สมุดเล่มเล็ก ประวัติศาสตร์

พระบาทสมเด็จพระพุทธ
ยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

รั ช ก า ล ที่ ๑

ค รู ป ร ะ จำ วิช า
ค รู อุ ม า พ ร ว ง ษ์ ก า ร ดี

พระราชประวัติ เ มื่ อ พ ร ะ ช น ม า ยุ ไ ด้ 2 5 พ ร ร ษ า พ ร ะ อ ง ค์
เ ส ด็ จ อ อ ก ไ ป รั บ ร า ช ก า ร ที่ เ มื อ ง ร า ช บุ รีใ น
พระราชสมภพ ตำ แ ห น่ ง " ห ล ว ง ย ก ก ร ะ บั ต ร " ใ น แ ผ่ น ดิ น
ส ม เ ด็ จ พ ร ะ ที่ นั่ ง สุ ริย า ศ น์ อ ม ริน ท ร์ แ ล ะ ไ ด้
พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ พุ ท ธ ย อ ด ฟ้ า จุ ฬ า โ ล ก
ม ห า ร า ช มี พ ร ะ น า ม เ ดิ ม ว่ า ท อ ง ด้ ว ง เ ส ด็ จ ส ม ร ส กั บ คุ ณ น า ค ( ภ า ย ห ลั ง ไ ด้ รั บ ก า ร
พ ร ะ ร า ช ส ม ภ พ เ มื่ อ วั น ที่ 2 0 มี น า ค ม พ . ศ . ส ถ า ป น า ที่ ส ม เ ด็ จ พ ร ะ อ ม ริน ท ร า บ ร ม ร า ชิ นี )
2 2 7 9 ( นั บ แ บ บ ปั จ จุ บั น พ . ศ . 2 2 8 0 ) ( วั น ที่ ธิ ด า ใ น ต ร ะ กู ล เ ศ ร ษ ฐี ม อ ญ ที่ มี ร ก ร า ก อ ยู่ ที่
2 0 เ ดื อ น 4 ต า ม ปี จั น ท ร ค ติ ) ใ น แ ผ่ น ดิ น
บ้ า น อั ม พ ว า เ มื อ ง ส มุ ท ร ส ง ค ร า ม
ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า อ ยู่ หั ว บ ร ม โ ก ศ แ ห่ ง

อ า ณ า จั ก ร อ ยุ ธ ย า พ ร ะ อ ง ค์ เ ป็ น บุ ต ร ค น ที่ 4
ก า ร รั บ ร า ช ก า ร ใ

น ส มั ย ก รุ ง ธ น บุ รี
ข อ ง พ ร ะ อั ก ษ ร สุ น ท ร ศ า ส ต ร์ ( ท อ ง ดี ) ซึ่ ง
ต่ อ ม า ไ ด้ รั บ ก า ร ส ถ า ป น า ขึ้ น เ ป็ น ส ม เ ด็ จ พ ร ะ ภ า ย ห ลั ง ก า ร เ สี ย ก รุ ง ศ รีอ ยุ ธ ย า ค รั้ ง ที่ ส อ ง
แ ก่ ก รุ ง อั ง ว ะ แ ล้ ว พ ร ะ ย า ต า ก ( สิ น ) ไ ด้
ป ฐ ม บ ร ม ม ห า ช น ก กั บ พ ร ะ อั ค ร ช า ย า
( ห ย ก ) เ มื่ อ เ จ ริญ วั ย ขึ้ น ไ ด้ ถ ว า ย ตั ว เ ป็ น ป ร า บ ด า ภิ เ ษ ก ขึ้ น เ ป็ น พ ร ะ ม ห า ก ษั ต ริย์ แ ล ะ
ม ห า ด เ ล็ ก ใ น ส ม เ ด็ จ เ จ้ า ฟ้ า ก ร ม ขุ น พ ร พิ นิ ต ย้ า ย ร า ช ธ า นี ม า ยั ง ก รุ ง ธ น บุ รี ใ น ข ณ ะ นั้ น
( ต่ อ ม า คื อ ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า อุ ทุ ม พ ร ) ค รั้ น น า ย ท อ ง ด้ ว ง มี อ า ยุ 3 2 ปี ไ ด้ เ ข้ า ถ ว า ย ตั ว
พ ร ะ ช น ม า ยุ ค ร บ 2 1 พ ร ร ษ า ก็ เ ส ด็ จ อ อ ก รั บ ร า ช ก า ร ใ น แ ผ่ น ดิ น ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า
ผ น ว ช เ ป็ น ภิ ก ษุ อ ยู่ วั ด ม ห า ท ล า ย 1 พ ร ร ษ า
ก รุ ง ธ น บุ รีต า ม คำ ชั ก ช ว น ข อ ง น้ อ ง ช า ย พ ร ะ
แ ล้ ว ล า ผ น ว ช เ ข้ า รั บ ร า ช ก า ร เ ป็ น ม ห า ม น ต รี ( บุ ญ ม า ) โ ด ย ไ ด้ รั บ พ ร ะ ก รุ ณ า
ม ห า ด เ ล็ ก ห ล ว ง ใ น ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า อุ ทุ ม พ ร
โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ
ดั ง เ ดิ ม

แ ต่ ง ตั้ ง ใ ห้ เ ป็ น พ ร ะ ร า ช ริน ( พ ร ะ ร า ช ว ริ เ มื่ อ เ จ้ า พ ร ะ ย า จั ก รี ( ห มุ ด ) ถึ ง แ ก่ ก ร ร ม แ ล้ ว
น ท ร์ ) เ จ้ า ก ร ม พ ร ะ ตำ ร ว จ น อ ก ข ว า แ ล ะ ย้ า ย พ ร ะ ย า อ ภั ย ร ณ ฤ ท ธิ์ จึ ง ไ ด้ รั บ ก า ร โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ
ใ ห้ เ ลื่ อ น บ ร ร ด า ศั ก ดิ์ เ ป็ น เ จ้ า พ ร ะ ย า จั ก รี ที่
ม า อ า ศั ย อ ยู่ ที่ บ ริเ ว ณ วั ด บ า ง ห ว้ า ใ ห ญ่ ( วั ด ส มุ ห น า ย ก พ ร้ อ ม ทั้ ง โ ป ร ด ใ ห้ เ ป็ น แ ม่ ทั พ เ พื่ อ
ร ะ ฆั ง โ ฆ สิ ต า ร า ม ว ร ม ห า วิห า ร ใ น ปั จ จุ บั น )
ใ น ปี พ . ศ . 2 3 1 1 ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า ต า ก สิ น ไ ป ตี ก รุ ง กั ม พู ช า โ ด ย ส า ม า ร ถ ตี เ มื อ ง พ ร ะ
ม ห า ร า ช เ ส ด็ จ ขึ้ น ไ ป ตี เ มื อ ง พิ ม า ย ซึ่ ง มี ก ร ม ต ะ บ อ ง เ มื อ ง โ พ ธิ สั ต ว์ เ มื อ ง บ ริบู ร ณ์ แ ล ะ
ห มื่ น เ ท พ พิ พิ ธ เ ป็ น เ จ้ า เ มื อ ง พิ ม า ย อ ยู่ พ ร ะ
เ มื อ ง พุ ท ไ ธ เ พ ช ร
ร า ช ริน แ ล ะ พ ร ะ ม ห า ม น ต รีไ ด้ รั บ พ ร ะ ( เ มื อ ง บั น ท า ย ม า ศ ) ไ ด้
ร า ช โ อ ง ก า ร ใ ห้ ย ก ทั พ ร่ ว ม ใ น ศึ ก ค รั้ ง นี้ ด้ ว ย เ มื่ อ สิ้ น ส ง ค ร า ม ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า ต า ก สิ น โ ป ร ด
ห ลั ง จ า ก ก า ร ศึ ก ใ น ค รั้ ง นี้ พ ร ะ ร า ช ริน ไ ด้ รั บ ใ ห้ นั ก อ ง ค์ ร า ม า ธิ บ ดี ไ ป ค ร อ ง เ มื อ ง
ก า ร เ ลื่ อ น บ ร ร ด า ศั ก ดิ์ เ ป็ น พ ร ะ ย า อ ภั ย ร ณ พุ ท ไ ธ เ พ ช ร ใ ห้ เ ป็ น ใ ห ญ่ ใ น ก รุ ง กั ม พู ช า แ ล ะ มี
พ ร ะ ดำ รั ส ใ ห้ เ จ้ า พ ร ะ ย า จั ก รีแ ล ะ พ ร ะ ย า โ ก ษ
ฤ ท ธิ์ จ า ง ว า ง พ ร ะ ตำ ร ว จ ฝ่ า ย ข ว า เ พื่ อ า ธิ บ ดี อ ยู่ ช่ ว ย ร า ช ก า ร ที่ เ มื อ ง พุ ท ไ ธ เ พ ช ร
เ ป็ น ก า ร ปู น บำ เ ห น็ จ ที่ มี ค ว า ม ช อ บ ใ น ก า ร จ น ก ว่ า เ ห ตุ ก า ร ณ์ จ ะ ส ง บ ร า บ ค า บ ก่ อ น
เ จ้ า พ ร ะ ย า จั ก รีเ ป็ น แ ม่ ทั พ ทำ ร า ช ก า ร
ส ง ค ร า ม ค รั้ ง นี้ ส ง ค ร า ม กั บ พ ม่ า เ ข ม ร แ ล ะ ล า ว จ น มี ค ว า ม
ห ลั ง จ า ก ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า ต า ก สิ น ม ห า ร า ช ย ก ช อ บ ใ น ร า ช ก า ร ส ม เ ด็ จ เ จ้ า พ ร ะ ย า ม ห า
ก ษั ต ริย์ ศึ ก พิ ฤ ก ม หิ ม า ทุ ก นั ค ร ร ะ อ า เ ด ช
ทั พ ขึ้ น ไ ป ป ร า บ เ จ้ า พ ร ะ ฝ า ง สำ เ ร็ จ แ ล้ ว มี น เ ร ศ ร ร า ช สุ ริย ว ง ษ์ อ ง ค์ อ ร ร ค บ า ท มุ ลิ ก า ก ร
พ ร ะ ร า ช ดำ ริว่ า เ จ้ า พ ร ะ ย า จั ก รี ( ห มุ ด ) นั้ น มิ บ ว ร รั ต น บ ริน า ย ก แ ล ะ ไ ด้ รั บ พ ร ะ ร า ช ท า น
แ ก ล้ ว ก ล้ า ใ น ก า ร ส ง ค ร า ม ดั ง นั้ น จึ ง โ ป ร ด เ ส ลี่ ย ง ง า ก ลั้ น ก ล ด แ ล ะ มี เ ค รื่ อ ง ท อ ง ต่ า ง ๆ เ ป็ น
เ ค รื่ อ ง ย ศ เ ส ม อ เ จ้ า ต่ า ง ก ร ม
ตั้ ง พ ร ะ ย า อ ภั ย ร ณ ฤ ท ธิ์ ขึ้ น เ ป็ น พ ร ะ ย า
ย ม ร า ช เ ส น า ธิ บ ดี ก ร ม พ ร ะ น ค ร บ า ล โ ด ย ใ ห้

ว่ า ร า ช ก า ร ที่ ส มุ ห น า ย ก ด้ ว ย

เ ดื อ น มี น า ค ม พ . ศ 2 3 2 4 ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า ป ร า บ ด า ภิ เ ษ ก
ก รุ ง ธ น บุ รีไ ด้ โ ป ร ด เ ก ล้ า ใ ห้ พ ร ะ ย า ส ร ร ค์ แ ต่ ง
ใ น วั น ที่ 6 เ ม ษ า ย น พ . ศ . 2 3 2 5 ห ลั ง จ า ก
ทั พ ไ ป ป ร า บ ก บ ฎ แ ต่ พ ร ะ ย า ส ร ร ค์ ก ลั บ ไ ป ไ ด้ สำ เ ร็ จ โ ท ษ พ ร ะ เ จ้ า ต า ก สิ น แ ล้ ว
เ ข้ า กั บ ก บ ฎ แ ล ะ นำ ทั พ เ ข้ า ยึ ด ก รุ ง ใ น วั น ที่ 4
ส ม เ ด็ จ เ จ้ า พ ร ะ ย า ม ห า ก ษั ต ริย์ ศึ ก ไ ด้ ขึ้ น
มี น า ค ม พ . ศ . 2 3 2 4 พ ร ะ ย า ส ร ร ค์ ไ ด้ ป ร า บ ด า ภิ เ ษ ก เ ป็ น ป ฐ ม ก ษั ต ริย์ แ ห่ ง
ก ร า บ ทู ล ใ ห้ ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า ก รุ ง ธ น บุ รีส ล ะ
ร า ช ส ม บั ติ แ ล ะ อ อ ก ผ น ว ช ซึ่ ง พ ร ะ อ ง ค์ ย อ ม ร า ช ว ง ศ์ จั ก รี ข ณ ะ ที่ มี พ ร ะ ช น ม า ยุ ไ ด้ 4 6
ทำ ต า ม ใ น วั น ที่ 1 0 มี น า ค ม พ ร ะ ย า ส ร ร ค์ พ ร ร ษ า พ ร ะ อ ง ค์ โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ ย้ า ย
ค ร อ ง เ มื อ ง ไ ด้ ร า ว ส อ ง สั ป ด า ห์ ก็ ถู ก ป ร า บ โ ด ย
ทั พ ข อ ง พ ร ะ ย า สุ ริย อ ภั ย พ ร ะ ย า สุ ริย อ ภั ย จั บ ร า ช ธ า นี จ า ก ก รุ ง ธ น บุ รีร า ช ธ า นี เ ดิ ม ที่ อ ยู่ ฝั่ ง
ต ะ วั น ต ก ข อ ง แ ม่ น้ำ เ จ้ า พ ร ะ ย า ม า ยั ง ฝั่ ง
ภิ ก ษุ ต า ก สึ ก แ ล ะ ขั ง ไ ว้ ห ลั ง
ส ม เ ด็ จ เ จ้ า พ ร ะ ย า ม ห า ก ษั ต ริย์ ศึ ก ไ ด้ ย ก ทั พ ต ะ วั น อ อ ก ข อ ง แ ม่ น้ำ เ จ้ า พ ร ะ ย า พ ร ะ อ ง ค์
โ ป ร ด ใ ห้ ส ร้ า ง พ ร ะ ร า ช วั ง ห ล ว ง แ ล ะ โ ป ร ด
ก ลั บ จ า ก กั ม พู ช า ม า ถึ ง ก รุ ง ธ น บุ รีแ ล ะ ไ ด้ เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ อั ญ เ ชิ ญ พ ร ะ พุ ท ธ ม ห า ม ณี รั ต น
สำ เ ร็ จ โ ท ษ บ ร ร ด า ก บ ฎ แ ล้ ว ก็ ดำ ริว่ า เ ห ตุ
ป ฏิ ม า ก ร ม า ป ร ะ ดิ ษ ฐ า น ยั ง วั ด วั ด พ ร ะ
แ ห่ ง ก บ ฎ คื อ พ ร ะ เ จ้ า แ ผ่ น ดิ น อ ง ค์ ก่ อ น ศ รีรั ต น ศ า ส ด า ร า ม ห ลั ง จ า ก นั้ น ท ร ง พ ร ะ
ส ม เ ด็ จ เ จ้ า พ ร ะ ย า ฯ ไ ด้ พิ พ า ก ษ า โ ท ษ อ ดี ต ก รุ ณ า โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ จั ด ง า น ฉ ล อ ง ส ม โ ภ ช
พ ร ะ เ จ้ า ต า ก แ ล ะ ต่ อ ม า น า ย สิ น ถู ก นำ ตั ว ไ ป
พ ร ะ น ค ร เ ป็ น เ ว ล า 3 วั น ค รั้ ง เ ส ร็ จ ก า ร
ป ร ะ ห า ร ด้ ว ย ก า ร ตั ด หั ว ฉ ล อ ง พ ร ะ น ค ร แ ล้ ว

พ ร ะ อ ง ค์ พ ร ะ ร า ช ท า น น า ม พ ร ะ น ค ร แ ห่ ง สวรรคต
ใ ห ม่ ใ ห้ ต้ อ ง กั บ น า ม พ ร ะ พุ ท ธ ม ห า ม ณี รั ต น
ห ลั ง จ า ก ก า ร ฉ ล อ ง วั ด พ ร ะ แ ก้ ว แ ล้ ว ก็
ป ฏิ ม า ก ร ว่ า " ก รุ ง เ ท พ ม ห า น ค ร บ ว ร ป ร ะ ช ว ร ท ร ง พ ร ะ โ ส ภ ะ อ ยู่ 3 ปี พ ร ะ
รั ต น โ ก สิ น ท ร์ ม หิ น ท ร า ยุ ธ ย า ม ห า ดิ ล ก ภ พ อ า ก า ร ท รุ ด ล ง ไ ป เ รื่ อ ย ๆ จ น ก ร ะ ทั่ ง เ ส ด็ จ
น พ รั ต น ร า ช ธ า นี บุ รีร ม ย์ อุ ด ม ร า ช นิ เ ว ศ น์ ส ว ร ร ค ต เ มื่ อ วั น ที่ 7 กั น ย า ย น พ . ศ .
ม ห า ส ถ า น อ ม ร พิ ม า น อ ว ต า ร ส ถิ ต สั ก ก ะ 2 3 5 2 ณ พ ร ะ ที่ นั่ ง ไ พ ศ า ล ทั ก ษิ ณ ร ว ม
พ ร ะ ช น ม พ ร ร ษ า ไ ด้ 7 3 พ ร ร ษ า เ ส ด็ จ อ ยู่
ทั ต ติ ย วิษ ณุ ก ร ร ม ป ร ะ สิ ท ธิ์ " ห รือ เ รีย ก
อ ย่ า ง สั ง เ ข ป ว่ า ใ น ร า ช ส ม บั ติ 2 7 ปี
พ ร ะ บ ร ม ศ พ ถู ก เ ชิ ญ ล ง สู่ พ ร ะ ล อ ง เ งิ น
" ก รุ ง เ ท พ ม ห า น ค ร " ป ร ะ ก อ บ ด้ ว ย พ ร ะ โ ก ศ ท อ ง ใ ห ญ่ แ ล้ ว เ ชิ ญ
ไ ป ป ร ะ ดิ ษ ฐ า น ไ ว้ ณ พ ร ะ ที่ นั่ ง ดุ สิ ต ม ห า
ป ร า ส า ท ภ า ย ใ ต้ พ ร ะ ม ห า เ ศ ว ต ฉั ต ร ตั้ ง

เ ค รื่ อ ง สู ง แ ล ะ เ ค รื่ อ ง ร า ชู ป โ ภ ค
เ ฉ ลิ ม พ ร ะ เ กี ย ร ติ ย ศ ต า ม โ บ ร า ณ ร า ช
ป ร ะ เ พ ณี พ ร ะ ส ง ฆ์ ส ว ด พ ร ะ อ ภิ ธ ร ร ม โ ค ม
ก ล อ ง ช น ะ ต า ม เ ว ล า ดั ง เ ช่ น ง า น พ ร ะ บ ร ม
ศ พ พ ร ะ เ จ้ า แ ผ่ น ดิ น ส มั ย ก รุ ง ศ รีอ ยุ ธ ย า ทุ ก
ป ร ะ ก า ร จ น ก ร ะ ทั่ ง พ . ศ . 2 3 5 4 พ ร ะ
เ ม รุ ม า ศ ซึ่ ง ส ร้ า ง ต า ม แ บ บ พ ร ะ เ ม รุ ม า ศ
สำ ห รั บ พ ร ะ เ จ้ า แ ผ่ น ดิ น ส มั ย ก รุ ง ศ รีอ ยุ ธ ย า

ไ ด้ ส ร้ า ง แ ล้ ว เ ส ร็ จ

จึ ง เ ชิ ญ พ ร ะ บ ร ม โ ก ศ จ า ก พ ร ะ ที่ นั่ ง ดุ สิ ต พระราชกรณียกิจ
ม ห า ป ร า ส า ท ขึ้ น ป ร ะ ดิ ษ ฐ า น ณ พ ร ะ
เ ม รุ ม า ศ แ ล้ ว จั ก ใ ห้ มี ก า ร ส ม โ ภ ช พ ร ะ บ ร ม 1 . ด้ า น ก า ร เ มื อ ง ก า ร ป ก ค ร อ ง
ศ พ เ ป็ น เ ว ล า 7 วั น 7 คื น จึ ง ถ ว า ย พ ร ะ 1 . 1 ) ท ร ง ส ถ า ป น า ร า ช ว ง ศ์ จั ก รีแ ล ะ ก รุ ง
เ พ ลิ ง พ ร ะ บ ร ม ศ พ ห ลั ง จ า ก นั้ น มี ก า ร
ส ม โ ภ ช พ ร ะ บ ร ม อั ฐิ แ ล ะ บำ เ พ็ ญ พ ร ะ ร า ช รั ต น โ ก สิ น ท ร์ ใ ห้ เ ป็ น ร า ช ธ า นี แ ห่ ง ใ ห ม่ โ ด ย
กุ ศ ล เ มื่ อ แ ล้ ว เ ส ร็ จ จึ ง เ ชิ ญ พ ร ะ บ ร ม อั ฐิ ท ร ง ย้ า ย ร า ช ธ า นี จ า ก ก รุ ง ธ น บุ รีม า อ ยู่ ที่
ป ร ะ ดิ ษ ฐ า น ณ ห อ พ ร ะ ธ า ตุ ม ณ เ ฑี ย ร ก รุ ง เ ท พ ม ห า น ค ร
ภ า ย ใ น พ ร ะ บ ร ม ม ห า ร า ช วั ง ส่ ว น พ ร ะ บ ร ม 1 . 2 ) โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ ชำ ร ะ ก ฎ ห ม า ย ใ ห้
ร า ช ส รีร า ง ค า ร เ ชิ ญ ไ ป ล อ ย บ ริเ ว ณ ห น้ า
ถู ก ต้ อ ง ยุ ติ ธ ร ร ม เ รีย ก ว่ า “ ก ฎ ห ม า ย ต ร า
วั ด ป ทุ ม ค ง ค า ร า ช ว ร วิห า ร ส า ม ด ว ง ” เ พ ร า ะ ป ร ะ ทั บ ต ร า สำ คั ญ 3 ด ว ง

ไ ด้ แ ก่ ต ร า ร า ช สี ห์ ข อ ง ส มุ ห น า ย ก ต ร า
ค ช สี ห์ ข อ ง ส มุ ห พ ร ะ ก ล า โ ห ม แ ล ะ ต ร า บั ว

แ ก้ ว ข อ ง ก ร ม ท่ า
1 . 3 ) ท ร ง ใ ห้ ขุ ด ค ล อ ง ร อ บ ก รุ ง เ ช่ น
ค ล อ ง บ า ง ลำ พู ท า ง ต ะ วั น อ อ ก ค ล อ ง โ อ่ ง อ่ า ง
ท า ง ใ ต้ ทำ ใ ห้ ก รุ ง รั ต น โ ก สิ น ท ร์ เ ป็ น เ ห มื อ น
เ ก า ะ ที่ มี แ ม่ น้ำ ล้ อ ม ร อ บ เ ห มื อ กั บ ก รุ ง
ศ รีอ ยุ ธ ย า ร ว ม ทั้ ง ส ร้ า ง กำ แ พ ง พ ร ะ น ค ร แ ล ะ
ป้ อ ม ป ร า ก า ร ไ ว้ โ ด ย ร อ บ ปั จ จุ บั น ค ง เ ห ลื อ
เ พี ย ง ป้ อ ม พ ร ะ สุ เ ม รุ แ ล ะ ป้ อ ม ม ห า ก า ฬ ที่

ส ะ พ า น ผ่ า น ฟ้ า ลี ล า ศ ไ ว้ โ ด ย ร อ บ

1 . 4 ) ท ร ง เ ป็ น จ อ ม ทั พ ใ น ก า ร ทำ ส ง ค ร า ม กั บ เ ช่ น โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ ล อ ก แ บ บ พ ร ะ ที่ นั่ ง
รั ฐ เ พื่ อ น บ้ า น ส ง ค ร า ม ค รั้ ง สำ คั ญ คื อ
ส ง ค ร า ม เ ก้ า ทั พ กั บ พ ม่ า ส ร ร เ พ ช ญ์ ป ร า ส า ท ขึ้ น ม า ใ ห ม่ แ ล ะ

2 . ด้ า น เ ศ ร ษ ฐ กิ จ พ ร ะ ร า ช ท า น น า ม ว่ า “ พ ร ะ ที่ นั่ ง ดุ สิ ต ม ห า
ใ น ต อ น ต้ น รั ช ก า ล ที่ 1 เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ยั ง ไ ม่ ดี
เ พ ร า ะ มี ก า ร ทำ ส ง ค ร า ม กั บ พ ม่ า ห ล า ย ค รั้ ง ป ร า ส า ท ” ร ว ม ทั้ ง โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ ส ร้ า ง วั ด
ก า ร ติ ด ต่ อ ค้ า ข า ย กั บ ต่ า ง ป ร ะ เ ท ศ ก็ ล ด ล ง
พ ร ะ ศ รีรั ต น ศ า ส ด า ร า ม ห รือ วั ด พ ร ะ แ ก้ ว ไ ว้ ใ น
ม า ก แ ต่ ใ น ป ล า ย รั ช ก า ล บ้ า น เ มื อ ง ป ล อ ด ภั ย
จ า ก ส ง ค ร า ม ทำ ใ ห้ ป ร ะ ช า ช น มี เ ว ล า เ ข ต พ ร ะ บ ร ม ม ห า ร า ช วั ง เ พื่ อ ใ ช้ ใ น ก า ร

ป ร ะ ก อ บ อ า ชี พ ส่ ว น ก า ร ค้ า ข า ย กั บ จี น เ พิ่ ม ป ร ะ ก อ บ พิ ธี ท า ง พ ร ะ พุ ท ธ ศ า ส น า เ ช่ น เ ดี ย ว กั บ
ม า ก ขึ้ น ทำ ใ ห้ เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ดี ขึ้ น มี เ งิ น ใ ช้ จ่ า ย ใ น
วั ด พ ร ะ ศ รีส ร ร เ พ ช ญ์ ใ น ส มั ย อ ยุ ธ ย า
ก า ร ทำ นุ บำ รุ ง บ้ า น เ มื อ ง ส ร้ า ง พ ร ะ น ค ร
ส ร้ า ง แ ล ะ บู ร ณ ป ฏิ สั ง ข ร ณ์ วั ด ร ว ม ทั้ ง สั่ ง ซื้ อ 3 . 2 ) ท ร ง ทำ นุ บำ รุ ง พ ร ะ พุ ท ธ ศ า ส น า ด้ ว ย

แ ล ะ ส ร้ า ง อ า วุ ธ เ พื่ อ ใ ช้ ป้ อ ง กั น พ ร ะ ร า ช ก า ร อ อ ก แ บ บ ก ฎ ห ม า ย ค ณ ะ ส ง ฆ์ เ พื่ อ ใ ห้ พ ร ะ
อ า ณ า เ ข ต ทำ ใ ห้ บ้ า น เ มื อ ง แ ล ะ ร า ษ ฎ ร เ กิ ด
ส ง ฆ์ อ ยู่ ใ น พ ร ะ ธ ร ร ม วินั ย โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ มี
ค ว า ม มั่ น ค ง แ ล ะ มั่ ง คั่ ง
3 . ด้ า น สั ง ค ม แ ล ะ วั ฒ น ธ ร ร ม ก า ร สั ง ค า ย น า พ ร ะ ไ ต ร ปิ ฏ ก ใ ห้ มี ค ว า ม ถู ก ต้ อ ง

3 . 1 ) โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ ส ร้ า ง พ ร ะ ร า ช วั ง ส ม บู ร ณ์ โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ ส ร้ า ง วั ด แ ล ะ บู ร ณ
แ ล ะ วั ด ใ ห้ มี รู ป แ บ บ เ ห มื อ น ส มั ย อ ยุ ธ ย า เ พื่ อ
ส ร้ า ง ข วั ญ กำ ลั ง ใ จ แ ก่ ร า ษ ฎ ร ใ ห้ เ ส มื อ น อ ยู่ ใ น ป ฏิ สั ง ข ร ณ์ วั ด ว า อ า ร า ม ต่ า ง ๆ เ ช่ น วั ด
ส มั ย อ ยุ ธ ย า เ มื่ อ ค รั้ ง บ้ า น เ มื อ ง เ จ ริญ รุ่ ง เ รือ ง
พ ร ะ เ ช ตุ พ น วิม ล มั ง ค ล า ร า ม ( วั ด โ พ ธิ์ ) วั ด สุ

ทั ศ น เ ท พ ว ร า ร า ม วั ด ส ร ะ เ ก ศ วั ด ร ะ ฆั ง โ ฆ สิ

ต า ร า ม วั ด สุ ว ร ร ณ ด า ร า ร า ม ต ล อ ด จ น บู ร ณ

ป ฏิ สั ง ข ร ณ์ พ ร ะ พุ ท ธ รู ป ที่ ถู ก ทิ้ ง ร้ า ง ต า ม หั ว

เ มื อ ง ต่ า ง ๆ แ ล้ ว นำ ม า ป ร ะ ดิ ษ ฐ า น ไ ว้ ต า ม

วั ด ว า อ า ร า ม ที่ ส ร้ า ง ขึ้ น ใ ห ม่

3 . 3 ) ท ร ง ฟื้ น ฟู พ ร ะ ร า ช พิ ธี แ ล ะ พระบรมราชอิสริยยศและพระ
ป ร ะ เ พ ณี สำ คั ญ ส มั ย อ ยุ ธ ย า เ ช่ น จั ด ใ ห้ มี เกียรติยศ
พ ร ะ ร า ช พิ ธี บ ร ม ร า ช า ภิ เ ษ ก แ ล ะ พ ร ะ ร า ช
พิ ธี ส ม โ ภ ช พ ร ะ น ค ร แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ท อ ง ด้ ว ง ( 2 0 มี น า ค ม พ . ศ . 2 2 7 9 -
ค ว า ม มั่ น ค ง ข อ ง ก า ร ก อ บ กู้ ร า ช ธ า นี ขึ้ น ม า พ.ศ. 2311)
ใ ห ม่ เ ป็ น ก า ร ส ร้ า ง ข วั ญ กำ ลั ง ใ จ ใ ห้ กั บ พ ร ะ ร า ช ริน ( พ ร ะ ร า ช ว ริน ท ร์ ) ( พ . ศ .
ร า ษ ฎ ร แ ล ะ เ ป็ น ก า ร รั ก ษ า พ ร ะ ร า ช พิ ธี 2311)
โบราณ พ ร ะ ย า อ ภั ย ร ณ ฤ ท ธิ์ ( พ . ศ . 2 3 1 1 - พ . ศ .
2313)
3 . 4 ) ท ร ง ส่ ง เ ส ริม ง า น ว ร ร ณ ก ร ร ม พระยายมราช (พ.ศ. 2313 - พ.ศ.
โ ด ย พ ร ะ ร า ช นิ พ น ธ์ ว ร ร ณ ค ดี ห ล า ย เ รื่ อ ง 2317)
เ ช่ น ร า ม เ กี ย ร ติ์ เ พ ล ง ย า ว ร บ พ ม่ า ที่ เ จ้ า พ ร ะ ย า จั ก รี ( พ . ศ . 2 3 1 7 - ส มั ย
ท่ า ดิ น แ ด ง โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ ใ ห้ แ ป ล ห นั ง สื อ ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า ก รุ ง ธ น บุ รี)
จี น เ ป็ น ภ า ษ า ไ ท ย เ ช่ น ส า ม ก๊ ก ส ม เ ด็ จ เ จ้ า พ ร ะ ย า ม ห า ก ษั ต ริย์ ศึ ก พิ ฤ ก ม
ร า ช า ธิ ร า ช แ ป ล โ ด ย เ จ้ า พ ร ะ ย า พ ร ะ ค ลั ง หิ ม า ทุ ก นั ค ร ร ะ อ า เ ด ช น เ ร ศ ร ร า ช สุ ริย
( ห น ) ซึ่ ง ว ร ร ณ ค ดี เ ห ล่ า นี้ ยั ง เ ป็ น ที่ นิ ย ม ม า ว ง ษ์ อ ง ค์ อ ร ร ค บ า ท มุ ลิ ก า ก ร บ ว ร รั ต น บ ริ
ถึ ง ปั จ จุ บั น น า ย ก ( ส มั ย ส ม เ ด็ จ พ ร ะ เ จ้ า ก รุ ง ธ น บุ รี - 6
เมษายน พ.ศ. 2325)

พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ บ ร ม ร า ช า ธิ ร า ช ภ า ย ห ลั ง ก า ร ส ว ร ร ค ต ใ น รั ช ก า ล ที่ 6
ร า ม า ธิ บ ดี ศ รีสิ น ท ร บ ร ม ม ห า จั ก ร พ ร ร ดิ ร า พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ ร า ม า ธิ บ ดี ศ รีสิ น ท ร
ช า ธิ บ ดิ น ท ร์ ธ ร ณิ น ท ร า ธิ ร า ช รั ต น า ก า ศ ม ห า จั ก รีบ ร ม น า ถ พ ร ะ พุ ท ธ ย อ ด ฟ้ า จุ ฬ า
ภ า ส ก ร ว ง ศ์ อ ง ค์ ป ร ม า ธิ เ บ ศ ร ต รีภู ว เ น ต ร โ ล ก ( 1 1 พ ฤ ศ จิ ก า ย น พ . ศ . 2 4 5 9 -
ว ร น า ร ถ น า ย ก ดิ ล ก รั ต น ร า ช ช า ติ อ า ช า ว ส มั ย รั ช ก า ล ที่ 7 )
ศ รั ย ส มุ ทั ย ด โ ร ม น ต์ ส ก ล จั ก ร ว า ฬ า ธิ เ บ น
ท ร์ สุ ริเ ย น ท ร า ธิ บ ดิ น ท ร์ ห ริห ริน ท ร ธ า ด า พระพุทธรูปประจำพระองค์
ธิ บ ดี ศ รีสุ วิบุ ล ย คุ ณ อ ข นิ ษ ฐ์ ฤ ท ธิ ร า เ ม ศ ว
ร ม หั น ต์ บ ร ม ธ ร ร มิ ก ร า ช า ธิ ร า ช เ ด โ ช ไ ช ย พ ร ะ พุ ท ธ รู ป ป ร ะ จำ พ ร ะ ช น ม ว า ร เ ป็ น
พ ร ห ม เ ท พ า ดิ เ ท พ น ฤ บ ดิ น ท ร์ ภู มิ น ท ร ป ร พ ร ะ พุ ท ธ รู ป ป า ง อุ้ ม บ า ต ร ต า ม วั น พ ร ะ บ ร ม ร า ช
ม า ธิ เ บ ศ ร์ โ ล ก เ ช ฏ ฐ วิสุ ท ธิ์ รั ต น ม กุ ฎ ป ร ะ ส ม ภ พ ส ร้ า ง ร า ว พ . ศ . ๒ ๔ ๑ ๐ - ๒ ๔ ๑ ๑ ส ร้ า ง
เ ท ศ ค ต า ม ห า พุ ท ธ า ง กู ร บ ร ม บ พิ ต ร
พ ร ะ พุ ท ธ เ จ้ า อ ยู่ หั ว ( 6 เ ม ษ า ย น พ . ศ . ด้ ว ย ท อ ง คำ บ า ต ร ล ง ย า ส ร้ า ง โ ด ย พ ร ะ บ า ท
2 3 2 5 - ส มั ย รั ช ก า ล ที่ 3 ) ส ม เ ด็ จ พ ร ะ จ อ ม เ ก ล้ า เ จ้ า อ ยู่ หั ว เ พื่ อ ท ร ง อุ ทิ ศ
ภ า ย ห ลั ง ก า ร ส ว ร ร ค ต ใ น รั ช ก า ล ที่ 3 พ ร ะ ร า ช กุ ศ ล ถ ว า ย พ ร ะ บ ร ม อั ย ก า ธิ ร า ช สู ง
พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ พุ ท ธ ย อ ด ฟ้ า จุ ฬ า โ ล ก
( ส มั ย รั ช ก า ล ที่ 3 - ส มั ย รั ช ก า ล ที่ 4 ) 2 9 . 5 0 เ ซ น ติ เ ม ต ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ า น ใ น ห อ พ ร ะ
ภ า ย ห ลั ง ก า ร ส ว ร ร ค ต ใ น รั ช ก า ล ที่ 4 สุ ร า ลั ย พิ ม า น พ ร ะ พุ ท ธ รู ป ป ร ะ จำ รั ช ก า ล เ ป็ น
พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ ป ร โ ม รุ ร า ช า ม ห า จั ก รี พ ร ะ พุ ท ธ รู ป ป า ง ม า ร วิชั ย ขั ด ส ม า ธิ เ พ ช ร ภ า ย
บ ร ม น า ร ถ ฯ พ ร ะ พุ ท ธ ย อ ด ฟ้ า จุ ฬ า โ ล ก
( ส มั ย รั ช ก า ล ที่ 4 - 1 1 พ ฤ ศ จิ ก า ย น พ . ศ . ใ ต้ พ ร ะ เ ศ ว ต ฉั ต ร ๓ ชั้ น ส ร้ า ง ร า ว พ . ศ .
2459) ๒ ๓ ๖ ๗ - ๒ ๓ ๙ ๔ ห น้ า ตั ก ก ว้ า ง ๘ . ๓ ซ . ม . สู ง
เ ฉ พ า ะ อ ง ค์ พ ร ะ ๑ ๒ . ๕ ซ . ม . สู ง ร ว ม ๔ ๖ . ๕

ซ . ม . ป ร ะ ดิ ษ ฐ า น ใ น ห อ พ ร ะ สุ ร า ลั ย พิ ม า น

พระพุทธรูปประจำพระองค์ แหล่งที่มา

HTTPS://TH.WIKIPEDIA.ORG/WIKI/
พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ พุ ท ธ ย อ ด ฟ้ า จุ ฬ า โ ล ก
มหาราช



HTTP://SAOWABOONKS.BLOGSPOT.
COM/2012/09/BLOG-POST.HTML

สมาชิกในกลุ่ม

ด . ช . ธ น ภั ท ร ถุ ง ศิ ล ป์ เ ล ข ที่ 6
ด . ช . น พ ก ร ศ ร วิศ ว พ า ณิ ช ย์ เ ล ข ที่ 8
ด . ญ . ข วั ญ ช น ก อ า ว ร ณ์ เ ล ข ที่ 1 8
ด . ญ . ชั ญ ญ า นุ ช โ ช ค ศ า ต พ ร เ ล ข ที่ 2 0
ด . ญ . นิ ต ย์ ว รีย์ อ ยู่ แ ย้ ม ศ รี เ ล ข ที่ 2 3