เพลงกล่อมลูกปี58

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

คำนำ

หนังสือเล่มนี้จัดทำข้ึนเพ่ือจัดเก็บรวบรวมผลงานการส่งเสริมการ
ขับร้องเพลงกล่อมลูกภาคใต้ ของโรงเรียนวังวิเศษ เพ่ือให้เกิดเป็นรูปธรรม
และเชิงประจักษ์ท่ีชัดเจน และรวบรวมข้อมูลบทเพลงเก่ียวกับเพลงกล่อม
ลูกภาคใต้เอาไว้ เพ่ือใช้เป็นแหล่งข้อมูลในการศึกษาและฝึกฝนการขับร้อง
เพลงกล่อมเด็กต่อไป จึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือเล่มนี้ จะเป็นส่ิงท่ี
สะท้อนความสำเร็จในการถ่ายทอดและสืบทอดความรู้เก่ียวกับการขับร้อง
เพลงพื้นบ้านซึง่ มรดกทางวฒั นธรรมของภาคใตไ้ ด้อยา่ งดยี ิ่ง

วรากร บัวกิ่ง
๓๑ ธันวาคม ๒๕๕๘

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วิเศษ

สารบัญ

เรอื่ ง หนา้

นักเรียนท่สี ง่ เข้าประกวดขบั รอ้ งเพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ จัดโดย มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล
ประจำปี ๒๕๕๘ .................................................................................................... ๑
ความเปน็ มาของเพลงกล่อมเดก็ ............................................................................ ๒
การส่งเสรมิ การขับรอ้ งเพลงกล่อมลกู ภาคใตใ้ นโรงเรยี นวงั วเิ ศษ ........................ ๑๑
ผลการประกวดขบั รอ้ งเพลงกลอ่ มลูก ๔ ภาค ประจำปี พ.ศ.๒๕๕๘ .................. ๑๓
บทเพลงกลอ่ มเดก็ ท่ใี ช้ในการประกวด ................................................................ ๒๐

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วิเศษ

นกั เรยี นท่สี ่งเขา้ ประกวดขับร้องเพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้
จัดโดย มหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปี ๒๕๕๘

๑. เด็กชายตะวัน พรหมเนตร
นกั เรยี นชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๒ (ไมผ่ ่านรอบคดั เลอื ก)

๒. เด็กหญงิ เขมรินทร์ ทองศรี
นักเรียนชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี ๓ (ไมผ่ า่ นรอบคดั เลอื ก)

๓. เด็กหญงิ ศริ ลิ กั ษณ์ อรรถชยั ยะ
นักเรียนชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๓ (ผา่ นเขา้ ส่รู อบชงิ ชนะเลิศ)
(ไดร้ บั รางวัลชนะเลศิ เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ ระดับมัธยมศึกษา)

๔. นางสาวปิยะภรณ์ คงศรีออ่ น
นักเรยี นช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๖ (ไม่ผา่ นรอบคดั เลอื ก)

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๒

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

ความเปน็ มาของเพลงกล่อมเดก็ ๑

เพลงกล่อมเด็ก คือ เพลงท่ีเห่กล่อมเด็กทารกเพ่ือให้ทารก
เพลิดเพลินหลับง่าย เพราะฉะนั้นเน้ือเพลงอจึงมักจะมีความหมายเอาอก
เอาใจ ยกยอเด็กเป็นส่วนมาก แต่มีบางเพลงท่ีมีเนื้อหาขู่ให้เด็กกลัวบ้าง
เปน็ เร่อื งในสงั คมบ้าง หรอื บางบทก็มลี ักษณะสั่งสอนอบรมใหค้ ติธรรมไปใน
ตัวซึ่งแสดงถึงความรักใคร่ห่วงใยของพ่อแม่ ปู่ย่าตายาย ที่มีต่อลูกหลาน
ถ้อยคำภาษาจะเป็นภาษง่าย ๆ ส้ัน ๆ ทำนองร้องก็ง่าย ๆ บางบทก็ไม่มี
สมั ผสั บางบทกม็ สี ัมผสั ไม่แน่นอนไปตามกฎเกณฑ์ของฉนั ทลกั ษณ์

เพลงกล่อมเด็ก มีอยู่ทุกชาติทุกภาษาในโลก ประเทศทางยุโรป
เรียกว่า Mother Goose ส่วนสหรัฐอเมริกาเรียกว่า Lullaby มีผู้
สันนิษฐานว่าเพลงกล่อมเด็กน้ันมีวิวัฒนาการมาจากการเล่านิทานให้เด็ก
ฟงั กอ่ นนอน เพลงกล่อมเด็กของไทยที่มีเน้ือรอ้ งเป็นเรื่องเป็นราวในนทิ าน
เช่น จันทโครพ กากี ไชยเชษฐ์ พระรถเสน และนางปทุมเกสร เป็นต้น
การท่ีผู้ใหญ่ร้องเพลงกล่อมเด็ก เพ่ือให้เด็กเพลิดเพลินและหลับง่าย ท้ังยัง
ช่วยให้เด็กมคี วามรูส้ ึกอบอุ่นใจ

๑ สายสนุ ยี ์ วารรี ตั น.์ (ม.ป.ป.). เอกสารประกอบการเรยี น รายวชิ าภาษากบั วัฒนธรรม
(ท 051) เพลงกล่อมเด็กชาวเขาวิเศษ.

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๓

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วเิ ศษ

ตามตำนานเพลงกล่อมเด็กของไทยมาจากเร่ืองนางปทุมเกสรซึ่ง
เล่าว่า มีหญิงชาวนายากจนคนหน่ึงนำข้าวตอก ๕๐๐ เมล็ด กับดอก
ดอกบัวไปถวายพระปจั เจกพุทธเจ้า แล้วอธิษฐานขอให้มีลกู ชายเท่าจำนวน
เมล็ดข้าวตอกและมีดอกบัวรองรับเท้าเวลาเดิน เม่ือนางตายไปได้เกิดเป็น
ดอกบัว พระฤาษีเก็บนางมาเลี้ยงไว้ตั้งชื่อว่านางปทุมเกสร จนนางโตเป็น
สาว นางได้ร้อยพวงมาลัยลอยน้ำไปเพื่อเส่ียงทายหาคู่ครอง พระเจ้า
พาราณสที รงเกบ็ พวงมาลัยได้ และตามหานางจนพบไดอ้ ภิเษกกับนาง นาง
ปทุมเกสรประสูติโอรส ๕๐๐ พระองค์ ทำใหน้ างสนมของพระเจ้าพาราณสี
ริษยานำโอรสทั้ง ๕๐๐ พระองค์ไปใส่ผอบลอยน้ำ ผอบลอยไปติดตาข่าย
เพชรทหารจึงเก็บมาถวายพระเจ้าพาราณสีทรงทราบว่าเป็นโอรสเพราะ
พระอนิ ทรเ์ ขียนหนงั สอื บอกไว้ เพลงกล่อมเดก็ เร่อื งนางปทมุ เกสร สำนวน
หน่งึ มีเนอื้ ร้อง ดงั น้ี

มาเอยขา้ จะกล่าว ถงึ เร่ืองราวนางปทุม
รูปสวยรวยร่มุ อยใู่ นพมุ่ บุษบง
ฤาษีลงสรง เก็บได้องคน์ างมา
ฤาษเี ลยี้ งไว้ เจา้ กใ็ หญข่ ึน้ มา
ฤาษีไปปา่ เจ้าก็รอ้ ยพวงมาลัย
ร้อยเอยร้อยแล้ว นางแก้วกพ็ ิษฐานไป

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๔

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วิเศษ

เน้ือคูอ่ ยู่ไหน พวงมาลัยลอยวน

ลอยมาทางน้ี มารบั พ่ีไปดว้ ยสกั คน

พวงเจ้าเอ๋ยลอยวน ไมร่ จู้ ะหล่นตรงไหนดี

เพลงกล่อมเด็กของไทยมักจะมีความแตกต่างกันไปในแต่ละภาค

ท้ังน้จี ะข้นึ อยู่กับภาษาถิน่ ทีใ่ ช้และสภาพแวดลอ้ ม

๑. เพลงกล่อมเด็กภาคกลาง
เพลงประเภทน้ีมีจำนวนมากในภาคกลาง แต่ละบทมีขนาดส้ัน
ยาวต่างกัน บางบทมเี นื้อหาสั้น ๆ และบางทีมเี น้ือหายาว ดังจะยกตัวอย่าง
มาให้ดูบางบท

นอนเสียเถดิ

นอนเสยี เถดิ เอย ขวัญเจา้ เกิดในดอกบวั
เลีย้ งไว้หวงั ได้เป็นเพ่อื นตัว ทูนหวั เจ้าคนเดียว

เจ้าเนื้อละมุน
เจา้ เนอื้ ละมนุ เอย เก็บดอกพิกุลบานเยน็
เกบ็ มารอ้ ยกรองใหแ้ ม่ทองขา้ เล่น เนือ้ เยน็ แม่คนเดยี วเอย

กาเหว่า

กาเหวา่ เอย ไข่ไว้ใหแ้ ม่กาฟกั

แมก่ ากห็ ลงรกั คิดว่าลกู ในอทุ ร

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๕

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

คาบเอาข้าวมาเผื่อ ไปคาบเอาเหยือ่ มาป้อน
ถนอมไว้ในรังนอน ซอ่ นเอาเหยอ่ื มาใหก้ ิน
ปกี เจา้ ยังอ่อนคลอแคล ท้อแท้จะสอนบนิ
แม่กาพาไปกิน ทปี่ ากนำ้ พระคงคา
ตนี เจา้ เหยยี บสาหรา่ ย ปากกไ็ ซรห้ าปลา
กินก้งุ แลกินกั้ง กินหอยกระพังแมงดา
กนิ แลว้ กโ็ ผมา จบั ท่ีต้นหวา้ โพธิ์ทอง
ยงั มีนายพราน เทีย่ วเยย่ี มเยี่ยมมองมอง
ยกปนื ขน้ึ สอ่ ง จอ้ งเอาแม่กาดำ
ตวั หนึ่งว่าจะต้ม อกี ตัวหน่ึงวา่ จะยำ
กนิ นางแมก่ าดำ ค่ำวันนีอ้ แุ ม่นา

๒. เพลงกลอ่ มเด็กภาคเหนือ
เพลงกล่อมเด็กทางภาคเหนือเรียกกันว่า เพลงอ่ือลูก (เพลงอ่ือ
เปน็ ทำนองอยา่ งหนึ่ง มีเสียงอ่ือตอนท้ายเบา ๆ เชน่ อื่อ อึ อือ อึ อึ อือ อื่อ
อือ อึ อือ เป็นต้น) ใช้ร้องกล่อมเด็กขณะท่ีนอนเปล (ทางเหนือเรียกว่า
“นอนอู้”) และไกวเปล (ไหวอู่) การร้องต้องมีทำนองจังหวะจะโคนเป็น
ทำนองอื่อ ทำนองกาพย์หรือแหล่ ตวั อยา่ งเพลงกล่อมเด็กภาคเหนอื

ออื่ จา จา หลบั สองตา๋ อยา่ ไห้
แกว้ แกน่ ไท้ แมจ่ ะอื่อจาจา

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๖

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วเิ ศษ

นายไห้อยากกินจิน้ บ่มไี ผไปหา
นายไหอ้ ยากกนิ ปลา บ่มีไผไปส้อน
มขี ้าวเยน็ สองสามก้อน ปอ้ นแลว้ ลวดหลบั ไป
ออื อ่อื อ่ือ อ๊ี อือ จา จา

อธบิ ายศัพท์ ต๋า = ตา ไห้ = ร้องไห้ แก้วแก่นไท้ = แก้วมคี า่
จ๊ิน = เนอ้ื ไผ = คนอนื่ สอ้ น = ดกั ปลา ลวด = เลย

๓. เพลงกล่อมเด็กภาคอีสาน

เพลงกล่อมเด็กภาคอีสาน มีชื่อเรียกตามภาษาท้องถิ่นว่า “เพลง

ก่อมลกู ” บา้ ง “เพลงนอนสาเด้อ” บา้ ง ตวั อยา่ งเช่น

นอนสาแมเ่ ยอ

นอนสาเดอแมเ่ ยอ แม่เฮาไปไฮข่ ค่ี วายเขาหลา

แม่เฮาไปนาขีค่ วายเขาตู้ ขาหนึง่ คู้ขาหนึง่ เหยยี ดซอย

สองขาหนา้ ยันไปก่นุ กนุ่ สาวขาไลก่ นั ข้ีตินไงผง

นอนสาเดอแม่เดอ หึ ออื่ หึ อื่อ

อธิบายศัพท์ เยอ = กล่าว เฮา = เรา ไฮ่ = ไร่ เขาหลา =

เขาโค้งยาว เขาตู้ = เขาสั้น ๆ เหยียดซอย = ย่ืนออกมา ยัน = ก้าว

หรอื ย่างเท้า ก่นุ กุ่น = เรอื่ ย ๆ ไงผง = ฝุ่นคลุ้ง

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๗

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

๔. เพลงกลอ่ มเด็กภาคใต้
เพลงกล่อมเด็กภาคใต้หรือภาคอ่ืน ๆ ก็ดี ถือว่าเป็นส่วนหน่ึงของ
คติชาวบ้าน และเป็นกระจกเงาสะท้อนให้เห็นบุคลิก และสภาพความ
เป็นอยู่ของชาวไทยครั้งอดีตได้อย่างดี ชาวภาคใต้เรียกเพลงกล่อมเด็กว่า
“เพลงร้องเรือ” หรือ “เพลงช้าน้อง” คำว่าเพลงร้องเรือ อาจมีความ
หมายถึงเพลงที่หนุ่มสาวร้องแก้เก่ียวกันในเรือ หรือหมายถึงเปลผ้าสำหรับ
เด็กนอนซ่ึงใช้เชือกผูกโยงคลา้ ยเรือ เมื่อเปลไกวก็คล้ายกับเรือแล่น สว่ นคำ
วา่ “ชา้ น้อง” อาจกร่อนมาจำคำว่า แห่ช้าใหน้ อ้ งหรอื ลูกนอน
เพลงกลอ่ มเด็กภาคใตม้ ีช่ือเรียก ๔ อย่าง คอื

๑. เพลงร้องเรือ ไม่พบหลักฐานแน่ชัดว่าเพราะเหตุใด
จึงเรียกเช่นน้ี สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นเพราะลักษณะท่ีเปลผ้าผูกเป็นรูป
คล้ายเรือ คือ เอาปลายของผืนผ้าท้ังสองข้างรวบผูกด้วยเชือกแขวนห้อย
ไว้ แล้ววางเด็กนอนบนส่วนกลางเปลจงึ ดมู ที อ้ งลกึ ส่วนกลางกว้าง และหัว
ทา้ ยค่อยเรียวสอบไปคลา้ ยลำเรือ

๒. เพลงชาน้อง หรือเพลงชา้ น้อง คำวา่ “ชา” มาจาก
“บูชา” หมายถึง การนมัสการ การสดุดี การกล่าวขวัญ เยินยอ เป็น
ทำนองร้องขับสดุดี อย่างเช่น “ชาขวัญข้าว” เป็นการรอ้ งขับสดุดีแม่โพสพ
“ชาชวัญเรือ” เป็นการสดุดีแม่ย่านางเรือ การ “ชาน้อง” หมายถึง การ
สดดุ ีแม่ซอื้ ซง่ึ เช่ือกันว่าเปน็ เทวดาหรือผปี ระจำทารกเพื่อชว่ ยปกปักรกั ษา
ทารกนนั้

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๘

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วิเศษ

๓. เพลงเสภา พบหลักฐานจากบทเพลงกล่อมเด็ก
ภาคใต้ในหลายท้องที่ เช่น จังหวัดพัทลุง สงขลา และนครศรีธรรมราช
เรยี กเพลงกลอ่ มเด็กอกี อยา่ งหนึ่งว่า “เสภา”

๔. เพลงน้องนอน บางถ่ินเรียกเพลงกล่อมเด็กตรง ๆ
วา่ เพลงน้องนอน การเรียกช่ือต่าง ๆ กันน้ี สังเกตได้วา่ ถ้ากล่าวถึงเพลง
กล่อมเด็กในแง่ท่ีมุ่งถึงการขับร้องทั่ว ๆ ไป มักเรียกว่า “เพลงร้องเรือ”
หรือ “เพลงน้องนอน” ถ้าเน้นท่ีการขับกล่อมให้เด็กนอนหลับ มักเรียก
เพลงช้าน้อง แต่ถ้านำเอารูปแบบไปเล่นเป็นทำนองกลอนสด หรือโต้ตอบ
คารมกันเพอ่ื แสดงปฏภิ าณไหวพริบในเชงิ กลอน มกั เรยี กว่า “เพลงเสภา”

ชอ่ื ทั้งหมดนี้ล้วนหมายถงึ เพลงกลอ่ มเด็กภาคใต้ ซงึ่ ใช้เปน็ บทขับ
กล่อมให้เดก็ นอนหลับเรว็ และหลบั สนทิ ทง้ั สนิ้

จากการศึกษาสารานุกรมภาคใต้ บทเพลงท่ีใช้กล่อมเด็กกันอย่าง
แพร่หลายในระหว่างประมาณ พ.ศ.๒๔๕๐ – ๒๔๙๐ น้ัน เดิมทีบทเพลง
เหล่าน้ันส่วนมากแต่งข้ึนด้วยมรเจตนาจะให้มีบทบาทหน้าที่อย่างอ่ืนด้วย
เช่น ใช้ในการอบรมส่ังสอน ตัดพ้อต่อว่ากระทบกระเทียบเปรียบเปรย
ระบายความรู้สึกและความคับข้องใจ ตลอดจนเป็นเครื่องบันเทิงใจของผู้
ขับกล่อม โอกาสที่ขับกล่อมก็มิได้แคบอยู่แต่เฉพาะเห่กล่อมเด็กให้นอน
เท่าน้ัน หากแต่ยังใช้เป็นบทเพลงปฏิพาทย์ร้องโต้ตอบแก้คารมกัน
ท่ามกลางผู้ฟังจำนวนมาก ๆ อกี ดว้ ย

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๙

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

ประมาณหลังจากปี พ.ศ.๒๔๙๐ มาแล้ว ความนิยมในการร้อง
เพลงกล่อมเด็กค่อยเส่ือมคลายลงตามลำดับจนถึงปัจจุบัน วัฒนธรรมการ
กล่อมเด็กกำลังจะสูญหายไป คงรู้และยังถือปฏิบัติกันอยู่บ้างเฉพาะในบท
และในกลมุ่ คนท่ีมอี ายมุ ากเท่านน้ั

ลักษณะของเพลงกล่อมเด็กภาคใตจ้ ะมีทั้งเพลงกลอ่ มเด็กไทยพทุ ธ
และไทยมุสลมิ ในท่นี ้จี ะกล่าเฉพาะเพลงกล่อมเดก็ ของไทยพุทธเทา่ น้ัน

ฉันทลักษณ์ เพลงกล่อมเด็กไทยพุทธภาคใต้ เป็นบทกลอน
ชาวบ้าน ส่วนมาก ๑ บท จะมี ๘ วรรค ในแต่ละวรรคมีคำประมาณ ๔ –
๗ คำ บางวรรคอาจน้อยหรือมากถึง ๑๐ คำก็มี และบางบทอาจมีความ
ยาวถึง ๓๐ วรรค หรือมากกว่านั้น บทเพลงท่ีมี ๘ วรรค ส่วนมากวรรคที่
๔ กบั วรรคท่ี ๗ จะมีข้อความซ้ำกนั หรอื ต่างกนั เพียงเล็กน้อย และมีสมั ผัส
ดังนี้

OOO OOOO OOO
OOOO OOO OOOO OOO
OOOO OOO OOOO OOO
OOOO OOO OOOO OOO

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๐

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วเิ ศษ

ตวั อย่าง

นำ้ มากเหอ จมรากลอกอ
ยายเฒา่ แกออ้ รอ้ ยอลกู สาวว่าดี
ลกู สาวคบชู้ นางแมห่ ารู้สกั ที
ยอลกู สาววา่ ดี บดั สีชาวหลังสวน
(อำเภอหลงั สวน จงั หวัดชุมพร)

การร้องเกรนิ่ การร้องเกรน่ิ และทำนองการขบั รอ้ งแตกต่างกนั ไป

ในแต่ละทอ้ งถน่ิ แตส่ ว่ นมากจะเกริน่ ดว้ ย คำว่า “ฮาเออ้ ” ตามด้วยคำใน

วรรคแรกแลว้ จบวรรคดว้ ยคำวา่ “เหอ” เชน่

ฮาเออ้ ...นอนวนั ...เหอ ฝนั วา่ เลแหง้

ฝงู ปลาหมันตายเหมอื นเขาแชง่ ฝูงแรง้ มนั ลงเหมือนหว่านยา

ปลาอ่นื ตายแหม็ด เหลอื แต่จันเม็ดกบั โลมา

แร้งเหอมันลงเหมอื นหว่านยา เฉยี วฉาบคาบพาไป

คำข้นึ ตน้ บท คำขนึ้ ต้นบทเพลงกลอ่ มเดก็ ภาคใตน้ ิยมใชท้ ้ังคำที่
เป็นรปู ธรรมและนามธรรมที่ง่ายแกก่ ารเขา้ ใจ คำทีเ่ ป็นรปู ธรรมไดแ้ กช่ อื่
สตั ว์และพชื ที่มมี ากในทอ้ งถนิ่ เชน่ ตน้ กลว้ ย ต้นพรา้ ว ต้นหมาก ต้นขนุน
ต้นโตนด ไม้ไผ่ ไม้โกงกาง ตน้ หญ้าคา ตน้ แบก สม้ โอ ดอกมะลิ ไก่
เถอื่ น ไก่ป่า นกเขา นกจอก นกแอน่ ชา้ งโขลง มูสัง (อเี ห็น) ฯลฯ ที่

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๑

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วิเศษ

เป็นกรยิ ามักเก่ยี วกบั เรอ่ื งกิรยิ าอาการตา่ ง ๆ การทำงานหรอื การประกอบ

อาชีพ เชน่ ตกเบด็ ไถนา ทอหกู ปลูกเรือน ผกู เปล ขุดบอ่ ขนึ้ เขา ลงห้วย

ปลกู มัน หรอื คำท่ีเปน็ ปรากฏการณ์ตามธรรมชาติ เชน่ ฝนตก แดดออก

เดอื นข้นึ ฟ้าลนั่ ลมพดั หวนั (ตะวัน)ขึ้น ทเี่ ปน็ นามธรรมมักเป็นคำทแ่ี สดง

อารมณค์ วามรสู้ กึ เชน่ แค้นใจ เจบ็ ใจ รักกนั หนักอก คำที่เป็นอุปมา

งา่ ย ๆ เชน่ ปลกู รัก มว่ ง(มะม่วง) คัน ไม้เลอ้ื ย พรา้ วทางเอน เรือใหญ่

ทองรอ้ ยช่าง ยอดสรอ้ ย พอ่ ผมสอด มีกรรม ฯลฯ

คำข้นึ ตน้ บทเพลงมกั บอกสารตั ถะหรือบอกบรรยากาศของบท

เพลงนั้น ๆ ทำนองเดียวกันกบั เรื่อง เชน่

งูสายพาน เหอ ยานข้ึนแมค่ อก

อ้ายเฒา่ หวั หงอก อวดตวั อ้เี ล้ยี งเมยี สาว

แลเหอแลดู อา้ ยเฒ่าหัวงหู มันทำบา่ ว

อวดตวั อ้เี ลย้ี งเมียสาว เฒ่าแลว้ ไม่คดิ หงอก

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๒

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วิเศษ

การสง่ เสริมการขับร้องเพลงกลอ่ มลูกภาคใต้
ในโรงเรยี นวังวเิ ศษ

การส่งเสริมการขับร้องเพลงกล่อมลูกภาคใต้ในโรงเรียนวังวิเศษ

นน้ั มีการส่งเสริมมาต่อเน่ืองแต่ไม่ค่อยเป็นรูปธรรมชัดเจน กล่าวคือ มีการ

ส่งเสริมการขับร้องเพลงกล่อมเด็กโดยสอดแทรกไว้ในการเรียนการสอน

วชิ าภาษาไทยเล็ก ๆ น้อย ๆ มีการฝึกฝนให้นักเรียนขับร้องเพลงกล่อมเด็ก

ในวนั สำคัญ เชน่ วนั แม่ เป็นคร้ังคราว

ในปี พ.ศ.๒๕๕๘ ได้เริ่มมีการส่งเสริมการขับร้องเพลงกล่อมลูก

อย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรม โดยมีการส่งเข้าประกวดขับร้องเพลงกล่อม

ลูกซ่ึงจัดโดยสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล

เพราะได้ทราบข่าวการประชาสัมพันธ์การประกวดขับร้องเพลงกล่อมลูกสี่

ภาค ของมหาวิทยาลัยมหิดลจากเพื่อนครูท่ีเคยส่งเข้าประกวด และได้

ศกึ ษาหลกั เกณฑก์ ารประกวดจากเว็บไซต์ สถาบันวิจยั ภาษาและวฒั นธรรม

เอเชีย มหาวิทยาลยั มหิดล จึงได้สง่ นกั เรยี นทสี่ นใจเข้าประกวดขบั รอ้ งเพลง

กล่อมลูก ๔ ภาค ประจำปี ๒๕๕๘ ซึ่งมีนักเรียนท่ีสนใจจำนวน ๔ คน

ได้แก่

๑. เด็กชายตะวัน พรหมเนตร ชนั้ ม.๒

๒. เด็กหญิงเขมรนิ ทร์ ทองศรี ชนั้ ม.๓

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๓

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

๓. เดก็ หญงิ ศริ ลิ ักษณ์ อรรถชัยยะ ชนั้ ม.๓

๔. นางสาวปยิ ะภรณ์ คงศรอี อ่ น ชัน้ ม.๖

ผลการประกวดในรอบคัดเลือก เด็กหญิงศิริลักษณ์ อรรถชัยยะ

ไดร้ บั คดั เลือกเข้าสู่รอบชงิ ชนะเลศิ ประเภทนักเรียนระดบั มธั ยมศกึ ษา และ

ได้ขับร้องเพลงกล่อมลูกต่อหน้าคณะกรรมการตัดสิน เพ่ือคัดเลือกผู้

ชนะเลิศและรองชนะเลศิ ใน วันที่ ๑๗ กรกฎาคม ๒๕๕๘ ณ สถาบันวิจัย

ภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลยั มหิดล ผลการประกวดปรากฏว่า

เด็กหญิงศิริลักษณ์ อรรถชัยยะ ได้รับรางวัลชนะเลิศ การประกวดขับร้อง

เพลงกล่อมลูก ๔ ภาค ประจำปี ๒๕๕๘ และเข้ารับประทานรางวัลจาก

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลีพระวรราชาทินัดดามาตุ ในงาน

"มหิดล-วนั แม่" ใน วนั ท่ี ๗ สงิ หาคม ๒๕๕๘

จากการแข่งขันในครั้งน้ีทำให้ได้รับความรู้เก่ียวกับที่มาของเพลง

กล่อมเด็ก เทคนิคการขับร้องเพลงกล่อมเด็กที่ถูกต้องจากคณะกรรมการ

จัดการแข่งขัน ส่งผลให้สามารถนำความรู้มาถ่ายทอดและฝึกฝนนักเรียน

คนอืน่ ๆ ในโรงเรียนต่อไปได้

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๔

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วเิ ศษ

ผลการประกวดขับรอ้ งเพลงกล่อมลูก ๔ ภาค
ประจำปี พ.ศ.๒๕๕๘

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๕

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วเิ ศษ

ผลการประกวดขับรอ้ งเพลงกล่อมลกู ๔ ภาค
ประจำปี พ.ศ.๒๕๕๘

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๖

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

ผลการประกวดขับร้องเพลงกลอ่ มลูก ๔ ภาค
ประจำปี พ.ศ.๒๕๕๘

เกยี รติบตั รในการเข้ารว่ มประกวดรอบชงิ ชนะเลศิ ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษา
ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๗

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วิเศษ

ผลการประกวดขบั รอ้ งเพลงกล่อมลูก ๔ ภาค
ประจำปี พ.ศ.๒๕๕๘

เกยี รติบตั รรางวลั ชนะเลิศ การประกวดขับรอ้ งเพลงกล่อมลกู ๔ ภาค (ภาคใต)้
ระดบั ชั้นมัธยมศกึ ษา

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๘

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

ผลการประกวดขับร้องเพลงกล่อมลูก ๔ ภาค
ประจำปี พ.ศ.๒๕๕๘

ภาพเดก็ หญงิ ศิรลิ กั ษณ์ อรรถชยั ยะ เข้ารบั ประทานรางวลั
จากพระเจา้ วรวงศ์เธอ พระองค์เจา้ โสมสวลีพระวรราชาทนิ ดั ดามาตุ

ในงาน "มหิดล-วนั แม่" ณ มหาวิทยาลัยมหดิ ล
วันที่ ๗ สงิ หาคม ๒๕๕๘

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๑๙

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วิเศษ

ภาพการแขง่ ขันขบั ร้องเพลงกล่อมลูก ๔ ภาค
ณ มหาวิทยาลยั มหิดล

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๒๐

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วิเศษ

ภาพการแข่งขนั ขับร้องเพลงกล่อมลกู ๔ ภาค
ณ มหาวทิ ยาลัยมหิดล

ครวู รากร บวั ก่ิง และครฉู ันทนาภรณ์ แสงเสน ครผู ู้ควบคมุ ดูแล
นักเรียนทเี่ ขา้ ประกวดขับร้องเพลงกลอ่ มลกู ๔ ภาค
ณ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๒๑

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรยี นวงั วิเศษ

บทเพลงกล่อมเด็กท่ีใช้ในการประกวด

พระมารดา

ฮา เออ่ พระมารดา เหอ เทยี มเลย้ี งลกู มารักษายาก
พอลูกตกฟาก นางแมบ่ นควายเขาทอง
เดอื นสเี ดอื นหา้ โนรามารำแก้เหมรยนอ้ ง
นางแมบ่ นควายเขาทอง ให้รอดชวี ติ เหอ ลกู

บา้ นนี้

ฮา เอ่อ บ้านน้ี เหอ มพี ร้าวทางลาย

อีห้ ญงิ ขอชาย ธรรมเนียมมันไดม้ าแต่ไหน

หญิงอเี อาให้ได้ อา้ ยชายมนั ไม่ตกลงใจ

ธรรมเนยี มมนั ได้มาแต่ไหน ธรรมเนยี มคนไทย เหอ ไม่มี

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๒๒

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วิเศษ

บทเพลงกล่อมเด็กทใี่ ช้ในการประกวด

ฮา เอ่อ พ่ีไปเหอ แลน้อง
ฝากเชด็ หน้าแพร
แลเหอแลไป ฝากไหรไวใ้ หน้ อ้ งแล
หวิดนำ้ ล้างหน้า แล ๆ นอ้ งเชด็ แต่น้ำตา
เหน็ ตรงไหนมนั ไหลมา
ใหห้ ายคำนงึ เหอ น้อง

ไปตรัง

ฮา เออ่ ไปตรงั เหอ น้องสง่ั สักคำพ่อค้วิ วาด

ซอื้ ถว้ ยซ้อื ถาด ซ้อื โต๊ะแม่ขนั

ขอสักคำพ่อใจดี ซื้อหวีมาให้สักอนั

ซอ้ื ร่มคันสน้ั ฝากน้องสกั คัน เหอ เดยี ว

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๒๓

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

บทเพลงกลอ่ มเด็กท่ใี ช้ในการประกวด

นางโนรา

ฮา เออ่ นางโนรา เหอ หนีพระมารดาไปสระใหญ่

นายพรานแกคลอ้ งเอาโดยไว โถกน้องสดุ ทอ้ งเจ้าโนรา

พี่พี่ เขาหนฉี าด กลับเมอื งไกรลาศเสยี แล้วหนา

สงสารแต่นางโนรา จากบ้านเมืองมา เหอ ไกล

ฮา เอ่อ รักกนั เหอ รักกัน
ไหมเ้ รอื อ้ีข้าม รกั คนท่านำ้
โก้แลว้ โกเ้ ล่า นางงามรอ้ งโก้จนสุดเสียง
นางงามร้องโก้จนสุดเสียง โกแ้ ต่เชา้ จนหวนั เทย่ี ง
เสยี งแห้งเหมอื นนก เหอ เหวก

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘

๒๔

เพลงกลอ่ มลกู ภาคใต้ โรงเรียนวงั วเิ ศษ

บทเพลงกล่อมเดก็ ทใี่ ชใ้ นการประกวด

ไปคอน

ฮา เอ่อ ไปคอน เหอ ไปแลพระนอนและพระนง่ั

พระพิงเสาด้ัง หลังคามงุ เบื้อง

เขา้ ไปในหอ้ ง ไปแลพระทองเขาทรงเครื่อง

หลงั คามงุ เบอื้ ง ทรงเครอื่ งดอกไม้ เหอ ไหว

น้องนอน

ฮา เอ่อ นอ้ งนอนเหอ นอนใหส้ บาย

แมเ่ ซอ้ ทัง้ หลาย อยา่ ได้หยิกหยอกมาหลอกหลอน

แมเ่ ซ้อท้งั เส ยกเจา้ ใสเ่ ปลเวให้นอน

อย่าไดห้ ยกิ หยอกมาหลอกหลอน เวให้นอ้ งนอนเออหลบั เออ

ปีการศกึ ษา ๒๕๕๘