดั ที่ ๑.๑ แบบฝกึ หัดที่ ๑.๒ และแบบฝกึ หดั ท่ี ๑.๓ จากครคู นละ ๑ ชดุ
6. นกั เรยี นลงมอื ทาแบบฝึกหดั ท่ี ๑.๑ แบบฝึกหัดที่ ๑.๒ และแบบฝึกหดั ท่ี ๑.๓

ขน้ั สรปุ
๗ . นกั เรยี นและครูรว่ มกนั ตอบคาถามเรือ่ งคาพอ้ งตอ้ งวเิ คราะหใ์ นประเดน็ ตอ่ ไปน้ี

๗.๑ คาพอ้ งหมายถึงอะไร และมกี ป่ี ระเภท

แ นวคาตอบ คาที่มีลักษณะเหมอื นกนั อาจจะเขียนเหมอื นกัน ออกเสยี งเหมอื นกนั แต่
ความหมายตา่ งกัน หรอื ความหมายเหมอื นกัน แตเ่ ขียนและออกเสยี งต่างกัน มี ๓ ประเภท ได้แก่
คาพ้องรูป คาพ้องเสียง และคาพอ้ งความหมาย

๗.๓ คาพอ้ งรปู หมายถึงอะไร
แ นวคาตอบ คาทีเ่ ขยี นเหมอื นกนั แต่ออกเสียงตา่ งกัน และมคี วามหมายตา่ งกนั
๗.๔ คาพอ้ งเสยี ง หมายถึงอะไร
แ นวคาตอบ คาที่ออกเสยี งเหมอื นกนั แต่เขยี นต่างกนั และมคี วามหมายตา่ งกัน
๗.๕ คาพ้องความหมาย หมายถงึ อะไร
แ นวคาตอบ คาที่มคี วามหมายเหมอื นกนั แตเ่ ขยี นและอา่ นออกเสยี งต่างกนั
๗.๖ คาพ้องในภาษาไทยมคี วามสาคัญอย่างไร
แ นวคาตอบ ใช้ในการแต่งคาประพันธเ์ พ่อื ใหม้ กี ารเลน่ คาทไี่ พเราะและมชี น้ั เชงิ

9. ส่ือและแหลง่ เรยี นรู้
สือ่ อุปกรณ์
- หนังสอื เรียน รายวชิ าพ้นื ฐานภาษาไทย วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปที ่ี 1
- ใบความรเู้ ร่อื ง “คาพอ้ งในภาษาไทย”
- ใบความรู้ ตวั อย่างคาพอ้ งรปู
- ใบความรู้ ตวั อยา่ งคาพ้องเสยี ง
- ใบความรู้ ตัวอยา่ งคาพอ้ งความหมาย
- ส่อื คาพอ้ งรปู
- ส่ือรวงผ้งึ คาพอ้ งเสียง
- บัตรคาลกู ผ้ึง
- สือ่ ดอกไมค้ าไวพจน์
- แบบฝึกหัดที่ ๑.๑ เร่อื ง คาพ้องรูป
- แบบฝึกหัดที่ ๑.๒ เร่ือง คาพ้องเสียง
- แบบฝกึ หัดท่ี ๑.๓ เร่ือง คาพอ้ งความหมาย

แ หลง่ เรยี นรู้
- หอ้ งเรียน
เกณฑก์ ารประเมนิ

สิ่งทต่ี ้องการวดั วธิ ีการประเมนิ เครื่องมอื วัด เกณฑ์การประเมิน
ผา่ นเกณฑ์ระดบั พอใช้ ขน้ึ ไป
ดา้ นความรู้ (K) ตรวจใบงาน ใบงาน เรอ่ื ง
คาพอ้ ง ผา่ นเกณฑ์ระดบั ปานกลาง
ด้านทักษะ ตรวจใบงาน ใบงาน เรือ่ ง ขึ้นไป
กระบวนการ (P) คาพอ้ ง ผ่านเกณฑ์ระดบั พอใช้ ขน้ึ ไป
ด้านเจตคติ (A) สังเกตพฤตกิ รรม แบบสงั เกตพฤติกรรม
ผเู้ รยี น

แ บบประเมินความรู้ (K)
กลุ่มสาระการเรยี นรภู้ าษาไทย ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี1 เรอ่ื ง นริ าศภเู ขาทอง

ป ร ะ เ ด็น ก าร เกณฑ ก์ ารใหค้ ะแ นน

ป ร ะ เ มิน 3 2 1

ความหมายของคา บอกความหมายของคา บอกความหมายของคา บอกความหมายของคา

พอ้ ง พ้องได้ถกู ต้องครบทง้ั 3 พ้ อ ง ไ ด้ ถู ก ต้ อ ง 2 พ้ อ ง ไ ด้ ถู ก ต้ อ ง 1

ประเดน็ ได้แก่ ประเดน็ ประเดน็

- คาพ้องเสยี ง หมายถึง

ค าที่อ่ าน อ อ ก เ สีย ง

เห มือน กันแ ต่สะก ด

ต่างกัน มีความหมาย

ต่างกนั

- คาพอ้ งรูป หมายถงึ คา

ที่เขี ย น เ ห ม ื อ น กั น แ ต่

อ่า น ต่ า ง กั น แ ล ะ มี

ความหมายต่างกนั

- คาพ้ องค วาม หมาย

(คาไวพจน)์ หมายถึงคา

ที่เขยี นตา่ งกัน อา่ นออก

เ สี ย ง ต่า ง กัน แ ต่ มี

ความหมายเหมอื นกัน

เกณฑ ก์ ารตดั สินคุณภาพ ผล ก าร ป ร ะ เ มนิ เกณฑ ก์ ารประเมนิ
ดี ผูเ้ รียนตอ้ งผา่ นเกณฑร์ ะดับ 2
ระดับคะแ นน คะแนนขน้ึ ไป หรือระดับ พอใช้
3 พอใช้ ข้นึ ไป
2 ปรบั ปรุง
1

แ บบประเมนิ ทักษะการปฏบิ ตั ิ (P)
กลุ่มสาระการเรียนร้ภู าษาไทย ชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 1

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่1 เร่อื ง นริ าศภเู ขาทอง

ประเดน็ การประเมนิ เกณฑ ์การให้คะแ นน

321

การจาแนกคาพอ้ งรูป สามารถทาแบบฝึกหัด สามารถทาแบบฝึกหัด สามารถทาแบบฝึกหัด

ค า พ้ อ ง รูป ถู ก ต้ อ ง คาพ้องรปู ถูกตอ้ ง 5 - 7 คาพอ้ งรูปถกู ต้อง 1 - 4

8 - 10 ขอ้ ข้อ ขอ้

การจาแนก คาพ้อ ง สามารถทาแบบฝึกหัด สามารถทาแบบฝึกหัด สามารถทาแบบฝึกหัด

เสยี ง คาพ้อ งเ สีย งถูกต้อ ง คาพ้อ งเ สีย งถูกต้อ ง คาพ้อ งเ สีย งถูกต้อ ง

8 - 10 ขอ้ 5 - 7 ข้อ 1 - 4 ขอ้

การจาแนก คาพ้อ ง สามารถทาแบบฝึกหัด สามารถทาแบบฝึกหัด สามารถทาแบบฝึกหัด

ความหมาย คาพ้ อ ง ค ว าม ห ม าย คาพ้ อ ง ค ว าม ห ม าย คาพ้ อ ง ค ว าม ห ม าย

ถูกต้องท้ัง 5 ขอ้ ถูกต้อง 3 – 4 ข้อ ถกู ต้อง 1 – 2 ขอ้

เกณฑ ก์ ารตดั สินคุณภาพ ผล ก าร ป ร ะ เ มิน เกณฑ ์การประเมิน
ดมี าก ผเู้ รยี นตอ้ งผา่ นเกณฑ์ระดับ 7
ระดับคะแ นน ดี ค ะแ น น ข้ึน ไ ป ห รือ ร ะดับ
13 - 15 ปานกลาง ปานกลาง ขึ้นไป
10 - 12 พอใช้
7-9 ปรับปรุง
4-6
1-3

แ บบประเมนิ เจตคติ (A)
กลุ่มสาระการเรยี นรูภ้ าษาไทย ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 1

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี1 เร่อื ง นิราศภเู ขาทอง

ป ร ะ เ ด็น ก าร เกณฑ ก์ ารใหค้ ะแ นน

ป ร ะ เ มนิ 3 2 1

เหน็ ความสาคญั ของ บอกความสาคัญของคา บอกความสาคญั ของคา บอกความสาคญั ของคา

คาพอ้ ง พ้ อ ง ไ ด้ ค ร บ ท้ั ง 3 พอ้ งได้ 2 ประเด็น พ้องได้ 1 ประเดน็

ประเด็น

1. ช่วยใน การเ ข้าใ จ

ความหมายของคาใ น

บริบททต่ี ่างกนั

2. ช่วยให้สามารถอ่าน

คาประพนั ธ์ทมี่ ีคาพ้อง

ไดเ้ ข้าใจย่งิ ข้นึ

3. ช่วยให้สามารถนาไป

พฒั นางานเขียนไ ด้ใ น

อนาคต

เกณฑ ์การตดั สินคณุ ภาพ ผล ก าร ป ร ะ เ มิน เกณฑ ก์ ารประเมิน
ดี ผู้เรียนตอ้ งผา่ นเกณฑ์ระดับ 2
ระดับคะแ นน คะแนนขึ้นไป หรือระดับ พอใช้
3 พอใช้ ขนึ้ ไป
2 ปรับปรุง
1

แ บบประเมนิ คุณลักษณะอันพึงประสงค์
กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทย ช้ันมธั ยมศึกษาปที ี่ 1

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่1 เรอื่ ง นริ าศภเู ขาทอง

ประเดน็ การ เกณฑ ก์ ารให้คะแ นน

ป ร ะ เ มนิ 3 2 1

ใฝ่เรียนรู้ ตอบคาถามหรือซักถาม ตอบคาถามหรือซกั ถาม ตอบคาถามหรอื ซกั ถาม

ข้อสงสัย เมื่อครูเปิด ข้อสงสัย เมื่อครูเปิด ข้อสงสัย เมื่อครูเปิด

โอกาส โดยทีค่ รูไมต่ อ้ ง โ อ ก าส โ ด ย ค รูต้อ ง โ อ ก าส โ ด ย ค รูต้อ ง

เจาะจง เจาะจง เจาะจงและใชค้ าสั่งใ ห้

ตอบ

มงุ่ ม่ันในการทางาน เอาใจใสใ่ นหนา้ ทท่ี ไ่ี ดร้ บั เอาใจใสใ่ นหนา้ ทท่ี ไี่ ดร้ บั เอาใจใส่ในหนา้ ทท่ี ไี่ ดร้ บั

มอบหมาย ทมุ่ เททางาน มอบหมาย ทุ่มเททางาน มอบหมาย ทมุ่ เททางาน

อด ท น ไ ม่ย่อ ท้อ ต่อ อด ท น ไ ม่ย่อ ท้อ ต่อ แตข่ าดความอดทน

อุปสรรคในการทางาน อปุ สรรคในการทางาน

และพัฒนาก าร ท าง าน

ให้ดีขนึ้

เกณฑ ก์ ารตดั สนิ คณุ ภาพ ผล ก าร ป ร ะ เ มิน เกณฑ ์การประเมนิ
ดี ผเู้ รยี นตอ้ งผ่านเกณฑ์ระดับ 3
ระดบั คะแ นน คะแนนขึ้นไป หรือระดบั พอใช้
5-6 พอใช้ ขึน้ ไป
3–4 ปรบั ปรุง
1–2

แ บบประเมินสมรรถนะสาคัญของผเู้ รยี น
กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี1 เร่อื ง นริ าศภเู ขาทอง

ประเดน็ การ เกณฑ ์การให้คะแ นน

ป ร ะ เ มิน 3 2 1

มีความสามารถใ น สามารถสือ่ สารกบั เพอื่ น สามารถส่อื สารกบั เพอ่ื น สามารถสื่อสารกบั เพอ่ื น

การสือ่ สาร เขา้ ใจ พูดคยุ กบั ผ้สู อนรู้ เขา้ ใจ พูดคยุ กบั ผ้สู อนรู้ เขา้ ใจ พดู คุยกับผู้สอน

เร่อื ง เข้าใ จคาสั่งของ เรือ่ ง แต่บางคร้งั ยงั ขาด ไ ม่รู้เรื่อ ง ข าดค วาม

ผ้สู อนไดเ้ ป็นอยา่ งดี ความเข้าใจในคาสงั่ ของ เขา้ ใจในคาสั่งของผสู้ อน

ผสู้ อน

มคี วามสามารถใ น สามารถทางานไดส้ าเร็จ สามารถทางานไดส้ าเร็จ ไ ม่สามารถทางานไ ด้

การคดิ ลุล่วงและถูกตอ้ งโดยไม่ ลุล่วงและถูกต้องโ ดย สาเรจ็ ลุล่วงและถกู ต้อง

ต้องถามผูส้ อน ตอ้ งถามผูส้ อนประกอบ ได้

ตลอดการทางาน

เกณฑ ก์ ารตดั สนิ คุณภาพ ผล ก าร ป ร ะ เ มนิ เกณฑ ์การประเมิน
ดี ผูเ้ รยี นต้องผา่ นเกณฑ์ระดับ 3
ระดับคะแ นน คะแนนขึ้นไป หรอื ระดบั พอใช้
5-6 พอใช้ ขึ้นไป
3–4 ปรับปรุง
1–2

บันทกึ ผลหลงั การสอน

1. ผลการจัดการเรยี นรู้นักเรียนชนั้ ประถมศกึ ษาปีท่ี ............................ จานวน ....................... คน
1.1 นักเรยี นผา่ นตัวชี้วัด จานวน..............คน
1.2 นักเรยี นไมผ่ า่ นตวั ช้วี ัด จานวน.............คน
1.2.1 .................................................. สาเหตุ ..............................................................
1.2.2 ................................................... สาเหตุ...............................................................

2. ผลการเรียนทีเ่ กดิ ขึน้ กบั ผู้เรยี น
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
3. ปญั หาและอุปสรรค
................................................................................................................................................................
............................................................................................................. ...................................................
................................................................................................................................................................
4. แนวทางแกไ้ ข
................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................. ..
................................................................................................................................................................

ลงชื่อ...............................................
()

ผู้สอน

แ บบบนั ทึกการประเมินความรเู้ รื่องเสียงวรรณยุต์ในภาษาไทย

ช้ันมัธยมศกึ ษาปีท่ี ๑

ลา ชื่อสกุล ร าย ก าร ป ร ะ เ มิน รวม แปล สรปุ หมาย
ดับ ผล ผล เหตุ
ค วามห มาย ประเภท

3213216

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

ลา ชื่อสกุล ร าย ก าร ป ร ะ เ มนิ รวม แปล สรปุ หมาย
ดับ ผล ผล เหตุ
ค วามห มาย ประเภท
26 6
27 321321
28
29
30
31
32
33
34
35

แ บบบนั ทึกการประเมนิ ทกั ษะกระบวนการ

ชน้ั มัธยมศึกษาปที ี่ ๑

ลา ชือ่ สกุล ร าย ก าร ป ร ะ เ มนิ รวม แปล สรปุ หมาย
ดับ ผล ผล เหตุ
การ จ าแ น ก น าไ ปใ ช ้

3213216

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

ลา ชื่อสกุล ร าย ก าร ป ร ะ เ มนิ รวม แปล สรปุ หมาย
ดับ ผล ผล เหตุ
การ จ าแ น ก น าไ ปใ ช ้
26 6
27 321321
28
29
30
31
32
33
34
35

แ บบบันทกึ การประเมินเจตคติ

ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ ๑

ลา ชือ่ สกลุ ร าย ก าร ป ร ะ เ มิน รวม แปล สรุป หมาย
ดับ
ใฝ่เรยี นรู้ มงุ่ มน่ั ในการทางาน ผล ผล เหตุ
1
2 3213216
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

ลา ชื่อสกุล ร าย ก าร ป ร ะ เ มิน รวม แปล สรปุ หมาย
ดับ
ใฝ่เรยี นรู้ มุง่ มั่นในการทางาน ผล ผล เหตุ
26
27 3213216
28
29
30
31
32
33
34
35