รายงาน ฉบับสมบูรณ์ สุดๆ

เรอ่ื ง สนิ ค้าคงคลัง

เสนอ

อาจารย์ อลิษา ประสมผล

จดั ทำโดย

นายชนภัทร อ้นสวุ รรณ 6514621004

น.ส.นฤมล คนชุม 6514621012

น.ส.มณวี รรณ หาเพม่ิ พลู 6514621025

น.ส.มณั ฑติ า หลำศริ ิ 6514621025

นายอานนท์ สุขผ่อง 6514621036

คณะวิทยาการจดั การ สาขาบญั ชบี ณั ฑิต หมทู่ ่1ี
รายงานน้ีเปน็ สว่ นหน่ึงของรายวชิ า การบัญชขี น้ั ต้น รหสั วชิ า 303114

มหาลัยราชภัฏรำไพพรรณี

คำนำ

รายงานวชิ าบญั ชขี นั้ ตน้ 1 เร่อื ง สินคา้ คงคลงั จัดทำขน้ึ เพื่อใช้ประกอบในการเรยี นการสอนวิชาบญั ชขี ั้น
ต้น 1 รหสั วิชา 303114 ซ่งึ ผจู้ ัดทำได้รบั มอบหมายจากอาจารย์ให้ไปศึกษาคน้ คว้าเพ่มิ เตมิ

การศกึ ษาค้นควา้ เรื่อง “สนิ ค้าคงคลัง” เลม่ น้ี ข้าพเจา้ ได้วางแผนการดำเนินงานการศึกษาค้นควา้ เปน็
ระยะเวลา 1 เดือน ศึกษาจากแหล่งความรูต้ ่าง ๆ อาทจิ ากเอกสาร ตำราเรียน อนิ เตอรเ์ น็ต เเละเเหลง่ ข้อมูล
ตา่ งๆ โดยมีจดุ ประสงค์เพ่อื ให้ผ้จู ัดทำไดฝ้ ึกการค้นควา้ เเละนำสง่ิ ที่ได้ศกึ ษาค้นคว้ามาสร้างเป็นชิน้ งานเกบ็ ไว้
เป็นประโยชนต์ อ่ การเรยี นการสอนของตนเองเเละอาจารย์ต่อไป

ผู้จดั ทำได้ไปศกึ ษาคน้ คว้า รวบรวมเเเละเรียบเรียงออกมา รายงานเลม่ น้ซี ึง่ ประกอบด้วยเน้ือหา
มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 2 (ปรับปรุง 2560) ความหมายของสนิ ค้าคงคลงั ความสำคัญของสินค้าคงคลงั การ
คำนวณตน้ ทนุ สินการคงคลงั ประโยชนข์ องสินคา้ คงคลังซึง่ ผูจ้ ัดทำหวงั เป็นอย่างยิ่งว่ารายงานเลม่ น้ีจะเป็น
ประโยชนต์ ่อผ้ทู ่ีสนใจเเละผทู้ นี่ ำไปใช้ให้เกิดผลสมั ฤทธต์ิ ามความคาดหวงั ไว้

ผูจ้ ัดทำกกกกกกกกกกก
นายชนภทั ร อน้ สวุ รรณ 6514621004

น.ส.นฤมล คนชมุ 6514621012

น.ส.มณวี รรณ หาเพ่ิมพลู 6514621025

น.ส.มัณฑิตา หลำศริ ิ 6514621026

นายอานนท์ สุขผ่อง 6514621036

สารบัญ

เร่อื ง หน้า

มาตรฐานการบญั ชี 1
ความหมาย ก13
ประเภทของสินค้าคงเหลอื ก16
ความสำคัญ กก17
การคำนวณ กก18
ก18
วิธีราคาเจาะจง ก20
วิธเี ขา้ กอ่ นออกกอ่ น ก24
วิธเี ข้าหลงั ออกกอ่ น 25
ถัวเฉลยี่ 28
ประโยชน์ 29
บรรณานกุ รม

มาตรฐานการบญั ชี ฉบบั ที่ 2 เร่อื ง สนิ ค้าคงเหลอื

วัตถุประสงค์
1.มาตรฐานการบัญชีฉบบั น้มี วี ตั ถุประสงค์เพื่อกำหนดวิธปี ฏิบัตทิ างบญั ชีสำหรับสินคา้ คงเหลือ ประเดน็

หลักของการบญั ชีสำหรับสินค้าคงเหลอื คือ จำนวนตน้ ทุนท่ีจะรับร้เู ปน็ สินทรพั ย์และ ยกยอดไปจนกว่าจะมี
การรบั รรู้ ายไดท้ ่ีสัมพันธ์กัน มาตรฐานการบญั ชฉี บับน้ีกำหนดแนวปฏบิ ัติ ในการคำนวณหาต้นทนุ ของสนิ ค้า
คงเหลือและการรับรเู้ ปน็ คา่ ใชจ้ า่ ยในภายหลัง รวมท้ัง การปรับลดมลู คา่ สนิ คา้ คงเหลอื ใหเ้ ทา่ กบั มูลค่าสทุ ธทิ ่ีจะ
ได้รบั นอกจากนมี้ าตรฐานการบญั ชี ฉบับนี้ยังให้แนวทางเกี่ยวกับวธิ ีการคำนวณหาตน้ ทุนของสินค้าคงเหลอื อกี
ด้วย

ขอบเขต
2.มาตรฐานการบัญชฉี บับน้ีถือปฏบิ ตั กิ บั สนิ ค้าคงเหลอื ทุกประเภทยกเว้น
2.1 (ย่อหน้าท่ีไมใ่ ช)้
เครื่องมือทางการเงิน (ดูมาตรฐานการบัญชี ฉบับท่ี 32 เร่ือง การแสดงรายการ เครอื่ งมือทางการเงนิ

และมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบบั ที่ 9 เร่ือง เครอ่ื งมอื ทางการเงนิ ) และ
2.2 เครื่องมือทางการเงนิ (ดูมาตรฐานการบัญชี ฉบบั ท่ี 32 เรือ่ ง การแสดงรายการ เคร่ืองมือทางการ

เงิน และมาตรฐานการรายงานทางการเงนิ ฉบบั ท่ี 9 เรื่อง เครอ่ื งมือทางการเงนิ ) และ
2.3สนิ ทรัพย์ชวี ภาพที่เกย่ี วข้องกบั กิจกรรมทางการเกษตรและผลติ ผลทางการเกษตร น จดุ เก็บเกย่ี ว

(ดูมาตรฐานการบญั ชี ฉบับท่ี 41 เร่อื ง เกษตรกรรม) มาตรฐานการบญั ชฉี บับนไี้ ม่ถือปฏิบตั ิกับการวัดมลู ค่าของ
สินคา้ คงเหลอื ท่ถี ือไวโ้ ดย

3.มาตรฐานการบญั ชฉี บบั น้ีไม่ถอื ปฏิบัตกิ บั การวดั มลู คา่ ของสินค้าคงเหลือที่ถือไว้โดย
3.1 ผ้ผู ลิตผลิตภณั ฑ์ทางการเกษตร ผลิตภณั ฑจ์ ากปา่ ไม้ ผลิตผลทางการเกษตร ภายหลงั การเก็บเก่ียว

แร่และผลิตภณั ฑจ์ ากแร่ เนอื่ งจากสนิ คา้ คงเหลือเหลา่ นั้น วัดมูลค่าด้วยมูลคา่ สุทธทิ ี่จะไดร้ บั ซง่ึ เป็นวธิ ที ีถ่ อื
ปฏิบตั ิกันอย่างแพร่หลายใน อตุ สาหกรรมเหลา่ นน้ั เมื่อกิจการวดั มูลค่าสนิ คา้ คงเหลอื ดงั กลา่ วดว้ ยมูลค่าสทุ ธิ ท่ี
จะไดร้ ับ การเปล่ยี นแปลงในมูลคา่ ดงั กล่าวจะรบั รู้ในกำไรหรอื ขาดทนุ ในงวดท่มี ี การเปล่ยี นแปลงมูลคา่ นน้ั

3.2 นายหนา้ - ผคู้ ้าสินคา้ โภคภณั ฑ์ ซง่ึ วดั มลู ค่าสนิ คา้ คงเหลอื ด้วยมูลค่ายุติธรรมหกั ตน้ ทุนในการขาย
เมอ่ื สินค้าคงเหลอื ดงั กล่าววดั มลู ค่าด้วยมลู ค่ายุติธรรมหกั ต้นทนุ ใน การขาย โดยการเปลยี่ นแปลงในมูลคา่
ยุติธรรมหกั ตน้ ทุนในการขายจะรบั ร้ใู นกำไร หรอื ขาดทุนในงวดทม่ี กี ารเปล่ยี นแปลงมลู ค่าน้นั

4.สนิ คา้ คงเหลือตามท่ีกลา่ วไว้ในยอ่ หน้าที่ 3.1 ซงึ่ วดั มูลค่าด้วยมลู ค่าสุทธิทจี่ ะไดร้ ับ ณ ข้นั ตอน ของการ
ผลิตที่กำหนดไวแ้ นน่ อน ตวั อยา่ งเชน่ เม่อื เกบ็ เก่ยี วผลติ ผลทางการเกษตร หรอื เมอื่ มี การสกัดแรไ่ ดแ้ ลว้ และมีค

วามแนน่ อนวา่ กิจการจะสามารถขายสินค้าคงเหลือน้ันได้เน่อื งด้วย มกี ารทำสัญญาซ้อื ขายลว่ งหน้าไวแ้ ล้ว หรอื
มกี ารประกนั ราคาโดยรัฐบาล หรอื สนิ ค้านนั้ มีตลาดที่มีสภาพคล่องรองรับ และมีความเสี่ยงน้อยมากท่จี ะขาย
สินค้าคงเหลอื น้นั ไมไ่ ด้ สินค้า คงเหลอื ดังกลา่ วอยนู่ อกเหนอื ขอบเขตของมาตรฐานการบัญชฉี บับน้ี เฉพาะใน
เรื่องข้อกำหนด เก่ียวกบั การวัดมลู คา่

5.นายหนา้ - ผูค้ า้ คือ ผูซ้ งึ่ ซือ้ หรือขายสินค้าโภคภัณฑเ์ พื่อบคุ คลอนื่ หรอื เพอื่ ตนเอง สนิ ค้าคงเหลอื ที่
กล่าวถึงในย่อหนา้ ท่ี 3.2 โดยส่วนใหญ่เป็นสินคา้ คงเหลือทไ่ี ดม้ าโดยมวี ตั ถุประสงคเ์ พอ่ื ขาย ในอนาคตอนั ใกล้
เพ่ือท่ีจะได้รับกำไรจากการผนั ผวนของราคาหรือจากส่วนต่างของราคาซ้ือขาย ของนายหน้า - ผูค้ า้ ในกรณที ี่
สินค้าคงเหลอื เหล่านน้ั ถูกวัดมลู คา่ ด้วยมลู คา่ ยุตธิ รรมหักต้นทุน | ในการขายสนิ คา้ คงเหลอื ดังกล่าวจะอยู่
นอกเหนือขอบเขตของมาตรฐานการบญั ชีฉบบั นเี้ ฉพาะ ในเรอ่ื งขอ้ กำหนดเก่ียวกบั การวัดมลู ค่า

คำนิยาม
6. คำศพั ท์ทีใ่ ชใ้ นมาตรฐานการบัญชีฉบบั นี้มคี วามหมาย โดยเฉพาะ ดังนี้

สนิ ค้าคงเหลือ หมายถงึ มีลักษณะหนง่ึ ดังตอ่ ไปนี้
1. ขายตามลกั ษณะการประกอบธุรกจิ ตามปกตขิ องกจิ การ
2. อยใู่ นระหวา่ งกระบวนการผลิตเพ่อื ให้เป็นสนิ คา้ สำเรจ็ รปู เพ่อื ขาย หรอื
3. อยู่ ในรปู ของวัตถดุ บิ หรือวัสดทุ ี่มี ไว้ เพ่อื ใช้ในกระบวนการผลิตสนิ คา้ หรอื ใหบ้ รกิ าร

มลู คา่ สุทธทิ ี่ไดร้ ับ หมายถงึ โดยประมาณที่คาดวา่ จะขายไดต้ ามลักษณะการประกอบธรุ กจิ ตามปกติ หกั
ดว้ ยประมาณการตน้ ทนุ ในการผลติ สนิ คา้ นัน้ ใหเ้ สร็จและตน้ ทุนทจ่ี ำเป็นต้องจ่ายไปเพอ่ื ใหข้ ายสินค้านัน้ ได้

มูลคา่ ยตุ ธิ รรม หมายถึง ราคาท่ีจะไดร้ ับจากการขายสนิ ทรพั ย์ หรือจะจา่ ยเพ่ือโอนหนี้สินในรายการท่เี กดิ
ขึ้นในสภาพปกตริ ะหว่างผู้รว่ มตลาดณวันทว่ี ดั มูลคา่ (ดมู าตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับท่ี 13 เร่ืองการ
วดั มูลคา่ ยุติธรรม)

7.มูลค่าสทุ ธิจะไดร้ บั อ้างองิ ถึงจำนวนเงินสทุ ธิที่ กิจการคาดวา่ จะได้รบั การขายสนิ คา้ ตามลกั ษณะการ
ประกอบธุรกจิ ตามปกตขิ องกจิ การมลู ค่ายุตธิ รรมสะท้อนให้เหน็ ถงึ จำนวนเงินทไ่ี ด้รับ
จากรายการที่เกิดข้นึ ในสภาพปกตใิ นการขายสินคา้ คงเหลือแบบเดียวกันในตลาดหลัก (หรือตลาดที่ให้
ประโยชนส์ งู สุด) ระหวา่ งผรู้ ว่ มตลาด ณ วนั ท่วี ดั มูลค่า มลู คา่ สทุ ธทิ ี่จะ ได้รับสะทอ้ นถงึ มลู คา่ เฉพาะของกิจการ
ในขณะที่มูลค่ายตุ ิธรรมไมไ่ ดส้ ะท้อนถึงมูลค่าดังกล่าวมลู ค่าสทุ ธทิ ่ีไดร้ บั ของสินค้าคงเหลอื อาจจะไมเ่ ท่ากับ
มูลคา่ ยตุ ิธรรมหักต้นทุนในการขาย

8. สินค้าคงเหลอื รวมถึงสินคา้ ทซ่ี ือ้ มาและถือไวเ้ พ่อื ขายตอ่ เชน่ สินค้าทผ่ี ูค้ า้ ปลกี ซ้อื มาแลว้ ถือไว้เพอื่ ขาย
ต่อ หรอื ทีด่ ินและอสงั หารมิ ทรพั ยท์ ่อี ่นื ทีถ่ อื ไวเ้ พื่อขายต่อ สินคา้ คงเหลือรวมถงึ สินค้าแปรรปู ผลิตสนิ ค้าระหวา่ ง
ผลิตโดยกิจการ วตั ถดุ ิบหรอื วสั ดุที่ถือไวเ้ พอื่ รอท่ีจะใช้ในกระบวนการผลติ ตน้ ทุนทีเ่ กดิ ข้ึนในการทำใหเ้ สรจ็ ตาม
สญั ญาที่ทำกับลกู ค้าที่ไมก่ อ่ ให้เกดิ สินคา้ คงเหลือหรอื สนิ ทรัพยท์ อ่ี ยู่ภายใตข้ อบเขตของมาตรฐานการรายงาน
การเงนิ ฉบับอนื่ ) ตอ้ งถือปฏบิ ัติตามมาตรฐานการรายงานการเงิน ฉบับที่ 15 เรือ่ ง รายไดจ้ ากสญั ญาทท่ี ำกบั
ลกู ค้า

การวัดมลู คา่ สนิ คา้ คงเหลือ
9. สนิ คา้ คงเหลอื ตอ้ งวัดมลู คา่ ดว้ ยราคาทุน หรอื มลู คา่ สุทธิท่ีจะไดร้ ับแลว้ แตม่ ูลค่าใดจะต่ำกวา่ ตน้ ทุน

ของสินค้าคงเหลือ
10. ต้นทนุ ของสนิ คา้ คงเหลือต้องประกอบดว้ ยตน้ ทุนทั้งหมดในการซ้อื ตน้ ทุนแปลงสภาพและต้นทนุ

อ่นื ๆ ทเ่ี กิดข้ึนทำให้สินคา้ คงเหลอื นัน้ อยใู่ นสถานทแ่ี ละอยู่ในสภาพทีเ่ ป็นอยู่ในปัจจุบัน
ตน้ ทนุ ในการซื้อ

11. ตน้ ทนุ ในการซ้อื ของสินคา้ คงเหลือ ประกอบดว้ ย ราคาซื้อ อากรขาเขา้ และ ภาษีอ่ืน (สุทธิจาก
จำนวนทีก่ ิจการจะได้รบั คนื ในภายหลังจากหนว่ ยงานทีม่ หี น้าทจ่ี ัดเก็บภาษ)ี รวมท้งั คา่ ขนสง่ ค่าขนถ่าย และ
ต้นทุนอน่ื ๆ ซึ่งเก่ยี วข้อง โดยตรงกบั การได้มาซึง่ สินคา้ แปรรปู วตั ถดุ ิบ และ บริการ ในการคำนวณหา ตน้ ทนุ
ในการซื้อสินคา้ ให้ นำส่วนลดการค้าเงนิ ที่ไดร้ บั คืนและรายการอืน่ ๆที่คลา้ ยคลึงกันมาหกั ออกในการคำนวณ
ตน้ ทุนในการซอ้ื ด้วย
ตน้ ทนุ เเปลงสภาพ

12.ตน้ ทนุ แปลงสภาพของสนิ คา้ คงเหลือ ประกอบด้วย ต้นทนุ ทเี่ กย่ี วขอ้ งโดยตรงกบั สนิ ค้าที่ผลติ เชน่ คา่
แรงงานทางตรง รวมถงึ ค่าใชจ้ ่ายการผลติ ท่ปี นั สว่ นอยา่ งเป็นระบบ ทง้ั ส่วนที่คงทแ่ี ละ ค่าใชจ้ า่ ยการผลิต
ผันแปรซง่ึ เกิดขนึ้ เพื่อแปลงสภาพวัตถุดบิ ให้เป็นสินคา้ สำเร็จรปู ค่าใช้จ่าย การผลติ คงที่ คือ ต้นทุนการผลิตทาง
อ้อมท่เี กดิ ขน้ึ ในการผลติ ด้วยจำนวนทีค่ ่อนข้างคงที่ โดยไม่สัมพันธ์กับปรมิ าณการผลิต เช่น ค่าเสอ่ื มราคา และ
คา่ บำรุงรกั ษาอาคารโรงงาน อปุ กรณ์ โรงงาน และสินทรพั ย์สิทธิการใช้ที่ใชใ้ นกระบวนการผลติ และตน้ ทนุ
เก่ียวกับฝ่ายจัดการโรงงาน และการบรหิ ารโรงงาน คา่ ใชจ้ ่ายการผลติ ผันแปร คือ ตน้ ทนุ การผลิตทางออ้ มที่
ผันแปรโดยตรง หรอื คอ่ นขา้ งจะผันแปรโดยตรงกบั ปรมิ าณการผลิต เชน่ วัตถดุ บิ ทางออ้ ม และค่าแรงงาน ทาง
อ้อม

13.การปนั สว่ นคา่ ใชจ้ า่ ยการผลติ คงท่เี ขา้ ส่ตู น้ ทุนแปลงสภาพอา้ งองิ จากฐานกำลังการผลิตปกติ ของ
เครื่องมือในการผลติ กำลังการผลิตปกติ คอื การผลิตที่คาดวา่ จะผลติ ได้โดยเฉล่ียใน หลายช่วงเวลาหรอื ใน

หลายฤดูกาลภายใต้สภาวการณป์ กติ โดยคำนงึ ถึงกำลังการผลิตท่ีสญู เสยี อันเกิดจากการบำรงุ รกั ษาตามแผนท่ี
วางไว้ ระดับการผลติ ท่ีเกดิ ขนึ้ จรงิ อาจนำมาใชไ้ ด้หากใกล้เคยี ง กบั กำลังการผลติ ปกติ จำนวนค่าใช้จ่ายคงทีท่ ี่
ปันสว่ นเข้าแต่ละหน่วยการผลติ จะไม่เพ่มิ ข้ึนแมว้ ่า การผลิตจะลดต่ำลงหรอื ไมม่ กี ารผลิต คา่ ใชจ้ า่ ยในการผลติ ที่
ไมไ่ ด้ถูกปันสว่ นใหร้ บั รู้เปน็ คา่ ใชจ้ า่ ย ในงวดทเี่ กดิ คา่ ใชจ้ ่ายนั้น ในชว่ งเวลาท่มี กี ารผลิตสูงผิดปกติ จำนวนคา่ ใช้
จ่ายคงทตี่ อ่ หน่วยจะถกู ในส่วนเข้าสินค้าแต่ละหน่วยท่ผี ลิตนอ้ ยลงเพอ่ื ไมใ่ ห้สินคา้ คงเหลอื มมี ูลค่าสูงกวา่ ตน้ ทุน
ค่าใชจ้ า่ ย การผลติ ผันแปรจะปนั สว่ นเขา้ สนิ ค้าแตล่ ะหนว่ ยทผ่ี ลิตตามตน้ ทนุ การผลิตท่ีใช้จรงิ ของเคร่อื งมือ ใน
การผลติ

14.ในกระบวนการผลิตหนง่ึ อาจมีการผลิตผลิตภณั ฑพ์ ร้อมกนั มากกว่าหน่ึงชนดิ ตวั อย่างเช่น กรณี ท่มี ี
การผลิตผลิตภัณฑ์รว่ มหรือกรณที ่ีมที ั้งผลติ ภัณฑห์ ลักและผลิตภัณฑพ์ ลอยได้ หากต้นทุน แปลงสภาพของ
แต่ละผลติ ภัณฑ์ไม่อาจระบแุ ยกกันไดอ้ ยา่ งชัดเจน ใหใ้ ช้เกณฑ์การปันสว่ นท่ี สมเหตุสมผลและสมำ่ เสมอ
ตวั อยา่ งของเกณฑท์ ใ่ี ชใ้ นการปนั สว่ น เช่น การใช้มลู คา่ ขายของ แตล่ ะผลติ ภณั ฑ์ ณ ข้ันตอนการผลติ ท่ีสามารถ
แยกผลิตภัณฑไ์ ด้อยา่ งชัดเจน หรือเม่ือการผลติ เสรจ็ สิน้ เปน็ เกณฑ์ สำหรับผลติ ภัณฑ์พลอยได้ ซ่งึ โดยลักษณะ
สว่ นใหญ่มกั มจี ำนวนที่ไมเ่ ป็น สาระสำคญั มักจะวดั มูลค่าโดยใชม้ ลู คา่ สุทธทิ จี่ ะได้รับและนำมลู คา่ ดังกลา่ วไป
หกั จากต้นทนุ ของ ผลติ ภัณฑ์หลัก ดงั นั้น มูลคา่ ตามบัญชีของผลติ ภัณฑ์หลกั จงึ ไมแ่ ตกตา่ งอย่างเปน็ สาระสำคัญ
จาก ตน้ ทนุ ของผลติ ภัณฑห์ ลัก

ต้นทุนอื่น ๆ
15.ต้นทนุ อนื่ จะนำไปรวมในตน้ ทุนสินคา้ คงเหลือได้ ตราบเทา่ ท่ตี น้ ทนุ ทเี่ กดิ ข้ึนเพื่อทำใหส้ นิ คา้ คงเหลือ

อยู่ในสถานที่และสภาพที่เปน็ อยใู่ นปัจจบุ นั ตัวอย่างเช่น อาจเปน็ การเหมาะสมท่ีจะนำคา่ ใชจ้ ่ายท่ไี ม่ได้เกดิ ข้นึ
จากการผลติ หรือตน้ ทนุ ในการออกแบบผลิตภณั ฑส์ ำหรับลูกคา้ รายใดรายหน่งึ โดยเฉพาะไปรวมเป็นตน้ ทุน
ของสินค้าคงเหลือนัน้

16.ตวั อย่างของตน้ ทนุ ทไ่ี มน่ ำมารวมเปน็ ต้นทนุ สินค้าคงเหลอื และให้รบั รู้เปน็ คา่ ใชจ้ ่ายในงวด
ทีเ่ กดิ ขึน้ เช่น

16.1 วตั ถดุ ิบ ค่าแรงงานหรอื คา่ ใชจ้ า่ ยการผลติ อืน่ ท่สี ญู เสยี เกนิ กวา่ ปกติ
16.2 ตน้ ทุนในการเก็บรกั ษาสินค้า เว้นแต่เป็นต้นทนุ ทจ่ี ำเป็นในกระบวนการผลิตกอ่ นจะถงึ ขนั้ ตอน
การผลติ ถดั ไป
16.3 ค่าใช้จ่ายในการบรหิ ารทไ่ี มเ่ ก่ยี วกับการทำให้สนิ ค้าอยใู่ นสถานท่ีและอยูใ่ นสภาพ ท่ีเปน็ อยู่ใน
ปัจจุบนั และ
16.4 ต้นทนุ ในการขาย

17.มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 23 เร่อื ง ต้นทนุ การกยู้ มื ระบถุ ึงสถานการณบ์ างสถานการณ์ที่จำกดั ซึ่ง
กิจการนำต้นทุนการก้ยู ืมมารวมเป็นต้นทุนของสนิ คา้ คงเหลือได้

18.กิจการอาจจะซอ้ื สนิ คา้ โดยมกี ารจา่ ยชำระเงนิ นานเกนิ กว่าระยะเวลาที่ได้รับสนิ เชื่อตามปกติ แผนการ
จ่ายชำระดังกล่าวแทจ้ รงิ แลว้ ได้รวมองค์ประกอบของการจัดหาเงนิ ไว้ องคป์ ระกอบ ดงั กล่าว ตัวอย่างเชน่ ผล
ตา่ งระหว่างจำนวนเงนิ ทีจ่ า่ ยจริงกบั ราคาซ้ือทจ่ี ่ายภายใตเ้ ง่อื นไข การใหส้ นิ เชื่อตามปกติ ให้รับร้เู ปน็ ดอกเบย้ี
จา่ ยตลอดระยะเวลาการจดั หาเงนิ

ต้นทนุ ของสินค้าคงเหลือของผใู้ หบ้ ริการ
19.(ยอ่ หน้านไ้ี ม่ใช)้

ต้นทนุ ของผลติ ผลทางการเกษตรทเี่ ก็บเก่ยี วจากสินทรัพย์ชีวภาพ
20.ตามมาตรฐานการบญั ชี ฉบับท่ี 41 เรือ่ ง เกษตรกรรม สินค้าคงเหลือทีเ่ ป็นผลติ ผล ทางการเกษตร ซ่ึง

กิจการเกบ็ เกี่ยวจากสินทรัพย์ชีวภาพจะวดั มูลคา่ เมอ่ื รบั รู้รายการเร่มิ แรกดว้ ย มลู ค่ายตุ ิธรรมหกั ต้นทนุ ในการ
ขาย ณ จุดเก็บเกีย่ ว มูลค่าดงั กล่าวใหถ้ อื เป็นต้นทนุ ของสินค้า คงเหลอื ณ วนั ดงั กลา่ วตามมาตรฐานการบญั ชี
ฉบับนี้
เทคนคิ สาํ หรบั การวัดมูลค่าของต้นทนุ

21.เทคนิคสำหรับการวดั มลู คา่ ของต้นทุนสินค้าคงเหลือ เชน่ วิธีตน้ ทุนมาตรฐานหรอื วธิ ีราคาขายปลีก
อาจนํามาใชเ้ พอ่ื ความสะดวก หากวธิ ีการประมาณตน้ ทุนดงั กลา่ วให้ผลใกล้เคียงกบั ต้นทุนจรงิ ตน้ ทุนมาตรฐาน
กำหนดจากการใช้วัตถุดิบ วสั ดโุ รงงาน คา่ แรงงาน ประสิทธิภาพและการใช้ กำลงั การผลติ ในระดบั ปกติ ตน้ ทุน
มาตรฐานต้องมีการทบทวนอยเู่ สมอและปรบั ปรงุ เมอ่ื จำเป็น เพ่ือให้สอดคล้องกบั สภาพปัจจุบนั

22.วิธีราคาขายปลีกมักจะใชก้ ับอตุ สาหกรรมคา้ ปลีก เพ่ือวดั มลู ค่าตน้ ทนุ สนิ คา้ คงเหลือประเภท ทีม่ ีกำไร
ใกลเ้ คยี งกันและมีการเปลีย่ นแปลงชนดิ สินคา้ เป็นจำนวนมากอยา่ งรวดเรว็ ซ่งึ ในทางปฏิบัติ ไม่อาจใชว้ ธิ ีตน้ ทนุ
อืน่ ได้ ต้นทนุ ของสินค้าคงเหลือนีส้ ามารถคำนวณหาได้โดยใชม้ ูลคา่ ขาย ของสินค้าหกั ด้วยอัตรารอ้ ยละของ
กำไรข้ันต้นทเ่ี หมาะสม อตั รากำไรขนั้ ตน้ นีต้ ้องคำนึงถึง สนิ คา้ คงเหลอื ที่มกี ารลดราคาใหต้ ่ำลงกวา่ ราคาขายเดิม
โดยปกติมักจะใช้อตั รารอ้ ยละถัวเฉลี่ย ของแผนกขายปลกี แต่ละแผนก

การคำนวณตน้ ทุน
23.ต้นทนุ ของสนิ คา้ คงเหลอื ของแต่ละรายการ ซ่ึงโดยปกตไิ มอ่ าจสับเปลยี่ นกนั ได้ และเป็นสนิ ค้า หรือ

บริการทผ่ี ลิตข้ึนและแยกต่างหากไว้สำหรับโครงการหนง่ึ โครงการใดโดยเฉพาะตอ้ ง คำนวณโดยใช้วธิ รี าคา
เจาะจงสำหรบั ตน้ ทุนของแต่ละรายการ

24.ตน้ ทนุ ตามวธิ รี าคาเจาะจงเป็นวธิ กี ารบนั ทึกตน้ ทุนท่ีเจาะจงได้ในสนิ ค้าคงเหลือแต่ละรายการ วิธีน้จี ึง
เหมาะทีจ่ ะใชส้ ำหรบั สนิ คา้ ทีแ่ ยกไวส้ ำหรบั โครงการหน่ึงโครงการใดโดยเฉพาะ โดยไมค่ ำนงึ ว่าสินค้าคงเหลอื ดัง
กล่าวจะซือ้ มาหรือผลิตขึ้นเอง อยา่ งไรก็ดี การบนั ทกึ ตน้ ทนุ ตาม วิธรี าคาเจาะจงจะไม่เหมาะสมหากสนิ ค้า
คงเหลอื มีรายการจำนวนมากและโดยปกตมิ ีลกั ษณะ สับเปล่ียนกนั ได้ ในสถานการณ์เชน่ น้ี วิธีท่ีเลอื กตีราคา
สนิ คา้ คงเหลือรายการที่เหลืออาจเป็น ชอ่ งทางการกาํ หนดผลกระทบของกำไรหรือขาดทนุ ได้ลว่ งหนา้

25.ตน้ ทนุ สินคา้ คงเหลือนอกจากทก่ี ล่าวในยอ่ หน้าที่ 23 ตอ้ งคำนวณมลู ค่าโดยวธิ เี ขา้ กอ่ น ออกกอ่ น หรือ
วธิ ตี น้ ทนุ ถัวเฉล่ียถ่วงนำ้ หนกั กจิ การต้องใช้วิธกี ารคำนวณต้นทุนด้วยวธิ ีเดียวกัน สำหรับสนิ ค้าคงเหลือทกุ ชนดิ
ท่มี ีลักษณะและการใช้คลา้ ยคลงึ กัน สำหรบั สินค้าคงเหลอื ที่มี ลกั ษณะและการใช้ต่างกันอาจใช้วิธีคำนวณ
ตน้ ทนุ ทต่ี า่ งกันไปได้หากเหมาะสม

26.ตวั อย่างเช่น สนิ ค้าคงเหลอื ของสว่ นงานดำเนินงานหนึง่ อาจมีการใชส้ ินคา้ คงเหลอื ชนดิ เดียวกนั ทแ่ี ตก
ตา่ งไปจากสว่ นงานดำเนินงานอกี แห่งหนึง่ อย่างไรก็ตาม ความแตกตา่ งทางด้านสถานท่ีตั้ง ทางภูมิศาสตรข์ อง
สินค้าคงเหลอื (หรือภายใต้ขอ้ กำหนดทางภาษตี ่างๆ) ไม่ใชเ่ หตุผลทเ่ี พียงพอที่จะ ใชว้ ิธกี ารคำนวณต้นทุนทแี่ ตก
ต่างกัน

27.วธิ เี ขา้ กอ่ นออกกอ่ นมีขอ้ สมมตวิ า่ สนิ คา้ คงเหลือรายการทซี่ อ้ื มาหรือผลิตขึ้นกอ่ นจะขาย ออกไปกอ่ น
จงึ เป็นผลใหร้ ายการสนิ ค้าคงเหลือท่ีเหลืออยู่ ณ วันสิ้นงวดเป็นสินค้าทีซ่ ้ือมาหรอื ผลิตขน้ึ ในคร้งั หลังสดุ
สำหรับวิธีต้นทนุ ถวั เฉล่ยี ถว่ งนำ้ หนกั ตน้ ทนุ สนิ คา้ คงเหลือแต่ละรายการจะ กำหนดจากการถวั เฉลี่ยตน้ ทนุ ของ
สินค้าทค่ี ลา้ ยคลึงกัน ณ วันต้นงวดกบั ตน้ ทุนของสนิ ค้า ทค่ี ล้ายคลึงกนั ท่ีซอื้ มาหรอื ผลิตขนึ้ ในระหวา่ งงวด ซ่ึง
วิธีการคำนวณตน้ ทนุ ถวั เฉลีย่ อาจคำนวณ เป็นงวด ๆ ไปหรือคำนวณทุกครัง้ ทีไ่ ดร้ ับสินคา้ ทั้งนี้ ข้ึนอยู่กบั
สถานการณ์ของกจิ การ
มูลคา่ สุทธิทีจ่ ะไดร้ บั

28.ตน้ ทนุ ของสนิ ค้าคงเหลืออาจจะไม่ไดร้ ับคนื ถ้าสนิ ค้าคงเหลอื เหลา่ น้ันเกิดความเสยี หาย หรือเกดิ
ความลา้ สมยั บางส่วนหรอื ทั้งหมด หรือราคาขายลดลง ตน้ ทนุ ของสินคา้ คงเหลืออาจจะไมไ่ ด้ รบั คนื หาก
ประมาณการต้นทุนในการทำต่อใหเ้ สร็จหรือประมาณการตน้ ทุนที่เกดิ ขึ้นเพ่ือทำให้ สนิ คา้ ขายได้เพ่ิมขึ้น การตี
ราคาสนิ ค้าคงเหลอื ลดลงจากราคาทุนให้เท่ากับมูลค่าสทุ ธทิ ่ีจะได้รับ สอดคล้องกบั แนวความคดิ ทวี่ า่ สินทรัพย์
ไมค่ วรแสดงมูลคา่ ตามบัญชีที่สูงกว่ามูลค่าทีค่ าดวา่ จะไดร้ บั จากการขายหรอื ประโยชน์ท่ีจะได้รบั จากการใช้

29.การลดมลู ค่าของสินค้าคงเหลือลงให้เทา่ กบั มลู คา่ สุทธิทจ่ี ะได้รบั มักพิจารณาจากสินคา้ แตล่ ะ
รายการแต่ในบางสถานการณ์ อย่างไรกต็ าม อาจเหมาะสมท่จี ะพจิ ารณาจากกลุ่มสินคา้ ทม่ี ี ลักษณะคลา้ ยคลึง
กันหรือมีความเกย่ี วพันกัน โดยอาจเปน็ กรณี รายการสนิ คา้ ทม่ี ีความเก่ยี วขอ้ ง กับสายผลิตภณั ฑ์เดยี วกนั ที่มี
วตั ถปุ ระสงคห์ รือการใชป้ ระโยชนข์ ั้นสุดทา้ ยคล้ายคลงึ กัน หรอื มี การผลิตหรือขายในพน้ื ทท่ี างภูมศิ าสตร์
เดียวกัน และในทางปฏิบัตไิ ม่สามารถประเมินแยกจาก รายการอื่นในสายผลติ ภัณฑเ์ ดยี วกันได้ ถอื เป็นการไม่
เหมาะสมท่ีจะปรบั ลดมูลคา่ สินคา้ คงเหลือ ลงโดยใช้เกณฑ์การจดั ประเภทของสนิ คา้ คงเหลือ ตวั อย่างเชน่
สินค้าสำเรจ็ รปู หรอื สนิ ค้าคงเหลอื ทุก ประเภทในส่วนงานดำเนนิ งานในสว่ นงานดำเนินงานหนงึ่

30.ในการประมาณการมลู ค่าสทุ ธทิ ีจ่ ะไดร้ บั ให้ถอื ตามหลักฐานท่เี กยี่ วกบั จำนวนเงินท่คี าดว่าจะได้รบั
จากสินค้าคงเหลือซึ่งเชือ่ ถือได้มากท่ีสุดทม่ี ีอย่ใู นขณะท่ปี ระมาณมลู ค่า ประมาณการดงั กล่าวให้ พจิ ารณาจาก
การเปล่ยี นแปลงของราคาหรอื ต้นทุนท่ีเก่ียวขอ้ งโดยตรงกับเหตุการณ์ที่เกิดข้นึ ภายหลงั วันสน้ิ งวดซง่ึ ยนื ยนั วา่
สถานการณน์ นั้ ได้ปรากฏอยู่แล้ว ณ วนั สน้ิ งวด

31.ในการประมาณมลู ค่าสุทธิท่จี ะไดร้ ับ ให้พิจารณาถึงวัตถปุ ระสงคข์ องกจิ การในการถือครอง สินคา้
คงเหลือด้วย ตวั อยา่ งเช่น มลู คา่ สุทธิท่จี ะไดร้ ับของปรมิ าณสินคา้ คงเหลือท่กี จิ การถือไว้ เพอ่ื ขายหรือให้บริการ
ตามสัญญาท่แี น่นอน ให้ถอื ตามราคาท่กี ำหนดไวใ้ นสัญญานนั้ หากจำนวน ตามสญั ญาการขายนั้นมนี ้อยกว่า
ปริมาณสนิ คา้ คงเหลือทถี่ ือครองไว้ มูลคา่ สทุ ธทิ ่ีจะไดร้ บั ของสนิ คา้ คงเหลือสว่ นทีเ่ กนิ กว่าปริมาณในสญั ญาให้
ถอื ตามราคาขายโดยทว่ั ไป กจิ การอาจ บนั ทึกประมาณการหน้ีสินสำหรบั ปริมาณสนิ ค้าคงเหลอื ตามสญั ญาขาย
ที่แน่นอนสว่ นท่ีเกนิ จาก ปริมาณสินค้าคงเหลือทีถ่ ือไว้หรอื ท่ีเกดิ จากสัญญาซอ้ื ทีแ่ นน่ อนของกจิ การ
ประมาณการหนสี้ ิน ดงั กล่าวใหป้ ฏบิ ตั ิตามมาตรฐานการบญั ชี ฉบบั ท่ี 37 เร่อื ง ประมาณการหนี้สนิ หนีส้ ินท่ี
อาจ เกดิ ขึ้น และสินทรัพยท์ ี่อาจเกดิ ขึ้น

32.กิจการต้องไมป่ รับมูลคา่ วัตถดุ บิ หรอื วัสดอุ ื่นทถ่ี อื ไวเ้ พื่อใช้ในการผลติ สินคา้ ให้ลดต่ำกว่าราคาทุน ถ้า
สนิ ค้าสำเร็จรูปท่ีผลติ จากวตั ถุดิบหรือวสั ดนุ ้นั คาดว่าจะขายไดใ้ นราคาเทา่ กบั หรอื สูงกวา่ ราคาทุน อย่างไรกต็ าม
เมือ่ การทรี่ าคาวัตถุดิบลดลงเปน็ ข้อบง่ ช้วี ่า ต้นทุนของสินคา้ สำเร็จรูปน้นั สงู กวา่ มลู คา่ สทุ ธิที่จะไดร้ ับ กิจการ
ตอ้ งปรบั ลดมูลคา่ วัตถดุ ิบให้ลดลงเทา่ กับมลู ค่าสทุ ธิที่จะได้รบั ในสถานการณ์เช่นน้ี ตน้ ทนุ เปลีย่ นแทนของ
วัตถดุ ิบอาจจะเปน็ มลู คา่ ทดี่ ีท่ีสุดในการกำหนด มูลคา่ สทุ ธทิ ่จี ะไดร้ ับ

33.กจิ การต้องประเมินมลู ค่าสุทธิทจี่ ะไดร้ ับใหม่ในแต่ละรอบระยะเวลาถัดไป เมื่อมีสถานการณ์ที่ ทำให้
การปรบั ลดมูลคา่ สินค้าคงเหลอื ให้ต่ำกว่าราคาทุนหมดไป หรอื เมอ่ื มีหลกั ฐานทีช่ ัดเจนวา่ มูลคา่ สทุ ธิทีจ่ ะได้รบั
เพ่มิ ขึ้นเน่ืองจากการเปลยี่ นแปลงทางสถานการณท์ างเศรษฐกจิ ให้กิจการ บนั ทึกกลับรายการปรับลดมูลคา่
ของสินคา้ คงเหลือ (กลา่ วคือ กลับรายการได้ไมเ่ กินจำนวนของ มูลคา่ ทป่ี รับลดเดมิ ) เพ่ือใหม้ ลู คา่ ตามบัญชใี หม่
แสดงมลู คา่ ดว้ ยราคาทนุ หรอื มูลค่าสุทธิที่จะ ได้รบั ที่ปรับปรงุ ใหม่แลว้ แตจ่ ำนวนใดจะต่ำกว่า ตวั อยา่ งของกรณี

น้ี เช่น การทส่ี นิ คา้ คงเหลอื รายการ หน่ึงยกมาในงวดบญั ชถี ดั มาดว้ ยมูลคา่ สทุ ธิที่จะไดร้ บั เนอื่ งจากราคาขายลด
ลง และยงั ไม่ไดข้ าย ออกไปแต่ตอ่ มาราคาขายไดเ้ พม่ิ ขน้ึ

การรับรูร้ ายการเปน็ คา่ ใชจ้ า่ ย
34.เมอื่ มกี ารขายสนิ คา้ คงเหลอื ออกไป มลู คา่ ตามบัญชขี องสินคา้ คงเหลอื น้นั ตอ้ งรบั รู้เป็นคา่ ใชจ้ ่าย ในงวด

ท่ีมีการรบั รู้รายได้ทเี่ ก่ียวขอ้ ง มลู คา่ ท่ลี ดลงของสินค้าคงเหลือเน่ืองจากการปรบั มูลคา่ สินค้าคงเหลอื ให้เท่ากับ
มลู คา่ สุทธทิ ีจ่ ะไดร้ บั และผลขาดทุนทง้ั หมดที่เกยี่ วกับสินค้า คงเหลือต้องรับรูเ้ ปน็ คา่ ใชจ้ ่าย ในงวดท่ปี รบั มลู ค่า
สนิ คา้ คงเหลอื ใหล้ ดลงหรือมผี ลขาดทุนเกดิ ขนึ้ จำนวนที่เกิดจากการกลบั รายการปรับลดมูลค่าสินคา้ คงเหลือท่ี
เกดิ จากการเพ่มิ ขน้ึ ของ มูลคา่ สุทธทิ ่ีจะได้รบั ต้องรับรู้โดยนำไปหักจากมลู คา่ ของสินค้าคงเหลอื ที่รบั รูเ้ ปน็ ค่าใช้
จ่าย ในงวดบัญชที มี่ ีการกลบั รายการดงั กล่าว

35.สนิ คา้ คงเหลือบางสว่ นอาจถูกปันส่วนไปยงั บัญชสี นิ ทรัพยอ์ ่นื ตวั อย่างเชน่ สนิ คา้ ที่ใชเ้ ปน็
สว่ นประกอบของทดี่ ิน อาคารและอุปกรณ์ที่สร้างขน้ึ เอง สนิ ค้าคงเหลือที่ปันสว่ นไปยังสินทรัพย์ ประเภทอนื่ ใน
ลักษณะนี้ใหร้ บั รูเ้ ป็นค่าใช้จา่ ยตามอายกุ ารใชป้ ระโยชน์ของสนิ ทรพั ย์น้ัน

การเปดิ เผยข้อมูล
36.กจิ การต้องเปดิ เผยข้อมลู ทกุ ข้อตอ่ ไปนใ้ี นงบการเงิน

36.1นโยบายการบัญชีที่ใชใ้ นการวัดมูลค่าสนิ ค้าคงเหลือ รวมถงึ วิธีที่ใช้คำนวณต้นทุน
36.2มลู ค่าตามบญั ชีรวมของสินคา้ คงเหลือและมลู คา่ ตามบญั ชีของสินคา้ คงเหลือ แตล่ ะประเภท
จําแนกตามความเหมาะสมของแตล่ ะกิจการ
36.3 มลู ค่าตามบญั ชขี องสนิ ค้าคงเหลือทแี่ สดงด้วยมลู ค่ายตุ ิธรรมหักต้นทุนในการขาย
36.4มลู ค่าของสินค้าคงเหลอื ท่ีรับรูเ้ ป็นค่าใชจ้ า่ ยในระหวา่ งงวดบญั ชนี น้ั
36.5มูลคา่ ของสินค้าคงเหลอื ทป่ี รับลดลงท่ีรับรู้เป็นค่าใชจ้ า่ ยในงวดบญั ชีนนั้ ตามข้อกำหนดในย่อหนา้ ท่ี
34
36.6มูลคา่ การกลับรายการปรับลดมลู ค่าสนิ ค้าคงเหลอื ซึ่งกิจการรับรู้โดยนำไปหกั จาก มลู คา่ ของ
สินคา้ คงเหลือทีร่ บั รเู้ ป็นค่าใช้จา่ ยในงวดบัญชีตามขอ้ กำหนดใน ยอ่ หน้าที่ 34
36.7สถานการณห์ รือเหตกุ ารณ์ทท่ี ำใหม้ กี ารกลบั รายการปรบั ลดมลู คา่ สินค้าคงเหลอื ตามย่อหนา้ ท่ี
34 และ
36.8 มูลค่าตามบัญชขี องสนิ ค้าคงเหลอื ท่ีใชเ้ ปน็ หลกั ประกันหนีส้ ิน
37.ขอ้ มลู เกี่ยวกับมลู ค่าตามบัญชขี องสินค้าคงเหลือทถ่ี อื จำแนกตามประเภทของสินคา้ คงเหลอื ท่แี ตก
ตา่ งตลอดจนการเปลย่ี นแปลงสนิ ค้าคงเหลือประเภทดงั กลา่ วที่เป็นประโยชนต์ ่อผู้ใชง้ บการเงนิ โดยท่วั ไปสินค้า

คงเหลอื จะถกู จดั ประเภทเป็นสนิ คา้ ท่ีมไี ว้เพ่อื ขาย สนิ ค้าสำเร็จรปู สินค้าระหวา่ งทำ วัตถุดิบและวสั ดุท่ีใช้ในการ
ผลิต

38.มลู ค่าสนิ ค้าคงเหลอื ทีร่ ับรเู้ ป็นค่าใชจ้ า่ ยในระหว่างงวด ซ่ึงโดยส่วนใหญ่หมายถงึ ตน้ ทนุ ขาย
ประกอบด้วยต้นทุนท้งั หมดท่ีเกยี่ วข้องกบั การวัดมูลค่าของสนิ คา้ ท่ีขายไป และค่าใช้จ่ายในการผลติ ท่ี ไม่ได้
ปันสว่ นและตน้ ทุนการผลิตส่วนที่สญู เสยี เกินปกตขิ องสนิ ค้าคงเหลือ ในบางสถานการณก์ ิจการอาจมีเหตผุ ลใน
การรวมตน้ ทุนอื่นๆ เข้าไปด้วย เช่น ตน้ ทนุ ในการจัดจำหนา่ ยสนิ ค้า

39.บางกิจการรายงานกำาไรหรอื ขาดทนุ ในรูปแบบทมี่ ผี ลใหจ้ ำนวนเงนิ ท่ีเปิดเผยแตกต่างไปจาก ตน้ ทนุ
ของสนิ ค้าคงเหลือทร่ี บั รเู้ ปน็ คา่ ใชจ้ ่ายในระหว่างงวด ภายใตร้ ปู แบบน้ีกจิ การจะนำเสนอ การวเิ คราะห์ค่าใช้
จา่ ยโดยจำแนกตามลกั ษณะของค่าใช้จ่าย ในกรณีน้ี กจิ การจะเปิดเผยต้นทุน ท่ีรับรู้เป็นคา่ ใชจ้ ่ายสำหรับ
วัตถุดบิ และวสั ดุส้นิ เปลอื ง ต้นทนุ แรงงาน และตน้ ทนุ อืน่ พรอ้ มกับ มลู คา่ การเปลย่ี นแปลงสทุ ธขิ องสินค้า
คงเหลือสำหรบั งวดน้ัน

วันถือปฏบิ ตั ิ
40.กิจการตอ้ งปฏบิ ัตติ ามมาตรฐานการบญั ชฉี บับนกี้ ับงบการเงนิ สำหรบั รอบระยะเวลาบัญชที เี่ ริม่ ใน

หรอื หลงั วนั ที่ 1 มกราคม 2563 เป็นตน้ ไป ทง้ั น้ีสนบั สนุนใหน้ ำไปใชก้ อ่ นวนั ถอื ปฏิบัติ หากกจิ การถอื ปฏบิ ตั ิ
ตามมาตรฐานการบญั ชีฉบับนส้ี ำหรับงวดก่อนวันที่มผี ลบังคบั ใช้ กจิ การ ตอ้ งเปิดเผยขอ้ เทจ็ จรงิ ดงั กลา่ วดว้ ย

40.ก-40.ข (ย่อหนา้ เหลา่ นีไ้ ม่ใช้)
40.ค (ยอ่ หนา้ นี้ไม่เกย่ี วขอ้ ง)
40.ง(ยอ่ หน้าน้ีไมใ่ ช้)
40.จ มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับท่ี 15 เร่อื ง รายได้จากสัญญาทีท่ ำกับลกู ค้า ทำให้เกดิ การ
ปรบั ปรงุ ยอ่ หนา้ ที่ 2 8 29 และ 37 และตัดยอ่ หน้าที่ 19 กจิ การต้องถือปฏบิ ัตติ ามการปรบั ปรงุ ดังกล่าวเมื่อ
กิจการถอื ปฏบิ ตั ิตามมาตรฐานการรายงานทางการเงนิ ฉบับที่ 15 เร่ือง รายไดจ้ าก สญั ญาทท่ี าํ กับลกู คา้
40.ฉ มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 9 เรือ่ ง เครื่องมือทางการเงนิ ทำใหเ้ กิดการปรบั ปรุง
ย่อหนา้ ที่ 2 และตดั ยอ่ หน้าที่ 40.ก 40.ข และ 40.ง กจิ การตอ้ งถือปฏบิ ัตติ ามการปรบั ปรงุ ดงั กลา่ วเมือ่ กจิ การ
ถอื ปฏิบตั ติ ามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบบั ท่ี 9 เร่ือง เครอื่ งมือ ทางการเงนิ

40.ช มาตรฐานการรายงานทางการเงนิ ฉบบั ท่ี 16 เรอ่ื ง สัญญาเช่า ทำให้เกดิ การปรบั ปรุง ย่อหนา้ ท่ี
12 กจิ การตอ้ งถอื ปฏิบัตติ ามการปรับปรุงดังกลา่ วเม่อื กจิ การถอื ปฏิบัติตามมาตรฐาน การรายงานทางการเงนิ
ฉบับที่ 16 เร่อื ง สญั ญาเช่า

การยกเลิกมาตรฐานการบญั ชฉี บับเดิม
41-42 (ยอ่ หน้าเหลา่ น้ไี มเ่ กยี่ วข้อง)

ความหมายของสนิ ค้าคงคลัง(Inventory)

สินค้าคงคลงั หรือสนิ ค้าคงเหลือ (Inventory) อยหู่ มวด 1 (สินทรพั ย์) เป็นสง่ิ ที่จำเปน็ สำหรบั ธุรกจิ
เพราะจัดเป็นสนิ ทรพั ยห์ มุนเวียนรายการหนง่ึ ซง่ึ ธรุ กิจพึงมีไวเ้ พอื่ ใหก้ ารผลติ หรือการขาย สามารถดำเนินไปได้
อย่างราบรื่น การมีสินคา้ คงคลงั มากเกนิ ไปอาจเป็นปญั หากบั ธรุ กิจ ท้ังในเร่อื งตน้ ทนุ การเกบ็ รกั ษาทสี่ ูง สินค้า
เสอ่ื มสภาพ หมดอายุ ลา้ สมยั ถูกขโมย หรือสญู หาย นอกจากน้ยี ังทำใหส้ ญู เสยี โอกาสในการนำเงินทีจ่ มอย่กู บั
สินคา้ คงคลังนี้ไปหาประโยชน์ในด้านอ่นื ๆ

สินค้าคงคลงั (Inventory ) หมายถงึ ปรมิ าณสนิ คา้ หรือบริหารท่ธี รุ กจิ มสี ำรองไวเ้ พ่ือการใชง้ าน เพ่อื การ
บรหิ าร เพือ่ การผลติ เพือ่ การจัดจำหนา่ ยในอนาคต เชน่ อปุ กรณ์สำนกั งาน ชิ้นสว่ นอะไหล่ วัตถดุ ิบ ผลติ ภัณฑ์
กง่ึ สำเรจ็ รปู เปน็ ต้น

สนิ ค้าคงเหลือ (Inventory) เปน็ บัญชีสินทรพั ยห์ มนุ เวียนท่มี จี ำนวนมากท่สี ุด ทีผ่ ู้จัดการทางการเงนิ ควร
จะต้องให้ความสนใจในการบรหิ าร เนื่องจากสนิ ค้าคงเหลอื จะมีสภาพคลอ่ งน้อยท่ีสดุ ในบัญชีสนิ ทรัพย์
หมุนเวยี นเมอื่ เทยี บกบั เงินสด และลูกหน้กี ารคา้ การบรหิ ารสนิ ค้าคงเหลอื จะเปน็ การศกึ ษาถึงวธิ กี ารที่จะรกั ษา
ระดบั สินคา้ ที่ธรุ กจิ จำเป็นต้องใชใ้ นการดำเนินงานซ่ึงผู้จัดการจะต้องทำการตดั สนิ ใจว่าจะตอ้ งมสี นิ ค้าคงเหลือ
เป็นจำนวนเท่าไหร่ จะตอ้ งดำเนินการอยา่ งไรท่ีจะสามารถรกั ษาระดบั สินค้าคงเหลอื ให้อยูใ่ นจำนวนที่
เหมาะสมท่จี ะทำให้เกดิ ประสทิ ธิภาพในการดำเนนิ งานสูงสุด

ตามท่กี ำหนดในมาตรฐานการบัญชี ฉบับท่ี 31 โดยสมาคมนักบญั ชีและผูส้ อบบญั ชรี ับอนญุ าตแหง่
ประเทศไทย มิถุนายน 2546 ไดใ้ ห้คำนิยามดงั น้ี สนิ คา้ คงคลงั (Inventory) หมายถึง ทรพั ย์สิน ซึง่

(ก) กิจการมไี ว้เพื่อขายตามลกั ษณะการประกอบธรุ กจิ โดยปกติ
(ข) อยูใ่ นระหวา่ งกระบวนการผลิตเพอ่ื ใหเ้ ป็นสนิ ค้าสำเรจ็ รปู
(ค) มไี วเ้ พื่อใชใ้ นการผลิตสินคา้ หรือบรกิ าร
จากความหมายในข้างต้นสินคา้ คงคลงั หรอื เรยี กอีกอยา่ งหนง่ึ วา่ สนิ คา้ คงเหลือ มีสว่ นประกอบอนั
สำคญั ได้แก่ สนิ คา้ สำเร็จรูป งานระหว่างทำหรอื สนิ ค้าระหว่างผลิต ซ่ึงรวมไปดว้ ย วัตถุดบิ วัสดุทีใ่ ช้ในการผลติ

ซึง่ สินค้าคงเหลอื จัดเป็นสินทรพั ย์ประเภทหมุนเวียนของกิจการทมี่ ีไวเ้ พอ่ื ขายในการประกอบธุรกิจตามปกติ
และมไี วเ้ พ่ือใช้ในการผลิตสินค้าหรือบรกิ าร เพ่ือขายตอ่ ไป

ตามทไ่ี ดอ้ ธิบายไปในเบื้องต้นแล้ววา่ สนิ คา้ คงเหลอื หรือ inventory (บางคนเรียกว่า สตอ๊ กสนิ คา้ ) คอื
วตั ถุดบิ ท่ีใช้ผลิตสินค้า งานระหวา่ งทำ และสนิ คา้ สำเรจ็ รูปท่ีบริษัทมีไวเ้ พ่ือขายในกจิ การวัตถุดบิ ท่ีใช้ผลิตสินค้า
จะเปน็ สว่ นประกอบทนี่ ำมาทำให้เกดิ สินคา้ สำเรจ็ รปู ยกตวั อย่างเช่น หากเราทำธุรกิจผลิตเส้ือผา้ เพ่อื ขาย
ดังนน้ั วตั ถุดิบของเราก็คอื ผ้า กระดุม เสน้ ด้าย เป็นตน้ หรือหากเราทำธรุ กิจผลติ เคร่ืองสำอางค์ ดังนน้ั วตั ถดุ บิ
ของเรากค็ อื สารเคมตี า่ งๆท่ีเอามาใชใ้ นการผลติ เป็นตน้

งานระหว่างทำ ก็เป็นสว่ นหนง่ึ ของ สนิ คา้ คงเหลอื (inventory) เชน่ กัน โดยงานระหว่างทำคอื สนิ คา้ ที่เขา้
สกู่ ระบวนการผลติ และอยู่ในระหวา่ งการผลติ เชน่ หากเราทำธุกิจผลติ ผ้า งานระหว่างทำก็คอื เสน้ ด้ายท่อี ยใู่ น
เคร่ืองทอผ้า ทกี่ ำลงั ทอออกมาเปน็ ตวั ผา้ เป็นตน้

สนิ คา้ สำเรจ็ รูป คอื สินคา้ ทีผ่ ่านขัน้ ตอนกระบวนการผลิตเสร็จสิน้ แล้ว และสามารถนำมาขายใหแ้ ก่ลูกค้า
ได้ เช่น เสอ้ื ผา้ เครอื่ งสำอางค์ เป็นต้น หรอื หากเราทำธุรกิจผลิตรถยนตเ์ พื่อขาย สนิ คา้ สำเร็จรูปก็คอื รถยนต์
เปน็ ตน้

ความหมายของสินคา้ คงเหลอื ในทางการบัญชี คือ ทรัพยส์ ินที่กิจการมไี ว้เพ่ือขาย หรืออาจให้ความหมายโดย
ละเอียดย่งิ ข้ึนวา่ สินค้าคงเหลือ คอื “สินคา้ สำเร็จรูป งานหรือสนิ ค้าระหวา่ งทำ วตั ถดุ ิบ และวัสดุใชใ้ นการผลิต
เพื่อขายตามปกตขิ องกิจการ

1. สนิ ค้าอยู่จริงและครบถว้ น (Existence and Completeness) สินค้าคงเหลือท่แี สดงในงบ
การเงินตอ้ งมอี ย่จู ริง และมิได้แสดงมูลคา่ สงู กว่าความเป็นจรงิ ทัง้ น้ีเพราะยอดตวั เลขของบัญชีสนิ คา้ คงเหลอื มี
ผลต่อการคำนวณตน้ ทนุ เพราะหากสินคา้ คงเหลอื ปลายงวดแสดงไวส้ ูงเกินจรงิ จะทำให้กจิ การแสดงกำไรสุทธิ
สงู เกินจริงดว้ ย ดงั น้ันการมีอยจู่ ริงของสนิ คา้ เป็นสง่ิ ท่ผี ู้ตรวจสอบต้องเนน้ โดยเฉพาะหากกจิ การมกี ารเกบ็
สนิ ค้าไวห้ ลายแห่ง หรือมีความเส่ียงท่ีสนิ คา้ ในบญั ชีอาจไมต่ รงกบั สนิ ค้าตามทมี่ อี ยูจ่ ริง เช่น กิจการเกบ็ สนิ คา้ ใน
คลงั สินค้าของผู้อ่นื กจิ การขายสนิ คา้ โดยการฝากขาย และกิจการรับฝากขายสินค้า เป็นต้น

2. กิจการเป็นเจา้ ของกรรมสิทธ์ิ และมภี าระหนี้สินเก่ยี วกับสินคา้ (Rights and Obligations)
นอกจากการตรวจสอบวา่ มีสินค้าอยจู่ รงิ หรือไม่ ผตู้ รวจสอบตอ้ งตรวจสอบให้ทราบวา่ กจิ การมกี รรมสทิ ธ์ิ ใน
สินค้าทปี่ รากฏในงบการเงนิ ด้วย โดยเฉพาะอย่างย่งิ หากกิจการมสี นิ ค้าระหวา่ งทาง สินคา้ ฝากขาย และสนิ ค้า
สงั่ ทำ จะต้องมีการตรวจสอบอย่างระมัดระวงั ในเรอื่ งกรรมสทิ ธ์ิ นอกจากน้ีผู้ตรวจสอบต้องตรวจสอบว่ากจิ การ
มภี าระทตี่ ้องชำระสินค้าหรอื ไม่

3. การวัดมูลค่าสินคา้ ในงบการเงิน (Valuation) การตรวจสอบว่ามูลคา่ ทนี่ ำมาแสดงในงบการเงิน
ถูกต้องตามที่ควรน้ัน ผู้ตรวจสอบควรตรวจสอบ ประเด็นต่างๆ ดังนี้

1.) วัตถดุ ิบทซ่ี ้อื และวสั ดคุ งเหลือ แสดงด้วยราคาทนุ ท่ซี อ้ื จากผู้ขาย หกั ดว้ ยประมาณจำนวนทจ่ี ะไดล้ ด
ราคา และเพมิ่ ด้วยคา่ ขนส่งท่ตี ้องจา่ ย

2.) ระบบบญั ชตี ้นทุนมีความเหมาะสมในการโอนราคาlวัตถุดิบ ค่าแรงงานและค่าใชจ้ ่ายโรงงานไปคิด
เป็นต้นทนุ การผลิต

3.) ระบบบญั ชีต้นทนุ มคี วามเหมาะสมในการแสดงตน้ ทุนการผลิต และทำให้การคำนวณราคาสินคา้
ระหว่างผลิตเหมาะสม

4.) กิจการไดใ้ ชว้ ธิ ีการบญั ชีทร่ี ับรองท่วั ไปในการโอนตน้ ทุนตา่ งๆเขา้ เปน็ ตน้ ทนุ ผลติ

5.) สินคา้ คงเหลอื ต้องมกี ารตีราคาตามหลกั การบัญชที ่รี ับรองท่วั ไป โดยเฉพาะสนิ ค้าท่ขี ายได้ช้า และ
ลา้ สมัยควรแสดงราคาในงบการเงินไมส่ งู กว่ามลู คา่ สทุ ธทิ ีจ่ ะไดร้ บั

4. การแสดงรายการสินคา้ คงเหลือในงบการเงนิ และการเปดิ เผยขอ้ มลู (Presentation and
Disclosure) สนิ คา้ คงเหลอื ต้องแสดงในงบดลุ เปน็ รายการหนงึ่ ตา่ งหากภายใตส้ ินทรัพยห์ มุน เวยี น และมรี าย
ละเอยี ดสนิ คา้ คงเหลือประเภทตา่ งๆไวใ้ นหมายเหตปุ ระกอบงบการเงินดว้ ย ไดแ้ ก่ สินคา้ สำเรจ็ รปู สินค้า
ระหว่างผลิต วัตถดุ ิบและวัสดุ ส่วนวัสดุโรงงานอาจแสดงรวมกบั วัตถดุ บิ หรอื รวมเป็นคา่ ใชจ้ า่ ยล่วงหน้าก็ได้
นอกจากนใ้ี นหมายเหตุประกอบงบการเงินใหแ้ สดงหลกั เกณฑ์การตีราคา วธิ ีบัญชสี ินค้าคงเหลอื และหากมี
สนิ คา้ คงเหลือถูกใชเ้ ปน็ หลกั ประกนั หนีส้ ินต้องแจ้งภาระผกู พนั นี้ไว้ ดว้ ย

ประเภทของสินค้าคงเหลือ

สินคา้ คงเหลือ ได้แก่

1.สนิ ค้าท่ีซ้อื มาและถอื ไวเ้ พอ่ื ขายต่อ เชน่ สินคา้ ทผี่ ู้ค้าปลกี ซ้ือมาและถือไว้เพื่อขายต่อ หรือทด่ี นิ และ
อสงั หาริมทรพั ย์อน่ื ทถี่ อื ไวเ้ พ่อื ขายตอ่ เป็นต้น

2.สินค้าสาํ เรจ็ รปู สินคา้ ระหวา่ งผลติ วตั ถดุ บิ หรอื วัสดทุ จี่ ะใช้ในกระบวนการผลติ

3.ตน้ ทุนงานใหบ้ รกิ ารสำหรบั กจิ การผู้ใหบ้ รกิ าร ซ่ึงยังไมไ่ ด้มกี ารรบั รรู้ ายไดต้ ามมาตรฐานการบญั ชีฉบบั
ที่ 18 เรอ่ื ง รายได้การ

ความสำคญั ของสินค้าคงเหลอื

สนิ ค้าคงเหลอื เป็นสนิ ทรัพย์ ทม่ี ตี วั ตนอย่างหนง่ึ ซึง่ กิจการมวี ตั ถุประสงค์ของการถอื ครองไว้เพ่อื ขายใน
กิจกรรมการดำเนนิ โดยปกตขิ องธุรกิจ หรอื มีวตั ถปุ ระสงค์ในอกี ลกั ษณะหนึ่งเพ่อื การนำไปใชผ้ ลติ เปน็ สินคา้
หรอื การ บริการนำเสนอต่อลกู ค้า ต่อไป อยา่ งไรก็ตาม เรามาดูกนั วา่ รายการใดบา้ งทคี่ วรรวมเป็นสนิ คา้
คงเหลือไดบ้ ้าง

1. สินคา้ สำเรจ็ รปู (Finished goods) เปน็ สนิ คา้ ท่ถี ือไวเ้ พอ่ื การจำหน่ายตอ่ ในการดำเนนิ งานโดยปกติ
ของ ธรุ กิจ สนิ คา้ ประเภทนจี้ ะได้มาในสภาพทีเ่ สร็จสมบรู ณ์และพรอ้ มทจี่ ะถูกนำไปขายตอ่ ได้ ในทันทโี ดย
ปราศจากกระบวนการผลิตต่อ ตวั อยา่ งเช่น เสอื้ ผา้ สำเรจ็ รูป เครอื่ งใชใ้ นครัวเรอื น รองเท้า กระเป๋า
เครือ่ งสำอาง สนิ คา้ อปุ โภคหรอื สินค้าบริโภคทัว่ ไป เปน็ ต้น

2. วัตถดุ ิบคงเหลือ (Raw materials inventory) เป็นสินค้าที่จัดหามาไวเ้ พ่อื ใชใ้ นกระบวนการผลิต
เพือ่ แปรสภาพให้ เป็นงานระหว่างทำและสนิ คา้ สำเรจ็ รปู ตอ่ ไป ตัวอยา่ ง เช่น หนังสตั ว์ พวี ีซี เชือก กาว เปน็
วัตถุดบิ ของธุรกจิ อตุ สาหกรรมผลติ กระเปา๋ ผา้ กระดมุ ซิป ด้าย เปน็ วัตถุดิบของธรุ กิจอตุ สาหกรรมผลติ เส้อื ผา้
สำเร็จรปู เป็นตน้ ซงึ่ ตัวอย่างของวัตถดุ บิ ตา่ งๆ ดังกลา่ วข้างต้นยังคงรายงานเป็นต้นทุนวตั ถดุ ิบต่อไปจนกว่าจะ
ถูกเบิกไปใชใ้ น การผลติ

3. งานระหวา่ งทำคงเหลอื (Raw materials inventory) เป็นสนิ คา้ ทอ่ี ย่รู ะหวา่ งกระบวนการผลติ
เพือ่ แปรสภาพใหเ้ ปน็ สนิ คา้ สำเรจ็ รูปแตย่ งั ไม่เสร็จสมบรู ณ์ ถา้ เสร็จสมบรู ณ์เม่อื ใดจะเรยี กวา่ สนิ ค้าสำเร็จรูป
ตัวอยา่ งเช่น ผ้าที่ตัดเปน็ ชน้ิ ตัวเสอื้ แขน ปก เย็บเข้ากันเรยี บร้อยแล้ว แตย่ งั ไมไ่ ด้เจาะรงั ดม ตดิ กระดุมให้
เรียบรอ้ ย งานทคี่ ้างดงั กลา่ วเปน็ งานระหวา่ งทำของธุรกิจผลิตเสอื้ ผ้าสำเร็จรปู เป็นต้น

4. สนิ คา้ สำเร็จรูปคงเหลอื (Finished goods inventory) เปน็ สนิ คา้ ท่ผี ลติ เสร็จสมบูรณ์เรียบรอ้ ย
พร้อมทจี่ ะขายได้ในทนั ที ธุรกจิ อตุ สาหกรรมจะทำการแปรสภาพจากวัตถุดิบเปน็ งานระหว่างทำ จากงาน
ระหวา่ งทำเป็นสนิ ค้าสำเร็จรูป ตวั อย่างเชน่ เสือ้ ผ้าสำเรจ็ รูป โตะ๊ และเก้าอ้ีสำเร็จรปู เป็นตน้

ดังน้นั จะเห็นได้วา่ สนิ คา้ คงเหลอื ในทางบัญชี ประกอบดว้ ย 4 รายการหลัก ซง่ึ จำเป็นตอ้ งวดั มลู คา่ ของ
สนิ ค้าคงเหลอื เหล่านี้และแสดงในงบการเงินใหถ้ กู ต้อง โดยราคาท่ใี ชใ้ นการบันทึกสินค้าคงเหลอื จะตอ้ งเป็น
ราคาทนุ ซ่ึงเป็นคา่ ใชจ้ ่ายตา่ งๆท่เี กดิ ขึ้นในการจดั หาหรอื ผลิตสนิ ค้านัน้ ๆ โดยประกอบไปด้วยคา่ วัตถดุ บิ ที่ใช้ใน
การผลติ โดยอ้างองิ จากราคาทซี่ ือ้ ตามใบกำกบั ภาษจี ากผขู้ าย หกั ด้วยประมาณการของสว่ นลดการคา้ (จากผู้
ขาย)

● ค่าแรงในการผลติ ให้คดิ คำนวณจากคา่ จา้ งรายวันหรือรายเดือน นำมาคำนวณเปน็ ตน้ ทนุ ในการผลิต
● คา่ ใช้จา่ ยตา่ งๆ ทไี่ ดจ้ ่ายไปเพ่อื ให้ได้สนิ ค้านั้นมา เช่น คา่ ขนส่ง คา่ ประกนั ภยั สินคา้ ระหว่างขนสง่ คา่

ภาษีอากร เปน็ ตน้

และเน่ืองจากสินคา้ คงเหลือเปน็ รายการสินทรัพย์หมนุ เวียนท่สี ำคญั เพราะเปน็ สนิ ทรัพย์ทสี่ รา้ งรายได้

และผลกำไร/ขาดทุนโดยตรงให้กิจการ ดงั นน้ั กอ่ นการทำบนั ทึกบัญชเี ก่ยี วกบั สนิ คา้ คงเหลอื นักบญั ชีควรเลอื ก

วธิ ีการตรี าคาสินคา้ คงเหลือให้เหมาะสม

การคำนวณต้นทนุ สนิ คา้ คงเหลอื

ตามทไี่ ดก้ ล่าวไวแ้ ลว้ วา่ การบันทกึ บัญชเี ก่ยี วกับสนิ คา้ มี 2 วธิ ี และในทนี่ ้ใี ชว้ ิธีการบันทึกบัญชีสนิ ค้าเมือ่
สนิ้ งวดหรอื เมื่อตรวจนับ (Periodic Accounting System) เมื่อถงึ วนั สิน้ งวดบัญชี กิจการตอ้ งตรวจนบั และ
คำนวณต้นทนุ สินคา้ คงเหลอื ปลายงวด จากนั้นจงึ คำนวณต้นทุนขายและกำไรขาดทนุ ต่อไป จากมาตราฐานการ
บญั ชดี งั กลา่ วได้วา่ การคำนวณต้นทนุ สินค้าคงเหลือ มี 4 วธิ ี ไดเ้ เก่

1.วธิ รี าคาเจาะจง (Specific Identification)
2.วธิ เี ขา้ ก่อน-ออกก่อน (First In First Out หรอื FIFO)
3.วธิ เี ขา้ หลงั ออกก่อน (Last In First Out หรอื LIFO)
4.วธิ ถี วั เฉลย่ี (Average)
1.วธิ รี าคาเจาะจง (Specific Identification)
ตน้ ทุนสนิ คา้ คงเหลือตามวธิ รี าคาเจาะจงเปน็ วธิ ีการบนั ทึกต้นทุนที่เจาะจงไดใ้ นสนิ ค้าคงเหลอื แต่ละ
รายการวิธีนจ้ี งึ เหมาะท่จี ะใช้สำหรบั สินคา้ ที่แยกไวส้ ำหรบั โครงการหนง่ึ โครงการใดโดยเฉพาะโดยไม่คำนงึ ว่า
สนิ คา้ คงเหลือดงั กล่าจะซอ้ื มาหรอื ผลิตข้ึนเองSPDอย่างไรก็ดี การบนั ทึกต้นทนุ ตามวิธรี าคาเจาะจงไมเ่ หมาะสม
หากสินคา้ คงเหลือมรี ายการจำนวนมากและโดยปกติมลี กั ษณะสับเปลี่ยนกนั ไป ในสถานการณ์เช่นนี้ วิธที เี่ ลอื ก
ตีราคาสินคา้ คงเหลือรายการที่เหลอื อาจเปน็ ชอ่ งทางการกำหนดผลกระทบของกำไรหรอื ขาดทนุ ได้ลว่ งหนา้
วิธนี ีจ้ ะสอดคล้องกบั ระบบการบันทึกบญั ชแี บบตอ่ เน่อื ง เพราะสนิ ค้าแตล่ ะชนิ้ จะมมี ูลคา่ เป็นของตัวเอง
เมือ่ มรี ายการซ้อื หรือรายการขายสินค้าจะบนั ทึกจำนวนของสนิ ค้าชิน้ นัน้ ดงั น้นั วธิ ีนี้จึงเหมาะกบั สินค้าที่มี
ลกั ษณะเฉพาะ ราคาสงู ไม่สามารถสบั เปลี่ยนได้ ต้นทนุ แตล่ ะช้นิ จะแตกต่างกนั และจำนวนคร้งั ของการขายมี
จำนวนไมบ่ ่อยมากนกั เช่น เครื่องเพชร เคร่ืองประดบั ทมี่ มี ูลคา่ หรือชุดเฟอรน์ ิเจอร์สงั่ ทำ รถยนต์ เรือเดนิ สมทุ ร
เป็นตน้ หากใชว้ ีธีน้ีกับสนิ คา้ ทีไ่ ม่เหมาะสมอาจทำใหเ้ กดิ ค่าใช้จา่ ยสูงเกินจำเป็น

ตวั อยา่ ง ซอื้ หนว่ ย   บาท
  600 @ 6
   ยอดยกมา
เม.ย. 1 1,500 @ 6.08
  4  800 @ 6.4
  8  6.5
  13   1,200 @ 6.6
  21   700 @ 6.79
  29   500 @

5,300

ขาย

     หนว่ ย   บาท
600 @ 10
เม.ย. 3 ยอดยกมา 10
1,500 @ 11
  9  800 @ 11
12
  11   1,200 @
700 @
  23  
4,500
  27  

วนั ที่ จำนวน ราคาต่อ ต้นทนุ
หนว่ ย หน่วย (รวม)

เม.ย. 4 100 6.08 608

8 200 6.4 1,280

21 50 6.6 3,300

ยอดสนิ ค้าคงเหลือสิน้ เดอื น 800 5,188

2.วธิ ีเข้ากอ่ น-ออกก่อน (First In First Out หรอื FIFO)
First In First Out (FIFO) หรอื ‘การเข้ากอ่ นออกกอ่ น’ คอื วธิ ีจดั การและวดั มลู ค่าของสนิ ทรัพย์

FIFO หมายถึงการนำสินค้าท่ีเข้าคลังก่อนมารบี ใชง้ านและหมุนเวยี นก่อน เพอ่ื ลดความเสอื่ มสภาพและรักษา
มลู คา่ ของสนิ ทรัพยโ์ ดยรวมโดยที่ First In First Out เปน็ หลักการที่ใชก้ ันอยา่ งแพรห่ ลาย ทัง้ ในทางบญั ชี ภาษี
และ การบริหารการปฏบิ ัติการ ตราบใดทธี่ รุ กจิ ยงั มกี ารบริหารสนิ ทรัพยเ์ ข้าออกอยา่ งต่อเนื่องหลกั การจดั การ
และวัดมูลค่าสินทรัพยก์ ย็ งั จำเปน็ อย่เู สมอ

วิธนี ้สี นิ ค้าทซ่ี ้ือหรือผลติ ขนึ้ มาก่อน จะถกู ขายออกไปกอ่ น ดงั นัน้ ยอดสินคา้ คงเหลอื จะเป็นราคาทซี่ อื้ เข้า
มาลอ๊ ตลา่ สดุ ซ่ึงการคำนวณตน้ ทนุ วิธนี จ้ี ะเหมาะกบั สนิ คา้ ทเ่ี นา่ เสยี งา่ ย หรือ มีเงอ่ื นไขเรอื่ งวนั หมดอายุเข้า
มาเกยี่ วข้อง การคำนวณราคาทนุ ของสนิ คา้ ด้วยวธิ ีเข้ากอ่ นออกกอ่ นนี้ ไม่วา่ กจิ การจะใชว้ ธิ ีบันทึกบัญชีสินค้า
คงเหลอื แบบตอ่ เนอ่ื งหรอื แบบสิ้นงวด ยอดสินคา้ คงเหลอื จะมีจำนวนเทา่ กนั

วธิ กี ารทำงานของ First In First Out (FIFO)
หลกั การของ First In First Out นัน้ ถือวา่ เรยี บง่ายแต่ได้ใจความ

ในเชงิ การบริหารการปฏิบัติการ สนิ ค้าทีเ่ ข้ามาก่อนก็จะเป็นสินค้าทถี่ กู นำออกไปใชก้ อ่ น เพ่อื ให้การทำ
งานสำหรบั คนบริหารคลังสินค้าทำไดง้ า่ ยข้ึน สินคา้ ท่ถี กู นำเขา้ มาทกุ คร้ังจะตอ้ งมีการแปะปา้ ยเพ่ือบอกวา่ เปน็
สนิ คา้ ทีเ่ ข้ามาวันไหน พนกั งานจะไดส้ ามารถจัดการและบรหิ ารคลงั สนิ ค้าไดง้ ่าย

อุตสาหกรรมท่ใี ช้ FIFO ได้อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพทีส่ ดุ น่าจะเป็นอตุ สาหกรรมอาหาร ทมี่ ีการคัดแยก
วตั ถดุ ิบทุกอยา่ งดว้ ยวันซอ้ื และวันหมดอายุ เพือ่ ใหค้ นทำอาหารสามารถเลอื กใชว้ ตั ถุดบิ ได้อยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ
ท่ีสดุ อุตสาหกรรมอน่ื ๆเชน่ ร้านขายยา หรอื รา้ นไอทีกจ็ ะใชห้ ลักการเดียวกันในการจดั เรยี งสินค้า

หากคณุ กำลงั เดินซือ้ นมอยใู่ นหา้ ง คุณก็คงเลอื กซอ้ื นมท่หี า่ งจากวนั หมดอายุมากที่สุดเท่าทีจ่ ะทำได้
เพอ่ื ลดโอกาสท่ีนมจะเสีย ทุกคนกค็ ิดอย่างนก้ี ันหมด เพราะฉะนัน้ การบรหิ ารคลังสินคา้ ดว้ ยวิธี FIFO ก็จะเพม่ิ
โอกาสให้เราสามารถขายสินค้าให้กบั ลกู คา้ ได้จำนวนเยอะท่ีสดุ เท่าท่ีเราจะขายได้

ในเชงิ การบริหารการบัญชี การบรหิ ารคลังสนิ ค้าใหม้ ีประสิทธิภาพให้สดกจ็ ะทำใหเ้ ราสามารถสร้างกำไรเยอะ
ทีส่ ดุ เชน่ กนั นอกจากน้ันแลว้ การจดขอ้ มูลบัญชแี บบ First In First Out ก็ยงั เป็นวธิ จี ดบญั ชที เ่ี ขา้ ใจง่ายและมี
การยอมรับท่วั โลก ทำใหก้ ารจดบัญชแี บบนีง้ ่ายต่อการส่อื สารกบั บุคคลภายนอก

ลักษณะของ First In First Out (FIFO) First In First Out เป็นวิธีการจดั การวตั ถดุ บั และสินคา้ คงคลัง โดย
ใหส้ นิ ค้าทีเ่ ข้ามากอ่ นถกู ใช้งานก่อน เพ่ือลดปญั หาการเสอ่ื มคณุ ค่าตามเวลาFirst In First Out ก็เป็นวิธีการทำ
บญั ชที ีน่ ำสินคา้ ทถ่ี กู ซื้อหรือจัดเกบ็ ก่อนมาใช้กอ่ นFIFO ตง้ั สมมตฐิ านว่าของที่อยใู่ นคลังสินคา้ คอื สนิ คา้ ทถี่ ูกซ้อื
มาล่าสุดเสมอส่ิงตรงกนั ขา้ มกบั FIFO กค็ ือ Last In First Out หรอื ‘เข้าหลงั ออกก่อน’ (LIFO) ทีน่ ำสนิ ค้าท่ี
ถูกซอื้ หรอื จัดเก็บทีหลงั มาใชก้ อ่ นในตลาดท่ี มลู คา่ สนิ คา้ ‘เฟ้อ’ หรือมากขึ้นตามเวลา การทำบัญชแี บบ First
In First Out คือการนำค่าใช้จ่ายของวตั ถดุ ิบท่ีถกู ทีส่ ดุ มาใชก้ อ่ น ซึ่งก็จะทำใหก้ ำไรมากขนึ้ และเป็นหลักการท่ี
ใหต้ รงกันขา้ มกบั LIFO

ประโยชนข์ อง First In First Out (FIFO) First In First Out เป็นวธิ ีจดั การและวัดมูลค่าของสนิ คา้ ทีเ่ รียบ
ง่าย ซึ่งกจ็ ะทำให้เราประหยัดท้งั เวลาและเงนิ ในการจดั การบญั ชี โดยเฉพาะสว่ นสนิ คา้ คงคลงั เพราะเงินทถี่ ูก
หักออกไปจากสนิ คา้ คงคลงั กจ็ ะผนั แปรเทา่ กบั เงนิ ท่ถี กู เขา้ มาในบญั ชรี ายรับหนึง่ ในสาเหตทุ ีเ่ ราต้องทำบญั ชีก็
เพราะวา่ เราตอ้ งการท่ีจะใช้ตวั เลขนีใ้ นการสือ่ สารกับคนอน่ื ๆหรอื องคก์ รอน่ื ๆ โดยเฉพาะการจดั การดา้ นภาษี
เพราะฉะน้นั การเลือกข้ันตอนทที่ ุกคนร้จู กั กันดอี ย่าง FIFO ก็จะทำให้เราสามารถส่อื สารข้อมูลการทำบญั ชขี อง
เราให้คนอ่นื เข้าใจไดง้ า่ ยขึน้ หลักการแบบน้ี ต่อให้คนทไี่ มไ่ ดเ้ รียนเรื่องบัญชีมาโดยละเอียดกเ็ ข้าใจได้ หรอื หาก
คุณต้องการเปรียบเทยี บผลประกอบการของคุณกบั บริษัทอ่นื การใชห้ ลกั การทางบัญชเี ดียวกันก็เปน็ เรอ่ื งท่ีดใี ช่
ไหมครบั ? นกั ลงทุนหลายคนก็คงเหน็ ด้วยในกรณที เ่ี ราตอ้ งบรหิ ารวตั ถดุ บิ หรอื สนิ ค้าทม่ี กี ารเปลีย่ นของราคาอยู่
เร่ือยๆ การใช้ First In First Out ก็จะทำให้ขั้นตอนการจัดเกบ็ เอกสารและข้ันตอนการวเิ คราะห์ตวั เลขงา่ ยขน้ึ
หากคุณมีสนิ ค้าแคอ่ ย่างเดยี วซ้ือมาขายไปคณุ ก็อาจจะไมไ่ ด้เหน็ คณุ ค่าของ FIFO มาก แต่หากคณุ มีสนิ ค้าหลาย
ชนดิ แตล่ ะชนิดมมี ลู ค่าผนั แปรเดอื นตอ่ เดือน การใช้ FIFO กจ็ ะช่วยใหค้ ณุ ดูบัญชไี ด้งา่ ยขน้ึ

First In First Out เหมาะอย่างยง่ิ เวลาที่ ‘สินค้ามีการขน้ึ ราคาวตั ถุดิบ‘ เพราะหลักการ FIFO จะแสดงใหเ้ หน็
ว่าสนิ ค้าในคลงั ของเรามมี ลู ค่ามากขึ้น และระบบบัญชีการเงินของเราก็จะบอกว่าเราได้กำไรเฉล่ียมากขน้ึ

ค่าใชจ้ า่ ยตน้ ทนุ = สินคา้ คงคลงั ตอนเร่มิ + การซ้ือเพ่ิมเตมิ – สนิ ค้าคงคลังตอนจบ

หากราคาวัตถุดิบของเราเพมิ่ ข้ึน กำไรจากการขายก็จะเพ่ิมข้นึ ในบัญชีแบบนีเ้ ชน่ กนั น่นั กเ็ พราะว่า ‘คา่ ใช้
จา่ ยต้นทนุ ’ จะเท่ากบั สินค้าในคลัง และสินค้าในคลังตอนเริม่ จะมีมูลค่านอ้ ยกว่าสนิ ค้าในคลงั ตอนจบ (สินค้า
ในคลงั ตอนจบมีมลู ค่ามากขึ้นเพราะวัตถุดิบมีมูลคา่ เพ่มิ ข้นึ ) กำไรในท่นี หี้ มายถึงกำไรทจี่ ดลงในเอกสารบัญชนี ะ
ครบั เงินในกระเป๋าคุณก็ไมไ่ ด้เปล่ียน

ข้อเสยี ของ First In First Out (FIFO)

ขอ้ เสียอยา่ งแรกของการประเมินมลู คา่ สินคา้ ดว้ ยหลกั การ First in First Out ก็คอื การผันแปรมลู ค่า
นนั่ เอง ในบางกรณีอยา่ งเช่นเงินเฟอ้ สนิ ค้าคงคลงั ของเราก็จะมีมูลค่าเยอะขึ้น ซึ่งก็หมายความว่าภาษที ี่เราต้อง
จา่ ยอาจจะต้องมเี ยอะข้นึ ด้วยหากเราอยใู่ นอุตสาหกรรมทีม่ ีเงินเฟอ้ เยอะมาก และเราไม่มีวธิ ีที่จะคาดเดาความ
ผันแปรของเงนิ เฟอ้ น้ี การเลือกใช้ FIFO ก็จะทำให้การประเมินมลู ค่าสนิ ค้าของเราผันแปรมากเกนิ ไป ในกรณนี ี้
การเลอื กใช้หลักการ FIFO ก็อาจจะทำใหต้ ัวเลขคลงั สนิ คา้ ของเราไมส่ ะท้อนถึงความจรงิ ผู้ตรวจบญั ชบี างคน
อาจจะหาวา่ เราเลน่ ตกุ ติกกบั การบญั ชีกไ็ ด้ นอกจากนนั้ แล้ว การผนั แปรอยา่ งตอ่ เนือ่ งจะทำใหเ้ ราไมส่ ามารถ
เหน็ ภาพรวมธุรกิจเราได้ ซงึ่ ก็จะทำใหเ้ ราบรหิ ารธรุ กจิ ยากขน้ึ ในทางตรงขา้ ม ขอ้ ดีของ FIFO อยทู่ ี่ความง่ายใน
การจัดเก็บขอ้ มลู และความง่ายในการสือ่ สารขอ้ มูลใหค้ นอน่ื เข้าใจ แตถ่ ้าอตุ สาหกรรมเราไมเ่ อ้ืออำนวยดา้ นน้ี
เพราะมคี วามผันแปรเยอะ ทางทีด่ ีท่ีสุดกค็ อื เราต้องหาวธิ กี ารจดั เกบ็ ขอ้ มลู ทางบัญชีแบบใหม่ท่ีไมใ่ ชแ่ บบ First
in First Out

ตวั อย่างความผันแปรกอ็ าจจะรวมถึง เงินเฟ้อ คา่ เงนิ ตราตา่ งประเทศ การผนั แปรของวตั ถดุ ิบ การ
ผันแปรของราคาขาย เพราะฉะน้นั ก่อนทเ่ี ราจะทำบญั ชสี รา้ งมลู คา่ ใหก้ บั สต๊อกสินค้าหรอื คลังสินคา้ ของเรา ก็
ควรทำความเขา้ ใจลกั ษณะการประเมนิ มลู ค่าของอตุ สาหกรรมเรากอ่ น

กอ่ นใช้ First In First Out (FIFO)
สุดท้ายนี้กอ่ นที่จะใช้ First In First Out หรือการเข้าก่อนออกกอ่ น เราก็ควรท่ีจะตรวจสอบดูก่อนว่า

ลักษณะการทำงานและขอ้ ดขี อ้ เสียของ FIFO เหมาะกบั ชนดิ ของธุรกจิ ของเราแค่ไหน หากเราใช้ ในบางกรณี
การคำนวณราคาทุนของสินคา้ ด้วยวิธีเขา้ ก่อนออกก่อนนี้

ไม่ว่ากจิ การจะใช้วิธีบันทึกบัญชีสินคา้ คงเหลอื แบบตอ่ เน่อื งหรอื แบบสิ้นงวด ยอดสินค้าคงเหลือจะมจี ำนวน
เทา่ กนั เราก็อาจจะตอ้ งเลือกใชว้ ธิ กี ารบริการจดั การและตีคา่ สนิ ค้าคงคลงั แบบอ่นื กไ็ ด้

ซือ้ ขาย คงเหลือ

วนั ท่ี หน่วย บาท มูลค่า หน่วย ราคาต่อหน่วย หนว่ ย ราคาตอ่ หน่วย มูลค่า
600 6 3,600
เม.ย. 1 600 6 3,600 100 6 600
100 6 600
3 500 6 1,500 6.08 9,120
100 6 600
4 1,500 6.08 9,120 1,500 6.08 9,120
800 6.4 5,120
8 800 6.4 5,120 300 6.1 1,830
800 6.4 5,120
9 100 6 500 6.4 3,200
1,200 6.08
6.08 500 6.4 3,200
11 300 6.4 1,200 6.5 7,800
300

13 1,200 6.5 7,800

21 700 6.6 4,620 500 6.4 3,200

1,200 6.5 7,800

700 6.6 4,620

23 500 6.4 500 6.5 3,250

700 6.5 700 6.6 4,620

27 500 6.5 300 6.6 1,980

400 6.6

29 500 6.79 3,395 300 6.6 1,980

500 6.79 3,395

800 6.7188 5,375

3.วิธเี ข้าหลงั ออกกอ่ น (Last In First Out หรอื LIFO)

วิธนี มี้ ียึดว่าสินค้าท่ซี อ้ื หรือผลิตไดห้ ลังสุดจะขายออกไปก่อน ตน้ ทุนสนิ ค้าของสินคา้ ทซ่ี อื้ มาหลังสดุ จะนำ

มาคดิ เปน็ ตน้ ทนุ สินค้าขาย ทำใหต้ น้ ทุนขายของสินคา้ ใกล้เคยี งกับตน้ ทนุ ปจั จบุ ัน

LIFO หรือ Last In First Out เหมาะสำหรับสนิ ค้าประเภทท่มี อี ายุจำกัด หรือพวกสารเคมี โดยมี

หลักการหยิบคือ หยบิ สนิ ค้าท่เี ข้ามาล่าสุดเสมอ ตามหลกั ของระบบการเขา้ หลังออกก่อน แมว้ ่าจะทำไดย้ าก

เนื่องจากตอ้ งบนั ทึกขอ้ มูลสินคา้ เยอะกวา่ แตก่ ็ยงั เปน็ ที่นิยมเพราะ การหยบิ และบรหิ ารคลังสนิ คา้ แบบ LIFO

ช่วยอำนวยเรอ่ื งกำไรและภาษี

วธิ ีเขา้ หลังอออกก่อนตามวิธีการบนั ทกึ บญั ชีสินคา้ คงเหลือแบบสิน้ งวดจะคำนึงถงึ ยอดสนิ ค้าคงเหลอื ตอน

สิ้นงวด ตามกรณศี ึกษาทเ่ี ราศึกษามาตลอดนี้ บริษทั บก๊ิ ซี จำกดั มสี ินคา้ คงเหลือ 800 หน่วย จำนวนสินค้า

คงเหลอื ทเ่ี หลืออยู่นเ้ี สมือนวา่ เป็นสินคา้ เกา่ ท่เี หลืออยู่

วันท่ี จำนวน ราคาต่อ ตน้ ทนุ
หนว่ ย หน่วย (รวม)

เม.ย. 14 600 6 3,600

4 200 6.08 1,216

ยอดสินค้าคงเหลือสนิ้ เดือน 800 4,816

ส่วนกจิ การทใ่ี ชว้ ิธีการบันทกึ บญั ชสี ินค้าคงเหลอื แบบตอ่ เนอื่ งการคำนวณตน้ ทุนสินคา้ วิธีเขา้ หลังออก
กอ่ นมีข้ันตอนดังนี

ซื้อ ขาย คงเหลือ

วันที หน่วย บาท มลู ค่า หน่วย ราคาต่อหน่วย หนว่ ย ราคาต่อหน่วย มลู ค่า

เม.ย. 1 600 6 3,600 600 6 3,600

3 500 6 100 6 600

4 1,500 6.08 9,120 100 6 600

1,500 6.08 9,120

8 800 6.4 5,120 100 6 600

1,500 6.08 9,120

800 6.4 5,120

9 800 6.4 100 6 600

500 6.08 1,000 6.08 6,080

11 600 6.08 100 6 600

400 6.08 2,432

13 1,200 6.5 7,800 100 6 600

400 6.08 2,432

1,200 6.5 7,800

21 700 6.6 4,620 100 6 600

400 6.08 2,432

1,200 6.5 7,800

700 6.6 4,620

23 700 6.6 100 6 600

400 6.08 2,432

4,550

27 700 6.5 100 6 600

200 6.08 1,216

29 500 6.79 3,395 100 6 600

200 6.08 1,216

500 6.79 3,395

800 6.5138 5,211

4.วิธีถัวเฉลยี่ (Average)
การ ถัว หรอื average คอื การเฉล่ียราคาลงมานนั้ เอง

การถวั เฉล่ีย คือการที่เราซื้อเม่อื ราคาลดลง หรอื เพ่มิ ขน้ึ ซึง่ เมือ่ ราคายอ่ ลงมา หรือเพิม่ ขน้ึ แลว้ เราจะเข้า
ซ้อื ในราคา”โดยทยอยซอื้ หลายๆครั้ง เพ่ือนำมาถัวเฉลี่ยกบั ราคาที่เราซ้อื กอ่ นหนา้ นี่ ซงึ่ หากเราถวั ตอนขาลงถา้
ถูกทาง เราก็จะขาดทนุ นอ้ ยลงหรือกลบั มาเทา่ ทนุ ได้แตห่ ากถัวตอนขาข้ึนถา้ ถูกทางเรากจ็ ะสามารถทำกำไรเพิม่
ขน้ึ ได้หลายเทา่

ข้อดีของการถวั คอื เราสามารถแก้พอร์ทให้พอรท์ เรากลบั มาเขยี ว หรอื ซ้ือในราคาทด่ี ีกว่าหลายๆคนได้

ขอ้ เสยี คือ หากเราบริหารเงินในการถวั ไมถ่ กู ต้อง หรอื ไมม่ กี ารวางแผนหรือบริหารเงินไม่ถกู ตอ้ ง มีโอกา
ศเส่ียงที่ทำให้เงินทนุ ของเราเสียหายไปทง้ั หมดเลย

วธิ ถี วั เฉลีย่ (Average) เปน็ วิธตี ีราคาสนิ ค้าคงเหลอื ด้วยราคาทนุ โดยใชห้ ลักการต้นทนุ สนิ ค้าคงเหลอื คอื การ
ถัวเฉล่ยี ตน้ ทุนท้งั หมดในการซื้อ ในการแปลงสภาพและคา่ ใช้จ่ายต่างๆท่เี กิดขน้ึ ในการผลิตสินคา้ คงเหลอื นน้ั ๆ

วิธีต้นทนุ เฉลย่ี สำหรับวธิ ีการบนั ทึกบญั ชสี นิ ค้าคงเหลือแบบสนิ้ งวดจะใหว้ ธิ ถี ัวเฉลีย่ ถ่วงน้ำหนัก
(weighted average method) ซง่ึ กอ่ นอนื่ ตอ้ งคำนวณหาราคาถวั เฉลีย่ ของสินคา้ ก่อนโดยถ่วงน้ำหนักกบั
ปรมิ าณสนิ คา้ ทซี่ ื้อมาในแตล่ ะครง้ั

กอ่ น

วธิ ตี ้นทุนเฉล่ียสำหรับวิธกี ารบนั ทกึ บัญชีสินค้าคงเหลอื แบบสน้ิ งวดจะใหว้ ิธถี วั เฉล่ียถว่ งน้ำหนกั
(weighted average method) ซ่ึงกอ่ นอน่ื ต้องคำนวณหาราคาถวั เฉลี่ยของสนิ คา้ ก่อนโดยถว่ งน้ำหนักกบั
ปริมาณสินค้าท่ีซ้อื มาในแต่ละคร้งั ก่อน

ราคาถวั เฉลี่ยตอ่ หนว่ ย = (6x600)+(6.08x1,500)+(6.4x800)+(6.5x1,200)+(6.6x700)+(6.79x500)
600+1,500+800+1,200+700+500

= 3,600+9,120+5,120+7,800+4,620+3,395
จจจจจจจจจจจจจจจจ5300

= 33,655
5,300

= 6.35 บาทต่อน่วย

จากนนั้ นำราคาถวั เฉลย่ี ตอ่ หนว่ ยทถ่ี ่วงน้ำหนักแลว้ ไปคูณกบั จำนวนสนิ คา้ คงเหลือเพ่อื หามูลคา่ สนิ คา้
คงเหลือสน้ิ งวด ยอดสินคา้ คงเหลอื เทา่ กบั 5,080.00 บาท ( 6.35 บาทตอ่ หนว่ ย x 800 หน่วย)

เราจะใช้วธิ ีถวั เฉลยี่ เคล่ือนท่ี (Moving Average Method) กบั กจิ การท่บี ันทึกบญั ชสี นิ คา้ คงเหลือด้วยวิธี
แบบตอ่ เนื่อง เราสามารถแสดงการคำนวณมูลคา่ สนิ ค้าคงเหลอื โดยการใชว้ ธิ ีตน้ ทุนเฉลีย่ สำหรบั การบนั ทึกบัญชี
สนิ ค้าคงเหลอื ดว้ ยวิธีต่อเน่อื งดงั นี้

ซ้ือ ขาย คงเหลอื
ราคาต่อหน่วย
วนั ที่ หน่วย บาท มูลคา่ หน่วย หนว่ ย ราคาตอ่ หน่วย มลู คา่
6
เม.ย. 1 600 6 3,600 600 6 3,600
6.1833
3 500 6.1833 500 6 600

4 1,500 6.08 9,120 6.4632 1,600 6.075 9,720
6.4632
8 800 6.4 5,120 2,400 6.1833 14,840

9 1,300 1,100 6.1833 6,801.67

11 600 500 6.1833 3,091.67

13 1,200 6.55 7,800 1,700 6.4069 10,891.67

21 700 6.6 4,620 2,400 6.4632 15,511.67

23 1,200 1,200 6.4632 7,755.83

27 900 300 6.4632 1,938.96

29 500 6.79 3,395 800 6.6674 5,333.96

สรปุ ตัวอย่าง ตน้ ทุนสนิ คา้ ทม่ี ีเพื่อขาย (หัก)สนิ คงเหลือ ตน้ ทนุ ขาย รายได้ กำไรขัน้ ต้น
33,655 5,188 28,575 48,600 20,025
วิธีคดิ 33,655 5,375 28,280 48,600 20,320
เจาะจง 33,655 4,816 28,839 48,839 19,761
FIFO 33,655 5,211 28,444 48,600 20,156
LIFOแบบสน้ิ งวด 33,655 5,080 28,575 48,600 20,025
LIFOแบบต่อเนอื่ ง 33,655 5,333 28,321 48,600 20,278.96
ถวั เฉล่ียแบบสนิ้ งวด
ถัวเฉล่ยี เคลือ่ นที่

สรปุ วธิ คี ิดท้งั หมด ตน้ ทุนสินค้าทีม่ เี พ่อื ขาย (หกั )สนิ คงเหลือ ต้นทุนขาย รายได้ กำไรขน้ั ต้น
มคี า่ เทา่ กัน  
วิธคี ิด     
เจาะจง มากสดุ
FIFO น้อยสุด นอ้ ยสดุ   มากสุด
LIFOแบบสิน้ งวด
LIFOแบบตอ่ เนอื่ ง   มากสดุ มากสดุ น้อยสดุ
ถัวเฉลีย่ แบบสนิ้ งวด  
ถวั เฉลีย่ เคลอ่ื นท่ี       

    

    

ประโยชน์ของสินค้าคงคลงั (Benefit of Inventory)

1. ตอบสนองความตอ้ งการของลกู ค้าทีป่ ระมาณการไว้ในแตล่ ะชว่ งเวลา ทัง้ ในและนอกฤดูกาล โดย
ธุรกิจตอ้ งเก็บสนิ คา้ คงคลังไวใ้ นคลงั สินค้า

2. รกั ษาการผลิตใหม้ ีอตั ราคงท่สี ม่ำเสมอ เพ่ือรกั ษาระดับการว่าจา้ งแรงงาน การเดินเครอ่ื งจักร ฯลฯ
ใหส้ มำ่ เสมอได้ โดยจะเก็บสินคา้ ทข่ี ายไม่หมดในชว่ งขายไมด่ ไี ว้ขายตอนชว่ งขายดซี ึ่งช่วงนนั้ อาจจะ ผลติ ไมท่ ัน
ขาย

3. ทำใหธ้ ุรกิจไดส้ ่วนลดปริมาณจากการจดั ซอื้ คร้ังละมากๆ

4. ป้องกันการเปล่ียนแปลงราคา และผลกระทบจากเงินเฟอ้ เม่อื สินคา้ ในทอ้ งตลาดมีราคาสงู ขึน้

5. ปอ้ งกนั ของขาดมอื ด้วยสินคา้ เผอ่ื ขาดมือ (Safety Stock) เม่ือเวลารอคอยล่าชา้ หรอื บังเอิญได้คำส่งั
ซือ้ เพิ่มขึน้ กะทนั หนั

6. ทําใหก้ ระบวนการผลิตสามารถดำเนนิ การต่อเนอ่ื งอย่างราบร่ืน ไม่มีการหยุดชะงักเพราะของ ขาดมอื
จนเกิดความเสียหายแก่กระบวนการผลิตซ่งึ จะทำให้คนงานวา่ งงาน เครือ่ งจักรถกู ปดิ ผลติ ไม่ทัน

บรรณานุกรม

Introtowarehouse.2551.“ความหมายของสนิ ค้าคงเหลือ”.[ระบบออนไลน]์ .
เเหล่งที่มา

https://sites.google.com/site/introtowarehouse/khwam-hmay-khxng-sinkha-khngkhlang (6
กนั ยายน 2565)
วทิ ยาลัยเทคนคิ ราชบุร.ี 2552.“หน่วยท่ี 5 การคำนวณต้นทนุ สินค้าคงเหลือและการทำงบต้นทุนขาย”.[ระบบ
ออนไลน์].

เเหล่งที่มาhttps://govesite.com/accounting/content.php?cid=20191117080348C5uMDec
(6 กันยายน 2565)
รบั ทำบญั ชี.com.2565.“สนิ คา้ คงเหลอื คอื มอี ะไรบา้ ง”.[ระบบออนไลน]์ .

เเหลง่ ทม่ี า
https://xn--b3cf3alb5cxfdh8a1v.com/%e0%b8%aa%e0%b8%b4%e0%b8%99%e0%b8%84%e
0%b9%89%e0%b8%b2%e0%b8%84%e0%b8%87%e0%b9%80%e0%b8%ab%e0%b8%a5%e
0%b8%b7%e0%b8%ad
(11 กนั ยายน 2565)
วโิ รจน์ เฉลมิ รตั นา.2553.“บัญชีตน้ ทุนอย่างง่าย(ตอน3)”.[ระบบออนไลน]์ .

แหล่งที่มาhttp://www.relations.tu.ac.th/news/detail.aspx?id=466&cid=1 (12 กันยายน 2565)
โปรซอฟท์ คอมเทค.2551.“สนิ ค้าคงเหลอื คอื อะไร”.[ระบบออนไลน]์ .

แหลง่ ทีม่ าhttps://www.prosoft.co.th/Article/Detail/143087 (16 กนั ยายน 2565)
Business plus.2564.“ความสำคัญของสินค้าคงเหลอื ”.[ระบบออนไลน]์ .

แหล่งที่มาhttps://www.businessplus.co.th/Service/erp (16 กนั ยายน 2565)
Ibiz.“สนิ คา้ คงเหลือกบั ปนะเดน็ ทางดา้ นบญั ช”ี .[ระบบออนไลน์].

แหล่งทม่ี าhttps://www.prosoftibiz.com/Article/Detail/120186(16 กันยายน 2565)
ผู้ชว่ ยศาสตาจารย์ อนุรกั ษ์ ทองสุโขวงศ.์ 2557. “การบญั ชตี น้ ทุน”.[ระบบออนไลน]์ .

แหล่งทมี่ าhttps://home.kku.ac.th/anuton//966231/ch03.pdf.(16 กนั ยายน 2565)
อชิระ ประดบั กุล.2557. “บันทึกบัญชีสินคา้ คงเหลอื ลดปัญหา เพมิ่ ศกั ยภาพธรุ กจิ .”.[ระบบออนไลน์].

แหล่งทีม่ าhttps://www.smethailandclub.com/money-1411-id.html.(16 กันยายน 2565)
มาตรฐานการบัญชี ฉบบั ที่ 2 (ปรบั ปรุง 2560).2560. “เร่อื ง สนิ ค้าคงเหลอื ”.[ระบบออนไลน]์ .

แหล่งท่มี าhttps://www.tfac.or.th/upload/9414/OcRTiYBPhN.pdf.(16 กนั ยายน 2565)