惯用语

惯用语 (Guànyòng yǔ) 惯用语

คือ สำ นว นเค ยชิ น เป็น ว ลี ตำ ยตั ว
ส่วนมำกประกอบด้วยคำเพียง 3 พยำงค์เท่ำนั้น
นิยมใช้เป็นภำษำพูดมำกกว่ำกำรใช้แบบเป็น
ทำงกำร มีโครงสร้ำงท่ียืดหยุ่น ยังสำมำรถใช้
หลีกเล่ียงเชิงวำทศิลป์ เช่น กำรใช้ในรูปแบบของ
อุปมำ อุปมัย โดยสำนวนประเภทน้ีเดิมทีเกิดมำ
จำกภำษำพูดของชำวบ้ำน

特点 ลกั ษณะพิเศษ
1. คนทั่วไปคุ้นเคยและนิยม
2. กระชับ สน้ั และเรยี บง่ำย
3. สำนวนเป็นภำษำพูด ทำให้ดูเปน็ ธรรมชำติ
4. สำนวนสรำ้ งขึน้ จำกวิถชี ีวติ ของชำวบ้ำน
5. แม้จะเป็นวลีท่ีตำยตัวแต่ก็สำมำรถเปล่ยี นแปลง
คำหรอื สลับตำแหนง่ ได้

ตวั อยา่ งสานวนเคยชิน

吃错药 (chī cuò yào)
แปลตรงตวั วำ่ กนิ ยำผดิ

มำจำกกำรกินยำผิดขวด จึงทำให้มีลักษณะอำกำร
ท่ผี ิดแปลกไป

ควำมหมำย คือ ใช้เป็นอุปมำของคนท่ีทำตัวผิด
วิสัยไปจำกปกติ หรือท่ีในภำษำไทยก็ใช้กันว่ำ กิน
ยำลมื เขยำ่ ขวดหรอื เปลำ่

วิธีกำรใช้ ใช้กับคนท่ีทำตัวแปลกไปจำกปกติ อำจ
ใช้เพื่อหยอกล้อ ดุ หรือโมโหก็ได้ตำมแต่น้ำเสียง
และสถำนกำรณ์ เชน่ ปกติพห่ี มีใจดี แต่อยู่ ๆ พี่หมี
ก็ทำตัวบ้ำ จึงบอกว่ำ พี่หมี 吃错药了吧。
พ่หี มกี นิ ยำผิดขวดมำหรือเปล่ำ

墙头草 (qiángtóu cǎo)
แปลตรงตัวว่ำ หญ้ำบนกำแพง

มำจำกหญ้ำบนกำแพงท่ีปลิวไหวคล้อยไปตำม
ทศิ ทำงของลม

ควำมหมำย คือ ใช้เป็นอุปมำเพื่อแสดงถึงคนท่ีไม่มี
จุดยนื เป็นคนโลเล

วิธีกำรใช้ ใช้กับคนที่มักคล้อยตำมคนอื่น เช่น
都是见风使舵的墙头草。ควำมหมำย
ว่ ำ นั ก ก ำ ร เ มื อ ง ล้ ว น เ ป็ น พ ว ก ไ ม่ มี จุ ด ยื น

外来语 (wàiláiyǔ) 音译
คือคำท่ียืมมำจำกภำษำต่ำงประเทศ เพ่ือ

รองรับคำที่ยังไม่มีในภำษำจีน และเสริมสร้ำง
คำศัพท์ให้มำกยิ่งข้ึน อำจเกิดจำกกำรทับเสียง
เพียงอย่ำงเดียว หรือสร้ำงจำกศัพท์จีนท่ีมี
ควำมหมำยใกล้เคยี งมำประกอบ

音译 (yīnyì)
เป็นกำรสรำ้ งแบบทบั เสยี งใหเ้ หมอื นกับคำ
ภำษำตำ่ งประเทศ โดยส่วนใหญ่แลว้ จะเป็นชอื่ ของ
สถำนท่ี หรือเป็นช่ือของบุคคล
ตัวอยา่ ง1 คำว่ำ 威士忌 (wēi shì jì)
อ่ำนวำ่ เวยช่ือจี้ มีควำมหมำยว่ำ วสิ กี้
โดยทั้ง 3 คำ เปน็ คำท่ที บั เสียงจำก
ภำษำตำ่ งประเทศทง้ั หมด และไมส่ ำมำรถแปล
ควำมหมำยแตล่ ะคำได้

ตัวอย่าง2 คำว่ำ 尼古丁 (nígǔdīng)
อำ่ นว่ำ หนกี ตู งิ มีควำมหมำยว่ำ นโิ คตนิ
เชน่ เดยี วกับขอ้ งต้น คือ ทั้ง 3 คำ เปน็ คำที่ทับเสยี ง
จำกภำษำต่ำงประเทศทงั้ หมด และไม่สำมำรถแปล
ควำมหมำยแต่ละคำได้

音译加意译 (yīnyì jiā yìyì) 音译加意译

กำรทบั ศัพท์อีกประเภทหนง่ึ เกิดจำกกำรรวมกัน
ของของทับเสยี ง + กบั คำภำษำจีนทีม่ ีควำมหมำย
เหมอื นหรอื ใกลเ้ คียงกบั คำตน้ ฉบบั โดยแบ่งเปน็ 3
ประเภทย่อย คือ

音译兼顾
(yīnyì jiāngù)

เกดิ จำกกำรทับเสียง รวมกับคำภำษำจีนที่มี
ควำมหมำยใกลเ้ คียง สำมำรถแปลในบริบทได้

ตวั อยา่ ง1 คำว่ำ 声纳 (shēng nà)
อ่ำนว่ำ เชิงน่ำ ควำมหมำยคือ คลนื่ โซนำร์

โดยเกิดจำกคำวำ่ 声 แปลวำ่ เสียง และคำว่ำ 纳
เปน็ คำทับเสยี ง โดยควำมหมำยของโซนำรน์ ั้น
หมำยถงึ อปุ กรณ์ส่งคลนื่ เสียงควำมถ่ีสูง

ตวั อย่าง2 คำวำ่ 幽浮 (yōu fú)
อ่ำนวำ่ โยวฝู มีควำมหมำยวำ่ ยเู อฟโอ
โดยเกดิ จำกคำวำ่ 幽 เปน็ คำทท่ี บั เสยี ง และคำว่ำ
แปลวำ่ 浮 แปลว่ำ ลอย โดยควำมหมำยของยเู อฟ
โอนนั้ หมำยถงึ วัตถุทล่ี อยอยู่บนอำกำศ ซ่งึ ไม่
สำมำรถระบุทม่ี ำของสิง่ น้นั ได้

音译兼顾

半音译，半意译
(bàn yīnyì, bàn yìyì)
เกิดจำกกำรทบั เสยี ง รวมกับคำภำษำจีนทีม่ ี
ควำมหมำยเหมือนกัน หรืออำจเรียกวำ่ คำทับ
ควำมหมำย

ตวั อยา่ ง1 คำว่ำ 苹果派 (píngguǒ pài)
อำ่ นว่ำ ผิงกั่ว พ่ำย ควำมหมำยคือ พำยแอปเปลิ
โดยเกดิ จำกคำทบั ควำมหมำยคอื 苹果 แปลว่ำ
แอปเปลิ รวมกับคำว่ำ 派 ท่ีทับเสยี งคำว่ำพำย

ตัวอย่าง2 คำว่ำ 文化休克 (wénhuà xiūkè)
อำ่ นวำ่ เหวนิ ฮว่ั ซิวเค่อ
ควำมหมำยว่ำ culture shock
โดยเกิดจำกคำทบั ควำมหมำยคือ 文化 แปลวำ่
วฒั นธรรม และ 休克 ท่ที บั เสียงคำวำ่ shock โดย
culture shock หมำยควำมว่ำ ประสบกบั วิถีชวี ติ ที่
ไมค่ ุ้นเคยอันเน่ืองมำจำกกำรย้ำยถ่ินเขำ้ ประเทศใหม่

半音译，半意译

音译表意语素 (bīnyì biǎoyì yǔsù)
เกดิ จำกกำรทับเสยี ง รวมกับ
หนว่ ยคำทีส่ ำมำรถจัดประเภทของคำได้

ตัวอยา่ ง1 คำว่ำ 来福枪 (lái fú qiāng)
อ่ำนว่ำ หลำยฝเู ชยี ง ควำมหมำยคือ ปืนไรเฟิล
โดยเกิดจำกกำรทบั เสยี งของคำว่ำ 来福 รวมกับ
หนว่ ยคำ 枪 ทที่ ่บี อกถงึ ประเภทของปืน

ตัวอย่าง2 คำว่ำ 保龄球 (bǎolíngqiú)
อ่ำนวำ่ เป่ำหลิงฉิว มีควำมหมำยว่ำ โบว์ลิง่
โดยเกดิ จำกกำรทบั เสยี งของคำว่ำ 保龄 รวมกับ
หนว่ ยคำ 球 ที่บอกถึงประเภทของลกู กลม ๆ

音译表意语素

借形 (jiè xíng) 借形
เกิดจำกกำรยืมตัวอักษรของภำษำอื่นมำใช้
ประกอบในคำศัพท์

ตัวอยา่ ง1 คำว่ำ OA 病 (OA bìng)
อ่ำนว่ำ โอเอป้ิง มคี วำมหมำยวำ่ โรคขอ้ เสื่อม
โดยเกิดจำกกำรยมื ตัวอักษร OA (ยอ่ จำก
Osteoarthritis) มำจำกภำษำอังกฤษ รวมกับ
คำวำ่ 病 ที่แปลวำ่ โรค

ตวั อย่าง2 คำวำ่ CT 扫描 (CT sǎomiáo)
อำ่ นวำ่ ซีที ส่ำวเหมียว มคี วำมหมำยว่ำ ซีทีแสกน
โดยเกดิ จำกกำรยืมตัวอักษร CT (ยอ่ จำก
computerized tomography) มำจำก
ภำษำองั กฤษ รวมกับคำว่ำ 扫描 ทีแ่ ปลว่ำกำร
แสกน

บรรณานกุ รม

https://baike.baidu.com/item/%E6%83%AF%E7%94%A8%E8%AF%AD#:~:text=%E6%83%AF
%E7%94%A8%E8%AF%AD%E6%98%AF%E4%B8%80%E7%A7%8D,%E6%B8%85%E5%AE%83
%E7%9A%84%E6%84%9F%E6%83%85%E8%89%B2%E5%BD%A9%E3%80%82

http://xh.5156edu.com/page/z6428m8267j19715.html

http://www.ichacha.net/%E5%A2%99%E5%A4%B4%E8%8D%89.html

https://www.hjenglish.com/zimu/p12283/

http://www.iw2.libarts.psu.ac.th/la_ncon/PDF/Proceeding_2.pdf

https://pasajeen.com/ศพั ท์ภำษำจนี -อกั ษรจีนเลยี นเสยี ง-音译/

https://www.3rxing.org/question/9a8eeca5a6151016728.html#:~:text=%E6%95%B4%E4%B8%
AA%E8%AF%8D%E9%9F%B3%E8%AF%91%E4%B9%8B%E5%90%8E%EF%BC%8C%E5%A4%9
6%E5%8A%A0,%E5%8A%A0%E6%B1%89%E8%AF%AD%E7%9A%84%E2%80%9CChe%E2%80
%9D%E3%80%82