เล่มหนังสือ20

วถ� ชี ีวต� ของชาวมว งงาม
The way of Muangngam people’s life



วถ� ีชีว�ตของ
ชาวมว งงาม

@Muangngam

˹§Ñ ÊÍ× ÀÒ¾»ÃСͺ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇÁÇ‹ §§ÒÁ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇ Á§Ò‹ÇÁ§

คำนำ

จากวิถชี ีวิตความเปน อยูของชาวบา นทีไ่ ดมกี ันมายาวนาน ไดนำมาเลาเปนภาพท่ี
สวยงาม ท่ีนา จดจำเกี่ยวกบั วถิ ชี วี ติ ของชาวมว งงาม ซ่งึ หนงั สอื บอกเลาเรือ่ งราวของชาวมว ง
งามเลม นี้ ไดเลอื กนำเสนอวถิ ชี วี ิตชองชาวบา นแบบด้ังเดิมมาถึงปจ จบุ ันน้ี ผา นการนำเสนอ
ภาพเปเปอรคตั ซ่งึ เปนการฉลุภาพใหม ลี วดลายทเี่ กิดจากการตดั กระดาษเพอ่ื ใหเกิดความ
งามนา สนใจในชน้ิ งาน และเพ่ือสะทอ นใหเ หน็ ถงึ วิถีชวี ิตของชาวมว งงามกับชายหาดที่อยคู ู
กนั เพ่อื ใหค นรุนหลังไดด ู

หนังสือเลมนอ้ี าจเปนสวนหนง่ึ ในการสะทอนใหค นรุนหลงั ไดเ หน็ ถึงวถิ ชี วี ิตด้งั เดมิ
ของชาวมวงงาม และหันกลบั มาอนุรกั ษวถิ ชี วี ิตด้งั เดิมของชาวมว งงาม

ท้งั นี้ เนื่องดว ยระยะเวลาท่ีมีจำกดั และปญหาอกี หลายประการ อาจมสี วนทำให
หนงั สอื เลมนมี้ ีเนื้อหาไมครอบคลุม และอาจจะไมสมบรู ณต ามท่ตี ั้งใจไว ผูจดั ทำหวังวา
หนงั สอื เลม น้ีคงมปี ระโยชนตอผูท ี่อานเปน อยา งมาก

ปาละวี วุน ชูแกว
ผจู ดั ทำ

˹§Ñ ÊÍ× ÀÒ¾»ÃСͺ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇÁÇ‹ §§ÒÁ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇ Á§Ò‹ÇÁ§

สารบญั 1-2
3-4
คำนำ 5-6
7-8
มว งงาม 9-10
การจอดเรือรมิ ชายฝง 11-12
บา นริมทะเล 13
การลากอวนปลา
การตกเบด็
การหาหอยเสียบ
คำขวัญมววงาม

1

มว งงาม

Moung Gnam

ชุมชนบา นมว งงามตง้ั อยูหมูท่ี 7 ตำบลมวงงาม อำเภอสิงหนคร จงั หวดั สงขลาโดย
มีเนอ้ื ทีค่ วามยาวระยะทาง 7.2 กิโลเมตร หา งจากอำเภอสงิ หนครเปน ระยะทาง 1กโิ ลเมตร
โดยลกั ษณะเปนหาดทรายขาว ที่ย่ืนทอดยาว และเปน อกี หน่ึงจุดหมายปลายทางดา นการ
ทองเทีย่ วทน่ี า มาเยอื นของชาวตำบลมวงงาม อำเภอสงิ หนคร จังหวัดสงขลา โดยมวี ิถชี ีวติ
ดั้งเดิมของชาวบานท่ีอยูอาศัยในชมุ ชนแหงนี้มาเปน เวลานาน ซงึ่ ปจจุบนั ชายหาดแหงนไ้ี ด
กลายเปน สถานทีท่ องเที่ยว รวมไปถงึ สถานทีพ่ ักผอนหยอ นใจของนักทองเที่ยวและคนใน
ทอ งถิน่ เปนอยา งดี ดว ยบรรยากาศของชายหาดทค่ี อนขา งเงยี บสงบ

2



การจอดเร�อรม� ชายฝง

The Seaside Mooring

ชายหาดท่ีขาวบรสิ ุทธ์ทิ ี่เต็มไปดวยเม็ดทรายที่เนียนละเอียด ทำใหกาวแรกที่สมั ผสั
ไดถ งึ ความรสู ึกทนี่ ิ่มผอ นคลาย เมื่อมองออกไปกเ็ ห็นทองทะเลท่ีกวา งใหญไกลสุดลูกหลู ูกตา
รมิ ชายหาดนนั้ มกั จะมเี รือท่ีจอดอยรู ิมชายหาด ซ่ึงเปนปกตขิ องวิถชี วี ิตของชาวประมงอยู
แลว เนือ่ งจากเม่ือชาวบา นเสร็จส้นิ ภารกจิ จากการออกทะเลเพือ่ หาปลาเสรจ็ แลว พวกเขาก็
จะลากเรือข้นึ มาจอดทร่ี มิ ชายหาด เพ่อื จะนำปลาออกจากเรือของเขา และจะสะดวกในการ
ซอ มแซมเรอื ของเขาอีกดวย ซ่ึงอีกอยา งหนึ่งก็คอื จะเกดิ ความเสียหายนอยจากการซัดของ
นำ้ ทะเล ถา นำเรอื ขนึ้ มาจอดริมฝง ชายหาด ซงึ่ หากจอดเทียบทาปกติ เรอื อาจจะเกดิ การเสยี
กายจากการซัดของนำ้ ทะเลได ในการจอดเรอื ของชาวบา นจะใชพ ื้นที่มากในการจอดเรือ
เพราะถาหากพืน้ ท่ีนอย แลวจอดใกลชดิ กนั มากเกินไปกับเรอื ลำอืน่ อาจจะทำใหเรือของชาว
บานเกดิ ความเสยี หาย อกี ทัง้ เรอื ของชาวกม็ มี ูลคามากสำหรบั เขาอกี ดวย

4



บานร�มทะเล

The Seaside House

บรรยากาศยามเยน็ เมอื่ พระอาทิตยตกกระทบกับน้ำทะเล เปน เวลาที่บรรยากาสดี
ทส่ี ุด โดยมีบา นเรือนของชาวประมงท่ีอาศยั อยรู ิมชายฝง ทะเลมว งงาม ต.มวงงาม อ.สิงหนคร
จ.สงขลา จะประกอบไปดว ยบานเรือนเกาแกหลายหลงั ของชาวบานที่ไดอ าศยั อยเู ปนเวลา
นาน เห็นไดจากบา นเรอื นที่มจี ำนวนมากข้ึนเรอื่ ยๆจากทุกๆป บานสว นใหญท่อี ยแู ถวชายฝง
จะเปน บานที่สรา งดว ยไมสะสวนใหญ และการเลือกทตี่ ัง้ ของหมบู าน มกั จะพยายามหลบลม
มรสุม โดยหาทต่ี ้งั ทีเ่ ปนอาว มีตน ไมใหญบ ังลม

ในการใชชวี ิตของชาวบา นท่ีมแี หลง อาศยั อยรู ิมฝง ทะเลโดยใชชีวิตแบบเรยี บงายและ
การท่ชี าวบานมีบา นอยรู มิ ชายฝง ทะเลจะสะดวกในการนำเรอื เขาออกในเวลาท่ีน้ำขน้ึ นำ้ ลง
และสะดวกในการเฝา เรือทเ่ี ปนทรัพยส มบัตขิ องเขา ชาวบา นที่มบี า นรมิ ฝง ทะเลก็จะมีอาชีพ
หลกั ของเขา คืออาชพี ประมง

6



การลากอวนปลา (การลอมอวนปลา)

Fishing Using Trawl Nets

อวนที่ลากมากับกระแสน้ำโดยพบวาปลาทตี่ ิดมากบั อวนนัน้ ทำใหร สู ึกมคี วามสขุ และ
กล่ินเคม็ ของผืนทะเลลอยมาแตะจมกู แสงอาทติ ยช วงเชา สอ งแสงสวา งจา ตกกระทบกับพื้น
นำ้ เปนประกาย สวยงามราวกบั ภาพลวงตา มองเหน็ ฝูงปลาท่ลี อยแขง กนั แหวกวา ยอยไู มไ กล
นัก โดยยามเชา น้นั ชาวบา นจะมีการใชอวนลากเปนเครื่องมอื พนื้ บานที่ใชจบั ปลาของชาว
บานในพ้นื ที่ เปนอาชพี ทส่ี ืบทอดกนั มาจากรนุ สรู ุน ของครอบครัวแตล ะครอบครวั โดยในการ
ลากอวนจะลากกันเวลาประมาณ 6-10 โมงเชา จะใชเวลาประมาณ 2-3 ชั่วโมงในการวางอวน
เพอ่ื ดักปลาตั้งไวกอ น หรอื ชาวบา นบางคนก็ใชเ วลาไมเ ทากัน ในการลากอวนนน้ั จะมปี ลาท่ี
อาศยั อยบู รเิ วณพืน้ ทะเลหรือเหนอื ทะเล และมที ั้งที่อยูร วมกันหรอื แพรกระจายกนั เปน บริเวณ
กวา ง ในการลากอวนนน้ั ปลาท่อี ยหู นา ปากอวนจะถูกกวาดตอนเขาไปรวมที่กน อวนซ่ึงเปน
สว นสุดทายของอวน จากนนั้ กต็ องนำปลาท่ีไดข น้ึ มาแกะออกจากอวนเพ่ือท่จี ะนำไปสง ยัง
แมคา แมค า กจ็ ะไดน ำปลาไปขายตอ ในตลาด และในปจ จบุ ันนกี้ ารหาปลาดว ยวธิ ลี ากอวนก็
ยงั มเี ปนวิถีพ้นื บานของชาวบา นทน่ี ต่ี อไป

8



การตกเบ็ดปลา

Fishing Using Fishing Rod

ทองฟายามเยน็ มาพรอมกบั อากาศทีส่ ดใส โดยชาวบานมกี ารออกมาหาปลาดวย
การตกเบ็ด ซ่ึงการตกเบด็ กย็ ังเปน อาชีพพืน้ บา นดัง้ เดิมของชาวบานและอาชพี นก้ี ็เปนอาชีพ
หลักของชาวบา นบางครัวเรือน สว นใหญช าวบานจะออกไปตกปลากันประมาณ 9-10 โมง
เชา และชาวบา นบางคนก็จะออกไปตกอีกคร้งั ประมาณชวงบาย ตัง้ แต 3-4 โมงเย็น จะไม
จำกัดเวลาในการตกเบด็ เพราะบางคนกใ็ ชเวลาเยอะมากในการตกเบด็ แลวแตความสะดวก
ของบางคน ซ่งึ ในการตกเบด็ จะใชกงุ ตวั เลก็ เปนเหยือ่ ในการตกเบ็ด โดยในการตกเบด็ ใน
แตละครงั้ จะตอ งดูดว ยวาชวงไหนควรจะไปตกแลว จะไดปลา ชวงไหนไมค วรไปตก เพราะ
ฤดูที่ปลาวางไข การทำอาชพี ตกเบ็ดของชาวบา นน้จี ะขนึ้ อยกู ับฝม ือการตกดวยวาจะไดเ ยอะ
หรอื ไดนอย แตทส่ี ำคญั กวาน้ันก็ข้ึนอยกู ับสภาพน้ำและ ลมฟาอากาศอีกดวย

10

8

การหาหอยเส�ยบ

The Wedge Shell Finding

กล่ินอายของทะเลกบั หาดทราย และความสวยงามทแ่ี สนจะอบอุนใจ เปน เสมอื นสิ่ง
ท่ีคอยบอกเราวา ชวี ติ ยังมกี ารเร่มิ ตน ใหมอยเู สมอ ไมวาจะผานชวงเวลาท่ีเลวราย ลมเหลว
หรือเหนอ่ื ยลา ไปกคี่ รง้ั แตท สี่ ดุ แลวเราก็จะผานไปได เพ่ือเขาสวู นั พรงุ นี้ ทีเ่ ตม็ ไปดวยความ
งดงาม ดวงอาทิตยท่ีคอยตอนรบั เราทกุ คร้งั ในยามเชา และสงเราเขา บา นในทุกยามเย็น เปน
ส่ิงท่ยี ้ำเตือนวาเรากำลงั มหี ายใจและตอ งสตู อไป เหมือนการทำอาชีพของชาวบา นนั่นเอง โดย
ชาวบานบางคนจะมอี าชีพการหาหอยเสยี บ

หอยเสียบท่อี าศัยอยูบรเิ วณชายหาดท่ัวไป เปน หอยทีม่ ีสีสนั สวยงามมเี นือ้ ไมม าก
มขี นาดทีเ่ ลก็ มาก แตเ ปน ทนี่ ยิ มของชาวบา นรมิ ทะเล ในการหาหอยเสยี บนนั้ มันไมย ากแตม ัน
ตองมีประสบการณในการหาดวยตองรูจกั สังเกตการอยอู าศยั ของมัน วธิ ีทีจ่ ะสงั เกตคอื ตัวผู
นน้ั จะอาศยั อยูในที่ทีม่ นี ำ้ ทวมประมาณหลังเทา โดยการหาหอยเสียบน้นั สามารถหาไดในชวง
ท่ีน้ำทะเลลดลง ชาวบา นและเด็กๆที่อาศยั อยรู ิมชายฝง จะออกมาหาหอยเสยี บกัน โดยพวก
เขาจะมเี ครื่องมือทีแ่ ตกตางกันไปแลว แตใครจะถนัดแบบไหน บางคนอาจจะใชชอนหรือมดี
ทำครัวในการหา บางคนอาจจะใชเทา เปนอาวุธหลักในการ และหลังจากการหาหอยเสยี เสรจ็
แลว จะมีกระบวนการขน้ั ตอนตอ ไปกค็ ือการลางและการนำไปดอง เพือ่ นำมาเปน อาหาร

12

˹§Ñ ÊÍ× ÀÒ¾»ÃСͺ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇÁÇ‹ §§ÒÁ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇ Á§Ò‹ÇÁ§

คำขวัญ ตำบลมวงงาม

พระนอนเสื้อเมือง ลือเลอ่ื งกะปก งุ
รงุ การศกึ ษา งามตาชายหาด

สองศาสนสมั พันธ

14

˹§Ñ ÊÍ× ÀÒ¾»ÃСͺ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇÁÇ‹ §§ÒÁ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇ Á§Ò‹ÇÁ§

16

˹§Ñ ÊÍ× ÀÒ¾»ÃСͺ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇÁÇ‹ §§ÒÁ Ç¶Ô ªÕ ÇÕ Ôµ¢Í§ªÒÇ Á§Ò‹ÇÁ§



“ The way of Muangngam people’s life ”

@MoungGnam