หลักสูตรกลุ่มสาระภาษาไทยปี 2564

หลกั สตู รการศกึ ษาองิ มาตรฐาน
หลกั สตู รแกนกลาง

กล่มุ สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย
ปีการศกึ ษา 2564

โรงเรียนไทรโยคนอ้ ยวทิ ยา อาเภอไทรโยค จงั หวัดกาญจนบรุ ี
สานกั งานเขตพ้นื ทกี่ ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษากาญจนบุรี

ก

คานา

หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยโรงเรียนไทรโยคน้อยวิทยา เล่มนี้เป็นคู่มือสําหรับใช้
ประกอบการจัดการเรียนการสอนในรายวิชาพ้ืนฐาน และรายวิชาเพิ่มเติม กลุ่มสาระการเรียนรู้
ภาษาไทย ระดับช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 1 จนถึงระดับช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรแกนกลาง
การศึกษาข้ันพ้ืนฐาน พ.ศ.2551 โดยประกอบด้วย ตารางวิเคราะห์ตัวช้ีวัด ตารางวิเคราะห์ KPAC และ
โครงการพเิ ศษของโรงเรียน เพอ่ื ให้การนําหลกั สูตรไปใช้อยา่ งมีประสทิ ธภิ าพสูงสุด

ข

สารบญั

คานา ........................................................................................................................................................ ก
สารบัญ........................................................................................................................................................ข

วสิ ัยทศั น์...............................................................................................................................................1
หลกั การ ............................................................................................................................................. 1
จุดม่งุ หมาย......................................................................................................................................... 1
สมรรถนะสาํ คัญของผเู้ รียน...................................................................................................................... 2
คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์................................................................................................................. 3
สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้............................................................................................................4
โครงสร้างหลักสตู ร............................................................................................................................ 5
มาตรฐาน ตวั ช้วี ดั และคําอธิบายรายวชิ า.......................................................................................... 7
ภาคผนวก
ภาคผนวก ก

ตวั ชว้ี ัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง.............................................................................................86
ภาคผนวก ข

ตารางวิเคราะห์ KPAC ................................................................................................................132

ภาคผนวก ค
คาํ สัง่ พัฒนาหลักสูตร

1

วิสัยทศั น์
หลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน พ.ศ.2551 มุ่งพฒั นาผู้เรียนทึกคนซึง่ เปน็ กําลังของชาติให้

เป็นมนุษย์ท่ีมีความสมดุลทั่งร่างกาย ความรู้ คุณธรรม มีจิตสํานําในความเป็นพลเมืองไทยและเป็น
พลเมืองโลกยดึ ม่นั ในการปกครองตามระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มีความรู้
และทักษะพ้ืนฐาน รวมท้ังเจตคติที่จําเป็นต่อการศึกษา การประกอบอาชีพ และการศึกษาตลอดชีวิตให้
มุ่งเน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ บนพื้นฐานความเช่ือว่าทุกคนสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองให้เต็มตาม
ศกั ยภาพ

เพ่ือให้บรรลุวิสัยทัศน์ดังกล่าว กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยจึงกําหนดการเรียนรู้ท่ียึด 5 สาระ
คือ การอ่าน การเขียน การฟัง การพูดและการดู หลักการใช้ภาษาไทยวรรณคดีและวรรณกรรมในการ
จัดการเรยี นการสอนโดยมุ่งเน้นผู้เรียนเป็นสําคัญบนพ้ืนฐานความเชื่อว่า ทุกคนสามารถเรียนรู้และพัฒนา
ตนเองไดเ้ ต็มศักยภาพ

หลักการ
1. เปน็ หลกั สูตรการศกึ ษาของโรงเรียนไทรโยคน้อยวิทยา
2. เป็นหลักสูตรการศึกษาเพื่อให้นักเรียนทุกคนได้รับการศึกษาอย่างเสมอภาคและมีคุณภาพ
3. เปน็ หลักสตู รการศึกษาที่สอดคล้องกบั สภาพและความต้องการของท้องถ่นิ
4. เป็นหลกั สูตรการศึกษาที่มีโครงสร้างยืดหยุ่นทงั้ ดา้ นสาระการเรียนรูเ้ วลาและการจดั การเรียนรู้
5. เป็นหลกั สูตรการศกึ ษาทเ่ี นน้ ผู้เรยี นเปน็ สําคัญ

จดุ หมาย
หลักสตู รกลมุ่ สาระภาษาไทย มุ่งพฒั นาผเู้ รียนใหเ้ ป็นคนดี มีปญั ญา มคี วามสุขในการเรียนจงึ

กาํ หนดจดุ หมายเพื่อให้เกดิ กับผู้เรยี น เมือ่ จบการศึกษาขั้นพนื้ ฐานดังน้ี
1. มคี ุณธรรมจรยิ ธรรม และค่านิยมทพ่ี ึงประสงค์ มวี นิ ยั ยดึ หลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง
2. มีความรู้ ทักษะและวัฒนธรรมการใช้ภาษาเพ่ือการส่ือสาร ความชื่นชมการเห็นคุณค่าภูมิ

ปัญญาไทย และภมู ิในภาษาประจําชาติ
3. มีความรักชาติ มีจิตสํานึกในความเป็นพลเมืองไทย ยึดมั่นในวิถีชีวิตและการปกครองตาม

ระบอบประชาธิปไตยอันมพี ระมหากษัตรยิ ท์ รงเป็นประมุข
4. มีจิตสํานึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมไทย ภูมิปัญญาไทย อนุรักษ์และพัฒนาส่ิงแวดล้อม มีจิต

สาธารณะทมี่ ุ่งทําประโยชนแ์ ละสรา้ งส่งิ แวดลอ้ มดีงามในสังคม และอยู่ร่วมกนั ในสังคมอย่างมคี วามสุข

2

สมรรถนะสาคัญของผเู้ รยี น
1.ความสามารถในการสือ่ สาร
1.1 มคี วามสามารถในการรบั -ส่งสาร
1.2 มคี วามสามารถในการถ่ายถอดความรู้
1.3 ใช้วธิ ีการสื่อสารที่เหมาะสม
1.4 วิเคราะหแ์ สดงความคิดเห็นอย่างมเี หตผุ ล
1.5 เขียนบนั ทกึ เหตุการณป์ ระจาํ วันแลว้ เลา่ ให้เพ่ือนฟงั ได้
2.ความสามารถในการคดิ
2.1 มคี วามสามารถในการวิเคราะห์ สังเคราะห์
2.2 มีทักษะในการคดิ นอกกรอบอยา่ งสร้างสรรค์
2.3 สามารถคิดอย่างมีวจิ ารณญาณ
2.4 มีความสามารถในการคดิ อย่างมรี ะบบ
2.5 ตดั สินใจแกป้ ญั หาเกยี่ วกับตนเองได้
3.ความสามารถในการแกป้ ัญหา
3.1 สามารถแก้ปัญหาและอปุ สรรคต่างๆท่เี ผชิญได้
3.2 ใช้เหตุผลในการแก้ปัญหา
3.3 เขา้ ใจความสัมพนั ธแ์ ละการเปล่ียนแปลงในสงั คม
3.4 แสวงหาความรู้ ประยุกต์ความร้มู าใชใ้ นการปูองกันและแก้ไขปัญหา
3.5 สามารถตัดสนิ ใจไดเ้ หมาะสมตามวยั
4.ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวติ
4.1 เรียนร้ดู ้วยตนเองได้เหมาะสมตามวัย
4.2 สามารถทํางานกล่มุ รว่ มกับผ้อู น่ื ได้
4.3 นาํ ความร้ทู ี่ได้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจาํ วัน
4.4 จดั การปญั หาและความขัดแย้งได้เหมาะสม
4.5 หลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม่พงึ ประสงค์ที่ส่งผลกระทบตอ่ ตนเอง
5.ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
5.1 เลือกและใช้เทคโนโลยีได้เหมาะสมตามวัย
5.2 มที ักษะกระบวนการทางเทคโนโลยี
5.3 สามารถนาํ เทคโนโลยีไปใช้พัฒนาตนเอง
5.4 ใช้เทคโนโลยีในการแกป้ ัญหาอยา่ งสร้างสรรค์
5.5 มคี ณุ ธรรมจรยิ ธรรมในการใช้เทคโนโลยี

3

คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์
1. รกั ชาติ ศาสน์ กษัตริย์
ตัวชี้วัด
1.1 เป็นผลเมืองท่ดี ีของชาติ
1.2 ธาํ รงไว้ซ่ึงความเปน็ ไทย
1.3 ศรัทธา ยึดมน่ั และปฏิบัติตนตามหลกั ศาสนา
1.4 เคารพเทดิ ทูนสถาบนั พระมหากษตั ริย์
2. ซื่อสัตย์สจุ รติ
ตัวช้ีวดั
2.1 ประพฤติตรงตามความเปน็ จรงิ ต่อคนเองท้ังกาย และวาจา ใจ
2.2 ประพฤติตรงตามเป็นจริงต่อผอู้ ่นื ทั้ง กาย วาจา ใจ
3. มีวินยั
ตวั ช้ีวัด
3.1 ประพฤติตามขอ้ ตกลง กฎเกณฑ์ ระเบยี บข้อบงั คบั ของครอบครวั
โรงเรยี น และสังคม
4. ใฝ่เรียนรู้
ตัวชี้วัด
4.1 ตั้งใจเพยี งพยายามในการเรยี น และเขา้ ร่วมกิจกรรมการเรยี นรู้
4.2 แสวงหาความรู้จากแหลง่ เรยี นรู้ต่าง ๆ ทง้ั ภายในและภายนอกโรงเรียน
ด้วยการเลือกใช้สือ่ อยา่ งเหมาะสม สรปุ เปน็ องคค์ วามรู้ และสามารถนาํ ไปใช้
ในชีวติ ประจําวนั ได้
5. อยู่อยา่ งพอเพียง
ตัวชวี้ ัด
5.1 ดําเนินชีวติ อย่างพอประมาณ มีเหตผุ ล รอบคอบ มีคุณธรรม
5.2 มีภูมิคมุ้ กนั ในตัวทดี่ ี ปรับตวั เพือ่ อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข
6. ม่งุ ม่ันในการทางาน
ตวั ช้ีวดั
6.1 ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบในหนา้ ทก่ี ารงาน
6.2 ทาํ งานดว้ ยเพียงพยายามและอดทนเพื่อให้สาํ เร็จตามเปาู หมาย
7. รกั ความเปน็ ไทย
ตวั ชวี้ ัด
7.1 ภาคภูมิใจในขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปะ วัฒนธรรมไทยและมีความ
กตัญญูกตเวที

4

7.2 เห็นคุณคา่ และใช้ภาษาไทยในการสื่อสารได้อย่างถูกต้องเหมาะสม
7.3 อนรุ กั ษแ์ ละสบื ทอดภมู ปิ ัญญาไทย
8. มจี ติ สาธารณะ
ตวั ชวี้ ัด
8.1 ช่วยเหลือผู้อื่นด้วยด้วยความเต็มใจโดยไม่หวังผลตอบแทน
8.2 เขา้ ร่วมกจิ กรรมทเี่ ปน็ ประโยชนต์ ่อโรงเรียน ชุมชน และสงั คม

สาระและมาตรฐานการเรียนรู้
สาระที่ 1 การอ่าน
มาตรฐาน ท 1.1 ใชก้ ระบวนการอา่ นสรา้ งความรแู้ ละความคิดเพอื่ นําไปใช้ตัดสินใจ
แก้ปัญหาในการดาํ เนนิ ชวี ิตและมนี สิ ัยรักการอ่าน
สาระที่ 2 การเขยี น
มาตรฐาน ท 2.1 ใชก้ ระบวนการเขียนเขยี นส่ือสาร เขยี นเรยี งความ ย่อความ และ
เขียนเรอื่ งราวในรูปแบบต่างๆ เขียนรายงานข้อมลู สารสนเทศและรายงาน
การศกึ ษาคน้ คว้าอย่างมปี ระสิทธภิ าพ
สาระที่ 3 การฟัง การดู และการพูด
มาตรฐาน ท 3.1 สามารถเลอื กฟังและดูอยา่ งมวี ิจารณญาณ และพูดแสดงความรู้
ความคดิ และความรสู้ กึ ในโอกาสต่างๆ อย่างมวี จิ ารณญาณและสร้างสรรค์
สาระท่ี 4 หลกั การใชภ้ าษาไทย
มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาตขิ องภาษาและหลกั ภาษาไทย การเปล่ยี นแปลงของ
ภาษาและพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไวเ้ ป็นสมบตั ขิ อง
ชาติ
สาระท่ี 5 วรรณคดีและวรรณกรรม
มาตรฐาน ท 5.1 เขา้ ใจและแสดงความคิดเหน็ วจิ ารณ์วรรณคดแี ละวรรณกรรมไทย
อยา่ งเห็นคณุ คา่ และนํามาประยกุ ต์ใช้ในชีวิตจริง

5

โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย

รายวิชาพื้นฐาน

ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 1 ภาษาไทยพื้นฐาน จํานวน 3 ช่วั โมง/สปั ดาห์ 1.5 หน่วยกติ
ท21101 ภาษาไทยพื้นฐาน จาํ นวน 3 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1.5 หน่วยกิต
ท21102
ภาษาไทยพน้ื ฐาน จาํ นวน 3 ชว่ั โมง/สัปดาห์ 1.5 หน่วยกิต
ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 2 ภาษาไทยพน้ื ฐาน จํานวน 3 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1.5 หนว่ ยกิต
ท22101
ท22102 ภาษาไทยพนื้ ฐาน จาํ นวน 3 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1.5 หนว่ ยกิต
ภาษาไทยพน้ื ฐาน จาํ นวน 3 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1.5 หนว่ ยกิต
ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 3
ท23101 ภาษาไทยพ้นื ฐาน จํานวน 2 ชวั่ โมง/สัปดาห์ 1.0 หน่วยกิต
ท23102 ภาษาไทยพน้ื ฐาน จํานวน 2 ชว่ั โมง/สัปดาห์ 1.0 หน่วยกติ

ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 4 ภาษาไทยพื้นฐาน จํานวน 2 ชั่วโมง/สปั ดาห์ 1.0 หนว่ ยกติ
ท31101 ภาษาไทยพ้ืนฐาน จํานวน 2 ชว่ั โมง/สัปดาห์ 1.0 หน่วยกติ
ท31102
ภาษาไทยพื้นฐาน จํานวน 2 ชว่ั โมง/สปั ดาห์ 1.0 หนว่ ยกติ
ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 5 ภาษาไทยพื้นฐาน จาํ นวน 2 ช่วั โมง/สัปดาห์ 1.0 หน่วยกิต
ท32101
ท32102

ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 6
ท33101
ท33102

รายวชิ าเพิ่มเติม

ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 1 การใช้ห้องสมดุ 1 จํานวน 2 ชว่ั โมง/สปั ดาห์ 1.0 หน่วยกิต
ท21201 นิทานพืน้ บา้ น จํานวน 2 ชว่ั โมง/สัปดาห์ 1.0 หน่วยกติ
ท21202
การพูดดีมศี ลิ ปะ จํานวน 2 ชว่ั โมง/สปั ดาห์ 1.0 หน่วยกิต
ชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี 2
ท22201 การพดู และการเขียนเชงิ สร้างสรรค์ จาํ นวน 2 ช่ัวโมง/สปั ดาห์ 1.0 หนว่ ยกติ
ท22202
การอ่านพจิ ารณาหนังสอื จาํ นวน 2 ชว่ั โมง/สปั ดาห์ 1.0 หนว่ ยกิต
ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 3 วรรณกรรมในรชั กาลท่ี 9 จํานวน 2 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1.0 หน่วยกิต
ท23201
ท23202

6

ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 4 การใช้ห้องสมดุ 2 จาํ นวน 2 ชว่ั โมง/สัปดาห์ 1.0 หน่วยกติ
ท31201 วรรณกรรมท้องถน่ิ จาํ นวน 2 ช่ัวโมง/สปั ดาห์ 1.0 หน่วยกิต
ท31202
ภาษาไทยเพ่อื กิจกรรมการแสดง จํานวน 2 ชว่ั โมง/สปั ดาห์ 1.0 หน่วยกติ
ชั้นมัธยมศกึ ษาปีที่ 5 วรรณกรรมปจั จุบนั จาํ นวน 2 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1.0 หนว่ ยกิต
ท32201
ท32202 ภาษาไทยเชงิ สรา้ งสรรค์ จาํ นวน 2 ชัว่ โมง/สัปดาห์ 1.0 หน่วยกติ
การอา่ นพินจิ วรรณคดีมรดกเฉพาะเร่อื ง จาํ นวน 2 ช่วั โมง/สปั ดาห์ 1.0 หน่วย
ชน้ั มัธยมศึกษาปที ี่ 6
ท33201
ท33202

กิต

7

รหสั วิชา ท21101 คาอธิบายรายวิชา ชนั้ มัธยมศึกษาปีที่ 1
ภาคเรยี นท่ี 1 สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย 1.5 หน่วยกติ

จานวน 60 ช่ัวโมง

ศกึ ษาหลักเกณฑ์การอา่ นร้อยแก้ว และร้อยกรอง จับใจความสาคัญจากเร่ืองที่อ่าน โดยระบุ
เหตุผลขอ้ เทจ็ จริง คาเปรยี บเทียบและคาทม่ี ีความหมายในบริบทตา่ ง ๆ ตีความคายากในเอกสารวิชาการ
ฝกึ คดั ลายมือด้วยตัวบรรจง เขียนส่ือสารดว้ ยคาท่ีถกู ต้องชัดเจน เขยี นบรรยายประสบการณ์ โดยระบุ
สาระสาคญั และรายละเอียดอย่างครบถว้ น เขียนเรียงความยอ่ ความ จดหมาย พูดสรุปใจความสาคญั จาก
เรอื่ งท่ีฟงั และดจู ากประเดน็ ที่ศึกษาค้นควา้ ศกึ ษาหลักเกณฑ์ของเสยี งและคาในภาษาไทย วเิ คราะห์
ชนิดและหนา้ ท่ีของคา วเิ คราะหป์ ระโยค สรปุ เนื้อหา หลักเกณฑ์ คุณคา่ ของวรรณกรรมและวรรณคดีท่ี
อา่ น
โดยใชท้ กั ษะกระบวนการเขียน การอ่าน การฟงั การดู และการพดู เพอื่ ฝึกทกั ษะการเขยี นตคี วาม คา
ยาก วิเคราะห์ประเมนิ ค่า เรียงความ ย่อความจดหมาย เขียนความเรียงขน้ั สูง วิธีการสรุปใจความสาคญั
จากเรอ่ื งทีอ่ า่ น พดู ฟัง และดู ตามหลกั เกณฑ์ทีศ่ กึ ษา
เพือ่ ให้เกิดความร้คู วามเข้าใจ ทกั ษะกระบวนการที่ศกึ ษานาไปใชแ้ กป้ ัญหาในชวี ิตประจาวันอย่างมี
มารยาทตามหลักการอา่ น การเขยี น การฟัง การดู และการพูด การอ่านออกเสียงของคาตามลักษณะ
ของชนดิ และหนา้ ที่ของคาไทย สรุปความรูแ้ ละข้อคดิ จากวรรณกรรมและวรรณคดที ่ีศึกษา เกดิ
ความสามารถในการนาไปประยกุ ต์ใชใ้ นชวี ติ จรงิ ท่องจาบทอาขยานและบทรอ้ ยกรองที่มคี ุณคา่ ตามความ
สนใจ เพ่ือเป็นการอนรุ ักษภ์ าษาซึง่ เปน็ มรดกของชาติ และใช้หลักการอ่าน การเขยี น การฟงั การดู และ
การพดู ได้อย่างมปี ระสทิ ธิภาพ

รวมตวั ชีว้ ัด 25 ตวั ชี้วดั ท 1.1 ม.1/4 ท 1.1 ม.1/5
ท 1.1 ม.1/1 ท 1.1 ม. 1/2 ท 1.1 ม.1/3 ท 2.1 ม.1/4 ท 2.1 ม.1/5
ท 1.1 ม.1/6ท 1.1 ม.1/8 ท 1.1 ม. 1/9 ท 3.1 ม.1/6
ท 2.1 ม. 1/1 ท 2.1 ม.1/2 ท 2.1 ม.1/3 ท 5.1 ม.1/4
ท 2.1 ม.1/9
ท 3.1 ม.1/1 ท 3.2 ม.1/2 ท 3.1 ม. 1/5
ท 4.1 ม.1/1 ท 4.1 ม.1/2 ท 4.1 ม.1/3
ท 5.1 ม.1/1 ท 5.1 ม. 1/2 ท 5.1 ม.1/3

8

โครงสร้างหนว่ ยการเรียนรู้ วิชาภาษาไทยพื้นฐาน กลมุ่ สาระการเรียนรูภ้ าษาไทย

ระดบั ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 1

หน่วย ชื่อหนว่ ย มาตรฐานการ สาระการเรยี นรู้ เวลา น้าหนกั
ท่ี การเรียนรู้ เรียนรู้/ตวั ช้วี ัด (ชั่วโมง) คะแนน

1 การอ่าน ท1.1ม1/1 - การอ่านออกเสียงประกอบดว้ ยรอ้ ย 10 10
แก้วที่เปน็ บทบรรยาย บทรอ้ ยกรอง
วเิ คราะห์ ท1.1ม1/2 กลอนสุภาพ กลอนสักวา กาพยย์ านี
คณุ ค่าของ 11 กาพยฉ์ บัง กาพยส์ รุ างคน์ างค์ 28
โคลงสสี่ ุภาพ
ภาษา ท1.1ม1/3
- จับใจความสาํ คญั จากสือ่ ต่างๆ เลา่
ท1.1ม1/4 เรอื่ งจากประสบการณ์ เรื่องสั้น บท
สนทนา นทิ านชาดก บทความสารคดี
ท1.1ม1/5 เอกสารทางวชิ าการ ประโยค
ขอ้ ความ งานเขียนเชงิ สรา้ งสรรค์
ท1.1ม1/6

2 วเิ คราะห์ ท1.1 ม1/8 -เลือกอา่ นหนังสอ่ื ตามความสนใจ 55
คุณคา่ ของ -ตามวยั
การอา่ น -ครแู ละนักเรยี นช่วยกนั เลอื ก

3 ลายมือสวย ท2.1 ม 1/2 คัดลายมอื ดว้ ยตวั บรรจงครง่ึ บรรทดั 3 5
ตามรูปแบบท่กี ระทรวงกําหนด
ดว้ ยการ ท2.1 ม1/3
เขยี น - เขยี นสอื่ สาร เขยี นแนะนําตวั เอง
แนะนาํ สถานที่ เขยี นสอื่
อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เขยี นบรรยาย
ประสบการณ์

4 การเขยี น ท2.1 ม1/4 -สว่ นประกอบของความเรียง 10 5
เรียงความ ยอ่ ความจดหมาย
ความเรยี ง ท2.1 ม1/5
ข้ันสูง

ท2.1 ม1/6

ท2.1 ม1/7

5 การเขียน ท2.1 ม1/8 -รายละเอียดของรายงาน 10 5

9

รายงาน
การศึกษา

6 สรปุ ภาพรวม(สอบกลางภาค) 5 20
5 10
7 พดู ดมี ีสาระ ท3.1 ม1/1 -พูดสรปุ ความ
10 10
ท3.1 ม1/2 -พดู ประเมนิ ความนา่ เช่ือถอื
7 10
ท3.1 ม1/3 -พดู รายงานการค้นควา้
5 20
ท3.1 ม1/4 -มารยาทในการฟงั การดูและการพูด 60 100

ท3.1 ม1/5

8 หลัก ท4.1 ม1/1 -เสยี งในภาษาไทย การสรา้ งคํา

ภาษาไทย ท4.1 ม1/2 -คาํ ประสม คาํ ซา้ํ คําซ้อน คําพอ้ ง
เสยี ง
ท4.1 ม1/3
-ชนดิ และหน้าท่ขี องคํา ภาษาพูด
ท4.1 ม1/4 ภาษาเขยี น

ท4.1 ม1/5 -การแต่งกาพย์ยานี 11

-สํานวนท่ีเก่ยี วกับสภุ าษิต คาํ พังเพย

9 วรรณกรรม ท5.1 ม.1/1 -ความหมายของวรรณกรรมและ
วรรณคดี
และ ท5.1 ม1/2
วรรณคดี -บันทกึ การเดินทาง

ท5.1 ม1/3 -วรรณกรรมท้องถ่ิน

ท5.1 ม1/4 -การวิเคราะห์คณุ ค่าและข้อคดิ

ท5.1 ม1/5

10 สรุปทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค)

รวมทัง้ สิ้นตลอดปี

รหสั วิชา ท21102 คาอธิบายรายวชิ า 10
ภาคเรียนท่ี 2 สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย
ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1
จานวน 60 ช่ัวโมง 1.5 หน่วยกติ

ศกึ ษาหลักเกณฑ์การอ่านออกเสยี งร้อยแกว้ และร้อยกรอง จบั ใจความสําคญั ของเรอื่ งทีอ่ ่าน
ระบขุ ้อสังเกตและความสมเหตุสมผล อ่านตี ความคํายากในเอกสารวชิ าการ เขยี นชกั จูงและโนม้ นา้ วใจ
เขยี นสือ่ สารโดยใช้ถ้อยคาํ ท่ีถูกต้องชดั เจน เหมาะสม เขยี นย่อความจากเร่ืองที่อ่าน เขยี นแสดงความ
คิดเห็นเกี่ยวกับสาระจากส่ือท่ีไดรบั เขียนจดหมายส่วนตวั และจดหมายกิจธุระ เขียนรายงานการศึกษา
ค้นคว้าเขียนความเรยี งขั้นสูง และโครงงาน พูดสรุปแสดงความคดิ เห็นอยา่ งสรา้ งสรรค์เกี่ยวกบั เรอ่ื งท่ีฟัง
และดูประเมินความน่าเชอ่ื ถือของส่ือทโี่ น้มน้าวใจ พดู รายงานเร่อื ง หรอื ประเด็นทศ่ี ึกษา คน้ คว้าจากการ
ฟงั การดูและการสนทนา

ฝกึ วเิ คราะหค์ วามแตกตา่ งของการพดู และการเขยี น แตง่ บทรอ้ ยกรอง จําแนกและใชส้ ํานวนท่ี
เป็นคาํ พงั เพย และสุภาษติ สรุปเนอ้ื หา วิเคราะห์ อธิบายคุณคา่ สรปุ ความร้แู ละข้อคิดจากวรรณกรรม
และวรรณคดที ่ีอ่าน ท่องจําบทอาขยานและบทรอ้ ยกรองท่ีมคี ณุ คา่ ตามความสนใจปฏบิ ัติตามคมู่ ือ และ
นาํ มาใชป้ ระโยชน์ได้

เพอื่ นาํ วธิ ีการใชง้ านของเคร่ืองมือทย่ี ากขน้ึ วเิ คราะห์คณู ค่าทไ่ี ด้รับจากการอ่านงานเขยี นอย่าง
หลากหลายเพื่อนาํ ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตประจาํ วนั อย่างมีมารยาทในการอ่านการเขียน
การ ฟงั การดูและการพูด ใหถ้ กู ต้องตามลักษณะของภาษาไทย สบื สานภมู ิปัญญาทอ้ งถน่ิ จาก
วรรณกรรม วรรณคดี และนําประโยชน์ท่ีได้ไปประยุกตใ์ ช้ในชีวติ ประจาํ วันได้อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ

รวมตวั ชวี้ ัด 27 ตัวชว้ี ัด ท 1.1 ม.1/3 ท1.1 ม.1/4 ท1.1 ม.1/5 ท1.1 ม.1/6
ท1.1 ม.1/1 ท1.1 ม. 1/2 ท1.1 ม. 1/9 ท 2.1 ม.1/8 ท1.1 ม.1/9
ท1.1 ม. 1/7 ท1.1 ม. 1/8 ท2.1 ม.1/6 ท2.1 ม.1/7
ท2.1 ม. 1/2 ท 2.1 ม.1/5 ท3.1 ม. 1/5 ท 1.1 ม.1/6 ท1.1 ม.1/5
ท3.1 ม.1/3 ท3.2 ม.1/4 ท4.1 ม.1/6
ท4.1 ม.1/4 ท4.1 ม.1/5 ท 5.1 ม.1/3 ท5.1 ม.1/4
ท5.1 ม.1/1 ท5.1 ม. 1/2

11

โครงสร้างหนว่ ยการเรียนรู้ วิชาภาษาไทยพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรูภ้ าษาไทย

ระดบั ชนั้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ 1 ภาคเรียนท่ี 2

หนว่ ยท่ี ชอ่ื หนว่ ย มาตรฐานการ สาระการเรยี นรู้ เวลา นา้ หนัก
การเรียนรู้ เรยี นร/ู้ ตัวชี้วัด (ชัว่ โมง) คะแนน
5
1 วิเคราะห์คุณค่า ท1.1 ม1/1, ความหมายของการอ่าน 4
5
ของการอา่ น ม1/2 ,ม1/3, วิธกี ารอ่าน 5
10
ม1/4, ม 1/5 5
20
2 การอ่านตีความ ท1.1 ม.1/5 ความหมายของการตีความ 3 10
10
ฝึกการตคี วาม
10
3 การเขยี น ท2.1 ม1/6, การเขยี นสร้างสรรค์ประเภท 10
20
สรา้ งสรรค์ ม1/6,ม1/8 ต่าง ๆ 100

4 การเขียน ท2.1 ม1/1- ฝึกเขยี นความเรียงตาม 10

ความเรียง ม.1/9 รปู แบบท่กี าํ หนดให้

5 การพดู ในโอกาส ท 3.1 ม1/1- การพดู ในโอกาสต่าง ๆพูด 3

ตา่ ง ๆ ม1/6 รายงานหนา้ ชนั้ เรยี น

6 สรปุ ภาพรวม(สอบกลางภาค) 3

7 บทร้อยกรอง ท4.1 ม.1/4 การแต่งกาพย์ยานี 11 5

(กาพยย์ านี 11) ท4.1 ม.1/5

8 การจาํ แนกคําใน ท4.1 ม.1/6 คําไทย 7 ชนดิ คาํ นาม 10

ภาษาไทย สรรพนาม กรยิ า วเิ ศษณ์

บุพบท สนั ธาน อุทาน

9 วเิ คราะห์ ท5.1 ม.1/1, วรรณกรรมและวรรณคดที ่ี 8

วรรณกรรมและ ม. 1/2,ม.1/3, ศกึ ษาในบทเรียน จากส่ือ

วรรณคดีและ ม.1/

อาขยาน ท1.1 ม.1/5

10 สรุปทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 4

รวมทงั้ ส้นิ ตลอดปี 60

รหัสวชิ า ท22101 คาอธบิ ายรายวชิ า 12
ภาคเรียนท่ี 1 สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย
จานวน 60 ชั่วโมง ช้นั มัธยมศึกษาปีที่ 2
1.5 หน่วยกติ

ศกึ ษาอา่ นออกเสียงรอ้ ยแก้ว และบทร้อยกรอง อา่ นจับใจความสําคญั สรปุ ความ และอธิบาย
รายละเอยี ดจากเรื่องที่อ่าน เขยี นแผนผังความคิดเพื่อแสดงความเข้าใจในบทเรียนต่างๆ ทอี่ ่าน วเิ คราะห์
จําแนกข้อเท็จจริงขอ้ มูลสนับสนุน และขอ้ คิดเหน็ จากบทความทอ่ี าน อ่านหนงั สอื บทความ หรือคาํ
ประพนั ธ์อย่างหลากหลาย และประเมนิ คุณคา่ หรอื แนวคดิ ท่ีไดจ้ ากการอา่ นเพ่ือนาํ ไปใช้แก้ปัญหาในชวี ิต
รวมทงั้ ศึกษาการสร้างคําในภาษาไทย วิเคราะห์โครงสรา้ งประโยคสามญั ประโยครวม และประโยคซ้อน
การใชค้ ําราชาศัพท์ไดถ้ ูกต้องและเหมาะสม

ฝกึ คดั ลายมือตวั บรรจงครง่ึ บรรทดั ตามรูปแบบการเขียนตวั อกั ษรไทย เขยี นบรรยายและ
พรรณนา เขียนเรยี งความ เขียนย่อความ เขยี นความเรียงข้นั สูงและมีมารยาทในการเขียน

ฝกึ พดู สรปุ ใจความสําคญั ของเรือ่ งท่ีฟงั และดู วิเคราะหข์ ้อเท็จจรงิ ขอ้ คดิ เหน็ และความน่าเชือ่ ถอื
ของข่าวสารจากสื่อต่างๆ พดู ในโอกาสต่างๆ ไดต้ รงตามวตั ถุประสงค์ ได้แก่ การพดู โน้มน้าว และการพูด
โฆษณา ตลอดจนมีมารยาทในการฟัง การดู และการพูด

เพ่ือใหส้ ามารถฟัง พูด อ่าน เขยี น และมีทักษะในการสือ่ สารไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ สรุปเนอ้ื หา
วรรณคดแี ละวรรณกรรมเกีย่ วกับ ศาสนา ประเพณี พิธกี รรม สุภาษติ คาํ สอน วิเคราะห์วจิ ารณว์ รรณคดี
วรรณกรรมและวรรณกรรมท้องถน่ิ ท่อี ่าน อธบิ ายคณุ ค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่าน สรปุ ความรู้
และข้อคิดจากการอา่ นไปประยุกต์ใช้ในชวี ิตจรงิ รวมท้ังท่องจาํ บทอาขยานตาท่ีกาํ หนดและบทร้อยกรองที่
มีคุณค่าตามความสนใจได้อย่างมีประสทิ ธิภาพ

รวมตัวชีว้ ดั 20 ตัวช้วี ัด ท 1.1 ม.2/3 ท 1.1 ม.2/5 ท 1.1 ม.2/7
ท 1.1 ม.2/1 ท 1.1 ม.2/2 ท 2.1 ม.2/3 ท 2.1 ม.2/4 ท 5.1 ม.2/5
ท 2.1 ม.2/1 ท 2.1 ม.2/2 ท 3.1 ม.2/6
ท 3.1 ม.2/1 ท 3.1 ม.2/4 ท 4.1 ม.2/4 ท 5.1 ม.2/4
ท 4.1 ม.2/1 ท 4.1 ม.2/2 ท 5.1 ม.2/3
ท 5.1 ม.2/1 ท 5.1 ม.2/2

13

โครงสรา้ งหนว่ ยการเรยี นรู้ วิชาภาษาไทยพ้นื ฐาน กล่มุ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย

ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 2 ภาคเรียนท่ี 1

หน่วย ชือ่ หนว่ ย มาตรฐานการ เวลา นํ้าหนกั
ท่ี การเรยี นรู้ เรยี นรู้/ สาระการเรียนรู้ (ชว่ั โมง) คะแนน
ตัวชวี้ ดั 3

1 อา่ นออก ท1.1 ม.2/1 การอ่านออกเสยี งร้อยแก้ว รอ้ ย 4 3

เสยี งรอ้ ย ท5.1 ม.2/5 กรอง 5

แก้ว รอ้ ย 10

กรอง 4

2 อา่ นจบั ท1.1 ม.2/2 การอ่านจับใจความ อ่านสรุป 4 20
3
ใจความ ท1.1 ม.2/7 ความ 5

อา่ นสรปุ 4
4
ความ
4
3 วิเคราะห์ ท1.1 ม.2/3 การวเิ คราะห์ ประเมนิ ค่าเร่ืองท่ี 4

ประเมินค่า ท1.1 ม.2/5 อา่ น

เร่ืองที่อา่ น ท5.1 ม.2/5

4 เขยี นความ ท 2.1ม.2/3 การเขียนเรียงความ การเขียน 5

เรียง และ ท2.1ม.2/5 ท ความเรยี ง การเขยี นบรรยาย

เรยี งความ 2.1 ม.2/8 การเขียน พรรณนา

5 ย่อความ ท2.1ม.2/1 การคัดลายมือ หลักการย่อความ 2

ท2.1 ม.2/4 การเขยี นย่อความ

ท2.1 ม.2/8

6 สรุปภาพรวม(สอบกลางภาค) 1

7 สรปุ เร่อื งท่ี ท 3.1ม.2/1 การสรปุ เรื่องที่ฟงั และดู 3

ฟงั และดู ท 3.1ม.2/2

8 การพดู โน้ม ท3.1ม.2/4 การพดู โน้มน้าว และการพดู 6

นา้ ว และ ท3.1 ม.2/6 โฆษณา

การพดู

โฆษณา

9 คําสมาส ท4.1ม.2/1 คาํ ทีม่ าจากภาษาต่างประเทศ 4

หลกั การสร้างคําสมาส

10 วเิ คราะห์ ท 4.1ม.2/2 ชนิดของประโยค 5

โครงสรา้ ง การวเิ คราะห์โครงสรา้ งประโยค

ประโยค

11 คาํ ราชา ท 4.1ม.2/4 คําราชาศัพท์และคาํ สุภาพชน 4

ศพั ท์

14

12 ศึกษา ท 5.1ม.2/1 ศกึ ษาวรรณคดีและวรรณกรรม 7 5

วรรณคดี ท 5.1ม.2/2 20
100
และ ท5.1 ม.2/3

วรรณกรรม ท5.1 ม.2/4

13 สรปุ ทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 5

รวมทง้ั สิน้ ตลอดปี 60

15

รหสั วิชา ท22102 คาอธิบายรายวิชา ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 2
ภาคเรยี นท่ี 2 สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย 1.5 หน่วยกติ

จานวน 60 ชั่วโมง

ศกึ ษาอา่ นออกเสียงร้อยแกว้ และบทร้อยกรอง อภิปรายแสดงความคิดเห็นและข้อโต้แย้ง
เกี่ยวกับเร่ืองที่อ่าน ระบขุ ้อสงั เกตการชวนเชอ่ื การโนม้ นา้ ว หรอื ความสมเหตสุ มผลของงานเขยี น อ่าน
หนงั สือบทความ หรือคําประพันธอ์ ยา่ งหลากหลาย และประเมนิ คุณค่าหรือแนวคิดที่ได้จากการอา่ นเพื่อ
นาํ ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิต

ฝกึ เขยี นรายงานการคน้ ควา้ เขยี นความเรยี งข้นั สูง เขยี นจดหมายกจิ ธุระ เขยี นวิเคราะห์
วจิ ารณ์ และแสดงความรู้ ความคิดเหน็ หรอื โตแ้ ย้งในเร่ืองทอ่ี ่านอย่างมเี หตุผล จากส่ือต่างๆ เชน่
บทความ บทเพลง หนงั สอื อา่ นนอกเวลา สารคดี บันเทงิ คดี และ มีมารยาทในการเขียน

ฝกึ วิเคราะห์และวิจารณเ์ รอื่ งทฟ่ี ังและดูอย่างมเี หตผุ ล เพ่ือนาํ ขอ้ คดิ มาประยุกต์ใช้ในการดําเนิน
ชวี ิต พูดรายงานเรอื่ งหรือประเดน็ ทศ่ี ึกษาค้นคว้าจากการฟัง การดู และการสนทนา รวมทั้งมมี ารยาทใน
การฟัง การดู และการพูด แตง่ บทร้อยกรอง ประเภทกลอนสภุ าพ รวบรวมและอธิบายความหมายของคํา
ภาษาต่างประเทศท่ใี ช้ในภาษาไทย

เพ่อื ให้สามารถใช้ภาษาในการสือ่ สารได้อย่างถูกต้องเหมาะสม ทั้งการฟัง การดู การพูด การอ่าน
การเขียน หลกั การใช้ภาษา สรปุ เนอ้ื หาวรรณคดีและวรรณกรรมเกี่ยวกับ ศาสนา ประเพณี พธิ กี รรม
สุภาษติ คําสอน วิเคราะห์วจิ ารณ์วรรณคดวี รรณกรรมและวรรณกรรมท้องถ่นิ ท่ีอา่ น อธิบายคณุ ค่าของ
วรรณคดแี ละวรรณกรรมที่อา่ น สรปุ ความร้แู ละข้อคดิ จากการอา่ นไปประยุกตใ์ ช้ในชวี ิตจริง รวมทงั้ ท่องจํา
บทอาขยานตาที่กําหนดและบทรอ้ ยกรองท่ีมีคุณคา่ ตามความสนใจ

รวมตัวช้ีวดั 18 ตัวชว้ี ดั ท 1.1 ม.2/6 ท 1.1 ม.2/7 ท 5.1 ม.2/5
ท 1.1 ม.2/1 ท 1.1 ม.2/4 ท 2.1 ม.2/7 ท 2.1 ม.2/8
ท 2.1 ม.2/5 ท 2.1 ม.2/6 ท 3.1 ม.2/6
ท 3.1 ม.2/3 ท 3.1 ม.2/5 ท 5.1 ม.2/4
ท 4.1 ม.2/3 ท 4.1 ม.2/5 ท 5.1 ม.2/3
ท 5.1 ม.2/1 ท 5.1 ม.2/2

โครงสร้างหน่วยการเรียนรู้ วิชาภาษาไทยพ้นื ฐาน กลมุ่ สาระการเรียนร้ภู าษาไทย 16

ระดบั ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรยี นที่ 2

หน่วย ชื่อหน่วย มาตรฐานการ เวลา นาํ้ หนัก
ที่ การเรยี นรู้ เรยี นรู้/ สาระการเรียนรู้ (ช่ัวโมง) คะแนน
ตวั ชว้ี ดั 5

1 การแสดงความ ท 1.1 ม.2/1 แสดงความคิดเหน็ เรื่องที่ 7 10
4
คิดเหน็ เร่อื งทีอ่ ่าน ท 1.1 ม.2/4 อา่ น
6
ท 1.1 ม.2/6
20
ท 1.1 ม.2/7 5
6
2 การเขียนความ ท 2.1 ม.2/5 การเขยี นความเรียงขั้นสูง 10 5

เรียงขน้ั สูง ท 2.1 ม.2/8 และการเขียนรายงาน 6

วิชาการ

3 การเขยี น ท 2.1 ม.2/6 เขยี นจดหมายเชิญ 4

จดหมาย ท 2.1 ม.2/8 วิทยากร และเขียน

จดหมายของความ

อนเุ คราะห์

4 การเขียนและพดู ท 2.1 ม.2/2 เขียนและพดู วเิ คราะห์ 8

วเิ คราะห์ วิจารณ์ ท2.1 ม.2/7 วิจารณ์

เรื่องที่ฟงั และดู ท 2.1 ม.2/8 เรอ่ื งที่ฟังและดู

ท3.1 ม.2/3

ท 3.1 ม.2/6

5 สรปุ ภาพรวม(สอบกลางภาค) 1

6 การพดู รายงาน ท 3.1 ม.2/5 การพดู รายงานการศึกษา 6

การศกึ ษาคน้ ควา้ ท 3.1 ม.2/6 ค้นคว้า

แหลง่ เรยี นรู้

7 การแตง่ บทรอ้ ย ท 4.1 ม.2/3 การแตง่ บทร้อยกรอง 6

กรอง ประเภท ประเภทกลอนสุภาพ

กลอนสุภาพ

8 คํา ท 4.1 ม.2/5 ความหมายคาํ ตา่ งประเทศ 6

ภาษาตา่ งประเทศ ท่ใี ชใ้ นภาษาไทย

ทใ่ี ชใ้ นภาษาไทย หลกั การสงั เกตคาํ ภาษา

ตา่ งประเทศในภาษาไทย

9 ศกึ ษาวรรณคดี ท 5.1 ม.2/1 การศึกษาวรรณคดีและ 8

และวรรณกรรม ท 5.1 ม.2/2 วรรณกรรม

ท 5.1 ม.2/3

ท 5.1 ม.2/4

17

10 ท่องจําบท ท 5.1 ม.2/5 ทอ่ งจําบทอาขยาน และ 3 3

อาขยาน และบท บทร้อยกรอง 20
100
ร้อยกรอง

11 สรปุ ทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 1

รวมทั้งส้ินตลอดปี 60

รหัสวชิ า ท23101 คาอธบิ ายรายวชิ า 18
ภาคเรียนท่ี 1 สาระการเรียนรู้ภาษาไทย
ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 3
จานวน 60 ชั่วโมง 1.5 หน่วยกิต

ศึกษาหลักการอ่านออกเสียงบทร้อยแก้วที่เป็นบทความท่ัวไปและบทความปกิณกะฝึกอ่านออกเสียงบทร้อย
กรองประเภท กลอน กาพย์ และโคลงส่สี ุภาพ จบั ใจความสําคัญ วเิ คราะห์ วจิ ารณ์ แสดงความคิดเห็นและประเมิน
เรื่องทีอ่ า่ นจากงานเขียนที่หลากหลาย เพือ่ นําไปใชใ้ นการแก้ปัญหาในชวี ิต มมี ารยาทในการอา่ น

ฝึกเขียนความเรียงขั้นสูง แสดงความคิด ข้อคิดเห็น การให้ข้อเสนอเชิงวิชาการ เขียนสื่อสารโดยใช้ถ้อยคํา
ถกู ตอ้ งตามระดับภาษา เขยี นคัดลายมือ เขยี นย่อความ เขียนชวี ประวตั ิ เขยี นจดหมายกิธุระ มมี ารยาทในการเขยี น

ฝึกการพดู แสดงความคิดเห็นและประเมนิ เรื่องจากการฟังและการดู พดู รายงานทไ่ี ดจ้ ากการศึกษาค้นควา้ จาก
การฟงั และดมู ีมารยาทในการฟงั การดู และการพูด ศึกษาธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทยเกี่ยวกับคําท่ีมาจาก
ภาษาตา่ งประเทศ ประโยคซับซ้อน ระดับของภาษา สรุปเน้ือหาความรู้ อธิบายคุณค่า วิเคราะห์ข้อคิดจากการอ่าน
วรรณคดี วรรณกรรมและวรรณกรรมท้องถิ่น เพื่อประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ท่องจํา และบอกคุณค่าบทอาขยานตามท่ี
กําหนด

เพ่อื ให้สามารถอ่าน ฟัง และดู ส่ิงท่เี ป็นประโยชนอ์ ยตู่ ลอดเวลา พูดและเขียนได้ชัดเจนถูกต้องเหมาะสมตาม
จุดประสงค์ สามารถแสดงออกอย่างสร้างสรรค์ท้ังการพูดและเขียน นําเอาภูมิปัญญาท้องถ่ินมาพัฒนาความรู้ไปใช้ใน
การคิดตดั สนิ ใจ และสรา้ งวสิ ยั ทัศน์ในการดําเนินชวี ติ และมมี ารยาทในการใช้ภาษา ใชภ้ าษาเสรมิ สร้างนิสัยบุคลิกภาพ
ที่ดี มีความเข้าใจ และความสัมพันธ์ท่ีดีต่อกัน เกิดความซาบซ้ึงในวรรณคดีและวรรณกรรม ตลอดจนภูมิใจในการใช้
ภาษาไทยได้ถกู ตอ้ งใชภ้ าษา อยา่ งมคี ณุ ธรรม มีวัฒนธรรมและรักษาไวเ้ ป็นมรดกของชาติ

รวมตวั ชี้วัด 21 ตัวชวี้ ัด

ท 1.1 ม. 3/1 ท 1.1 ม. 3/2 ท 1.1 ม. 3/3 ท 1.1 ม. 3/4 ท 1.1 ม. 3/5

ท 1.1 ม. 3/10ท 2.1 ม. 3/1 ท 2.1 ม. 3/2 ท 2.1 ม. 3/3

ท 2.1 ม. 3/4 ท 2.1 ม. 3/5 ท 2.1 ม. 3/10ท 3.1 ม. 3/1 ท 3.1 ม. 3/3 ท 3.1

ม. 3/6ท 4.1 ม. 3/1 ท 4.1 ม. 3/2 ท 4.1 ม. 3/3 ท 5.1 ม. 3/1 ท 5.1 ม. 3/3

ท 5.1 ม. 3/4

19

โครงสร้างหนว่ ยการเรยี นรู้ วิชาภาษาไทยพื้นฐาน กลุม่ สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย

ระดับชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 3 ภาคเรียนที่ 1

หนว่ ย ชื่อหน่วย มาตรฐานการ สาระการเรยี นรู้ เวลา นา้ หนัก
ที่ การเรียนรู้ เรียนร้/ู ตวั ชวี้ ัด (ชั่วโมง) คะแนน

1 อ่านดีมี ท1.1ม.3/1 - การอ่านออกเสียงร้อยแก้ว ร้อย 15 15

สาระ ท1.1ม.3/2 กรองและมารยาทในการอา่ น

ท1.1ม.3/3 - การอ่านจับใจความสําคัญจาก
งานเขยี นท่หี ลากหลาย

ท1.1ม.3/4 - การอา่ นอย่างมวี ิจารณญาณ

ท1.1ม.3/5 - กา ร แ ส ด งค วา ม คิ ด เ ห็ นแ ล ะ

ท1.1ม.3/10 ประเมินคา่

2 ก า ร เ ขี ย น ท2.1ม.3/1 -การเขยี นคดั ลายมอื 10 15

เพยี รศึกษา ท2.1ม.3/2 -การเขียนในโอกาสต่าง ๆและ

ท2.1ม.3/3 มารยาท-ในการเขียน

ท2.1ม.3/10 -การเขียนย่อความ

ท2.1ม.3/4 -การเขียนจดหมายกิจธรุ ะ

ท2.1ม.3/5 -การเขยี นอธบิ ายแสดงความคดิ เหน็

-การศึกษาเขียนความเรยี งขน้ั สูง

3 สรปุ ภาพรวม(สอบกลางภาค) 5 20

4 พูดดีมี ท3.1ม.3/1 -การพดู แสดงความคิดเหน็ และ 7 10

สาระ ท3.1ม.3/3 ประเมินเรอื่ งจากการฟังและการดู

ท3.1ม.3/6 -การพดู รายงานการศึกษาคน้ ควา้

เก่ียวกับภมู ปิ ัญญาท้องถน่ิ

-มีมารยาทในการฟัง การดูและการ
พดู

5 หลกั ท4.1ม.3/1 -คําท่ีมาจากภาษาตา่ งประเทศ 8 10

20

ภาษาไทยใฝุ ท4.1ม.3/2 -ประโยคซบั ซอ้ น
เรียนรู้ ท4.1ม.3/3 -ระดับภาษา

6 วรรณกรรม ท 5.1 ม. 3/1 -ว ร ร ณ ค ดี ว ร ร ณ ก ร ร ม แ ล ะ 10 10
และ ท 5.1 ม. 3/3 วรรณกรรม
วรรณคดี ท 5.1 ม. 3/4 ทอ้ งถิน่ เก่ยี วกบั - ศาสนา - ประเพณี 20
- พิธกี รรม 100

- สุภาษิตคาํ สอน

- เหตกุ ารณ์ในประวัติศาสตร์

- บนั เทงิ คดี

- การวิเคราะห์วิถีไทย และคุณค่า
จาก

วรรณคดแี ละวรรณกรรม

-บทอาขยานและบทร้อยกรองที่มี
คุณคา่

7 สรปุ ทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 5

รวมท้งั สิน้ ตลอดปี 60

21

คาอธบิ ายรายวชิ า

รหสั วชิ า ท23102 สาระการเรยี นรูภ้ าษาไทย ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 3
ภาคเรียนที่ 2 จานวน 60 ชั่วโมง 1.5 หน่วยกิต

ฝกึ การอ่านเชงิ วิเคราะห์ วิจารณ์ ตีความและประเมนิ คุณคา่ แนวคดิ แสดงความคดิ เหน็ และประเมนิ เร่ืองท่ี
อา่ นจากงานเขียนทหี่ ลากหลาย เพอ่ื นาํ ไปใชใ้ นการแกป้ ญั หาในชวี ิต มมี ารยาทในการอ่าน

ฝึกเขียนความเรียงขนั้ สูง เสนอข้อคิดเหน็ ขอ้ เสนอเชิงวชิ าการ เขยี นอธิบาย เขยี นช้ีแจง วิเคราะห์ วิจารณ์
แสดงความคิด และโต้แย้งอย่างมีเหตุผล เขียนกรอกแบบสมัครงาน เขียนรายงาน การศึกษาค้นคว้าและโครงงาน มี
มารยาทในการเขยี น

การพูดวิเคราะห์ วิจารณ์ เร่ืองท่ีฟังและดู พูดในโอกาสต่าง ๆ พูดโน้มน้าวใจ มีมารยาทในการฟัง การดู
และการพดู

ศึกษาธรรมชาตขิ องภาษาและหลกั ภาษาไทยเกี่ยวกับคําทบั ศพั ท์ ศัพทบ์ ัญญัติ ศัพท์วิชาการและวิชาชีพ แต่ง
คาํ ประพันธ์ประเภทโคลงส่ีสุภาพ

สรุปเน้ือหาความรู้ วรรณคดี วรรณกรรมวิเคราะห์วิถีไทย คุณค่าจากวรรณคดีและวรรณกรรม เพ่ือนําไป
ประยุกต์ใช้ในชีวิตจรงิ ท่องจาํ และบอกคุณค่าของบทร้อยกรองตามความสนใจ

เพ่อื ใหส้ ามารถอ่าน ฟัง และดู ส่งิ ท่เี ป็นประโยชนอ์ ยตู่ ลอดเวลา พดู และเขียนได้ชัดเจนถูกต้องเหมาะสมตาม
จุดประสงค์ สามารถแสดงออกอย่างสร้างสรรค์ท้ังการพูดและเขียน นําเอาภูมิปัญญาท้องถิ่นมาพัฒนาความรู้ไปใช้ใน
การคดิ ตัดสนิ ใจ และสร้างวิสยั ทศั นใ์ นการดําเนินชีวติ และมีมารยาทในการใชภ้ าษา ใช้ภาษาเสรมิ สร้างนิสัยบุคลิกภาพ
ท่ีดี มีความเข้าใจ และความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน เกิดความซาบซ้ึงในวรรณคดีและวรรณกรรม ตลอดจนภูมิใจในการใช้
ภาษาไทยได้ถูกตอ้ งใชภ้ าษา อยา่ งมคี ณุ ธรรม มีวัฒนธรรมและรักษาไว้เปน็ มรดกของชาติ

รวมตัวชวี้ ัด 21 ตัวชว้ี ดั

ท 1.1 ม. 3/6 ท 1.1 ม. 3/7 ท 1.1 ม. 3/8 ท 1.1 ม. 3/9 ท 1.1 ม. 3/10
ท 2.1 ม. 3/6 ท 2.1 ม. 3/7 ท 2.1 ม. 3/8 ท 2.1 ม. 3/9 ท 2.1 ม. 3/10
ท 3.1 ม. 3/2 ท 3.1 ม. 3/4 ท 3.1 ม. 3/5 ท 3.1 ม. 3/6
ท 4.1 ม. 3/4 ท 4.1 ม. 3/5 ท 4.1 ม. 3/6
ท 5.1 ม. 3/1 ท 5.1 ม. 3/2 ท 5.1 ม. 3/3 ท 5.1 ม. 3/4

22

โครงสรา้ งหนว่ ยการเรยี นรู้ วชิ าภาษาไทยพืน้ ฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรภู้ าษาไทย

ระดบั ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ 3 ภาคเรยี นที่ 2

หน่วย ชอื่ หน่วย มาตรฐานการ สาระการเรยี นรู้ เวลา นา้ หนัก
ที่ การเรียนรู้ เรียนรู้/ตวั ชว้ี ัด (ช่วั โมง) คะแนน

1 อ่านอย่างมี ท 1.1 ม. 3/6 การอ่านจับใจความจากสื่อต่างๆ 15 10
วิจารณญาณ ท 1.1 ม. 3/7 เช่น

ท 1.1 ม. 3/8 - วรรณคดใี นบทเรียน

ท 1.1 ม. 3/9 - ขา่ วและเหตุการณ์สําคัญ

ท 1.1 ม. 3/10 - บทความ - บันเทงิ คดี

- สารคดี - สารคดเี ชิงประวัติ

- ตํานาน - งานเขียนเชิง
สรา้ งสรรค์

- เรือ่ งราวจากบทเรียนในกลมุ่ สาระ
การเรียนรู้ภาษาไทย และกลุ่ม
สาระการเรยี นรอู้ ื่น

- การอา่ นตามความสนใจ เชน่

- หนงั สืออา่ นนอกเวลา

- หนังสืออ่านตามความสนใจ
และตามวัยของนกั เรยี น

- หนังสืออ่านที่ครูและนักเรียน
ร่วมกนั กาํ หนด

- มารยาทในการอา่ น

2 ก า ร เ ขี ย น ท 2.1 ม. 3/6 - การเขียนอธิบาย ชี้แจง แสดง 10 10

เพียรศึกษา ท 2.1 ม. 3/7 ความคิดเห็น และโต้แย้งในเร่ือง
ตา่ งๆ

ท 2.1 ม. 3/8
- การเขียนวิเคราะห์ วิจารณ์ และ

23

ท 2.1 ม. 3/9 แสดงความรู้ ความคดิ เห็น หรือ
ท 2.1ม.3/10 โต้แย้งจากสอ่ื

ต่างๆ เช่น

- บทโฆษณา

- บทความทางวชิ าการ
การกรอกแบบสมคั รงาน

การเขียนรายงาน ไดแ้ ก่

- การเขียนรายงานจากการศึกษา
ค้นควา้

- การเขียนรายงานโครงงาน

- การเขยี นความเรยี งขนั้ สงู

- มารยาทในการเขยี น

3 สรุปภาพรวม(สอบกลางภาค) 5 20
10
4 พูดดีมีสาระ ท 3.1 ม. 3/2 -การพูดวเิ คราะห์วิจารณ์จากเรื่องท่ี 7
ท 3.1 ม. 3/4 ฟงั และดู 15
ท 3.1 ม. 3/5
ท 3.1 ม. 3/6 -การพดู ในโอกาสต่างๆ เชน่
- การพูดโตว้ าที
- การอภปิ ราย
- การพดู ยอวาที

-การพดู โนม้ น้าว

-มารยาทในการฟัง การดู และการ
พดู

5 หลักภาษาพา ท 4.1 ม. 3/4 -คาํ ทับศพั ท์ - คาํ ศพั ทบ์ ัญญัติ 8
สนกุ ท 4.1 ม. 3/5 -คําศพั ท์ทางวิชาการและวิชาชพี

ท 4.1 ม. 3/6 -โคลงส่ีสุภาพ

24

6 วรรณกรรม ท 5.1 ม. 3/1 -วร ร ณ ค ดี ว ร ร ณ ก ร ร ม แ ล ะ 10 15

และ ท 5.1 ม. 3/2 วรรณกรรม 20
100
วรรณคดี ท 5.1 ม. 3/3 ท้องถิ่นเกย่ี วกบั

ท 5.1 ม. 3/4 - ศาสนา - ประเพณี

- พธิ กี รรม

- สภุ าษติ คาํ สอน

- เหตุการณใ์ น

ประวตั ิศาสตร์
- บันเทงิ คดี

-การวิเคราะหว์ ิถไี ทย และ

คุ ณ ค่ า จ า ก ว ร ร ณ ค ดี แ ล ะ
วรรณกรรม

- ท่องบทอาขยานและบทรอ้ ยกรอง
ทีม่ ีคณุ คา่

- บทอาขยานตามทก่ี ําหนด
- บทร้อยกรองตามความสนใจ

7 สรุปทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 5

รวมทั้งสน้ิ ตลอดปี 60

25

คาอธิบายรายวิชา

รหัสวิชา ท31101 สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย ชนั้ มัธยมศึกษาปที ี่ 4
ภาคเรยี นท่ี 1 จาํ นวน 40 ช่วั โมง 1.0 หน่วยกิต

ศกึ ษาบทกวีนิพนธ์ประเภทกาพย์ กลอน โคลง ฉนั ท์ บทกวรี ว่ มสมัย วรรณกรรมประเภทเรอ่ื งสน้ั นวนิยาย
สารคดแี ละบทความ หลักการวจิ ารณว์ รรณคดีเบือ้ งตน้ การเขียนย่อความ เรียงความ จดหมายธุรกิจ บันทึกรูปแบบ
ต่าง ๆ การเขยี นความเรยี งแสดงความคิดเห็นเชงิ วิชาการ ศกึ ษาลักษณะภาษาไทย เสยี งในภาษาและอักษรไทย การใช้
คําราชาศัพท์ ระดับภาษา การแต่งคําประพันธ์ประเภทกลอน โคลง วรรณคดีสุโขทัยเก่ียวกับประวัติความเป็นมา
เนือ้ หาวรรณคดี คุณค่าด้านวรรณศลิ ป์ สังคมวัฒนธรรม ตลอดจนวถิ ีชวี ติ ของคนไทยในสมยั สโุ ขทยั

ฝึกทักษะ โดยการอ่าน เขียน ฟัง ดู และพูดอย่างมีวิจารณญาณ จับประเด็น ตีความวิเคราะห์ วิจารณ์
ประเมินคุณค่าเร่ืองที่อ่าน แล้วนําเสนอโดยการพูดและเขียนแสดงความคิดเห็น นํากระบวนการเขียนพัฒนางานเขียน
รูปแบบต่าง ๆ ตลอดจนเขียนความเรียงขั้นสูงเน้ือหาแสดงความคิดเห็น โดยใช้ภาษาเขียนเชิงวิชาการ เขียนสะกดคํา
ถูกต้อง วิเคราะห์ลักษณะภาษาและระบบเสยี งในภาษาไทย รวมถึงรวบรวมการใชภ้ าษาของกลุม่ บคุ คลในวงการตา่ ง ๆ

เพื่อสามารถ ใชท้ กั ษะทางภาษาไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ มนี ิสัยรกั การอ่าน การเขยี น การฟัง ดู พดู สามารถ
ใชห้ ้องสมดุ หรอื แหลง่ เรียนรใู้ นการแสวงหาความรู้รวบรวมข้อมูลจากการศึกษาค้นคว้านําเสนอในรูปแบบของความเรียง
เชิงวิชาการโดยมีข้อมูลรายละเอียดชัดเจนตลอดจนเห็นคุณค่าและความงามของภาษาจากการอ่านวรรณคดีและ
วรรณกรรม

รวมตัวช้วี ดั 29 ตัวชวี้ ดั

ท1.1 ม.4-6/1 ท1.1 ม.4-6/2 ท1.1 ม.4-6/3 ท1.1 ม.4-6/4 ท1.1 ม.4-6/5
ท1.1 ม.4-6/6ท1.1 ม.4-6/9
ท 2.1 ม.4-6/1 ท 2.1 ม.4-6/2 ท 2.1 ม.4-6/3 ท2.1 ม.4-6/5 ท2.1 ม.4-6/6
ท 2.1 ม.4-6/7 ท 2.1 ม.4-6/8
ท 3.1 ม.4-6/1 ท 3.1 ม.4-6/2 ท 3.1 ม.4-6/4 ท 3.1 ม.4-6/5 ท3.1 ม.4-6/6
ท 4.1 ม.4-6/1 ท 4.1 ม.4-6/2 ท 4.1 ม.4-6/3 ท 4.1 ม.4-6/4 ท 4.1 ม.4-6/7
ท 5.1 ม.4-6/1 ท 5.1 ม.4-6/2 ท 5.1 ม.4-6/3 ท 5.1 ม.4-6/4 ท 5.1 ม.4-6/6

26

โครงสร้างหนว่ ยการเรียนรู้ วิชาภาษาไทยพ้ืนฐาน สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย

ระดับชนั้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 ภาคเรียนท่ี 1

หน่วย ชอื่ หนว่ ย มาตรฐานการ สาระการเรยี นรู้ เวลา นา้ หนัก
ที่ การเรยี นรู้ เรียนร/ู้ ตวั ชว้ี ดั (ชัว่ โมง) คะแนน
การอา่ นออกเสยี ง ประกอบดว้ ย 4 4
1 รับสารด้วย ท1.1 ม.4-6/1 - บทร้อยแก้วประเภทต่างๆ เช่น
การอา่ น ท1.1 ม.4-6/6 บทความ นวนิยาย และความ 3 3
ท1.1 ม.4-6/9 เรียง
- บทร้อยกรอง เชน่ โคลง ฉันท์ 4 6
2 วิจารณ์ ท1.1 ม.4-6/2 กาพย์ กลอน ร่าย และลลิ ติ
-การอ่านจบั ใจความจากสื่อต่างๆ
ประเมินค่า ท1.1 ม.4-6/3 เชน่
- ขา่ วสารจากสือ่ ส่ิงพิมพ์ สือ่
ท1.1 ม.4-6/4 อิเลก็ ทรอนิกสแ์ ละแหลง่ เรยี นร้ตู า่ ง
ๆ ในชมุ ชน
ท1.1 ม.4-6/5 - บทความ
- นทิ าน
3. พัฒนางาน ท 2.1ม.4-6/1 - เรื่องส้ัน
เขยี น ท 2.1ม.4-6/2 - นวนยิ าย
ท 2.1ม.4-6/3
ท 2.1ม.4-6/5 - วรรณกรรมพ้นื บา้ น
ท 2.1ม.46/6 - วรรณคดใี นบทเรยี น
ท 2.1ม.4-6/7 - สารคดี
ท 2.1ม.4-6/8 - บนั เทงิ คดี
- พระบรมราโชวาท
- เทศนา
- คาํ บรรยาย
- คาํ สอน
- บทรอ้ ยกรองร่วมสมัย
- บทอาเศยี รวาท

- คําขวญั
-มารยาทในการอา่ น

-การเขียนส่อื สารในรปู แบบตา่ งๆ
เชน่
- อธิบาย
- บรรยาย
- พรรณนา
-การเขียนเรยี งความ
-การเขยี นความเรยี งขัน้ สูง
-การเขยี นย่อความจากสอื่ ตา่ งๆ
เช่น

27

- กวีนิพนธ์ และวรรณคดี

- เรอ่ื งส้ัน สารคดี นวนิยาย

บทความทางวิชาการ และ

วรรณกรรมพืน้ บา้ น

-การประเมินคณุ ค่างานเขยี นใน

ด้านต่างๆ เช่น

- แนวคดิ ของผู้เขียน

- การใชถ้ อ้ ยคาํ

- การเรยี บเรยี ง

- สาํ นวนโวหาร

- กลวิธใี นการเขยี น

- การเขยี นบนั ทึกความรจู้ ากแหลง่

เรยี นร้ทู ่ีหลากหลาย

- มารยาทในการเขยี น

4. ฟงั ดู มี ท 3.1ม.4-6/1 -การพดู สรุปแนวคิด และการแสดง 3 3

วจิ ารณญาณ ท 3.1ม.4-6/2 ความคดิ เห็นจากเร่อื งทีฟ่ ังและดู 5
4
ท 3.1ม.4-6/4 -การวิเคราะหแ์ นวคดิ การใช้ภาษา
20
ท 3.1ม.4-6/6 และความนา่ เช่ือถอื จากเรือ่ งทฟ่ี งั 5

และดู

-การเลือกเรอ่ื งทฟ่ี งั และดูอย่างมี

วจิ ารณญาณ

-มารยาทในการฟงั การดู และการ

พูด

5. พูดส่ือสาร ท 3.1ม.4-6/5 -การพดู ในโอกาสตา่ งๆ เช่น 2

สัมฤทธิ์ผล ท 3.1ม.4-6/6 - การพดู ตอ่ ทป่ี ระชุมชน

- การพูดอภิปราย

-มารยาทในการฟัง การดู และการ

พูด

6. ค้นวิเคราะห์ ท 4.1 ม. 4-6/1 -ธรรมชาติของภาษา 2

ภาษา -พลังของภาษา

-ลักษณะของภาษา

- เสียงในภาษา

- ส่วนประกอบของภาษา

- องค์ประกอบของพยางคแ์ ละ

คํา

สรปุ ภาพรวม(สอบกลางภาค) 2

7 พิจารณา ท 4.1ม. 4-6/2 การใชค้ าํ และกลุม่ คาํ สรา้ งประโยค 6

ประโยค - คําและสาํ นวน

- การรอ้ ยเรยี งประโยค

- การเพิ่มคาํ

- การใชค้ ํา

- การเขียนสะกดคาํ

28

8 เปิดโลกราชา ท 4.1ม. 4-6/3 -ระดบั ของภาษา 35

ศัพท์ -คําราชาศพั ท์

9 ระดับภาษา ท4.1ม. 4-6/3 -การประเมินการใชภ้ าษาจากส่อื 3 5

ท4.1ม. 4-6/7 ส่ิงพิมพ์และ สื่ออิเลก็ ทรอนิกส์

10 คุณค่า ท 5.1ม. 4-6/1 -หลกั การวิเคราะหแ์ ละวิจารณ์ 6 10

วรรณกรรม ท 5.1ม. 4-6/2 วรรณคดแี ละวรรณกรรมเบือ้ งตน้

ท 5.1ม. 4-6/3 -การวิเคราะหล์ กั ษณะเด่นของ

ท 5.1ม. 4-6/4 วรรณคดีและวรรณกรรมเกย่ี วกับ

ท 5.1ม. 4-6/6 เหตกุ ารณ์ประวตั ิศาสตรแ์ ละวิถี

ชีวติ ของสังคมในอดตี

-การวิเคราะหแ์ ละประเมนิ คณุ ค่า

วรรณคดแี ละวรรณกรรม

- ดา้ นวรรณศลิ ป์

- ด้านสังคมและวฒั นธรรม

-การสังเคราะห์วรรณคดีและ

วรรณกรรม

-บทอาขยานและบทร้อยกรองทีม่ ี

คณุ คา่

- บทอาขยานตามท่กี าํ หนด

- บทร้อยกรองตามความสนใจ

สรุปทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 2 30

รวมทั้งส้ินตลอดปี 40 100

รหสั วิชา ท31102 คาอธบิ ายรายวชิ า 29
ภาคเรียนท่ี 2
สาระการเรียนรูภ้ าษาไทย ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 4
จํานวน 40 ช่ัวโมง 1.0 หนว่ ยกิต

ศึกษาบทกวนี พิ นธป์ ระเภทกาพย์ กลอน โคลง ฉนั ท์ บทกวรี ่วมสมยั วรรณกรรมประเภทเร่ืองสนั้ นวนิยาย
สารคดีและบทความ หลักการวิจารณ์วรรณคดีเบ้ืองต้น การเขียนบทวิจารณ์ บทความ สารคดีนิทานรายงานเชิง
วิชาการ โครงงาน และการเขียนความเรียงเชิงวิจัย ศึกษาอิทธิพลของภาษาถ่ินและภาษาต่างประเทศที่มีต่อภาษาไทย
การเพ่ิมคาํ การใชค้ าํ และกลุ่มคําสร้างประโยค การแต่งคําประพันธ์ ประเภทกาพย์ ฉันท์ วรรณกรรมพ้ืนบ้าน ท้ัง
ประเภทมขุ ปาฐะและวรรณกรรมลายลักษณ์ตลอดจนวรรณคดีสมัยอยุธยาตอนต้นเก่ียวกับประวัติความเป็นมา เน้ือหา
วรรณคดี คณุ ค่าดา้ นวรรณศิลป์ สงั คมวัฒนธรรม ตลอดจนวิถชี วี ิตของคนไทยในสมัยอยธุ ยาตอนต้น

ฝึกทักษะ โดยการอ่าน เขียน ฟัง ดู และพูดอย่างมีวิจารณญาณ จับประเด็น ตีความวิเคราะห์ วิจารณ์
ประเมินคุณค่าเรื่องท่ีอ่าน พูดในโอกาสต่าง ๆ ทั้งท่ีเป็นทางการและไม่เป็นทางการ นํากระบวนการเขียนพัฒนางาน
เขียนรูปแบบต่าง ๆ ท้ังที่เป็นบทความ สารคดี และบันเทิงคดีเชิงสร้างสรรค์ ตลอดจนเขียนความเรียงข้ันสูงเชิงวิจัย
โดยใช้ภาษาเขยี นเชิงวชิ าการ วิเคราะห์คํา กลุ่มคํา และประโยครูปแบบต่าง ๆ ได้ถูกต้องรวบรวมวรรณกรรมพื้นบ้าน
ภาษาถ่นิ วิเคราะห์คุณค่า ภูมิปญั ญาทางภาษาและคุณค่าทางสงั คมไดอ้ ย่างมเี หตผุ ล

เพื่อสามารถ ใช้ทักษะทางภาษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีนิสัยรักการอ่าน การเขียน การฟัง ดู พูด เขียน
ความเรยี งเชิงวจิ ยั โดยใชภ้ าษาเขียนเชิงวิชาการได้อย่างถูกต้องเหมาะสม ตลอดจนเห็นคุณค่าและความงามของภาษา
จากการอ่านวรรณคดีและวรรณกรรมและร่วมมือในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นของตนและท้องถิ่นอื่น สามารถใช้
ทกั ษะทางภาษาและเทคโนโลยีการสื่อสารพฒั นาความรู้ สรา้ งวิสัยทัศนใ์ นการดําเนินชวี ติ

รวมตวั ชีว้ ัด 21 ตวั ชว้ี ัด

ท1.1 ม.4-6/4 ท1.1 ม.4-6/6 ท1.1 ม.4-6/7 ท1.1 ม.4-6/8 ท1.1 ม.4-6/9
ท 2.1 ม.4-6/1 ท 2.1 ม.4-6/4 ท2.1 ม.4-6/6 ท 2.1 ม.4-6/7 ท 2.1 ม.4-6/8
ท 3.1 ม.4-6/3 ท 3.1 ม.4-6/5 ท3.1 ม.4-6/6
ท 4.1 ม.4-6/5 ท 4.1 ม.4-6/6
ท 5.1 ม.4-6/1 ท 5.1 ม.4-6/2 ท 5.1 ม.4-6/3 ท 5.1 ม.4-6/4 ท 5.1 ม.4-6/5
ท 5.1 ม.4-6/6

30

โครงสรา้ งหนว่ ยการเรยี นรู้ วิชาภาษาไทยพื้นฐาน สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย

ระดับชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี 4 ภาคเรยี นท่ี 2

หนว่ ย ช่ือหนว่ ย มาตรฐานการเรียนร/ู้ สาระการเรียนรู้ เวลา น้าหนกั
(ช่วั โมง) คะแนน
ท่ี การเรียนรู้ ตัวช้วี ดั

1 อ่านพัฒนาตน ท1.1 ม.4-6/4 -อ่านจับใจความสําคญั จากสื่อตา่ งๆ 3 6

ท1.1 ม.4-6/6 - พระบรมราโชวาท

ท1.1 ม.4-6/7 - เทศนา

ท1.1 ม.4-6/8 - คาํ บรรยาย

ท1.1 ม.4-6/9 - คําสอน

- บทร้อยกรองรว่ มสมยั

- บทอาเศียรวาท

- คาํ ขวญั

-มารยาทในการอา่ น

2 ฝกึ ฝนการ ท2.1 ม.4-6/1 -การเขยี นส่อื สารในรปู แบบตา่ งๆ 12 14
เขยี น ท2.1 ม.4-6/4 เชน่
ท2.1 ม.4-6/6
ท2.1 ม.4-6/7 - โครงการและรายงานการ
ท2.1 ม.4-6/8 ดาํ เนนิ โครงการ

- รายงานการประชุม
- การกรอกแบบรายการต่างๆ

-การเขียนในรูปแบบต่างๆ เช่น

- สารคดี - บนั เทงิ คดี

-การเขยี นรายงานเชงิ วิชาการ

-การเขียนความเรยี งขัน้ สูงเชงิ วจิ ยั

-การเขียนอ้างอิงขอ้ มูลสารสนเทศ

31

-มารยาทในการเขยี น

3 เรียนรูฟ้ ัง ดู ท 3.1 ม.4-6/3 -การประเมินเรอ่ื งท่ฟี งั และดูเพ่อื 3 5
พดู ท 3.1 ม.4-6/5 กําหนดแนวทางนําไปประยกุ ตใ์ ช้
2 20
ท3.1 ม.4-6/6 -การพดู ในโอกาสตา่ งๆ เชน่ 6 10
12 15
- การพูดแสดงทรรศนะ
- การพูดโน้มนา้ วใจ

-มารยาทในการฟัง การดู และการ
พดู

4 สรปุ ภาพรวม(สอบกลางภาค)

5. พัฒนาการใช้ ท 4.1 ม.4-6/5 -อิทธิพลของภาษาตา่ งประเทศและ
ภาษา ท 4.1 ม.4-6/6 ภาษาถิ่น

-หลกั การสรา้ งคําในภาษาไทย

6. คณุ ค่างาน ท 5.1 ม.4-6/1 -หลกั การวิเคราะหแ์ ละวิจารณ์
ประพนั ธ์ ท 5.1 ม.4-6/2 วรรณคดีและวรรณกรรม
ท 5.1 ม.4-6/3 เบื้องตน้
ท 5.1 ม.4-6/4
ท 5.1 ม.4-6/5 - จุดมุ่งหมายการแต่งวรรณคดี
ท 5.1 ม.4-6/6 และวรรณกรรม

- การพิจารณารปู แบบของ
วรรณคดแี ละวรรณกรรม

- การพจิ ารณาเนอ้ื หาและกลวธิ ี
ในวรรณคดแี ละวรรณกรรม

- การวิเคราะห์และการวิจารณ์
วรรณคดีและวรรณกรรม

-การวิเคราะหล์ ักษณะเด่นของ
วรรณคดแี ละวรรณกรรมเกี่ยวกบั
เหตุการณ์ประวัติศาสตร์และวิถี
ชวี ติ ของสงั คมในอดตี

-การวเิ คราะหแ์ ละประเมนิ คณุ ค่า
วรรณคดแี ละวรรณกรรม

32

- ด้านวรรณศลิ ป์

- ด้านสงั คมและวฒั นธรรม

-การสังเคราะห์วรรณคดแี ละ
วรรณกรรม

วรรณกรรมพนื้ บ้านที่แสดงถงึ

- ภาษากบั วัฒนธรรม - ภาษา
ถนิ่

- บทอาขยานและบทรอ้ ยกรองที่มี
คณุ ค่า

- บทอาขยานตามท่กี ําหนด

- บทรอ้ ยกรองตามความสนใจ

7 สรุปทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 2 30

รวมท้ังส้นิ ตลอดปี 40 100

33

คาอธบิ ายรายวิชา

รหสั วชิ า ท32101 สาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 5
ภาคเรียนท่ี 1 จานวน 40 ช่วั โมง 1.0 หน่วยกติ

ศกึ ษาบทกวนี พิ นธป์ ระเภท โคลง ร่าย ลลิ ติ วรรณกรรมประเภทเร่ืองสั้น บทความ หลักการวิจารณ์วรรณคดี
เบ้ืองตน้ การเขียนเรยี งความในโลกสาธารณะการเขียนเชิงวิชาการต่าง ๆ ศึกษาส่วนประกอบของภาษาไทย การใช้คํา
และสํานวน การใช้ภาษาแสดงความคิด วิธีการร้อยเรียงประโยค การแต่งคําประพันธ์ประเภทร่าย วรรณคดีในสมัย
อยธุ ยาตอนกลาง สมยอยธุ ยาตอนปลาย และสมัยกรุงธนบุรีเกี่ยวกับประวัติความเป็นมา ผู้แต่ง เน้ือหาวรรณคดี คุณค่า
ดา้ นวรรณศลิ ป์ สงั คม วัฒนธรรม ตลอดจนวถิ ีชีวิตของคนไทยในสมัยดังกล่าว

ฝกึ ทกั ษะ โดยการอา่ น เขยี น ฟัง ดู และพดู อยา่ งมีวิจารณญาณ จับประเด็น ตีความวิเคราะห์ วิจารณ์และ
วจิ กั ษ์ ประเมินคุณคา่ เรือ่ งที่อ่าน แล้วนําเสนอโดยการพูดและเขยี นแสดงความคิดเห็น นํากระบวนการเขียนพัฒนางาน
เขยี นรูปแบบตา่ ง ๆเชน่ การเขียนเชงิ วิชาการโดยใชภ้ าษาเขยี นเชิงวชิ าการ ตลอดจนเขียนเรยี งความในโลกสาธารณะโดย
ยึดแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้ภาษาเขียนได้สละสลวยใช้คําสํานวนได้เหมาะสม เขียนสะกดคําถูกต้อง
วิเคราะหส์ ว่ นประกอบของภาษาและวธิ กี ารรอ้ ยเรียงประโยคในภาษาไทย รวมถึงมีมารยาทในการพูดการเขียนและการ
ฟงั เลือกฟังและดใู นสิ่งที่เป็นประโยชนแ์ ละท่องจําบทประพนั ธ์ทมี่ ีคณุ ค่าและประทบั ใจ

เพือ่ สามารถใชท้ ักษะทางภาษาได้อย่างมีวิจารณญาณและมีประสิทธิภาพ มีมารยาทและสร้างนิสัยรักการอ่าน
การเขยี น การฟงั การดู การพูด การคิดวิเคราะห์ ได้อย่างมีเหตุผลน่าเช่ือถือ เห็นคุณค่าและความงามของภาษา คุณค่า
ดา้ นวรรณศลิ ปแ์ ละด้านสังคม และวิถชี วี ติ ของมนุษย์จากการศึกษาวรรณคดแี ละวรรณกรรมการเลอื กดแู ละฟังในสิง่ ทเ่ี ป็น
ประโยชน์ นาํ ไปประยุกตใ์ ชใ้ นการดาํ เนินชวี ติ เพอื่ ประโยชนใ์ นการศึกษาตอ่ และการทํางาน

รวมตวั ชี้วัด 35 ตัวชวี้ ัด
ท 1.1ม.5/1, ท 1.1ม.5/2, ท 1.1ม.5/3, ท 1.1ม.5/4, ท 1.1ม.5/5, ท 1.1ม.5/6,
ท 1.1ม.5/7 ท1.1ม.5/8
ท 2.1ม.5/1, ท 2.1ม.5/2, ท 2.1ม.5/3, ท 2.1ม.5/4, ท 2.1ม.5/5, ท 2.1ม.5/6,
ท 2.1ม.5/7, ท 2.1ม.5/8
ท 3.1ม.5/1, ท 3.1ม.5/2, ท 3.1ม.5/3, ท 3.1ม.5/4, ท 3.1ม.5/5, ท 3.1ม.5/6
ท 4.1ม.5/1, ท 4.1ม.5/2, ท 4.1ม.5/3, ท 4.1ม.5/4, ท 4.1ม.5/5, ท 4.1ม.5/6,
ท 4.1ม.5/7
ท 5.1ม.5/1, ท 5.1ม.5/2, ท 5.1ม.5/3, ท 5.1ม.5/4, ท 5.1ม.5/5, ท 5.1ม.5/6

34

โครงสร้างหนว่ ยการเรยี นรู้ วิชาภาษาไทยพ้ืนฐาน สาระการเรียนรภู้ าษาไทย

ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 5 ภาคเรียนที่ 1

หน่วย ชื่อหน่วย มาตรฐานการ สาระการเรียนรู้ เวลา นา้ หนกั
ที่ การเรยี นรู้ เรยี นรู/้ ตวั ชวี้ ดั (ชว่ั โมง) คะแนน

1. สว่ นประกอบ ท4.1ม.5/1 -ความหมาย 33
-องคป์ ระกอบ 33
ของภาษา ท4.1ม.5/2 33

ท4.1ม.5/6 -ความสาํ คญั 23
25
2. คําและสํานวน ท4.1ม.5/2 -ความหมาย
58
ท4.1ม.5/3 -การนําไปใช้

ท4.1ม.5/7 -การศึกษาบริบท

3. ความคิดกบั ท4.1ม.5/2 -ความหมาย
ภาษา ท4.1ม.5/3 -ประเภทความคิด

-อปุ สรรคของการคดิ

-ระดับภาษา

-การนาํ ไปใช้

4. การร้อยเรียง ท4.1ม.5/2 -วิธีการร้อยเรยี งประโยค
-การนาํ ไปใช้
ประโยค ท4.1ม.5/5

ท4.1ม.5/7

5. เรยี งความใน ท2.1ม.5/1 ท2.1 -องคป์ ระกอบเรียงความ

โลกสาธารณะ ม.5/2 ท2.1ม. -โวหาร
5/4 ท2.1ม.5/5 ท

2.1ม.5/7 ท2.1ม. -ความหมายโลกสาธารณะ 35

5/8
-ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

6. ลลิ ิตตะเลงพา่ ย ท1.1ม.5/1- -หลักการวจิ ารณแ์ ละการวิจักษ์

ม.5/8 วรรณคดี

ท2.1ม.5/1- -ลกั ษณะของลลิ ติ

5/8 -ความหมายคาํ ศัพท์

ท5.1ม5/1- -ความรปู้ ระกอบ

5/6 -คณุ ค่าต่าง ๆ ขอ้ คดิ

ท3.1ม.5/1-

ม.5/6

สรุปภาพรวม(สอบกลางภาค) 2 20

8 การเขียนเชงิ ท2.1ม.5/1 -ความหมาย
-องคป์ ระกอบการเขยี น
วิชาการ ท2.1ม.5/3 45

ท2.1ม.5/6 -การใช้ภาษาวธิ กี ารเขยี น

ท2.1ม.5/7 -การอา้ งองิ สืบคน้

ท2.1ม.5/8

9 การแตง่ คาํ ท4.1ม.5/4 -แผนผังฉนั ทลกั ษณร์ า่ ย 35
ประพนั ธ์ ท4.1ม.5/2 -การเลอื กใช้คํา สมั ผสั
ประเภทรา่ ย ท4.1ม.5/3

10 มหาเวสสันดร ท1.1ม.5/1-ม.5/8 -หลักการวจิ ารณแ์ ละการวจิ กั ษ์ 5 7

ชาดกกัณฑ์มทั รี ท2.1 วรรณคดี

ม.5/1-5/8 -ลกั ษณะของร่ายยาว

ท5.1 -ความหมายคาํ ศัพท์

ม5/1-5/6 -ความรปู้ ระกอบ

ท3.1ม.5/1 -คณุ คา่ ตา่ ง ๆ ข้อคดิ

-ม.5/6 36

11 ประวัติวรรณคดี ท1.1ม.5/1- -ความหมายวรรณคดี 68
สมัยอยุธยา

ตอนกลางตอน ม.5/8ท2.1 -การแบง่ ยุคสมยั วรรณคดี
ปลาย และกรุง ม.5/1-5/8 -ประวตั ิผู้แตง่
ธนบรุ ี ท5.1ม5/1- -ลักษณะคําประพันธ์

5/5 -ทมี่ าจุดประสงคก์ ารแต่ง

ท3.1ม.5/1- -เนื้อเรอ่ื งยอ่

ม.5/6 -คุณคา่ ขอ้ คดิ

-ความสาํ คญั วรรณคดี

สรปุ ทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 2 30
40 100
รวมทั้งส้ินตลอดปี

37

คาอธิบายรายวิชา

รหสั วิชา ท32102 สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย ชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี 5
ภาคเรยี นท่ี 2 จํานวน 20 ชวั่ โมง 1.0 หนว่ ยกติ

ศึกษาบทกวีนิพนธ์ทซี่ ับซอ้ นประเภท โคลง ฉนั ท์ วรรณกรรมประเภทเร่ืองสัน้ บทความ หลักการวจิ ารณ์

วรรณคดีเบอ้ื งต้นการฟงั การอ่านในเกดิ วจิ ารณญาณ วัฒนธรรมกบั ภาษา การเขียนประกาศ การเขยี นเชิงกจิ ธรุ ะ การ

สื่อสารในการประชมุ การพูดตอ่ หนา้ ประชุมชน การถามและการตอบคุณธรรมและมารยาทในการสอ่ื สาร

ฝกึ ทักษะ โดยการอ่าน เขียน ฟงั ดู และพดู อยา่ งมวี จิ ารณญาณ จบั ประเด็น ตคี วามวิเคราะห์ วิจารณ์และ
วจิ ักษ์ ประเมนิ คณุ ค่าเร่อื งท่อี า่ น แล้วนาํ เสนอโดยการพูดและเขยี นแสดงความคิดเหน็ อย่างมีมารยาทและสรา้ งสรรค์ นํา
กระบวนการเขยี นพัฒนางานเขยี นรูปแบบต่าง ๆเชน่ การเขียนเชิงกิจธุระโดยใชภ้ าษาเขียนได้ถกู ต้องเหมาะสม และเขียน
สะกดคําถูกต้อง ฝึกให้มีมารยาทในการพูดต่อหน้าประชุมชน รู้จักใช้คําให้เหมาะสมในการพูดส่ือสารในท่ีประชุม การ
เขยี นและการฟัง ตลอดจนเลือกฟังและดูในสิง่ ท่เี ปน็ ประโยชน์และทอ่ งจาํ บทประพท์ ่มี คี ุณค่าและประทับใจ

เพอื่ สามารถใช้ทักษะทางภาษาได้อย่างมีวจิ ารณญาณและมปี ระสทิ ธิภาพ มคี ณุ ธรรมและมารยาทในการส่ือสาร
และสร้างนิสัยรักการอ่าน การเขียน การฟัง การดู การพูด การคิดวิเคราะห์ ได้อย่างมีเหตุผลน่าเชื่อถือ เห็นคุณค่าและ
ความงามของภาษา คุณค่าด้านวรรณศิลป์และด้านสังคม และวิถีชีวิตของมนุษย์จากการศึกษาวรรณคดีและวรรณกรรม
การเลือกดูและฟังในส่ิงที่เป็นประโยชน์ โดยนําไปประยุกต์ใช้ในการดําเนินชีวิตเพ่ือประโยชน์ในการศึกษาต่อและการ
ทํางาน

รวมตัวชวี้ ดั 35 ตัวชี้วัด

ท 1.1ม.5/1, ท 1.1ม.5/2, ท 1.1ม.5/3, ท 1.1ม.5/4, ท 1.1ม.5/5, ท 1.1ม.5/6,
ท 1.1ม.5/7ท1.1ม.5/8
ท 2.1ม.5/1, ท 2.1ม.5/2, ท 2.1ม.5/3, ท 2.1ม.5/4, ท 2.1ม.5/5, ท 2.1ม.5/6,
ท 2.1ม.5/7, ท 2.1ม.5/8
ท 3.1ม.5/1, ท 3.1ม.5/2, ท 3.1ม.5/3, ท 3.1ม.5/4, ท 3.1ม.5/5, ท 3.1ม.5/6
ท 4.1ม.5/1, ท 4.1ม.5/2, ท 4.1ม.5/3, ท 4.1ม.5/4, ท 4.1ม.5/5, ท 4.1ม.5/6,
ท 4.1ม.5/7
ท 5.1ม.5/1, ท 5.1ม.5/2, ท 5.1ม.5/3, ท 5.1ม.5/4, ท 5.1ม.5/5, ท 5.1ม.5/6

38

โครงสร้างหน่วยการเรยี นรู้ ภาษาไทยพ้นื ฐาน สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย

ระดับชนั้ มธั ยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรยี นที่ 2

หน่วย ชอื่ หน่วย มาตรฐานการเรยี นรู้/ สาระการเรียนรู้ เวลา นา้ หนกั
(ชวั่ โมง) คะแนน
ที่ การเรียนรู้ ตวั ชว้ี ดั

1. วัฒนธรรมกบั ท4.1ม.5/3 -ความหมายวัฒนธรรม 55
ภาษา ท4.1ม.5/5
-ปัจจัยทีท่ าํ ใหว้ ัฒนธรรม
ท5.1ม.5/5 หลากหลาย

-เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม

-ภาษากบั การสบื ทอดวัฒนธรรม

-ภาพสะทอ้ นวัฒนธรรมจากภาษา

-ภาษามาตรฐานคาํ คลอ้ งจอง

-ภาษาถน่ิ กับวฒั นธรรม

2. คุณธรรมและ ท2.1ม.5/8 -คณุ ธรรมในการส่ือสาร 45
-มารยาทในการสอ่ื สาร
มารยาทใน ท3.1ม.5/6 -การสอื่ สารในบรบิ ทต่าง ๆ
การสอื่ สาร

-ภาษากบั การปลกู ฝังคณุ ธรรม

3. การถามและ ท3.1ม.5/1- -จุดประสงค์การถามตอบ 35
-ข้อควรคาํ นงึ ในการถาม
การตอบ ม.5/6

-วธิ ีตง้ั คาํ ถามและการตอบ

4. การพดู ต่อ ท3.1ม.5/1- -ประเภทของการพดู ตอ่ ประชุมชน 3 5
ประชุมชน ม.5/6 -การเตรยี มตัวพดู

-สัมฤทธิผ์ ลของการพดู

-วเิ คราะหป์ ระเมนิ ค่าการพดู

5. การสอื่ สารใน ท2.1ม.5/1- -ศพั ทเ์ ฉพาะในการประชมุ 35

39

การประชุม ม.5/8ท3.1ม.5/1-ม. -วธิ ีส่อื สารและการใชภ้ าษาในการ
5/6 ประชมุ

6 สรุปภาพรวม(สอบกลางภาค) 2 20
5 5
7 การเขยี นเชิง ท2.1ม.5/1 -การกรอกแบบฟอร์ม
กิจธรุ ะ ท2.1ม.5/3 2 5
-คุณสมบตั พิ ้ืนฐานผกู้ รอก 5 7
ท2.1ม.5/6 แบบฟอรม์
4 5
ท2.1ม.5/7 -การเขยี นประกาศ

ท2.1ม.5/8

8 การฟังและ ท3.1ม.5/1- -กระบวนการฟังและอ่านสารให้
เกดิ วจิ ารณญาณ
การอา่ นให้ ท3.1ม.5/6
เกดิ -พัฒนาวิจาณญาณโดยการฟังและ
การอา่ น
วจิ ารณญาณ ท2.1ม.5/1-

ท2.1ม.5/6

9 มัทนะพาธา ท1.1ม.5/1- -หลกั การวิจารณแ์ ละการ

ม.5/8 วิจกั ษว์ รรณคดี

ท2.1ม.5/1-5/8 -ลักษณะของฉนั ท์

ท5.1ม5/1-5/6 -ความหมายคาํ ศพั ท์

ท3.1ม.5/1- -ความรู้ประกอบ

ม.5/6 -คณุ คา่ ตา่ ง ๆ ข้อคดิ

10 คมั ภรี ์ ท1.1ม.5/1- -หลกั การวจิ ารณว์ รรณคดี

ฉนั ทศาสตร์ ม.5/8 -ลักษณะของฉันท์ -ความหมาย
แพทยศ์ าสตร์ คําศพั ท์

สงเคราะห์ ท2.1ม.5/1-5/8 -ความรูป้ ระกอบ -คณุ ค่าตา่ ง ๆ
ข้อคดิ
ท5.1ม5/1-5/5

ท3.1ม.5/1-

ม.5/5

40

11 โคลนตดิ ล้อ ท1.1ม.5/1-ม.5/8 ท -หลักการวจิ ารณแ์ ละการ 23

2.1ม.5/1- วิจักษ์วรรณกรรมบทความ

5/8 -ลักษณะของบทความ

ท5.1ม5/1-5/5 -ความหมายคําศัพท์-ความรู้

ท3.1ม.5/1- ประกอบ

ม.5/6 -คณุ ค่าตา่ ง ๆ ข้อคดิ

12 สรุปทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 2 30
40 100
รวมทง้ั สนิ้ ตลอดปี

41

คาอธิบายรายวชิ า

รหสั วิชา ท33101 สาระการเรียนรภู้ าษาไทย ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีที่ 6
ภาคเรียนที่ 1 จํานวน 40 ช่วั โมง 1.0 หน่วยกิต

ศึกษาธรรมชาตขิ องภาษา การเปลี่ยนแปลงของภาษาพันธกิจของภาษาหลักการสร้างคําทับศัพท์ ศัพท์บัญญัติ
คําเฉพาะกลุ่มคําที่ใช้ในวงการตา่ ง ๆ งานเขยี นประเภทรอ้ ยและแก้วรอ้ ยกรองในรูปแบบต่าง ๆ การอา่ นวรรณคดปี ระเภท
กาพย์ กลอน โคลง ฉันท์ การรวบรวมวรรณกรรมพื้นบ้านเพ่ือเขียนสารคดีท้องถิ่น การวิเคราะห์ พิจารณาและประเมิน
คุณคา่ งานประพันธ์ โดยใช้ภาษาส่อื ความคิดอย่างมีประสทิ ธิภาพ

ฝกึ ทักษะการอา่ น การเขียน การฟัง การดู และการพูด โดยอ่านวรรณคดีวรรณกรรมท้ังร้อยแก้ว ร้อยกรองที่
กําหนดให้ ท่องจําบทประพันธ์ท่ีมีคุณค่าและประทับใจ ฝึกการใช้แหล่งเรียนรู้พัฒนาการอ่านหรือการเรียนรู้ การ
รวบรวมวรรณกรรมพื้นบ้าน ภูมิปัญญาทางภาษา การเขียนสารคดี บทความและแต่งบทร้อยกรองตามท่ีกําหนดโดยใช้
กระบวนการเขียนพัฒนางานเขียน การฟังและการดูสื่อประเภทต่าง ๆท่ีเป็นความรู้และความบันเทิง โดยนําความรู้จาก
การดแู ละการฟังมาใช้ตดั สินใจและแกป้ ญั หาพูดแสดงความคดิ เห็นโดยวิเคราะห์ วิจารณ์อย่างมีเหตุผล แก้ปัญหาความ
บกพรอ่ งในการเขียนโดยใช้กระบวนการอ่าน กระบวนการคิด และกระบวนการเขยี นพัฒนาทักษะทางภาษาไทย

เพอื่ ให้สามารถใชท้ กั ษะทางภาษาไดอ้ ย่างมวี จิ ารณญาณและมปี ระสิทธภิ าพ มมี ารยาท

และสรา้ งนสิ ยั รักการอ่าน การเขียน การฟัง การดู การพูด การคิดวิเคราะห์ เห็นคุณค่าและความงามของภาษา คุณค่า
ด้านวรรณศิลป์และดา้ นสงั คม โลกทศั น์และวถิ ชี ีวิตของคนจากการศึกษาวรรณคดีและวรรณกรรมนําไปคิดตัดสินใจสร้าง
วสิ ยั ทศั น์ในการดาํ เนนิ ชีวติ เพอื่ ประโยชน์ในการศึกษาตอ่ และการทาํ งาน

รวมตัวช้ีวดั 35 ตัวชวี้ ดั
ท 1.1 ม.4-6/1, ท 1.1 ม.4-6/2, ท 1.1 ม.4-6/3, ท 1.1 ม.4-6/4, ท 1.1 ม.4-6/5, ท 1.1 ม.4-6/6,
ท 1.1 ม.4-6/7, ท 1.1 ม.4-6/8, ท 1.1 ม.4-6/9
ท 2.1 ม.4-6/1, ท 2.1 ม.4-6/3, ท 2.1 ม.4-6/4, ท 2.1 ม.4-6/5, ท 2.1 ม.4-6/6,
ท 2.1 ม.4-6/7, ท 2.1 ม.4-6/8
ท 3.1 ม.4-6/1, ท 3.1 ม.4-6/2, ท 3.1 ม.4-6/3, ท 3.1 ม.4-6/4, ท 3.1 ม.4-6/5, ท 3.1 ม.4-6/6
ท 4.1 ม.4-6/1, ท 4.1 ม.4-6/5, ท 4.1 ม.4-6/7
ท 5.1 ม.4-6/1, ท 5.1 ม.4-6/2, ท 5.1 ม.4-6/3, ท 5.1 ม.4-6/4, ท 5.1 ม.4-6/5, ท 5.1 ม.4-6/6

42

โครงสร้างหน่วยการเรยี นรู้ วิชาภาษาไทยพนื้ ฐาน สาระการเรียนรภู้ าษาไทย

ระดับช้ันมธั ยมศึกษาปที ่ี 6 ภาคเรียนท่ี 1

หน่วย ช่ือหนว่ ย มาตรฐานการเรียนรู้/ สาระการเรยี นรู้ เวลา น้าหนกั
ที่ การเรยี นรู้ ตวั ชวี้ ดั (ชัว่ โมง) คะแนน
1 ธรรมชาติของ
ภาษา ท 4.1 ม.6/1 -ความหมาย - 25
ท 4.1 ม.6/5 ความสําคญั - 35
2 การ องค์ประกอบของภาษา 25
เปลี่ยนแปลง ท 4.1 ม.6/1 55
ของภาษา ท 4.1 ม.6/5 -การเปลยี่ นแปลงของภาษา
6 10
3 พันธกิจของ -อทิ ธิพลของภาษาอน่ื
ภาษา
ท 4.1 ม.6/1 -ประโยชน์ของภาษา
4 ใชภ้ าษาให้ ท 4.1 ม.6/5
งดงาม ท 2.1 ม.6/1 -การสรรคาํ
ท 2.1 ม.6/4-6 -การเรียงคํา
5 เสภาขุนชา้ ง ท 3.1 ม.6/1-2 -การใชโ้ วหาร
ขุนแผน ตอน ท 3.1 ม.6/5-6 ท
ขุนชา้ งถวาย 4.1 ม.6/2 -ประวัตผิ ้แู ต่ง
ฎกี า ท 1.1 ม.6/1-9 -รปู แบบ
ท 2.1 ม.6/3 -ความเปน็ มา
ท 2.1 ม.6/5-8 ท -เนอ้ื เร่อื ง 43
3.1 ม.6/1-3 -แนวคดิ คา่ นยิ มและคณุ คา่
ท 4.1 ม.6/5 ลักษณะตัวละคร
ท 5.1 ม.6/1-6

สรุปภาพรวม(สอบกลางภาค) 2 20

6 ใช้ภาษาอธบิ าย ท 1.1 ม.6/3-6, ท -การอธบิ าย 35
-การบรรยาย
บรรยาย 2.1 ม.6/1, -การพรรณนา

พรรณนา ท 3.1 ม.6/1-6

7 เรยี งความโลก ท 1.1 ม.6/7-8, ท -การเรยี งความโลกจนิ ตนาการ 3 5

จินตนาการและ 2.1 ม.6/1-2, ท 2.1 -การเรยี งความโลกโลกอุดมคติ
โลกอดุ มคติ ม.6/4-5, ท 2.1 ม.

6/8,

ท 4.1 ม.6/2,

ท 4.1 ม.6/7

8 กาพย์เห่เรอื ท 1.1 ม.6/1-9, ท 2.1 -ประวัตผิ แู้ ตง่ 65

ม.6/3, -รปู แบบ

ท 2.1 ม.6/5-8, ท -ความเปน็ มา
3.1 ม.6/1-3, ท 4.1

ม.6/5, -เน้ือเรือ่ ง

ท 5.1 ม.6/1-6 -แนวคดิ คา่ นยิ มและคณุ ค่า

9 ไตรภมู ิพระรว่ ง ท 1.1 ม.6/1-9, ท -ประวตั ิผู้แตง่ 65

ตอน 2.1 ม.6/3, -รปู แบบ

มนสุ สภมู ิ ท 2.1 ม.6/5-8, ท -ความเป็นมา
3.1 ม.6/1-3, ท 4.1

ม.6/5, -เนอ้ื เรือ่ ง

ท 5.1 ม.6/1-4 -แนวคิด ค่านิยมและคณุ ค่า

สรุปทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค) 2 30

รวมทัง้ สิน้ ตลอดปี 40 100

44

คาอธิบายรายวิชา

รหสั วชิ า ท33102 สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย ช้ันมธั ยมศึกษาปที ่ี 6
ภาคเรยี นท่ี 2 จาํ นวน 20 ชั่วโมง 1.0 หน่วยกิต

ศกึ ษาระดับของภาษา คําราชาศัพท์ การเรียบเรียงคําให้เป็นประโยค คําสู่ขวัญ คําให้พร คําสอนและความ
เชื่อของภูมปิ ัญญาท้องถ่นิ การเขียนสารคดี บทความ บทวิจารณ์ รายงาน การอ่านทํานองเสนาะ การอ่านบทกวีนิพนธ์
ประเภทกลอน ฉันท์ ลิลิต บทละครและบทกวีร่วมสมัย ประวัติวรรณคดีวรรณกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ในด้านปัจจัย
แวดล้อมและวิวัฒนาการ หลักการแต่งคําประพันธ์ประเภทฉันท์ การจดบันทึก การพัฒนางานเขียนเชิงสร้างสรรค์
การพิจารณาคุณค่า แนวคิดและค่านิยมในงานประพันธ์ การเลือกอ่านหนังสือและส่ืออิเล็คทรอนิกส์ เพ่ือพัฒนา
กระบวนการคิด การพูด การอ่าน การเขียนเชิงสร้างสรรค์ การแสดงทรรศนะ การพูดโน้มน้าวใจ การพูดโต้แย้ง และ
การพดู เพ่ือความบนั เทงิ

ฝึกทักษะ การอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพูด โดยอ่านวรรณคดี วรรณกรรมท้ังร้อยแก้วและร้อย
กรองตามท่กี าํ หนดให้ อ่านเร่อื งอยา่ งเขา้ ใจโดยใชว้ ิจารณญาณในการอ่าน อ่านวรรณกรรมประเภทสารคดี บทความ กวี
นพิ นธ์ประเภทกลอน ลิลติ บทละคร และบทกวีรว่ มสมยั โดยใช้หลกั การวิจารณ์วรรณคดีเบือ้ งตน้ ในการวเิ คราะห์ วิจารณ์
และประเมนิ คา่ เรอ่ื งทีอ่ ่าน ท่องจําบทประพันธ์ท่ีมีคุณค่าและประทับใจ รู้จักเลือกอ่านหนังสือและสื่อเล็กทรอนิกส์เพ่ือ
พัฒนาการอ่านหรือการเรียนรู้ และนําความรู้จากการอ่านไปใช้พัฒนาการพูดและการเขียน จดบันทึกโดยใช้
กระบวนการอ่าน การฟัง การคิด และการเขียนในการนําเสนอข้อมูล การแต่งคําประพันธ์ประเภทฉันท์ ฟัง ดู ส่ือ
ประเภทต่าง ๆท่ีเป็นความรู้และความบันเทิง โดยใช้แหล่งเรียนรู้เพ่ือพัฒนาประสบการณ์การอ่านและการเรียนรู้ให้เกิด
ประโยชน์ในการศึกษาต่อและประกอบอาชีพ ใช้วิจารณญาณในการประเมินส่ือท่ีได้ฟังและดูอย่างมีประสิทธิภาพ พูด
และเขียนแสดงทรรศนะ โน้มนา้ วใจ โต้แย้งและพดู เพอื่ ความบนั เทงิ โดยใชภ้ าษาเชงิ สร้างสรรค์

เพอื่ ใหส้ ามารถ ใชท้ ักษะทางภาษาและเทคโนโลยีพัฒนาความรู้ความคิด อาชีพ และการดําเนินชีวิตได้อย่างมี
วิจารณญาณและมีประสิทธิภาพ มีมารยาทและสร้างนิสัยรักการอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการ พูด เห็น
คณุ คา่ ทางภาษาและสงั คมในวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านสามารถนําไปใช้ในการค้นคว้าอ้างอิงและพัฒนาบุคลิกภาพ
รวมทง้ั ใชต้ วั เลขไทยในการเขียนจนเป็นนิสยั

รวมตัวชีว้ ัด 35 ตัวช้ีวัด

ท 1.1 ม.6/1, ท 1.1 ม.6/2, ท 1.1 ม.6/3, ท 1.1 ม.6/4, ท 1.1 ม.6/5, ท 1.1 ม.6/6,

ท 1.1 ม.6/7, ท 1.1 ม.6/8, ท 1.1 ม.6/9

ท 2.1 ม.6/1, ท 2.1 ม.6/2, ท 2.1 ม.6/3, ท 2.1 ม.6/4, ท 2.1 ม.6/5, ท 2.1 ม.6/6, ท 2.1 ม.6/7, ท 2.1 ม.6/8

ท 3.1 ม.6/1, ท 3.1 ม.6/2, ท 3.1 ม.6/3, ท 3.1 ม.6/4, ท 3.1 ม.6/5, ท 3.1 ม.6/6

ท 4.1 ม.6/2, ท 4.1 ม.6/3, ท 4.1 ม.6/4, ท 4.1 ม.6/5, ท 4.1 ม.6/6, ท 4.1 ม.6/7

ท 5.1 ม.6/1, ท 5.1 ม.6/2, ท 5.1 ม.6/3, ท 5.1 ม.6/4, ท 5.1 ม.6/5, ท 5.1 ม.6/6

45

โครงสรา้ งหนว่ ยการเรียนรู้ วิชาภาษาไทยพน้ื ฐาน สาระการเรยี นรู้ภาษาไทย

ระดบั ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 6 ภาคเรียนที่ 2

หน่วย ชื่อหนว่ ย มาตรฐานการ สาระการเรียนรู้ เวลา นา้ หนัก
ท่ี การเรียนรู้ เรยี นร้/ู ตัวช้วี ัด (ชัว่ โมง) คะแนน

1 ระดับของภาษา ท 4.1 ม.6/3 -ปจั จัยทกี่ ําหนดระดับของภาษา 35
35
2 ราชาศัพท์ ท 4.1 ม.6/3 -ที่มาราชาศพั ท์ 35

-วิธใี ช้ราชาศัพท์ 45

3 ความสมั พนั ธ์ ท 1.1 ม.6/3-5, -บทบาทของภาษา 55
-ระเบยี บวิธคี ดิ
ระหว่างภาษา ท 2.1 ม.6/5, -การคิดแกป้ ัญหา 2 20
กับความคิด 2-

ท 3.1 ม.6/1-5,

ท 4.1 ม.6/7

4 เหตุผลกบั ภาษา ท 1.1 ม.6/3-5, ท -ความหมาย
2.1 ม.6/1, -โครงสรา้ ง
-การใชภ้ าษาแสดงเหตุผล
ท 2.1 ม.6/4, -วธิ แี สดงเหตผุ ลและการอนุมาน

ท 3.1 ม.6/1-5

5 ประวตั วิ รรณคดี ท 1.1 ม.6/1-9, ท -วรรณคดีสมยั รตั นโกสนิ ทร์

สมัย 2.1 ม.6/3, -คณุ คา่ แนวคดิ ค่านยิ ม
รัตนโกสนิ ทร์ ท 2.1 ม.6/5-8, ท

3.1 ม.6/1-3, ท 4.1

ม.6/5,

ท 5.1 ม.6/1-6

สรุปภาพรวม(สอบกลางภาค)

6 ใชภ้ าษาแสดง ท 1.1 ม.6/3-5 -ความหมาย
-โครงสรา้ ง
ทรรศนะ ท 2.1 ม.6/1

ท 2.1 ม.6/4 -ความแตกตา่ งของทรรศนะ

46

ท 3.1 ม.6/5-6 -ประเภทของทรรศนะ

-ภาษาที่ใช้

-ปัจจยั สง่ เสริม

-การประเมนิ คา่

7 ใช้ภาษาในการ ท 1.1 ม.6/3-5 -ความหมาย 25
โตแ้ ย้ง ท 2.1 ม.6/1 -กระบวนการโตแ้ ยง้

ท 2.1 ม.6/4 -ข้อควรสังเกต และขอ้ ควรระวงั

ท 3.1 ม.6/5-6

8 ใชภ้ าษาเพอ่ื ท 1.1 ม.6/5 -ความหมาย 25
โนม้ นา้ วใจ ท 2.1 ม.6/1 -กลวธิ กี ารโน้มนา้ ว

ท 2.1 ม.6/4 -ภาษาที่ใช้โน้มนา้ ว

ท 3.1 ม.6/5-6

9 แต่งฉันทช์ นดิ ท 1.1 ม.6/7-8 -หลักการแต่งฉันทช์ นดิ ตา่ ง ๆ 45
ต่าง ๆ ท 2.1 ม.6/1 -การใช้คํา

ท 2.1 ม.6/4-5

ท 2.1 ม.6/8

ท 4.1 ม.6/2

ท 4.1 ม.6/4

ท 4.1 ม.6/6-7

10 สามัคคเี ภทคํา ท 1.1 ม.6/1-9, ท -ประวัตผิ แู้ ต่ง 65

ฉนั ท์ 2.1 ม.6/3, ท 2.1 ม. -รปู แบบ
6/5-8, ท 3.1 ม.6/1-

3, ท 4.1 ม.6/5, ท -ความเป็นมา

5.1 ม.6/1-6 -เนือ้ เรอ่ื ง

-แนวคิด คา่ นิยมและคณุ คา่

ลกั ษณะตวั ละคร 47
35
11 สามก๊ก ตอน ท 1.1 ม.6/1-9, ท -ประวตั ผิ ู้แต่ง
2 30
กวนอู 2.1 ม.6/3, -รปู แบบ 40 100

ไปรบั ราชการ ท 2.1 ม.6/5-8, ท -ความเป็นมา
กบั โจโฉ 3.1 ม.6/1-3, ท 4.1

ม.6/5, -เนอ้ื เรอื่ ง

ท 5.1 ม.6/1-4 -แนวคดิ ค่านิยมและคณุ ค่า
ลกั ษณะตัวละคร

12 สรปุ ทบทวนภาพรวม(สอบปลายภาค)

รวมทงั้ สนิ้ ตลอดปี