หนังสือพิมพ์เสียงไทบ้าน

เตรีียมสร้้าง ท่่าอากาศยานสารสิินธุ์์� ในพื้้�นที่่�ระหว่่าง ต. หนองอิิเต่่า อ. ยางตลาด จ. กาฬสิินธุ์์� และ ต.โคกพระ อ. กัันทรวิิชััย จ. มหาสารคาม มีีมติิร่่วมกัันตั้้�งชื่่�อว่่า “ท่่าอากาศยานสารสิินธุ์์�” เป็็นสนามบิินของประชาชน นายกฯสารคาม เท 500 ล้้านบาท ▲ หอกลอง : แบบจำำลองโครงการ แลนด์์มาร์์คแห่่งใหม่่ ที่่�มีีรููปร่่างเป็็นกลองยาวตามนโยบายของนายกเทศมนตรีี เมืืองมหาสารคาม โดยตั้้�งงบประมาณไว้้ที่่� 500 ล้้านบาท เพื่่�อกระตุ้้นเศรษฐกิิจ โครงการพััฒนาพื้้�นที่่�เลิิงน้ำ ำ�จั้้�น ดัันหอกลองแลนด์์มาร์์กใหม่ ่ นายกเทศมนตรีีมหาสารคาม ผลัักดัันโครงการพััฒนาเลิิงน้ำ ำ�จั้้�นสร้้างแลนด์์มาร์์กหอกลอง เพื่่�อ เป็็นการกระตุ้้นเศรษฐกิิจให้ดีีขึ้้ ้�น ซึ่่�งปีนี้้�จะเป็็นการจััดซื้้�อ จััดจ้้าง เพื่่�อหาคนออกเเบบ คาดว่่าใช้้งบประมาณ 500 ล้้านบาท ด้้านหััวหน้้าสำำนัักวิิชาสถาปััตยกรรมฯ กล่่าวว่่า ควรจะมีีพื้้�นที่่�ใช้้สอย หรืือทำำกิิจกรรมอื่่�น ๆ ด้้วย และควรมีีการจััดการทางด้้านการจราจร ส่่วนทางด้้านประชาชนมีีความคิิดเห็็นค่่อนข้้างมากว่่าเห็็น ด้้วยกัับโครงการนี้้� ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 เดิินหน้้าโครงการ คาด 9 ปีีเสร็็จ ▲ สนามบิินสารสิินธุ์์ คณะกรรมาธิิการการคมนาคม สภาผู้้แทนราษฎร ศึึกษาความเป็็นไปได้้ในการสร้้าง “ท่่าอากาศยาน สารสิินธุ์์�” ในพื้้�นที่่�ระหว่่าง ตำำบลหนองอิิเต่่า อำำเภอยางตลาด จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� และตำำบลโคกพระ อำำเภอ กัันทรวิิชััย จัังหวััดมหาสารคาม ซึ่่�งคาดการณ์์ว่่าระยะเวลาในการก่่อสร้้างจะใช้้เวลาประมาณ 9 ปีี หลัังประเมิิน เดิินหน้้าโครงการสำำเร็็จ ด้้านชาวบ้้านกัังวลมลพิิษทางเสีียง ชาวบ้้านมุุกดาหารร้้องกัังหัันไฟฟ้้ารุุกป่่า...น.5 / ชาวบ้้านด่่านขุ ุ นทดโวยไม่่เอาเหมืืองแร่่โปแตช...น.16 11 หวัังปิิดปััญหาการจราจรแออั ั ด ขนส่่งจัังหวััดมหาสารคามเร่่งสร้้างสถานีีขนส่่งผู้้โดยสารแห่่งที่่� 2 เพื่่�อลดความแออััดในด้้านการจราจร ขนส่่งของจำำนวนรถบััส และลดความแออััดของผู้้คนที่มีีจุุ ่� ดหมายปลายทางเดีียวกััน ให้กั้บัสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 1 ประชาชนหวั่่�นเกิิดผลกระทบด้้านการเดิินทาง นิสิิตนัักศึึกษาเผยถึึงปััญหาการใช้บริ้ ิการสถานีีขนส่่งฯ ด้้านขนส่่ง ชี้้�นโยบายขนส่่งแบบไร้้รอยต่่อ ยัันสถานีีขนส่่งแห่่งฯ ที่่� 2 เพีียงพอต่่อผู้้ใช้้บริิการ แย้้มมีีความทัันสมััย ตอบโจทย์์ สำำหรัับคนรุ่่นใหม่่ สารคามเร่่งบขส.แห่่งที่่� 2 อ่่านต่่อหน้้า 17 บขส.แห่่งที่่� 1 : ประชาชนมาใช้้บริิการขนส่่งสาธารณะที่่�สถานีีขนส่่งแห่่งที่่� 1 และได้้มีีการแสดงความเห็็นถึึงการก่่อสร้้างสถานีี ขนส่่งแห่่งที่่� 2 ในอนาคตว่่า หวัังว่่าสามารถช่่วยลดความแออััดของผู้้ใช้้บริิการและการจราจรรอบๆ สถานีีขนส่่งแห่่งนี้้�ได้้ ▲ อ่่านต่่อหน้้า 14 อ่่านต่่อหน้้า 6 ราคา 20 บาท

2 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 เทศบาลขามเร ียงเร่งพัฒนา การดำำ เนิินงานพััฒนาพื้้�นที่่�โคกหนองไผ่่ คืืบหน้้าหลัังเทศบาลตำำ บลขามเรีียงยุติุิคดีีไล่่ที่่�ปีี 57 ก่่อนปรัับพื้้�นที่่�โล่่งเตีียนเตรีียมโครงการลาน อเนกประสงค์์เพื่่�อคนในชุุมชนขามเรีียง และเปิดิ ตลาดนััดแก้้จนรอรัังวััดที่่�ดิินเดืือนมีีนาคมนี้้� ผู้้ เชี่่�ยวชาญด้้านการตลาดมหาวิทิยาลััยมหาสารคาม ขอมองโครงการนี้้ช่�ว่ยสร้้างผลกระทบในเชิิงบวก เนื่่�องจากมีีแนวโน้้มกระตุ้้นเศรษฐกิิจในชุุมชน ทางด้้านนัักเรีียน นิิสิิต และประชาชนลงความ เห็็นต้้องการให้้พััฒนาพื้้�นที่ส่่�ว่นนี้้�เป็็นตลาดใหญ่่ เปิดิขายของทุุกวััน และวอนขอพื้้�นที่่�ไว้้เพื่่�อออก กำำลัังกาย ในปีี พ.ศ. 2564 นายปราการเจริิญ สุุร สกล นายกเทศมนตรีีตำำบลขามเรีียง ได้้กล่่าวถึึง แผนการดำำเนิินงานในอนาคตของพื้้�นที่่�โคกหนองไผ่่ อำำเภอกัันทรวิิชััยพื้้�นที่่�ใกล้้เคีียงมหาวิิทยาลััย มหาสารคามเขตมอใหม่่ว่่า ทางเทศบาลมีีนโยบาย ในการพััฒนาพื้้�นที่่�โคกหนองไผ่่ในหลายเรื่่�อง ทั้้�ง การก่่อตั้้�งตลาดและจััดสรรพื้้�นที่สำ ่� ำหรับัออกกำำลััง กายให้้กัับชุุมชน ภายหลัังจากการสิ้้�นสุุดคดีีฟ้้อง ร้้องต่่อศาลและมีีคำำพิิพากษาของศาลจัังหวััด มหาสารคามให้้ขัับไล่่ผู้้เช่่าเอกชนพร้้อมทั้้�งบริิวาร จำำนวน 17 ราย ในข้้อหาสััญญา, ที่ ่� ดิิน ซึ่่�งยืืดยาว มาตั้้�งแต่่ปีี พ.ศ. 2557 ให้้ออกจากพื้้�นที่ ่� สาธารณประโยชน์์โคกหนองไผ่่ อัันเนื่่�องจากสััญญา เช่่าที่มิ ่� ชิอบด้ว้ยกฎหมาย ภายหลัังจากการรื้้�อถอน สิ่่�งปลููกสร้้างของผู้้เช่่าเอกชนบริิเวณดัังกล่่าว และ มีีการพิิจารณาเห็็นชอบให้ปรั้บัเป็็นพื้้�นที่่�โล่่งเตีียน ก่่อนดำำเนิินการตามนโยบายที่ ่� วางไว้้ นางสุุนิิสา ปาคาถา หััวหน้้าปลััด สำำนััก ปลััดเทศบาลตำำบลขามเรีียง เผยถึึงการดำำเนิินงาน พััฒนาพื้้�นที่่�โคกหนองไผ่่ พื้้�นที่ ่�ประมาณ 29 ไร่่ ที่ ่� จะเป็็นจริิง “1) สระน้ำ ำ� คืือต้้องการปรัับปรุุงภููมิิ ทััศน์์สระน้ำ ำ� ที่ ่� กำำลัังขุุดในพื้้�นที่่� เป็็นโครงการปรัับ ภููมิิทััศน์์ของชุุมชนขามเรีียง มีีทางวิ่่�งและทางเดิิน รอบสระน้ำ ำ� 2) ตลาด คืือในระยะเวลา ช่ว่งปีนี้้�อาจ จะพััฒนาพื้้�นที่่�ให้้เป็็นตลาดที่่�ถาวรไม่่ได้้ จึึงขอเริ่่�ม ต้้นเป็็นเพีียงตลาดชั่่�วคราว ซึ่่�งทางเทศบาลกำำลััง ทำำ โครงการแก้้ปััญหาความยากจนและส่่งเสริิม อาชีีพในตำำบลของประชาชนเขตขามเรีียง และได้้ เปิิดตลาดนััด ‘แก้้จนคนขามเรีียง’ เมื่่�อวัันที่่� 14- 20กุุมภาพัันธ์์พ.ศ. 2566 ที่ผ่ ่� ่านมา ซึ่่�งมีีผู้้ประกอบ การร่่วมลงทะเบีียนประมาณ 700 กว่่าราย มาตั้้�ง ร้้านขายสิินค้้าตามนโยบายของโครงการส่่งเสริิม และสร้้างรายได้้ให้กั้ บปัระชาชน เพื่่�อให้ป้ระชาชน มีีอาชีีพ มีีเวทีีจััดการแสดง เรีียนเชิิญนัักเรีียน นิสิิต ของมมส. จััดเชิิญนัักเรีียนที่่�เรีียนดนตรีี เรีียนเต้้น เพื่่�อโชว์์ความสามารถ และเป็็นโอกาสเปิิดหมวก บนเวทีีเล็็ก ๆ เพื่่�อหารายได้้ให้้กัับตนเอง เป็็นการ ส่่งเสริิมอาชีีพให้้กัับกลุ่่มพ่่อค้้าแม่่ค้้าและนิิสิิต เทศบาลตำำบลขามเรีียงจึึงไม่่ได้้เน้้นคณะหมอลำำที่ ่� มีีชื่่�อเสีียง แต่่เน้้นเป็็นกลุ่่มคนในพื้้�นที่ ่� ที่่�ไม่่ได้้มีีชื่่�อ เสีียงมาก เช่่น นัักเรีียน นิสิิตที่กำ ่� ำลัังศึึกษาอยู่่ นี่คืื่� อ คอนเซ็็ปต์์ของโครงการนี้้�” นางสุุนิิสา ปาคาถา กล่่าวเพิ่่�มเติิมอีีกว่่า อาจมีีการจััดเต้้นแอโรบิิกหากประชาชนสนใจ ทาง เทศบาลจะจััดทำำประชาสััมพัันธ์์ให้้ประชาชนมา เต้้นแอโรบิิกบริิเวณลานปููนในพื้้�นที่่�โคกหนองไผ่่ พื้นที่โคกหนองไผ่ หวังแก้จนชาวบ้าน ▲ ตลาดชุุมชนขามเรีียง : ภาพในระยะหลัังการปรัับปรุุงพััฒนาพื้้�นที่่�โคกหนองไผ่่ เพื่่�อทดลองเปิิดตลาดนััดในชุุมชน ประมาณ 700 กว่่าราย มาตั้้�งร้้านขายสิินค้้าตามนโยบายของโครงการส่่งเสริิมและสร้้างรายได้้ให้้กัับประชาชน เป็็นการส่่งเสริิม ทั้้�งที่่�การดำำเนิินงานก่่อตั้้�งตลาด พื้้�นที่่�ออกกำำลััง กาย รวมทั้้�งแผนผัังโครงการที่่�เผยให้้เห็็นถึึง ตำำแหน่่งที่ ่�ตั้้�งสถานธนานุุบาลและสนามฟุุตบอล ในโครงการ ซึ่่�งในขณะนี้้�ยัังไม่่สามารถก่่อเป็็น โครงสร้้างได้้ ในส่ว่นของตลาดก็็จะจััดตั้้�งเป็็นตลาด นััดชั่่�วคราวบริิเวณลานปููนที่่�เตรีียมไว้้ นางสุุนิิสา ปาคาถา ขอชี้้�แจงในส่ว่นของ เทศบาลตำำบลขามเรีียงกำำลัังดำำเนิินการทำำเรื่่�องขอ อนุุญาตใช้้พื้้�นที่่�สาธารณะประโยชน์์โคกหนองไผ่่ กัับผู้้ว่่าราชการจัังหวััด ในส่่วนของการประชาคม การขอใช้้ ขอถอนออกจากพื้้�นที่่�สาธารณประโยชน์์ จะจััดขึ้้�นให้ท้ราบทั่่วกั�ัน หลัังจากกรมที่ดิ ่� ินมารัังวััด เนื้้�อที่่� 29 ไร่่ ซึ่่�งเนื้้�อที่่�จะเพิ่่�มขึ้้�นหรืือลดลง ต้้องรอ การรัังวััดให้้ชััดเจนก่่อน จึึงจะเรีียนเชิิญทั้้�งฝ่่าย มหาวิทิยาลััยและประชาชนมาเข้้าร่ว่มรับฟััง และ แสดงความคิิดเห็็น หากไม่่มีีอะไรคลาดเคลื่่�อน อ.ดร. แคทลีียา ชาปะวััง ผู้้เชี่่�ยวชาญด้้าน การตลาดมหาวิทิยาลััยมหาสารคามแสดงความคิิด เห็็นว่่า ในพื้้�นที่่�สวนสุุขภาพของมหาวิิทยาลััยนั้้�น มีีเพีียงพออยู่่แล้ว้ ไม่่ว่่าจะเป็็นสนามฟุุตบอล สนาม วิ่่�ง หรืือสระน้ำ ำ� ก็มีีที่็ ่�สโมสรตรงข้้ามคณะเภสัชัศาสตร์์ ในส่ว่นของตลาดจะมีีที่วั ่� ัดของไชยชุุมพร ตลาดทาง โค้้งท่่าขอนยางและตลาดน้้อยในมหาวิทิยาลััย แต่่ หากเทศบาลจะตั้้�งตลาดนััดเพิ่่�มให้ชุุ้มชนได้นำ้ ำสิินค้้า มาขายก็็เห็็นว่่าเป็็นผลดีี แม้้ปีี พ.ศ. 2566 เศรษฐกิิจยัังคงตกต่ำ ำ� อยู่่ แต่่มีีบางธุุรกิิจที่่�สามารถ ฟื้้�นตััวได้้ ซึ่่�งสำำหรัับธุุรกิิจในพื้้�นที่่�มหาวิิทยาลััย ธุุรกิิจอาหาร ของกิิน และของใช้้ ยัังมีีความจำำ เป็็น ขั้้�นพื้้�นฐานของลููกค้้ากลุ่่มนัักเรีียนและนิสิิตอยู่่ หรืือ ส่่วนหนึ่่�งในพื้้�นที่ ่�นั้้�นทำำ เป็็นตลาด อีีกส่่วนจััดสรร เป็็นศููนย์์การเรีียนรู้้ของชุุมชนเป็็นลานกิิจกรรม เช่่น อาจจะมีีคนมาใช้จั้ัดประชุุม ออกกำำลัังกาย มีี คนนำำเต้้นแอโรบิิก หรืือจััดอบรม เช่่น อบรมอาชีีพ คาดว่่าจะเป็็นประโยชน์์ต่่อชุุมชน อ.ดร. แคทลีียา ชาปะวััง ให้้ความคิิดเห็็น เพิ่่�มเติิมว่่า ในเรื่่�องโครงการลานอเนกประสงค์์โคก หนองไผ่ยั่ ังไม่่เห็็นถึึงนโยบายจึึงไม่่สามารถบอกได้้ ว่่าโครงการนี้้�เป็็นประโยชน์์ต่่อนัักเรีียน นิิสิิต บุุคลากรหรืือคนในชุุมชนหรืือไม่่ ต้้องรอการ ประชาคมก่่อน แต่่ขณะนี้้�ในพื้้�นที่่�ขามเรีียงมีีปั๊๊�มน้ำ ำ� มัันปตท. มาเปิิดให้้บริิการ ซึ่่�งถััดไปมีีร้้าน KFC ดูู เหมืือนศููนย์์การค้้าเล็็ก ๆ และคิิดว่่าคงได้้เห็็นร้้าน ค้้ามาเช่่าพื้้�นที่่�ในบริิเวณตำำบลขามเรีียงอีีกมาก เป็็น แนวโน้้มให้้คนในชุุมชนนอกจากเติิมน้ำ ำ� มััน ก็็เข้้าไป จัับจ่่ายของกิินของใช้้ในศููนย์์การค้้า ส่่วนในเรื่่�อง ของผลกระทบของโครงการลานอเนกประสงค์์โคก หนองไผ่่ที่่�อาจเกิิดขึ้้�นในอนาคต ขอมองเป็็นผล กระทบเชิิงบวกเนื่่�องจากสามารถสร้้างรายได้้ให้้ คนในพื้้�นที่่�และเพิ่่�มทางเลืือกให้้กัับผู้้บริิโภคมาก ยิ่่�งขึ้้�น เพราะหากมีีตลาดในตำำบลขามเรีียงเพิ่่�มก็็ เป็็นประโยชน์์ต่่อประชาชนที่่�อยู่่ในพื้้�นที่ ่� ทางด้้านนัักเรีียนนิสิิตและประชาชนพบ ว่่า มีีเพีียงส่่วนน้้อยที่ ่� ทราบถึึงความตั้้�งใจในการ ดำำเนิินงานพััฒนาพื้้�นที่่�โคกหนองไผ่่ แต่มีี่ความเห็็น คล้้ายคลึึงกัันว่่าอยากให้้พััฒนาพื้้�นที่ ่� ส่่วนนี้้�เป็็น ตลาดใหญ่่ เปิิดขายของทุุกวััน มีีสิินค้้าครบครััน ทั้้�งของคาวของหวานรวมในที่่�เดีียวให้้ได้้ซื้้�อตาม ต้้องการ อ่่านต่่อหน้้า 10

3 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 ภาคอีีสานของประเทศไทยเป็็นที่ตั้้่� �งของระบบนิิเวศที่่�หลากหลาย รวมถึึงป่่าไม้้ พื้้�นที่ ่�ชุ่่มน้ำ ำ� และพื้้�นที่่�เกษตรกรรม ทรััพยากรธรรมชาติิ เหล่่านี้้�เป็็นที่่�อยู่่อาศััยที่ ่� สำำคััญสำำหรัับสััตว์์ป่่าและสนัับสนุุนการ ดำำรงชีีวิิตของผู้้คนหลายล้้านคนในภููมิิภาคนี้้� อย่่างไรก็็ตาม สภาพ แวดล้้อมของภาคอีีสานกำำลัังเผชิิญกัับความท้้าทายหลายประการ ที่ ่� คุุกคามสุุขภาพและความยั่่�งยืืนของผู้้คนที่ ่� นี่ ่� หนึ่่�งในความท้้าทายที่ ่�ยิ่่�งใหญ่่ที่ ่� สุุดที่่�สภาพแวดล้้อมของ อีีสานต้้องเผชิิญคืือการตััดไม้้ทำำลายป่่า ในช่่วง หลายทศวรรษที่ ่� ผ่่านมา ภููมิิภาคนี้้�มีีอััตราการตััดไม้้ทำำลายป่่าสููง ซึ่่�งนำำ ไปสู่่การพััง ทลายของดิิน การสููญเสีียที่่�อยู่่อาศััยของสััตว์์ป่่า และเพิ่่�มการปล่่อย ก๊๊าซเรืือนกระจก การตััดไม้้ทำำลายป่่านี้้�ได้้รัับแรงผลัักดัันจากปััจจััย หลายประการ รวมทั้้�งการลัักลอบตััดไม้้อย่่างผิิดกฎหมาย การขยาย ตััวของการเกษตรที่ ่�มีีมากขึ้้�น และความต้้องการผลิิตภััณฑ์์จากไม้้ที่ ่� มากขึ้้�น ความท้้าทายด้้านสิ่่�งแวดล้้อมที่ ่� สำำคััญอีีกประการหนึ่่�งของ อีีสานคืือความเสื่่�อมโทรมของแหล่่งน้ำ ำ� มลพิิษจากกิิจกรรมการเกษตร และการปล่่อยน้ำ ำ� เสีียทำำ ให้้คุุณภาพน้ำ ำ� ในแม่่น้ำ ำ� และพื้้�นที่ ่�ชุ่่มน้ำ ำ� หลายแห่่งลดลง ซึ่่�งส่่งผลเสีียต่่อสุุขภาพของมนุุษย์์และสิ่่�งแวดล้้อม นอกจากนี้้� ภููมิิภาคนี้้�กำำลัังประสบกัับปััญหาภััยแล้้งและน้ำ ำ� ท่่วมที่ ่� เพิ่่�มขึ้้�นเนื่่�องจากการเปลี่่�ยนแปลงของสภาพภููมิิอากาศ ซึ่่�งยิ่่�งเพิ่่�ม ความท้้าทายในการจััดการน้ำ ำ� ถึึงเวลาแล้้วที่่�ภาครััฐและประชาชนต้้องร่่วมกัันปกป้้องสิ่่�ง แวดล้้อมอีีสาน ซึ่่�งสามารถทำำ ได้้ผ่่านมาตรการต่่าง ๆ รวมถึึงการ ปลููกป่่าและการส่่งเสริิมแนวทางการใช้้ที่ ่� ดิินอย่่างยั่่�งยืืน รััฐบาล ควรลงทุุนในสิ่่�งอำำนวยความสะดวกในการบำำบััดน้ำ ำ� และบัังคัับใช้้ กฎระเบีียบด้้านสิ่่�งแวดล้้อมเพื่่�อป้้องกัันมลพิิษจากกิิจกรรมการทาง เกษตรและโรงงานอุุตสาหกรรม ภาครััฐควรจััดแคมเปญให้้ความรู้้และสร้้างความตระหนััก ที่่�สามารถช่่วยให้้ประชาชนทั่่�วไปเข้้าใจถึึงความสำำคััญของการ ปกป้้องสิ่่�งแวดล้้อมและกระตุ้้นให้้พวกเขานำำแนวทางปฏิิบััติิที่ ่�ยั่่�งยืืน มาใช้้ นอกจากนี้้� อีีกทั้้�งชุุมชนท้้องถิ่่�นต้้องมีีส่่วนร่่วมในการอนุุรัักษ์์ ธรรมชาติิ ความคิิดริิเริ่่�มในการอนุุรัักษ์์โดยชุุมชนสามารถช่่วยสร้้าง ความยืืดหยุ่่นและส่่งเสริิมการดููแลทรััพยากรธรรมชาติิได้้มากขึ้้�น หนัังสืือพิิมพ์์เสีียงไทบ้้านจะคอยนำำเสนอข่่าวสิ่่�งแวดล้้อม อีีสาน ซึ่่�งเป็็นทรััพย์์สิินอัันมีีค่่าที่ ่� ต้้องรัักษาไว้้ให้้คนรุ่่นหลััง ถึึงเวลา แล้้วที่ ่�ผู้้มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีียทั้้�งหมดจะต้้องร่่วมมืือกัันเพื่่�อดำำเนิินการ เพื่่�อปกป้้องภููมิิภาคที่ ่�มีีเอกลัักษณ์์และมีีความสำำคััญแห่่งนี้้� เพื่่�อให้้ แน่่ใจว่่าสิ่่�งแวดล้้อมของภููมิิภาคนี้้�จะยัังคงเป็็นสถานที่่� ที่ ่� น่่าอยู่่อาศััย ไม่่ส่่งผลเสีียต่่อสุุขภาพและความเป็็นอยู่่ที่่�ดีีของผู้้คนและสััตว์์ป่่า สืืบไป ผ้้าซิ่่�นที่ ่� ถููกถัักทออย่่างประณีีตให้้มีีลวดลาย สวยงามเพื่่�อให้้ผู้้หญิิงใช้้เป็็นเครื่่�องแต่่งกาย ได้้ถููกเลืือกให้้ มาห่่อคััมภีีร์์ที่่�เป็็นของสููงและศัักดิ์์�สิิทธิ์์� ข้้าวของเครื่่�องใช้้ ที่ ่� ต้้องมีีการเก็็บรัักษาดููแลทะนุุถนอมเป็็นอย่่างดีี เพื่่�อที่่�จะ สามารถส่่งต่่อรุ่่นสู่่รุ่่นได้้ “ผ้้าห่่อคััมภีีร์์” ที่ ่� นำำมาห่่อใบลานของอีีสานที่ ่� จริิงแล้้วมีีหลายรููปแบบและนำำผ้้ามาใช้้ทั้้�งผืืน เช่่น ผ้้าหาง กระรอก ผ้้าซิ่่�นเต็็มผืืนมีีหััวและตีีนซิ่่�นลายมััดหมี่่� ผ้้าปููม ผ้้าโสร่่ง และผ้้าขาวม้้า เป็็นต้้น ผ้้าเต็็มผืืนจะใช้้ห่่อคััมภีีร์์ ที่ ่�มีีจำำนวนผููกของใบลานจำำนวนมากและเก็็บไว้้ศึึกษาใน โอกาสต่่าง ๆ ผ้้าห่่อขนาดเล็็กมีีการสาบและมีีการรองด้้าน ล่่างด้ว้ยผ้้ากับัไม้้ไผ่่ ยัังมีีการเก็บ็แต่่งขอบด้ว้ยการกุ๊๊น ใช้กั้บั คััมภีีร์์ที่่�มีีขนาดเล็็กหรืือนำำ ไปใช้้เทศน์์บ่่อยโดยมีีมาตั้้�งแต่่ สมััยอยุุธยา ชาวบ้้านคิิดวิิธีีที่่�จะเก็็บรัักษาเพื่่�อไม่่ให้้สกปรก และเปื้้�อนฝุ่่นขณะที่่�เก็็บ และอีีกอย่่างการที่ ่� นำำผ้้ามาห่่อ คััมภีีร์์เอาไว้้ก็็เพื่่�อรัักษารููปทรง ไม่่ให้้ตััวบานแตกหรืือแยก จากกัันแต่่ละพื้้�นที่่�ใช้้ผ้้าห่่อไม่่เหมืือนกัันอย่่างภาคอีีสานมีี การนำำผ้้าซิ่่�นมาห่่อคััมภีีร์์ เพราะหญิิงสาวในสมััยก่่อนไม่่ สามารถเผยแผ่่พุุทธศาสนาเหมืือนผู้้ชายได้้ จึึงมีีการถััก ทอผ้้าซิ่่�นเพื่่�อนำำมาถวายให้้ใช้้ห่่อคััมภีีร์์ และถืือว่่าเป็็นการ ทำำบุุญในทางพุุทธศาสนาได้้อีีกด้้วย “ผ้้าซิ่่�น” ไม่่ได้มีี้ความเกี่่�ยวข้้องกับคััมภีีร์์โดยตรง แต่่เป็็นเพราะผ้้าซิ่่�นมีีลวดลายที่่�สวยงามและประณีีตเหตุุผล ที่ ่�มีีการนำำมาห่่อนั้้�นคืือการทำำบุุญใหญ่่ด้้วยจิิตศรััทธาจะ ได้้อานิิสงส์์ ได้้บุุญไม่่น้้อยกว่่าการสร้้างหนัังสืือใบลานเล เพราะสมััยก่่อนผู้้หญิิงจะทอผ้้าเพื่่�อถวายต่่อวััดให้้นำำผ้้า ไปใช้้ในการห่่อคััมภีีร์์ส่่วนมากในภาคอีีสานจะมีีผ้้าไหม และผ้้าซิ่่�นเป็็นหลัักเป็็นความคิิดของคนสมััยอยุุธยาจนถึึง ปััจจุุบััน ที่มีีวิ่� ธีีิการเก็บที่็ ่�หลากหลายมากขึ้้�น การที่นำ ่� ำผ้้าซิ่่�น มาห่่อคััมภีีร์์จึึงหาดููได้้ยาก ส่่วนมากจะพบเป็็นวััตถุุโบราณ จััดตั้้�งให้้ชมตามพิิพิิธภััณฑ์์ คััมภีีร์์ใบลานทำำขึ้้�นมาจากใบปาล์์มถููกเรีียกว่่าใบ ลาน มีีการบัันทึึกข้้อมููลต่่าง ๆ ที่่�ให้้ความรู้้ และบทสวดลง บนใบลาน แล้้วก็็มีีการนำำมาร้้อยเข้้าไว้้ด้้วยกัันหลาย ๆ ใบ และมีีการใช้ผ้้้าซิ่่�นที่มีี่� ลวดลายสวยงามห่่อใบลานตามวิธีีิพื้้�น บ้้านที่ ่�สืืบทอดกัันมาเพื่่�อป้้องกัันฝุ่่น แมลง ความร้้อน และ ความชื้้�น คล้้าย ๆ การห่่อปกหนัังสืือในปััจจุุบััน นอกจาก จะทำำหน้้าที่่�แยกคััมภีีร์์แต่่ละผููก หรืือแต่่ละเรื่่�องออกจาก กััน ยัังมีีหน้้าที่ ่� รัักษาคััมภีีร์์ใบลานไม่่ให้้ชำำรุุดหรืือเสื่่�อม สภาพ คััมภีีร์์จึึงมีีสภาพที่ ่� ค่่อนข้้างสมบููรณ์์แม้้จะผ่่านกาล เวลามามากกว่่ากี่ ่� ร้้อยปีีก็็ตาม เมื่่�อสร้้างคััมภีีร์์ใบลานเสร็็จ แล้้วจำำ เป็็นต้้องมีีการเก็็บรัักษาไว้้เป็็นอย่่างดีีเพื่่�อให้้คงทน ต่่อการใช้้งาน จึึงใช้ผ้้้าที่ทำ ่� ำขึ้้�นเฉพาะเรีียกว่่า “ผ้้าห่่อคััมภีีร์์” และรวมถึึงผ้้าผืืนอย่่างผ้้าซิ่่�น มีีทั้้�งไหมและฝ้้าย ต้้องเป็็นผ้้า ใหม่ที่่ยั ่� ังไม่ผ่่ ่านการใช้้งานมาก่่อน นำำมาห่่อหุ้้มคััมภีีร์์ใบลาน ที่่�แนบประกบด้้วยไม้้ โดยประกบเป็็นไม้้สองชิ้้�นที่ ่�มีีขนาด เท่่ากัันกับคััมภีีร์์ แล้วนำ้ ำเชืือกมามััดให้้แน่่น หลัังจากนั้้�นนำำ ไปเก็็บไว้้ในตู้้หีีบหรืือหออาคาร ที่่�เรีียกกัันว่่า ตู้้พระธรรม หีีบพระธรรม และหอไตร ความสำำคััญในการเก็็บรัักษาคััมภีีร์์จึึงนิิยมสร้้าง ผ้้าห่่อหนัังสืือหรืือผ้้าห่่อคััมภีีร์์สำำหรัับเอาไว้้ถวายวััด หญิิง สาวสามััญชนและแม่่บ้้านจึึงมีีหน้้าที่ ่� อุุทิิศผ้้าทอของตนเอง ขึ้้�น“เนื่่�องจากผู้้หญิิงไม่่สามารถบวชเรีียนได้้” ดัังนั้้�นสิ่่�งที่ ่� ทำำ ได้้คืือการใช้้ฝีีมืือของตนเองเพื่่�ออุุทิิศเป็็นพุุทธบููชาโดย จะทอให้้มีีขนาดเท่่ากัับความยาวของใบลานตั้้�งใจทำำอย่่าง ประณีีตและงดงาม ถัักทอให้้มีีลาดลายสีีสัันเพื่่�อให้้ได้้ อานิิสงส์์ทั้้�งยัังเป็็นโอกาสที่ผู้้่� หญิิงจะอุุทิิศส่ว่นบุุญให้กั้บตัวั ไหมที่ตั ่� วัเองฆ่่าในการทอผ้้าซิ่่�นถืือว่่าเป็็นการตอบแทนคุุณ ตััวไหมและไม่่ให้้กรรมติิดตััว ซึ่่�งกว่่าจะมาเป็็นผ้้าผืืน หรืือ ผ้้าซิ่่�นนั้้�น ต้้องใช้้ทั้้�งความอดทน และความพยายามในการ สร้้างลายผ้้าให้้ออกมาสวยงาม ทำำ ให้ผ้้้าซิ่่�นแต่่ละผืืนที่่�ได้้มา นั้้�นทรงคุุณค่่าแล้วยิ่่ ้ �งเมื่่�อนำำ ไปห่่อคััมภีีร์์อัันเป็็นสิ่่�งสููงสุุดของ การสืืบทอดพระธรรมคำำสั่่�งสอนทางพุุทธศาสนาด้ว้ยแล้ว้ก็็ ยิ่่�งทำำ ให้้เกิิดความภาคภููมิิใจมากขึ้้�น ผู้้�หญิิงกัับศาสนา : ผ้้าซิ่� ่ นห่่อคััมภีีร์์ เรื่่�อง ปััทมาภรณ์์รื่่�นรู้้สาร ภาพจาก : โครงการอนุุรัักษ์์คััมภีีร์์ใบลาน มมส แวดล้ ้ อมอีีสาน คอลััมน์์ หนังสือพิมพ์ฝึกปฏิบัติ เจ้าของ สาขาวิชาภาษาเพื่อการสร้างสรรค์สื่อ ภาควิชาภาษาไทยและภาษาตะวันออก คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ที่ปรึกษาด้านกฎหมาย ร.ด.อ.วิศิษฎ์ เจนนานนท์ ที่ปรึกษา รศ.ดร.ภาคภูมิ หรรนภา, อ.ดร.ณัชชา อาจารยุตต์, อ.ดร.อัครครา มะเสนา, อ.พงษ์ศักดิ์ สังฆมณี บรรณาธิการบริหาร ทมโภลี บัวทอง ผู้ช่วยบรรณาธิการบริหาร ธนาธิป คุ้มสี บรรณาธิการ ธีรภัทร น่านโพธิ์ศรี ผู้ช่วยบรรณาธิการ ทอฟ้า ต้นสวรรค์ โต๊ะข่าวภายใน กัญญารัตน์ นามแย้ม, จุฑาทิพย์ สมสุข, ภัทรวดี ประโพธิ์ทัง, สุทธิดา ศิริสุข, ธัญรดา วิชาชัย, ธีรภัทร ณ นคร, นภัสสร มงคลรัฐ, ปกรณ์ แดงสีบัว, อภิวัฒน์ ไชยเพชร, ชมพูนุช บุ่งศรี, บุญญธิดา จันทร์เกษ, พิภพ คำภาค, รัฐภรณ์ เปรมทอง, กิตติมา บุญวัน โต๊ะข่าวภายนอก ศินศรุต วรรณวิเศษ, รุ่งฤดี นาลาด, เสาวลักษณ์ จันทบุรี, อาทิตติยา แก่นจันทร์, รัชฎาพรวรรณ มุ่งหมาย, ธมลวรรณ สารประรัง, สุพรรณษา เมฆมี, ธนโชค คำพัฒน์ โต๊ะข่าวออนไลน์ อัฐภิญญา ไชยกาฬสินธุ์, ไพริน วานิชจรัสกิจ, มนต์นภา จิตธรรม, วรรณารัตน์ อินนุ พัฒน์, ฐิติรัตน์ ภูเด่นผา, ณัฐฐินันท์ สาระชัย, ศศิธร งามสง่า, กมลชนก ดวงคำ , ซาฟีร่า ธนโรจน์ปภา, พิชชาภา ไสยลา, ลักขณา ชุชัยสงค์, วรัญญา ณธินาภร อิ่มรักษา, สุพิชชา ไตรผล โต๊ะข่าวบทความและสารคดี สุพัตรา ผาบมาลา ฝ่ายประชาสัมพันธ์ พิชามญชุ์ ทองเปี่ยม, มลิตา ดีจะมาลา, สุรัชสา เกตุไร ฝ่ายการตลาดและโฆษณา มนัสวี เจียระวาปี, กัญญาณัฐ นามจุมจัง, ธนะสุธีร์ รฐาธนมาศเตชินี, สิทธินนท์ เลาะไธสง, อิสริยาภรณ์ คึมสูง, กนกวรรณ สนไชย ฝ่ายศิลปกรรม เมธาสิทธิ์ เชื้อสกล, ภริตา ดุจจานุทัศน์, กานต์พิชชา โต้งกระโทก, น้ำฝน ขันทองคำ , ปัญญ์ เหลืองณัฐรัตน์, ศุภฤกษ์ พลวิฑูรย์, อภิสิทธ์ อิ่มผล ฝ่ายพิสูจน์ อักษร ธัญชนก อุตโรกุล, รัชชานนท์ จันทีนอก, กวินทรา คัญชิง, มารวย ภพพินิจ, กรรณิการ์ อาทิตย์, นิศารัตน์ สิทธิบรรจง ฝ่ายประสานงาน ปาล์มฑริกา พูลสวัสดิ์, ปลิดา บัวสีภา, ภคพล ไชยงาม, ธันยภัทร์ วงษ์ สิม ฝ่ายการเงิน ปัทมาภรณ์ รื่นรู้สาร

4 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 แก่งเลิงจานแลนด์มาร์กแห่งใหม่มหาสารคาม ดันเศรษฐกิจชุ มชน หััวหน้้าผู้้ดููแลแก่่งเลิิงจานขอความร่่วม มืือคนในชุุมชน พััฒนาเป็็นพื้้�นที่่�ขายของสร้้างราย ได้้ให้้กัับชุุมชน พ่่อค้้า แม่่ค้้า และนัักท่่องเที่่�ยวเห็็น ด้ว้ยว่่าบริิเวณแก่่งเลิิงจานพััฒนาขึ้้�นจากอดีีต และ หวัังว่่าจะพััฒนาให้้ดีีกว่่านี้้� หวัังเห็็นแก่่งเลิิงจาน พััฒนาแต่่ยัังคงความเป็็นธรรมชาติิไว้้ ผู้้เชี่่�ยวชาญ ด้้านการตลาดชี้้�โอกาสพััฒนาแก่่งเลิิงจานเป็็น แลนด์์มาร์์กด้้านธรรมชาติิแห่่งใหม่่ในมหาสารคาม ไม่่ไกลเกิินเอื้้�อม นายพิิสุุทธิ์์� จัันทรจำำนงค์์ หััวหน้้าผู้้ดููแล แก่่งเลิิงจาน กล่่าวว่่า พื้้�นที่่�แก่่งเลิิงจานเป็็นพื้้�นที่ ่�มีี ความซ้ำ ำ� ซ้้อนทางอำำ นาจตามกฎหมาย โดยในส่่วน บริิเวณสัันเขื่่�อนเป็็นที่ ่� ดิินของกรมชลประทานที่ ่� ยกให้้กัับองค์์การบริิหารส่่วนจัังหวััดมหาสารคาม เพื่่�อพััฒนาเป็็นสวนสาธารณะ แต่่ถนนยัังถืือเป็็นที่ ่� ของกรมชลประทานอยู่่ โดยระบบการจััดร้้านค้้า บริิเวณแก่่งเลิิงจานไม่่มีีการเก็็บค่่าเช่่าที่่� แต่่เป็็นการ บริิหารจััดการของชุุมชน โดยชุุมชนจะมีีการตั้้�งคณะ กรรมการดููแลรัักษาภายในชุุมชน และมีีกฎที่ ่� ต้้อง ยึึดถืือปฏิิบััติิคืือ ห้้ามผููกขาด “หััวใจของตลาดคืือ ต้้องไม่่เป็็นผลประโยชน์์ส่่วนตััว” ซึ่่�งผลตอบรัับทาง เศรษฐกิิจปััจจุุบัันมีีร้้านค้้าอยู่่ประมาณ 30 ร้้านค้้า โดยกำำ ไรแต่่ละร้้านค้้าจะตกอยู่่ที่ป่� ระมาณ 500 บาท ต่่อหนึ่่�งร้้านค้้า เนื่่�องด้ว้ยระยะเวลาค้้าขายที่สั้้่� �น เฉลี่่�ย แล้้วมีีการเกิิดรายได้้ต่่อประชาชนคนในชุุมชนอยู่่ที่่� 15,000 บาท ผู้้ประกอบการร้้านค้้าในบริิเวณพื้้�นที่่�แก่่ง เลิิงจาน ให้้สััมภาษณ์์ว่่า ตนได้้เข้้ามาทำำการค้้าขาย บริิเวณพื้้�นที่่�แก่่งเลิิงจานเป็็นเวลา 7-8 ปีีแล้ว้ เริ่่�มขาย ตั้้�งแต่่ร้้านยัังเป็็นรถเข็็นจนมาถึึงปััจจุุบััน ตนยอมรัับ ว่่าแก่่งเลิิงจานพััฒนาขึ้้�นอย่่างมาก จำำนวนผู้้คนเข้้า มาเที่่�ยวแก่่งเลิิงจานเยอะขึ้้�นจากเดิิมในอดีีตที่มีี่� เพีียง กลุ่่มคนในชุุมชนมาใช้บริ้ ิการ และจำำนวนตลาดที่่�เพิ่่�ม ขึ้้�นมา จึึงเห็็นได้้ชััดเจนว่่าแก่่งเลิิงจานเจริิญขึ้้�นกว่่าใน อดีีต โดยรายได้้ที่่�ตนขายในแต่่ละวัันก็็เพีียงพอที่่�จะ เลี้้�ยงปากท้้อง เลี้้�ยงครอบครััว เนื่่�องด้้วยไม่่ต้้องเสีีย ค่่าเช่่าที่่�แต่่อย่่างใดเพีียงจ่่ายเงิินจำำนวน 20 บาท เพื่่�อ เป็็นค่่าดููแลรัักษาความสะอาดของตลาดจึึงเป็็นการ ลดต้้นทุุนให้้กัับตนได้้ โดยในอนาคตมีีความหวัังที่ ่� อยากเห็็นแก่่งเลิิงจานพััฒนาไปมากกว่่านี้้� แต่่ยัังคง ความเป็็นธรรมชาติิไว้้ไม่่อยากที่่�จะให้้เป็็นไปในเชิิง ธุุรกิิจ นัักท่่องเที่่�ยวที่่�เข้้ามาใช้้บริิการในแก่่งเลิิง จาน ส่่วนใหญ่่เป็็นนัักเรีียนนัักศึึกษา คนที่่�มาวิ่่�งออก กำำลัังกายรวมไปถึึงพ่่อแม่่ที่ ่� พาลููกมาเที่่�ยว บวกกัับ ทำำกิิจกรรมต่่าง ๆ โดยความเห็็นของนัักท่่องเที่่�ยว ส่่วนใหญ่่ เป็็นไปในทางเดีียวกัันคืือ เลืือกที่่�จะมา แก่่งเลิิงจานเพราะธรรมชาติิ และจุุดเด่่นของแก่่ง เลิิงจานคืือการปั่่�นจัักรยานรอบ ๆ แก่่ง ทั้้�งยัังมอง ว่่าอยู่่ใกล้้ใช้้เวลาในการเดิินทางไม่่มากนััก สะดวก ที่่�จะมาพัักผ่่อน อาหารมีีราคาถููก และ เห็็นถึึงการ พััฒนาของแก่่งเลิิงจานที่ ่�มีีการพััฒนาขึ้้�นเป็็นอย่่าง มาก จึึงเลืือกมาที่่�แก่่งเลิิงจานเพื่่�อทำำการพัักผ่่อน ทำำกิิจกรรมต่่าง ๆ และมาถ่่ายรููปกัับบรรยากาศ และธรรมชาติิที่่�แก่่งเลิิงจาน โดยสิ่่�งที่่�อยากให้้แก่่ง เลิิงจานพััฒนาคืือไฟส่่องสว่่างเพื่่�อความปลอดภััย อ.ดร.ยุุทธชััย เกราะแก้้ว อาจารย์์คณะ การบััญชีีและการการจััดการ สาขาวิิชาการตลาด มหาวิทิยาลััยมหาสารคาม วิิเคราะห์์แนวทางในการ พััฒนาแก่่งเลิิงจานว่่า วิิถีีชีีวิิตและจำำนวนบุุคคลที่ ่� เข้้าไปใช้บริ้ ิการในแก่่งเลิิงจานมีีหลากหลายกลุ่่ม คืือ 1) กลุ่่มที่ชื่่� �นชอบการออกกำำลัังกายที่่�มาวิ่่�งหรืือเพื่่�อ สัันทนาการ 2) กลุ่่มนิิสิิตนัักศึึกษา ที่่�ไปท่่องเที่่�ยว ซึึมซัับบรรยากาศหรืือออกกำำลัังกายไม่่ว่่าจะเป็็น ช่่วงเช้้าหรืือช่่วงเย็็น กลุ่่มคนเหล่่านี้้�คืือกลุ่่มลููกค้้าที่ ่� อยู่่ในพื้้�นที่่�แก่่งเลิิงจาน จากการได้สำ้ำรวจพฤติิกรรม ของคนที่่�เข้้ามาใช้้บริิการ สำำหรัับกลุ่่มลููกค้้าที่่�มา ออกกำำลัังกาย จะมีีพฤติิกรรมหรืือมีีทััศนคติิใน เรื่่�องของการรัักสุุขภาพดููแลตััวเอง คืือต้้องทาน อาหารที่่�สะอาดปลอดภััยรวมไปถึึงพืืชผัักออร์์แก นิิก ดัังนั้้�นสิินค้้าที่่�ตอบโจทย์์สำำหรัับคนกลุ่่มนี้้�จึึง ควรเป็็นอาหารเพื่่�อสุุขภาพ โดยพื้้�นที่่�รอบ ๆ แก่่ง เลิิงจาน เป็็นแหล่่งน้ำ ำ� ถ้้ามีีเกษตรกรที่ ่� ทำำการปลููก ผัักเพื่่�อสุุขภาพก็็สามารถนำำมาต่่อยอด และพััฒนา เป็็นตลาดเกษตรตลาดออร์์แกนิิก หรืือตลาดเพื่่�อ สุุขภาพได้้ อ.ดร.ยุุทธชััย เกราะแก้้ว ได้้กล่่าวอีีกว่่า ทั้้�งนี้้�ต้้องมีีการจััดการโดยจะใช้้ระบบการควบคุุม คุุณภาพ (Quality Control) เริ่่�มต้้นตั้้�งแต่่การ เตรีียมดิินปลููก การเก็บ็เกี่่�ยว ไปจนถึึงการนำำมาวาง ขายและรวมถึึงการออกแบบต่่าง ๆ เพื่่�อให้้สิินค้้า สะอาดดููน่่ารัับประทาน สิินค้้าบริิการนี้้�จะสามารถ ตอบโจทย์์ในกลุ่่มลููกค้้าคนรัักสุุขภาพที่่�เข้้ามาใน พื้้�นที่่�แก่่งเลิิงจานได้้ สำำหรัับกลุ่่มคนที่่�มาพัักผ่่อน โดยมาแบบเป็็นกลุ่่ม มาแบบเป็็นคู่่หรืืออาจมาคน เดีียว สิินค้้าที่่�ตอบโจทย์์ควรจะเป็็นอาหารหรืือ สิินค้้าที่่�ตอบสนองต่่อคนกลุ่่มนี้้� เช่่น อาหารทาน เล่่น อาหารขบเคี้้�ยว หรืืออาหารที่ ่� นิิยมทานในท้้อง ถิ่่�น ถืือเป็็นการขายวััฒนธรรมท้้องถิ่่�นไปในตัวั และ อาจมีีกิิจกรรมการนวดผ่่อนคลาย สัันทนาการแอโร บิิก รวมถึึงการปั่่�นจัักรยานที่ขึ้ ่� ้�นชื่่�อของแก่่งเลิิงจาน กิิจกรรมเหล่่านี้้�ถืือเป็็นกิิจกรรมที่่�ตอบโจทย์์กลุ่่ม คนในพื้้�นที่่�แก่่งเลิิงจาน อาจารย์์คณะการบััญชีีและการการ จััดการ สาขาวิิชาการตลาด กล่่าวถึึง เรื่่�องของผล สำำเร็็จที่่�จะพััฒนาแก่่งเลิิงจานอาจวััดไม่่ได้้ในระยะ สั้้�น ซึ่่�งลัักษณะของการทำำกิิจกรรมเหล่่านี้้�กลุ่่ม ชุุมชนค่่อนข้้างมีีความสำำคััญ ชุุมชนเป็็นต้้นน้ำ ำ�ใน การพััฒนา ดัังนั้้�นการที่่�จะให้้แก่่งเลิิงจานคงอยู่่ได้้ ชุุมชนมีีรายได้มีีสุุ ้ขภาพจิิตและวิถีีชีีวิิตที่ดีี่� จึึงต้้องมีี การวางแผนทางการตลาด (Marketing Planning) ที่่�จะเป็็นสิ่่�งที่ ่� ช่่วยในการขัับเคลื่่�อนให้้มีีคุุณภาพ ชีีวิิตที่ ่�ดีีขึ้้�น โดยต้้องสำำรวจศัักยภาพว่่าแก่่งเลิิงจาน มีีอะไรบ้้าง มีีโอกาสอะไรบ้้าง มีีจุุดแข็็งอะไรบ้้าง หรืือมีีจุุดอ่่อนอะไรบ้้าง และมีีอุุปสรรคอย่่างไร ซึ่่�ง โอกาสที่่�จะพััฒนาแก่่งลิิงจานให้้เป็็นแลนด์์มาร์์กก็็ สามารถทำำ ได้้ โดยการนำำจุุดเด่่นของแก่่งเลิิงจานที่ ่� มีีถนนวนรอบแอ่่ง 10.5 กิิโลเมตร เป็็นปััจจััยที่่�เอื้้�อ ต่่อการจััดกิิจกรรมต่่าง ๆ มีีบรรยากาศยามเช้้าที่ ่�มีี พระอาทิิตย์์ขึ้้�น ารทำำแก่่งเลิิงจานให้้เป็็นแลนด์์ มาร์์กได้้ และควรที่่�จะมีีนโยบายที่่�จะมาสนัับสนุุน เนื่่�องด้้วยแก่่งเลิิงจานเป็็นพื้้�นที่ ่� ส่่วนรวม หากได้้รัับ การสนัับสนุุนจากทางภาครััฐ ก็็จะมีีโอกาสในการ พััฒนาโครงสร้้างพื้้�นฐาน (infrastructure) ที่่�เน้้น โครงสร้้างพื้้�นฐานความปลอดภััยเป็็นสิ่่�งสำำคััญ ที่ ่� ต้้องนำำมาพััฒนาให้้เป็็นแหล่่งท่่องเที่่�ยวที่ ่�มีีความ ปลอดภััยให้้แก่บุุ่คคลที่่�อยู่่ในพื้้�นที่่�และนัักท่่องเที่่�ยว ที่่�เข้้ามาใช้้บริิการ นายพิิสุุทธิ์์� จัันทรจำำนงค์์หััวหน้้าผู้้ดููแล แก่่งเลิิงจาน กล่่าวอีีกว่่า แนวทางในการพััฒนาแก่่ง เลิิงจาน ด้้วยหััวใจของแก่่งเลิิงจานกำำเนิิดเกิิดขึ้้�น จากความร่่วมมืือของประชาชน ดัังนั้้�นการพััฒนา พื้้�นที่่�แก่่งเลิิงจานยัังคงต้้องถููกสงวนไว้้ให้้ชาวบ้้าน และให้้ประชาชนเท่่านั้้�น โดยที่ ่� ผ่่านมาได้้รัับการ ติิดต่่อจากผู้้ประกอบการภายนอกที่่�อยากลงทุุน ทำำจัักรยานเช่่าเพิ่่�มเติิมและเรืือพายคายััก แต่่ก็็ได้้ ปฏิิเสธไป เพราะแก่่งเลิิงจานจะต้้องไม่่ดำำเนิินการ เป็็นเชิิงธุุรกิิจอย่่างเด็็ดขาด จะเน้้นพััฒนาแก่่งเลิิง จานให้้เป็็นสวนสาธารณะ และเป็็นแลนด์์มาร์์ก ของเมืืองมหาสารคามด้ว้ยความที่่�แก่่งเลิิงจานตั้้�งอยู่่ ใกล้ตั้วัเมืือง และต้้องการเห็็นแก่่งเลิิงจานพััฒนาใน ด้้านของวััฒนธรรม ไม่่ใช่่การเจริิญในด้้านของวััตถุุ ในขณะนี้้�แก่่งเลิิงจานได้้รัับความอนุุเคราะห์์จาก องค์์การบริิหารส่ว่นจัังหวััด ก่่อสร้้างห้้องน้ำ ำ� เพิ่่�ม 16 ห้้อง และสร้้างลานคอนกรีีต 2,000 ตารางเมตร เคลืือบผิิวอย่่างดีี โดยถููกออกแบบมาไว้้สำำหรัับทำำ กิิจกรรมเปิิดโรงเรีียนสอนสเกตบอร์์ดสำำหรัับเด็็ก นัักเรีียนฟรีี สอนเต้้นฟรีี เป็็นลานกิิจกรรมที่ ่� ทุุกคน สามารถใช้้ร่่วมกัันได้้ และแก่่งเลิิงจานยัังคงจุุดยืืน ในเรื่่�องของประโยชน์์ส่่วนรวมดัังเดิิม. ▲ สถานีีพัักผ่่อนในแก่่งเลิิงจาน : มีีการวางโครงการพััฒนาพื้้�นที่่�ให้้สามารถเป็็นแหล่่งท่่องเที่่�ยวพัักผ่่อนและช่่วยส่่งเสริิม ขัับเคลื่่�อนเศรษฐกิิจให้้กัับประชาชน โดยมีีร้้านค้้าต่่าง ๆ เพื่่�ออำำนวยความสะดวกต่่อนัักท่่องเที่่�ยวให้้พื้้�นที่่�แก่่งเลิิงจานหลัังทำำกิิจกรรม

5 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 ภููพระบาทขอขึ้ ้ นทะเบีียนมรดกโลก ปชช. ยิินดีี แต่่หวั่่�นกระทบต่่อสิ่่�งแวดล้้อม ชาวบ้้านมุุกดาหารร้้องกัังหัันไฟฟ้้ารุุกป่่า ผู้้รัับเหมาแจงทำำถููกกฎหมาย หััวหน้้าอุุทยานภููพระบาท จัังหวััด อุุดรธานีี ร่่วมกัับหลายหน่่วยงาน กล่่าวถึึงการ ยกอุุทยานให้้เป็็นมรดกโลก มีีการจััดทำำแผน รัับมืือเพื่่�อหลีีกเลี่่�ยงปััญหาที่่�จะเกิิดขึ้้�นตามมา เกี่่�ยวกัับผลกระทบต่่อสิ่่�งแวดล้้อม รวมถึึงให้้ ประชาชนมีีส่่วนร่่วมในการแสดงความคิิดเห็็น กัับแผนงานครั้้�งนี้้� นายปราโมทย์์ธััญญพืืช รองผู้้ว่่าราชการ จัังหวััดอุุดรธานีีกล่่าวว่่า เห็็นชอบกัับการยก อุุทยานภููพระบาทขึ้้�นเป็็นมรดกโลก การลงนาม ความร่่วมมืือกัับกรมศิิลปากรครั้้�งนี้้�ถืือเป็็นการ สร้้างการมีีส่่วนร่่วมและผลัักดัันการขึ้้�นทะเบีียน อุุทยานประวััติิศาสตร์์ภููพระบาทสู่่มรดกโลก ซึ่่�ง เกิิดจากการบููรณาการความร่่วมมืือในการ พััฒนาพื้้�นที่่�แหล่่งมรดกทางวััฒนธรรม อุุทยาน ประวััติิศาสตร์์ภููพระบาท และแหล่่งวััฒนธรรม สีีมา วััดพระพุุทธบาทบััวบาน ในการนำำเสนอ สู่่บััญชีีมรดกโลก โดยสร้้างการมีีส่่วนร่่วมของ ภาคส่่วนต่่าง ๆ โดยเฉพาะประชาชนในท้้องถิ่่�น ให้้ไม่่บุุกรุุกพื้้�นที่ ่�ป่่าไม้้ จััดการประชาสััมพัันธ์์ เป็็นแหล่่งท่่องเที่่�ยวทางวััฒนธรรมและแหล่่ง ธรรมชาติิทั้้�งจัังหวััดใกล้้เคีียง และจากประเทศ เพื่่�อนบ้้าน โดยเฉพาะประเทศลาวที่ ่�มีีวััฒนธรรม ร่่วมกััน เบื้้�องต้้นกำำหนดจััดแผนการท่่องเที่่�ยว เชื่่�อมโยงการท่่องเที่่�ยวช่่วงการจััดมหกรรมพืืช สวนโลกที่ ่�ประเทศไทยจะเป็็นเจ้้าภาพจััดงานที่่� จ.อุุดรธานีีปีี พ.ศ. 2569 นายปราโมทย์์ ธััญญพืืช กล่่าวต่่อว่่า เรื่่�องผลกระทบปััญหาต่่อสิ่่�งแวดล้้อมให้้วางใจ ได้้ ทุุกอย่่างมีีกระบวนการและแบบแผนมาโดย ถี่ ่� ถ้้วน ในทุุกหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องได้้มีีการจััดทำำ แบบแผนวางไว้้อย่่างเป็็นระบบ อย่่างไรก็็ตามหาก สาเหตุุนี้้�ทำำ ให้้มีีผลกระทบต่่อสิ่่�งแวดล้้อมเกิิดขึ้้�น หน่่วยงานที่่�อยู่่ในความรัับผิิดชอบจะประสาน งานต่่อพร้้อมแก้้ไขปััญหานี้้�ร่่วมกัันทัันทีี“ฉะนั้้�น เรามั่่�นใจว่่าจัังหวััดอุุดรธานีีจะเป็็นจัังหวััดเดีียว ที่่�มีีมรดกโลก 2 แห่่ง คืือ มรดกโลกบ้้านเชีียง และมรดกโลกภููพระบาท ซึ่่�งทั้้�งสองแห่่งนี้้�ถืือ เป็็นความภาคภููมิิใจของชาวจัังหวััดอุุดรธานีีและ ประเทศไทย” นายนภสิินธุ์์� บุุญล้้อม หััวหน้้าอุุทยาน ประวััติิศาสตร์์ภููพระบาท ให้้ข้้อมููลว่่า เนื่่�องจาก ทางกรมอุุทยานได้้ทำำแผนการบริิหารจััดการไว้้ เรีียบร้้อยแล้้ว สำำหรัับการบริิหารจััดการอุุทยาน ประวััติิศาสตร์์ภููพระบาทได้้มีีการจััดทำำแผนการ อนุุรัักษ์์และพััฒนาอุุทยานประวััติิศาสตร์์ภูู พระบาท ซึ่่�งให้ป้ระชาชนมีีส่ว่นร่ว่ มในการดำำเนิิน การครั้้�งนี้้� จึึงมีีการวางแผน บริิษััท 555 กรีีนเอ็็นเนอร์์จี้้� จำำกััด ได้้ ยื่่�นคำำร้้องขออนุุญาตใช้้พื้้�นที่่�ป่่าสงวนบริิเวณ ของหมู่่บ้้านระหว่่างบ้้านแก้้งถึึงบ้้านโนนคำำ จัังหวััดมุุกดาหาร ชาวบ้้านส่่วนใหญ่่มีีมติิเห็็น ชอบให้้สามารถสร้้างโครงการกัังหัันลมได้้ และ มีีการทำำข้้อตกลงร่่วมกัันกัับทางบริิษััท มีีชาว บ้้านเพีียงบางส่่วนไม่่เห็็นด้้วยเพราะไม่่สามารถ ทำำมาหากิินได้้ในบริิเวณนั้้�น นายอนุุสรณ์์ โพธิ์์�ศิิริิ ตััวแทนของบริิษััท 555 กรีีน เอ็็นเนอร์์จี้้� จำำกััด ได้้อธิิบายถึึงเหตุุผล การสร้้างโครงการกัังหัันลมว่่า ประเทศไทย ต้้องมีีการซื้้�อไฟฟ้้าใช้้จากเขื่่�อนในต่่างประเทศ คืือประเทศลาว ในแต่่ละปีีต้้องมีีการเสีียค่่าไฟ ปีีละหลายพัันล้้านบาทให้้กัับประเทศลาว ซึ่่�ง โครงการกัังหัันลมเป็็นโครงการพลัังงานสะอาด จากนโยบายของภาครััฐฯ ที่ ่� ต้้องการให้้มีีโครงการ กัังหัันลมพลัังงานไฟฟ้้า เป็็นโครงการที่่�มาจาก ต่่างประเทศ สามารถทำำ ได้้ในทุุกพื้้�นที่ ่� ที่ ่�มีีลม ผ่่านตลอดทั้้�งปีี บริิเวณดัังกล่่าวเป็็นพื้้�นที่่�ของป่่า สงวน ทางบริิษััทจึึงได้้ยื่่�นคำำร้้องขออนุุญาตเข้้าใช้้ ประโยชน์์ในพื้้�นที่ ่�ป่่าสงวน โดยจะทำำการก่่อสร้้าง กัังหัันลมเพื่่�อผลิิตพลัังงานไฟฟ้้าและแหล่่งที่ ่� พััก จากที่ ่� ทำำการศึึกษาและสำำรวจพื้้�นที่่�แห่่งนี้้�แล้้ว ไม่่มีีผลกระทบต่่อประชาชน อีีกทั้้�งไม่่ทำำ ให้้เกิิด ความเสีียหายต่่อพื้้�นที่่� กรมป่่าไม้้จึึงได้้พิิจารณา ตามที่ ่� บริิษััทยื่่�นคำำร้้องขออนุุญาตไปตามขั้้�นตอน ซึ่่�งทางกรมป่่าไม้้ไม่่ได้้จำำกััดสิิทธิิการเข้้าใช้้พื้้�นที่ ่� ป่่า บุุคคลทั่่�วไปก็็สามารถยื่่�นคำำร้้องขออนุุญาต เข้้าใช้้ประโยชน์์ของพื้้�นที่ ่�ป่่าสงวนได้้ นายอนุุสรณ์์ เผยอีีกว่่า โครงการสร้้าง กัังหัันลมดัังกล่่าว เมื่่�อทำำการก่่อสร้้างเสร็็จพื้้�นที่ ่� ดัังกล่่าวจะกลายเป็็นสถานที่่�ท่่องเที่่�ยว และเป็็น แลนมาร์์กแห่่งใหม่่ของจัังหวััดมุุกดาหาร เมื่่�อมีี การจััดตั้้�งสถานที่่�ท่่องเที่่�ยวขึ้้�นมาจะทำำ ให้้คนใน ชุุมชนสามารถสร้้างรายได้้ ทางบริิษััทจะมีีการ จ้้างแรงงานให้้กัับคนในพื้้�นที่่� เพื่่�อให้้ชาวบ้้านใน พื้้�นที่ ่�มีีรายได้้เพิ่่�มขึ้้�น และเป็็นรายได้้ที่ ่�มั่่�นคง นายศราวุุทธ์์สุุขโพธิ์์� ผู้้อำำนวยการส่่วน ป้้องกัันรัักษาป่่า และควบคุุมไฟป่่าสำำนัักงาน จััดการทรััพยากรป่่าไม้้แห่่งที่่� 7 อ่่านต่่อหน้้า 8 อ่่านต่่อหน้้า 9 ▲ เสาหิินพัังอายุุหลายพัันปีี หนึ่่�งสิ่่�งในอุุทยานประวััติิศาสตร์์ภููพระบาท ต. เมืืองพาน อ.บ้้านผืือ จ.อุุดรธานีีที่่�เตรีียมขอขึ้้�นมรดกโลก ▲ หมู่่บ้้านแก้้งและบ้้านโนนคำำมุุกดาหาร : บริิเวณพื้้�นที่่�ของโครงการขออนุุญาตสร้้างกัังหัันลมบนพื้้�นที่่�ป่่าสงวน ได้้ ทำำการขอประชามติิจากชาวบ้้าน หมู่่ 5 หมู่่ 13 บ้้านแก้้งและบ้้านโนนคำำ ต. คำำป่่าหลาย อ. เมืือง จ. มุุกดาหาร

6 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 นายอภิิรััฐ ไชยวงศ์์น้้อย อธิิบดีี กรมท่่าอากาศยาน (ทย.) มอบหมาย ให้้ นายอาทิิตย์์ วิินิิจสร ผู้้อำำนวยการ กองก่่อสร้้างและบำำรุุงรัักษา เป็็นผู้้แทน ทย. เข้้าร่่วมการประชุุมรัับฟัังความคิิด เห็็นของประชาชน ครั้้�งที่่� 1 (ปฐมนิิเทศ โครงการ) โครงการศึึกษาความเป็็นไป ได้้ในการก่่อสร้้างท่่าอากาศยานกาฬสิินธุ์์� จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� โดยได้้รัับเกีียรติิจาก นายสนั่่�น พงษ์์อัักษร รองผู้้ว่่าราชการ จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� เป็็นประธานเปิิดการ ประชุุม พร้้อมด้้วยหน่่วยงานภาครััฐ ภาค เอกชน และประชาชนที่่�สนใจเข้้าร่่วมการ ประชุุม ณ โรงแรมริิมปาว อำำเภอเมืือง จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� โครงการศึึกษาความ เป็็นไปได้้ในการก่่อสร้้างท่่าอากาศยาน กาฬสิินธุ์์� จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� มีีวััตถุุประสงค์์ เพื่่�อประเมิินความเป็็นไปได้้ของโครงการ ก่่อสร้้างท่่าอากาศยาน ศึึกษาปััจจััย ด้้านวิิศวกรรมและสิ่่�งแวดล้้อมที่ ่�มีีผล ต่่อการพััฒนาท่่าอากาศยาน ศึึกษาและ ออกแบบเบื้้�องต้้นโครงการก่่อสร้้างท่่า อากาศยาน รวมถึึงการศึึกษาปััจจััยใน ด้้านเศรษฐศาสตร์์ที่่�มีีผลต่่อการพััฒนา ท่่าอากาศยาน นายทรงพล ใจกริ่่�ม ผู้้ว่่าราชการ จัังหวััดกาฬสิินธุ์์�กล่่าวว่่า กาฬสิินธุ์์�มีี พััฒนาการทางเศรษฐกิิจเติิบโตเป็็นที่ ่� น่่าพึึงพอใจ จัังหวััดหนึ่่�งในภาคตะวััน ออกเฉีียงเหนืือตอนกลางทั้้�งหมด 4 จัังหวััด ได้้แก่่ จัังหวััดร้้อยเอ็็ด จัังหวััด มหาสารคาม จัังหวััดขอนแก่่น และ จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� มีีเขื่่�อนลำำปาวและ แหล่่งท่่องเที่่�ยวทางธรรมชาติิ โบราณคดีี และศิิลปวััฒนธรรมที่่�หลากหลาย เมื่่�อ พิิจารณาถึึงระบบการคมนาคมขนส่่ง พบว่่า จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� และจัังหวััด มหาสารคาม ซึ่่�งมีีพื้้�นที่ ่� ติิดต่่อกัันยัังไม่่มีี ท่่าอากาศยานภายในจัังหวััด ทำำ ให้้นััก ท่่องเที่่�ยวและนัักธุุรกิิจที่ ่� ต้้องการเดิิน ทาง มีีความจำำ เป็็นต้้องไปใช้้บริิการท่่า อากาศยานจัังหวััดขอนแก่่นและจัังหวััด ร้้อยเอ็็ด ส่่งผลให้้การคมนาคมขนส่่งเกิิด ความไม่่สะดวก ที่ ่� ผ่่านมาจึึงไม่่สามารถ พััฒนาจัังหวััดได้้อย่่างเต็็มศัักยภาพ ซึ่่�ง ในอนาคตหากมีีสนามบิินที่่�เชื่่�อมกััน 2 จัังหวััดคืือ จัังหวััดกาฬสิินธุ์์�และจัังหวััด มหาสารคาม ถืือเป็็นเรื่่�องที่ ่�ดีีอย่่างยิ่่�ง ผู้้ว่่าราชการจัังหวััดยัังกล่่าวต่่อ อีีกว่่า ซึ่่�งในปััจจุุบัันระบบคมนาคมขนส่่ง ที่ ่�มีีเพีียงเฉพาะทางรถยนต์์เท่่านั้้�น ยัังไม่่ เพีียงพอต่่อความต้้องการของนัักท่่อง สนามบิินสารสิินธุ์์ ต่่อจากหน้้า 1 เที่่�ยวและนัักธุุรกิิจ จึึงได้้ร่่วมกัับหลายภาค ส่่วนผลัักดัันโครงการก่่อสร้้างสนามบิินขึ้้�น ในพื้้�นที่ ่� จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� เชื่่�อมกัับจัังหวััด มหาสารคาม ด้้านพื้้�นที่ ่� สำำหรัับโครงการ ก็็มีีความพร้้อมสำำหรัับการพััฒนาต่่อไป และหน่่วยงานทุุกภาคส่่วนให้้การตอบรัับ เป็็นอย่่างดีี เนื่่�องจากจะเป็็นการพััฒนา พื้้�นที่่�ของจัังหวััดกาฬสิินธุ์์� และจัังหวััด มหาสารคามให้้ไปในทางที่ ่�ดีีขึ้้�นกว่่าที่่�เป็็น อยู่่ในปััจจุุบััน นายโสภณ ซารััมย์์ ประธานคณะ กรรมาธิิการคมนาคม ได้้ให้้ข้้อมููลว่่า ทาง จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� และจัังหวััดมหาสารคาม ทั้้�งสองจัังหวััดต้้องการให้้มีีสนามบิิน ซึ่่�ง เป็็นความต้้องการของภาคหน่่วยงาน ราชการ และประชาชน รวมทั้้�ง ส.ส.ทั้้�ง 2 จัังหวััดที่ ่� ร่่วมกัันแสดงพลัังผลัักดัันโครงการ นี้้�เพื่่�อสร้้างท่่าอากาศยาน โดยปััจจุุบัันอยู่่ ระหว่่างการศึึกษารอบด้้าน ถืือเป็็นมิิติิใหม่่ ที่ ่�ดีี ป ร ะธานคณะกรรมาธิิการ คมนาคมกล่่าวต่่อ จากการลงพื้้�นที่ ่� พบว่่า ทั้้�ง 2 จัังหวััดนี้้�มีีศัักยภาพที่่�ควรค่่าแก่่การ สนัับสนุุน ซึ่่�งคณะกรรมาธิิการคมนาคม สภาผู้้แทนราษฎรจะนำำข้้อมููลนี้้�เสนอไป ยัังฝ่่ายบริิหารเพื่่�อพิิจารณาต่่อไป สิ่่�งที่่�เห็็น พ้้องต้้องกัันคืือจัังหวััดกาฬสิินธุ์์�ต้้องพััฒนา ไปในทางที่ ่�ดีีกว่่านี้้� ทุุกฝ่่ายทั้้�งภาคการเมืือง ส่่วนหน่่วยงานราชการ ภาคประชาคม ชุุมชน ต้้องมีีความสามััคคีี เพื่่�อให้้ระบบ สาธารณููปโภคทุุกด้้านดีีขึ้้�น ต้้องมีีความ เป็็นน้ำ ำ� หนึ่่�งน้ำ ำ� ใจเดีียวกััน ร่่วมกัันพััฒนา และกำำหนดทิิศทาง นัับจากนี้้�ประมาณ 1-2 เดืือนข้้างหน้้าความคืืบหน้้าของโครงการ จะเข้้าสู่่ขั้้�นตอนการวิิจััยและศึึกษาความ เป็็นไปได้้ในการสร้้างอากาศยาน นายวิิจิิตร งามชื่่�น โยธาธิิการและ ผัังเมืืองจัังหวััดกาฬสิินธุ์์� ได้้กล่่าวว่่า โดย ผลที่่�ได้้จากการศึึกษาในโครงการคืือพื้้�นที่ ่� ที่่�เหมาะสมในการก่่อสร้้างท่่าอากาศยาน สารสิินธุ์์� และการเชื่่�อมโยงพื้้�นที่่�โดยรอบ ท่่าอากาศยาน แบบแปลนเบื้้�องต้้นของท่่า อากาศยาน รวมถึึงข้้อมููลสนัับสนุุนในการ ขอความเห็็นชอบต่่อหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้อง ในการจััดตั้้�งท่่าอากาศยานสารสิินธุ์์� การ รัับฟัังความคิิดเห็็นของประชาชน มีี การนำำเสนอรายละเอีียดโครงการ ขั้้�น ตอน แนวทางของการศึึกษา สภาพปััจจุุบััน ของพื้้�นที่ ่�ศึึกษา แนวโน้้มความต้้องการ ใช้้ท่่าอากาศยานกาฬสิินธุ์์� พื้้�นที่ ่�ตั้้�งท่่า อากาศยานเบื้้�องต้้น ผลกระทบสิ่่�งแวดล้้อม เบื้้�องต้้น รวมถึึงการรัับฟัังข้้อคิิดเห็็น และการมีีส่่วนร่่วมของประชาชน การ ศึึกษาความเป็็นไปได้้ในการก่่อสร้้างท่่า อากาศยานสารสิินธุ์์� จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� มีีแนวความคิิดเบื้้�องต้้นในการก่่อสร้้าง เนื่่�องจากจัังหวััดกาฬสิินธุ์์�มีีศัักยภาพ ด้้านการท่่องเที่่�ยว ยัังไม่่มีีการขนส่่งทาง อากาศ และจัังหวััดกาฬสิินธุ์์�ได้้กำำหนด ในแผนพััฒนาจัังหวััด 5 ปีี พ.ศ. 2561- 2565 กรมท่่าอากาศยานจึึงเล็็งเห็็นถึึง ประโยชน์์ในการก่่อสร้้างท่่าอากาศยาน เพื่่�อพััฒนาเศรษฐกิิจและอำำนวยความ สะดวกต่่อประชาชน โดยหลัังจากนี้้� กรมท่่าอากาศยานจะดำำเนิินการเกี่่�ยวกัับ งานสำำรวจออกแบบระบบท่่าอากาศยาน และจััดทำำแบบรายละเอีียดเบื้้�องต้้น รวม ถึึงงานศึึกษาผลกระทบสิ่่�งแวดล้้อมเบื้้�อง ต้้น (IEE) เพื่่�อจััดการประชุุมกลุ่่มย่่อย ในระดัับพื้้�นที่่�ตามขั้้�นตอนต่่อไป หาก เห็็นว่่าการก่่อสร้้างสนามบิินที่ ่� จัังหวััด กาฬสิินธุ์์�มีีความเหมาะสมก็็จะเสนอขอ งบประมาณ เพื่่�อศึึกษาความเป็็นไปได้้ เบื้้�องต้้นและศึึกษาการจััดทำำรายงาน วิิเคราะห์์ผลกระทบด้้านสิ่่�งแวดล้้อม (EIA) นางสาวมนััญญา ไทยเศรษฐ์์ ที่ ่� ปรึึกษารััฐมนตรีีช่่วยว่่าการกระทรวง เกษตรและสหกรณ์์ ใ ห้้ข้้ อ มูู ล ว่่ า เนื่่�องจากจัังหวััดกาฬสิินธุ์์�และจัังหวััด มหาสารคาม ประชาชนและชาวบ้้าน ส่่วนใหญ่่ทำำการเกษตร จึึงเล็็งเห็็นจุุด นี้้�ว่่า การขนส่่งที่ ่�มีีแค่่ทางท้้องถนนนั้้�น เป็็นการช่่วยเรื่่�องขนส่่งทางเดีียวของ ประชาชน จึึงได้้ปรึึกษาหาลืือกัันให้้มีี การสร้้างสนามบิินขึ้้�น เพื่่�อช่่วยในเรื่่�อง การขนส่่ง และการเข้้าถึึงของนัักธุุรกิิจ และนัักท่่องเที่่�ยว เพื่่�อให้้ง่่ายต่่อการเดิิน ทาง ขณะนี้้�อยู่่ในช่่วงการศึึกษาเพื่่�อจััดทำำ รายงานผลกระทบด้้านต่่าง ๆ เพื่่�อให้้ทุุก อย่่างเรีียบร้้อย และดำำเนิินงานได้้เร็็วขึ้้�น และเป็็นไปได้้ด้้วยดีี ในส่่วนของประชาชนในพื้้�นที่ ่� หรืือชาวบ้้านทั้้�งหมดได้้ให้้ข้้อมููลเป็็นไป ในทางเดีียวกัันว่่า ทุุกคนต่่างเป็็นกัังวล เรื่่�องปััญหามลพิิษ ทั้้�งทางบก อากาศ น้ำ ำ� และเสีียงรบกวน เพราะพวกเขานั้้�น ใช้้ชีีวิิตอยู่่กัันแบบนี้้�มาตั้้�งแต่่ที่ ่� ตััวจัังหวััด ยัังไม่่มีีโครงการการสร้้างสนามบิิน ชาว บ้้านกลััวปรัับตััวไม่่ทััน แต่่ก็็ไม่่ได้้ขััด ขวางหรืือปฏิิเสธที่่�จะสร้้างสนามบิินนี้้�ขึ้้�น มา เพราะก็็อยากเห็็นจัังหวััดของตนเอง พััฒนามากขึ้้�น เพื่่�อให้้ลููก ให้้หลานกลัับ มาทำำงาน ทำำธุุรกิิจใกล้้บ้้าน ลููกหลาน ส่่วนใหญ่่ต้้องไปทำำ งานในเมืือง หรืือ พื้้�นที่ ่� ที่่�เป็็นนิิคมอุุตสาหกรรมต่่าง ๆ ที่ ่� ต้้องไกลบ้้าน เพื่่�อหาเงิินส่่งให้้ทางบ้้าน ถ้้าหากมีีสนามบิิน ก็็คงทำำ ให้้หลาย ๆ อย่่างพััฒนามากยิ่่�งขึ้้�น. ▲ เตรีียมสร้้าง ท่่าอากาศยานสารสิินธุ์์� ในพื้้�นที่่�ระหว่่าง ต. หนองอิิเต่่า อ. ยางตลาด จ. กาฬสิินธุ์์� และ ต.โคกพระ อ. กัันทรวิิชััย จ. มหาสารคาม

7 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 ธุุงใยแมงมุุม ธุุงชนิิดหนึ่่�งของชาว อีีสาน เป็็นสััญลัักษณ์์ของการผสมผสานระหว่่าง ภููมิิปััญญา วััฒนธรรมทางความเชื่่�อ และศิิลปะ ของการร้้อยเส้้นด้้ายสลับสีี ัสวยงามมีีรูปทูรงที่่�เป็็น เรขาคณิิตสองมิิติิ ได้้แก่่ รููปสี่่�เหลี่่�ยม รููปหกเหลี่่�ยม รููปแปดเหลี่่�ยม รููปสิิบเหลี่่�ยม และธุุงแบบสามมิิติิ ปััจจุุบัันธุุงใยแมงมุุมกำำลัังเป็็นที่ ่� นิิยมตามวััดวา อาราม ใช้ป้ระกอบในพิธีีิกรรม และประเพณีีต่่าง ๆ คำำว่่า ธุุง เป็็นภาษามาตรฐานในไทย ซึ่่�ง ในแต่่ละที่่�จะเรีียกไม่่เหมืือนกััน ภาคอีีสานจะเรีียก ว่่า ธุุง ภาคเหนืือ เรีียกว่่า ตุุง ชาวไทยใหญ่่ เรีียก ว่่า ตำำข่่อน ในประเทศเพื่่�อนบ้้านอย่่างพม่่า เรีียก ว่่า ตะขุ่่น ประเทศลาว เรีียกว่่า ทง หรืือ ทุุง ซึ่่�งใน ภาษาอีีสานกัับภาษาลาวมีีความคล้้ายคลึึงกััน ธุุงใยแมงมุุม เป็็นลัักษณะของความเชื่่�อ เกี่่�ยวกับั โชคลาภของชาวอีีสาน และประเทศอื่่�น ๆ ในดิินแดนอุุษาคเนย์์ ซึ่่�งมีีพื้้�นฐานมาจากวััฒนธรรม ของผีีพราหมณ์์และพุุทธ ที่่�หลอมรวมกััน ธุุงเป็็น เครื่่�องประกอบพิิธีีกรรมสำำคััญของชาวอีีสานมา อย่่างยาวนาน คนอีีสานเชื่่�อกัันว่่าธุุงสามารถใช้้ ป้้องกัันสิ่่�งเลวร้้ายหรืือสิ่่�งไม่่ดีีที่่�มองไม่่เห็็น เช่่น ภููติิผีีวิิญญาณต่่าง ๆ ที่่�จะมารบกวนงานบุุญ ซึ่่�ง เชื่่�อว่่าหากมีีธุุงแล้้วผีีจะถอยออกไปพร้้อมกัันและ ยัังเป็็นการบอกกล่่าวบวงสรวงเทพยดาในพื้้�นที่่�ว่่า มีีการทำำบุุญ และพิิธีีกรรมสำำคััญ ธุุงมีีหลายรูปูแบบสามารถเปลี่่�ยนไปตาม ความคิิดสร้้างสรรค์์ และไอเดีียของผู้้ทำำธุุงแต่่ละ แบบต่่างก็็มีีความหมายที่่�แตกต่่างกััน ธุุงสี่่�เหลี่่�ยม หมายถึึง อริิยสััจ 4 คืือ ความจริิงอัันประเสริิฐ 4 ประการอัันเป็็นหลัักคำำสอนสำำคััญของพระพุุทธ ศาสนา ธุุงหกเหลี่่�ยม หมายถึึง ทิิศทั้้�งหก ธุุงแปด เหลี่่�ยม หมายถึึง มรรค 8 ธุุงสิิบเหลี่่�ยม หมายถึึง การทำำความดีี 10 ประการ ธุุงสามมิิติิ หมายถึึง พระรััตนตรััย พระพุุทธ พระธรรม พระสงฆ์์ธุุง ฟ้้าหยาด หมายถึึง ธุุงที่ ่�มีีความสวยงามสลัับสีีสััน ลวดลายหลากสีี ลัักษณะที่่�โดดเด่่นและสำำคััญของธุุงใย แมงมุุม คืือ เส้้นด้้ายที่่�ได้้มาจากฝ้้ายไหมหรืือเส้้น ไหมผููกให้้คล้้ายใยแมงมุุม ทั้้�งสี่ ่� ด้้านหรืือหกด้้าน โดยจะนำำ ไม้้ไผ่่มาเหลาให้้เป็็นซี่่�เล็็ก ๆ ไขว้้กากบาท กััน และยึึดให้้แน่่นในลัักษณะที่ ่�ตั้้�งฉากกััน จากนั้้�น ใช้้เส้้นฝ้้ายพัันสานกัันเป็็นรููปสี่่�เหลี่่�ยมจััตุุรััสจาก ศููนย์์กลางออกมาเรื่่�อย ๆ จะคล้้ายกัับใยแมงมุุม ส่่วนใหญ่่มัักจะใช้้ฝ้้ายสีีพัันเป็็นแถบสีีสลัับกัันเป็็น ชั้้�น ๆ ขนาดของธุุงจะมีีขนาดเล็็กหรืือใหญ่่ ขึ้้�นอยู่่ การกำำหนดขนาดของผู้้ทำำ ธุงอสาน มี 6 ี ประเภท 1) ธุงราว ทำำจาก ผ้าหรือกระดาษ อาจเป็นรูปสามเหล ี่ ยม ส ี่ เหล ี่ ยม หรืออ ื่ น ๆ นำำมาร้อยเรียงเป็นราวแขวน 2) ธุงไชย เป็นเครื่ องหมายของชัยชนะหรือสิริมงคล ทอจาก เส้นด้ายหรือเส้นไหมสลับสีบางครั้งก็ใช้ไม้ไผ่คั่น นิยมทำำลายประจำำยาม ลายปราสาท ดอกไม้ สัตว์ เครือเถา 3) ธุงสิบสองราศี นิยมทำำด้วยกระดาษ จะมีรูปนักษัตรหรือสัตว์สิบสองราศีในผืนเดียวกัน ส่วนใหญ่จะใช้บูชาเจดีย์ทรายในวันสงกรานต์ 4) ธุงเจดีย์ทราย ใช้ปักประดับที่เจดีย์ทราย ทำำจาก กระดาษหลากสี ตัดฉลุลายด้วยทรงสวยงาม และ ธุงตะขาบ ธุงจระเข้ เป็นรูปทรงส ี่ เหล ี่ ยมผืนผ้าที่มี รูปจระเข้หรอตะขาืบไว้ตรงกลาง เป็นสัญลักษณใน์ งานทอดกฐิน ใช้แห่นำำขบวน เชื่อว่าเป็นจ้าวแห่ง สัตว์ในท้องถิ่นจะช่วยปกป้องคุ้มครองในงานบุญ กุศล 5) ธุงไส้หมู เป็นงานศิลปะที่เกิดจากการตัด กระดาษสีหรือกระดาษแก้วสีต่าง ๆ ใช้กรรไกรตัด สลับกันเป็นลายฟันปลาจนถงึปลายสดแลุ้วคลออก ี่ และจับหงายจะเกิดเป็นพวงกระดาษสวยงาม นำำ ไปใช้แขวนในพธีิต่าง ๆ เช่น ปักเจดยี์ทราย ตกแต่ง ปราสาทศพ และอน ๆ 6) ื่ ธุงใยแมงมม เุป็นการทำำ จากเส้นด้ายที่ได้มาจากฝ้ายไหมหรือเส้นไหม ผูก โยงกันคล้ายใยแมงมม นิยมใุช้แขวนตกแต่งไว้หน้า พระประธานหรือโดยรอบในงานพิธีกรรม เพื่อใช้ ในการปกป้องคุ้มครอง ซึ่งเป็นที่แพร่หลายในภาค อีสาน ในปััจจุุบัันมีีหลายพื้้�นที่ ่� ที่ ่� นำำวััฒนธรรม ต่่าง ๆ มาสร้้างมููลค่่าธุุงใยแมงมุุมถููกนำำมาจััด ตกแต่่งในสถานที่่�ท่่องเที่่�ยวและสร้้างรายได้้ให้้แก่่ ชุุมชน เช่่น ในงานมาฆปููรมีี ณ พระธาตุุยาคูู ตำำบลหนองแปน อำำ เภอกมลาไสย จัังหวััดกาฬสิินธุ์์� โดยมีีการจััดให้้เป็็น “ทะเลธุุงใยแมงมุุม” เต็็มไป ด้้วยสีีสัันสดใสละลานตา ผููกธุุงยาวกัับเสาไม้้ไผ่่ เรีียงกัันเป็็นทางยาวสุุดสายตา เป็็นงานฝีีมืือของ คนในพื้้�นที่ที่ ่� ทำ ่� ำด้ว้ยความประณีีตบรรจงจะเห็็นได้้ ว่่าความเชื่่�อของคนในท้้องถิ่่�น สามารถสร้้างอาชีีพ และสร้้างมููลค่่าให้้กัับชุุมชนได้้ วััฒนธรรมเหล่่านี้้� ไม่่ใช่่เพีียงแค่่ความเชื่่�อ แต่่ยัังเป็็นมรดกทางความ คิิดที่่�มาจากภููมิิปััญญาของคนท้้องถิ่่�นอีีกด้้วย ธุุงวััฒนธรรม ความเชื่่�อ รายได้้ เรื่่�อง ปลิิดา บััวสีีภา คอลััมน์์

8 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 หลีีกเลี่่�ยงและลดปััญหาสิ่่�งแวดล้้อมจุุดนี้้�ขอ อย่่าได้้กัังวล ในส่่วนของอนาคตภายภาคหน้้า หากนัักท่่องเที่่�ยวให้้ความสนใจ นั่่�นเป็็นการ ดีีที่่�จะได้้นำำเสนอสถานที่ ่� ที่่�เป็็นมรดกโลก ซึ่่�ง เป็็นการสร้้างชื่่�อเสีียงให้กั้ บปัระเทศ คาดว่่าไม่มีี่ ผลกระทบใด ๆ ต่่อสิ่่�งแวดล้้อม ทั้้�งในเรื่่�องสถาน ที่่�รองรัับ หรืือขยะต่่าง ๆ เพราะมีีการจััดการที่ ่� เข้้มงวดเป็็นอย่่างมาก ทางหน่่วยงานหวัังให้้มีี ผลกระทบน้้อยที่ ่� สุุด นายนภสิินธุ์์� บุุญล้้อม กล่่าวต่่อว่่า ทาง อุุทยานได้้ร่่วมมืือกัับหลายหน่่วยงาน เพื่่�อร่่วม กัันเสนอถึึงแผนบริิหาร ซึ่่�งหากมีีแผนที่่�หนึ่่�ง แล้ว้จำำ เป็็นต้้องมีีแผนสำำรองการในแก้้ไขปััญหา ในส่่วนนี้้�อย่่างแน่่นอน และได้้ทำำการตกลงในที่ ่� ประชุุมเรีียบร้้อย ซึ่่�งหน่ว่ยงานทุุกภาคส่ว่นมีีการ ทำำงานอย่่างละเอีียดจึึงขอให้้วางใจในจุุดนี้้� นายนภสิินธุ์์� บุุญล้้อม ได้้เผยว่่า อย่่างไร ก็็ตามทางอุุทยานเห็็นชอบเสนอ “อุุทยาน ประวััติิศาสตร์์ภููพระบาท” ขึ้้�นทะเบีียนเป็็น แหล่่งมรดกโลกจากยููเนสโก (UNESCO)เพื่่�อ เพิ่่�มขีีดความสามารถการแข่่งขัันด้้านวััฒนธรรม และการท่่องเที่่�ยวช่่วงเวลาที่ ่� ผ่่านมาได้้มีีการจััด ทำำแผนแม่่บทการอนุุรัักษ์์และพััฒนาอุุทยาน ประวััติิศาสตร์์ภููพระบาทแล้้ว นอกจากนี้้�หน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องใน พื้้�นที่่� คืือ กรมศิิลปากร กรมป่่าไม้้ จ. อุุดรธานีี ได้้จััดทำำบัันทึึกข้้อตกลงความร่่วมมืือในการ กำำหนดรููปแบบการบริิหารจััดการแหล่่งมรดก ทางวััฒนธรรม อุุทยานประวัติัิศาสตร์์ภูพูระบาท เป็็นที่่�เรีียบร้้อย โดยมีีวััตถุุประสงค์์เพื่่�อเพิ่่�มขีีด ความสามารถในการแข่่งขัันด้้านวััฒนธรรม ของไทยและช่่วยให้้สััดส่่วนการท่่องเที่่�ยวด้้าน วััฒนธรรมเพิ่่�มขึ้้�น ด้้านนายพิิพััฒน์์ รััชกิิจประการ ผู้้ อำำนวยการสำำนัักงานการท่่องเที่่�ยวและกีีฬา จัังหวััดอุุดรธานีีกล่่าวว่่า การขอขึ้้�นทะเบีียนเป็็น แหล่่งมรดกโลก ไม่่มีีผลกระทบต่่อสิ่่�งแวดล้้อม เนื่่�องจากทางกรมอุุทยานได้้ทำำแผนการบริิหาร จััดการไว้้เรีียบร้้อยแล้้ว สำำหรัับการบริิหาร จััดการอุุทยานประวัติัิศาสตร์์ภูพูระบาทได้มีี้การ จััดทำำแผนแม่บท่การอนุุรัักษ์์และพััฒนาอุุทยาน ประวััติิศาสตร์์ภููพระบาท พ.ศ. 2565-2569 ซึ่่�ง ได้้ผ่่านการทำำประชาพิิจารณ์์และการมีีส่่วน ร่่วมของชุุมชนและประชาชนในพื้้�นที่่� โดยแผน ดัังกล่่าวจะครอบคลุุมการดำำเนิินงานด้้านการ อนุุรัักษ์์ การปรัับปรุุงสภาพแวดล้้อมให้้เหมาะ สม แผนบริิหารจััดการด้้านการท่่องเที่่�ยว การจััด ทำำแผนชุุมชนด้้านการจััดการสิ่่�งแวดล้้อม และ การจััดทำำข้้อบััญญััติิท้้องถิ่่�นในด้้านการอนุุรัักษ์์ เป็็นต้้น นอกจากนี้้�หน่ว่ยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องในพื้้�นที่่� คืือ กรมศิิลปากร กรมป่่าไม้้ จ. อุุดรธานีี ได้้มีี การจััดทำำบัันทึึกข้้อตกลงความร่่วมมืือในการ กำำหนดรููปแบบการบริิหารจััดการแหล่่งมรดก ทางวััฒนธรรม อุุทยานประวัติัิศาสตร์์ภูพูระบาท แล้้ว นายพิพัิ ัฒน์์รัชกิั ิจประการ ได้้กล่่าวถึึง หลัักเกณฑ์์ที่่�เข้้าข่่ายในการขอขึ้้�นทะเบีียนเป็็น แหล่่งมรดกโลก 2 ข้้อคืือ เกณฑ์์ข้้อที่่� 3 เป็็น เอกลัักษณ์์ หายากยิ่่�ง หรืือเป็็นของแท้้ดั้้�งเดิิม อาทิิ สีีมาหิิน หรืือภาพเขีียนสีีต่่าง ๆ และเกณฑ์์ ข้้อที่่� 5 เป็็นตััวอย่่างลัักษณะอัันเด่่นชััดของ ขนบธรรมเนีียมประเพณีีแห่่งสถาปััตยกรรมวิิธีี การก่่อสร้้าง หรืือการตั้้�งถิ่่�นฐานของมนุุษย์์ มุ่่ง เน้้นการเชื่่�อมโยงกัับขนบธรรมเนีียมประเพณีี อาทิิ หลัักฐานการตััดแต่่งหิินเพื่่�อประกอบ พิิธีีกรรมทางศาสนา นายพิพัิัฒน์์รัชกิั ิจประการ กล่่าวต่่อว่่า หากได้รั้บัผลตอบรับที่ั ดีี่� จากนัักท่่องเที่่�ยวทำำ ให้มีี้ นัักท่่องเที่่�ยวเยี่่�ยมชมเป็็นจำำนวนมาก แต่่ไม่่หวั่่�น ส่่งผลกระทบต่่อสิ่่�งแวดล้้อม เพราะขณะนี้้�สถิิติิ จำำนวนนัักท่่องเที่่�ยวเพิ่่�มขึ้้�นประมาณ 27,000 คน ซึ่่�งอยู่่ในสถานการณ์์ที่่� รัับได้้ มีีพื้้�นที่่�สามารถ รองรัับนัักท่่องเที่่�ยว พร้้อมกัับมีีแผนการบริิหาร จััดการที่ ่�ตั้้�งไว้้อยู่่แล้้ว จากการลงพื้้�นที่่สััมภาษณ์์ประชาชน ประชาชนส่่วนใหญ่่มีีความเห็็นไปในทิิศทาง เดีียวกัันว่่า เป็็นเรื่่องที่่น่่ายิินดีี ซึ่่งจะเป็็นการ สร้้างชื่่อเสีียงให้้กัับจัังหวััดอุุดรธานีี ในด้้านของ แหล่่งวััฒนธรรมเก่่าแก่่ และจะเป็็นการส่่งเสริิม ความสำคััญและคุุณค่่าของพื้้�นที่่ ให้้เป็็นแหล่่ง ศึึกษาทางประเพณีีวััฒนธรรมของภููมิิภาคอีีก ด้้วย รวมถึึงการค้้าขายของกลุ่่มพ่่อค้้าแม่่ค้้า ให้้มีีการกระตุ้้นเศรษฐกิิจ พร้้อมทั้้�งช่่วยสร้้าง เศรษฐกิิจให้้หมุุนเวีียนในพื้้�นที่่ชุุมชนมากยิ่่งขึ้้�น จัังหวััดอุุดรธานีีเป็็นศููนย์์กลาง เศรษฐกิิจสำคััญของภาคตะวัันออกเฉีียงเหนืือ ตอนบน และเป็็นศููนย์์กลางเศรษฐกิิจในอนุุ ภููมิิภาคลุ่่มน้้ำโขง อีีกทั้้�งกำลัังจะเป็็นศููนย์์กลาง ทางการแพทย์ที่่ก้์ ้าวหน้้าทัันสมััยของภาคตะวััน ออกเฉีียงเหนืือ การมีีแหล่่งโบราณคดีีบ้้านเชีียง ซึ่่งเป็็นมรดกโลกแห่่งแรก และกำลัังจะมีอุีุทยาน ประวััติิศาสตร์์ภููพระบาทเป็็นมรดกโลกแห่่งที่่ 2 จะส่่งผลให้้จัังหวััดอุุดรธานีีเป็็นศููนย์์กลางทาง เศรษฐกิิจทั้้�งด้้านการค้้า การลงทุุน และการท่่อง เที่่ยวอย่่างแท้้จริิง เรื่่�องสั้้�นหัักมุุม คดีบนถนนนิรนามทางภาคอีสาน เมื่่�อคืืนวานที่ผ่ ่� ่านมาฝนตกหนััก ยาวนาน จนถึึงเย็็นวัันนี้้� ถนนหนทางแถวนี้้ยิ่่� �งไม่ดีี่ก็็ได้้แต่่หวััง ว่่า จะไม่่มีีอุุบััติิเหตุุเกิิดขึ้้�นกัับใครอีีก หญิิงชรานาม ว่่า นางสร้้อย นึึกรำำพึึงรำำพัันกัับตนเองพลางเหม่่อ มองฝนที่่�ไม่่มีีทีีท่่าว่่าจะหยุุดตกด้้วยแววตาเศร้้า ๆ ไกลออกไปจากบ้้านนางสร้้อย ณ บ้้านหลัังหนึ่่�ง มีี สองสามีีภรรยาคู่่หนึ่่�งกำำลัังทะเลาะกัันอยู่่ “อ้้ายสร ๆ เจ้้าสิิไปไส” แย้้มเรีียกคนรััก ตนไว้้ด้้วยความกัังวลละคนเป็็นห่่วง “อ้้ายสิิไปหาวิิเศษมััน เอากุุญแจมา” ชาย หนุ่่มตอบหญิิงคนรัักเช่่นทุุกทีีก่่อนจะขึ้้�นคร่่อม มอเตอร์์ไซค์์คัันเก่่าคร่ำ ำ� ครึึ “ค่ำ ำ� แล้วบ่้ ่ไปได้บ่้อ้่ ้าย เจ้้ากะเห็็นว่่าช่ว่งนี้้� มัันเป็็นจัังได๋๋” แย้้มหยิิบกุุญแจให้้สรอย่่างไม่่เต็็มใจ แย้้มไม่่ได้้อยากชวนทะเลาะ หรืือทำำ ให้้ชายหนุ่่ม หงุุดหงิิด แต่ช่่ว่งนี้้�หน้้าฝน รถมอเตอร์์ไซค์์ก็็เก่่าแล้ว้ ไม่่อยากให้้ไปไหนกลางค่ำ ำ� กลางคืืนมัันอัันตราย ฝน ก็็ยัังไม่่ทัันซา… แต่่สรก็็ไม่่ฟัังคำำพููดของภรรยาตนสัักนิิด ด้้วยว่่าอยากจะไปกิินเหล้้ากัับวิิเศษเช่่นทุุกทีีมัันก็็ เหมืือนวัันธรรมดาหลัังจากทำำงานหนัักที่่�เขาต้้องไป สัังสรรค์์กัับวิิเศษอยู่่เป็็นประจำำ ใคร ๆ ก็็นิิยามตััวสรว่่าขี้้�เหล้้าเมามาย แต่่ใครจะเข้้าใจสรเล่่าว่่าเหนื่่�อยกัับชีีวิิตนี้้�แค่่ไหน ครอบครััวของสรค่่อนไปทางจนที่ ่� ดิินก็็ได้้เช่่าเขาทำำ กิิน บางวัันรับจ้ั ้างค่่าแรงขั้้�นต่ำ ำ� ก็็เพีียงพอแค่วั่ ันหนึ่่�ง เท่่านั้้�น ชีีวิิตตื่่�นมาก็็ทำำงาน ทำำงาน ทำำงาน เงิินที่่�ได้้ ก็็ใช้้หนี้้� ใช้จ่้่ายต่่าง ๆ วนเวีียนแบบนี้้ทุุ�กปีี ไฉนจึึงจะ มีีฐานะที่ ่�ดีีขึ้้�น เสีียงรถมอเตอร์์ไซค์์คัันเก่่า เร่่งเครื่่�องออก ไปด้้วยความเร็็วเกิินร้้อยสิิบ ฝ่่าฝนที่่�ตกกระหน่ำ ำ� ลงมา วิ่่�งบนถนนลาดยางสายหนึ่่�งที่่�เจิ่่�งนองไปด้้วย น้ำ ำ�ฝน สรรู้้สึึกขัับยากเกิินกว่่าที่ ่� คิิด ใจนึึกคิิดเรื่่�อง ไม่่ดีีขึ้้�นมาวููบหนึ่่�ง แต่่ไม่่นานสรก็็มาถึึงร้้านที่ ่� วิิเศษ รออยู่่ ทั้้�งสองต่่างแลกเปลี่่�ยนสัังสรรค์์กัันอย่่างเดิิม พอต่่างเริ่่�มรู้้สึึกว่่าเริ่่�มเมาจึึงตกลงแยกย้้ายกัันกลัับ ซึ่่�งตอนนั้้�นเป็็นเวลาตีีหนึ่่�งกว่่า ๆ ฝนก็็พอจะซาลง บ้้างแล้้ว “เออ สรเห็็นกุุญแจรถเฮาบ่่” วิิเศษถาม สรขึ้้�น “นั้้�นเด้้ๆ …วางอยู่่หม่่องนั้้�นล่่ะ” สรพููด ขึ้้�น หลัังจากเพ่่งหากุุญแจรถไปทั่่�วทั้้�งโต๊๊ะ แล้้วเจอ วางอยู่่ไม่่ไกลตััว วิิเศษหยิิบกุุญแจขึ้้�นมาถืือครู่่หนึ่่�ง ก่่อนจะพููด “ขอบใจเพื่่�อน กลัับดีี ๆ เด้้อ” “เออ ๆ” เขาตอบเพื่่�อนไปแบบนั้้�นอย่่าง ไม่่ใส่่ใจนััก เขาเองก็็ต้้องกลัับบ้้านแล้้วเช่่นกััน ระหว่่างทางกลัับ ชายหนุ่่มรู้้สึึกมึึนหััวจน สายตาพร่่ามััว เริ่่�มไม่่แน่่ใจแล้้วว่่าเป็็นเพราะน้ำ ำ�ฝน หรืือน้ำ ำ� เมากัันแน่่ เขารู้้สึึกอยากกลัับบ้้านเร็็ว ๆ จึึง เร่่งเครื่่�องขึ้้�นอีีก แต่่ก็็รู้้สึึกยัังไม่่เร็็วพอ จึึงเร่่งขึ้้�นไป อีีกสองขีีด ภาพรอบข้้าง ทุุกอย่่างยิ่่�งดููเลื่่�อนลอยจน มองไม่่ออกว่่าคืืออะไร กระทั่่�งทางข้้างหน้้ามีีแสงไฟ สาดเข้้ามาในระยะประชิิดอย่่างกระทัันหััน เขารู้้สึึก ตกใจ แต่่ทุุกอย่่างมัันเหนืือเกิินกว่่าจะควบคุุมได้้ แล้้ว... ในห้้วงความรู้้สึึกหนึ่่�ง เขารู้้สึึกเป็็นห่่วงคนที่ ่� เขารััก... เอี๊๊�ยด… โครม!!! เสีียงล้้อรถยนต์์ที่่�เสีียดสีีไปกัับพื้้�นถนน ลาดยาง แถวโค้้งที่่�สองติิดกัับสวนยาง ไม่่ไกลจาก หมู่่บ้้านของสรมากนััก ร่่างกายของชายหนุ่่มผู้้ขัับขี่ ่� รถจัักรยานยนต์์คัันเก่่าคร่ำ ำ� ครึึ กระเด็็นออกมาจาก ตััวรถหลุุดลอยออกไปยัังชายป่่าข้้างทาง “ชะ..ช่่วย ด้้วย..ช่่วย” ชายหนุ่่มพยายามร้้องเรีียกใครสัักคน ด้้วยเสีียงแผ่่วเบา แม้้มีีความหวัังเพีียงริิบหรี่่� ก่่อน แน่นิ่่่ �งลงพร้้อมกับัลมหายใจ เลืือดสีีแดงไหลริินออก มาไม่่ขาด เป็็นภาพที่ ่� น่่าเวทนาเหลืือเกิิน “สภาพศพค่่อนข้้างยัับเยิินครัับ” หน่่วย กู้้ภััยคนหนึ่่�งบอกเหตุุเช่่นนั้้�นหลัังจากห่่อศพ เรีียบร้้อยแล้้ว เพื่่�อนำำ ไปพิิสููจน์์สาเหตุุการตายอีีก ครั้้�งหนึ่่�ง ก่่อนจะฝากผู้้ใหญ่บ้่ ้านที่่�เพิ่่�งมาถึึงให้ติ้ิดต่่อ หาญาติผู้้ิเสีียชีีวิิตด้ว้ย ซึ่่�งรถมอเตอร์์ไซค์์คัันเก่่าคร่ำ ำ� ครึึนี้้�ก็็คงเป็็นของใครสัักคนนั่่�นแหละ ผู้้ใหญ่่บ้้าน นึึกคิิดไม่่นานก็็พึึมพำำออกมาว่่า “ไม่น่่ ่าเลย ไอ้้สร สงสารก็็แต่่นางแย้้ม เป็็น เวรเป็็นกรรมอะไรน้้อ” ในเช้้าวัันนี้้�ทุุกอย่่างดููกะทัันหัันไปหมด นางแย้้มเมื่่�อได้้ยิินข่่าวก็็ได้้แต่่ร้้องไห้้ ท่่ามกลางงาน สีีดำำที่ ่� กำำลัังจััดเตรีียมดำำเนิินไปพร้้อมกัับเสีียงร่ำ ำ� ไห้้ ของญาติิพี่ ่� น้้องของสร ทุุกคนต่่างมาแสดงความ เสีียใจ และให้้กำำลัังใจนางแย้้มภรรยาของนายสรผู้้ โศกเศร้้ากว่่าใครอื่่�น “สู้้เด้้อ อิิหล่่าแย้้ม… ไอ้้สรมัันไปสบายแล้ว้ คนอยู่่ก็็ต้้องสู้้ต่่อไปเด้้อ” “จ้้ะแม่่ ฮืือ ๆ” แย้้มตอบกลัับแม่่ตนไป พลางเช็็ดน้ำ ำ�ตาไปด้ว้ย “ไผจะไปคิิดว่่าอ้้ายสรจะโชค ร้้ายปานนี้้� มัันทำำ ใจบ่่ไหวอีีหลีีฮืือ ๆ” นางแย้้มเช็็ด น้ำ ำ� ตาอีีกครั้้�ง ก่่อนจะเดิินไปหาที่่�สงบจิิตใจทางสวน หลัังบ้้าน “ไผตาย ๆ แย้้ม… คนคืือมาเฮืือนเฮา หลายแท้้” เสีียงนี้้�ฟัังดููคุ้้นหููแปลก ๆ แย้้มคิิด “อ้้ายสร... ผะ ผีี” แย้้มตอบก่่อนจะเงย หน้้าขึ้้�นมอง แล้้วต้้องตกใจจนแทบสิ้้�นสติิ “คนเด้้นิิ มาผีีอยู่่ไสแย้้ม” สรตอบกลัับ ภรรยาของตนไปอย่่างทัันควััน “ถ้้าบ่่แม่่นอ้้ายสรตาย… ไผตายล่่ะ!!” เรื่่�อง สุุทธิิดา ศิิริิสุุข ต่่อจากหน้้า 5

9 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 ได้้อธิิบายถึึงผลกระทบทางสิ่่�งแวดล้้อมของการ สร้้างโครงการ ก่่อนที่่�จะเริ่่�มทำำ โครงการกัังหัันลม พลัังงานไฟฟ้้า ทางเจ้้าของโครงการจะต้้องทำำ หนัังสืือเกี่่�ยวกับัการประเมิินผลกระทบสิ่่�งแวดล้้อม ผ่่าน EIA และศึึกษาผลกระทบสิ่่�งแวดล้้อมก่่อนที่ ่� จะเริ่่�มลงมืือทำำ โครงการขึ้้�นมา การดำำเนิินสร้้าง กัังหัันลมในพื้้�นที่ ่� ดัังกล่่าวต้้องผ่่านกระบวนการ การลงความเห็็นและคณะกรรมการพิิจารณาตาม รายงานของผู้้ตรวจสภาพผืืนป่่าเสนอขึ้้�นไป นายศราวุุทธ์์ เผยถึึงส่่วนรัับผิิดชอบใน พื้้�นที่ ่�ป่่าสงวนของสำำนัักงานป้้องกัันรัักษาป่่า และ ควบคุุมไฟป่่า การตรวจสอบพื้้�นที่ ่� ที่ ่� ทำำการขอ อนุุญาตว่่ามีีความเหมาะสมที่่�จะทำำหรืือไม่่ เสนอ ความคิิดเห็็นไปให้้คณะอนุุกรรมการพิิจารณาการ ใช้้ประโยชน์์พื้้�นที่ ่�ป่่า กลุ่่มชาวบ้้านหมู่่ 5 บ้้านแก้้ง ได้้ให้้ความ เห็็นเหมืือนกัันว่่า มีีชาวบ้้านแยกออกเป็็น 2 ฝ่่าย คืือเห็็นด้้วยกัับไม่่เห็็นด้้วย ทางเจ้้าของโครงการฯ นำำเงิินมาเพื่่�อให้้ชาวบ้้านลงมติิเห็็นด้้วย แต่่ส่่วน มากชาวบ้้านไม่่เห็็นด้้วย เพราะพื้้�นที่ ่� ที่่�จะทำำการ สร้้างกัังหัันลมเป็็นพื้้�นที่ ่� ทำำนา และทำำ ไร่่ของ ชาวบ้้าน หากสร้้างเสร็็จแล้้วทางโครงการจะมีีผู้้ ควบคุุมความปลอดภััย ดููแลทางเข้้าออก ทำำ ให้ช้าว บ้้านที่ ่� ต้้องทำำมาหากิินในพื้้�นที่่�ใกล้้เคีียงจะไม่่ได้้รัับ อิิสระเท่่าที่่�ควร เสีียงมติิที่่�ไม่่เห็็นด้้วยส่่วนใหญ่่กัับ โครงการดัังกล่่าวคืือชาวบ้้านหมู่่ 13 เพราะพื้้�นที่ ่� ของโครงการกัังหัันลมอยู่่ในบริิเวณพื้้�นที่ทำ ่� ำกิินของ ชาวบ้้านหมู่่ 13 เกืือบทั้้�งหมด นายสัังค์์ ไชยบััน ผู้้ใหญ่่บ้้านหมู่่ 13 บ้้าน โนนคำำ เผยว่่า ที่ ่� ดิินทำำกิินของตน และชาวบ้้าน ส่่วนใหญ่่อยู่่ในบริิเวณพื้้�นที่่�ของโครงการฯ ทำำ ให้้ ได้้รัับผลกระทบ ไม่่สามารถเข้้าไปทำำมาหากิินได้้ ในบริิเวณนั้้�น เมื่่�อก่่อนทำำการร้้องเรีียนกัับกรมป่่า ไม้้ เพื่่�อให้้สามารถเข้้าไปทำำเกษตรกรรมบริิเวณนั้้�น เป็็นเวลาเกืือบ 6 ปีี แต่่ทำำ ไมโครงการสร้้างกัังหััน ลม ถึึงสามารถเข้้าไปใช้้พื้้�นที่่�ได้้รวดเร็็วกว่่าการที่ ่� ชาวบ้้านเข้้าไปขออนุุญาต ชาวบ้้านหมู่่ 13 บ้้านโนนคำำ ได้้อธิิบาย ถึึงผลกระทบ เนื่่�องจากพื้้�นที่่�ของโครงการฯ ตั้้�ง อยู่่ในบริิเวณที่ ่� ทำำกิิน มีีที่่�นาและไร่่มัันสำำปะหลััง ของตน บริิเวณพื้้�นที่่�โครงการไม่่มีีโฉนดที่ ่� ดิินเป็็น หลัักฐานในการอ้้างกรรมสิิทธิ์์� เนื่่�องจากเป็็น ที่ ่� ดิินของ ส.ป.ก. (สำำนัักงานการปฏิิรููปที่่� ดิินเพื่่�อ เกษตรกรรม) มีีผลกระทบโดยตรงกัับโครงการฯ นี้้� ถ้้าผ่่านจะมีีการเยีียวยาจากทางบริิษััทอย่่างไร เพราะมีีแค่่ที่ ่� ดิินบริิเวณนั้้�นที่่�เดีียวสำำหรัับทำำมา หากิิน ทั้้�งกัังหัันลมมีีเสีียงดัังรบกวน ฝนตกฟ้้าร้้อง ทำำ ให้้เกิิดฟ้้าผ่่าบ่่อยครั้้�ง มีีเพีียงชาวบ้้านบางส่ว่นที่ ่� เห็็นด้้วย กัับโครงการนี้้�เพราะส่่วนใหญ่่ที่ ่� ดิินทำำกิิน ของผู้้ที่่�เห็็นด้้วยไม่่ได้้อยู่่ในพื้้�นที่ ่� บริิเวณโครงการ และไม่่ได้้รัับผลกระทบจากการสร้้างโครงการนี้้� ชาวบ้้านได้้กล่่าวต่่อว่่า เหตุุผลที่ ่� ทาง เจ้้าของโครงการนี้้�นำำมากล่่าวอ้้างกัับชาวบ้้านคืือ หากโครงการสร้้างเสร็็จแล้้วจะกลายเป็็นสถานที่ ่� ท่่องเที่่�ยว แต่่ชาวบ้้านส่่วนใหญ่่เป็็นห่่วงด้้านผล กระทบที่่�จะตามมา และหากโครงการนี้้�แล้้วเสร็็จ การเข้้าไปใช้้ประโยชน์์ในพื้้�นที่ ่� ทำำมาหากิินของตน จะไม่่ได้้รัับอิิสระเหมืือนเดิิม อ.ดร.อุุไรวรรณ พรายมีี อาจารย์์ ประจำำคณะสิ่่�งแวดล้้อมและทรััพยากรศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยมหาสารคาม ได้้อธิิบายถึึงประโยชน์์ ของพลัังงานหมุุนเวีียนกัังหัันลมเป็็นพลัังงาน ทางเลืือกใหม่่ คืือการนำำเอาสิ่่�งที่ ่�มีีอยู่่แล้้วตาม ธรรมชาติิมาปรัับเปลี่่�ยนเป็็นพลัังงานให้้เกิิด ประโยชน์์ กลายเป็็นพลัังงานสะอาดที่ ่� ส่่งผลกระ ทบต่่อสิ่่�งแวดล้้อมน้้อย หลัักการทำำงานของกัังหััน ลม เป็็นพลัังงานกลที่ ่� จำำ เป็็นต้้องใช้้ลมไปหมุุน เครื่่�องมอนิิเตอร์์ของกัังหััน ก่่อนที่่�จะได้้มาซึ่่�งกัังหััน ลมต้้องศึึกษาพื้้�นที่ ่� ก่่อนว่่าพื้้�นที่่�ตรงไหนมีีทิิศทาง ลมเป็็นอย่่างไร และอััตราความเร็็วลมแรงแค่่ไหน ที่่�จะสามารถสร้้างกัังหัันได้้ อ.ดร.อุุไรวรรณ ได้้มีีความคิิดเห็็นเกี่่�ยว กัับการสร้้างโครงการนี้้� ตามที่ ่� กัังหัันลมถููกสร้้าง ในพื้้�นที่่�ของอำำเภอเทพสถิิต จัังหวััดชััยภููมิิ นำำเอา พลัังงานต่่าง ๆ มาใช้้ ซึ่่�งในปััจจุุบัันมีีความต้้องการ ในการใช้้พลัังงานในอััตราที่ ่� สููงขึ้้�น ถ้้าเป็็นพื้้�นที่ ่� ที่ ่� สามารถผลิิตได้้ หรืือมีีศัักยภาพมากพอ ผ่่านการ ศึึกษาและวิิเคราะห์์มาแล้้วว่่ามีีทิิศทางลมเหมาะ สม สม่ำ ำ� เสมอ สามารถเก็็บเป็็นพลัังงานได้้เป็็น จำำนวนมาก ก็็สามารถใช้้ให้้เกิิดประสิิทธิิภาพได้้ เพีียงแต่่ว่่าอาจจะเป็็นโครงการที่ ่� ต้้องศึึกษาผล กระทบสิ่่�งแวดล้้อมอย่่างรอบด้้าน ซึ่่�งการแก้้ไขปััญหาเกี่่�ยวกัับความไม่่พึึง พอใจของชาวบ้้านที่่�ไม่่เห็็นด้้วย ทางบริิษััทได้้นำำ กลุ่่มชาวบ้้านไปศึึกษาดููงานโครงการสร้้างกัังหััน ในพื้้�นที่ ่�อื่่�น รวมไปถึึงการบอกกล่่าวถึึงประโยชน์์ ที่ ่� ชาวบ้้านจะได้้รัับ เช่่น ทำำ ให้้เป็็นแหล่่งท่่อง เที่่�ยว ซึ่่�งชาวบ้้านในพื้้�นที่่�ได้้ทำำการลงประชามติิ เห็็นชอบ และทำำข้้อตกลงร่่วมกัันกัับทางบริิษััทคืือ เมื่่�อทำำการสร้้างโครงการกัังหัันลมเสร็็จเรีียบร้้อย ชาวบ้้านในชุุมชนจะต้้องมีีรายได้้ที่่�เพิ่่�มขึ้้�น และ มีีรายได้้ที่ ่�มั่่�นคง รวมไปถึึงทำำ ให้้เกิิดแหล่่งเรีียนรู้้ ใหม่่ในชุุมชน สภาพเศรษฐกิิจของชุุมชน และถนน ของหมู่่บ้้านต้้องมีีการเปลี่่�ยนแปลงไปในทิิศทางที่ ่� ดีีขึ้้�น อีีกทั้้�งหน่่วยงานท้้องถิ่่�นคืือ เทศบาลตำำบลคำำ ป่่าหลาย อำำเภอเมืืองมุุกดาหาร มีีรายได้้จากการ เก็็บภาษีีเพิ่่�มมากขึ้้�น ด้้านกระทรวงพลัังงานจะมีี การเก็็บกองทุุนพลัังงาน โดยให้้ทางเทศบาลทำำ โครงการสามารถนำำเงิินที่่�ได้้มาพััฒนาในพื้้�นที่่�ให้้ กัับชุุมชน และเป็็นรายได้้ที่ ่�มั่่�นคงต่่อไป. ▲ ป่่าสงวนมุุกดาหาร : โครงการขออนุุญาตสร้้างกัังหัันลมบนพื้้�นที่่�ป่่าสงวนที่่� จ. มุุกดาหาร ของบริิษััท 555 กรีีนเอ็็นเนอร์์จี้้� จำำกััด เพื่่�อตอบสนองนโยบายของรััฐบาล ส่่งเสริิมเศรษฐกิิจ ระบบการขนส่่ง และการท่่องเที่่�ยวให้้กัับชุุมชน ต่่อจากหน้้า 5

10 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 พร้้อมกัับกลิ่่�นน้ำ ำ� มัันที่่�ลอยในอากาศ ฉัันมองไปที่่� ตุ๊๊กตาสองตััวนั้้�นดีี ๆ ตรงส่่วนตานั้้�นมัันเหมืือนกัับ ตาของมนุุษย์์ฉัันจึึงไปที่่� ห้้องนอน สิ่่�งที่่�เห็็นคืือเลวิิ นกำำลัังนั่่�งทำำอะไรบางอย่่างอยู่่ “กลัับมาแล้้วเหรอตุ๊๊กตาตััวที่่�สาม” เลวิิ นพููดขึ้้�น “ทำำอะไรอยู่่ตุ๊๊กตากลางบ้้านนั่่�นคืืออะไร ของแกใช่่ไหม แล้้วพ่่อแม่่ไปไหน” ฉัันถามออกไป “พ่่อแม่่หรืือ อืืมมมม ก็็นอนตายอยู่่ตรง นั้้�นแล้้วไง” สิ้้�นเสีียงตะโกนนั้้�นเลวิินพุ่่งเข้้ามาหาฉััน ในทัันทีีพร้้อมกัับมีีดในมืือ ที่่�ใบมีีดของมัันเต็็มไป ด้้วยเลืือด เราต่่อสู้้กัันอยู่่สัักพััก ได้้แต่่คิิดในใจว่่า มัันไปเอาแรงมาจากไหน ทำำ ไมเด็็กที่่�เก็บตั็ วถึึ ังมีีแรง เยอะขนาดนี้้� หรืือว่่ามัันเป็็นฝีีมืือของปีีศาจกัันแน่่ มีีดของหมอนั่่�นแทงโดนฉัันหลายจุุด “จะต้้องหนีี แล้ว้” ฉัันคิิดในใจก่่อนจะหัันหลัังกลับั แล้วพ้ยายาม หนีีออกจากบ้้านวิ่่�งฝ่่าไฟที่่� กำำลัังลุุกลามไปทั่่�วบ้้าน ได้สำ้ำเร็็จ แล้วฉั้ ันก็็มาตื่่�นที่่�โรงพยาบาล ภาพสุุดท้้าย ที่จำ ่� ำ ได้คืื้อเปลวไฟที่กำ ่� ำลัังลุุกท่่วมไปทั่่วบ้� ้าน คงเป็็น เลวิินแน่่ ๆ แต่สิ่่่ �งที่ตำ ่� ำรวจเจอกับั เป็็นร่่างที่่�ไหม้้ของ ชายหญิิงสองคน แต่่ไม่่มีีซากของเจ้้านั่่�นเลย สิ่่�งที่ ่� เลวิินฝากไว้้มีีแค่่รอยมีีดบนหััวของฉัันเท่่านั้้�น “ก็นั่่็ �นแหละ ฉัันเลยต้้องใส่่หมวกปิิดรอย มีีดไว้้ไง” เลตัันพููดหลัังจากเล่่าจบ “จริิงเหรอครับั” เด็็กน้้อยถามขึ้้�นอีีกครั้้�ง เลตัันอมยิ้้�มมองดููความใสซื่่�อของกอร์์ ดอน เด็็กน้้อยผู้้น่่ารััก แล้้วตอบว่่า “ไม่่จริิงหรอก ความจริิงคืือฉัันหััวล้้านน่่ะ ฮ่่า ๆ ๆ ๆ” ต่่อด้้วยการ ถอดหมวกให้้ดูู ทำำ ให้้เห็็นว่่าหััวของเขาไม่่มีีผมจริิง ๆ แล้้วยื่่�นตุ๊๊กตาเด็็กผมทองชุุดขาวดำำที่่�ไร้้ดวงตา ให้้กอร์์ดอน เพื่่�อเป็็นการขอโทษเรื่่�องที่่�โกหกไป เด็็ก ชายรัับตุ๊๊กตาไว้้แล้้วขอบคุุณ ก่่อนหัันกลัับไปมอง คุุณเลตัันอีีกครั้้�ง “บนหััวคุุณเป็็นแผลไฟไหม้้นี่่�นา” กอร์์ ดอนถามคุุณเลตััน คุุณเลตัันยิ้้�มด้ว้ยความดีีใจ และตอบกลับั เด็็กน้้อยไปว่่า “ดวงตาเธอก็็สวยเหมืือนกัันนะ” ……………………………………………………………………… ……………………………………………………………………… ………………… “แล้้วกอร์์ดอนจะเป็็นยัังไงต่่อครัับพ่่อ” ลููกชายของผมถามหลัังจากฟัังนิทิานก่่อน นอนในคืืนนี้้�จบ ผมยื่่�นมืือไปหยิิบตุ๊๊กตาผมสีีน้ำำ� เงิิน มาให้ลูู้กชายกอด แล้ว้ตอบเขากลับัไปว่่า “นั่่�นสิินะ ถ้้าลููกนอนคืืนนี้้�ไม่่แน่่อาจจะเจอกอร์์ดอนก็็ได้้” เด็็กชายทำำหน้้างง แล้้วพููดขึ้้�นอีีกครั้้�งว่่า “พ่่อเองก็็มีีผมสีีชมพููเหมืือนเลวิินเลย” ผมหัันมายิ้้�ม เอามืือลูบทีู่หั ่� วัเด็็กน้้อย แล้ว้ เอื้้�อมมืืออีีกข้้างไปปิิดไฟที่่� หััวเตีียง......................... เรื่่�องสั้้�นหัักมุุม นิิทานของคนขายตุ๊๊�กตา “นี่ ่� คุุณเลตััน ทำำ ไมคุุณเลตัันถึึงใส่่หมวก ตลอดเวลาล่่ะครับั” กอร์์ดอน เด็็กน้้อยผมทอง ชุุด สีีดำำขาวลายทางตรง ที่ ่� มัักจะแอบพ่่อแม่่มาเล่่นที่ ่� ร้้านขายตุ๊๊กตา ถามเจ้้าของร้้าน “อ๋๋อ มัันเป็็นเรื่่�องในอดีีตของฉัันเอง อยากจะฟัังไหมล่่ะ” เด็็กชายทำำตาใสพร้้อมพยััก หน้้าขึ้้�นลง ด้้วยความสนใจ จริิง ๆ แล้้วฉัันมีีฝาแฝดน่่ะ เราเกิิดในเมืืองสลััมเล็็ก ๆ ทางตอนใต้้ ของอัังกฤษ ลัักษณะของเราค่่อนข้้างประหลาด น้้องชายของฉััน เลวิินเกิิดมามีีผมสีีชมพููสว่่าง ดูู สดใส ส่่วนเลตัันพี่ ่� ชาย มีีผมสีีน้ำำ� เงิินเข้้ม ที่ ่� ดููน่่า ดึึงดููดแต่่กลับมืื ัดมน แต่นิ่สัิัยตรงข้้ามกัันสิ้้�นเชิิง เด็็ก ผมสีีน้ำำ� เงิิน กลัับเป็็นคนที่ ่�มีีจิิตใจดีีชอบช่่วยเหลืือ มีีเพื่่�อนเยอะ ส่ว่นเลวิินที่มีี่� ผมสีีชมพููจะเป็็นเด็็กหัวั รุุนแรง ชอบเก็็บตััวเงีียบอยู่่คนเดีียว และมัักจะมีี พฤติิกรรมแปลก ๆ อยู่่เสมอ เราทั้้�งคู่่เกิิดมาในครอบครััวที่่�ฐานะ ยากจน พ่่อติิดเหล้้าและเมาอยู่่ทุุกวััน ส่่วนแม่่ เป็็นหญิิงขายบริิการ เราทั้้�งคู่่ต้้องใช้้ชีีวิิตอย่่างยาก ลำำบาก บางวัันมีีเงิินไม่่พอที่่�จะซื้้�อขนมปััง และสิ่่�ง ที่่�เลวร้้ายที่ ่� สุุดคืือการใช้้ความรุุนแรงในครอบครััว พ่่อมัักจะตบตีีแม่่อยู่่เสมอ เมื่่�อแกไม่่ได้้กิินเหล้้า ส่ว่นแม่มั่ ักจะด่่าหยาบคายสวนกลับัไปทุุกครั้้�ง นั่่�น อาจจะเป็็นเหตุุผลหลัักที่ ่� ทำำ ให้้สิ่่�งที่่�เราทั้้�งสองคน เหมืือนกัันเพีียงอย่่างเดีียวคืือ เกลีียดครอบครััวนี้้� ฉัันที่่�เป็็นพี่ ่� มัักจะหนีีออกไปเล่่นในช่่วงหััวค่ำ ำ� เพื่่�อ จะได้้ไม่ต้่ ้องเจอพ่่อกับัแม่ท่ะเลาะกััน โดยปล่่อยให้้ น้้องต้้องทนอยู่่แบบนั้้�น เพราะคิิดว่่าเขาเป็็นคนที่ ่� เงีียบอยู่่แล้ว้คงไม่่เป็็นไรแต่่ว่่าฉัันคิิดผิิด พฤติิกรรม ของเลวิินแปลกขึ้้�นเรื่่�อย ๆ การวาดสััญลัักษณ์์ วงแหวนแปลก ๆ ในห้้องเก็็บของ พร้้อมทั้้�งซาก ของสััตว์์ตัวัเล็็กตัวน้ั ้อย ทั้้�งหนูู แมว ที่ส่ ่� ่งกลิ่่�นเหม็็น สาบไปทั่่�ว แต่่สิ่่�งที่่�แปลกคืือดวงตาของสััตว์์เหล่่า นั้้�นหายไป แต่่กลัับมีีหุ่่นตุ๊๊กตาที่ ่�มีีเส้้นผมสีีดำำพััน อยู่่รอบตััวหลายเส้้น แววตาที่ ่� ดููโรคจิิตอย่่างบอก ไม่่ถููก และช่่วงหลัังมัักจะมีีคดีีอยู่่บ่่อยครั้้�ง แต่่ศพ ที่่�เจอมัักจะไม่่มีีลููกตาอยู่่ จนถึึงตอนที่ ่� ฉัันอายุุ 17 ปีี ในวัันนั้้�นฉััน กลัับบ้้านเร็็วกว่่าปกติิ แต่่สิ่่�งที่่�แปลกคืือไม่่ได้้ยิิน เสีียงของพ่่อกัับแม่่ สิ่่�งที่่�เห็็นมีีเพีียงตุ๊๊กตาสองตััว ที่ ่� วางอยู่่กลางบ้้าน ตรงวงแหวนที่ ่� วาดด้้วยเลืือด เรื่่�อง สุุทธิิดา ศิิริิสุุข หรืือพััฒนาเป็็นสวนสาธารณะนำำเครื่่�องออกกำำลััง กายมาจััดตั้้�งให้้พัักผ่่อนและคลายเครีียดอีีกทั้้�งมีี ความคาดหวัังว่่าการดำำเนิินงานนี้้�จะได้้รัับการ พิิจารณาและได้พั้ ัฒนาอย่่างสมบููรณ์์โดยเร็ว็เพื่่�อ สร้้างประโยชน์์ให้้กัับคนในชุุมชนในเรื่่�องการทำำ มาหากิินและเพื่่�ออำำนวยความสะดวกกัับนิิสิิต บุุคลากร และคนในพื้้�นที่่�ตามที่่�เทศบาลตำำบล ขามเรีียงได้ตั้้้ �งเป้้าหมายไว้้ ในส่ว่นของความกัังวล ในอนาคตเป็็นห่ว่งเรื่่�องท่่อระบายน้ำ ำ� บุุหรี่ ่� ความ สะอาดความไม่่เป็็นธรรมต่่อคนที่่�เข้้ามาขายของ และความหนาแน่่นที่่�อาจก่่อให้้เกิิดโรคระบาดอีีก ครั้้�งหนึ่่�ง และเนื่่�องจากเป็็นพื้้�นที่่�ใกล้้สี่่�แยกจึึงมีี ความกัังวลว่่าอาจทำำ ให้้รบกวนการสััญจร ในเรื่่�อง ของปริิมาณรถที่่�อาจก่่อให้้เกิิดอัันตรายรวมทั้้�ง การจราจรที่ติ ่� ิดขััด จึึงมีีความประสงค์์ให้้เทศบาล ดููแลใส่่ใจผู้้ใช้้รถใช้้ถนน และอำำนวยความสะดวก พื้้�นที่่�จอดรถให้้เพีียงพอกัับประชาชนในลาน อเนกประสงค์์โคกหนองไผ่่แห่่งนี้้� นางสุุนิิสา ปาคาถา กล่่าวถึึงนโยบายการ ดำำเนิินงานในปีี พ.ศ. 2566 การขอใช้้พื้้�นที่่�จะต้้อง สำำเร็็จ และคาดว่่าตลาดในลานอเนกประสงค์์โคก หนองไผ่่จะเป็็นการกระตุ้้นเศรษฐกิิจให้กั้บปัระชาชน ทั่่�วไป รายได้้ที่่�เทศบาลได้้รัับก็็จะนำำมาหมุุนเวีียน ในการให้บริ้ ิการพื้้�นที่่�สาธารณะอย่่างเช่่น ถนน การ จััดการขยะ เพื่่�อให้้ประชาชนได้้รัับการอยู่่ดีีกิินดีี ไม่่ว่่าจะเป็็นไฟฟ้้าหรืือน้ำ ำ�ประปาที่่�อยู่่ในเขตที่ ่� รัับ ผิิดชอบทั้้�งหมด ซึ่่�งตอนนี้้�เทศบาลตำำบลขามเรีียง ยัังขาดงบประมาณที่่�จะนำำมาพััฒนาต่่อไป สิ่่�งที่ท ่� าง เทศบาลได้รั้บัจากโครงการนี้้มีี�เพีียงเก็บค่็ ่าเช่่า ค่่า บำำรุุง แม้้ในอนาคตจะได้้รัับเป็็นจำำนวนไม่่มากแต่่ ก็็สามารถนำำมาต่่อยอดได้้ “ถนนขรุุขระก็็จะเรีียบ ขึ้้�น ไฟฟ้้าที่่�ไม่่สว่่างก็็จะส่่องแสงได้้มากขึ้้�น ปริิมาณ ขยะที่่�มากเกิินไปก็็อาจจะลดลง เพราะว่่าตอนนี้้� ทางเทศบาลขามเรีียงจััดการขยะโดยวิธีีิการนำำ ไป ทิ้้�งไว้้ที่่�เทศบาลเมืืองมหาสารคาม ซึ่่�งเป็็นหน่่วย งานที่รั ่� บผิั ิดชอบซึ่่�งต้้องเสีียค่่าธรรมเนีียมประมาณ หนึ่่�งแสนบาทต่่อปีี” นางสุุนิิสา ปาคาถา ยัังชี้้�แจงเพิ่่�มว่่า การ จะสร้้างเป็็นศููนย์์การค้้าและให้้เอกชนมาร่ว่มลงทุุน หรืือไม่่ เป็็นเรื่่�องของอนาคต ในปััจจุุบัันนี้้�ขอให้้ ประชาชนมีีรายได้ก่้ ่อนเพราะว่่าเอกชนมีีไม่กี่่ ่�แห่่ง แต่่ในส่ว่นประชาชนมีีจำำนวนเกืือบหนึ่่�งพัันคน เม็็ด เงิินที่่�จะเข้้ามากระตุ้้นเศรษฐกิิจก็็เชื่่�อว่่าสามารถ กระตุ้้นเศรษฐกิิจของชุุมชนได้้ระดัับหนึ่่�ง และจะ ช่่วยได้้เยอะมากสำำหรัับพ่่อค้้าแม่่ค้้า ซึ่่�งเทศบาล ตำำบลขามเรีียงไม่่ได้้คาดหวัังกำำ ไรในโครงการที่ ่� ลงทุุนเพราะหวัังให้้ประชาชนได้้รัับผลประโยชน์์ มากกว่่า สำำหรับัตลาดนััดตอนเย็็นที่่�เปิิดเมื่่�อวัันที่่� 14-20 กุุมภาพัันธ์์2566 ที่ ่� ผ่่านมา เพื่่�อทดลอง การขาย เทศบาลขามเรีียงได้้ให้้กลุ่่มพ่่อค้้าแม่่ค้้า เข้้าร่ว่มค้้าขายแบบไม่่เสีียค่่าธรรมเนีียมตลอดระยะ เวลาหนึ่่�งสัปัดาห์์ ซึ่่�งได้รั้บัความร่ว่มมืือจากประชาชน และหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องในเรื่่�องการจราจรทาง เทศบาลตำำบลขามเรีียงร่ว่มกับัสถานีีตำำรวจภูธูรเข วาใหญ่่จััดดููแลการจราจรในการสััญจรไปมาซึ่่�งมีี ลานจอดรถรองรับปัระชาชนอย่่างเพีียงพอเพราะ พื้้�นที่่�ลานอเนกประสงค์์โคกหนองไผ่่ มีีบริิเวณกว้้างอยู่่พอสมควรในส่่วนของ ห้้องน้ำ ำ� ทางเทศบาลจััดตั้้�งห้้องน้ำ ำ�ชั่่�วคราวเพื่่�อให้้ พ่่อค้้าแม่่ค้้าและประชาชนได้้เข้้าใช้้เมื่่�อมาจัับจ่่าย ใช้้สอย หรืือเรื่่�องความกัังวลในปััญหาน้ำ ำ�ท่่วมของ ประชาชนนั้้�น เทศบาลตำำบลขามเรีียงคาดว่่าปริิมาณ น้ำ ำ�คงมาไม่ถึึ่งบริิเวณพื้้�นที่่�ตลาด เนื่่�องจากน้ำ ำ�ท่่วม แค่่ในบริิเวณรอบนอกในเขตรับผิั ิดชอบของเทศบาล ที่่�อยู่่ในพื้้�นที่่�หมู่่บ้้าน และการดำำเนิินงานพััฒนา พื้้�นที่่�โคกหนองไผ่่ ในส่ว่นสนามฟุุตบอล สถานธนา นุุบาล สระน้ำ ำ� และตลาดในอนาคตกำำลัังรอการ อนุุมััติิขั้้�นถััดไป ซึ่่�งการประชาคมในพื้้�นที่่�ลาน อเนกประสงค์์โคกหนองไผ่ป่ระชาชนสามารถร่ว่ม รัับฟััง แลกเปลี่่�ยนพููดคุุย หลัังการรัังวััดที่ ่� ดิินเพื่่�อ ให้้ทราบเนื้้�อที่่�แน่่ชััดประมาณเดืือนมีีนาคมหรืือ เมษายนที่่�จะถึึง ทางเทศบาลตำำบลขามเรีียงจะ ประชาสััมพัันธ์์เรีียนชมรมนิิสิิต อธิิการบดีีพ่่อค้้า แม่่ค้้าผ่่านหนัังสืือเรีียนเชิิญ และเรีียนประชาชน ผ่่านเว็็บไซต์์ หรืือเฟซบุ๊๊กของทางเทศบาลตำำบล ขามเรีียง ซึ่่�งอาจจััดตั้้�งป้้ายประชาสััมพัันธ์์ในพื้้�นที่ ่� อีีกครั้้�งเพื่่�อความชััดเจน และเพื่่�อเป็็นประโยชน์์ ร่่วมกัันของชุุมชนขามเรีียง. ต่่อจากหน้้า 2

11 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 สารคดีีพิิเศษ กรมการปกครองเผยว่่าปััจจุุบััน ประเทศไทยมีีประชากรผู้้สููงอายุุในปีี 2565 นั้้�น มีีมากถึึง 12,116,199 คน คิิดเป็็น 18.3% ของ ประชากรทั้้�งหมด เพิ่่�มขึ้้�นจากปีี 2564 ถึึง 0.5% และเป็็นเหตุุผลหลัักที่ ่� ทำำ ให้้ผู้้สููงอายุุถููกมองว่่า เป็็นปััญหา ในเรื่่�องเศรษฐกิิจของประเทศในตอน นี้้�ส่่งผลทำำ ให้้มีีภาระค่่าใช้้จ่่ายเพิ่่�มสููงขึ้้�นและไม่่ เพีียงพอต่่อการดำำรงชีีวิิต เมื่่�อยามแก่ตั่วัลงปััญหา โรคภััยในวััยเกษีียณก็็เริ่่�มถามหาแล้้วยัังพ่่วงไป กัับเรื่่�องค่่าใช้้จ่่ายอีีกหนึ่่�งต่่อ และเนื่่�องจากผู้้สููง อายุุส่ว่ นใหญ่มั่ ักเป็็นผู้้ว่่างงานจึึงยิ่่�งทำำ ให้ผู้้้คนใน วััยนี้้�เกิิดอาการเหงา และอาจตกอยู่่ในสภาวะซึึม เศร้้าได้อีี้กด้ว้ย เป็็นปััญหาทางด้้านจิิตใจและคิิด ไปว่่าตนเป็็นภาระของลููกหลาน ช่ว่ยเหลืือตัวัเอง ไม่่ได้้ และไม่มีี่ความสามารถในการเข้้าถึึงสวััสดิิการ สิ่่�งต่่าง ๆ เหล่่านี้้�เป็็นปััญหาจริิงหรืือไม่่ การมีีอยู่่ ของผู้้สููงวััยที่กำ ่� ำลัังเพิ่่�มมากขึ้้�นนั้้�นสมควรถููกจััดการ ไปในทิิศทางใด? ผลประโยชน์์ที่่�คนในวััยเกษีียณพึึง ได้้รัับ “สวััสดิิการผู้้สููงอายุุ” ด้้านกรมกิิจการผู้้สููงอายุุ ภายใต้้กระทรวง การพััฒนาสัังคมและความมั่่�นคงของมนุุษย์์ มีี การกำำหนดสิทธิิและสวััสดิิการของผู้้สููงอายุุไว้้ใน หลาย ๆ ด้้าน ซึ่่�งครอบคลุุมทั้้�งในด้้านการแพทย์์ และสาธารณสุุข ด้้านการศึึกษา ศาสนา และการ ให้้ข้้อมููลข่่าวสารเพื่่�อให้้ผู้้สููงอายุุได้้เรีียนรู้้ด้้าน การประกอบอาชีีพก็็มีีทั้้�งการให้้คำำปรึึกษา รวม ไปถึึงการฝึึกอาชีีพด้ว้ย ด้้านการพััฒนาตนเอง มีี การจััดกิิจกรรมกลุ่่มในลัักษณะเครืือข่่ายหรืือ ชุุมชน ด้้านการอำำนวยความสะดวกและความ ปลอดภััยในที่ ่� บริิการสาธารณะต่่าง ๆ ยัังมีีการ ลดหย่่อนค่่าโดยสาร และยกเว้้นค่่าเข้้าชมสถาน ที่่�ของรััฐแก่ผู้้สูู่งอายุุด้้านการช่ว่ยเหลืือผู้้สููงอายุุ ที่ ่�มีีปััญหาทางกฎหมาย จะมีีการช่่วยเหลืือผู้้สููง อายุุทั้้�งค่่าใช้้จ่่ายและการให้้คำำปรึึกษา มีีการช่ว่ยเหลืือด้้านที่พั ่� ักอาศััย อาหาร และเครื่่�องนุ่่งห่่มให้้ตามความจำำ เป็็น ในกรณีีผู้้ สููงอายุุที่ ่�ประสบปััญหา จะมีีการช่่วยเหลืือเงิิน เบี้้�ยยัังชีีพผู้้สููงอายุุ กรณีีผู้้สููงอายุุยากจนและเสีีย ชีีวิิต ญาติิสามารถขอรัับเงิินจััดการศพได้้นัับ ตั้้�งแต่่วัันออกใบมรณะบััตร ยัังมีีการลดหย่่อน ภาษีีเงิินได้้ และการลดหย่่อนภาษีีให้้แก่ผู้้บริ ่ ิจาค ทรัพย์์สิ ั ินและเงิินให้้แก่่กองทุุนผู้้สููงอายุุ ลดหย่่อน ภาษีีแก่่บุุตรกรณีีที่่�เลี้้�ยงดููบิิดามารดาที่ ่� สููงอายุุ ด้ว้ยเช่่นกััน สุุดท้้ายด้้านกองทุุนผู้้สููงอายุุ ให้กู้้ยืื ้ม เงิินทุุนประกอบอาชีีพ โดยต้้องชํําระคืืนเป็็นงวด ภายในระยะเวลาไม่่เกิิน 3 ปีี โดยไม่่มีีดอกเบี้้�ย หากแต่่มีีเพีียงผู้้สููงอายุุแค่่บางส่่วน เท่่านั้้�นที่่�สามารถเข้้าถึึงสวััสดิิการดัังที่่�กล่่าวมา ข้้างต้้นได้้อย่่างครบถ้้วน เนื่่�องจากผู้้สููงอายุุ ส่ว่ นใหญ่มั่ ักได้รั้ับการศึึกษาที่่�ไม่สูู่งนััก และไม่รู้่้ วิิธีีการเข้้าถึึงสิิทธิิสวััสดิิการต่่าง ๆ มิิหนำำ ซ้ำำ� นโยบายที่มี่�ยัีังคงไม่่ตอบโจทย์ต่์ ่อการดำำรงชีวิีิต ของผู้้สููงอายุุในปััจจุุบััน นายวรเวศม์์สุุวรรณระดา อาจารย์์ ประจำำคณะเศรษฐศาสตร์์จุุฬาลงกรณ์์มหาวิทิยาลััย กล่่าวว่่าในอีีก 20 ปีีข้้างหน้้าพบผู้้สููงอายุุมีีแนว โน้้มครองโสด ไม่่มีีครอบครััว ไม่่มีีลููก หรืือมีีลููก น้้อยลง การจััดทำำ นโยบายดููแลคุุณภาพชีีวิิตให้้ ครอบคลุุมทุุกกลุ่่มจึึงเป็็นสิ่่�งสำำคััญเพราะใน อนาคตจะมีีผู้้สููงอายุุที่ ่�มีีภาวะเปราะบางทาง เศรษฐกิิจและสุุขภาพอยู่่ 7 กลุ่่ม คืือ ผู้้สููงอายุุที่ ่� พิิการ-ทุุพพลภาพ ผู้้สููงอายุุที่มีี่� ภาวะสมองเสื่่�อม ผู้้สููงอายุุที่ ่� ถููกทอดทิ้้�ง-ไร้้บ้้าน ผู้้สููงอายุุยากจน ผู้้ สููงอายุุที่ ่�มีีปััญหาสถานะบุุคคล ผู้้สููงอายุุที่ ่� ย้้าย ถิ่่�นกลัับบ้้าน และผู้้สููงอายุุที่ ่�มีีความหลากหลาย ทางเพศ หากเป็็นเช่่นนั้้�น ผู้้คนเหล่่านี้้�อาจไม่่ได้้ รัับสวััสดิิการที่่�ครบถ้้วนด้้วยเช่่นกััน ดัังนั้้�นการ สื่่�อสารจึึงเป็็นเรื่่�องที่ ่� สำำคััญถ้้าผู้้สููงอายุุทุุกคนได้้ รัับการดููแลและสวััสดิิการที่ ่�พึึงมีีอย่่างครบถ้้วน คุุณภาพชีีวิิตของผู้้สููงอายุุก็็จะดีีขึ้้�นในแบบที่่�ควร จะเป็็น โรงเรีียนผู้้สููงอายุุหลายแห่่งในประเทศไทย ถููกจััดตั้้�งขึ้้�นมาจากเหตุุผลดัังที่่�กล่่าวมาข้้างต้้น โรงเรีียนผู้้สููงอายุุ เพื่่�อนที่พึ่่่� �งพาและ สถานที่่�พึ่่�งพิิง โรงเรีียนซึ่่�งเป็็นที่ ่�พึ่่�งของผู้้สููงอายุุ ถ้้า หากผู้้สููงอายุุเหล่่านั้้�นถููกจััดอยู่่ใน 7 กลุ่่มที่มีี่� ภาวะ เปราะบางทางเศรษฐกิิจและสุุขภาพดัังบท สััมภาษณ์์ข้้างต้้น ซึ่่�งเป็็นไปได้้ว่่าหากมีีโรงเรีียน ผู้้สููงอายุุนั้้�น จะช่่วยพวกเขาได้้มาก ทั้้�งในด้้าน ของการเข้้าถึึงสวััสดิิการที่่�ครบถ้้วน ด้้านจิิตใจ ช่่วยให้้คลายเหงา รู้้สึึกภาคภููมิิใจและตระหนััก ในคุุณค่่าของตนเอง อาจส่่งผลร่่วมให้้สุุขภาพ กายดีีขึ้้�นตามกััน และด้้านสัังคม ได้รั้บัการยอมรับั ในฐานะสมาชิิกของกลุ่่ม รวมไปถึึงรู้้เท่่าทัันและ เข้้าใจสิ่่�งต่่าง ๆ ที่่�เกิิดขึ้้�น สามารถปรัับตััวและ ดำำเนิินชีีวิิตได้้อย่่างสะดวกมากขึ้้�น และสุุดท้้าย ในด้้านเศรษฐกิิจ ให้้เรีียนรู้้ทัักษะทางด้้านอาชีีพ เช่่นกัันกับั โรงเรีียนผู้้สููงอายุุบ้้านโคกพระ ที่ตำ ่� ำบล โคกพระ อำำเภอกัันทรวิิชััย จัังหวััดมหาสารคาม ที่ ่� จััดตั้้�งขึ้้�นเพื่่�อบรรเทาความเหงาของเหล่่าผู้้สููง อายุุในชุุมชนโคกพระ และเป็็นจุุดเริ่่�มต้้นของการ โลกใบใหญ่่ของวััยชรา เลืือกสรรการละเล่่นรำำ โทนมาประยุุกต์์ให้้กลาย เป็็นกิิจกรรมที่่�สร้้างการมีีส่่วนร่่วมของผู้้สููงอายุุ ในโรงเรีียนได้้มาสนุุกสนานและได้้ใช้้เวลากัับ กิิจกรรมที่มีีคุุ ่� ณค่่าไม่ต้่ ้องทนเหงาอยู่่ที่บ้ ่� ้านเหมืือน เคย ขยัับร่่างกายให้้เข้้าจัังหวะกัับกิิจกรรม คลายเหงาของคนวััยเก๋๋า ณ ศาลากลางบ้้าน หมู่่บ้้านโคกพระ ขณะที่่�เสีียงเคาะจัังหวะกลองโทนดัังกระหึ่่�มไป เกืือบทั้้�งหมู่่บ้้าน ความสนุุกสนานก็็ได้้คืืบคลาน เข้้ามาปกคลุุมพื้้�นที่่� และเสีียงดนตรีีได้้เข้้ามาโอบ กอดให้้ผู้้สููงวััยได้้มีีเสีียงหััวเราะ จัังหวะจะโคนนี้้� ได้้กลายมาเป็็นส่่วนหนึ่่�งที่่�สามารถขยายอายุุ เกษีียณของผู้้สููงวััยเอาไว้้ได้้… เฉกเช่่นภายในโรงเรีียนผู้้สููงอายุุเมืือง กัันทรวิิชััย ได้มีีวั้ ัตถุุประสงค์์ขึ้้�นเพื่่�อให้ผู้้สูู้งอายุุที่ ่� มีีอายุุราว ๆ 60 ปีีขึ้้�นไป สามารถนำำการเรีียนรู้้ ไปต่่อยอด อาจจะช่่วยสร้้างรายได้้ แต่่ที่่�แน่่นอน ที่ ่�ผู้้สููงอายุุจะได้้รัับกลัับไปนั้้�นก็็คืือ รอยยิ้้�ม และ เสีียงหััวเราะ ความสนุุกสนานเพลิิดเพลิินนี้้�จะ เกิิดประโยชน์์ให้้กัับชุุมชนผู้้สููงวััยอย่่างแน่่นอน ทุุก ๆ สายของวัันศุุกร์์สุุดสััปดาห์์ หลััง จากผู้้สููงวััยได้้เว้้นว่่างจากการหุุงข้้าว หาน้ำ ำ� หา ปลาให้้หลาน ๆ ทานก่่อนส่่งไปโรงเรีียน ผู้้สููงวััย เหล่่านี้้�ก็็ได้้เดิินไปรวมตััวกััน ณ ศาลากลางบ้้าน เพื่่�อทำำกิิจกรรมผู้้สููงอายุุ และเมื่่�อจัังหวะกลอง โทนดัังขึ้้�น การขับัขานด้ว้ยเสีียงร้้องพร้้อมการย่ำ ำ� จัังหวะของเหล่่าผู้้สููงวััย ก็็ได้้เริ่่�มขึ้้�นตาม ใบหน้้า ที่ ่�มีีแต่่รอยเหี่่�ยวย่่น ก็็ค่่อย ๆ เปื้้�อนรอยยิ้้�ม และ เสีียงหััวเราะ แสดงความสนุุกสนานรื่่�นรมย์์ตาม ท่่วงทำำนองของบทเพลง… “พ่่อสุุรชััย” สุุรชััย กัันทรพิิทัักษ์์ รอง นายกเทศมนตรีีตำำบลโคกพระ หรืือ “ครููใหญ่่” ของโรงเรีียนผู้้สููงอายุุกัันทรวิิชััย กล่่าวถึึงโรงเรีียน ผู้้สููงวััยบ้้านโคกพระว่่า การมีีอยู่่ของโรงเรีียนผู้้สููง อายุุ มีีเพื่่�อให้้ผู้้ที่่�มีีอายุุ 60 ปีีขึ้้�นไป ได้้มีีโอกาส พบปะพููดคุุย ลดความเครีียด ความเหงา การร้้อง รำำฮััมเพลงจึึงเป็็นส่ว่นหนึ่่�งที่่�เข้้ามาช่ว่ยแม่่ ๆ พ่่อ ๆ ในโรงเรีียนแห่่งนี้้� มีีความสุุขมากขึ้้�น แนวคิิดที่ ่� จะนำำดนตรีีอย่่าง “รำำ โทน” เข้้ามาเป็็นหนึ่่�งใน วิิชาเรีียน จึึงได้้เริ่่�มเข้้ามามีีบทบาทในชีีวิิตของผู้้ สููงวััยตั้้�งแต่่นั้้�น ดนตรีีจึึงเป็็นสิ่่�งวิิเศษที่ ่� ช่่วยผ่่อน คลายความเครีียด และทำำ ให้้เกิิดความสุุขกัับผู้้ สููงอายุุ เมื่่�อผู้้สููงวััยเข้้าสู้้กัับความชรา เสีียงเพลง และการร้้องเพลงจึึงเป็็นส่่วนสำำคััญที่ ่� ทำำ ให้้ผู้้สููง อายุุสดชื่่�นแจ่่มใสราวกับัตนเองได้้สร้้างการมีีชีีวิิต ขึ้้�นอีีกครั้้�ง หากในอนาคตเมื่่�อสัังคมไทยมีผู้ี้สููง วััยมากขึ้้�น ความต้้องการการดููแลระยะยาว สำำหรัับผู้้สููงอายุก็ุ็จะมากขึ้้�นเป็็นเงาตามตัวั ความสััมพัันธ์์ของผู้้สููงวััยกัับโรงเรีียนจึึงเป็็น มากกว่่าแค่่การเรีียนรู้้ โรงเรีียนผู้้สููงอายุุได้้กลายเป็็นส่ว่นหนึ่่�ง ของชีีวิิตบั้้�นปลายวััยเกษีียณ และส่่วนสำำคััญ ของชีีวิิตที่่�ไม่่ว่่าจะวััยไหนก็็ตามนั่่�นก็็คืือ “การ เรีียนรู้้” การเรีียนรู้้นั้้�นไม่่ใช่่การเรีียนเพื่่�อสััมมา อาชีีพได้้เสมอไป แต่่สำำหรัับโรงเรีียนผู้้สููงวััยนี้้� การเรีียนรู้้ของเหล่่าผู้้สููงอายุุคืือการเสริิมสร้้าง รอยยิ้้�ม และความสััมพัันธ์์ ไม่่ว่่าจะกับตัวัโรงเรีียน เอง หรืือกัับเพื่่�อน ๆ ชาวสููงวััย ในด้้านความรู้้สึึกและความสััมพัันธ์์ ของโรงเรีียนและผู้้สููงวััยบนสายตาของคนทั่่ว�ไป อาจจะมองว่่า โรงเรีียนผู้้สููงอายุุเป็็นสถานที่ ่� รองรัับให้้ผู้้สููงวััยได้้สร้้างกิิจกรรม หลัังจากเว้้น ว่่างจากธุุระทางบ้้าน แต่่หากมองในมุุมที่ ่�ลึึก ลงไป คนในสัังคมบางส่ว่ นมองว่่า ผู้้สููงวััยต้้องการ คนดููแล พููดคุุย เอาใจใส่่ หากปล่่อยให้้อยู่่บ้้าน อาจจะเป็็นภาระของลููกหลานที่ ่�มีีภาระหน้้าที่่� จนทำำ ให้้ในเรื่่�องของการดููแลผู้้สููงวััยเกิิดปััญหา ได้้ ในความสิ้้�นหวัังก็็ยัังคงพอมีีความ หวัังอยู่่บ้้างถ้้าไทยเริ่่�มต้้นแก้้ไขปััญหาเหล่่านี้้� อย่่างจริิงจััง แค่่เรื่่�องของการขยายอายุุเกษีียณ ของช่่วงชีีวิิตบั้้�นปลายก็็จะไม่่เป็็นปััญหาใน สัังคมอีีกต่่อไป ทุุก ๆ คนเมื่่�อต้้องก้้าวเข้้าสู่่วััยเกษีียณ ก็็ต้้องพร้้อมรัับมืือกัับการเข้้าสู่่สัังคมผู้้สููงวััย ซึ่่�ง ในปััจจุุบัันคนส่่วนใหญ่่มัักมองข้้ามปััญหานี้้�ไป เพราะคนส่ว่นมากมัักมองที่ปั่� ัจจุุบัันมากกว่่ามอง ถึึงอนาคต ดัังนั้้�นหากเพีียงแค่หั่ ันมาสนใจปััญหา นี้้� และรับรู้้ถึึ ั งโครงสร้้างที่่�แท้้จริิงในสัังคม ไม่่ว่่า จะด้ว้ยเรื่่�องสวััสดิิการผู้้สููงวััย ไล่่เรีียงไปถึึงเรื่่�อง โรงเรีียนผู้้สููงอายุุกิิจกรรมบำำบััดผู้้สููงอายุุ และ ความสััมพัันธ์์ด้้านต่่าง ๆ กัับผู้้สููงวััย ไม่่ว่่าจะ เป็็นเพื่่�อน ลููก ๆ หลาน ๆ คนที่ ่� รััก หรืือความ สััมพัันธ์์ระหว่่างผู้้สููงวััยกับทั างโรงเรีียนเอง ก็็จะ ได้้รู้้ถึึงความสำำคััญที่่�ว่่า กลุ่่มคนสููงวััยกำำลัังเพิ่่�ม มากขึ้้�นเป็็นเท่่าตัวั อย่่างไรก็็ตาม ไม่่ว่่าการเพิ่่�ม ขึ้้�นของจำำนวนผู้้สููงวััยนั้้�นจะสููงขึ้้�น จะต้้องไม่่เป็็น ปััญหาหรืือภาระของคนรอบข้้างอย่่างแน่่นอน หากเพีียงแค่ผู้้่คนเข้้าใจ รับรู้้ถึึ ังการมีีอยู่่ของพวก เขาเหล่่านั้้�น แล้ว้แก้ปั้ัญหาการรับมืื ัอกับัสถานการณ์์ ได้้อย่่างถููกต้้อง การอยู่่ร่่วมกัันกัับคนในสัังคม ของคนทุุกกลุ่่ม ทุุกช่่วงวััย ก็็จะเป็็นไปอย่่างมีี ความสุุข เรื่่�อง พิิชามญชุ์์� ทองเปี่่�ยม, ปาล์์มฑริิกา พููลสวััสดิ์์�

12 สารคดีีเชิิงข่่าว ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 เมื่่�อพููดถึึงปััญหาการจัดัการขยะมููลฝอยแล้วนั้้ ้ �น ไม่่ใช่่ แค่่เพีียงเรื่่�องเล็็ก ๆ ของขยะเท่่านั้้�น แต่่ยัังรวมไปถึึงพฤติิกรรม มนุุษย์์ ทั้้�งในเรื่่�องของการกิิน การใช้้ หรืือการทำำกิิจกรรมต่่าง ๆ รวมไปถึึงการคััดแยกขยะจากต้้นทางด้้วย บางครั้้�งเป็็นเพราะ ความมัักง่่าย บ้้างก็็ความเห็็นแก่่ตััว เวลาทิ้้�งขยะมัักจะไม่่ค่่อย แยกประเภทขยะ หากพููดอีีกอย่่างก็คืื็อ ปััญหาเกิดขึ้ิ ้�นจากน้ำ ำ�มืือ ของมนุุษย์์นั่่�นเอง นี่่�จึึงเป็็นอีีกหนึ่่�งสาเหตุุที่่�ส่่งผลต่่อการจััดการ ขยะของสถานที่่�แห่่งนี้้�ที่่�ต้้องหาวิิธีีการจััดการต่่อไป  สมุุดเล่่มเก่่าสีีน้ำำ� เงิินเล่่มหนึ่่�ง พวกเราได้มีี้ โอกาสเปิิดอ่่าน ข้้อความเหล่่านั้้�น ด้้านในมีีรอยยับย่ั ่นบนหน้้ากระดาษ ทำำ ให้้เราได้้ รู้้ว่่ามัันถููกเปิิดใช้้งานมานานนัับแรมปีี เพื่่�อทำำ เป็็นสถิิติิบัันทึึกเอา ไว้้ว่่าในทุุก ๆ ปีี บ่่อขยะของเทศบาลเมืืองมหาสารคาม ตั้้�งอยู่่ใน พื้้�นที่่�ของตำำบลหนองปลิิง อำำเภอเมืือง จัังหวััดมหาสารคาม จะมีี ขยะที่่�เพิ่่�มมากขึ้้�นต่่อเนื่่�องทุุกปีี มีีการเก็็บข้้อมููลปริิมาณขยะจาก หลายอำำ เภอ ได้้แก่่ อำำเภอเมืืองมหาสารคาม อำำเภอแกดำำ และ อำำเภอกัันทรวิิชััย ในจัังหวััดมหาสารคาม ที่นี่ ่� มีี่� การจััดการขยะโดย มีีการแบ่่งพื้้�นที่บริ ่� ิเวณภายในออกเป็็นโซนต่่าง ๆ ได้้แก่่ บ่่อฝัังกลบ ขยะ 4 บ่่อ ระบบบำำบััดน้ำ ำ� เสีีย อาคาร ชั่่�งน้ำ ำ� หนััก และอาคารซ่่อม เครื่่�องจัักรกล วิธีีิการกำำจััดขยะมููลฝอยของที่นี่ ่� ่�จะเป็็นระบบฝัังกลบ แบบถููกหลัักสุุขาภิิบาล (Sanitary Landfill) ซึ่่�งมีีการจััดสรรการ ใช้้พื้้�นที่่�อย่่างเต็็มที่่� จึึงทำำ ให้้ศัักยภาพของบ่่อใกล้้เต็็มพื้้�นที่่�แล้้ว ไม่่ สามารถบริิหารจััดการฝัังกลบขยะใหม่ที่่ ่�เข้้ามาทุุกวัันอย่่างต่่อเนื่่�อง ได้้หมด จนทำำ ให้้เกิิดสภาพเทกอง ทั้้�งนี้้�ทั้้�งนั้้�นการจััดการขยะมีีขั้้�น ตอนที่่�เกี่่�ยวข้้องกับัคนหลายฝ่่าย ทั้้�งในแง่่ของมาตรฐานการฝัังกลบ ขยะ และการแก้้ปััญหาที่ ่� ต้้องพััฒนาต่่อไป ท่่ามกลางอุุณหภูมิูที่ิร้ ่� ้อนระอุุบนภููเขาขยะลููกที่่�สาม ความ สููงไม่ต่ำ่ ำ� กว่่าสามเมตร หากวััดด้ว้ยสายตาที่่�ตรงนี้้ทำ�ำ ให้พว้กเรามอง เห็็นทั่่�วพื้้�นที่ ่�ทั้้�งหมดของสถานที่ ่� จััดการขยะแห่่งนี้้� ซึ่่�งหากมองเลย ไปยัังภาพตรงหน้้าจะเห็็นกองขยะที่่�รวบรวมขยะหลายอย่่างทับัถม กัันขึ้้�นสููงกว่่าหลายเมตร หลัังจากยืืนอยู่่บนจุุดสููงสุุดจะมองเห็็นภููเขา น้้อยใหญ่อีี่กหลายลููก ถ้้ามัันเป็็นภููเขาที่่�เกิิดจากธรรมชาติมัิันจะคง สวยงาม แต่่นี่่�ไม่่ใช่่ มัันคืือกองขยะที่ ่� ถููกทัับถมกัันไว้้ พวกเราต้้องตกตะลึึงกัับภาพตรงหน้้า และยิ่่�งรู้้สึึกอึ้้�งขึ้้�น ไปอีีกเมื่่�อรัับรู้้เรื่่�องราวของที่ ่� นี่่� ไม่่ว่่าจะเป็็นภาพที่่�เรามองเห็็นอยู่่ใน ปััจจุุบััน หรืือปััญหาจากต้้นสายปลายเหตุุเหล่่านั้้�น พวกเรายัังได้้เห็็น ภููเขาแบบนี้้อีี�กหลาย ๆ ลููก ถ้้ามัันเป็็นภููเขาสีีเขีียวขจีีมัันคงงดงามเป็็น อย่่างมากแต่่มัันกลัับกลายเป็็นภููเขาขยะที่ ่� น่่าสะอิิดสะเอีียนชวนให้้ ตกใจยิ่่�ง เหนืือภููเขาขยะลููกใหญ่มีีฝูู่งอีีกาและแมลงวัันบิินไปมา ยิ่่�งเข้้า ใกล้้กลิ่่�นขยะก็็ยิ่่�งเหม็็นกระจายคลุ้้งไปทั่่�วทั้้�งบริิเวณ จากที่่�ไกลออก ไปอาจจะมองเห็็นเป็็นแค่่ภููเขาสีีขาวมััว แต่่มัันไม่่ใช่่เลย นี่ ่�คืือ “บ่่อ ฝัังกลบขยะมููลฝอยแห่่งสุุดท้้าย” นางสาววิิราวรรณ ทองขััน ตำำแหน่่งวิิศวกรสุุขาภิิบาล ชำำนาญการ หรืือที่ ่� พวกเราเรีียกเธอว่่า พี่่�เล็็ก ได้้เล่่าพร้้อมทั้้�งอธิิบาย ให้้เราฟัังว่่า บ่่อขยะมีีพื้้�นที่ ่�ทั้้�งหมด 49 ไร่่ รวมพื้้�นที่่�ของอาคารสถาน ที่่�ใช้้งานต่่าง ๆ ในปีี พ.ศ. 2540 เทศบาลเมืืองมหาสารคามได้้รัับงบ สนับัสนุุนจากกระทรวงวิทิยาศาสตร์์เทคโนโลยีีและสิ่่�งแวดล้้อม ในการ ก่่อสร้้างและปรัับปรุุงระบบกำำจััดขยะเดิิม โดยเริ่่�มแรกสถานที่ ่� กำำจััด ขยะแห่่งนี้้ถู�ูกออกแบบให้้เป็็นระบบกำำจััดขยะแบบถููกหลัักสุุขาภิบิาล โดยแบ่่งพื้้�นที่ ่� บ่่อฝัังกลบขยะออกเป็็น 4 บ่่อ ปััจจุุบัันบ่่อที่่� 1-3 ได้้ปิิด ใช้้งานแล้้ว ขณะนี้้�กำำลัังใช้้งานบ่่อที่่� 4 ซึ่่�งเป็็นบ่่อฝัังกลบสุุดท้้ายแล้้ว ประคอง พยุุง หนองปลิิง ปััจจุุบัันสถานที่กำ ่� ำจััดขยะมููลฝอยแห่่งนี้้� มีีเครืือข่่ายที่นำ ่� ำขยะ มากำำจััดทั้้�งหมด 14 หน่ว่ยงาน และมีีขยะเข้้าระบบประมาณ 80 ตััน ต่่อวััน โดยแบ่่งออกเป็็นปริิมาณขยะของเทศบาลเมืืองมหาสารคามอยู่่ ที่ป่� ระมาณ 45 ตัันต่่อวััน รองลงมาเป็็นเทศบาลตำำบลท่่าขอนยาง และ เทศบาลตำำบลขามเรีียงหรืือบริิเวณ ม.ใหม่่ ตามลำำดัับ จากเริ่่�มแรกที่ ่� มีีการออกแบบสถานที่กำ ่� ำจััดขยะแห่่งนี้้�เป็็นระบบฝัังกลบแบบถููกหลััก สุุขาภิบิาล โดยมีีการควบคุุมการจััดวางเซลล์์ฝัังกลบ การควบคุุมขนาด หน้้างานฝัังกลบ การบดอััดและกลบทับมูัูลฝอยเป็็นรายวัันเพื่่�อให้้การ ฝัังกลบขยะเป็็นไปตามหลัักวิิศวกรรม ควบคุุมผลกระทบที่่�อาจเกิิดขึ้้�น ด้้านสุุขภาพอนามััย สิ่่�งแวดล้้อม และความปลอดภััย แต่่ ณ ปััจจุุบััน ด้ว้ยปริิมาณขยะที่่�เข้้าสู่่ระบบเพิ่่�มมากขึ้้�นทุุกวัันประกอบกับศัักยภาพ ของบ่่อขยะที่่�ลดน้้อยลงตามกาลเวลา ทำำ ให้้รููปแบบของการบริิหาร จััดการขยะในระบบเปลี่่�ยนแปลงไป ไม่่สามารถฝัังกลบขยะที่่�เข้้าสู่่ ระบบรายวัันได้้ เหลืือคงไว้้เป็็นเพีียงรููปแบบของการเทกอง พี่่�เล็็กยัังได้้เล่่าให้พว้กเราฟัังอีีกว่่า ปััจจุุบัันรูปูแบบของการ บริิหารจััดการขยะที่่�เปลี่่�ยนแปลงไปตามกาลเวลา ด้ว้ยศัักยภาพของบ่่อ ขยะที่มีี่� พื้้�นที่่�ลดน้้อยลง ทำำ ให้้เกิิดปััญหาที่่�ตามมาในแต่่ละฤดููกาล โดย เฉพาะช่ว่งฤดูฝูนเป็็นบททดสอบที่่�ยากมากสำำหรับัการบริิหารจััดการ บ่่อขยะแห่่งนี้้� ไม่่ว่่าจะเป็็นปััญหาของกลิ่่�น แมลงวััน และน้ำ ำ� ชะขยะ ที่่�ไหลออกนอกพื้้�นที่ที่ ่� ่�ยากต่่อการควบคุุม ถ้้าเป็็นช่ว่งฤดููแล้้งสิ่่�งที่ต้ ่� ้อง เฝ้้าระวัังเป็็นพิิเศษก็็จะเป็็นเรื่่�องของ ไฟไหม้บ่้ ่อขยะ เพราะหลายคนยััง ไม่รู้้่ ว่่าไฟไหม้บ่้ ่อขยะเกิิดจากการไม่คั่ ัดแยกขยะพลาสติิก ถ่่าน หลอด ไฟ ซึ่่�งเป็็นวััตถุุที่ ่� ก่่อให้้เกิิดประกายไฟ และในการเกิิดไฟไหม้้บ่่อขยะ ยัังเกิิดจากขยะเป็็นเชื้้�อเพลิิงและมีีออกซิิเจนเพีียงพอทำำ ให้มีีค่้ ่าความ ร้้อนที่่�สามารถก่่อให้้เกิิดไฟไหม้้ได้้ โดยในช่่วงฤดููแล้้งประมาณเดืือน มกราคมถึึงพฤษภาคมของทุุกปีีได้้มีีการจััดซื้้�อดิินเพื่่�อฝัังกลบขยะที่ ่� กองอยู่่ให้้ได้้มากที่ ่� สุุด เพื่่�อเตรีียมพื้้�นที่ ่�ชั้้�นใหม่่รองรัับขยะในช่่วงฤดูู ฝนและป้้องกัันน้ำ ำ� ชะขยะที่่�จะเกิิดขึ้้�น อีีกทั้้�งยัังมีีการจััดเวรยามเฝ้้า ระวัังเหตุุตลอดเวลา เพื่่�อให้ทั้ ันต่่อการแก้้ไขปััญหาที่่�อาจจะเกิิดขึ้้�นได้้ ด้้วยศัักยภาพของบ่่อขยะที่ ่�มีีพื้้�นที่่�ลดน้้อยลง ปริิมาณขยะ ที่่�มากขึ้้�นทุุกวััน ส่่งผลต่่อการบริิหารจััดการที่่�ยากขึ้้�น เทศบาลเมืือง มหาสารคามจึึงได้ร่้ว่มมืือกับัเครืือข่่ายที่นำ ่� ำขยะมาร่ว่มกำำจััดให้มีี้การ ลดปริิมาณขยะจากต้้นทางโดยใช้้หลััก 3 Rs คืือ การลดปริิมาณการ ใช้้ (Reduce) การใช้้ซ้ำ ำ� (Reuse) และการหมุุนเวีียนกลัับมาใช้้ใหม่่ (Recycle) รวมถึึงการคััดแยกขยะที่ต้ ่� ้นทาง ก่่อนนำำมากำำจััดให้้เหลืือ คงไว้้แค่่ขยะทั่่ว�ไปที่นำ ่� ำมากำำจััดในสถานที่่�แห่่งนี้้� แต่่หากว่่าต้้นทางไม่่ คััดแยกขยะมาก่่อน จะส่่งผลกระทบต่่อบ่่อขยะ ทั้้�งนี้้ก็� ็เพื่่�อสร้้างความ เข้้าใจและตระหนัักถึึงความสำำคััญเหล่่านี้้�ด้้วย ณ ปััจจุุบััน บ่่อขยะหนองปลิิงใกล้้เต็็มศัักยภาพแล้้ว ไม่่ สามารถรองรับัขยะมููลฝอยได้อีี้ก ตอนนี้้�อยู่่ระหว่่างการประคับปัระคอง พื้้�นที่่�เพื่่�อรอโครงการใหม่่ที่่�จะเกิิดขึ้้�นเร็็ว ๆ นี้้� พวกเราก็็ได้้แต่่หวัังว่่า จะนำำมาซึ่่�งการแก้้ไขปััญหาแบบยั่่�งยืืน แต่่ทั้้�งนี้้�เจ้้าหน้้าที่่�หน่่วยงาน ยัังคงต้้องพยุุงกัันต่่อไปเพื่่�อรอความหวัังแห่่งใหม่่ที่่�เป็็นรอยยิ้้�มของ ชาวบ้้านหนองปลิิง สารคดีีเชิิงข่่าว สุุดสายปลายทางของขยะมููลฝอย ณ บ่่อขยะแห่่งนี้้� มีีขยะเทกองเป็็ นภููเขาสููงชััน ใครบ้้างเล่่าจะคิิดเห็ ็ นภาพได้้ชััดเจนไปกว่่าคน ทำำงานที่่�อยู่่เบื้้�องหน้้าขณะนี้้�... โรงไฟฟ้้าพลัังงานขยะ หนองปลิิง: ลมหายใจใหม่่ของมหาสารคาม เรื่่�อง ปลิิดา บััวสีีภา, สุุทธิิดา ศิิริิสุุข, กรรณิิการ์์ อาทิิตย์์

13 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 สารคดีีเชิิงข่่าว หนองปลิิง: ลมหายใจใหม่่ของมหาสารคาม โรงไฟฟ้้าขยะ ความหวัังใหม่่หนองปลิิง จุุดเริ่่�มต้้นของโรงงานขยะที่ ่�มีีพื้้�นที่่�กว่่าร้้อยไร่่ ถนนทางเข้้า เป็็นลููกรัังผสมดิินแดง มีีความกว้้างไม่่เกิินสี่่�เมตร รถไม่่สามารถขัับ สวนผ่่านกัันได้้ เมื่่�อขัับรถเข้้าไปตามเส้้นทาง สองข้้างทางเป็็นกอง ขยะที่ถู ่� ูกกลบดิินเป็็นเนิินสููง ภายใต้ดิ้ินคงเต็็มไปด้ว้ยขยะมููลฝอยเป็็น แน่่ ระหว่่างที่ ่� พวกเรานั่่�งรถขึ้้�นไปแรงขัับเคลื่่�อนของเครื่่�องยนต์์ทำำ ให้้ ถนนเกิิดฝุ่่นตลบไปทั่่�วบริิเวณ เมื่่�อขัับผ่่านสองข้้างทาง หากเรามอง ตามเส้้นถนนขึ้้�นไปก็็จะเจอกัับความหวัังใหม่่ของชาวบ้้านหนองปลิิง แต่่หากเหลีียวมองทางซ้้ายมืือจะพบเจอกัับบ่่อขยะแห่่งสุุดท้้ายของ ที่ ่� นี่่� พวกเราได้้ออกเดิินทางสำำรวจพื้้�นที่่�ครั้้�งนี้้�ไปกัับพี่่�เล็็ก เพื่่�อ ให้้เราได้้มองเห็็นสถานที่ก่ ่� ่อตั้้�งของโรงไฟฟ้้าในอนาคตนี้้�ได้ง่้่ายขึ้้�น เรา ทั้้�งหมดต่่างปีีนป่่ายขึ้้�นไปบนภููเขาขยะลููกที่่�สาม โดยพื้้�นที่นั้้่� �นจะอยู่่อีีก ฝั่่�งซึ่่�งตรงข้้ามกับภูัูเขาขยะลููกใหญ่่ ภาพที่่�เรามองเห็็นอยู่่ตรงหน้้า มีีเส้้น ทางลููกรัังสายเล็็กเลี้้�ยวเข้้าไปยัังสถานที่ตั้้่� �งโรงไฟฟ้้า ระหว่่างทางเป็็น สระน้ำ ำ� ที่ดู ่� ูกว้้างขวาง มีีต้้นยููคาลิปตัิ ัสรายล้้อมรอบบริิเวณสุุดปลายถนน เราจะมองเห็็นเค้้าโครงของโรงไฟฟ้้าขยะที่กำ ่� ำลัังดำำเนิินการอยู่่ในขณะ นี้้� ทุุกคนต่่างมองภาพตรงหน้้าด้ว้ยความรู้้สึึกที่่�แตกต่่างกัันไป บ้้างคง รู้้สึึกสนใจ บ้้างก็็คงรู้้สึึกยิินดีี และบ้้างก็็คาดหวัังให้ทุุ้กอย่่างเป็็นอย่่าง ที่ ่� คิิดเอาไว้้ พี่่�เล็็กยัังเล่่าให้พว้กเราฟัังอีีกว่่า ในปีี 2561 เทศบาลเล็็งเห็็น ถึึงปััญหาของสถานที่กำ ่� ำจััดขยะมููลฝอยที่มีีศั่� ักยภาพใกล้้เต็็มพื้้�นที่่�แล้ว้ จึึงได้มีี้แนวคิิดดำำเนิินโครงการแปรรูปูขยะมููลฝอยให้้เป็็นพลัังงานไฟฟ้้า ทางเทศบาลได้มีี้การสำำรวจและรับฟัังความคิิดของชาวบ้้านหนองปลิิง ครั้้�งแรก ทำำ ให้้ได้้ทราบว่่า ชาวบ้้านครึ่่�งหนึ่่�งไม่่เห็็นด้้วย เพราะกลััว เรื่่�องมลพิิษทางอากาศ อีีกครึ่่�งหนึ่่�งมองว่่าถ้้าหากเราไม่่ทำำ โรงไฟฟ้้า เราก็็จะอยู่่กัับมลพิิษของบ่่อขยะแบบฝัังกลบไปเรื่่�อย ๆ แต่่ถ้้ายอม ให้้เทศบาลทำำ โรงงานไฟฟ้้านั้้�นแสดงว่่าโรงไฟฟ้้ามัันอาจจะดีี หากมััน ไม่่ดีีเขาก็็คิิดว่่าจะต้้องอยู่่กัับมลพิิษเหมืือนกัับที่่�เป็็นอยู่่ในตอนนี้้� แต่่ ถ้้ามัันดีีคุุณภาพชีีวิิตเขาก็็จะดีีขึ้้�น นั่่�นแปลว่่าชาวบ้้านจะไม่่ได้้อยู่่กัับ มลพิิษพวกนี้้�อีีกต่่อไป ทางเทศบาลจึึงเริ่่�มดำำเนิินการตั้้�งแต่่ปีี 2561 ซึ่่�งผ่่านการอนุุมััติิจากกระทรวงมหาดไทยและได้้ลงนามในสััญญาใน เดืือนเมษายน ปีี 2562 รููปแบบของโครงการคืือเอกชนลงทุุนร้้อยละ 100 งบประมาณในการดำำเนิินโครงการ 1,200 ล้้านบาท ภายใต้้ชื่่�อ โครงการกำำจััดและแปรรููปมููลฝอยเป็็นพลัังงานไฟฟ้้า ปััจจุุบัันการไฟฟ้้าส่่วนภููมิิภาคประกาศรัับซื้้�อไฟฟ้้าจาก โครงการนี้้�แล้้ว และอยู่่ในระหว่่างการร่่างสััญญาเพื่่�อรอลงนามซื้้�อ ขายไฟฟ้้ากัับการไฟฟ้้าส่่วนภููมิิภาค หลัังจากที่ ่�มีีการลงนามและซื้้�อ ขายไฟฟ้้ากับัการไฟฟ้้าส่ว่นภูมิูิภาคแล้ว้ก็็จะมีีการรับฟัังความคิิดเห็็น จากชาวบ้้านครั้้�งที่่� 2 เพื่่�อทำำความเข้้าใจก่่อนก่่อสร้้างโรงงานและมีี การขอใบอนุุญาตก่่อสร้้างโรงไฟฟ้้าถึึงจะสามารถก่่อสร้้างโรงงานได้้ ซึ่่�งใช้้ระยะเวลาในการก่่อสร้้างประมาณ 2-3 ปีี ซึ่่�งแสดงว่่าภายใน ระยะเวลา 2-3 ปีีนี้้�นั้้�นบ่่อขยะของเทศบาลจะต้้องประคองขยะให้้ได้้ เพื่่�อรอให้้โครงการเกิิดขึ้้�น ในส่่วนของเสีียที่ ่� ชาวบ้้านมีีความกัังวลเกี่่�ยวกัับเรื่่�องของ มลพิิษทางอากาศ น้ำ ำ� เสีีย และเศษเถ้้า ที่่�เกิิดจากการเผาไหม้้ ทาง โรงงานได้มีี้การบริิหารจััดการ โดยมลพิิษทางอาการจะมีีเครื่่�องตรวจ วััดและแสดงผลหน้้าโรงงานอยู่่ตลอดเวลา สำำหรับน้ำั ำ� เสีีย ได้มีี้การนำำ มาหมุุนเวีียนรดน้ำ ำ� ต้้นไม้้ในโครงการ และส่่วนสุุดท้้ายเศษเถ้้าที่่�เกิิด ขึ้้�น จะมีีการนำำ ไปตรวจวััดหาสารอัันตราย ถ้้าหากพบสารอัันตราย จะมีีการนำำส่่งบริิษััทที่ ่� รัับกำำจััดนำำ ไปกำำจััดอย่่างถููกวิิธีี บ่่อขยะแห่่งนี้้�ถืือได้้ว่่าใช้้งานมานานนัับกว่่ายี่ ่� สิิบปีีมาแล้้ว พื้้�นที่่�ในการจััดการขยะรวมถึึงวิธีีิการกำำจััดขยะมููลฝอยของที่นี่ ่� ่�ใช้้การ ฝัังกลบขยะเป็็นหลััก ซึ่่�งในตอนนี้้�ก็็คงทำำ ได้้เพีียงประคองไปเรื่่�อย ๆ และรอเวลาเสื่่�อมโทรม แต่ถ้่ ้าหากว่่าขยะเหล่่านี้้�สามารถใช้ป้ ระโยชน์์ ได้้กว่่านี้้�คงจะทำำ ให้้โลกของเราน่่าอยู่่และมีีสภาพแวดล้้อมดีีขึ้้�น ด้้านผู้้ช่ว่ยศาสตราจารย์์ดร. สุนัุันทา เลาวััณย์ศิ์ริิ คณะสิ่่�ง แวดล้้อมและทรััพยากรศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยมหาสารคาม หรืือที่่�เรา รู้้จัักกัันว่่าอาจารย์ฝั์ ัน ได้้อธิบิายให้พว้กเราฟัังว่่า การฝัังกลบเป็็นการ จััดการขยะขั้้�นสุุดท้้าย ขยะที่่�ไม่่สามารถเอาไปต่่อยอดอย่่างอื่่�นได้้แล้ว้ ก็็จะนำำมาทำำการฝัังกลบ การฝัังกลบถ้้าทำำถููกต้้องตามหลัักสุุขาภิบิาล จะไม่มีี่ผลกระทบ แต่ปั่ ัจจุุบัันประเทศไทยยัังนำำขยะทุุกชนิิดไปฝัังกลบ ซึ่่�งทำำ ให้้เกิิดการปนเปื้้�อน และในการฝัังกลบของตำำบลหนองปลิิง ได้้ ทำำตามหลัักสุุขาภิิบาล คืือมีีบ่่อบำำบััดน้ำ ำ� เสีีย ปล่่องปล่่อยแก๊๊ส มีีการ ตรวจสอบการปนเปื้้�อนของน้ำ ำ�ใต้ดิ้ิน ซึ่่�งทางที่ดีี่� ควรมีีการคััดแยกขยะ ก่่อนนำำ ไปสู่่กระบวนการจััดการขยะ ถึึงจะช่่วยให้้ง่่ายต่่อการฝัังกลบ ได้้ ในส่ว่ นของโรงไฟฟ้้าขยะเกิิดจากการนำำเอาขยะฝัังกลบมาทำำ เป็็นขยะเชื้้�อเพลิิง การที่่�จะไปทำำ โรงไฟฟ้้าขยะได้นั้้้ �น ต้้องคััดแยกขยะ ก่่อนเพราะขยะอิินทรีีย์์มีีความชื้้�นมาก ไม่่อย่่างนั้้�นเราจะเสีียพลัังงาน ไปมากเพื่่�อทำำ ให้้ขยะแห้้งก่่อนจะนำำมาทำำ เป็็นขยะเชื้้�อเพลิิงได้้ แต่่ ถ้้าแยกเป็็นขยะแห้้งที่่�สามารถนำำ ไปทำำ ได้้เลยก็็จะไม่่เสีียพลัังงานไป กัับส่่วนนี้้� เช่่น ขยะพลาสติิกบางชนิิด แต่่การทำำ โรงไฟฟ้้าขยะต้้องมีี ระบบกำำจััดมลพิิษทางอากาศให้้ได้้ และการลงทุุนในการทำำ โรงไฟฟ้้า ขยะมีีการลงทุุนค่่อนข้้างสููง อาจารย์์ฝัันยัังพููดเพิ่่�มเติิมอีีกว่่า “ถ้้าขยะ คััดแยกไม่่ได้้มัันจะไม่่มีีประโยชน์์ เพราะจะเสีียเชื้้�อเพลิิงไปกัับการที่ ่� จะเผาขยะ” บทสรุุปความจริิงของบ่่อขยะ สายตาของพวกเราต่่างสอดส่่อง มองผ่่านสิ่่�งแวดล้้อมที่นี่ ่� ่�ไป รอบ ๆ สิ่่�งที่่�เราเห็็นอีีกอย่่างคงเป็็น กองขยะที่่�เต็็มไปด้ว้ยแมลงวััน เชื้้�อ โรค ที่่�มาจากหลากหลายชุุมชนแล้วนำ้ ำมารวมกัันในพื้้�นที่่�แห่่งนี้้� คนเก็บ็ ขยะต้้องมาทำำงานที่ส่ ่� ่งผลกระทบต่่อสุุขภาพร่่างกาย เพราะกลิ่่�นจาก กองขยะที่ ่� สููงชัันนั้้�นส่่งกลิ่่�นแรงมากสำำหรัับผู้้มาเยืือนครั้้�งแรก แต่่คน ที่่�เขาต้้องทำำงานอยู่่ที่่� นี่ ่�นั้้�นการรัับกลิ่่�นของพวกเขาได้้เสื่่�อมสภาพลง เมื่่�อพวกเรามีีโอกาสได้้มาเยืือนในบ่่อขยะแห่่งนี้้� ทำำ ให้ท้ราบ ถึึงปััญหามากมายของบ่่อขยะ โดยเฉพาะในเรื่่�องความปลอดภััยและ สุุขภาพของเจ้้าหน้้าที่่� ส่ว่นหนึ่่�งพวกเรามองว่่าหน่ว่ยงานที่รั ่� บผิั ิดชอบ ควรมีีสวััสดิิการต่่าง ๆ เช่่น มีีประกัันสุุขภาพให้สำ้ำหรับัคนที่ทำ ่� ำงานบ่่อ ขยะ มีีหน้้ากากที่่�เหมาะสมกับัการทำำงาน เพราะขยะมีีกลิ่่�นที่่�แรงมาก การที่่�เจ้้าหน้้าที่ ่� สููดดมกลิ่่�นขยะในทุุกวััน จะส่่งผลต่่อระบบทางเดิิน หายใจ ดัังนั้้�นหน่ว่ยงานที่รั ่� บผิั ิดชอบควรที่่�จะอำำนวยความสะดวกต่่าง ๆ ให้้กัับเจ้้าหน้้าที่่�มากกว่่านี้้�และสิ่่�งที่ ่� น่่าเป็็นห่่วงของบ่่อขยะหนอง ปลิิงก็คืื็อระยะเวลาที่ต้ ่� ้องประคองบ่่อขยะขนาดใหญ่่แห่่งสุุดท้้ายของ ที่ ่� นี่่�ให้้ได้้นานที่ ่� สุุด แม้้ว่่าปััจจุุบัันจะเกิินกว่่าขีีดจำำกััดที่่�ว่่ามาแล้้ว แต่่ ทุุกคนที่ทำ ่� ำงานต่่างก็รู้้ดีี ็ และยัังคงสู้้ต่่อไป เผื่่�อว่่าโครงการใหม่่จะช่ว่ย แก้้ปััญหาได้้อย่่างที่่�หวัังเอาไว้้ นอกจากนี้้�ภาพเหล่่านั้้�นที่่�แสดงให้้ทุุกคนได้้เห็็น หวัังว่่าทุุก คนจะไม่มีีวั่ ันลืืมเป็็นอื่่�นไป ขอให้มั้ ันยัังคงติิดค้้างอยู่่ภายในใจของคุุณ ในทุุกครั้้�งที่ ่�นึึกถึึง พอได้้นึึกย้้อนคิิดถึึงการดำำเนิินชีีวิิตในแต่่ละวัันว่่า การทิ้้�งขยะแต่่ละครั้้�ง พวกเราทำำถููกต้้องหรืือไม่่ ได้้มีีการคััดแยกขยะ หรืือเปล่่า และมัักง่่ายแค่่ไหนในเรื่่�องนี้้� พวกเราจึึงอยากให้้ทุุกคนเริ่่�ม ต้้นตระหนัักในเรื่่�องของการอุุปโภค บริิโภคในชีีวิิตประจำำวัันให้้มาก ขึ้้�น ถึึงแม้้ความจริิงที่่�ว่่าการจััดการขยะไม่่ใช่่เรื่่�องเล็็ก ๆ ที่ ่� ทุุกคนไม่่ ควรถููกมองข้้าม แต่่การที่ ่� คุุณไม่่คััดแยกขยะตั้้�งแต่่ต้้นทาง อาจจะส่่ง ผลกระทบต่่อปลายทาง มัันถึึงเวลาแล้้ว ที่่�เราควรจะตระหนัักรู้้และ สำำนึึกถึึงผลกระทบจากเรื่่�องเล็็กน้้อย แต่บ่านปลายในอนาคตนี้้�ได้สั้ัก ทีี ให้้สมกัับที่่�เกิิดมาเป็็นมนุุษย์์คนหนึ่่�ง ทุุกวัันนี้้�ขยะยัังคงดำำเนิินไปเช่่นเดิิม ผู้้คนยัังคงทิ้้�งขยะ เสีียง รถขยะยัังคงวิ่่�งมาเก็็บ บ่่อขยะยัังคงต้้องกำำจััด เจ้้าหน้้าที่ ่� ยัังคงบัันทึึก สถิิติิขยะไว้้ในสมุุดเล่่มเก่่าสีีน้ำำ� เงิิน รวมถึึงชาวบ้้านส่่วนหนึ่่�งที่ ่� กำำลััง ทำำงานกัันอยู่่ ถึึงแม้้อากาศจะร้้อน กระทั่่�งหยาดเหงื่่�อที่ ่� ริินไหลผ่่าน ใบหน้้า ทุุกคนยัังคงทำำงานด้ว้ยหน้้าที่นี้้่� กั�ันต่่อไป ในขณะที่ทุุ ่� กอย่่างยััง คงดำำเนิินต่่อไปไม่มีีวั่ ันหยุุด และรอบด้้านนั้้�นมีีเพีียงกองขยะมหาศาล ที่่�ไม่่มีีทีีท่่าว่่าจะลดน้้อยลง สุุดท้้ายโรงไฟฟ้้าขยะที่่�เป็็นความหวัังใหม่่ ของชาวหนองปลิิง จะสามารถคลี่่�คลายปััญหาได้้หรืือไม่่ ถ้้าหาก โครงการเป็็นไปด้้วยดีีชาวบ้้านก็็จะมีีคุุณภาพชีีวิิตที่ ่�ดีีขึ้้�น แต่่หากว่่า มัันไม่่ดีีเหมืือนที่่�หวัังไว้้ ชาวบ้้านก็็คงต้้องใช้้ชีีวิิตต่่อไปเช่่นเคย วัันนี้้� เวลานี้้� นาทีีนี้้� ยัังไม่่มีีใครตอบได้้ จนกว่่าโครงการจะถููกใช้้งานจริิง ๆ

14 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 นายกเทศฯ สารคาม เท 500 ล้้านบาท ดัันหอกลองแลนด์์มาร์์กใหม่ ่ ▲ เลิิงน้ำ ำ�จั้้�น : ถนนจุุฑากููร ต. ตลาด อ. เมืือง จ. มหาสารคาม เป็็นพื้้�นที่่�ในการสร้้างเเลนด์์มาร์์กเเห่่งใหม่่ (หอกลอง) เพื่่�อเป็็นการผลัักดัันโครงการพััฒนาพื้้�นที่่�เลิิงน้ำ ำ�จั้้�น เชิิงการออกเเบบ หรืือในแนวคิิดของนัักออก เเบบ ก็็ควรจะมีีพื้้�นที่่�ใช้้สอยหรืือทำำกิิจกรรมอื่่�น ๆ ด้้วย เพื่่�อที่่�จะสามารถดึึงดููดนัักท่่องเที่่�ยวเข้้า มาได้้เรื่่�อย ๆ ซึ่่�งเลิิงน้ำ ำ�จั้้�นเป็็นสวนสาธารณะ อยู่่เเล้้วก็็ควรจะต้้องปรัับปรุุงให้้เหมาะสม หรืือ ให้มีี้ พื้้�นที่สำ ่� ำหรับัออกกำำลัังกายเพื่่�อให้้คนเข้้ามา ใช้บริ้ ิการทุุกวััน จะทำำ ให้้พื้้�นที่บริ ่� ิเวณนั้้�นดูมีีชีีวิูิต ชีีวาตลอดเวลา ดร.นิิลปััทม์์ ศรีีโสภาพ กล่่าวอีีกว่่า ถ้้า หากมีีการสร้้างจุุดชมวิิว หรืือสกายวอล์์ค ต้้อง คำำนึึงถึึงความสููงว่่าสููงเท่่าไร สามารถมองเห็็น อะไรได้บ้้ ้าง อาจจะเห็็นมหาวิทิยาลััยมหาสารคาม แก่่งเลิิงจาน หรืือเห็็นไปถึึงบ้้านส่่องนางใย คลอง สมถวิิลหรืือไม่่ ถ้้าควรค่่าที่่�จะเห็็นก็็คงเป็็นไปได้้ แต่่วิิธีีการอาจจะต้้องใช้้ Google Maps หรืือ โปรแกรมคอมพิวิเตอร์์บางอย่่างเพื่่�อที่่�จะดููว่่าถ้้า สููงเท่่าขนาดหอกลองที่่�จะทำำจะเห็็นอะไรได้บ้้ ้าง และถ้้าหากมีีการสร้้างสกายวอล์์คก็ต้็ ้องมาดูอีีูก ว่่ามองลงมาจะเห็็นอะไร หรืือควรค่่าที่่�จะเห็็น หรืือไม่่ ดร.นิิลปััทม์์ ศรีีโสภาพ ยัังกล่่าวอีีกว่่า ถ้้าหากมีีการสร้้างหอกลองบริิเวณเลิิงน้ำ ำ�จั้้�นอาจ จะทำำ ให้้การจราจรติิดขััด ทั้้�งนี้้ขึ้�้�นอยู่่กับัว่่าจะมีี นัักท่่องเที่่�ยวมากน้้อยเพีียงใด และการจััดการ จราจรว่่าควรจะปิิดทางย้้อนกลัับให้้ไกลขึ้้�นไป อีีก เพราะฉะนั้้�นรถที่่�จะโค้้งอาจจะเกิิดการชะลอ ตััวได้้ ด้้านประชาชนในพื้้�นที่จั ่� ังหวััดมหาสารคาม และจัังหวััดใกล้้เคีียง มีีความคิิดเห็็นทั้้�งทางบวก ผู้้สื่่�อข่่าวได้้ลงพื้้�นที่ ่� สำำรวจบริิเวณเลิิง น้ำ ำ�จั้้�น ตำำบลตลาด อำำเภอเมืือง จัังหวััดมหาสารคาม พบว่่าบริิเวณดัังกล่่าวเป็็นพื้้�นที่่�สวนสาธารณะ ที่่�จะใช้้ดำำเนิินโครงการตามนโยบายของนายก เทศมนตรีีจัังหวััดมหาสารคามในการสร้้างแลนด์์ มาร์์กแห่่งใหม่่ (หอกลอง) เพื่่�อเป็็นการผลัักดััน โครงการพััฒนาพื้้�นที่่�เลิิงน้ำ ำ�จั้้�น (พื้้�นที่่�ของเทศบาล ที่ ่�มีี พื้้�นที่ ่�กว่่า 33 ไร่่) นายภาคิิน ติิระพงศ์์ไพบููลย์์ นายก เทศมนตรีีจัังหวััดมหาสารคาม กล่่าวว่่า จุุด ประสงค์์ในการสร้้างแลนด์์มาร์์กเเห่่งใหม่่ (หอกลอง) เป็็นการอนุุรัักษ์์วััฒนธรรมประเพณีี เกี่่�ยวกัับการละเล่่นของชาวอีีสาน และยัังเป็็น สถานที่่�ท่่องเที่่�ยวแห่่งใหม่่ของจัังหวััดมหาสารคาม เพราะจัังหวััดมหาสารคามไม่่มีีพื้้�นที่่�ท่่องเที่่�ยว ด้้านธรรมชาติิ จึึงใช้้เรื่่�องของสถาปััตยกรรมใน การดึึงดููดนัักท่่องเที่่�ยว โดยจััดเป็็นรููปเเบบการ ท่่องเที่่�ยวร้้อยแก่่นสารสิินธุ์์�เป็็นการท่่องเที่่�ยว4 จัังหวััด นัักท่่องเที่่�ยวที่่�มาเที่่�ยวหอโหวดแล้้วก็็ อาจจะมีีการแวะมาเที่่�ยวหอกลองที่ ่� จัังหวััด มหาสารคาม ต่่อไปในอนาคตอาจจะมีีการสร้้าง ในรููปแบบแคนที่่�เป็็นอััตลัักษณ์์ของจัังหวััด ขอนแก่่น หรืือในรูปูแบบโปงลางที่่�เป็็นอััตลัักษณ์์ ของจัังหวััดกาฬสิินธุ์์� และมีีสนามบิิน 2 แห่่ง คืือ สนามบิินร้้อยเอ็็ดและสนามบิินขอนแก่่น ซึ่่�งคาด การณ์์ว่่าการเดิินทางมาท่่องเที่่�ยวจะสะดวกขึ้้�น ทั้้�งยัังได้รั้บัผลประโยชน์์ร่ว่มกัันและเป็็นจุุดดึึงดููด นัักท่่องเที่่�ยวให้้เดิินทางมาสััมผััสความเป็็นกลอง ยาวของชาวจัังหวััดมหาสารคามอีีกด้้วย นายภาคิิน ติิระพงศ์์ไพบููลย์์ กล่่าวอีีก ว่่า ปีนี้้�จะเป็็นการจััดซื้้�อ จััดจ้้าง เพื่่�อหาคนออก เเบบในเรื่่�องของการทำำเเบบหอกลอง ซึ่่�งก่่อน หน้้านี้้�ได้้มีีการไปศึึกษาการทำำ หอโหวดของ จัังหวััดร้้อยเอ็็ด ด้้านการบริิหารและการหางบ ประมาณ เรื่่�องของเเผนในการทำำ งานได้้มีีการ ทำำตามเเนวทางของจัังหวััดร้้อยเอ็็ด เพื่่�อจะจััดหา งบในการจััดซื้้�อ จััดจ้้าง และก่่อสร้้างต่่อไป ตอน นี้้�อยู่่ในช่่วงของการหาผู้้ออกเเบบและได้้เเบบ คร่่าว ๆ เเล้้ว ว่่ามีีลัักษณะเเบบใดที่่�จะเป็็นตััว เริ่่�มต้้น ส่่วนรายละเอีียดจะให้้ฝ่่ายสถาปนิิกลง รายละเอีียดต่่อไป นายภาคิิน ติิระพงศ์์ไพบููลย์์ ได้้กล่่าว ต่่ออีีกว่่า ในส่ว่นของงบประมาณในการก่่อสร้้าง ที่ ่� จัังหวััดร้้อยเอ็็ดใช้้งบประมาณในการก่่อสร้้าง หอโหวดประมาณ 400ล้้านบาท โดยงบประมาณ ในการก่่อสร้้างหอกลองตั้้�งไว้้ที่่� 500 ล้้านบาท อาจจะเกิินงบประมาณที่ ่�ตั้้�งไว้้ ซึ่่�งงบประมาณ ในการก่่อสร้้างได้้มาจากหลายส่ว่น ทั้้�งองค์์กร ของรััฐและเอกชน เป็็นงบประมาณจากข้้าง นอกเป็็นส่่วนใหญ่่ร้้อยละ 70-80% มีีงบ ประมาณของเทศบาลบ้้างเป็็นบางส่่วน นายภาคิิน ติิระพงศ์์ไพบููลย์์ ได้้กล่่าว ทิ้้�งท้้ายไว้ด้้ว้ยว่่า ถ้้ามองในด้้านลบอย่่างเดีียว ก็็ไม่่สามารถดำำเนิินโครงการได้้ ต้้องมองว่่าถ้้า ทำำขึ้้�นมาได้้และมีีผลต่่อการสร้้างเศรษฐกิิจให้้ ดีีขึ้้�น คาดว่่ามัันคุ้้มค่่ากับัการลงทุุน ดัังนั้้�นงบ ประมาณส่ว่นนี้้�เป็็นงบประมาณในการดำำเนิิน โครงการที่ดีี่� และเป็็นประโยชน์์กับชัาวจัังหวััด มหาสารคาม เป็็นงบประมาณที่ท ่� างเทศบาล จัังหวััดมหาสารคามนำำเข้้ามาบริิหารจััดการ ภายในและสร้้างเป็็นแลนด์์มาร์์กเเห่่งใหม่่ของ จัังหวััดมหาสารคาม ซึ่่�งเรีียกได้้ว่่าเป็็นจุุดเด่่น ในเรื่่�องของการเเสดงอััตลัักษณ์์ การสร้้าง เศรษฐกิิจ และการใช้้วััฒนธรรมเป็็นตััวขัับ เคลื่่�อน ซึ่่�งผู้้ที่่�ได้รั้บัผลประโยชน์์ก็คืื็อประชาชน จัังหวััดมหาสารคาม เพราะคนที่่�มาเที่่�ยวอาจ จะได้้มาพัักค้้างคืืน หรืือซื้้�อสิินค้้าของชาวบ้้าน เพื่่�อเป็็นการกระตุ้้นเศรษฐกิิจให้้ดีีขึ้้�นอีีกด้้วย ด้้านดร.นิิลปััทม์์ ศรีีโสภาพ หััวหน้้า สำำนัักวิิชาสถาปััตยกรรมผัังเมืืองและนฤมิิต ศิิลป์์ กล่่าวว่่า ความเป็็นไปได้้ในการสร้้าง แลนด์์มาร์์กเเห่่งใหม่่ (หอกลอง) ต้้องสำำรวจ พื้้�นที่่�เลิิงน้ำ ำ�จั้้�นมีีคนรู้้จัักมากน้้อยเพีียงใด และ พิิจารณาพื้้�นที่่�ใช้้สอยว่่าพร้้อมทำำกิิจกรรมอย่่าง อื่่�นหรืือไม่่ นอกจากการไปชมหอกลอง ถ้้าหา กมีีเเค่่หอกลองเพีียงอย่่างเดีียวอาจไม่่ดึึงดููด นัักท่่องเที่่�ยวให้้มาเยี่่�ยมชม เพราะฉะนั้้�นใน และทางลบ เสีียงไปในทางบวกค่่อนข้้างมากว่่า เห็็นด้ว้ยกับัโครงการ เพราะว่่าเป็็นโครงการที่ดีี่� ใน การสร้้างแลนด์์มาร์์กแห่่งใหม่่ เนื่่�องจากที่ ่� จัังหวััด มหาสารคามไม่่มีีสิ่่�งที่ ่�ดึึงดููดนัักท่่องเที่่�ยว หาก สามารถสร้้างขึ้้�นได้้จริิงจะเป็็นการกระตุ้้นเศรษฐกิิจ ในจัังหวััดมหาสารคามให้้ดีีขึ้้�น อีีกทั้้�งยัังส่่งเสริิม รายได้้ให้้แก่่ชาวบ้้านในพื้้�นที่ ่�อีีกด้้วย และถ้้าทำำ โครงการแห่่งนี้้�อยากให้้เพิ่่�มกิิจกรรมให้้มากกว่่านี้้� มีีการแสดงวััฒนธรรมร่ว่มและวััฒนธรรมพื้้�นบ้้าน อยากให้้ดููสิ่่�งแวดล้้อมรอบ ๆ ให้้ดีีมีีพื้้�นที่ ่�สีีเขีียว ติิดไฟให้้สว่่าง จนเป็็นที่พั ่� ักผ่่อนหย่่อนใจให้กั้บชัาว จัังหวััดมหาสารคามและดึึงดููดนัักท่่องเที่่�ยว ทั้้�งยััง กล่่าวอีีกว่่าก่่อนจะมีีการดำำเนิินการสร้้างหอกลอง อยากให้้มีีการพััฒนาในส่่วนอื่่�น ๆ ควบคู่่ไปด้้วย นอกจากนี้้�ยัังมีีประชาชนอีีกส่่วนหนึ่่�งมีี ความเห็็นว่่าจะดำำเนิินการสร้้างแลนด์์มาร์์กตาม นโยบายได้้จริิงหรืือไม่่ เพราะว่่าจัังหวััดมหาสารคาม มีีพื้้�นที่่�แคบ สถานที่ก่ ่� ่อสร้้างไม่่อยู่่ในเส้้นทางหลััก ทำำ ให้มีี้ความโดดเด่่นน้้อยไม่่เหมาะสมต่่อการสร้้าง แลนด์์มาร์์กเเห่่งใหม่่ หากสร้้างขึ้้�นได้้จริิงอยากให้้ ดููความเหมาะสมของพื้้�นที่ ่� ดัังกล่่าวว่่าส่่งผลกระ ทบต่่อชาวบ้้านในพื้้�นที่นี้้่� �หรืือไม่่ ไม่่ใช่่เพีียงการพููด เพื่่�อเอาคะแนนเสีียง ควรนำำงบประมาณมาปรับปรุุ ัง คลองสมถวิิล และถนนที่ ่� พัังไม่่ได้้รัับการปรัับปรุุง ซ่่อมแซม อีีกทั้้�งยัังคิิดว่่าควรเอางบประมาณไปทำำ สิ่่�งที่่�เกิิดประโยชน์์มากกว่่านี้้� แต่่อย่่างไรก็็ตาม ประชาชนจัังหวััดมหาสารคามและจัังหวััดใกล้้เคีียง ส่่วนใหญ่่ก็็ตั้้�งตารอ และคาดหวัังกัับโครงการใน การสร้้างแลนด์์มาร์์กแห่่งใหม่่ (หอกลอง) ว่่าจะ สามารถสร้้างได้้จริิง

15 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 เด็็กอีีสานแสนสาหััส... ท่่ามกลางเส้้นทางของทุุกชีีวิิตที่ ่� ต้้องมีี การเลืือกทางเดิินของตััวเอง ความคิิด และการ ตััดสิินใจกับทุุัก ๆ สิ่่�ง จึึงต้้องอาศััยความมั่่�นใจ และ ความหนัักแน่่นเด็็กผู้้หญิิงหัวดื้ั ้�อคนหนึ่่�งพยายามที่ ่� จะออกจากความดัักดานในบ้้านเกิิดของตััวเองจึึง ทำำ ให้ต้้ ้องดิ้้�นรนฟาดฟัันกับัครอบครัวที่ั มีี่� ความเห็็น ต่่างกััน ในมุุมมองของเด็็กวััยรุ่่นจึึงต้้องละทิ้้�งบ้้าน เกิิด และต้้องการมีีชีีวิิตใหม่่ อาจเป็็นเรื่่�องที่ ่� ดููเลว ร้้าย แต่่ในทางกลัับกััน หากเพีียงแค่่มองมุุมกลัับ และสลัับบทบาทเพื่่�อเข้้าถึึงความรู้้สึึกของตััวเด็็ก คนนั้้�น อาจจะเจอมุุมมองใหม่่ ๆ และเข้้าใจอะไร ได้้มากขึ้้�น… ช่ว่งเวลาหัวัเลี้้�ยวหัวต่ั ่อของเด็็กวััยรุ่่น มััก จะเป็็นช่่วงมััธยมปลาย เพราะเป็็นช่่วงที่ ่� ต้้องเรีียน รู้้และตััดสิินใจเลืือกทางเดิินด้้วยตััวเอง หลาย ๆ คน จึึงมัักเริ่่�มค้้นหาตัวัเองในช่ว่งเวลานี้้� และมัักจะ มีีอีีกหลาย ๆ ครอบครััวที่่�เริ่่�มให้้ความสนใจ และ เข้้ามากำำหนดกรอบชีีวิิตของลููกหลานตััวเอง เด็็ก ในวััยนี้้�จึึงถููกทางบ้้านคอยไล่่ให้้ไปเรีียนพิิเศษเป็็น ประจำำเพราะเข้้าใจเพีียงว่่า การให้ลูู้กหลานตัวัเอง เก็็บสั่่�งสมความรู้้เยอะ ๆ นั้้�นเป็็นเรื่่�องที่่�สมควรทำำ ที่ ่� สุุด ถึึงแม้้อาจจะต้้องคอยบัังคัับ และไม่่ได้้ถาม ความสมััครใจของเด็็กเลยก็็ตาม และให้้เหตุุผล เพีียงว่่า “ผู้้ใหญ่่นั้้�นอาบน้ำ ำ� ร้้อนมาก่่อน” ให้้เชื่่�อ ฟัังและทำำตามเท่่านั้้�น ห้้ามออกนอกลู่่นอกทางที่ ่� ผู้้ใหญ่่ขีีดเส้้นเอาไว้้ ความกดดัันจึึงค่่อย ๆ ครอบ ครองพื้้�นที่่�ในตััวเด็็กให้้คิิดหรืือทำำอะไรด้้วยตััวเอง ไม่่ได้้ และ “นิิ” (นามสมมติิ) เป็็นหนึ่่�งในเด็็กสาว ที่ถู ่� ูกกำำหนดกฎเกณฑ์ใน์ ชีีวิิตจากที่บ้ ่� ้าน แต่่เธอเป็็น เด็็กสาวที่ ่�มีีนิิสััยแข็็งกร้้าว และหััวดื้้�อ ครอบครััว ของเธอจึึงเหมืือนคอยรบราฆ่่าฟัันกัันด้้วยคำำพููด อยู่่บ่่อย ๆ ด้้วยความคิิดเห็็น และมุุมมองที่่�แตก ต่่างของผู้้ใหญ่่และตััวนิิเอง จึึงทำำ ให้้นิิเริ่่�มรู้้สึึกว่่า บ้้านเริ่่�มไม่่ใช่่บ้้านอีีกต่่อไป ครอบครัวัของนิิเป็็นครอบครัวที่ั ่�สามารถ ใช้้คำำเรีียกได้้ว่่าเป็็นครอบครััวที่ ่�ปากกััดตีีนถีีบ เพราะครอบครััวมีีอาชีีพรัับจ้้างทั่่�วไป และไม่่ได้้มีี ฐานะทางบ้้านอะไร ทางผู้้ใหญ่่จึึงมองว่่า “อาชีีพ ข้้าราชการ” จะทำำ ให้้ลููกของพวกเขามีีชีีวิิตที่ ่� มั่่�นคงได้้ และให้้แตกต่่างจากชีีวิิตความเป็็นอยู่่ ของพวกเขาในตอนนี้้� แตกต่่างจากมุุมมองของนิิ เอง เขาแสดงความคิิดเห็็นไปว่่า อาชีีพข้้าราชการ ไม่่ได้้มั่่�นคงเสมอไป มัันเติิบโตช้้า และนั่่�นไม่่ใช่่สิ่่�ง ที่่�เธออยากจะอยู่่กัับมัันไปตลอดชีีวิิต เธอยืืนหยััด ในสิ่่�งที่่�เธอชอบมากกว่่าจะต้้องเลืือกทำำสิ่่�งที่่�เธอ ไม่่ต้้องการ และสิ่่�งที่่�เธออยากทำำ ในตอนนี้้�ก็็คืือ “การเรีียนแฟชั่่�น” ด้้วยความเป็็นเด็็กอีีสาน และ มีีชีีวิิตอยู่่ในบ้้านนอกทำำ ให้้ครอบครัวัของนิิไม่่เข้้าใจ ครอบครััวของเธอต้้องการให้้เธอ “เรีียนต่่อด้้าน ข้้าราชการ” และไม่่ว่่าบ้้านของเธอจะไม่่มีีเงิิน แต่่ พ่่อแม่่ของเธอก็็จะหาทุุกวิถีีทิาง เพื่่�อส่่งเธอเรีียนใน สิ่่�งที่ ่� พ่่อแม่่วางกรอบเอาไว้้จนได้้ ความรุุนแรงด้้วย คำำพููดได้ป้ะทุุให้้ครอบครัวัของนิค่ิ่อย ๆ เริ่่�มแตกหััก นิิเริ่่�มเกลีียดครอบครััวของตััวเองที่่�ไม่่เข้้าใจ และ กำำหนดชีีวิิตในตััวเธอ นิิได้้กล้ำ ำ� กลืืนฝืืนเรีียนแผน วิชิา วิทย์์ ิ-คณิิต-อัังกฤษ แทนที่่�จะได้ว้าดภาพ และ ทำำสิ่่�งที่่�เธอชอบ เมื่่�อใกล้้เข้้าช่ว่งแอดมิชชั่่ ิ �นเพื่่�อเรีียนต่่อม หาลััย เด็็ก ๆ ในสัังคมยุุคปััจจุุบัันจึึงต้้องเรีียนเพิ่่�ม มากกว่่า 8 ชม. และกิินเวลาวัันหยุุดไปเกืือบหมด คล้้ายกัับเป็็นเรื่่�องปกติิในสมััยนี้้� และสถานที่่�เรีียน พิิเศษ ก็็ต้้องเป็็นสถานที่ ่� ที่่�การัันตีีความสำำเร็็จของ ผู้้สอน ครููสอนพิิเศษจึึงต้้องจบมาจากมหาวิทิยาลััย ดััง ๆ ในเมืืองกรุุง ดัังนั้้�นการสอนของครููสอนพิิเศษ จึึงไม่่ได้้สอนแค่่วิิชาการเพีียงเท่่านั้้�น แต่่ยัังค่่อย ๆ เริ่่�มปลููกฝััง แนวคิิดของเด็็กในเรื่่�องของโอกาส ในสัังคมด้้วยว่่า “เมืืองกรุุงเป็็นเมืืองที่่�เต็็มไปด้้วย โอกาส และความศิิวิิไลซ์์ ความเจริิญที่่�เหลื่่�อมล้ำ ำ� ทำำ ให้้เด็็กบ้้านนอกไม่มีี่ โอกาสได้้เท่่ากับัเด็็กในเมืือง กรุุง” มุุมมองนี้้�ได้้เข้้ามามีีอิทธิพิลกับัเด็็กบ้้านนอก อย่่างนิิ และตอกย้ำ ำ� เรื่่�องการเลืือกทางเดิินเธอมีี ความคิิดเห็็นในแบบเดีียวกัับครููสอนพิิเศษความ คุุกรุ่่นของความเห็็นต่่างในประเด็็นการเลืือกอาชีีพ ยัังเคลีียร์์กัันไม่่ทัันจบ ประเด็็นการเลืือกที่่�เรีียน ก็็ได้้เกิิดขึ้้�นอีีกครั้้�ง นิิได้้ให้้เหตุุผลกัับครอบครััว ของเธอว่่า เธออยากจะไปเรีียนต่่อในเมืืองกรุุง อยากออกจากความไม่่เจริิญของบ้้านนอกแบบ นี้้� แต่่ครอบครััวของเธอกลัับให้้ความคิิดเห็็นอีีก แบบว่่า “เรีียนที่่�ไหนก็็เหมืือนกััน” ที่ ่� บ้้านได้้ทำำ ให้้ เธอเกลีียดความเป็็นถิ่่�นอีีสานเพีียงเพราะเธอคิิด ว่่า ที่ ่� นี่่�ไม่่ได้้สามารถต่่อยอดโอกาสของเธอ ความ ดัักดานนี้้�อาจจะคอยฉุุดรั้้�งให้้เธอไม่่สามารถเติบิโต และก้้าวต่่อไปได้้ เด็็กสาวเริ่่�มโทษความเป็็นอีีสาน ที่่�ไม่่สามารถพาเธอเข้้าถึึงความเจริิญมากกว่่านี้้�ได้้ และไม่่รองรัับโอกาสของเธอ เพราะมีีแต่่ในเมืือง กรุุงเท่่านั้้�นที่่�จะสานฝัันของเธอได้้ เธอจึึงปฏิิเสธ เสีียงแข็็ง และประชดครอบครััวของเธอโดยการ หนีีออกจากบ้้าน และไม่่ให้้พ่่อกัับแม่่เห็็นหน้้าของ เธอสัักพััก เพีียงแค่่เธออยากเลืือกทางเดิินให้้กัับชีีวิิต ของตััวเอง และไม่่อยากเดิินย่ำ ำ� อยู่่กัับที่่�เหมืือนกัับ ครอบครััวของเธอในตอนนี้้� ทำำ ให้้นิิกลายเป็็นเด็็กที่ ่� ดูู ก้้าวร้้าว เธอเริ่่�มใช้ถ้้้อยคำำที่ทำ ่� ำร้้ายครอบครัวัของเธอ เอง เธออดทน และร้้องไห้้ทุุกวััน เพราะเหนื่่�อยจาก การทะเลาะกับที่ับ้ ่� ้าน เธอเริ่่�มใช้ชีีวิ้ ิตแบบตััดขาดจาก ครอบครััวมากขึ้้�น ไม่่คุุยเป็็นเวลาร่่วม 2 เดืือนที่่�เด็็ก สาวต้้องตื่่�นเช้้ามืืดเพื่่�อออกจากบ้้าน และกลัับบ้้าน ดึึกเพื่่�อไม่่ให้้เจอใคร จนท้้ายที่ ่� สุุดพ่่อกัับแม่่ของเธอก็็ ต้้องยอมให้้เธอไปเรีียนในกรุุงเทพฯ ไม่่แน่่ใจว่่าที่บ้ ่� ้าน ของเธอจะเจ็็บปวดมากมายขนาดไหน แต่่เด็็กสาว ก็็คงเจ็็บปวดไม่่แพ้้กััน ด้้วยความมุ่่งมั่่�นที่่�จะออกไป หาความเจริิญที่่�เธอคิิดว่่าถิ่่�นอีีสานจะไม่มีีวั่ ันให้้เธอได้้ เธอจึึงได้้เข้้าไปเรีียนในเมืืองกรุุง “สายแฟชั่่�น” ตามที่ ่� เธอต้้องการ เส้้นทางที่่�เด็็กสาวเลืือกเดิิน ได้้ผ่่านหยาด น้ำ ำ�ตาของคนเป็็นพ่่อแม่่เธอจึึงคิิดจะเริ่่�มเรื่่�องราวชีีวิิต ของเธอใหม่่ และเธอต้้องการที่่�จะเปลี่่�ยนชื่่�อ นามสกุุล ของเธอใหม่ทั้้ ่ �งหมด ก่่อนที่่�จะเข้้าไปอยู่่เมืืองกรุุงในปีี การศึึกษาแรกอย่่างเต็็มตััว พ่่อกัับแม่่ไม่่ยอมอีีกเช่่น เคย ความแตกหัักของครอบครััวไม่่รู้้จะไปสิ้้�นสุุดที่ ่� ตรงไหน ตอนนี้้�ในมุุมของผู้้เป็็นพ่่อแม่่ได้้แต่่มองเห็็น ลููกสาวของตััวเองว่่าเป็็นคนหััวสููง กำำลัังทำำตััวลืืม กำำพืืดของตัวัเอง และเหนื่่�อยหน่่ายเต็็มทน ครอบครัวั ของเธอก็็เริ่่�มแข็็งกร้้าวไม่่ยอมให้้เธอเปลี่่�ยนชื่่�อ แต่่ ด้้วยความหััวแข็็ง และนิิสััยสุุดโต่่งไม่่ยอมใครของ เด็็กสาว ทำำ ให้้เธอยอมรอ และอดทน เพื่่�อให้้ตััวเอง บรรลุุนิิติิภาวะ และเปลี่่�ยนชื่่�อเปลี่่�ยนแซ่่ของตนเอง ได้้ในที่ ่� สุุด ในมุุมมองของเด็็กสาวเรื่่�องการเปลี่่�ยนชื่่�อ และนามสกุุล เธอบอกว่่ามัันเป็็นสิิทธิ์์�ของตััวเธอเอง และคิิดว่่า ชื่่�อนามสกุุล ไม่่ได้้เป็็นตัวัเชื่่�อมสายสััมพัันธ์์ หรืือตััดขาดในสายสััมพัันธ์์ของครอบครััว ทุุก ๆ คนต่่างคิิดว่่าการเอาตััวเองเข้้าไป อยู่่ในเมืืองที่ ่�มีีแต่่ความเจริิญ อาจจะทำำ ให้้มีีโอกาส พััฒนาตััวเองมากกว่่าการที่่�อยู่่ต่่างจัังหวััด แต่่หารู้้ไม่่ ว่่าทุุก ๆ อย่่างมีีข้้อแลกเปลี่่�ยน ทั้้�งในด้้านข้้อดีีและ ข้้อเสีียทั้้�งนั้้�น เด็็กสาวอย่่างนิิต้้องอยู่่ห้้องเช่่าเล็็ก ๆ กัับค่่าครองชีีพสููงลิ่่�ว ทางบ้้านก็็ต้้องกดดัันเรื่่�องการ หาเงิิน ตอนนี้้�เด็็กสาวเริ่่�มรู้้สึึกว่่าเมืืองที่ ่�มีีแต่่ความ เจริิญไม่่ได้้เป็็นประโยชน์์อะไรกัับตััวเธอแล้้ว และ ความรู้้สึึกตอนนี้้�มัันเอ่่อล้้นไปด้้วย ความคิิดถึึงบ้้าน และภาระการเงิินทำำ ให้้ที่ ่� บ้้านของเธอต้้องดิ้้�นรน มากกว่่าเดิิม จริิงอยู่่ที่่� สัังคมและผู้้คนในเมืืองกรุุงดูู เจริิญหููเจริิญตา แต่่เรื่่�องมุุมมองความคิิดของผู้้คนก็็ ไม่่ได้้เจริิญตามไปด้้วย นิิโดนเพื่่�อนที่่�มหาลััยดููถููกว่่า เป็็นเด็็กบ้้านนอก เด็็กต่่างจัังหวััด คนที่ ่� นี่ ่� ทำำ ให้้นิิเริ่่�ม มองตัวัเองด้้อยค่่าลงไปเรื่่�อย ๆ ทุุกอย่่างมัันไม่่ได้้สนุุก อย่่างที่่�เธอคิิด แต่่เธอถอยหลัังกลับัไม่่ได้้แล้ว้ เธอก้้าว ออกมาไกลเกิินกว่่าจะหัันหลัังกลัับ และกลืืนน้ำ ำ� ลาย ของตัวัเอง นิิเริ่่�มปรับตัวัและเปลี่่�ยนทััศนคติตัิวัเองว่่า ต้้องอยู่่ให้้ได้้ และมองว่่านี่คืื่� อบททดสอบหนึ่่�งของชีีวิิต และการเรีียนมหาวิิทยาลััยดัังจะต้้องเปลี่่�ยนชีีวิิตเธอ ได้้ เธอคิิดถููก และทุุกอย่่างมัันจะต้้องคุ้้มค่่า นี่่�แหละ ที่่�จะทำำ ให้้เธอโตขึ้้�น ตอนนี้้�เธออาศััยแนวคิิดเหล่่านี้้� หล่่อเลี้้�ยงเธอให้้อดทนเดิินต่่อมาได้้จนถึึงปััจจุุบััน ตั้้�งแต่่เมื่่�อไหร่่ที่่�เพื่่�อน ๆ และครอบครััว ของนิิได้้มองนิิเป็็น “คนนอก” โดยสมบููรณ์์ยัังเหลืือ แค่่สายใยของครอบครััวที่ ่� ตััดไม่่ขาด ด้้วยแนวคิิด ที่ ่� สุุดโต่่งไม่่ฟัังใคร และยึึดมั่่�นในตััวของตััวเอง ทำำ ให้้ เพื่่�อนของนิที่ิ่�เคยมีีอยู่่ตั้้�งแต่่สมััยมัธัยมมองนิิว่่านิิเป็็น คนที่ ่� ดููถููกบ้้านเกิิด และละทิ้้�งครอบครััวของตััวเอง ไม่่มีีใครเห็็นชอบที่ ่� นิิเป็็นแบบนี้้�เลยสัักคน ถึึงแม้้จะ เป็็นอย่่างนั้้�น แต่่ก็็เชื่่�อว่่าพ่่อแม่่ของเด็็กสาวยัังคอย ซัับพอร์์ต และไม่่เคยทอดทิ้้�งเธอ ครอบครััวของนิิได้้ ใช้้เวลาและทำำความเข้้าใจเกี่่�ยวกัับตััวลููกสาวแล้้วว่่า ชีีวิิตเป็็นของเขา สิ่่�งที่่�ครอบครััวทำำ ให้้ได้้คืือคอยให้้ กำำลัังใจอยู่่ด้้านหลััง คนนอกที่่�ครอบครััวนิิยามความ เป็็นนิิ ได้้หมายถึึงการที่ ่� ลููกสาวตััวเองอยู่่นอกกรอบ ความคิิดของครอบครัวั แต่่ไม่่ได้้หมายถึึงการอยู่่นอก ความสััมพัันธ์์ในครอบครััวเลย ถ้้าเกิิดการตััดสิินใจของเรานั้้�นถููกมองจาก คนอื่่�น ความผิิดถููกก็็คงจะปะปนอยู่่กับผู้้ ัคนทั้้�งหลาย เพีียงเพราะมุุมมองและความคิิดที่่�แตกต่่างกััน “นิิ” แค่่เป็็นเพีียงเด็็กสาวที่ ่� ต้้องการทำำเพื่่�อตััวเองเท่่านั้้�น การเรีียนรู้้กัับเส้้นทางที่ ่� ตััวเองเลืือก มัันไม่่ได้้ผิิดถููก อะไร แต่่ทำำ ไมคนในสัังคมตััดสิินตััวเธอไปแล้้วเกิิน ครึ่่�ง นิิได้้ให้้คำำตอบสำำหรัับคำำถามที่่�ว่่า หากคนเรา ย้้อนเวลากลัับไปตอนตััดสิินใจกัับการกระทำำนั้้�นอีีก ครั้้�ง นิิจะทำำเหมืือนเดิิมหรืือไม่่ สำำหรัับเด็็กสาวที่ ่� รััก ตััวเอง อยากมีีชีีวิิตความเป็็นอยู่่ที่่�ดีีขึ้้�น ถึึงแม้้มัันจะ ยากลำำบาก และผ่่านหยาดน้ำ ำ�ตาของใครต่่อใคร เธอ ก็็ยัังจะทำำเหมืือนเดิิม เพราะ “มัันคืือชีีวิิตของตััวเธอ เอง” เรื่่�อง ปาล์์มฑริิกา พููลสวััสดิ์์� คอลััมน์์

16 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 ชาวบ้้านด่่านขุ ุ นทดโวย ไม่่เอาเหมืืองแร่่โปแตช หวั่่�นปััญหาสุุขภาพ กลุ่่มฅนรัักษ์์บ้้านเกิิดด่่านขุุนทดรวม ตััวกัันร้้องเรีียน เนื่่�องจากผลกระทบจากเหมืือง แร่่ ทำำ ให้้พื้้�นที่่�ทำำการเกษตรเสีียหายหลายแห่่ง วอนให้้ทางหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องช่่วยเยีียวยา ด้้านรองผู้้ว่่าฯ โคราชเผยว่่า เหมืืองแร่่โปแตช เป็็นประโยชน์์ต่่อเศรษฐกิิจ และได้้เยีียวยาชาว บ้้านบ้้างแล้้ว ขณะนี้้�กำำลัังเร่่งตรวจสอบปััญหา ที่่�แท้้จริิง และให้้ความเป็็นธรรมแก่่ทั้้�งสองฝ่่าย นายสมเกีียรติิ วิิริิยะกุุลนัันท์์ รองผู้้ว่่า ราชการจัังหวััดนครราชสีีมา ได้้เปิิดเผยว่่า ไม่่ได้้มีี ส่ว่นเกี่่�ยวข้้องกับัโครงการโดยตรง เป็็นเพีียงคนกลาง ที่่�ให้้ความเป็็นธรรมกับฝั่่�งโรงงานไทยคาลิที่ิ่�เป็็นต้้น ตอของปััญหาและฝั่่�งของชาวบ้้านเพีียงเท่่านั้้�น แต่่ ทั้้�งนี้้ก็� ็ได้มีี้การลงพื้้�นที่่�ตรวจสอบความเสีียหายจาก ผลกระทบของเหมืืองแร่่โปแตช ที่่�เกิิดจากโรงงาน ไทยคาลิบ้ิ้างแล้ว้ เนื่่�องจากมีีชาวบ้้านร้้องเรีียนเป็็น จำำนวนมากจึึงทำำ ให้ท้างหน่ว่ยงานต้้องหารืือเพื่่�อเร่่ง แก้้ปััญหาให้้ทัันท่่วงทีี รองผู้้ว่่าราชการจัังหวััดนครราชสีีมา ได้้ อธิบิายว่่า ปััจจััยที่ทำ ่� ำ ให้้การเกษตรเสีียหายนั้้�น อาจ ไม่่ได้้เป็็นเพราะแค่่เหมืืองแร่่ฯ คาดว่่าสาเหตุุมาจาก คุุณภาพดิินที่่�อาจจะมีีการแพร่่ความเค็็มกระจาย อยู่่ในพื้้�นที่ ่�นั้้�น ๆ ซึ่่�งเป็็นหน้้าที่่�ของสำำนัักงานสิ่่�ง แวดล้้อมที่ ่� ต้้องตรวจสอบ และในขณะนี้้�ทางหน่่วย งานที่่�เกี่่�ยวข้้องก็็ไม่่ได้นิ่่้ �งนอนใจ ได้ทำ้ ำการประสาน งานกัับทางศููนย์์ดำำรงธรรมเพื่่�อหาข้้อเท็็จจริิงเกี่่�ยว กับปััญหา เนื่่�องจากชาวบ้้านด่่านขุุนทดที่่�ได้รั้บัผลก ระทบได้้รวมตััวกัันมาร้้องเรีียนเป็็นระยะ ๆ เพราะ ความเสีียหายที่่�เกิิดขึ้้�นทำำ ให้้การทำำมาหากิินของชาว บ้้านต้้องชะงัักลง ทำำ ให้ช้าวบ้้านเดืือดร้้อนอย่่างหนััก รองผู้้ว่่าราชการจัังหวััดนครราชสีีมา ได้้ กล่่าวว่่า การทำำเหมืืองแร่่โปแตชไม่่ได้้เกิิดเป็็นผล เสีียเพีียงอย่่างเดีียว เพราะจุุดประสงค์์ที่่� ทำำเหมืือง แร่่ฯ เพื่่�อผลิิตปุ๋๋�ยเคมีี เนื่่�องจากการเกษตรส่ว่ นใหญ่่ ต้้องการปุ๋๋�ยเคมีีเป็็นจำำนวนมาก ทำำ ให้้โครงการนี้้� จะเป็็นประโยชน์์ต่่อการเกษตรในอนาคต อีีกทั้้�ง ยัังเป็็นประโยชน์์ต่่อเศรษฐกิิจ เพราะเหมืืองแร่่โป แตซจะทำำ ให้้ผลิิตปุ๋๋�ยเคมีีได้้เป็็นจำำนวนมาก ราคา ปุ๋๋�ยในท้้องตลาดจะถููกลง ซึ่่�งเป็็นผลดีีต่่อเกษตรกร นั่่�นเอง รองผู้้ว่่าราชการจัังหวััดนครราชสีีมา ชี้้�แจง ว่่า ขณะนี้้�ได้ช่้ว่ยเหลืือเยีียวยาชาวบ้้านที่่�ได้รั้บัผลก ระทบไปบ้้างแล้้วบางส่่วน แต่่เนื่่�องจากผลกระทบ ที่่�เกิิดขึ้้�นอย่่างหนัักทำำ ให้้การเยีียวยาไม่่เพีียงพอต่่อ ความต้้องการของชาวบ้้าน จึึงทำำ ให้้ชาวบ้้านรวม กลุ่่มกัันประท้ว้ง โดยทางหน่ว่ยงานก็็ได้้หาทางช่ว่ย เหลืือชาวบ้้านมาตลอด โดยการประชุุมหารืือกัับ หน่่วยงานส่่วนอื่่�น ๆ แต่่ทั้้�งนี้้�ทั้้�งนั้้�นก็็ให้้ความเป็็น ธรรมแก่่โรงงานไทยคาลิิด้้วย เพราะทางโรงงานก็็ เดืือดร้้อนที่ ่� ต้้องเยีียวยาชาวบ้้านเช่่นกััน โดนชาว บ้้านเรีียกร้้องที่่�สร้้างความเดืือดร้้อนให้้การเกษตร ซึ่่�งทางโรงงานก็็มีีเหตุุจำำ เป็็นที่ ่� ต้้องทำำเหมืืองแร่่ฯ เช่่นกััน จึึงเห็็นใจทั้้�งสองฝ่่าย ในวัันที่่� 19 มกราคม 2566 ทีีมผู้้สื่่�อ ข่่าว ได้้ลงพื้้�นที่่�เพื่่�อเข้้าไปสััมภาษณ์์ผู้้อำำนวยการ สำำนัักงานอุุตสาหกรรมพื้้�นฐานและการเหมืืองแร่่ เขต 6 จัังหวััดนครราชสีีมา ตามเวลาที่่�ได้้นััดหมาย เมื่่�อทางทีีมผู้้สื่่�อข่่าวได้้ไปถึึงสำำนัักงานปรากฏว่่าทาง ผู้้อำำนวยการไม่่สามารถให้้ข้้อมููลได้้ แล้้วได้้เลื่่�อน วัันแบบไม่่มีีกำำ หนด โดยแจ้้งว่่าจะติิดต่่อวัันเวลาที่ ่� สะดวกอีีกครั้้�ง แต่่ก็็ไม่่มีีการติิดต่่อกลัับมา ในวัันที่่� 23 มกราคม 2566 ทางทีีมผู้้สื่่�อ ข่่าวจึึงติิดต่่อไปทางสำำนัักงานอีีกครั้้�งเพื่่�อนััดหมาย วัันสััมภาษณ์์ และขอให้้ทางสำำนัักงานเหมืืองแร่่ฯ ให้้ข้้อมููลเท่่าที่่�จะให้้ได้้ แต่่ก็็ได้้รัับการตอบกลัับมา ว่่าไม่่สามารถให้้ข้้อมููลได้้ เนื่่�องจากเป็็นข้้อมููลที่ ่�มีี รายละเอีียดที่่�อาจส่่งผลกระทบต่่อองค์์กร จึึงได้้ ชี้้�แนะว่่าให้ทำ้ ำหนัังสืือขออนุุญาตท่่านอธิบดีี ิเหมืือง แร่่ฯ เพื่่�อให้้ท่่านอธิบดีี ิอนุุญาตให้ท้างผู้้เกี่่�ยวข้้องได้้ ให้ข้้้อมููลแก่ท่างทีีมผู้้สื่่�อข่่าวจึึงจะสามารถให้ข้้้อมููล ได้้ และจะให้้ข้้อมููลเป็็นเอกสารแทนเนื่่�องจากไม่่ สะดวกให้บั้ ันทึึกเสีียง ซึ่่�งในระหว่่างที่่�เอกสารอยู่่ใน ขั้้�นตอนรอการอนุุมััติิจากอธิิบดีีฯ ทางทีีมผู้้สื่่�อข่่าว ได้ทำ้ ำการติิดต่่อไปทางสำำนัักงานเหมืืองแร่่ฯ จัังหวััด นครราชสีีมาอยู่่เรื่่�อย ๆ เมื่่�อวัันที่่� 15 กุุมภาพัันธ์์ 2566 เอกสารขอ อนุุญาตได้รั้บัการอนุุมัติัิจากอธิบดีี ิกรมอุุตสาหกรรม พื้้�นฐานและเหมืืองแร่่ สามารถให้้ผู้้อำำนวยการ เหมืืองแร่่ฯ เขต 6 ให้้ข้้อมููลแก่่ทางทีีมผู้้สื่่�อข่่าวได้้ แต่่ไม่่ได้รั้บัการติิดต่่อกลับั มาว่่าสามารถดำำเนิินการ ให้้ข้้อมููลได้้อย่่างไรบ้้าง จึึงได้้ติิดต่่อกลัับไปอีีกครั้้�ง และได้ข้้้อสรุุปว่่าทางผู้้อำำนวยการ และผู้้เชี่่�ยวชาญ กำำลัังดำำเนิินการหาข้้อมููล ยัังไม่่สามารถบอกได้้ว่่า จะเสร็็จสิ้้�นวัันใด และเมื่่�อไม่่ได้้รัับการติิดต่่อกลัับ เป็็นเวลานานทางทีีมผู้้สื่่�อข่่าวจึึงได้้ติิดต่่อกลัับไป อีีกครั้้�ง และได้้ถููกบ่่ายเบี่่�ยงตลอด โดยให้้เหตุุผล ว่่ากำำลัังดำำเนิินการและยัังไม่่เสร็็จสิ้้�น หัวัหน้้ากลุ่่มฅนรัักษ์์บ้้านเกิิดด่่านขุุนทด ได้้ เผยว่่า โครงการเหมืืองแร่่โปแตช ได้มีี้มาตั้้�งแต่ปี่ ี พ.ศ. 2558 เพราะในพื้้�นที่มีี่� แร่่โพแทสเซีียมเป็็นจำำนวนมาก ชาวบ้้านด่่านขุุนทดได้รั้บัผลกระทบมาเป็็นระยะเวลา 8 ปีี แต่่ไม่่ได้้รัับการเยีียวยาอย่่างทั่่�วถึึง ทางด้้านชาว บ้้านที่่�ได้้รัับการเยีียวยาบ้้างแล้้วในบางส่่วนก็็ยัังไม่่ สามารถดำำเนิินชีีวิิตได้้ตามปกติิ เพราะความเสีียหาย ที่่�เกิิดขึ้้�นมีีมููลค่่ามากกว่่าเงิินที่รั ่� บัมาเพีียงน้้อยนิิด นั่่�น เป็็นสาเหตุุที่ ่� ทำำ ให้้เกิิดการรวมตััว โดยใช้้ชื่่�อ ‘กลุ่่มฅ นรัักษ์์บ้้านเกิิดด่่านขุุนทด’ หัวัหน้้ากลุ่่มฅนรัักษ์์บ้้านเกิิดด่่านขุุนทด เผย เพิ่่�มเติิมว่่า พื้้�นที่ที่ ่� ่�ได้รั้บัผลกระทบไม่่ได้มีี้แค่่แหล่่งทำำ เกษตร แต่่มีีพื้้�นที่่�สาธารณะ เช่่น ริิมคลอง วััด บ้้าน เรืือน และการประปาของหมู่่บ้้านอีีกด้้วย ซึ่่�งในส่่วน ของชาวบ้้านที่่�ไม่่ได้้รัับการเยีียวยา ทางกลุ่่มฅนรัักษ์์ บ้้านเกิิดด่่านขุุนทดได้้มีีการทำำหนัังสืือเพื่่�อยื่่�นไปทาง หน่ว่ยงานเพื่่�อให้้เข้้ามาช่ว่ยเหลืือ ทางด้้านหน่ว่ยงาน ที่่�เกี่่�ยวข้้องมีีการรับัเรื่่�องแล้ว้ แต่่ไม่่อาจทราบได้้ว่่าจะ เข้้ามาช่ว่ยเยีียวยาหรืือไม่่ แต่่ได้ส่้ ่งตัวัแทนหน่ว่ยงาน มาพููดคุุยกัับชาวบ้้านที่่�ได้้รัับผลกระทบบ้้างแล้้ว ชาวบ้้านส่ว่ นใหญ่่ เผยเพิ่่�มเติิมอีีกว่่า ผลกระ ทบของเหมืืองแร่ทำ่ ำ ให้้พื้้�นที่่�เกษตรกรเสีียหายอย่่างมาก เพราะส่ว่ นใหญ่่พื้้�นที่ที่ ่� มีี่� แร่่โพแทสเซีียมจะเป็็นพื้้�นที่่�ของ ชาวบ้้านที่ ่� ทำำการเกษตร แต่่เมื่่�อทางโรงงานไทยคาลิิ ได้้เข้้ามาขุุดเหมืืองแล้้วดููดแร่่โพแทสเซีียมขึ้้�นมา จึึง ทำำ ให้ดิ้ินในพื้้�นที่่�เกิิดความเค็็มเพราะแร่ชนิ่ ิดนี้้นั่่� �นเอง อีีกทั้้�งการเข้้ามาช่ว่ยเหลืือก็็ไม่่สามารถครอบคลุุมเท่่า ที่่�ควร จึึงทำำ ให้มีีช้าวบ้้านที่ต้ ่� ้องการความช่ว่ยเหลืือได้้ ออกมาต่่อต้้านและคััดค้้านการขุุดเหมืือง เพื่่�อให้้พื้้�นที่ ่� เกษตรกรได้้กลัับมาฟื้้�นฟููอีีกครั้้�ง ชาวบ้้านส่่วนใหญ่่ มีีความเห็็นเพิ่่�มเติิมว่่า อยากให้ท้างหน่ว่ยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องเร่่งเข้้ามาช่ว่ยเหลืือ ให้้เร็วที่็สุุ ่� ด เพราะถ้้าหากปล่่อยไว้้นานเกิินไปอาจทำำ ให้้ มีีพื้้�นที่่�เสีียหายมากกว่่าเดิิม และถ้้าหากยัังไม่่ได้้รัับ การเยีียวยาอย่่างเต็็มรููปแบบ ชีีวิิตความเป็็นอยู่่ของ ชาวบ้้านด่่านขุุนทดอาจจะต้้องสั่่�นคลอน เนื่่�องจาก รายได้ส่้ว่ นใหญ่่มาจากการทำำการเกษตร อีีกทั้้�งสภาพ แวดล้้อมของคนในพื้้�นที่นั้้่� �นก็็ขาดความสมดุุล จึึงอยาก ให้ท้างหน่ว่ยงานเห็็นใจชาวบ้้าน และแก้ปั้ ัญหาให้ถูู้ก จุุดเพื่่�อเป็็นผลดีีต่่อระบบนิิเวศในอนาคต. ▲ เหมืืองแร่่โปแตช ชาวบ้้านที่่�ได้้รัับผลกระทบจากการขุุดเจาะเหมืืองแร่่โปแตชรวมตััวกัันไปที่่�ศููนย์์ดำำรง ธรรมนครราชสีีมา มาเพื่่�อเรีียกร้้องความยุุติิธรรมเนื่่�องจากไม่่ได้้รัับการช่่วยเหลืืออย่่างทั่่�วถึึง

17 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 นางวรุุณยุพุา วิิเศษสรรค์์ ผู้้อำำนวยการ ขนส่่งจัังหวััดมหาสารคาม เปิดิเผยว่่า จุดปรุะสงค์์ ในการสร้้างสถานีีขนส่่งผู้้โดยสารแห่่งที่่� 2 เพื่่�อ ลดความแออััดให้้กัับสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 1 เพื่่�อ พััฒนาเมืือง และเพื่่�อความปลอดภััยในชีีวิิตและ ทรััพย์์สิินของประชาชน นางวรุุณยุุพา วิิเศษสรรค์์ยัังเปิิดเผยอีีก ว่่า สถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 จะไม่่หนาแน่่น เนื่่�องจาก ว่่าที่่�ตรงนี้้�เป็็นศููนย์์ราชการ อยากให้มีี้รถสาธารณะ เข้้ามาเพื่่�อให้้รองรัับกัับประชาชนที่่�มาใช้้บริิการที่ ่� ศููนย์์ราชการ ด้้านเส้้นทางที่ตั้้่� �งสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 หน้้าเส้้นทางที่ตั้้่� �งเป็็นเส้้นทางเลี่่�ยงเมืืองคู่่ขนานที่ ่� เหมาะแก่่การป้้องกัันการเกิิดอุุบัติัิเหตุุได้้เป็็นอย่่างดีี ทั้้�งนี้้ขึ้�้�นอยู่่ที่่�ความหนาแน่่นของรถ ถ้้าเกิิดการจราจร หนาแน่่น มีีประชากรอยู่่ใกล้้ ๆ ศููนย์์ราชการอาจจะ เปิิดเกาะกลางถนนและติิดสััญญาณไฟจราจร หาก ไม่มีี่การเปิิดเกาะกลางถนนและการติิดสััญญาณไฟ จราจรอาจจะทำำ ให้้เกิิดอุุบััติิเหตุุบ่่อยได้้ นางวรุุณยุุพา กล่่าวต่่อว่่า มีีนโยบายที่่�จะ นำำรถหมวด 2 มาเข้้าสถานีีขนส่่งผู้้โดยสารแห่่งที่่� 2 เพราะถ้้านำำรถหมวด 1 เข้้าสถานีีประชาชน นิิสิิต และนัักศึึกษาจะเดืือดร้้อน รถโดยสารประเภทรถ หมวด 2 หมายถึึง รถโดยสารที่มีีต้่� ้นทาง-ปลายทาง คืือ กรุุงเทพมหานครเท่่านั้้�น รถโดยสารอีีกหมวดหนึ่่�ง คืือ รถหมวด 3 หมายถึึง รถโดยสารประเภทเส้้น ทางระหว่่างจัังหวััดมหาสารคาม ที่่�อยู่่ในเขตจัังหวััด ใกล้้เคีียง เช่่น จัังหวััดอุุดรธานีีจัังหวััดร้้อยเอ็็ด และ จัังหวััดอุุบลราชธานีี เป็็นต้้นจะเข้้ามาในสถานีีขน ส่่งฯ แห่่งที่่� 2 ในส่่วนรถหมวด 1 จะเข้้าสถานีีขน ส่่งฯ แห่่งที่่� 1ด้้านขนส่่งจัังหวััดมหาสารคามก็ต้็ ้อง ปรัับปรุุงเส้้นทางของรถสองแถว เชื่่�อมต่่อระหว่่าง สถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 1 ให้้เข้้ามาที่่�สถานีีขนส่่งฯ แห่่ง ที่่� 2 เนื่่�องจากเป็็นระบบสาธารณะที่่�ไร้้รอยต่่อ หรืือ ต้้องมีีการเชื่่�อมต่่อให้้ประชาชนเดิินทางได้้ ผู้้อำำนวยการขนส่่งจัังหวััดมหาสารคาม ได้้ เพิ่่�มเติิมอีีกว่่า ทางขนส่่งจัังหวััดมหาสารคามจะใช้้ รถโดยสารประเภทรถหมวด 2 มาเข้้าสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 แล้้วจะปรัับปรุุงเส้้นทางรถขนาดเล็็ก ซึ่่�ง เป็็นรถสองแถวจากสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 1 มาเข้้า สถานีีขนส่่งฯ แห่่ง 2 เพื่่�อที่่�จะเชื่่�อมต่่อผู้้โดยสาร ระหว่่างสองสถานีีให้้เข้้าด้้วยกััน นางวรุุณยุุพา ได้้กล่่าวถึึงผลกระทบของ ประชาชนในการเดิินทางโดยรถสองแถวแบบสอง ต่่อว่่า อาจจะมีีเพื่่�อที่่�จะเอื้้�อประโยชน์์ระหว่่างกััน กับักลุ่่มรถโดยสารประจำำทางด้ว้ยกัันเอง และเพื่่�อ ไม่่ให้้แออััด นางวรุุณยุุพา ได้้กล่่าวต่่อว่่า ในส่ว่นของ รถสองแถวจะเพิ่่�มหรืือไม่ขึ้่ ้�นอยู่่กับผู้้ป ัระกอบการที่ ่� ได้รั้บัอนุุญาตในเส้้นทางนั้้�น ถ้้าประชาชนเพิ่่�มขึ้้�นผู้้ ประกอบการจะขอเพิ่่�มรถเอง ทางขนส่่งไม่่สามารถ กำำ หนดให้้เขาเพิ่่�มได้้ แต่่จะมีีหน้้าที่่�เชื่่�อมต่่อ หรืือ อำำนวยความสะดวกให้้กัับประชาชนเป็็นหลััก เรา จะต้้องเชื่่�อมกำำหนดการขนส่่งระหว่่างสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 1 มาสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 แบบไร้้รอยต่่อ ผู้้อำำนวยการขนส่่งจัังหวััดมหาสารคาม กล่่าวว่่า ในส่่วนของความคืืบหน้้าสถานีีขนส่่งผู้้ โดยสารแห่่งที่่� 2 เป็็นงบประมาณ 3 ปีีแบบต่่อเนื่่�อง คืืองบปีี 64–66 ซึ่่�งสถานที่่�แห่่งนี้้�เป็็นที่ลุ่่� มศาลสร้้าง ศาลากลางสร้้าง พื้้�นที่่�ตรงนี้้�เคยเป็็นแอ่่งน้ำ ำ� แล้้ว มาสร้้างสถานีีขนส่่งผู้้โดยสาร รถสาธารณะต้้อง เข้้ามาเตรีียมพร้้อม จะเกิิดความแออััดพอสมควร เพราะฉะนั้้�นการเคลีียร์์พื้้�นที่่� การเอาดิินลงค่่อน ข้้างต้้องใช้้เวลา การสร้้างสถานีีขนส่่งผู้้โดยสารจึึง สารคามเร่่งบขส.แห่่งที่่� 2 หวัังปิิดปััญหาการจราจรแออั ั ด อ่่านต่่อหน้้า 21 ▲ ประชาชนมาใช้้บริิการขนส่่งสาธารณะที่่�สถานีีขนส่่งแห่่งที่่� 1 และได้้มีีการแสดงความเห็็นถึึงการก่่อสร้้างสถานีีขนส่่งแห่่งที่่� 2 ในอนาคตว่่า หวัังช่่วยลดความแออััดของผู้้ใช้้บริิการสถานีีขนส่่งแห่่งนี้้�ได้้ ใช้้เวลาประมาณ 3 ปีี นางวรุุณยุุพา กล่่าวอีีกว่่า เนื่่�องจากการแพร่่ ระบาดของเชื้้�อไวรััส COVID-19รััฐบาลได้มีี้การเยีียวยาผู้้ ประกอบการ ตามมาตรการให้้ความช่ว่ยเหลืือผู้้ประกอบ การในช่ว่งการแพร่่ระบาดของเชื้้�อไวรััส COVID-19 ให้้ ทำำเลยระยะเวลาได้้โดยไม่ต้่ ้องเสีียค่่าปรับั หนัังสืือสััญญา ไม่่ว่่าจะหนัังสืือราชการ หนัังสืือคณะกรรมการวิินิิจฉััย การจััดซื้้�อจััดจ้้างของกรมบััญชีีกลางให้้กัับผู้้ประกอบ การรายนี้้� จนถึึงเดืือนกัันยายน 2566 ถ้้าเกิินระยะ เวลาที่ ่� กำำหนดก็็สามารถขยายได้้ไม่่เกิิน 25% ของวััน ที่่�เหลืือ และจะต้้องไม่่เกิินเวลาตามมาตรการให้้ความ ช่ว่ยเหลืือผู้้ประกอบการในช่ว่งการแพร่่ระบาดเชื้้�อไวรััส COVID-19 คืือเดืือนธัันวาคม 2566 นางวรุุณยุุพา กล่่าวเพิ่่�มเติิม ในส่่วนของงบ ประมาณการสร้้างสถานีีขนส่่งผู้้โดยสารแห่่งที่่� 2 อยู่่ ที่่� 66,666,000 บาท พื้้�นที่่�ในการสร้้างสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 มีีพื้้�นที่่� 12 ไร่่ 10 ตร.ว ไม่่รวมถนนเข้้าออก ซึ่่�งเพีียงพอกัับรถโดยสารที่่�จะกำำหนดเข้้าไปใช้้สถานีี ขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 จัังหวััดมหาสารคาม ซึ่่�งมีีรถหมวด 2 ทั้้�งหมด 7 สายที่ ่� ผ่่านเส้้นทางมหาสารคาม ในส่่วนของ รถหมวด 3 มีีทั้้�งหมด 12 สาย เพราะฉะนั้้�นพื้้�นที่่�ของ

18 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 เรื่่�องจริิงของ อาหารอีีสาน... ‘ถ้้าหากลองหลัับตาจิินตนาการถึึง อาหารอีีสาน คุุณจะนึึกถึึงอะไร… ส้้มตำำ ใช่่ไหม ลาบเหรอ หรืือปลาร้้ากัันนะ ‘แซ่่บ’ ต่่างหากล่่ะที่่� นิิยามความเป็็นอีีสานได้้ดีีที่่�สุุด’ คนอีีสานส่่วนใหญ่่นั้้�นไม่่ได้้อยู่่อย่่างสุุข สบาย ชีีวิิตความเป็็นอยู่่ค่่อนข้้างจะลำำบาก ระบบ นิิเวศมัักจะแห้้งแล้้งอยู่่เสมอ วิิถีีชีีวิิตของคนอีีสาน ก็็มัักจะดำำรงอยู่่บนความเรีียบง่่ายตามประสา อาหารการกิินจึึงต้้องหาเองตามธรรมชาติิ กิินง่่าย อยู่่ง่่ายตามฉบัับของคนอีีสานทั้้�งนี้้�ทั้้�งนั้้�นก็็เพื่่�อ ให้้สอดคล้้องกัับสิ่่�งที่ ่�มีีอยู่่ในดิินแดนแห่่งนี้้� ซึ่่�งไม่่ แปลกใจเลยที่่�คนอีีสานมัักจะแสวงหาสิ่่�งต่่าง ๆ ตามท้้องถิ่่�นได้้อย่่างชำำนาญ แล้้วมาผสมผสาน กลายเป็็นเมนููที่่�แปลกใหม่่ ที่ ่� ยัังอยู่่บนเส้้นของ ความเรีียบง่่าย แต่่รสชาติิกลัับสร้้างความประทัับ ใจอย่่างน่่าเหลืือเชื่่�อ รสชาติิของอาหารอีีสานที่่�ไม่่พููดถึึงไม่่ได้้ เลยก็็คืือ ความแซ่่บ ความนััว ความจััดจ้้าน ที่่�ไม่่ ว่่าจะเมนููไหน ๆ ก็็มัักจะเป็็นเช่่นนั้้�นอยู่่เสมอ ทำำ ให้้ รสชาติิการกิินอาหารมีีความหลากหลาย และไม่่ น่่าเบื่่�อ แน่่นอนว่่าอาหารอีีสานส่่วนใหญ่่มัักจะมีี ปลาร้้าเป็็นเครื่่�องปรุุงรสเพื่่�อสร้้างความนััวให้้กัับ อาหาร อาจกล่่าวเกิินจริิงได้้ว่่า ถ้้าหากขาดปลาร้้า ยอมตายเสีียดีีกว่่า หากจะกล่่าวถึึงอาหารอีีสานเชื่่�อว่่าคน ส่่วนใหญ่่คงจะรู้้จัักหรืือเคยกิินอาหารอีีสานกัันมา บ้้างแล้้ว โดยอาหารอีีสานมัักจะมีีวััตถุุดิิบเป็็นสิ่่�งมีี ชีีวิิตหน้้าตาประหลาดมาประกอบเป็็นอาหาร หรืือ พืืชผัักที่ ่� ค่่อนข้้างมีีกลิ่่�นเฉพาะตััว บางคนอาจมอง ว่่าเหม็็น บางคนอาจมองว่่าสกปรก ซึ่่�งสิ่่�งเหล่่านี้้� ก่่อให้้เกิิดความคิิดที่่�ว่่า อาหารอีีสานดููไม่่น่่ากิิน อาหารอีีสานทำำ ให้้ท้้องเสีียหรืืออาหารอีีสานดููไม่่ แพงเหมืือนอาหารภาคอื่่�น ๆ ด้้วยความที่ ่�ผู้้คน บางกลุ่่มยัังไม่่เปิิดใจให้้กัับความเป็็นอีีสาน จึึงมีี ผลทำำ ให้้เกิิดอคติิกัับอาหารอีีสานตามไปด้้วย และ อาหารอีีสานจึึงถููกด้้อยค่่าด้้วยคนบางกลุ่่ม อย่่างไรก็็ตามถึึงแม้้จะมีีกลุ่่มคนที่ ่� ยัังอคติิ กัับอาหารอีีสาน แต่่อาหารอีีสานกลัับมีีอยู่่ทุุก พื้้�นที่่� หัันไปทางไหนก็็มีีแต่่อาหารอีีสานเต็็มไป หมด ทั้้�งนี้้�ไม่่ว่่าจะวััยเรีียน วััยทำำ งาน ไม่่ว่่าคนจน หรืือคนรวย ก็็ชอบกิินอาหารอีีสานกัันทั้้�งนั้้�น และ ธุุรกิิจร้้านอาหารต่่างพากัันนำำอาหารอีีสานเข้้ามา เป็็นทางเลืือก อีีกทั้้�งยัังได้้เข้้าไปอยู่่ในห้้างสรรพ สิินค้้านอกเหนืือจากข้้างทางอีีกด้้วย นั่่�นแสดงว่่า ‘อาหารอีีสาน’ ก็็มีีคุุณค่่าและความอร่่อยที่ ่� ทำำ ให้้ ผู้้คนอยากลิ้้�มลอง และหลงใหลในอาหารอีีสาน กัันถ้้วนหน้้า ความเป็็นอาหารอีีสานในลัักษณะ ภายนอก ถ้้าพููดกัันตามตรงนั้้�นก็็ค่่อนข้้างดููไม่่น่่า กิินสัักเท่่าไร เนื่่�องจากคนอีีสานมัักจะผสมผสานเมนูู ให้้ดููแปลกใหม่่อยู่่เสมอแต่่ความไม่่น่่ากิินนี่่�แหละ อร่่อยอย่่าบอกใคร ถึึงแม้้ว่่าหน้้าตาของอาหารจะ เป็็นสิ่่�งสำำคััญ และเราจะดููภายนอกก่่อนที่่�จะกิิน อยู่่แล้้ว แต่่ถ้้าหากการที่่�อาหารหน้้าตาสวยหรููแต่่ รสชาติิกลัับสวนทางกัับรููปลัักษณ์์ก็็จะเหมืือนเป็็น ผัักชีีโรยหน้้า ที่่�แค่่อยากจะให้้ดููดีีเพีียงเท่่านั้้�น จึึง มีีความคิิดที่่�จะให้้ทุุกคนได้้ลองสััมผััสเสน่่ห์์ของ อาหารอีีสานดููสัักครั้้�ง ไม่่ว่่าจะเป็็น ปลาร้้า ที่ ่� เรามัักจะรู้้จัักเป็็นอย่่างดีี คงปฏิิเสธไม่่ได้้ว่่ากลิ่่�น ของมัันช่่างแรงเกิินคำำบรรยาย ถ้้าหากคนที่่�ไม่่ เคยกิินก็็คงนึึกว่่าอาหารบููดอย่่างแน่่แท้้ แน่่นอน ว่่าในตอนที่ ่� ยัังเป็็นปลาร้้านั้้�นมัันอาจดููไม่่ดีีเท่่าไร แต่่เมื่่�อผ่่านกระบวนการนำำ มาเป็็นวััตถุุดิิบและ สร้้างสรรค์์เป็็นอาหารหลากหลายเมนูู เช่่น แกง อ่่อม กลิ่่�นน้ำ ำ�ปลาร้้าที่่�คละคลุ้้งไปกัับกลิ่่�นของผัักชีี ลาว ความเผ็็ดของพริิกทำำ ให้้อ่่อมดููมีีสีีสััน และ เนื้้�อสััตว์์ที่่�ไม่่ว่่าจะเป็็นอะไรก็็แล้้วแต่่ล้้วนเข้้ากััน ไปหมด ทั้้�งหมดทั้้�งมวลล้้วนเข้้ากัันเป็็นอย่่างดีี หรืือจะเป็็น แกงหอยขม เมนููนี้้�ค่่อนข้้างจะมากไป ด้้วยคุุณประโยชน์์เนื่่�องจากผัักที่่�ใส่่ค่่อนข้้างหลาก หลาย อย่่างผัักกะแยง (ผัักแขยง) พื้้�นบ้้านภาค อีีสานที่่�จะทำำ ให้้แกงหอยหอมเย้้ายวน หรืือผัักอีีตู่่ (แมงลััก) ผัักอีีเลิิด (ชะพลูู) ชื่่�อค่่อนข้้างจะพื้้�นบ้้าน แต่่กลัับทำำ ให้้แกงหอยอร่่อยนััวจนทำำ ให้้หยุุดกิิน ไม่่ได้้ และที่่�ขาดไม่่ได้้เสมอมาก็็คืือปลาร้้าที่ ่� ทำำ ให้้ แกงหอยสมบููรณ์์นั่่�นเอง อย่่างไรก็็ตาม ทั้้�งหมดทั้้�งมวลล้้วนเป็็น แค่่อาหารส่่วนหนึ่่�งที่่�หยิิบยกมาพููดถึึงเพีียงเท่่านั้้�น เพื่่�อให้้จิินตนาการตามได้้ว่่าคำำนิิยาม ‘แซ่่บ’ ที่ ่� พููดถึึงข้้างต้้นเป็็นอย่่างไร หากคุุณได้้ลองสััมผััส อาหารอีีสานที่่�ไม่่ใช่่แค่่เมนููที่ ่�มีีชื่่�อเสีียงเพีียงอย่่าง เดีียว ถ้้าได้้ลองลิ้้�มรสอาหารอีีสานพื้้�นบ้้านแท้้ ๆ จะทำำ ให้้ความคิิดคุุณเปลี่่�ยนทัันทีี ความคิิดที่่�ว่่า อาหารอีีสานดููไม่่น่่ากิิน กลัับกลายเป็็นว่่าได้้หลง เสน่่ห์์ในอาหารอีีสานไปเสีียอย่่างนั้้�น ถ้้าหากผู้้คน ช่่วยกัันดำำรงอนุุรัักษ์์อาหารอีีสาน ไม่่ลดทอน คุุณค่่า เปิิดใจสััมผััสอาหารอีีสาน บางทีีในอนาคต อาหารอีีสานพื้้�นบ้้านเหล่่านี้้�อาจเป็็นที่ ่� นิิยมเทีียบ เท่่ากัับอาหารอื่่�น ๆ ก็็เป็็นได้้ ชีีวิิตที่่�โอ่่อ่่า แต่่พวกเขาอยากแสดงให้้เห็็นว่่าความ ขยัันก็็พาชีีวิิตของเขาไปถึึงปลายทางที่ ่�มีีความ สำำเร็็จรออยู่่ได้้เหมืือนกัันไม่่ต่่างจากคนอื่่�น แรงผลัักดัันที่ ่� ทำำ ให้้คนอีีสานอยากมีีชีีวิิต ที่ ่�ดีีขึ้้�นจากเมื่่�อก่่อนก็็คงไม่่พ้้นความลำำบากอย่่าง แน่่นอน เพราะความลำำบากนี่่�แหละเป็็นวััฏจัักร ชีีวิิตที่่�คนอีีสานจะต้้องพบเจอ หากแต่่สิ่่�งเหล่่านี้้� ไม่่ได้้เลวร้้ายเสมอไป แต่่กลัับทำำ ให้้พวกเขาได้้รู้้จััก เรีียนรู้้และรู้้จัักพััฒนาในสิ่่�งที่ ่�มีีอยู่่ คนอีีสานนั้้�นมััก คิิดหาอะไรทำำอยู่่ตลอดเวลา ตื่่�นเช้้าในทุุก ๆ วััน เพื่่�อทำำมาหากิินเลี้้�ยงชีีพอยู่่เสมอ พวกเขาชอบ ทำำนา ทำำ ไร่่ ปลููกผััก เลี้้�ยงสััตว์์สิ่่�งเหล่่านี้้�ทำำ ให้้คน อีีสานดำำรงชีีวิิตได้้จนถึึงปััจจุุบััน ทุุกวัันนี้้�คนอีีสานก็็ปรัับตััวไปตามยุุค สมััย ผััก ผลไม้้ หรืือข้้าว ส่่วนหนึ่่�งก็็มาจากภาค อีีสาน พวกเขาหัันมาทำำธุุรกิิจส่่งออกไม่่เพีียงแต่่ใน ประเทศเท่่านั้้�น แต่่ยัังส่่งออกถึึงต่่างประเทศ อีีก ทั้้�งสวนผลไม้้ต่่าง ๆ นานาก็็เป็็นที่ ่�รู้้จัักในหมู่่นัักท่่อง เที่่�ยวทำำ ให้้นอกจากเป็็นแหล่่งซื้้�อผลไม้้ชั้้�นเยี่่�ยมยััง เป็็นแหล่่งท่่องเที่่�ยวได้้อีีกด้้วย ส่่วนอาหารอีีสานไม่่ พููดถึึงคงไม่่ได้้ เพราะในทุุก ๆ ที่ ่� ล้้วนมีีแต่่อาหาร อีีสาน คนส่่วนใหญ่่ก็็ชอบทานอาหารอีีสานกัันทั้้�ง นั้้�น และการที่่�คนอีีสานมัักสร้้างสรรค์์เมนููแปลก ใหม่่จึึงไม่่แปลกใจมากนัักที่่�อาหารอีีสานจะเป็็นที่ ่� นิิยมในคนหมู่่มากบางครอบครััวถึึงแม้้ไม่่มีีกำำลััง พอที่่�จะมีีธุุรกิิจเป็็นของตััวเองก็็ไม่่ได้้นิ่่�งเฉย บ้้างก็็ ดัันตััวเองเข้้าไปทำำ งานในกรุุงเทพฯ เก็็บเงิินเพื่่�อส่่ง มาทางบ้้าน ถ้้ามีีน้้อง น้้องก็็จะได้้เรีียนหนัังสืือสููง ๆ เมื่่�อมีีเงิินเก็็บมากพอก็็ล้้วนหาทางให้้เงิินงอกเงย เพราะเงิินได้้มาก็็อาจจะหมดได้้ในสัักวััน ทั้้�งหมดทั้้�งมวลล้้วนเป็็นสิ่่�งที่่�คนอีีสาน ทำำมาทั้้�งหมด แต่่นั่่�นก็็แค่่ส่่วนหนึ่่�งเพราะพวกเขา มัักทำำอะไรอยู่่ตลอดเวลา ค้้นหาสิ่่�งใหม่่ ๆ แล้้ว ลงมืือทำำอยู่่ตลอด ถ้้ามองชีีวิิตของคนอีีสานในเมื่่�อ ก่่อนกัับปััจจุุบัันก็็คงพููดได้้ว่่าแตกต่่างกัันบ้้างแต่่ ไม่่ทั้้�งหมด เพราะในบางพื้้�นที่ ่�ผู้้คนก็็ยัังใช้้ชีีวิิตบน ความลำำบากเหมืือนเดิิม ความเจริิญที่ ่� ยัังเข้้าไม่่ถึึง ทำำ ให้้ความเป็็นอยู่่ของพวกเขายัังวนลููปอยู่่ที่่�เดิิม แต่่ก็็ไม่่มากเท่่าเมื่่�อก่่อนแล้้ว ซึ่่�งในตอนนี้้�ชีีวิิตของ พวกเขาได้้ก้้าวออกมาจากศููนย์์เป็็นที่่�เรีียบร้้อย ไม่่รู้้ว่่าพวกเขาจะเดิินได้้ถึึงไหน จะหนึ่่�งร้้อย หรืือ สองร้้อย แต่่เปล่่าเลย มัันไม่่มีีที่่�สิ้้�นสุุดต่่างหาก ความสำำเร็็จของพวกเขามัันไม่่มีีที่่�สิ้้�นสุุด ทั้้�งนี้้�ทำำ ให้้เห็็นว่่าคนอีีสานจะไปถึึง ปลายทางของความสำำเร็็จได้้อย่่างแน่่นอน ถึึงแม้้ระหว่่างทางพวกเขาจะเหยีียบย่ำ ำ� เศษ ความลำำบากมาเท่่าไรแต่่แผลที่่�ได้้กลัับมาคืือ ประสบการณ์์ชีีวิิตที่่�พาพวกเขาไปถึึงปลายทาง ได้้อย่่างภาคภููมิิใจ นี่่�คืือสิ่่�งที่่�พวกเขาต้้องการ เริ่่�มต้้นลำบาก ปลายทางสำเร็็จ ภาพลัักษณ์์ของความเป็็นอีีสานถููกมอง ว่่า แห้้งแล้้งและยากจน ตั้้�งแต่่อดีีตกาลจนถึึงตอน นี้้�ก็็ยัังไม่่ลดเลืือนไปชีีวิิตของคนอีีสานจึึงถููกแขวน ไว้้บนเส้้นทางของความลำำบากเสมอมา… จุุดเริ่่�มต้้นของคนอีีสานนั้้�นมีีชีีวิิตที่ ่� ค่่อน ข้้างน่่าเวทนา ความเป็็นอยู่่ด้้านสิ่่�งแวดล้้อมมัักจะ ไม่่เอื้้�อต่่อการใช้้ชีีวิิต อย่่างระบบนิิเวศที่่�แห้้งแล้้ง ทำำ ให้้นาขาดน้ำ ำ� ผู้้คนไม่่มีีน้ำำ�ไว้้อุุปโภค และมัักมา พร้้อมกัับความยากจน เพราะไม่่มีีอาชีีพที่่� ทำำ ให้้ เกิิดรายได้้มากนััก ครั้้�นจะหาปลาปลููกผัักขายก็็ ไม่่พอเลี้้�ยงชีีพ บวกกัับไม่่มีีความรู้้ทางด้้านธุุรกิิจ เส้้นทางความเจริิญของคนอีีสานจึึงมืืดมััวอย่่างน่่า ใจหายและความยากจนที่ ่� น่่ากลััวนี้้�ก็็ยัังส่่งผลต่่อ ครอบครััวของพวกเขา อยากจะเรีียนหนัังสืือสููง ๆ ก็็ทำำ ไม่่ได้้ อาชีีพที่่�ใฝ่่ฝัันของเด็็กอีีสาน คืืออยาก เป็็นหมอบ้้าง อยากเป็็นนัักบิินบ้้าง หรืืออาชีีพอื่่�น ๆ ที่่�เด็็กส่่วนใหญ่่อยากจะเป็็นก็็คงต้้องทิ้้�งไว้้ข้้าง หลัังอย่่างน่่าเสีียดาย เพราะคำำว่่า เงื่่�อนไขชีีวิิตคน เรามัันไม่่เหมืือนกััน ชีีวิิตและความเป็็นอยู่่ของคนอีีสานนั้้�น ถ้้าหากพููดถึึงก็็คงจะน่่าเศร้้าไม่่น้้อยเพราะชีีวิิต ของพวกเขาเหล่่านั้้�นต้้องอยู่่กัับความลำำบากมา เนิ่่�นนาน ครั้้�นอยากจะมีีชีีวิิตที่ ่� สุุขสบายอย่่าง คนเมืืองกรุุงก็็คงต้้องดิ้้�นรนตรากตรำำจนร่่างกาย แทบทรุุด รู้้ตััวอีีกทีีก็็อาจไม่่ทัันได้้ใช้้ชีีวิิตอย่่างที่ ่� ใจต้้องการ คงน่่าเสีียดายไม่่น้้อยถ้้าหากปล่่อยให้้ ชีีวิิตไม่่ได้้สััมผััสกัับสิ่่�งที่่�เรีียกว่่า สุุขสบาย แต่่คน อีีสานกลัับทำำ ให้้เห็็นว่่าชีีวิิตของพวกเขาไม่่เคย เสีียดายเลย เพราะเขาไม่่เคยปล่่อยให้้เวลาผ่่าน พ้้นไปเฉย ๆ เลยสัักวััน มีีคนเคยพููดถึึงคนอีีสานว่่า“ขยัันไปก็็ เปล่่าประโยชน์์ ไม่่มีีวัันสุุขสบายเหมืือนคนอื่่�นเขา หรอก” หากแต่่รู้้ไม่่ว่่าคนอีีสานนี่่�แหละที่่�อยู่่บน สุุดของห่่วงโซ่่ในการใช้้ชีีวิิต เพราะรสชาติิความ ลำำบากที่่�เคยได้้สััมผััส ทำำ ให้้พวกเขาถีีบตััวเอง จากล่่างสุุดเพื่่�อพานพบกัับสิ่่�งที่ ่� ต้้องการมาตลอด นั่่�นก็็คืือความสบาย ซึ่่�งความสบายในที่ ่�นี้้�ไม่่ได้้ หมายความว่่าพวกเขาอยากจะรวย อยากจะใช้้ เรื่่�อง รััชฎาพรวรรณ มุ่่งหมาย เรื่่�อง รััชฎาพรวรรณ มุ่่งหมาย คอลััมน์์ คอลััมน์์

19 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 สายธารน้ำ � ำใจ มอบให้้ลำำ ขอข้้าว เรื่่�อง กรรณิิการ์์ อาทิิตย์์ คอลััมน์์ การบููชาสิ่่�งศัักดิ์์�สิิทธิ์์�ที่่�เป็็นที่ ่�พึ่่�งทาง จิิตใจของมนุุษย์์เมื่่�อยามสิ้้�นหวัังและหมด หนทาง หลากหลายอาชีีพมีีการเคารพบููชา สิ่่�งศัักดิ์์�สิิทธิ์์� เพื่่�อการค้้าขาย ความปลอดภััย ที่ ่�พึ่่�งทางใจ หรืือแม้้กระทั่่�งอาชีีพหมอลำำก็็ เคารพบูชูาสิ่่�งศัักดิ์์สิ�ทธิ์์�เหมืือนกััน ไม่่ว่่าเหตุุผล ต่่าง ๆ คืืออะไร แต่่การเคารพบูชูาสิ่่�งศัักดิ์์สิ�ทธิ์์� ก็็ยัังมีีอยู่่ในสัังคมของเราทุุกวัันนี้้� ครั้้�นโบราณกาล อาชีีพหมอลำำ ไม่่ได้้ มีีรูปูแบบปรากฏให้้เห็็นเหมืือนอย่่างปััจจุุบััน เป็็นเพีียงแค่่การที่ ่�ผู้้เฒ่่าผู้้แก่่เล่่านิิทานให้้ลููก หลานฟััง นิิยมเล่่าเกี่่�ยวกับัจารีีตประเพณีีและ ศีีลธรรม สอดแทรกหลัักความรู้้เข้้าไปผสม ผสานผ่่านการออกท่่าทางสนุุกสนาน เพื่่�อให้้ คนที่ช ่� มเกิิดความสนุุกและได้รั้บัความรู้้ข้้อมููล ข่่าวสารด้้วย หลายทศวรรษที่ผ่ ่� ่านมา หมอลำำเริ่่�ม มีีหลากหลายรููปแบบ เกิิดการผสมผสาน จน ได้้หมอลำำ ในรููปแบบต่่าง ๆ ออกมา ไม่่ว่่าจะ เป็็น หมอลำำกลอน หมอลำำกลอนซิ่่�ง หมอลำำ เพลิิน เป็็นต้้น หมอลำำต่่าง ๆ ที่่�เกิิดขึ้้�นตาม ความชื่่�นชอบของผู้้ชม ปรับัให้้เข้้ากับยุุัคสมััย เพื่่�อที่มั ่� ันจะได้้คงอยู่่ ไม่สูู่ญหายตามกาลเวลา ในวััยเด็็ก อีีกหนึ่่�งหมอลำำที่่�เป็็นที่คุ้้่� น หูคุ้้ ูนตาของเด็็กในชนบท นั่่�นก็คืื็อ หมอลำำขอ ข้้าว ความหรรษาที่่�หาได้้ตามหมู่่บ้้านในชนบท นาน ๆ ทีีมีีครั้้�ง โดยรถของหมอลำำขอข้้าวจะ วิ่่�งไปตามหมู่่บ้้านต่่าง ๆ เพื่่�อจััดแสดงตาม หมู่่บ้้านนั้้�น ๆ เมื่่�อพลบค่ำ ำ� เริ่่�มมีีผู้้คนทยอย ออกมารวมกััน เหมืือนมีีประชุุมใหญ่่ในหมู่่บ้้าน และยัังมีีบ้้านใกล้้เรืือนเคีียงออกมากัันมากมาย ทั้้�งผู้้ใหญ่่ ทั้้�งเด็็ก ต่่างมาจัับจองพื้้�นที่่�ในการ นั่่�ง หาเสื่่�อผืืนใหญ่่ผืืนเล็็กมาปููรองไว้้สำำหรัับ หนึ่่�งครอบครััว วััยรุ่่นบางคนมานั่่�งรวมกลุ่่ม กัันหน้้าเวทีีขนาดเล็็กที่มีีผ้่� ้าผููกไว้้ตกแต่่งอย่่าง สวยงาม ด้้านหลัังมีีคุุณลุุงคุุณป้้าที่่�แต่่งหน้้า แต่่งตััวใส่่ชุุดหลากสีี รอบตััวชุุดมีีเพชรติิดวิิบ วับัสะท้้อนกับัแสงไฟ บริิเวณด้้านข้้างของเวทีี มีีม้้าหมุุนขนาดเล็็ก คุุณภาพไม่่ได้้ดีีมาก แต่่ ทั้้�งเด็็กและวััยรุ่่นนั้้�นต่่างต่่อคิวกัิ ันขึ้้�นเล่่นเครื่่�อง เล่่นนี้้� ถััดจากม้้าหมุุนก็็มีีขวดน้ำ ำ� หลากสีีวาง เรีียงกัันอยู่่บนแท่่นไม้้ คนขายเดิินมาพร้้อม ตะกร้้าใส่ห่่ว่งสีีสัันสดใสอยู่่ข้้างในนั้้�น ใช่่ นี่คืื่� อ เกมโยนห่ว่ง ที่มีี่� ตามงานวััด หรืือเทศกาลต่่าง ๆ เพีียงแค่่โยนห่่วงให้้ครอบปากขวดน้ำ ำ� เรา ก็็จะได้น้ำ้ ำ� พวกนั้้�นมา แต่มั่ ันไม่ง่่ ่ายเลยในการ โยนห่่วงกลม ๆ นี้้�ให้้เข้้าปากขวดพอดีี เสีียง เริ่่�มดัังอึึกทึึก เมื่่�อคุุณลุุงและคุุณป้้าหมอลำำเริ่่�ม ขึ้้�นเวทีีเพื่่�อทำำการแสดง ผู้้คนในหมู่่บ้้านเริ่่�ม ทยอยกัันมาเรื่่�อย ๆ ปููเสื่่�อลงพื้้�นดิิน ด้้านหน้้า โดนจับัจองพื้้�นที่กั ่� ันหมดแล้ว้ คนที่่�มาช้้าต้้อง นั่่�งด้้านหลััง ไม่่มีีการแทรกคนอื่่�นเพื่่�อเข้้าไป ใกล้้เวทีีบางคนถืือขวดน้ำ ำ� และขนมเข้้ามาด้ว้ย คนเฒ่่าคนแก่่ถืือตะกร้้าหมากไว้้เคี้้�ยว ผู้้คน ต่่างวััยคุุยกัันสนุุกสนานระหว่่างรอการแสดง เสีียงดนตรีีคลอมาตามสายลม ดัังทั่่�วพื้้�นที่ ่� ภายในลานหมู่่บ้้าน เสีียงดนตรีีดัังแว่่วเข้้ามากระทบกัับ ใบหูู เสีียงผู้้คนเริ่่�มปรบมืือต้้อนรับัหมอลำำขึ้้�น เวทีีคุุณลุุงคุุณป้้าตอนนี้้�ได้้แปลงโฉมเป็็นคน หนุ่่มคนสาวกัันเพื่่�อเตรีียมความพร้้อมในการ แสดง เสีียงเพลงหมอลำำดัังแว่่วเข้้ามาในหูู ทั้้�ง ที่่�เคยฟัังและไม่่เคยฟััง ผู้้เฒ่่าร้้องตามได้้บ้้าง เป็็นบางเพลง แต่ทุุ่กอย่่างล้ว้นอยู่่ในความทรง จำำ เพลงหมอลำำทั้้�งเพลงเร็็วและเพลงช้้าก็็ดััง ขึ้้�นมาเรื่่�อย ๆ พร้้อมหมอลำำคนหนึ่่�งร้้องอีีก สองคนเต้้นตามจัังหวะเพลง มีีการตััดสลัับ เพลงและคนร้้องเพื่่�อไม่่ให้้น่่าเบื่่�อจนเกิินไป โดยสิ่่�งที่ ่�ผู้้เฒ่่าผู้้แก่่ชื่่�นชอบกัันอย่่างมาก คืือ การลำำเรื่่�อง เป็็นการลำำที่่�เป็็นเรื่่�องราว หรืือ เรื่่�องเล่่า อาจเป็็นนิิทานชาดก บทร้้อยกรอง ต่่าง ๆ เช่่น โคลง ร่่าย หรืือ กาพย์์กลอน บางทีี อาจมีีการลำำเกี้้�ยว ซึ่่�งเป็็นการลำำ ในทำำนอง เกี้้�ยวพาราสีีระหว่่าง หญิิง-ชาย ขึ้้�นอยู่่กับัการ แสดงในเรื่่�องนั้้�น ๆ สิ่่�งที่่�ขาดไม่่ได้้และเป็็น สีีสัันเพื่่�อเพิ่่�มความสนุุกมากขึ้้�นคงหนีีไม่่พ้้น บทตััวร้้ายและบทตััวตลกเข้้ามาร่่วมด้้วย เมื่่�อฟ้้าใกล้้สางเหล่่าหนุ่่มสาวเมื่่�อคืืน ก็็ลบเครื่่�องหน้้าออก เสื้้�อผ้้าระยิิบระยัับก็็ถููก ถอดเก็็บ ใส่่เสื้้�อผ้้าธรรมดาเหมืือนชาวบ้้าน ทั่่ว�ไป ถืือถุุงกระสอบกัันคนละใบสองใบ เพื่่�อ ออกไปขอข้้าว จึึงได้้เรีียกหมอลำำกลุ่่มนี้้�ว่่า “หมอลำำขอข้้าว” แบกกระสอบขึ้้�นหลัังเดิินไปตาม หมู่่บ้้าน เข้้าบ้้านนี้้�ออกบ้้านนู้้น เมื่่�อเดิินไปถึึง บ้้านหลัังไหน ผู้้คนก็็จะเรี่่�ยไรข้้าวมาให้ทั้้้ �งข้้าว เปลืือก ข้้าวสาร ตามกำำลัังศรัทธัา ทั้้�งคนที่่�ไป ดููการแสดงเมื่่�อคืืนและบางคนที่่�ไม่่ได้้ไปดูู ก็็ จะเตรีียมข้้าวสารเอาไว้้ให้้คณะหมอลำำ เพื่่�อ เป็็นการให้้กำำลัังใจให้้พวกเขามีีแรงสู้้ต่่อ ถึึง แม้้ปััจจุุบัันจะพบเห็็นน้้อยแล้้วก็็ตาม แต่่ก็็ยััง มีีคนที่ ่�ดิ้้�นรนในสายอาชีีพนี้้�อยู่่ คอยสืืบสาน วััฒนธรรมไว้้ให้้คนรุ่่นหลานได้้พบเห็็น หมอลำำขอข้้าวจะเรีียกว่่าเป็็นหนึ่่�ง อาชีีพที่่�โดดเด่่นทางด้้านหมอลำำก็็ไม่ผิ่ ิดเสีียทีี เดีียวด้ว้ยความที่่�เป็็นหมอลำำผสมผสาน รวม เอาหมอลำำเกืือบจะทุุกรูปูแบบมาขับร้ั ้องสร้้าง ความสนุุกสนานให้้กัับผู้้คน มีีลัักษณะที่่�เด่่น เฉพาะคืือการ ลำำเพื่่�อขอข้้าว เป็็นการนำำเอา ศิิลปวััฒนธรรมที่่�เป็็นทัักษะที่ ่� ผ่่านการฝึึกฝน มาขับร้ั ้อง เต้้นรำำ และเรี่่�ยไรขอข้้าวจากหมู่่บ้้าน ต่่าง ๆ ขึ้้�นอยู่่กับัว่่าชาวบ้้านจะให้้มากให้น้้ ้อย ตามกำำลัังของตน แม้ปั้ ัจจุุบัันอาชีีพนี้้�จะเริ่่�มจางหายไป เรื่่�อย ๆ และพบเห็็นเพีียงคณะใหญ่่ ๆ ที่ ่�มีีใจ ศรััทธาอยากสืืบสานต่่อ แต่่ด้้วยกาลเวลาที่ ่� เปลี่่�ยนแปลงไป ยัังคงพบเห็็นได้น้้ ้อยและเริ่่�ม ถดถอยลงไปเรื่่�อย ๆ ตามวัันเวลา และ สถานการณ์์ที่่�เป็็นอยู่่ ผู้้คนเริ่่�มไม่่รู้้จัักและไม่่ คุ้้นเคย แม้้กระทั่่�งไม่รู้้่ ว่่าเคยมีีอาชีีพนี้้�อยู่่ เพีียง เพราะอะไร กาลเวลา หรืือเพราะว่่าผู้้คนแค่่ หลงลืืม

20 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 เรื่่�อง สิิทธิินนท์์ เลาะไธสง คอลััมน์์ พระเจ้้าใหญ่่ วััดหงษ์์ เป็็นสิ่่�งศัักดิ์์สิ�ทธิ์์คู่่บ้� ้านคู่่ เมืืองของชาวอำำเภอพุุทไธสง จัังหวััดบุุรีีรััมย์์ มาอย่่าง ช้้านาน จึึงทำำ ให้้ในช่่วงเดืือนกุุมภาพัันธ์์ ของทุุกๆ ปีี จะมีีการจััดงานประเพณีีที่่�ชื่่�อว่่า “ปิิดทองพระเจ้้า ใหญ่่” เพื่่�อเป็็นการสัักการะบููชา ต่่อองค์์พระเจ้้า ใหญ่่ ที่่�นอกจากคนในพื้้�นที่่�แล้้ว ก็็ยัังเป็็นที่่�สนใจแก่่ คนในจัังหวััดใกล้้เคีียง ได้้เข้้ามากราบไหว้้ ขอพร เช่่น เดีียวกััน องค์์พระเจ้้าใหญ่่ ประดิิษฐานอยู่่ที่่� วััดหงษ์์ บ้้านศรีีษะแรต ตำำบลมะเฟืือง อำำเภอพุุทไธสง จัังหวััด บุุรีีรััมย์์ เป็็นพระพุุทธรูปูเก่่าแก่ป่างสมาธิิ มีีขนาดหน้้า ตััก 1.6 เมตร สููง 2 เมตร สร้้างด้ว้ยศิิลาแลง เชื่่�อกัันว่่า เป็็นศิิลปะล้้านช้้าง สัังเกตได้้จากพระเกศที่ ่�มีีลัักษณะ เด่่นเฉพาะในภาคอีีสาน และในประเทศลาวเท่่านั้้�น ซึ่่�งคาดว่่ามีีอายุุประมาณพุุทธศตวรรษที่่� 19-20 ใน ตำำนานเล่่าว่่า ท้้าวศรีีปาก ท้้าวทาทอง และท้้าวเหล็็ก สะท้้อนไกรสรเสนา คนไทยเชื้้�อสายลาว ครั้้�งหนึ่่�งได้้ ยิิงนกขนาดใหญ่่ที่ ่�มีีความสวยงามตััวหนึ่่�งบริิเวณสระ บััว ตกลงทางทิิศตะวัันออก จึึงได้้ตามหา และได้้มา พบพระพุุทธรููปขนาดใหญ่่องค์์หนึ่่�ง ด้้วยความที่่�ไม่่ เคยเห็็นขนาดที่่�ใหญ่่เท่่านี้้�มาก่่อน จึึงกลัับไปชัักชวน ญาติิพี่ ่� น้้องให้้มาตั้้�งรกรากบริิเวณนี้้� ช่่วยกัันสร้้างวััด และตั้้�งชื่่�อว่่า “วััดหงษ์์” ส่ว่นชื่่�อเรีียกขององค์์พระเจ้้า ใหญ่่นั้้�น ไม่่ได้้เป็็นคำำที่่�มาจากภาษาอีีสานที่่�แปลว่่า พระพุุทธรููปที่่�มีีขนาดใหญ่่ แต่่หมายถึึงความยิ่่�งใหญ่่ ความศัักดิ์์�สิิทธิ์์� และเมื่่�อถึึงวัันขึ้้�น 14 ค่ำ ำ� เดืือน 3 ชาว บ้้านจะจััดงานเทศกาลเพื่่�อเฉลิิมแด่่ทรงพระเจ้้าใหญ่่ เป็็นเวลา 5 วััน 5 คืืน จึึงเกิิดเป็็นประเพณีีปิิดทอง พระเจ้้าใหญ่่ มาจนถึึงปััจจุุบััน ความเชื่่�อที่ ่�มีีต่่อองค์์พระเจ้้าใหญ่่ของชาว พุุทไธสง มีีเรื่่�องเล่่าที่่�ว่่า ในสมััยก่่อน มีีคนพยายามมา ตััดไม้้ แต่่ด้้วยความศัักดิ์์�สิิทธิ์์� ทำำ ให้้คนนั้้�นเกิิดอาการ หลงป่่า หลงทาง กลัับบ้้านไม่่ถููก หรืือพบว่่าทางกลัับ นั้้�นเต็็มไปด้้วยน้ำ ำ� ต้้องว่่ายกลัับ ที่่�จริิงแล้้วว่่ายอยู่่บน พื้้�น นอกจากนี้้ยั�ังมีีเรื่่�องของความสมปรารถนา การขอ พรให้้สมดั่่�งหวััง หน้้าที่่�การงาน การเลื่่�อนยศตำำแหน่่ง ก็็อาจจะเชื่่�อได้้ เพราะถ้้าลองได้้เข้้าไปเยี่่�ยมชม กราบ ไหว้้ในวััดหงษ์์ จะพบกัับสิ่่�งที่ ่� ชาวบ้้านนำำมาแก้้บนอยู่่ ไม่น้่ ้อยเลยทีีเดีียว แต่่หากผู้้ใดมาขอ มาสาบาน ได้้เอ่่ย ปากต่่อหน้้าองค์์พระเจ้้าใหญ่่ไปแล้ว้ หากทำำ ไม่่ได้ก็้็เชื่่�อ กัันว่่าจะมีีอัันเป็็นไป อย่่างในคดีีของดาราสาวชื่่�อดััง แตงโม นิิดา ทางทนาย อััจฉริิยะ เรืืองรััตนพงศ์์ท้้าให้้ วิิศาพัชั ไปสาบานต่่อหน้้าองค์์พระเจ้้าใหญ่่ ก็ยั็ังทำำ ให้้ ความเชื่่�อเรื่่�องความศัักดิ์์สิ�ทธิ์์�แพร่่หลายออกไปมากขึ้้�น การจััดงานประเพณีีปิิดทองพระเจ้้าใหญ่่ วััด หงษ์์ จะจััดในวัันขึ้้�น 14 ค่ำ ำ� เดืือน 3 ซึ่่�งมัักจะตรงกัับ เดืือนกุุมภาพัันธ์์ หรืือเดืือนมีีนาคม ระยะเวลาที่ ่� จััด คืือ 5 วััน 5 คืืน โดยบรรยากาศภายในงานจะเป็็น งานวััด เต็็มไปด้้วยแสงสีีเสีียง ของกิินมากมาย จาก พ่่อค้้า แม่่ค้้าทั้้�งที่่�ในอำำเภอพุุทไธสงเอง หรืือมาจาก ที่ ่�อื่่�น รวมไปถึึงการละเล่่นต่่าง ๆ ไม่่ว่่าจะเป็็น ปา โป่่ง ยิิงตุ๊๊กตา ชิิงช้้าสวรรค์์ นอกจากนี้้�ในตอนกลาง คืืนก็็จะมีีสิ่่�งบัันเทิิงต่่าง ๆ เช่่น หนัังกลางแปลง หรืือ การแสดงดนตรีีจากศิิลปะชื่่�อดัังต่่าง ๆ ตลอดระยะ เวลา 5 วัันที่ ่� จััดงาน แต่่สิ่่�งสำำคััญก็็จะเป็็นการที่ ่�ผู้้คน เข้้ามากราบไหว้้และปิิดทององค์์พระเจ้้าใหญ่่ ให้ผู้้ ้คน เดิินทางเข้้ามาทำำบุุญ เรีียกได้้ว่่าคนแน่่นทั้้�งเช้้าและ เย็็นกัันเลยทีีเดีียว เพราะนอกจากจะเป็็นคนที่่�อาศััย ในจัังหวััดบุุรีีรััมย์์แล้้ว ก็็ยัังมีีจากจัังหวััดใกล้้เคีียงเดิิน ทางเข้้ามาด้้วย ในประเพณีีปิิดทองพระเจ้้าใหญ่่ ก็็ยััง เปรีียบเสมืือนเป็็นวัันรวมญาติิของคนพุุทไธสงที่่�ไป ทำำงานต่่างแดน ได้้กลัับบ้้านมาหาครอบครััว มาร่่วม ทำำบุุญกัับสิ่่�งศัักดิ์์�สิิทธิ์์�ประจำำบ้้านเกิิด เป็็นเหมืือนวััน ปีีใหม่่อีีกวัันของคนพุุทไธสง และด้้วยการที่ ่�มีีคนมา ร่่วมงานเพิ่่�มมากขึ้้�น ก็็ทำำ ให้้เศษฐกิิจของคนพุุทไธสง ดีีขึ้้�นไปด้้วย เรีียกได้้ว่่าการจััดงานประเพณีีปิิดทอง พระเจ้้าใหญ่่นี้้� เป็็นการกระตุ้้นเศรษฐกิิจไปในตััวอีีก ด้้วย งานประเพณีีปิิดทองพระเจ้้าใหญ่่เป็็นอีีกหนึ่่�ง ประเพณีีที่มีี่� ความสำำคััญและเป็็นที่ยึึ่� ดเหนี่่�ยวจิิตใจต่่อ ชาวพุุทไธสง จัังหวััดบุุรีีรััมย์์เป็็นอย่่างมาก นอกจากนี้้� ยัังเป็็นการกระตุ้้นเศรษฐกิิจในเชิิงการท่่องเที่่�ยวด้้าน วััฒนธรรมของจัังหวััดได้้อีีกด้้วย เพราะไม่่ได้้มีีแต่่ คนในจัังหวััดบุุรีีรััมย์์เท่่านั้้�น ยัังมีีผู้้คนจากจัังหวััดอื่่�น ๆ ใกล้้เคีียงที่่�ให้้ความสนใจ อยากสัักการะบููชา ต่่อองค์์ พระเจ้้าใหญ่่ เป็็นอีีกจำำนวนมาก และในภายภาคหน้้า ประเพณีีนี้้�จะถููกสืืบทอดส่่งต่่อรุ่่นสู่่รุ่่น ไปตลอดกาล ประเพณีีรวมใจคนพุุทไธสง

21 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 ยุุคสมััยนี้้�โซเชีียลมีีเดีียเป็็นปััจจััยที่่� 5 ใน การใช้้ชีีวิิตของมนุุษย์์มากขึ้้�น บางคนจัับโทรศััพท์์ มืือถืือเป็็นอย่่างแรกของการตื่่�นนอน และวางเป็็น สิ่่�งสุุดท้้ายก่่อนที่่�จะเข้้านอน Social Media หมายถึึง แพลตฟอร์์ม ดิิจิิทััลที่ ่� ถููกนำำ มาใช้้เป็็นเครื่่�องมืือในการสื่่�อสาร แลกเปลี่่�ยนความคิิดเห็็นและแบ่่งปัันเรื่่�องราวกัับ สาธารณชนผ่่านอิินเทอร์์เน็็ต โดยที่ ่�มีีผู้้ใช้้เป็็นผู้้ สื่่�อสารเรื่่�องราว รููปภาพ และวิิดีีโอ ในกิิจกรรมที่ ่� ชอบที่่�สนใจเหมืือนกััน โดยจะมีีการแบ่่งปัันให้้ผู้้อื่่�น ในเครืือข่่ายของตนได้รั้บรู้้ ั ในการสร้้างตัวัตนบนโลก ออนไลน์์ไม่่จำำ เป็็นต้้องเปิิดเผยตััวตนของตััวเอง เรา สามารถเป็็นใครก็็ได้้บนโซเชีียลมีีเดีีย ในการศึึกษางานวิิจััยท่่านหนึ่่�งได้้เผยให้้ เห็็นว่่า การปกปิิดตััวตนเป็็นสาเหตุุที่ ่� ทำำ ให้้คนที่่�ไม่่รู้้ จัักกัันในชีีวิิตจริิงมีีพฤติิกรรมการสื่่�อสารที่ ่�มีีแนว โน้้มว่่าจะรุุนแรงต่่อกัันมากขึ้้�นบนโซเชีียลมีีเดีีย เช่่น การด่่าทอ การใช้้ถ้้อยคำำรุุนแรง เสีียดสีี แสดงความ คิิดเห็็นที่่�เหยีียดหยาม และกลั่่�นแกล้้งกัันบนโลก ออนไลน์์จึึงส่่งผลให้้ผู้้ใช้้โซเชีียลในปััจจุุบัันมีีภาวะ เครีียด สุุขภาพจิิตที่่�แย่่ และเกิิดภาวะซึึมเศร้้าใน ที่สุุ ่� ด เหตุุผลเพราะว่่าโลกโซเชีียลมีีเดีียทำำ ให้้เรารู้้สึึก ว่่าเรามีีอำำ นาจ อยากเป็็นใครก็็ได้้ อยากทำำอะไรก็็ได้้ และคิิดว่่าไม่่มีีใครสืืบสวนมาถึึงตััวตนเราได้้ อีีกทั้้�ง การพิิมพ์์ตััวอัักษรไม่่กี่ ่� ตััวยัังเป็็นการสร้้างความเจ็็บ ปวดและบาดแผลให้้ผู้้อื่่�นได้้อีีกด้้วย ปััจจุุบัันโซเชีียลมีีเดีียได้้เข้้ามามีีบทบาท ในชีีวิิตประจำำวัันของผู้้คนมากขึ้้�น โดยเฉพาะใน สถานการณ์์โควิิด-19 ที่ ่� ผ่่านมา เมื่่�อการพบปะผู้้คน การสัังสรรค์์ การออกไปข้้างนอกถููกจำำกััด จึึงทำำ ให้้ โซเชีียลมีีเดีียมีีบทบาทในชีีวิิตของมนุุษย์์มากกว่่า เดิิม และมนุุษย์์ได้ปรั้บตัวัในรูปูแบบการดำำเนิินชีีวิิต อย่่างใหม่่ที่่�แตกต่่างจากอดีีต เช่่น พฤติิกรรมของ การทำำกิิจกรรมต่่าง ๆ ผ่่านทางออนไลน์์มากขึ้้�น ไม่่ ว่่าจะเป็็นการเรีียนออนไลน์์หรืือการทำำ งานออนไลน์์ ที่บ้ ่� ้าน การประชุุมออนไลน์์ การสั่่�งซื้้�อสิินค้้าอุุปโภค บริิโภค และการทำำธุุรกรรมทางการเงิิน ในแต่่ละวัันทุุกคนใช้้สื่่�อโซเชีียลมีีเดีียไม่่ มากก็็น้้อย เหตุุผลเพราะเข้้าถึึงง่่าย สะดวก และ รวดเร็็ว ซึ่่�งเป็็นประโยชน์์ในการติิดต่่อสื่่�อสารกััน การหาข้้อมููลข่่าวสาร และการติิดต่่อธุุระ มีีหลาย คนที่่�ใช้้โซเชีียลในทางที่ ่� ถููกต้้อง แต่่ก็็มีีหลายคนที่่�ใช้้ โซเชีียลในทางที่่�ไม่ถูู่กต้้อง อย่่างไรก็็ตาม หากมีีผู้้คน ใช้้โซเชีียลมีีเดีียในทางที่่�ไม่ถูู่กต้้อง อาจจะสร้้างความ เจ็บปว ็ดและความเสีียหายต่่อตนเองและผู้้อื่่�นได้้ ซึ่่�ง ปััจจุุบัันเรามัักจะเห็็นอยู่่บ่่อยครั้้�งที่ผู้้่� คนมีีปััญหาฟ้้อง ร้้องกัันเพราะโซเชีียลมีีเดีีย ไม่่ว่่าจะเป็็นการแสดง ความคิิดเห็็น และการโพสต์์ด่่า ทั้้�งในพื้้�นที่่�ของ ตนเองหรืือพื้้�นที่่�สาธารณะ การเป็นใครก็ได้บนโลกโซเชียลมีทั้งด้าน บวกและลบ ข้อดีคือเม ื่ อเราเลือกที่จะเป็นใคร ก็ได้มันสามารถปกป้องตัวเองจากอันตรายในการ ส ื่อสารได้ และผู้ที่รับสารสามารถตัดตัวตนของผู้ ส ื่อสารออกไป ทำำให้คนหันไปสนใจที่ตัวสารของผู้ สอสารเ ื่ ท่านัน แต่ก็ม ้ข้อเส ียเหมี อนกัน เ ืพราะการที่ เราสามารถเป็นใครก็ได้ มันอาจจะกลายเป็นเครอง ื่ มือให้กับกลุ่มคนบางกลุ่มในการโพสต์ข้อความที่ ทำำร้ายจิตใจผู้อื่ น หรือการแสดงความคิดเห็นที่มี ถ้อยคำำที่รุนแรงและไม่เป็นความจริงโดยไม่สนใจ ความรู้สึกของผู้อื่น คนเหล่านี้มักจะอ้างเหตุผลที่ ว่ามนษยุ ์ทุกคนมเสรีภาีพในการแสดงความคิดเห็น โซเชียลมีเดียเปรียบเสมือนดาบสองคม หากเราเล่นแบบไม่ระมัดระวังคำำพูด มีการพาดพิง หรืออาจทำำให้ผู้อื่ นเสียหาย โดยเฉพาะการแสดง ความคิดเห็นในมมมองอิสระ ไร้ขอุบเขตจนเกินเลย ซึ่งอาจจะทำำให้ผู้อนเส ื่ ยหาย สิ ีงน่อาจจะเ ี้ ป็นดาบที่ วนกลับมาทำำร้ายตัวเองด้วย พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ เราจะเห็นได้ว่าปัจจุบันผู้คนใช้โซเชียลใน ด้านที่สร้างความเจ็บปวดและบาดแผลให้ผู้อนเยอะ ื่ มาก เพราะคิดว่าเรามเสรี ในการแสดงค ีวามคิดเห็น และสามารถวพิากษ์วิจารณผู้อ์ นได้ แต่ดันล ื่ มคิดไ ื ป ว่าสิ่งที่เราพูดหรือพิมพ์ออกมาจะสร้างความเจ็บ ปวดให้กับผู้อื่ นหรือเปล่า ตััวอย่่างการใช้้โซเชีียลมีีเดีียที่่�สร้้าง ความเจ็็บปวดให้้กัับผู้้อื่่�น หากใครจำำ ได้้เมื่่�อ 4 พฤศจิิกายน 2564 มีีประเด็็นร้้อนแรงในโลก โซเชีียล จากกรณีี “ด่่าคนอีีสาน” มีีคนกลุ่่มหนึ่่�ง เปิิดห้้องสนทนาในแอปพลิิเคชััน “คลัับเฮ้้าส์์” เพื่่�อวิิพากษ์์วิิจารณ์์คนอีีสานในเชิิงเหยีียดสีีผิิวและ วััฒนธรรมในการกิินอาหาร โดยมีีผู้้นำำคลิิปเสีียง ที่ ่� บัันทึึกการสนทนามาเผยแพร่่ในสัังคมออนไลน์์ จนทำำ ให้้แฮชแท็็ก #คลัับเฮ้้าส์์toxic ขึ้้�นอัันดัับ 1 ในทวิิตเตอร์์ ทำำ ให้้ชาวอีีสานและชาวเน็็ตไม่่พอใจ เป็็นอย่่างมาก ทุกคนในสังคมมเสรีภาีพในการพูด เขยน ี คิด แลกเปลยนข้อมูลข่า ี่ วสาร หรอถกเถืยงคีวามคิด เห็นต่าง ๆ ในพื้นที่สาธารณะ แต่ต้องไม่ผิดกฎหมาย ไม่ละเมิดสิทธิของผู้อน และไม่ผิดศ ื่ ลีธรรม หากการ แสดงความคิดเห็นของเราทำำให้ผู้อื่ นเสียหายหรือ เส ื่ อมเสีย ผู้ที่ได้รับความเสียหายสามารถดำำเนิน คดีตามกฎหมายได้ ฉะนั้นก่อนจะโพสต์หรือการ แสดงความคิดเห็นบนโลกออนไลน์ ควรต้องคิดให้ รอบคอบ เพราะปัจจุบันมีพ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ ว่าด้วยการกระทำำผิดเกี่ ยวกับคอมพิวเตอร์พ.ศ. 2560 หากผู้ใดหมิ่นประมาท และดูหมิ่น สามารถ เรียกร้องค่าเสียหายจากผู้กระทำำความผิดได้ การวิิจารณ์์หรืือแสดงความคิิดเห็็นนั้้�น ทำำ ได้้ แต่่ควรที่่�จะอยู่่บนพื้้�นฐานของการเคารพและ ให้้เกีียรติิซึ่่�งกัันและกััน เราอยู่่ในสัังคมที่มีีผู้้ ่� คนมาก หน้้าหลายตา ไม่่แปลกที่่�ความคิิดเห็็นของเราจะไม่่ ตรงกััน แต่่เราต้้องยอมรัับในความแตกต่่าง ให้้การ เคารพและให้้เกีียรติิผู้้อื่่�น ไม่่ใช่่การยอมแพ้้ หรืือดูู อ่่อนแอ แต่่เป็็นสิ่่�งที่่�จะทำำ ให้้เราอยู่่ในสัังคมได้้อย่่าง สงบสุุข บทความพิิเศษ Social Media ที่่�รััก สถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 นั้้�นเพีียงพอต่่อการจอดรถของ รถโดยสารและเพีียงพอต่่อการจอดรถของผู้้โดยสาร ถืือว่่าพื้้�นที่่�กว้้างกว่่าสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 1อีีกทั้้�งถ้้า ในสถานการณ์์ปกติิ รถโดยสารมีีมากเกิินกว่่าผู้้มา ใช้้บริิการอยู่่แล้้ว มีีเฉพาะช่่วงเปิิดเทอมและช่่วงปิิด เทอม หรืือช่่วงเทศกาลเท่่านั้้�นที่ ่�ผู้้โดยสารจะแออััด ทางขนส่่งก็็จะแจ้้งโดยสารขอให้้เพิ่่�มจำำนวนเที่่�ยวใน การเดิินรถ จากการสำำรวจความคิิดเห็็นของประชาชน เบื้้�องต้้นทำำ ให้้ได้้ทราบถึึงปััญหาของสถานีีขนส่่งผู้้ โดยสารแห่่งที่่� 1 มาว่่า ในปััจจุุบัันสถานีีแห่่งนี้้มีี�ความ คัับแคบ สิ่่�งอำำนวยความสะดวกต่่าง ๆ เช่่น ห้้องน้ำ ำ� ที่นั่่� �งการประชาสััมพัันธ์์ให้ข้้้อมููล ก็็ไม่่เอื้้�ออำำนวยแก่่ ผู้้ที่่�มาใช้บริ้ ิการ ซึ่่�งทำำ ให้้ไม่่สามารถดููแลพี่น้ ่� ้องผู้้ที่่�มา ใช้้บริิการได้้ทั่่�วถึึง ประชาชนส่่วนใหญ่่ยัังไม่่ทราบว่่า มีีโครงการการก่่อสร้้างสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 ซึ่่�งใน ตอนนี้้�กำำลัังดำำเนิินการสร้้าง เมื่่�อมีีการสร้้างสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 คงจะ สามารถช่่วยเพิ่่�มทางเลืือกให้้ประชาชนได้้เลืือกใช้้ บขส.สารคาม ต่่อจากหน้้า 17 บริิการมากขึ้้�นและมีีเส้้นทางเดิินรถที่่�มากกว่่านี้้�จนลด ปััญหาความแออััดในการเดิินทางได้้ ทั้้�งนี้้ป�ระชาชน บางส่ว่ นได้้กล่่าวว่่า สถานีีขนส่่งแห่่งฯ ที่่� 1ถืือได้้ว่่า เป็็นใจกลางเมืือง มีีความสะดวกสำำหรัับประชาชน ทั่่ว�ไป ที่่�จะเดิินทางมายัังพื้้�นที่่�ตรงนี้้� แต่ถ้่ ้าจะให้ย้้้าย ไปสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 ซึ่่�งมัันเป็็นบริิเวณที่่�กว้้าง กว่่าก็็จริิง แต่่การเดิินทางของประชาชนจะมีีปััญหา มาก ด้้านนิิสิิตมหาวิิทยาลััยมหาสารคามและ นัักศึึกษามหาวิทิยาลััยราชภัฏั มหาสารคาม ให้้ความ เห็็นว่่าปััญหาสถานีีขนส่่งผู้้โดยสารแห่่งที่่� 1 คืือ สถานที่ ่� ค่่อนข้้างทรุุดโทรม มีีพื้้�นที่ ่� ค่่อนข้้างเล็็ก ทั้้�ง ยัังแออััด รถหรืือเส้้นทางเดิินรถเองก็็มีีน้้อย คนมา ใช้บริ้ ิการอย่่างล้้นหลาม บางครั้้�งก็รั็บผู้้ ั โดยสารเกิิน จำำนวนที่นั่่� �ง ในช่ว่งเทศกาลวัันหยุุดคนแน่่นสถานีีจน ไม่่มีีที่่�ว่่าง ทำำ ให้้เกิิดปััญหาล่่าช้้าตามมา ควรจะมีีที่่� แห่่งใหม่่ที่ ่�มีีพื้้�นที่่�ใช้้สอยมากกว่่าเดิิม นิิสิิตและนัักศึึกษาส่่วนใหญ่่ยัังไม่่ทราบ ว่่าโครงการการก่่อสร้้างสถานีีขนส่่งผู้้โดยสารแห่่ง ที่่� 2 ซึ่่�งในตอนนี้้�ได้้กำำลัังดำำเนิินการอยู่่ หากว่่ามีี การสร้้างสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 จะช่่วยลดปััญหา ที่่�เกิิดขึ้้�นอย่่างแน่่นอนเพราะว่่ามีีการสร้้างขึ้้�นใหม่่ สามารถแบ่่งจำำนวนประชากรได้้เพื่่�อแยกกัันไปขึ้้�น คนละสถานีีถ้้ามีีเส้้นทางเดิินรถเพิ่่�มขึ้้�นคนจะได้้ไม่่ แออััด มีีพื้้�นที่่�กว้้างขวาง และมีีการบริิการอำำนวย ความสะดวกมากกว่่าเดิิม ทำำ ให้้ไม่่เกิิดความหนา แน่่นอยู่่แห่่งเดีียว เพราะว่่าทางเลืือกในการเดิินทาง มีีมากขึ้้�น ส่่งผลดีีต่่อตัวนิัสิิตและนัักศึึกษาที่่�มาศึึกษา ต่่อในจัังหวััดมหาสารคามช่ว่ยลดปััญหาความแออััด ได้้มากกว่่าการมีีอยู่่เพีียงแห่่งเดีียวอย่่างแน่่นอน นางวรุุณยุุพา วิิเศษสรรค์์ ได้้เผยว่่า การ ต่่อยอดพััฒนาพื้้�นที่่�แห่่งนี้้�ในอนาคต ขนส่่งจัังหวััด มหาสารคามได้้ใช้้นโยบายการขนส่่งแบบไร้้รอยต่่อ ซึ่่�งเป็็นนโยบายของกระทรวงคมนาคม คืือมีีระบบ สาธารณะที่่�เชื่่�อมโยงต่่อหมวดการเชื่่�อมต่่อการขนส่่ง ทุุกหมวดไม่่ว่่าจะเป็็น เครื่่�องบิิน รถไฟ และรถยนต์์ ทุุกหมวดการขนส่่งจะต้้องมีีรถการเชื่่�อมต่่อระหว่่าง กััน ถ้้าไม่่เชื่่�อมต่่อก็็ต้้องอยู่่ใกล้้กััน นางวรุุณยุุพา วิิเศษสรรค์์ เปิิดเผยเพิ่่�มเติิม ว่่า ในอนาคตของจัังหวััดมหาสารคามกำำลัังจะมีีเส้้น ทางรถไฟเข้้ามาเชื่่�อมในตัวัเมืืองมหาสารคาม เมื่่�อเกิิด สถานีีขนส่่งผู้้โดยสารแห่่งที่่� 2 เราก็็จะปรับปรุุ ังเส้้น ทางเชื่่�อมต่่อ คืือเส้้นทางการเดิินรถโดยสารประจำำ ทางให้้มาเข้้าที่่�สถานีีขนส่่ง เชื่่�อมต่่อไปยัังสถานีีขน ส่่งฯ แห่่งที่่� 1 จะมีีการเชื่่�อมต่่อของเส้้นทางเดิินรถ มากขึ้้�น ในส่่วนสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 เมื่่�อสร้้าง เสร็็จแล้้วตามพรบ. กำำ หนดให้้กรมการขนส่่งทาง บกต้้องถ่่ายโอนสถานีีขนส่่งฯ แห่่งที่่� 2 ให้้กัับการ องค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่่�น ในพื้้�นที่ ่� นอกจากนี้้�ผู้้อำำนวยการขนส่่งจัังหวััด มหาสารคาม ได้้กล่่าวเสริิมว่่า สถานีีขนส่่งผู้้โดยสาร แห่่งที่่� 2 ที่่�เป็็นอาคารจะไม่่ใช่่รููปแบบเดิิม แต่่จะมีี ความทัันสมััย ตอบโจทย์์สำำหรัับคนรุ่่นใหม่่ มีีลิิฟต์์ มีีความสวยงาม น่่าใช้บริ้ ิการ และอำำนวยประโยชน์์ ให้้แก่ป่ระชาชนผู้้มาใช้บริ้ ิการ ทั้้�งนี้้ก็�ขึ้็้�นอยู่่กับัคนรุ่่น ใหม่ที่่ ่�จะมาใช้บริ้ ิการ ถ้้าไม่มีีป่ระชาชนมาใช้บริ้ ิการ รถโดยสารสาธารณะจะน้้อยลง ก็็จะไม่่เกิิดประโยชน์์ เมื่่�อถึึงเวลานั้้�น. เรื่่�อง ปลิิดา บััวสีีภา

22 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566 เมื่่�อขนมโบราณได้้สร้้างผ่่านมืือคนอีีสาน วััตถุุดิิบ รสชาติิ และกรรมวิิธีีที่่�ใส่่ใจ จึึงสืืบทอดและ ยัังคงความเป็็นอีีสานมาได้้อย่่างช้้านาน เฉกเช่่น ขนม ข้้าวโป่่ง อาหารทานเล่่นที่่�สะท้้อนให้้เห็็นถึึงวิิถีีชีีวิิต และภูมิูปัิัญญาชาวบ้้านอัันน่่าภูมิูิใจ ช่่างน่่าเสีียดายที่ ่� ภููมิิปััญญานั้้�น กำำลัังจะถููกลบเลืือนและจางหายไป หากแต่กำ่ ำลัังมีีใครสัักคนที่ยั ่� ังคงเก็บภู็มิูปัิัญญานั้้�นมา ต่่อยอดให้้ขนมข้้าวโป่่งธรรมดา ๆ ได้้กลายเป็็นอาหาร ที่ ่�มีีคุุณค่่า และสามารถเทีียบเท่่ากัับเบรคฟาสต์์ของ ชาวตะวัันตกได้้ ดั่่�งหญิิงชราผู้้นี้้�… คุุณยายขายขนม คุุณยายถาวร สุุวรรณภัักดีี หญิิงชราที่่�ใช้้ ชีีวิิตมาได้้ 79 ปีีแล้้ว และเป็็นคุุณยายที่่�เฝ้้าคลุุกคลีี กับัการทำำอาหาร และฝึึกปรืือฝีมืืีออยู่่เสมอ หญิิงชรา ผู้้นี้้�มีีอาชีีพทำำขนมพื้้�นบ้้านรสอร่่อยขายในตลาดเล็็ก ๆ ที่่�อยู่่ไกลจากตััวเมืืองในจัังหวััดมหาสารคาม คุุณ ยายถาวรขายขนมเพีียงไม่่กี่่�อย่่าง นั่่�นก็็คืือ ขนมข้้าว โป่่ง และขนมข้้าวตอกแตก อาจมีีแนมการขายกล้ว้ย มาด้ว้ย ถ้้าต้้นกล้ว้ยที่บ้ ่� ้านของคุุณยายออกผลดก และ มีีเหลืือทาน ขนมของคุุณยายได้้ขายคู่่กัันไปอย่่างนั้้�น มาได้้อย่่างยาวนาน และนั่่�นอาจเป็็นเพราะกระบวนการ ทำำขนมที่่�เอาใจใส่่ หรืือคุุณยายมัักจะใช้วั้ัตถุุดิบพิิเศษ ที่ ่� คุุณยายมัักพููดอย่่างติิดปากว่่า “เป็็นของดีี” ของ คุุณยาย และของดีีนี้้�จะมีีอยู่่แค่่ใน “ขนมข้้าวโป่่ง” ซึ่่�ง เป็็นขนมที่ ่� คุุณยายโปรดปรานมากที่ ่� สุุดเพีียงเท่่านั้้�น และสิ่่�งนั้้�นเอง ที่ ่� ทำำ ให้้ยัังคงมััดใจผู้้คนมาได้้จนถึึง ปััจจุุบััน ความนิิยมขนมของคุุณยายนั้้�นมัันอาจลด น้้อยลงไปเรื่่�อย ๆ ซึ่่�งสวนทางกัับอายุุของคุุณยายที่ ่� นัับวัันก็็เพิ่่�มมากขึ้้�น แต่่ความตั้้�งใจของคุุณยายถาวร ที่มีี่� ให้ต่้ ่อขนมทำำมืือไม่่เคยลดลงเลย และคุุณยายก็็ไม่่ เคยมีีความคิิดที่่�จะเลิิกทำำ ถึึงแม้้ว่่าคนจะชอบขนม ของคุุณยายลดน้้อยลงก็็ตาม คุุณยายถาวรได้้เล่่าว่่า เป็็นเพราะประเพณีีและวััฒนธรรมในภาคอีีสานที่่�ได้้ หล่่อหลอม ให้้ในวััยเด็็กของคุุณยายได้้เรีียนรู้้การทำำ อาหาร หรืือขนมทานเล่่นเพื่่�อเข้้าวััดทำำบุุญตามประเพณีี เปิิงบ้้านเปิิงเมืืองในสมััยก่่อน ทำำ ให้คุุ้ณยายได้รู้้จั้ ักกับั การทำำขนมจากข้้าว และเรีียนรู้้คุุณค่่าของมััน ตั้้�งแต่นั้้่ �นมาคุุณยายถาวรจึึงได้้โอบกอด และ เก็็บขนบธรรมเนีียมการทำำขนมข้้าวโป่่งด้้วยตััวเอง เรื่่�อยมา จนกระทั่่�ง เมื่่�อปีี 2563 สถานการณ์์ที่่� บ้้าน เมืืองล็็อกดาวน์์ก็็ได้้เกิิดขึ้้�น เหตุุการณ์์โรคระบาดอย่่าง COVID-19 ได้้เข้้ามาซ้ำ ำ� เติิมการทำำขนมขายของคุุณ ยาย ด้้วยผู้้คนที่ ่� นิิยมน้้อยลงอยู่่แล้้ว คุุณยายกลััวว่่า ถ้้ายัังเป็็นอย่่างนี้้ต่�่อไป ขนมของคุุณยายจะต้้องถููกลืืม เลืือน และขายต่่อไปไม่่ได้อีี้กอย่่างแน่่นอน ช่ว่งนั้้�นจึึง ทำำ ให้้คุุณยายน้้อยใจในสถานการณ์์นั้้�นมาก ที่่�ขนม ของตััวเองไม่่ได้้ถููกขายออกไปเลย แม้้คุุณยายถาวร จะน้้อยใจ แต่่ในทุุก ๆ เช้้ามืืด ก็็จะยัังเห็็นคุุณยาย ถาวรยัังคงลุุกขึ้้�นมาก่่อไฟ หุุงข้้าว เพื่่�อทำำขนมข้้าว โป่่งต่่อไปอยู่่ดีี เพราะอย่่างน้้อย ก็็จะได้้มีีไว้้ให้้หลาน ๆ ทานเล่่นก่่อนไปโรงเรีียน หรืือไม่่ก็็มีีไว้้ให้้ตััวเองได้้ ทานเป็็นอาหารรองท้้อง ก่่อนมื้้�อข้้าวจริิงจัังในช่่วง สายของวััน “ความในใจของรากนางหวาน” ขนมข้้าวโป่่ง ขนมโบราณที่นั ่� บวัันยิ่่�งหายาก ลงไปทุุกทีี เพราะกรรมวิิธีีที่่� สุุดหิิน กว่่าจะทำำทานได้้ ต้้องผ่่านขั้้�นตอนที่ ่�ยุ่่งยาก หลากหลาย จึึงต้้องอาศััย ความตั้้�งใจ ใส่่ใจกับทุุักวััตถุุดิบิและขั้้�นตอน “รากนาง หวาน” จึึงเป็็นคำำสั้้�น ๆ คำำเดีียวของคุุณยายถาวรที่ ่� ให้้เหตุุผลกัับเราได้้ว่่า ทำำ ไมถึึงยัังคงทำำขนมข้้าวโป่่ง ขายอยู่่แบบนั้้�นทั้้�ง ๆ ที่ ่� คุุณยายสามารถทำำขนมแบบ อื่่�นขายได้้ ขนมที่่�ไม่่ต้้องใช้้เวลานานมาก และไม่่ต้้อง ตำำข้้าวให้้เมื่่�อย แถมวััตถุุดิบบิางอย่่างก็็หาได้ง่้่ายกว่่า การทำำขนมข้้าวโป่่งเสีียอีีก นั่่�นเพีียงเพราะว่่า มีีแค่่ รากนางหวานเท่่านั้้�น ที่่�สามารถปรุุงให้้เข้้ากัันกับัขนม ข้้าวโป่่งได้้ คุุณยายถาวรให้้ความสำำคััญกัับสิ่่�งนี้้�มาก เพราะรากนางหวานเป็็นสรรพคุุณเดีียวที่ ่� ทำำ ให้้ยาย และลููกหลานของยาย มีีแรง ขับถ่ั ่ายคล่่อง แถมสร้้าง รสชาติิของมัันยัังให้้ความหวานตามแบบที่มั ่� ันควรจะ เป็็นอีีก รากนางหวาน ในสมััยนี้้�แทบจะไม่มีี่แล้ว้ และ ค่่อนข้้างหายากมาก สมุุนไพรสรรพคุุณที่ ่� ทรงคุุณค่่า กำำลัังจะจากหายไปจากคนท้้องถิ่่�น รากนางหวานที่ ่� เคยเป็็นภููมิิปััญญาสำำคััญของคนอีีสานอีีกอย่่างหนึ่่�ง ตอนนี้้�แทบจะไม่่มีีใครรู้้จัักแล้้ว คงมีีแต่่ย่่า ๆ ยาย ๆ เท่่านั้้�นที่ ่� พอจะอธิิบายเราได้้ คุุณยายถาวร เล่่าว่่า โชคดีีที่่� ชุุมชนบ้้านท่่าขอนยางยัังมีีให้้เห็็นอยู่่ แต่ที่่ทำ ่� ำ ให้คุุ้ณยายรู้้จััก และชาวบ้้านแถวนี้้ยั�ังคงปลููก เอาไว้้ จริิง ๆ แล้้วเป็็นเพราะเจ้้าฟ้้าจุุฬาภรณวลััย ลัักษณ์์ ได้้แนะนำำ ให้้ปลููกตั้้�งแต่่สมััยก่่อน ยายจึึงรู้้จััก ข้้าวโป่่ง : ซีีเรีียลอีีสาน มาบ้้าง รู้้สรรพคุุณอยู่่พอสมควร และกว่่าจะมา เป็็นขนมข้้าวโป่่งสููตรรากนางหวานก็็ไม่่ใช่่เรื่่�องง่่าย ต้้องผ่่านกระบวนการและกรรมวิิธีีที่่�ไม่่ใช่่ว่่าใครก็็ จะทำำ ได้้ คุุณยายถาวรอยากจะให้้แนวคิิดและ ภูมิูปัิัญญาของยายถููกถ่่ายทอดบอกต่่อหลาน ๆ จึึง เล่่าต่่อถึึงวิธีีิการทำำอย่่างละเอีียด และใช้คำ้ ำพููดที่ดู ่�ู ใส่่ใจ สููตรสั้้�น ๆ ที่่�หากเข้้าใจ ก็็ไม่่ได้้ยากอย่่าง ที่ ่� คิิด คณามืือคุุณยายเสีียเมื่่�อไหร่่… อย่่างแรก สิ่่�ง ที่คุุ ่� ณยายแนะนำำ ให้้หาก่่อนก็คืื็อ “รากนางหวาน” หากหาเจอแล้้ว นำำมาทุุบแล้้วแช่่น้ำ ำ�ไว้้ จากนั้้�นให้้ เตรีียมข้้าวแล้ว้ใช้น้ำ้ ำ� ซาวข้้าวจากรากนางหวาน ซาว สััก 2-3 น้ำ ำ� แล้้วขึ้้�นครกเลย คุุณยายถาวรอธิิบาย ถึึงลัักษณะครกมองให้้ฟััง หลัังคิิดว่่าเด็็กสมััยนี้้�คง ไม่่รู้้จัักแน่่ ๆ “ครกมองเป็็นเครื่่�องทุ่่นแรงของคน พื้้�นบ้้าน เป็็นครกกระเดื่่�องที่่�ใช้้ตำำข้้าวในปริิมาณ มากให้้แตกละเอีียดได้ง่้่ายและเร็ว็กว่่าครกตำำมืือ” สมััยนี้้�เขาไม่่ใช้กั้ันแล้ว้ คงมีีแต่่ยายที่ยั ่� ังคงรู้้จัักและ ใช้้มัันอยู่่ ยายออกแรงตำำมัันไปเรื่่�อย ๆ ขณะนั้้�นก็็ ใช้น้ำ้ ำ� ซาวข้้าวที่่�เหลืือลูบูสากไปด้ว้ย เพื่่�อไม่่แป้้งติิด กัับสาก และปั่่�นแป้้งข้้าวเหนีียวง่่ายขึ้้�น กลัับด้้าน ตำำ ให้้แหลกเสมอกัันแล้วยืื ้ดแป้้งดูู ถ้้ายืืดออกได้้ไม่่ ขาดกัันก็็แสดงว่่าแป้้งพร้้อมแล้้ว เตรีียมใบตองรููป วงกลมตามแบบแม่่พิิมพ์์ลููบน้ำ ำ� มัันพอหมาด พััก ใส่่ถาดก้้นเรีียบ จากนั้้�นก็นำ็ ำ ไปตากแดด ตากให้พ้อหมาด เท่่านั้้�น แล้้วกลัับด้้าน ตากประมาณ 2-3 วััน แต่่ ถ้้าวัันไหนแดดแรง 2 แดดก็็เพีียงพอแล้้ว คุุณยาย เอ่่ยปากเตืือน ระวัังแดดไว้้ให้้ดีีถึึงจะคุุมยากแต่่ หากดููให้้ดีี แป้้งที่่�ออกมาก็็จะกำำลัังอร่่อยได้้ที่ ่� พอดีี สููตรขนมข้้าวโป่่งไม่่ได้ดู้ มีีูอะไรมาก แต่ต้่ ้องใช้้ความ อดทนพอตัวัเลย คุุณยายถาวรตั้้�งใจทำำทุุกขั้้�นตอน และพููดย้ำ ำ�ว่่า ขนมพื้้�นบ้้านดีี ๆ แบบนี้้�หาได้้ที่่�ไหน กิินทานคู่่น้ำำ� เต้้าหู้้ หรืือโอวััลติินในตอนเช้้าได้้ ไม่่ ต้้องอมน้ำ ำ� มัันปราศจากคุุณค่่าทางอาหารเหมืือน อย่่างปาท่่องโก๋๋ แถมยัังเพิ่่�มความอร่่อยกัับอาหาร ฟิิวชั่่�นได้้หลากหลายอีีกด้้วย เบรกฟาสต์์ขนมข้้าวโป่่งของคนอีีสาน โลกทุุกวัันนี้้�ผู้้คนต่่างรีีบร้้อนในตอนเช้้า มื้้�อเช้้าที่่�ควรจะเป็็นมื้้�อที่ ่� สำำคััญที่ ่� สุุดจึึงถููกละเลย คุุณยายถาวรจึึงอยากให้้ขนมข้้าวโป่่งได้้มาเป็็นส่ว่น หนึ่่�งที่ช่ ่� ว่ยเติิมเต็็มมื้้�อเช้้าของทุุก ๆ คนนั้้�น ให้อุุ้ดม ไปด้้วยคุุณประโยชน์์คุุณยายถาวรจึึงช่่วยแชร์์วิิธีี กิินมากมาย เพื่่�ออยากส่่งต่่อให้้ใครหลาย ๆ คน ทำำความรู้้จัักกัับขนมข้้าวโป่่งรากนางหวาน อย่่าง แรกคุุณยายแนะนำำ ให้้เอาขนมข้้าวโป่่งทานกับัแจ่ว่ บอง ทานเป็็นกัับข้้าว คุุณยายว่่าวิิธีีนี้้�คล้้ายขนม ทานตะวััน ที่่�ไว้ท้านกับัอาหารคาวได้้ แล้วอีี ้กอย่่าง หากอยากได้้มื้้�อเบา ๆ มื้้�อลดน้ำ ำ� หนััก คุุณยาย แนะนำำ ใช้้กล้้วยที่ ่� สุุกงอม บดคู่่กัับขนมข้้าวโป่่ง รสชาติิเคี้้�ยวหนุุบหนัับแซมความกรอบของขนม ข้้าวโป่่ง แถมยัังหอมหวานกัับรากนางหวานอีีก หากรีีบมาก ๆ นั้้�น คุุณยายก็็แนะนำำอีีก ว่่ามีีวิิธีีที่่� ไม่่ได้้ทำำอะไรให้้ยุ่่งยาก เพีียงแค่่กดน้ำ ำ� ร้้อนใส่่ขนม ข้้าวโป่่งแล้้วยกดื่่�ม ก็็คล้้ายกัับการได้้ทานอาหาร จานหลัักที่ ่� อุุดมทั้้�งสุุขและคุุณประโยชน์์แล้้ว การ ทานขนมข้้าวโป่่งนั้้�นสนุุกมาก เพราะสามารถเปลี่่�ยน วิธีีทิ านได้้หลากหลาย ขนมข้้าวโป่่งถึึงเป็็นขนมพื้้�น บ้้านที่ ่� คุุณยายถาวรโปรดปรานมากที่ ่� สุุด และเคย คิิดที่่�อยากจะนำำ ไปผลิิตให้้เหมืือนขนมนำำเข้้า เหมืือน ขนมของเถ้้าแก่น้่ ้อย คุุณยายถาวรเชื่่�อว่่าขนมบ้้าน เรายกระดับัจากอาหารท้้องถิ่่�นบ้้าน ๆ ได้้ ถ้้าอยาก พััฒนาจริิง ๆ ถ้้าเป็็นอย่่างนั้้�นคุุณยายถาวรคงมีี ความสุุขมากที่่�ได้ทำ้ ำ ให้้ขนมพื้้�นบ้้านของเราได้้เป็็น ที่รู้้จั่� ักอีีกครั้้�ง และคงอยู่่กับพวักเราต่่อไปได้อีี้กนาน วิธีีิการกิินได้้เป็็นกรอบกำำหนดความหลาก หลายของผู้้กิิน ภูมิูปัิัญญาแนวคิิดด้้านอาหารก็็เช่่น กััน เชื่่�อว่่าขนมพื้้�นบ้้านทางภาคอีีสานก็็ได้้กำำหนด คุุณค่่าของมััน ความเอาใจใส่่ในวััตถุุดิิบได้้อุุดมไป ด้้วยประโยชน์์ และส่่งเสริิมให้้คนอีีสานแข็็งแรง ขนมข้้าวโป่่งของคุุณยายถาวรได้้สารอาหารเทีียบ เท่่าหรืือไม่่ก็็อาจดีีกว่่าธััญพืืช หรืือซีีเรีียล อาหาร เร่่งรีีบของชาวตะวัันตก คุุณยายถาวรยัังทำำ ให้รู้้้ว่่า ขนมบ้้าน ๆ พื้้�นเมืืองของคนอีีสานยัังทรงคุุณค่่า แต่่นัับวัันผู้้คนกลัับเลืือนหายไปจากขนมพื้้�นบ้้าน เหล่่านี้้� ภููมิิปััญญาในอาหารของชาวท้้องถิ่่�นได้้ ทำำ ให้้เห็็นถึึงความอร่่อยและยัังได้ป้ ระโยชน์์ ความ ในใจของคุุณยายถาวรคืือยัังอยากให้้พวกเรากลัับ มานิิยมทานขนมของบ้้านเรา เปรีียบวิิธีีการทาน นั้้�นทานเหมืือนอาหารฝรั่่�ง หัักแบ่่งลงถ้ว้ยน้ำ ำ� เต้้าหู้้ หรืือโอวััลติิน ก็็อร่่อยอยู่่ท้้อง แถมนำำประโยชน์์และ คุุณค่่ามากมายในมื้้�อเช้้าเบา ๆ ได้้อย่่างเรีียบง่่าย เรื่่�อง ปาล์์มฑริิกา พููลสวััสดิ์์� คอลััมน์์

23 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566

24 ปีีที่่� 16 ฉบัับที่่� 19 เดืือนมีีนาคม 2566