ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๑. พัฒนาการของอาณาจักรอยุธยา อาณาจ ั กรอย ุ ธยาม ี เม ื องหลวง ค ื อ กร ุ งศร ี อย ุ ธยาซ ่ ึ งได ้ สถาปนาข ้ ึ นเม ่ ื อ พ.ศ. ๑๘๙๓ แล ้ วส ้ ิ นส ุ ดลงเม ่ ื อ พ.ศ. ๒๓๑๐ ในช ่ ว ง เ วลาน ี ้ อาณาจ ั กรอย ุ ธยา ได ้ พ ั ฒนาด ้ านกา รเม ื อง การปกครอง เศรษฐก ิ จ ส ั งคมและว ั ฒนธรรม ด ั งน ี ้
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ อย ุ ธยาม ี ล ั กษณะภ ู ม ิประเทศเป็ นเกาะ ประกอบด ้ วยแม ่ น ้ า ล้อมรอบอยู่ ๓ สาย ได ้ แก ่ แม ่ น ้ าลพบ ุ ร ี แม ่ น ้ าป่ าส ั ก และ แม ่ น ้ าเจ ้ าพระยา ผ ู ้ สถาปนากร ุ งศร ี อย ุ ธยา เป็ นศ ู นย ์ กลาง การปกครอง ค ื อ สมเด ็ จพระรามาธ ิ บด ี ท ี ่ ๑ หรือพระเจ้าอู่ทอง (ครองราชย์ระหว่าง พ.ศ. ๑๘๙๓-พ.ศ. ๑๙๑๒) ๑.๑ การสถาปนาอาณาจักรอยุธยา
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ภาพวาดจ าลองกร ุ งศร ี อย ุ ธยา ฝี ม ื อชาวฮอล ั นดาในพ ุ ทธศตวรรษท ี ่ ๒๓ จากศูนย์ศึกษาประวัติศาสตร์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ภ ู ม ิประเทศของอย ุ ธยาประกอบด ้ วยแม ่ น ้ าล าคลองมากมาย ท าให ้ พ ้ ื นท ี ่ ม ี ความอ ุ ดมสมบ ู รณ ์ เหมาะแก ่ การเพาะปล ู กและค ้ าขายโดย ใช ้ แม ่ น ้ าล าคลองเป็ นเส ้ นทางคมนาคมต ิ ดต ่ อค ้ าขายก ั บช ุ มชนและ เม ื องต ่ าง ๆ ได ้โดยสะดวก อ ี กท ั ้ งท ี ่ ต ั ้ งอย ู ่ไม ่ไกลจากทะเล ท าให ้ ม ี การต ิ ดต ่ อก ั บเส ้ นทางการค ้ านานาชาต ิได ้ ง ่ ายข ้ ึ น ประกอบก ั บบร ิ เวณน ี ้ เป็ นช ุ มชนท ี ่ ม ี ก าล ั งคนและม ี ความเจร ิ ญมาก ่ อน ท าให ้ อย ุ ธยาสามารถ พ ั ฒนาเป็ นอาณาจ ั กรท ี ่ ร ุ ่ งเร ื องได ้ในเวลาต ่ อมา อย ุ ธยาเจร ิ ญร ุ ่ งเร ื องส ื บเน ่ ื องมาเป็ นเวลายาวนานถ ึ ง ๔๑๗ ปี โดยม ี พระมหากษ ั ตร ิ ย ์ปกครองท ั ้ งส ้ ิ น ๓๓ พระองค์
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ในร ั ชกาลสมเด ็ จพระบรมราชาธ ิ ราชท ี ่ ๑ (ขุนหลวงพะงั่ว) พระองค ์ ขยายอ านาจไปย ั งด ิ นแดนทางตอนเหน ื อ ซ ่ ึ งอย ู ่ในเขต อิทธิพลของอาณาจักรสุโขทัย จนกระทั่งถึงรัชกาลสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ทรงผนวกอาณาจ ั กรส ุ โขท ั ยเข ้ าเป็ นส ่ วนหน ่ ึ งของ อาณาจักรอยุธยา ในรัชกาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช อาณาจักร อยุธยามีอาณาเขตกว้างขวาง ครอบคลุมดินแดนต่าง ๆ สรุปได้ ด ั งน ี ้
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ทางเหน ื อ ขยายดินแดนไปจนถึง อาณาจักรล้านนา ทางตะวันออก ขยายดินแดนไปจนถึง ดินแดนลาวและกัมพูชา ทางตะวันตก ขยายดินแดนไปจนถึง ดินแดนมอญ ทางใต้ ขยายดินแดนไปจนถึง ด ิ นแดนชายฝ ่ ั งทะเล จนถ ึ งเม ื องปั ตตาน ี การขยายอ านาจไปยังหัวเมืองต่าง ๆ อย่างกว้างขวาง ท าให ้ กร ุ งศร ี อย ุ ธยาม ี ความม ั ่ นคงและม ั ่ งค ั ่ งมากข ้ ึ น
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๑.๒ พัฒนาการของอาณาจักรอยุธยาในด้านต่าง ๆ ๑.๒.๑ ด้านการเมืองการปกครอง พระมหากษัตริย์ไทยสมัยอยุธยา มีพระราชอ านาจสูงสุดใน ฐานะท ี ่ ทรงเป็ นสมมต ิ เทพ (อ่านว่า สม-มุด-ติ-เทบ หมายถึง เทวดาโดยสมมุติ) ด ั งจะเห ็ นได ้ จากท ี ่ ประท ั บซ ่ ึ งเป็ นพระราชว ั งท ี ่ งดงาม ม ี ระเบ ี ยบพ ิ ธ ี กรรมอ ั นศ ั กด ์ ิ ส ิ ทธ ์ ิ เช ่ น พ ิ ธ ี ราชาภ ิ เษก พ ิ ธ ี ถ ื อน ้ าพระพ ิ พ ั ฒนส ์ ั ตยา
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ เคร ่ ื องประกอบพ ิ ธ ี ถ ื อน ้ าพระพ ิ พ ั ฒนส ์ ั ตยา ศ ู นย ์ ศ ึ กษา ประวัติศาสตร์อยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ การเม ื องการปกครองสม ั ยอย ุ ธยาแบ ่ งออกเป็ น ๓ ระยะ คือ ๑) การเมืองการปกครองสมัยอยุธยาตอนต้น (พ.ศ. ๑๘๙๓- พ.ศ. ๑๙๙๑) ในสม ั ยอย ุ ธยาตอนต ้ น สมเด ็ จพร ะ ร ามาธ ิ บด ี ท ี ่ ๑ ทรงพระกร ุ ณาโปรดเกล ้ าฯ ให ้ แบ ่ งส ่ วนราชการท ี ่ ส าค ั ญออกเป็ น ๓ ส่วน ได้แก่ การปกครองส่วนกลาง การปกครองส่วนหัวเมือง และการปกครองห ั วเม ื องประเทศราช ด ั งน ี ้
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ หัวเมืองประเทศราช เม ื องประเทศราช ค ื อ เม ื องหร ื อแคว ้ นท ี ่ ยอมร ั บอ านาจของ อยุธยา ในสมัยอยุธยาตอนต้น เมืองประเทศราช ได้แก่ เมือง สุโขทัย มะริดและทวาย พระมหากษัตริย์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าเมืองปกครองเมืองหรือแคว้นของตนเองโดยอิสระ แต่ต้อง ส ่ งเคร ่ ื องราชบรรณาการให ้ กร ุ งศร ี อย ุ ธยาตามเวลาท ี ่ ก าหนดไว ้ และต ้ องส ่ งกองท ั พมาช ่ วยเหล ื อเม ่ ื อเก ิ ดศ ึ กสงคราม
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒ ) ก า ร เ มื อ ง ก า ร ป ก ค ร อ ง ส ม ั ย อ ยุ ธ ย า ต อ น ก ล า ง (พ.ศ. ๑๙๙๑-พ.ศ. ๒๒๓๑) การเมืองการปกครองสมัยอยุธยา ตอนกลาง ม ี การเปล ี ่ ยนแปลง ค ื อ ในร ั ชกาลของสมเด ็ จพระบรมไตรโลกนาถ ทรงปฏ ิ ร ู ปการปกครองให ้ เป็ นระเบ ี ยบย ่ ิ งข ้ ึ น โดยจ ั ดร ู ปแบบการปกครอง ด ั งน ี ้
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ การปกครองส่วนกลาง แยกอ านาจฝ่ ายทหาร และพลเร ื อนออกจากก ั น ค ื อ ฝา ่ ยทหารม ี สม ุ หพระกลาโหม เป็ นห ั วหนา ้ ด ู แลก ิ จการทหาร ภายในหัวเมืองต่าง ๆ ฝ่ ายพลเร ื อนม ี สม ุ หนายก เป็ นห ั วหนา ้ ด ู แลก ิ จการพลเร ื อน และจต ุ สดมภ ์ ท ั ้ งย ั งเปล ี ่ ยนช ่ ื อหน ่ วยราชการจต ุ สดมภ ์ ด ั งน ี ้
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ การปกครองส่วนกลาง
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ การแบ ่ งหน ่ วยงานเป็ นฝ่ ายทหารและพลเร ื อนเป็ นการเพ ่ ิ ม ความสามารถให้กับการปกครองส่วนกลาง ให้ปกครองหัวเมือง ได ้ ด ี ย ่ ิ งข ้ ึ น หน ่ วยงานท ั ้ งสองต ่ างม ี หน ่ วยงานแยกย ่ อยปฏ ิ บ ั ต ิ ตาม หน ้ าท ี ่ ต ่ างก ั น แต ่ในกรณ ี ท ี ่ บ ้ านเม ื องเก ิ ดศ ึ กสงคราม ข ุ นนาง ท ั ้ งฝา ่ ยทหารและพลเร ื อนต ้ องระดมก าล ั งช ่ วยส ู ้ รบก ั บข ้ าศ ึ ก
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกเลิกเมืองลูกหลวง ให้มีแต่หัวเมืองชั้นในและหัวเมืองชั้นนอก ท ั ้ งน ี ้ เพ ่ ื อให ้ ส ่ วนกลางม ี ขอบเขตการบ ั งค ั บบ ั ญชาโดยตรง กว ้ างขวางข ้ ึ น และม ีประส ิ ทธ ิ ภาพมากข ้ ึ น
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ช ่ วงเวลาท ี ่ กร ุ งศร ี อย ุ ธยาเร ่ ิ มเส ่ ื อมอ านาจ เก ิ ดปั ญหาความ ไม ่ สงบภายในราชอาณาจ ั กร การปกครองในสม ั ยน ี ้ ย ั งคงร ู ปแบบตาม สม ั ยอย ุ ธยาตอนกลาง แต ่ ม ี การเปล ี ่ ยนแปลงบางส ่ วน กล ่ าวค ื อในสม ั ย สมเด ็ จพระเพทราชา พระองค ์ ทรงแบ ่ งห ั วเม ื องออกเป็ น ๒ ฝ่ าย ค ื อ ห ั วเม ื องฝา ่ ยใต ้ให ้ สม ุ หพระกลาโหมท าหนา ้ ท ี ่ ร ั บผ ิ ดชอบงานด ้ านทหาร และพลเร ื อน ห ั วเม ื องฝ่ ายเหน ื อให ้ สม ุ หนายก ท าหนา ้ ท ี ่ ร ั บผ ิ ดชอบงาน ด้านทหารและพลเรือน ส่วนหัวเมืองชายทะเลทางด้านตะวันออก ให ้ กรมคล ั งเป็ นผ ู ้ ร ั บผ ิ ดชอบ ท ั ้ งน ี ้ เพ ่ ื อจ าก ั ดอ านาจข ุ นนางผ ู ้ใหญ ่ไม ่ให ้ มีอ านาจมากเกินไป ๓) การเมืองการปกครองสมัยอยุธยาตอนปลาย (พ.ศ. ๒๒๓๑- พ.ศ. ๒๓๑๐)
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒. ประวัติและผลงานของบุคคล ส าคัญในสมัยอยุธยา ในสม ั ยอย ุ ธยาม ี บ ุ คคลส าค ั ญท ี ่ ท าความด ีให ้ ก ั บบ ้ านเม ื อง ท ี ่ น ั กเร ี ยนควรทราบและย ึ ดถ ื อเป็ นแบบอย ่ างค ื อ
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๑ สมเด ็ จพระรามาธ ิ บด ี ท ี ่ ๑ (พระเจ้าอู่ทอง) สมเด ็ จพระรามาธ ิ บด ี ท ี ่ ๑ เป็ นผ ู ้ สถาปนากร ุ งศร ี อย ุ ธยาเป็ น ราชธาน ี พระราชกรณ ี ยก ิ จท ี ่ ส าค ั ญในสมเด ็ จพระรามาธ ิ บด ี ท ี ่ ๑ (พระเจ้าอู่ทอง) ค ื อ ทรงพระกร ุ ณาโปรดเกล ้ าฯ ให ้ สร ้ างราชธาน ี ข ้ ึ นในบร ิ เวณหนองโสน หร ื อบ ึ งพระราม ซ ่ ึ งม ี แม ่ น ้ า ๓ สายไหล ผ ่ าน ค ื อ แม ่ น ้ าป่ าส ั ก แม ่ น ้ าลพบ ุ ร ี และแม ่ น ้ าเจ ้ าพระยา และข ุ ดค ู บร ิ เวณท ิ ศตะว ั นออกเพ ่ ื อเช ่ ื อมระหว ่ างแม ่ น ้ าลพบ ุ ร ี ก ั บแม ่ น ้ าปา ่ ส ั ก ท าให ้ ต ั วเม ื องกร ุ งศร ี อย ุ ธยากลายเป็ นเกาะซ ่ ึ งม ี ความอ ุ ดมสมบ ู รณ ์ และเหมาะแก ่ การป้ องก ั นเม ื อง นอกจากน ี ้ แม ่ น ้ าล าคลองย ั งเป็ น เส ้ นทางคมนาคมท ี ่ ต ิ ดต ่ อก ั บด ิ นแดนอ ่ ื นได ้ สะดวก
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๑ สมเด ็ จพระรามาธ ิ บด ี ท ี ่ ๑ (พระเจ้าอู่ทอง) พระบรมราชานส ุ าวร ี ย ์ สมเด ็ จพระรามาธ ิ บด ี ท ี ่ ๑
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๒ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ สมเด ็ จพระบรมไตรโลกนาถ เป็ นพระราชโอรสใน สมเด ็ จพระบรมราชาธ ิ ราชท ี ่ ๒ (เจ้าสามพระยา) และพระราชเทวี เจ้าหญิงแห่งอาณาจักรสุโขทัย พระราชกรณ ี ยก ิ จท ี ่ ส าค ั ญในสมเด ็ จพระบรมไตรโลกนาถ ในการสร ้ างความเป็ นปึ กแผ ่ นให ้ ก ั บกร ุ งศร ี อย ุ ธยา ม ี ด ั งน ี ้ ๑) เม ่ ื อคร ั ้ งสมเด ็ จพระบรมไตรโลกนาถ ทรงด ารงต าแหน ่ ง พระมหาอ ุ ปราชแห ่ งอย ุ ธยา ทรงเสด ็ จข ้ ึ นไปปกครองเม ื อง พิษณุโลก
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๒ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ๒) สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปฏิรูปการปกครอง และการบริหารราชการแผ่นดินโดยรวม อ านา จ ก า รปกคร อ ง ไ ว ้ ท ี ่ ส ่ วนก ล า ง ม ี พร ะมหา กษ ั ตร ิ ย ์ ทรงอ านาจสูงสุด ๓) การก าหนดศักดินา สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ โปรดเกล ้ าฯ ให ้ ก าหนดศ ั กด ิ นาว ่ าด ้ วยส ิ ทธ ิ และหนา ้ ท ี ่ ของคนท ุ ก ระดับตั้งแต่พระมหาอุปราชจนถึงไพร่และทาส เช่น ก าหนดให้ เจ้าพระยา ๑๐,๐๐๐ ไพร่ ๒๕ ทาส ๕ ผ ู ้ ท ี ่ ม ี ศ ั กด ิ นาส ู งก ็ จะม ี หนา ้ ท ี ่ และความร ั บผ ิ ดชอบต ่ อบ ้ านเม ื องส ู งข ้ ึ นด ้ วย
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๒ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พระบรมราชานส ุ าวร ี ย ์ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๓ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด ็ จพระนเรศวรมหาราชทรงเป็ นพระราชโอรสในสมเด ็ จพ ร ะ ม ห า ธ ร ร ม ร า ช า ก ั บ พ ร ะ วิ สุ ท ธิ ก ษ ั ต รี พ ร ะ ร า ช ส ม ภ พ เม ่ ื อ พ.ศ. ๒๐๙๘ พระองค ์ ม ี พระพ ี ่ นาง ค ื อ พระส ุ พรรณก ั ลยา และพระอน ุ ชา ค ื อ พระเอกาทศรถ พระราชกรณ ี ยก ิ จท ี ่ ส าค ั ญ ในสมเด ็ จพระนเรศวรมหาราช ม ี ด ั งน ี ้
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๑) การประกาศเอกราช เน ่ ื องจากกร ุ งศร ี อย ุ ธยาเส ี ยกร ุ ง แก ่ พม ่ าเม ่ ื อ พ.ศ. ๒๑๑๒ พระมหาธรรมราชาจึงได้รับการสถาปนา เป็ นกษ ั ตร ิ ย ์ แห ่ งกร ุ งศร ี อย ุ ธยา ส ่ วนสมเด ็ จพระนเรศวรต ้ องเสด ็ จ ไปประท ั บท ี ่ เม ื องหงสาวด ีในคร ั ้ งน ั ้ น ๒) การท าสงครามป้ องก ั นบ ้ านเม ื อง ภายหล ั งจากท ี ่ ข ้ ึ นครองราชย ์ สมเด ็ จพระนเรศวรมหาราชทรงท าสงครามก ั บพม ่ า หลายครั้ง สงครามครั้งส าคัญ คือ สงครามยุทธหัตถี ๒.๓ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
พระบรมราชานส ุ าวร ี ย ์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๓ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๓ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช งานป ้ ั นน ู นส ู งจ าลองการท าสงครามย ุ ทธห ั ตถ ี ของสมเด ็ จพระนเรศวรมหาราช เม ่ ื อ พ.ศ. ๒๑๓๕
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๔ สมเด ็ จพระนารายณม ์ หาราช สมเด ็ จพระนารายณ ์ มหาราช ทรงเป็ นพระราชโอรสในสมเด ็ จพระเจ ้ าปราสาททองก ั บพระราชเทว ี ซ ่ ึ งเป็ นพระราชธ ิ ดาในสมเด ็ จพระเจ ้ าทร ง ธ ร รม สมเด ็ จพร ะนา ร ายณ ์ มหา ร าชข ้ ึ นคร อ ง ร าชสมบ ั ต ิ เม ่ ื อ พ.ศ. ๒๑๙๙ ทรงม ี พระราชกรณ ี ยก ิ จท ี ่ ส าค ั ญ ด ั งน ี ้ ๑) การต ิ ดต ่ อก ั บต ่ างประเทศ ในร ั ชกาลของสมเด ็ จพระนารายณ ์- มหาราช อย ุ ธยาได ้ ด าเน ิ นนโยบายต ิ ดต ่ อก ั บนานาชาต ิ อย ่ างกว ้ างขวาง ทั้งประเทศในเอเชียและยุโรป ๒) การเร ี ยบเร ี ยงแบบเร ี ยนจ ิ นดามณ ี สมเด ็ จพระนารายณ ์- มหาราชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เรียบเรียงแบบเรียนภาษาไทย ช ่ ื อ จ ิ นดามณ ี
พระบรมราชานส ุ าวร ี ย ์ สมเด ็ จพระนารายณม ์ หาราช ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๔ สมเด ็ จพระนารายณม ์ หาราช
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๕ ชาวบ้านบางระจัน ก ่ อนเส ี ยกร ุ งศร ี อย ุ ธยาแก ่ พม ่ าคร ั ้ งท ี ่ ๒ ใน พ.ศ. ๒๓๑๐ กองทัพพม่าได้ส่งทหารออกไปปล้นเสบียงอาหารและได้ท าร้าย ราษฎรไทยในหมู่บ้านต่าง ๆ ชาวบ้านบางระจันจึงได้รวบรวมคนไทย ร่วมกันต่อสู้กับกองทัพพม่าอย่างเข้มแข็ง แม่ทัพพม่าได้ส่งทหารเข้า มาปราบถึง ๗ ครั้ง แต่ไม่สามารถเอาชนะชาวบ้านบางระจันได้ใน ระหว ่ างส ู ้ รบชาวบ ้ านบางระจ ั นได ้ ขออาว ุ ธและปื นใหญ ่ จากกร ุ งศร ี- อย ุ ธยาแต ่ กร ุ งศร ี อย ุ ธยาไม ่ ส ่ งมาให ้ เพราะกล ั วพม ่ าจะปล ้ นปื นใหญ ่ ในระหว ่ างทาง แต ่ได ้ ส ่ งพระยาร ั ตนาธ ิ เบศร ์ มาช ่ วยหล ่ อปื นใหญ ่ แทน ปื นใหญ ่ ท ี ่ หล ่ อข ้ ึ นมาแตกร ้ าวไม ่ สามารถใช ้ การได ้ เม ่ ื อพม ่ า ยกท ั พเข ้ ามารบในคร ั ้ งท ี ่ ๘ บ้านบางระจันจึงแตก
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๒.๕ ชาวบ้านบางระจัน อนส ุ าวร ี ย ์ ชาวบ ้ านบางระจ ั น
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๓. ภ ู ม ิปั ญญาไทยสม ั ยอย ุ ธยา ภ ู ม ิปั ญญาไทยในสม ั ยกร ุ งศร ี อย ุ ธยาท ี ่ น ่ าสนใจ ได ้ แก ่
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๓.๑ ภ ู ม ิปั ญญาการข ุ ดคลอง ชาวอย ุ ธยาต ั ้ งบ ้ านเร ื อนอย ู ่ในท ี ่ ล ุ ่ มจ ึ งม ีปั ญหาเร ่ ื องน ้ าท ่ วมข ั ง เป็ นเวลานาน ชาวอย ุ ธยาจ ึ งข ุ ดค ู คลองเพ ่ ื อระบายน ้ าไม ่ให ้ น ้ าท ่ วมข ั ง ท าให้ภายในเกาะเมืองพระนครศรีอยุธยามีล าคลองมากมาย แม ่ น ้ าล าคลองเหล ่ าน ี ้ นอกจากม ีประโยชน ์ ท ี ่ เป็ นเส ้ นทางระบายน ้ า แล ้ วย ั งเป็ นเส ้ นทางคมนาคมท ี ่ ด ี ท าให ้ คนอย ุ ธยาสามารถเด ิ นทาง ติดต่อค้าขายกับชุมชนต่าง ๆ ภายในตัวเมืองและภายนอกเมืองได้ สะดวก ล าคลองเหล ่ าน ี ้ ย ั งเช ่ ื อมก ั บแม ่ น ้ าใหญ ่ ท าให ้ สามารถต ิ ดต ่ อ กับเมืองส าคัญ ๆ ได้หลายเมือง
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ผ ั งเม ื องกร ุ งศร ี อย ุ ธยา ซ ่ ึ งว ิ ศวกรชาวฝร ั ่ งเศสได ้ จ ั ดท าข ้ ึ น ใน พ.ศ. ๒๒๓๐ ท ี ่ มาภาพ : การท ่ องเท ี ่ ยวแห ่ งประเทศไทย. พระนครศรีอยุธยา มรดกโลก. ๒๕๔๓. หนา ้ ๔๐.
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๓.๒ ภ ู ม ิปั ญญาการต ่ อเร ื อ สภาพภ ู ม ิประเทศของอย ุ ธยาประกอบด ้ วยแม ่ น ้ าล าคลองเป็ น จ านวนมาก ชาวอย ุ ธยาจ ึ งหาว ิ ธ ี การต ิ ดต ่ อก ั บช ุ มชนอ ่ ื นโดย การต ่ อเร ื อเพ ่ ื อใช ้ เป็ นพาหนะขนส ่ งในแม ่ น ้ าล าคลอง เช ่ น เร ื อพาย เ ร ื อ แ จ ว ซ ่ ึ ง ร วบร ว ม ไ ว ้ในพ ิ พ ิ ธ ภ ั ณ ฑ ์ เ ร ื อ ไทยท ี ่ จ ั งหว ั ด พระนครศรีอยุธยา
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ภาพวาดเร ื อส าเภาสยามในพ ุ ทธศตวรรษท ี ่ ๒๓ จากศูนย์ศึกษาประวัติศาสตร์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ ๓.๓ ภ ู ม ิปั ญญาด ้ านศ ิ ลปกรรม การนับถือพระพุทธศาสนาในอยุธยาก่อให้เกิดการใช้ ภ ู ม ิปั ญญาสร ้ างสรรค ์ ศ ิ ลปกรรมในร ู ปของสถาปั ตยกรรมและ จ ิ ตรกรรมท ี ่ งดงามมาก เช ่ น พระพ ุ ทธร ู ปทรงเคร ่ ื องท ี ่ ว ั ดหน ้ า พระเมร ุ หนา ้ บ ั นไม ้ แกะสล ั กท ี ่ ประด ั บตามว ั ดต ่ าง ๆ และจ ิ ตรกรรม ฝาผน ั งท ี ่ แสดงถ ึ งว ิ ถ ี ช ี ว ิ ตของคนในสม ั ยอย ุ ธยา
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ วัดไชยวัฒนาราม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ศ ิ ลปกรรมในสม ั ยอย ุ ธยาท ี ่ได ้ ร ั บอ ิ ทธ ิ พลมาจากเขมร
ประว ั ต ิ ศาสตร ์ ช ั ้ นประถมศ ึ กษาปี ท ี่๕ เจด ี ย ์ ย ่ อเหล ี ่ ยมไม ้ ส ิ บสองในว ั ดมหาธาต ุ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็ นล ั กษณะพ ิ เศษของสถาปั ตยกรรมในสม ั ยอย ุ ธยา