วิจัยเล่ม 2 แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในอำเภอบ้านไผ่

41

ประวตั อิ าเภอบา้ นไผ่
อาเภอบ้านไผ่เดิมชื่อ “บ้านเก้ิง” อยู่ในความปกครองของเมืองชนบท ต่อมาทางราชการ
ประกาศใช้พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 บ้านเก้ิงได้รับการยกฐานะเป็น ตาบลบ้าน
เก้ิง ข้ึนกับอาเภอชนบท จนกระทั่งปี พ.ศ. 2471 ตาบลบ้านเกิ้งก็ได้รับการยกฐานะเป็น กิ่งอาเภอบ้านไผ่
ประกอบด้วยตาบลบ้านเกิ้ง บ้านเป้า และบ้านแคนเหนือ เชื่อกันว่าบริเวณท่ีตั้งคงมีต้นไผ่ขึ้นริมคลองห้วย
จกิ เป็นจานวนมาก สถานท่ีตัง้ กิ่งอาเภออยู่ทางทิศตะวันออกของสถานีรถไฟบ้านไผ่ โดยหลวงราษฎร์ธรุ กิจ
(โสฬส อินทรกาแหง) มีศรัทธายกที่ดินให้ก่ิงอาเภอบ้านไผ่ได้รับการยกฐานะเป็น อาเภอบ้านไผ่ เปิด
ให้บริการประชาชนตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 4 ตาบล คือ ตาบลบ้าน
ไผ่ บ้านเป้า แคนเหนือ และเปือยน้อย ต่อมาในปี พ.ศ. 2486 อาเภอชนบทถูกไฟไหม้ ทางราชการจึงได้รวม
อาเภอชนบทเข้ากับอาเภอบ้านไผ่ จนถงึ พ.ศ. 2509 จึงแยกอาเภอชนบทออกไป

ที่ต้ังและอาณาเขต
อาเภอบ้านไผม่ ีอาณาเขตตดิ ต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังตอ่ ไปนี้

ทศิ เหนือ ติดต่อกบั อาเภอบา้ นแฮด
ทิศตะวนั ออก ตดิ ต่อกับอาเภอโกสุมพิสัยและอาเภอกดุ รัง (จงั หวัดมหาสารคาม)
ทศิ ใต้ ติดตอ่ กบั อาเภอเปอื ยนอ้ ย อาเภอหนองสองหอ้ ง และอาเภอโนนศลิ า
ทศิ ตะวนั ตก ตดิ ตอ่ กบั อาเภอมัญจาครี แี ละอาเภอชนบท

การแบง่ เขตการปกครอง
การปกครองสว่ นภูมภิ าค

อาเภอบา้ นไผ่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 10 ตาบล 113 หมบู่ ้าน

1. บา้ นไผ่ จานวน 13 หมบู่ า้ น

2. ในเมอื ง จานวน 9 หมบู่ า้ น

3. เมอื งเพยี จานวน 13 หมู่บา้ น

4. บา้ นลาน จานวน 15 หมู่บ้าน

5. แคนเหนือ จานวน 9 หมบู่ า้ น

6. ภเู หล็ก จานวน 9 หมูบ่ ้าน

7. ปา่ ปอ จานวน 9 หมู่บ้าน

8. หนิ ต้ัง จานวน 11 หมบู่ า้ น

9. หนองนา้ ใส จานวน 11 หมู่บ้าน

10. หวั หนอง จานวน 6 หมู่บ้าน

42

การปกครองส่วนท้องถน่ิ
ทอ้ งทอ่ี าเภอบ้านไผป่ ระกอบดว้ ยองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ 11 แหง่ ได้แก่
เทศบาลเมอื งบา้ นไผ่ ครอบคลุมบางส่วนตาบลบ้านไผ่ ตาบลในเมอื ง และตาบลแคนเหนือ
เทศบาลตาบลในเมือง ครอบคลมุ พ้นื ที่ตาบลในเมือง (นอกเขตเทศบาลเมืองบา้ นไผ่)
องค์การบรหิ ารส่วนตาบลบ้านไผ่ ครอบคลุมตาบลบ้านไผ่ (นอกเขตเทศบาลเมืองบ้านไผ่)
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบลเมอื งเพีย ครอบคลมุ พน้ื ทีต่ าบลเมืองเพยี ทั้งตาบล
องค์การบรหิ ารสว่ นตาบลบ้านลาน ครอบคลมุ พื้นที่ตาบลบ้านลานทงั้ ตาบล
องค์การบรหิ ารสว่ นตาบลแคนเหนอื ครอบคลมุ ตาบลแคนเหนอื (นอกเขตเมอื งบา้ นไผ)่
องค์การบริหารสว่ นตาบลภูเหล็ก ครอบคลมุ พน้ื ทีต่ าบลภูเหลก็ ท้ังตาบล
องค์การบริหารสว่ นตาบลป่าปอ ครอบคลมุ พื้นท่ตี าบลป่าปอท้งั ตาบล
องค์การบรหิ ารส่วนตาบลหินตง้ั ครอบคลุมพืน้ ทต่ี าบลหินตงั้ ท้งั ตาบล
องค์การบรหิ ารสว่ นตาบลหนองน้าใส ครอบคลุมพ้ืนที่ตาบลหนองนา้ ใสทงั้ ตาบล
องคก์ ารบริหารส่วนตาบลหัวหนอง ครอบคลมุ พ้ืนที่ตาบลหวั หนองทั้งตาบล

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอาเภอบ้านไผ่
สภาพทั่วไปของสถานศกึ ษา
ชอ่ื สถานศึกษา : ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั อาเภอบ้านไผ่
ที่อยู่ : 673 หมู่ที่ 3 ถนน สุขาภบิ าล 8 ตาบลในเมือง อาเภอบ้านไผ่ จงั หวัดขอนแก่น
เบอร์โทรศพั ท์ : 043-272734
เบอร์โทรสาร : 043-272734
E-mail ตดิ ต่อ : [email protected]
สงั กัด : สานกั งานส่งเสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยจงั หวดั ขอนแก่น
สานักงานส่งเสริมการศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย
สานกั งานปลดั กระทรวงศกึ ษาธิการ กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

43

ทศิ ทางการดาเนนิ งานของสถานศึกษา
วิสยั ทศั น์
ชาวบา้ นไผ่ได้รับการศึกษาตลอดชีวติ และการศกึ ษาเพอ่ื การมงี านทาที่มีคุณภาพอย่างท่ัวถึง

และเท่าเทยี มกัน โดยการมสี ่วนร่วมของชุมชนภาคเี ครือข่ายและสร้างชุมชนแห่งการเรยี นรู้กา้ วสู่ประชาคม
อาเซียนอย่างมคี วามสุขและยง่ั ยืน

พนั ธกจิ
1. จดั และส่งเสรมิ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั เพ่อื ให้เกิดการเรยี นรู้ตลอด
ชวี ติ อยา่ งทวั่ ถงึ และมคี ุณภาพ
2. จัดและส่งเสรมิ การศกึ ษาอาชพี เพ่ือการมีงานทาของประชาชนในชมุ ชนให้สามารถประกอบ
อาชีพได้อยา่ งยง่ั ยนื
3. สง่ เสริมการมสี ่วนร่วมของภาคีเครอื ข่าย ในการจดั การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตาม
อัธยาศัยการศึกษาตลอดชวี ิตและการศึกษาอาชพี เพื่อการมีงานทา
4. พัฒนาบุคลากรและระบบบริหารจัดการ ให้มศี ักยภาพในการดาเนนิ งานการศึกษานอกระบบ
และการศึกษาตามอธั ยาศัย เพ่ือส่งเสริมการศกึ ษาตลอดชีวติ และการศกึ ษาอาชพี เพือ่ การมีงานทาของ
ประชาชนได้อยา่ งมปี ระสทิ ธแิ ละประสิทธิผล
5. พฒั นาและส่งเสรมิ วิทยาศาสตร์เทคโนโลยเี พอ่ื การศึกษา เทคโนโลยีสารสนเทศ และการ
ส่ือสารให้เกดิ ประสทิ ธิภาพต่อการเรยี นตลอดชีวิต
6. จัดการศึกษาภาษาต่างประเทศเพ่ือส่งเสริมพัฒนาครแู ละผู้เรยี นใหม้ คี วามพร้อมสู่ประชาคม
อาเซยี น

อัตลักษณ์
“คณุ ธรรมนาชีวติ ด้วยเศรษฐกิจพอเพียง”

44

จานวนผ้เู รียน/ผูร้ บั บริการและจานวนผู้จดั การเรยี นรู้

หลกั สตู ร/ประเภท จานวนผู้เรยี น รวม จานวน
(คน) จานวน ผู้จัดการ
การศึกษาข้ันพนื้ ฐาน (คน) เรยี นรู้ (คน)
- ระดับประถมศึกษา ชาย หญิง
- ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนต้น 100 25
- ระดบั มัธยมศึกษาตอนปลาย 35 65 997
582 415 1,435 1
รวมจานวน (คน) 837 598 2,532 2
การศึกษาตอ่ เนอื่ ง 1,454 1,078 จานวน
1. โครงการศูนยฝ์ กึ อาชพี ชุมชน 16 ผจู้ ัดการ
1 15 27 เรยี นรู้ (คน)
1 อาเภอ 1 อาชพี - 27 รวม 1
1. หลกั สูตรการนวดแผนไทย จานวนผ้เู รยี น จานวน 1
2. หลักสตู รการทอผ้า (คน) 1
(คน) 20
หลักสตู ร/ประเภท ชาย หญิง 12 3
- 20 12 4
3. หลกั สตู รทาหนา้ กากอนามยั /เจลล้างมอื - 12 4
4. หลักสูตรช่างตดั ผม-เสรมิ สวย 12 - 21 4
5. หลักสตู รช่างเชอื่ มเหลก็ 26 4
- 21 27 2
พฒั นาอาชพี ระยะส้นั (กลุ่มสนใจ) - 26 26 2
1. หลกั สตู รการแปรรูปถ่ัวลิสง - 27 28 2
2. หลักสตู รการแปรรปู กล้วย - 26 14 2
3. หลักสูตรการแปรรูปขา้ ว - 28 15 3
4. หลกั สูตรการแปรรปู ปลา - 14 14 16
5. หลกั สูตรการทาขนมไทย - 15 12 4
6. หลักสตู รการทาผลิตภณั ฑจ์ ากเศษผ้า - 14 18 1
7. หลักสตู รการจบั จีบผ้า 1 11 105
8. หลกั สตู รการทาไข่เคม็ - 18 26
9. หลกั สตู รการทาวนุ้ แฟนซี - 105 12
10. หลักสูตรการทากระเปา๋ จากเศษผ้า - 26
11. หลักสตู รการทาหน้ากากอนามัย - 12
12. หลักสตู รการทาข้าวแต๋น
13. หลักสูตรการผูกผ้าจบั จีบผา้

45

ชัน้ เรียนวิชาชีพ (31 ชวั่ โมง ข้ึนไป) - 86 86 7
1. หลกั สูตรการทอผ้า - 38 38 3
2. หลกั สูตรการนวดแผนไทย - 12 12 1
3. หลักสตู รช่างตดั ผม-เสรมิ สวย - 36 36 3
4. หลักสูตรการทาเสอื่ กก 12 - - 1
5. หลักสูตรช่างเชือ่ ม - 24 24 2
6. หลักสูตรการตดั เย็บเส้อื ผ้า
2. โครงการจัดการเรียนรตู้ ามหลกั ปรัชญาของ 28 102 130 7

เศรษฐกจิ พอเพียง 66 114 180 7
3. โครงการจัดการศกึ ษาเพ่อื พฒั นาสงั คมและชมุ ชน 9 171 180 7
4. โครงการจัดการศกึ ษาเพอ่ื พฒั นาทกั ษะชีวติ
5. โครงการอนื่ ๆ (ถ้า -- - -
ม)ี ..................................................
129 1,000 1,129 95
รวมจานวน (คน) จานวนผเู้ รียน รวม จานวน
จานวน ผู้จัดการ
หลกั สตู ร/ประเภท (คน) (คน) เรียนรู้ (คน)
ชาย หญงิ
การศกึ ษาตามอัธยาศยั 674 5
โครงการห้องสมดุ เคล่ือนทส่ี ู่ชุมชน 278 396 789 11
โครงการบ้านหนังสือชุมชน 326 463 293 2
โครงการห้องสมดุ เคลื่อนที่สาหรบั ชาวตลาด 152 141
โครงการส่งเสรมิ การอ่านและพัฒนาห้องสมดุ 2,230 3
ใหเ้ ปน็ แหล่งเรียนรตู้ ลอดชีวิต 671 894
โครงการส่งเสรมิ การอ่าน (รถโมบายเคลอื่ นที่) 420 12
174 246 4,406 33
รวมจานวน (คน) 1,601 2,140

หมายเหตุ สถานศึกษาสามารถปรับเปล่ียนแบบโครงสร้างตารางข้างต้นใหเ้ หมาะสมได้ตามความ
ตอ้ งการและเป็นไปตามข้อมูลจริงของสถานศกึ ษา โดยข้อมูลต้องสะท้อนถงึ จานวน
ผเู้ รยี น ผู้รับบรกิ าร และจานวนผู้จัดการเรยี นรู้

46

จานวนบคุ ลากร (ปีงบประมาณท่จี ัดทารายงานการประเมนิ ตนเอง)

ประเภท/ตาแหน่ง จานวน (คน) รวม

ขา้ ราชการครู ต่ากวา่ ป.ตรี ป.ตรี ป.โท ป.เอก จานวน
บคุ ลากรทางการศึกษา
ลกู จา้ งประจา - 12- 3
อน่ื ๆ (ระบุ).........................................
พนกั งานราชการ - --- -

1. ครอู าสาสมัคร - --- -
2. ครู กศน.ตาบล
3. ครูศนู ย์การเรียนชุมชน - --- -
4. นักจัดการงานทว่ั ไป
5. อ่นื ๆ (ระบุ).............................. - 2-- 2
อัตราจ้าง - 12 - - 12
1. ครูศนู ย์การเรยี นชุมชน - --- -
2. อนื่ ๆ (ระบ)ุ ................................ - 1-- 1
- --- -
- บรรณารกั ษ์
- พนักงานบริการ - 9-- 9

รวมจานวน - 1-- 1
1 --- 1
1 26 2 - 29

งบประมาณ (ปีงบประมาณที่จดั ทารายงานการประเมินตนเอง)

- เงินงบประมาณ 4,826,845.76 บาท

- เงินนอกงบประมาณ - บาท

รวมจานวนเงนิ 4,826,845.76 บาท

47

กศน.ตาบล

กศน.ตาบล ทตี่ งั้ ผปู้ ระสานงาน/ผู้รบั ผิดชอบ
นางสาววชั ราภรณ์ โวหารา
กศน.ตาบลบ้านไผ่ อาคารสุขศาลาบ้านเปา้ ม.3 ต.บา้ นไผ่ นางรัชดา อัคฮาด
นายพัลลภ วาทโยธา
กศน.ตาบลในเมือง อาคารเอนกประสงค์ชมุ ชนเจ้าเงาะ
นางทัศนยี ์ นามบญุ เรือง
กศน.ตาบลหวั หนอง อาคาร (เก่า) อบต.หวั หนอง ม.1
ต.หวั หนอง นางรชตะ มุระดา

กศน.ตาบลหนองนา้ ใส อาคารเอนกประสงค์บา้ นเหมอื ดแอ่ ม.4 นางสาวชื่นจิต อาสนาทิพย์
ต.หนองนา้ ใส นางศศภิ รณ์ ละออง
นางกนกวรรณ ไสวดี
กศน.ตาบลเมืองเพีย อาคารศาลาประชาคมบ้านดู่ใหญ่ ม.4 นางวิไลวรรณ เนอ้ื ดี
ต.เมอื งเพยี นางทพิ ย์วรนิ ทร์ เชอ้ื เมือง

กศน.ตาบลแคนเหนือ อาคาร (เก่า) อบต.แคนเหนอื ม.3
ต.แคนเหนอื

กศน.ตาบลหนิ ตง้ั วัดเจา้ ปภู่ เู หลก็ ม.1 ต.หนิ ตัง้

กศน.ตาบลบ้านลาน โรงเรียนบ้านลาน ม.6 ต.บา้ นลาน

กศน.ตาบลป่าปอ โรงเรียนบ้านหนองตบั เต่า ม.7 ต.ป่าปอ

กศน.ตาบลภูเหล็ก อาคารเอนกประสงค์บา้ นภูเงนิ ม.7
ต.ภเู หลก็

48

ศูนย์การเรยี นชมุ ชน

ศนู ย์การเรยี นชุมชน ท่ตี ง้ั ผปู้ ระสานงาน/
ศรช.บา้ นหวั นา ผรู้ บั ผดิ ชอบ
ศรช.บา้ นโคกโก อาคารศนู ย์เรียนรู้ฯ บ้านหวั นา ม.16 นายศุภณมติ ร ไสวดี
ศรช.บา้ นหนองหญ้าปล้อง ต.บา้ นลาน น.ส.สุมาลี หล้าลุน
ศรช.ชมุ ชนแสงทอง ศาลาประชาคมบ้านโคกโก ม.7 น.ส.เพญ็ วภิ าร์ โสภาวะนัส
ศรช.บา้ นโคกก่อง ต.แคนเหนือ นายวิเชียร ถนิ่ ไผ่งาม
ศรช.บา้ นหนองฮี ศาลาประชาคมบ้านหนองหญ้าปล้อง นางเสาวรสจนีย์ เสาวรส
ศรช.ชุมชนโนนสะอาด ม.4 ต.ภูเหล็ก นายวเิ ชียร สนั เสนาะ
ศรช.บา้ นใสวารี ศาลาประชาคมชมุ ชนแสงทอง นางอจั ฉรา ถ่นิ ไผ่งาม
ศรช.บา้ นหนองร้านหญ้า ต.บา้ นไผ่ น.ส.เบญจวรรณ สหี ัดชา
ศรช.บา้ นแคนเหนอื อาคารเอนกประสงค์บา้ นโคกก่อง นางลดั ดา สิงคลบี ุตร
ม.2 ต.หนิ ตั้ง นายจรี ะศักด์ิ โยมะบตุ ร
ศาลาประชาคมบ้านหนองฮี
ม.3 ต.หินตงั้
อาคารเอนกประสงค์ชุมชนโนนสะอาด
ต.ในเมอื ง
อาคารเอนกประสงค์บ้านใสวารี
ม.12 ต.หนองน้าใส
ทท่ี าการผู้ใหญ่บา้ นหนองร้านหญ้า
ม.5 ต.หวั หนอง
อาคารเอนกประสงค์บ้านแคนเหนือ
ม.1 ต.แคนเหนือ

49

แหล่งเรียนรู้

แหล่งเรยี นรู้ ด้าน ทอี่ ยู่/เบอร์โทรศพั ท์ ผรู้ บั ผิดชอบ
ศนู ยเ์ รียนรู้ปรัชญาของ การทาเกษตรผสมผสาน 89 หมู่ท่ี 3 ต.ในเมอื ง นายสุริยนั ต์ พเิ ชษฐ์พงศ์วมิ ุต
เศรษฐกิจพอเพยี งและเกษตร การแปรรูปข้าว
ทฤษฏใี หม่ ประจาตาบล การทานา้ มะนาว บา้ นหัวนา หมู่ท่ี 16 นายทวีศักดิ์ ชมเชยรกั
(เกษตรผสมผสาน) ต.บา้ นลาน พระครโู ชตธิ รรมสาร
เกษตรผสมผสาน การป้องกนั กาจัด วดั มัชฌมิ วิทยาราม
ศตั รพู ืช บา้ นลาน หมู่ท่ี 6 พระครมู งคล สารกิจ
จิตรกรรมฝาผนัง โบราณวตั ถุ ต.บา้ นลาน นายบญุ เหลือ สีหาบาล
บา้ นป่าปอ หมู่ท่ี 2 นายถนอม ศรีวงษ์
พระธาตุเจดีย์ศริ ิมงคล ศิลปวฒั นธรรม ต.ปา่ ปอ นายสมบูรณ์ พันธ์มูล
บ้านชกี กค้อ หมู่ที่ พระอาจารย์อธิการบุ
แก่งละวา้ ทรพั ยากรธรรมชาติและ 7,13 ต.เมืองเพีย
สิ่งแวดล้อม บ้านชกี กค้อ หมู่ที่
ศูนยเ์ รียนรู้เศรษฐกิจพอเพยี ง การทาเกษตรผสมผสาน 7,13 ต.เมืองเพยี
(ปลูกผกั ปลอดสารพษิ ) บา้ นเมอื งเพยี หมู่ท่ี 2
วดั มงคลหลวง วัตถโุ บราณ ต.เมอื งเพีย
วัดพระเจ้าใหญ่ผอื บงั
จิตรกรรมฝาผนัง โบราณวตั ถุ บ้านหนองร้านหญ้า
หมู่ท่ี 5 ต.หัวหนอง

50

ภาคีเครอื ขา่ ย

ภาคีเครือข่าย ดา้ น ท่ีอยู่ เบอร์โทรศพั ท์
(กลุ่ม องคก์ ร และหน่วยงาน) หมู่ท่ี 1 ต.ในเมือง 043-272661
หมู่ท่ี 8 ต.ในเมอื ง 043-473549
เทศบาลเมอื งบ้านไผ่ อาคารสถานท่ี หมู่ที่ 2 ต.หนองนา้ ใส 043-274493
หมู่ท่ี 1 ต.หินตั้ง 043-424235
เทศบาลตาบลในเมอื ง อาคารสถานที่ หมู่ที่ 5 ต.บา้ นลาน 081-0601379
หมู่ที่ 3 ต.ภูเหล็ก 097-3415651
องค์การบริหารส่วนตาบลหนองน้าใส อาคารสถานที่ หมู่ท่ี 4 ต.หวั หนอง 043-272612
หมู่ท่ี 3 ต.ในเมือง 043-273118
องค์การบริหารส่วนตาบลหนิ ต้ัง อาคารสถานท่ี หมู่ที่ 9 ต.ในเมือง 043-3289887
หมู่ที่ 1 ต.หินตงั้ 087-3330715
องค์การบริหารส่วนตาบลบ้านลาน อาคารสถานที่ หมู่ที่ 5 ต.บา้ นไผ่ 081-3800705
หมู่ท่ี 1 ต.เมืองเพีย 081-9757906
สวนป่าหนองเม็ก วิทยากร หมู่ที่ 2 ต.ปา่ ปอ 083-4545400
หมู่ท่ี 6 ต.บา้ นลาน 086-4515528
เกษตรอาเภอบ้านไผ่ วทิ ยากร
หมู่ที่ 12 ต.บ้านลาน 081-0504827
พัฒนาชุมชนอาเภอบ้านไผ่ ขอ้ มลู ประชากร
หมู่ที่ 3 ต.หนองนา้ ใส 084-7943558
โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตาบลในเมือง ดา้ นสขุ ภาพ
หมู่ท่ี 7 ต.หนองนา้ ใส 086-2218186
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลหินต้งั ดา้ นสขุ ภาพ
หมู่ที่ 2 ต.หนองน้าใส 043-272129
โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาบลบ้านไผ่ ด้านสุขภาพ

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลเมอื งเพยี ด้านสุขภาพ

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลป่าปอ ด้านสขุ ภาพ

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ด้านสุขภาพ

ตาบลบ้านลาน

โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพ ดา้ นสขุ ภาพ

ประจาตาบลบ้านสรา้ งแป้น

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพ ดา้ นสขุ ภาพ

ตาบลหนองนา้ ใส (บา้ นแคนใต้)

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพ ด้านสขุ ภาพ

ตาบลหนองนา้ ใส (บา้ นนาโน)

วิทยาลัยการอาชพี บ้านไผ่ วทิ ยากร

51

ภูมิปัญญา

บุคคล (ปราชญ์ชาวบ้าน ความรู้ ความสามารถ ทอี่ ยู่/เบอร์โทรศพั ท์
ภูมิปัญญา ผนู้ า)
บา้ นหนองคูณ หมู่ท่ี 3
นายอุ่ม สดุ ใหญ่ การทามะม่วงนอกฤดู 646/3 หมทู่ ่ี 3 ต.ในเมือง
162 หมทู่ ่ี 5 ต.บา้ นไผ่
นางขนั ทอง สุดสาร นวดแผนไทย บา้ นลาน หมู่ที่ 6 ต.บ้านลาน
บ้านปา่ ปอ หมู่ท่ี 1 ต.ปา่ ปอ
นางอนงค์ อุดชอ่ การแปรรปู ปลาร้า 43 หมทู่ ี่ 3 ต.ภเู หล็ก
บ้านหนองนาวัว หมู่ท่ี 3
นายบญุ เรอื ง วงษืมหาด ช่างเหล็ก ต.หัวหนอง
18/1 บ้านโคกก่อง หมทู่ ี่ 11
นายสงกา เทียมทัน หมอสขู่ วญั /หมอธรรม 135 หมทู่ ่ี 8 ต.หนองํนา้ ใส
20 หมทู่ ่ี 10 ต.บา้ นไผ่
นายดา สงิ ห์ทยุ ปลกู ผกั ปลอดสารพษิ 89 หมทู่ ี่ 3 ต.ในเมือง

นางระเบยี บ สละ บุคคลตัวอย่างการทาเกษตร

ผสมผสาน

นายสมนกึ โคตรศรีเมือง การตมี ดี

นางสงั วาล โจมทา การทาเกษตรผสมผสาน

นางดาหวัน อาดี ดา้ นการทาไม้กวาดดอกหญ้า

นายสุรยิ นั ต์ พเิ ชษฐ์พงศ์วิมุต ดา้ นการทาเกษตรผสมผสาน

หมายเหตุ ใหบ้ นั ทึกขอ้ มูลเฉพาะทมี่ ีส่วนสนบั สนนุ ร่วมจดั หรือจัดกิจกรรม กศน. ในปีงบประมาณที่
จัดทารายงานการประเมินตนเอง

52

รางวัล เกียรตบิ ตั ร การเชิดชเู กียรตทิ ส่ี ถานศกึ ษาได้รบั

รางวลั เกียรตบิ ัตรการเชิดชเู กยี รติ ดา้ น/เรอื่ ง หน่วยงาน/องคก์ ร
ทส่ี ถานศกึ ษาได้รบั พฒั นานวัตกรรม ที่มอบ
ดา้ นสิง่ แวดล้อม
1. ไดร้ ับรางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ระดับกลุ่ม ประเภทการจัดการขยะ กลุ่มสานักงาน กศน.
สานักงาน กศน.จงั หวัดร้อยแก่นสาร ประเภท มูลฝอย จังหวัดร้อยแก่นสาร
นักศึกษา กศน.ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนต้น
ตามกจิ กรรมขยายผลโครงการจติ อาสา แข่งขันขับร้องเพลง สานักงาน กศน.
ของสานกั งาน กศน. ประจาปี 2564 “สดดุ ีจอมราชา” จงั หวัดขอนแก่น

2. ไดร้ ับรางวัลชนะเลิศ การประกวดแข่งขันขบั ร้อง แข่งขันขบั ร้องเพลง สานกั งาน กศน.
เพลง “สดดุ ีจอมราชา” ระดับจงั หวดั ประจาปี “สดุดีจอมราชา” จังหวดั ขอนแก่น
2564 ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนต้น
แข่งขันขบั ร้องเพลง สานักงาน กศน.
3. ไดร้ บั รางวัลรองชนะเลิศอนั ดบั 2 การประกวด “สดุดจี อมราชา” จังหวัดขอนแก่น
แข่งขันขบั ร้องเพลง “สดดุ จี อมราชา” ระดับ
จังหวดั ประจาปี 2564 ระดับประถมศึกษา ออกแบบโลโก้ ประเภท ศนู ย์วทิ ยาศาสตร์เพื่อ
Letter From Logo การศึกษา นราธวิ าส
4. ไดร้ บั รางวัลชมเชย การประกวดแข่งขันขับร้อง
เพลง “สดุดีจอมราชา” ระดับจงั หวัด กิจกรรมประกวดร้อง ศนู ย์วทิ ยาศาสตร์เพื่อ
ประจาปี 2564 ระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย เพลง การศึกษา นราธวิ าส

5. นายจกั รรนิ ทร์ คาอุ่น ได้รบั รางวัลรองชนะเลศิ ประเภทสง่ิ ประดษิ ฐ์ สานกั งาน กศน.
อนั ดับ 1 กจิ กรรมออกแบบโลโก้ ประเภท Letter ดา้ นการใช้และ จงั หวดั ขอนแก่น
From Logo โครงการส่งเสรมิ การเรียนรู้ รกุ ถงึ ที่ การอนรุ ักษ์พลงั งาน
ลุยถงึ ถนิ่ เชือ่ มสัมพนั ธ์ชาว กศน. ไฟฟ้าในชีวิตประจาวนั สานกั งาน กศน.
จังหวัดขอนแก่น
6. นายจกั รรินทร์ คาอุ่น ได้รบั รางวลั ชมเชย กิจกรรม ผู้เข้าสอบการทดสอบ
ประกวดรอ้ งเพลงโครงการส่งเสรมิ การเรยี นรู้ ระดับชาติ (N-NET)
รกุ ถึงท่ีลยุ ถึงถิ่น เชอื่ มสมั พันธ์ ชาว กศน. ปลายภาคเรียนที่ 2
ปกี ารศกึ ษา 2563
7. ไดร้ ับรางวลั ชมเชย การประกวดโครงงาน (รอ้ ยละ 80 ขนึ้ ไป)
วิทยาศาสตร์ สาหรับนกั ศึกษา กศน. ประเภท
สงิ่ ประดษิ ฐ์ดา้ นการใช้และการอนุรกั ษ์พลงั งาน
ไฟฟ้าในชีวติ ประจาวัน ณ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพ่ือ
การศกึ ษาขอนแก่น

8. เปน็ สถานศกึ ษาท่ีมีจานวนร้อยละผู้เข้าสอบการ
ทดสอบระดับชาติ(N-NET) ปลายภาคเรยี นท่ี 2 ปี
การศึกษา 2563 (รอ้ ยละ 80 ขน้ึ ไป) เฉล่ียภาพรวม
ทงั้ 3 ระดบั ร้อยละ 91.80

53

รางวลั เกียรติบัตรการเชิดชูเกียรติ ดา้ น/เรือ่ ง หน่วยงาน/องคก์ ร
ท่ีสถานศึกษาได้รบั ทมี่ อบ

9. เปน็ สถานศกึ ษาท่ีมีจานวนร้อยละผู้เข้าสอบวดั ผล ผู้เข้าสอบวัดผลสมั ฤทธ์ิ สานกั งาน กศน.

สัมฤทธิ์ ปลายภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2563(รอ้ ย ปลายภาคเรียนท่ี 2 ปี จังหวดั ขอนแก่น

ละ 70 ข้ึนไป) เฉลย่ี ภาพรวมท้ัง 3 ระดับ การศกึ ษา 2563

ร้อยละ 71.41 (รอ้ ยละ 70 ขนึ้ ไป)

10. เปน็ สถานศกึ ษาที่มีจานวน คะแนนเฉลย่ี สูงสดุ ะดบั สานกั งาน กศน.

คะแนนเฉล่ียสงู สุดะดับประเทศการทดสอบ ประเทศการทดสอบ จงั หวัดขอนแก่น

ระดบั ชาติ (N-NET) ระดบั ประถมศึกษา ภาคเรียนที่ ระดับชาติ (N-NET)

1 ปกี ารศึกษา 2564 (รอ้ ยละ 38.24 ขึน้ ไป) สาระ ระดับประถมศึกษา

ทักษะการเรยี นรู้ รอ้ ยละ 41.11 ภาคเรียนที่ 1 ปี

การศึกษา 2564

(รอ้ ยละ 38.24 ขึ้นไป)

สาระทักษะการเรียนรู้

รอ้ ยละ 41.11

11. เปน็ สถานศกึ ษาท่มี ีจานวน คะแนนเฉล่ยี สูงสุด สานกั งาน กศน.

คะแนนเฉลี่ยสงู สุด ระดับประเทศการทดสอบ ระดับประเทศการ จงั หวัดขอนแก่น

ระดับชาติ (N-NET) ระดับประถมศกึ ษา ภาคเรียนท่ี ทดสอบระดับชาติ (N-

1 ปกี ารศกึ ษา 2564 (รอ้ ยละ 48.66 ข้นึ ไป) สาระ NET) ระดับ

การพัฒนาสงั คม ร้อยละ 40.00 ประถมศึกษา ภาคเรียน

ที่ 1 ปีการศกึ ษา 2564

(รอ้ ยละ 48.66 ขึ้นไป)

สาระการพฒั นาสังคม

รอ้ ยละ 40.00

54

งานวิจัยที่เกย่ี วข้อง

งานวจิ ัยที่เกย่ี วข้องกบั ผ้สู งู อายุ
สิทธิพรร์ สุนทร, วัชรินทร์ สุทธิศัย และพงษ์ศักดิ์ ซิมมอนด์ส (2561) ทาการศึกษารูปแบบ
ความสุขของผู้สูงวัยในจังหวัดมหาสารคาม การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสม มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)
ศึกษาสภาพความสุขของผู้สูงวัยในจังหวัดมหาสารคาม 2) ศึกษาปัจจัยท่ีมีอิทธิพลต่อความสุขของผู้สูงวัย
ในจังหวัดมหาสารคาม 3) สร้างรูปแบบความสุขของผู้สงู วยั ในจังหวัดมหาสารคาม และ 4) ยืนยันรูปแบบ
ความสุขของผู้สูงวัยในจังหวัดมหาสารคาม การวิจัยครั้งน้ีแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษา
สภาพความสุขของผู้สูงวัยในจังหวัดมหาสารคาม และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสุขของผู้สูงวัยในจังหวัด
มหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้สูงวัย จานวนท้ังส้ิน 399 คน กาหนดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของทาโร
ยามาเน ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งช้ันภูมิและการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เคร่ืองมือท่ีใช้ ได้แก่
แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และมีค่าความเชื่อม่ันท้ังฉบับเท่ากับ 0.96 สถิติท่ีใช้ในการ
วิเคราะหข์ ้อมูลไดแ้ ก่ ความถ่ี รอ้ ยละ คา่ เฉล่ีย สว่ นเบี่ยงเบนมาตรฐาน สมั ประสิทธสิ์ หสมั พันธแ์ บบเพยี ร์สัน
และการวเิ คราะห์การถดถอยพหุคูณเชิงเส้นตรง ระยะที่ 2 การสร้างรูปแบบความสุขของผู้สูงวัยในจงั หวัด
มหาสารคาม กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ จานวน 14 ท่าน ผู้อานวยการโรงพยาบาล
จงั หวัดมหาสารคาม จานวน 1 ท่าน และสาธารณสุขจังหวัด จานวน 1 ท่านรวมเป็น 16 ท่าน ซึง่ ใช้วิธกี าร
สุม่ ตวั อย่างแบบเจาะจง เครอ่ื งมือท่ีใช้ได้แก่ แบบสอบถาม การประชุมกลมุ่ และใช้วิธวี ิเคราะห์แบบอุปนัย
ระยะที่ 3 การยืนยันรูปแบบความสุขของผู้สูงวัยในจังหวัดมหาสารคาม กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญ
ด้านผู้สูงอายุ จานวน 17 ท่าน กาหนดกลุ่มตัวอย่างโดยการใช้เทคนิคเดลฟาย และใช้วิธีการสุ่มตัวอย่าง
แบบแบบเจาะจง เคร่ืองมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามยืนยนั ความเหมาะสมของรูปแบบการพัฒนาความสุข
ของผู้สูงอายุในเขตจังหวัดมหาสารคาม ซ่ึงเป็นมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์
ขอ้ มูล ไดแ้ ก่ คา่ มธั ยฐาน และพิสยั ควอไทล์ ผลการวิจยั พบวา่

1) สภาพความสุขของผู้สูงวัยในจังหวัดมหาสารคาม โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง เม่ือ
พจิ ารณาเปน็ รายมติ พิ บว่า อยู่ในระดบั มากจานวน 2 มติ ิ และอย่ใู นระดบั ปานกลาง จานวน 3 มิติ
โดยเรียงลาดับมิติที่มีค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อยได้ดังน้ี สภาพความสุขในมิติสุขสง่า (⃐ = 3.55, S.D.
= 0.45) สภาพความสุขในมิติสุขสงบ ( ⃐ = 3.45, S.D. = 0.42) สภาพความสุขในมิติสุขสว่าง
( ⃐ = 3.15, S.D. = 0.54) สภาพความสุขในมิติสุขสนุก (⃐ = 3.10, S.D. = 0.54) และมิติสุดท้าย
ได้แก่ สภาพความสขุ ในมติ สิ ุขสบาย ( ⃐ = 3.01, S.D. = 0.53)

2) ปัจจัยท่ีมีอิทธิพลต่อความสุขของผู้สูงวัยในจังหวัดมหาสารคามโดยรวมอย่างมี
นัยสาคัญที่ระดับ 0.05 มีจานวน 11 ตัวแปร สอดคล้องกับสมมติฐานของการวิจัยที่ตั้งไว้เรียงลาดับ
จากตัวแปรท่ีมีอิทธิพลต่อการผันแปรในตัวแปรตามในแบบคะแนนมาตรฐานมากที่สุดไปหาน้อย ดังน้ี
ปัจจัยสมรรถภาพทางจิตใจ (X2 Beta = 0.39), ปัจจัยความสัมพันธ์ในครอบครัว (X3 Beta = 0.35),

55

ปจั จัยสังคมและเพ่ือนฝูง (X7 Beta = 0.35), ปัจจัยสถานการณ์ด้านการเงิน (X5 Beta = 0.32), ปัจจัยการ
พัฒนาจิตใจ (X4 Beta = 0.25), ปัจจัยค่านิยมส่วนบุคคล (X9 Beta = 0.23), ปัจจัยการรับรู้สภาวะ
สุขภาพของตนเอง (X1 Beta = 0.23), ปัจจัยเสรีภาพส่วนบุคคล (X8 Beta = 0.20), ปัจจัยการใช้สังคม
ออนไลน์ (X10 Beta = 0.20), ปัจจัยสัมพันธภาพทางเพศ (X11 Beta = 0 .1 9) และปัจจยั การมีสว่ นรว่ ม
ในการทาประโยชน์เพ่อื สังคม (X6 Beta = 0.19)

3) รูปแบบความสุขของผู้สูงวัยในจังหวัดมหาสารคาม ประกอบด้วยกิจกรรม จานวน 9
กจิ กรรม และ กจิ กรรมองค์ประกอบของรูปแบบความสุขของผู้สงู วัยในจังหวัดมหาสารคาม ทง้ั 9 กิจกรรม
มีความเหมาะสม โดยผู้เชี่ยวชาญด้านผู้สูงอายุท้ัง 17 ท่านเห็นด้วยกับแนวทางกิจกรรมท้ัง 9 กิจกรรมใน
ระดับเห็นด้วยอย่างย่ิง โดยมีค่ามัธยฐาน > 4.20 ข้ึนไปทุกกิจกรรม (Min. Mdn. = 4.70 , Max. Mdn.=
4.95) แสดงให้เหน็ ถึงความเหมาะสมของรูปแบบความสขุ ของผสู้ งู วยั ในจังหวดั มหาสารคาม

พระธนพล กนตฺ สีโล (เรอื นเพช็ ร์) (2561) การส่งเสรมิ คณุ ภาพชีวิตผ้สู ูงอายุของเทศบาลตาบล
เทพกระษตั รี อาเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต การวิจยั ครั้งนี้มีวตั ถุประสงค์ 3 ประการ ดังน้ี 1) เพ่อื ศึกษาระดับ
การส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลตาบลเทพกระษัตรี อาเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต 2) เพื่อ
เปรยี บเทียบการส่งเสรมิ คุณภาพชีวติ ผ้สู งู อายุของเทศบาลตาบลเทพกระษัตรี อาเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ที่
มีเพศ อาย ระดับการศึกษาอาชีพและรายได้ต่อเดือนแตกต่างกัน 3) เพ่ือศึกษาข้อเสนอแนะเก่ียวกับแนว
ทางการสง่ เสริมคุณภาพชีวติ ผู้สงู อายขุ องเทศบาลตาบลเทพกระษัตรี อาเภอถลาง จงั หวดั ภูเกต็ ประชากรที่
ใช้ในการวิจัยได้แก่ผู้สงู อายุในเขตเทศบาลตาบลเทพกระษัตรี อาเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต จานวน์ 802 คน
กาหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางกาหนดขนาดตัวอย่างของเครซซ่ีและมอร์แกน (R.V. Krejcie and
D.W. Morgan) โดยให้มีคา่ ความคลาดเคลอื่ นได้ 0.05 ได้กลุ่มตัวอยา่ ง 260 คน เคร่ืองมือท่ีใช้ในการเก็บ
รวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามปลายปิดและปลายเปิดวิเคราะห์ข้อมูลด้วยคอมพิวเตอร์ โปรแกรม
สาเร็จรูป สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ข้อมูลท่ัวไปหาค่าร้อยละความถี่ (Percentage) ส่วนระดับการส่งเสริม
คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ์หาค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation)กรณีตัวแปร
สองกลุ่มหาค่าสถติ ิทดสอบที (t-test) และกรณีตวั แปรมากกว่าสองกลุ่มหาคา่ สถิติทดสอบเอฟ (F-test) ถ้า
พบความแตกตา่ งจะทดสอบความแตกตา่ งของค่าเฉลี่ยเป็นรายคู่โดยวิธีผลต่างนัยสาคัญนอ้ ยท่ีสดุ ของเ์ ซฟเฟ่
(Scheffe’s method) ด้วยวิธีการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One way ANOVA) ผลการวิจัย
พบวา่

1. ระดับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลตาบลเทพกระษัตรี อาเภอถลาง
จงั หวัดภูเก็ต โดยรวมอยู่ในระดบั ปานกลาง (X = 3.28) เม่ือพิจารณาเป็นรายด้านโดยเรียงลาดับ ค่าเฉล่ีย
จากมากไปหาน้อย์พบว่า ด้านจิตใจมคี ่าเฉล่ียมากท่ีสุด (ร่างกายและด้านความสัมพันธ์ทางสังคมมีค่าเฉลี่ย
เท่ากัน (X = 3.41) รองลงมาได้แก่ด้าน = 3.28) สว่ นด้านท่ีอยูอ่ าศยั มีค่าเฉลย่ี น้อยท่ีสุด (X = 3.15) เมื่อ
จาแนกตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพและรายได้ต่อเดือน พบว่า การส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ
ของเทศบาลตาบลเทพกระษตั รี อาเภอถลาง จงั หวัดภูเกต็ อยู่ในระดบั ปานกลาง

56

2. ผลเปรียบเทยี บการส่งเสริมคณุ ภาพชีวิตผู้สงู อายุของเทศบาลตาบลเทพกระษัตรี อาเภอ
ถลาง จังหวัดภูเก็ต ท่ีมีข้อมูลท่ัวไปแตกต่างกัน พบว่า ผู้สูงอายุท่ีมีเพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพและ
รายไดต้ อ่ เดอื นต่างกนั มีการส่งเสรมิ คณุ ภาพชีวติ แตกต่างกัน อย่างมนี ยั สาคญั ทางสถติ ิที่ระดับ .05

3. ข้อเสนอแนะเก่ียวกับส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลตาบลเทพกระษัตรี
อาเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต พบว่าเทศบาลตาบลเทพกระษัตรี อาเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ควรจัดให้มี
เจ้าหน้าท่ีหน่วยแพทย์เคล่ือนที่มาตรวจร่างกาย วัดความดนั อบรมให้ความร้เู ก่ียวกับการดูแลสุขภาพและ
กายภาพบาบัดใหท้ ่ีบา้ นทุกอาทิตย์ ควรมีการสนับสนุนประเพณที ้องถ่ินและการละเล่นต่างๆ ในวนั สาคัญๆ
ควรมีศูนย์เอนกประสงค์ เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้พบปะสังสรรคกันในชุมชน ควรมีหน่วยงานซ่อมแซมท่ีพัก
ผสู้ งู อายคุ วรจดั ให้มีกองทนุ สารองเลย้ี งชพี สาหรบั ผสู้ งู อายุ

อรพิน ปิยะสกุลเกียรติ (2561) ได้ศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพ ชีวิต
ผ้สู ูงอายุในตาบลท่าแค จงั หวัดลพบุรี การวิจยั นมี้ ีวตั ถปุ ระสงค์เพื่อศึกษาบริบทของชุมชนและคณุ ภาพชีวิต
ของผู้สูงอายุ กระบวนการมีส่วนร่วมและแนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนา คุณภาพชีวิต
ผู้สูงอายุในตาบลท่าแค อาเภอเมือง จังหวัดลพบุรี การศึกษาใช้วิธีการแบบผสานวิธี ได้แก่ การวิจัยเชิง
ปรมิ าณเกบ็ ขอ้ มูลจากแบบสอบถาม การวจิ ัยเชิงคณุ ภาพเก็บข้อมลู การสัมภาษณเ์ ชิงลึก การปฏิบตั ิการแบบ
มีส่วนร่วมและการสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉล่ีย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการ
วเิ คราะหเ์ ชงิ เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ตาบลทา่ แคเป็นชุมชนเก่าแกท่ ี่มีวัฒนธรรมท่ีมคี ุณค่าต่อการสร้างการ
มีส่วนร่วมของชุมชน กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนมาจากการดาเนินงานระหว่างภาคประชาชนและ
องค์การปกครองส่วนทอ้ งถิ่นรว่ มกันคิดพัฒนากิจกรรมเพ่ือนาไปใช้พฒั นาคุณภาพชีวติ ผู้สูงอายดุ ้านสุขภาพ
กาย สุขภาพจิต ความสัมพันธ์ทางสังคม และสภาพแวดล้อม แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนจากการ
สง่ เสริมขององค์การบริหารส่วนตาบลท่าแคและการตระหนักรู้ของประชาชน โดยนาวัฒนธรรมท้องถิ่นมา
สร้างจุดรว่ มในการรวมพลังชุมชนอย่างเข้มแข็ง ใช้หลักการมีส่วนร่วมขับเคล่ือนการดาเนินงาน โดยอาศัย
จิตสานึกรับผิดชอบต่อส่วนรวมของอาสาสมัครท่ีมีความพร้อมในการปฏิบัติงานเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต
ผู้สงู อายใุ นชมุ ชน

สุปรีญา นุ่นเกล้ียง และ ศิริลักษณ์ คัมภิรานนท์ (2562) ศึกษาเร่ืองศักยภาพขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถน่ิ ในการพฒั นาคณุ ภาพชวี ิตของกลมุ่ ผูส้ งู อายบุ นพื้นฐานทนุ ทางวัฒนธรรมในพ้ืนที่จังหวัด
ชายแดนใต้: ศึกษากรณเี ทศบาลตาบลยโุ ป อาเภอเมือง จังหวดั ยะลา การวจิ ัยนี้มีวตั ถปุ ระสงคก์ ารวจิ ัยเพ่ือ
ศึกษา 1) ระดับศักยภาพของท้องถ่ินในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของกลุ่มผู้สูงอายุบนพ้ืนฐานทุนทาง
วัฒนธรรมในพืน้ ทจ่ี งั หวดั ชายแดนใต้: ศกึ ษากรณี เทศบาลตาบลยโุ ป อาเภอเมอื ง จงั หวดั ยะลา และ 2) หา
ข้อเสนอแนะแนวทางการพฒั นาศกั ยภาพของท้องถ่ินในการพัฒนาคุณภาพชวี ิตของกลมุ่ ผูส้ ูงอายุบนพ้ืนฐาน
ทนุ ทางวัฒนธรรมในระดับชายแดนใต้ : ศึกษากรณี เทศบาลตาบลยุโป อาเภอเมือง จังหวดั ยะลา โดยการ
วจิ ัยนี้เป็นวจิ ยั เชิงปริมาณ ใช้การสารวจกลุ่มตัวอยา่ ง จานวน 177 คน วิธีการสุ่มตวั อยา่ งแบบหลายข้นั ตอน
คือ การสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งกลุ่ม และการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เคร่ืองมือที่ใช้การเก็บรวบรวมข้อมูล คือ

57

แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ คือ ค่าเฉล่ีย ค่าร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย
พบว่า ระดับศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของกลุ่มผู้สูงอายุบน
พ้ืนฐานทุนทางวัฒนธรรมในพน้ื ทีจ่ งั หวัดชายแดนใต้ภาพรวมอยูร่ ะดับปานกลาง ( ⃐ = 3.33, S.D. =.0.81)
โดยเฉพาะด้านผู้นาและนโยบายมีค่ามากสุด ( ⃐ = 3.38, S.D. =.0.84) ในประเด็นข้อย่อยว่าผู้บริหาร
ท้องถ่ินมีความรู้และเข้าใจในหลักการจัดสวัสดิการที่สอดคล้องกับหลักศาสนาของผู้สูงอายุในชุมชน มี
ค่าสูงสุด ( ⃐ = 3.51, S.D. =.0.84) รองลงมาคือ ด้านการบริหารจัดการ (⃐ = 3.33, S.D. =.0.82) ใน
ประเด็นข้อย่อยว่าวางแผนจัดกิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุได้ครอบคลุมประเภทต่างๆ ของผู้สูงอายุ และ
หลากหลายทกั ษะความรู้ โดยคานงึ ถงึ วัฒนธรรมแตล่ ะกลมุ่ มีคา่ สงู สดุ ( ⃐ = 3.49, S.D. =1.00) และด้าน
ความรว่ มมือเชิงเครือข่ายและชุมชน ( ⃐ = 3.33, S.D. =1.00) ในประเดน็ ข้อยอ่ ยว่าสามารถผลักดันคนใน
ชุมชนมาร่วมเป็นอาสาสมัครทางานเป็นเครือข่ายในการดูแลสร้างเสริมสุขภาพแก่ผู้สูงอายุท่ีคานึงถึง
วัฒนธรรมและศาสนา ( ⃐ = 3.36, S.D.=0.93) สว่ นแนวทางการพัฒนาศกั ยภาพของท้องถ่นิ ในการพฒั นา
คุณภาพชีวิตของกลุ่มผู้สงู อายุบนพ้นื ฐานทนุ ทางวฒั นธรรมในระดับชายแดนใต้โดยภาพรวมอยู่ในระดบั มาก
(⃐ = 3.80, S.D. =0.78) โดยเฉพาะประเด็นที่มีคา่ มากสุดคือ ตอ้ งสนับสนุนให้ชมรมผ้สู ูงอายุ และชมุ ชน
เป็นตัวหลักในการดูแลผู้สงู อายุบนพื้นฐานความตอ้ งการของผู้สูงอายุ ( ⃐ = 3.92, S.D. =0.92) รองลงมา
คือองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินควรตั้งงบประมาณเพ่ิมเติมเพ่ือสนับสนุนการให้เงินเบี้ยยงั ชีพแก่ผูส้ ูงอายุให้
มากข้ึน (⃐ =3.91, S.D. =0.94) ประเด็นควรต้ังกรอบเจ้าหน้าท่ีหรอื บุคลากรนกั กายภาพและนักบริบาล
สาหรับผสู้ ูงอายขุ ององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ( ⃐ = 3.91, S.D. =0.93) และประเด็นควรสง่ เสริมแนวคิด
วิสาหกิจเพื่อช่วยเหลือสังคม โดยรวมกลุ่มอาชีพของผู้สูงอายุตามความเหมาะสมของพ้ืนท่ี (⃐ = 3.91,
S.D. =1.01)

อรนิษฐ์ แสงทองสุข (2562) ได้ทาการศึกษาคุณภาพชีวติของผู้สูงอายุในประเทศไทย
กรณีศกึ ษาเขตกรุงเทพมหานคร ปทุมธานี และนนทบุรี การวจิ ัยครั้งน้ีมีวัตถปุ ระสงค์ (1) เพ่ือศึกษาระดับ
คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในประเทศไทย เขตกรุงเทพมหานคร ปทุมธานี และนนทบุรี (2) เพอ่ื กาหนดแนว
ทางการพัฒนาคุณภาพชีวิต ของผู้สูงอายุเขตกรุงเทพมหานคร ปทุมธานี และนนทบุรี กลุ่มตัวอย่าง คือ
ผ้สู ูงอายุสญั ชาติไทยท่ีมอี ายุ 60 ปี ขึ้นไป ท่ีเปน็ สมาชกิ สมาคมผสู้ ูงอายเุ ขตกรุงเทพมหานคร ปทุมธานี และ
นนทบุรี มีการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ท่ีมีค่าความเช่ือมั่นท้ังฉบับเท่ากับ 0.860 จานวน
384 ฉบับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสาเร็จรูปทางสถิติที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย ค่าความถี่ ค่า
รอ้ ยละ ค่าเฉลี่ย คา่ เบย่ี งเบนมาตรฐาน สถิติที สถิติเอฟ และการวเิ คราะห์ถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า
คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุด้านสภาพความเป็นอยู่ท่ีดีโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง คุณภาพชีวิตของ
ผู้สงู อายดุ า้ นสภาพร่างกายทด่ี ี โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก คณุ ภาพชีวิตของผสู้ ูงอายดุ ้านการตัดสินใจด้วย
ตนเอง โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุด้านการรวมกลุ่มทางสังคม โดย

58

ภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง คุณภาพชีวิตของผสู้ ูงอายุด้านความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล โดยภาพรวมอยู่
ในระดับปานกลาง คุณภาพชีวติ ของผสู้ งู อายุด้านสภาพอารมณ์ทด่ี ี โดยภาพรวมอย่ใู นระดบั มาก

จิราพร ไชยเชนทร์ (2564) ศึกษาการพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ผสู้ ูงอายใุ นตาบลท่าทองใหม่ อาเภอ
กาญจนดษิ ฐ์ จังหวัดสรุ าษฎร์ธานี งานวจิ ัยน้ีเป็นการศึกษาการพัฒนาคุณภาพชวี ิตของผู้สงู อายุในตาบลท่า
ทองใหม่ อาเภอกาญจนดิษฐ์ จงั หวัดสุราษฎร์ธานี มีวัตถปุ ระสงค์เพื่อศึกษาระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ
และแนวทางในการพัฒนาคุณภาพ ชีวิตผู้สูงอายุ โดยใช้เทคนิควิธีแบบผสมผสานเชิงปริมาณและเชิง
คณุ ภาพ ประชากรและกลุ่มตัวอย่างท่ีใช้ในการ วิจัย คือ ผู้สูงอายุในตาบลท่าทองใหม่ อาเภอกาญจนดิษฐ์
จังหวัดสุราษฎร์ธานี ในการวิจัยใช้ แบบสอบถามวัด ระดับคุณภาพชีวิต และใช้การสนทนากลุ่ม เพื่อ
วิเคราะห์หาแนวทางในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ผลการวิจัยพบว่า ระดับคุณภาพชีวิตของ
ผู้สงู อายุในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เมอื่ พิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ระดับคุณภาพชีวติ ของผูส้ งู อายุ
ดา้ นจิตใจอยู่ในระดับดี ส่วนด้านสภาพแวดล้อม ด้านสมั พันธภาพทาง สังคม และด้านร่างกายอยู่ในระดับ
ปานกลาง แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพชวี ิตของผูส้ ูงอายุ พบวา่ ควรเนน้ ให้ ผู้สงู อายุตระหนกั เห็นคุณค่าใน
ตนเอง เน้นให้หนว่ ยงานหรือผเู้ กี่ยวขอ้ งได้ส่งเสรมิ และสนบั สนนุ เก่ียวกับการดแู ล สขุ ภาพ การมอี าชีพ และ
การมสี ว่ นรว่ มในสงั คมเพือ่ ยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สงู อายอุ ยา่ งยั่งยืน

พิมพ์อพชิ ยา อินทรโ์ สภา (2564) ได้ศึกษาคุณภาพชีวติ ของผู้สูงอายุในประเทศไทย เขตจงั หวัด
สมุทรปราการ การศึกษาวจิ ยั ครั้งนี้มวี ัตถปุ ระสงคเ์ พอ่ื ศึกษาปัจจัยสว่ นบุคคล ได้แก่ เพศ อายุสถานภาพการ
สมรส ระดับการศึกษา อาชีพ รายได้ต่อเดือน ที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในประเทศไทย เขต
จังหวัดสมุทรปราการ เพ่ือศึกษาปัจจัยด้านเศรษฐกิจได้แก่ด้านสภาพร่างกาย ด้านความเป็นอยู่ท่ีดี ท่ีมี
ความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวติ ของผู้สูงอายุในประเทศไทย เขตจังหวัดสมุทรปราการ เพ่ือศึกษาปัจจัยด้าน
สังคม ได้แก่ ด้านสภาพจิตใจ ด้านความสัมพันธ์ทางสังคม ด้านสิ่งแวดล้อม ที่มีความสัมพันธ์ต่อ คุณภาพ
ชีวิตของผู้สูงอายุในประเทศไทย เขตจังหวัดสมุทรปราการ เป็นการวิจัยแบบไม่ทดลอง (Non
Experimental Design) กลุ่มตัวอย่างในการศึกษา คือ ผู้สูงอายุมีสัญชาติไทยที่มีอายุ 60 ปี ขึ้นไป มี
ถน่ิ อาศัยอย่ใู นประเทศไทย ในเขตจังหวดั สมทุ รปราการ ทกุ เพศ อายุ สถานภาพการสมรส ระดับการศึกษา
อาชีพ และรายได้ต่อเดือน มีขนาดกลุ่มตัวอย่าง จานวน 400 คน โดยใช้แบบสอบถามทีผ่านการทดสอบ
ความเท่ียงตรงเชิงเนื้อหา (Content Validity) และค่าความเช่ือมั่น (Reliability) โดยค่าสัมประสิทธิ
แอลฟาครอนบาค (Cronbach’s Alpha) รวมเท่ากับ . เป็นเคร่ืองมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลสถิตทิ ีใช้ใน
การวิเคราะห์ ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และสว่ นเบ่ียงเบนมาตรฐาน ทดสอบสมมตฐิ านด้วยสถิติ
การ ทดสอบแบบ t-test สถิติความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) หากพบความแตกต่างจะ
นาไปสู่การเปรียบเทียบเป็นรายคู่ โดยใช้วิธี LSD และสถิติการถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression
Analysis)

ผลการศกึ ษา พบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีช่วงอายุระหวา่ ง 60-70 ปี มีสถานภาพสมรส
มีระดับการศึกษาต่ากว่าปริญญาตรี มีอาชีพพนักงานบริษัทเอกชน/รับจ้าง และมีรายได้ต่อเดือนเท่ากับ

59

10,000-15,000 บาท มคี ณุ ภาพชีวิตโดยรวมอย่ใู นระดับมาก เมอื พจิ ารณาเปน็ รายด้าน พบวา่ คุณภาพชีวิต
ด้านสภาพร่างกาย มีค่าเฉล่ียสูงท่ีสุด และผลการทดสอบสมมติฐาน พบว่า ผู้สูงอายุที่มีระดับการศึกษา
ตา่ งกันส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในประเทศไทย เขตจังหวัดสมุทรปราการ ต่างกันท่ีระดับความมี
นัยสาคัญทางสถิติทีระดับ 0.05 และผู้สูงอายุที่มีอาชีพต่างกัน ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุใน
ประเทศไทย เขตจังหวัดสมุทรปราการ ต่างกันท่ีระดับความมีนัยสาคัญทางสถิติท่ีระดับ 0.05 นอกจากน้ี
ปัจจัยด้านเศรษฐกิจและสังคม ได้แก่ ด้านสภาพร่างกาย ด้านความเป็นอยู่ทีดี ด้านสภาพจิตใจ ด้าน
ความสมั พันธ์ทางสังคม และด้านสิ่งแวดลอ้ ม ท่ีมีความสัมพันธ์ตอ่ คุณภาพของผ้สู ูงอายใุ นประเทศไทย เขต
จังหวัดสมุทรปราการท่ีระดบั ความมีนัยสาคญั ทางสถิติท่ีระดับ 0.05

มาริษา รักษากิจ และ มาริสา จันทร์ฉาย (2564) ได้ศึกษารูปแบบกิจกรรมในการพัฒนา
คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ กรณีศึกษาโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองเขารูปช้าง จังหวัดสงขลา โดยมี
วตั ถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบกิจกรรมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ 2)
ศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบ
ผสมผสาน เคร่ืองมือในการวิจยั คือ 1) แบบสมั ภาษณ์เชงิ ลึกเจ้าหน้าทกี่ องสวสั ดิการสังคมเทศบาลเมืองเขา
รปู ช้าง จานวน 2 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา และ 2) แบบสอบถามกลุ่มผ้สู ูงอายุ จานวน
120 คน วเิ คราะหข์ ้อมลู โดยใชโ้ ปรแกรมสาเรจ็ รูป SPSS เพื่อหาค่าความถ่ี ค่าร้อยละ ค่าเฉล่ยี และค่าส่วน
เบี่ยงเบนมาตรฐาน โดยคดั เลือกกลมุ่ ตวั อย่างทัง้ หมดใชว้ ิธกี ารแบบเจาะจง ผลการศกึ ษา พบว่า

1. เทศบาลเมืองเขารปู ช้างมีการจัดทาแผนการดาเนินงานประจาปีเก่ยี วกับผู้สูงอายุเพื่อให้
มคี วามครอบคลุมท้ังมิติสุขภาพกาย สุขภาพใจและสติปญั ญา โดยการจัดทาหลักสูตรการเรียนท่ีเหมาะสม
กบั ผู้สงู อายุ โดยเฉพาะกิจกรรมที่เน้นความรู้กับการดูแลสุขภาพ เน้นความปลอดภัยด้านตา่ งๆ ดา้ นสังคม
ขา่ วสาร กิจกรรมทางสงั คม นนั ทนาการ และการส่ือสารออนไลนท์ ่ีทันสมัย ในแต่ละรูปแบบกิจกรรมมีการ
ร่วมมอื กับภาคภาคเี ครอื ขา่ ยในพน้ื ท่จี งั หวดั สงขลาในการให้ความรู้กับผู้สงู อายุ

2. ความคิดเห็นของผู้สูงอายุในการจดั กจิ กรรมเพ่อื พัฒนาคุณภาพชวี ิตของผู้สงู อายุอย่ใู น
ระดบั มาก มีค่าเฉล่ยี 4.19 เม่ือพจิ ารณารายดา้ น พบวา่ ดา้ นสงั คมอยู่ในระดับมากท่ีสดุ มีคา่ เฉลยี่ 4.44
รองลงมาด้านจติ ปัญญา อยใู่ นระดับมาก มคี ่าเฉลี่ย 4.43 ด้านสุขภาพรา่ งกาย อย่ใู นระดบั มาก มีคา่ เฉลย่ี
3.98 และด้านจิตใจ อยู่ในระดบั มาก แตม่ ีค่าเฉลี่ยนอ้ ยสุด คือ 3.93 ตามลาดบั

จากผลการศึกษาดังกล่าวเทศบาลเมอื งเขารปู ช้างสามารถนาข้อมูลทีไ่ ดไ้ ปพฒั นากจิ กรรมที่เพือ่
สง่ เสรมิ คุณภาพชวี ิตของผู้สงู อายใุ ห้ดยี ่ิงข้ึน รวมถึงหน่วยงานทอ้ งถ่ินต่างๆ สามารถทจี่ ะนาเอาไป
ประยกุ ต์ใช้ในการจัดกจิ กรรมให้กับผสู้ ูงอายุในพื้นทไี่ ด้

งานวิจยั ทเ่ี กี่ยวขอ้ งกับการมสี ว่ นรว่ ม
กมลวรรณ แจ่มยิ่ง และคณะ (2564) ศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหาร ของ
เทศบาลตาบลพรหมบุรี อาเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี การวิจัยครงั้ น้ีมีวตั ถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาการมี

60

ส่วนรว่ มของประชาชนในการบริหารงานของเทศบาลตาบลพรหมบุรี อาเภอพรหมบรุ ี จังหวัดสิงห์บุรี ใน 5
ด้าน (2) เพอื่ เปรยี บเทยี บการมสี ่วนรว่ มของประชาชนในการบริหารงานของเทศบาลตาบลพรหมบุรี อาเภอ
พรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากรจานวน 3,225 คน กลุ่มตัวอย่างจานวน 355
คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย และส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐาน และใช้การทดสอบ (Fisher’s LSD test)
ผลการวิจัยพบว่า 1) การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานของเทศบาลตาบลพรหมบุรี อาเภอ
พรหมบรุ ี จังหวัดสิงห์บุรี ในภาพรวมทุกด้านอยู่ในระดับมาก 2) เปรียบเทียบการมีส่วนร่วมของประชาชน
ในการบริหารงานของเทศบาลตาบลพรหมบุรี อาเภอพรหมบุรี จังหวัดสิงห์บุรี เมื่อจาแนกตาม เพศ อายุ
ระดับการศึกษา และการไดร้ ับรขู้ ่าวสาร ไม่แตกต่างกัน แตเ่ มือ่ จาแนกตามอาชีพ พบว่าแตกต่างกนั อย่างมี
นยั สาคัญทางสถติ ิ ท่รี ะดับ .05

ประยูร อิมิวัตร์, นาขวัญ วงศ์ประทุม, กฤษณะ สมควร และ สมเกียรติ ตุ่นแก้ว (2562)
ศึกษาแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ โดยใช้ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน บทความนี้มี
วัตถุประสงค์ คือ 1) เพ่ือสารวจระดบั คณุ ภาพชีวิตผู้สูงอายุในตาบลหัวง้ม อาเภอพาน จังหวัดเชียงราย 2)
เพ่อื วิเคราะห์ปัจจัยทเ่ี กยี่ วข้องกับคุณภาพชีวติ ผู้สูงอายุ 3) เพื่อสังเคราะห์แนวทางการ พฒั นาคุณภาพชีวิต
ผู้สูงอายุโดยใช้ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน เป็นการวิจัยแบบบูรณาการ เพ่ือศึกษา ค้นหาความจริงแท้
ของปรากฏการณ์ โดยใช้แบบสารวจข้อมูลที่ประยุกต์จากเครื่องชี้วัดคณุ ภาพชีวิตของ องค์การอนามัยโลก
ชดุ ยอ่ (ฉบับภาษาไทย) จากกลุม่ ตัวอย่างผู้สูงอายุ การสัมภาษณแ์ ละการสนทนากลมุ่ กับ ผู้ทีม่ ีสว่ นเก่ยี วขอ้ ง
ทีท่ าหนา้ ท่ีขบั เคลือ่ นโดยตรงกับการพัฒนาคุณภาพชีวติ ผู้สูงอายุในตาบลหวั ง้ม ผลการสารวจระดบั คุณภาพ
ชีวิตผู้สูงอายุในตาบลหัวง้ม มี 3 ระดับ คือ 1) ระดับคุณภาพชีวิตที่ดี เปรียบเสมือนกับผู้สูงอายุท่ีติดสังคม
2) ระดับคุณภาพชีวิตปานกลาง เปรียบเสมือนกับผู้สูงอายุที่ติดบ้าน 3) ระดับคุณภาพชีวิตที่ไม่ดี
เปรยี บเสมือนกับผู้สูงอายุที่ติดเตียง ผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่เก่ียวข้องกับการ พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ
มี 3 ปัจจัย คือ 1) เร่ืองที่ผู้สูงอายุจาเป็นต้องรู้ 2) เรอื่ งท่ีผู้สูงอายุควรรู้หรือ น่าจะรู้ 3) เรื่องที่ควรเพิ่มเติม
ใหก้ ับผ้สู ูงอายไุ ด้รบั รู้ และผลการสังเคราะห์แนวทางการพฒั นาคุณภาพชีวิต ผู้สูงอายุโดยใช้ศูนย์การเรียนรู้
ชมุ ชนเป็นฐาน มี 5 แนวทางปฏิบัติ คือ 1) กิจกรรมร้อยคนร้อยดวงใจร้อย ความห่วงใยแก่ผ้สู ูงวัยในชมุ ชน
2) กิจกรรมกองทุนหน่ึงวนั หน่ึงบาทเพ่ือเติมโอกาสแก่ผู้ยากไร้ในชุมชน 3) กิจกรรมหมอน้อยคอยอาสา 4)
โรงเรียนผู้สูงอายสุ าขาระดับหมู่บ้าน 5) โรงเรียนผู้สูงอายุระดับตาบล และสร้างระบบการดูแลการสง่ เสริม
คุณภาพชวี ิตผู้สูงอายุเป็นภารกจิ ใหม่ต่อไปในอนาคต

พระธวัชชัย สนฺติธมฺโม (วรรณนาวิน) (2562) ได้ศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการ
พัฒนาชุมชนในเขตเทศบาลเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแกว้ การวิจัยน้ีมีวัตถุประสงค์คือ 1. เพื่อศกึ ษาระดับ
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนในเขตเทศบาลเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว 2. เพื่อ
เปรยี บเทียบการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนในเขตเทศบาลเมอื งสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว
โดยจาแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล 3. เพ่ือศึกษาปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะต่อการมีส่วนร่วมของ
ประชาชนในการพัฒนาชุมชนในเขตเทศบาลเมอื งสระแก้ว จังหวัดสระแกว้ ดาเนินการตามระเบียบวิธีวจิ ัย

61

เป็นแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้เคร่ืองมือการวิจัยคือแบบสอบถาม ซึ่งมีค่าความเช่ือมั่นทั้ง
ฉบับเท่ากับ 0.988 สารวจกลุ่มตัวอย่าง คือประชาชนในพ้ืนท่ีเทศบาลเมืองสระแก้ว จานวน 392 คน
วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาความถ่ี ค่าร้อยละ ค่าเฉล่ีย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และการ
ทดสอบค่าเอฟ ด้วยวิธีการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว เมื่อพบว่ามีความแตกต่างจะทาการ
เปรียบเทียบความแตกต่างคา่ เฉลี่ยเป็นรายคู่ ด้วยวิธผี ลต่างนัยสาคัญน้อยท่ีสุด และการวิจัยเชงิ คุณภาพ ใช้
วธิ ีการสมั ภาษณ์เชิงลกึ กบั ผู้ให้ขอ้ มูลสาคัญ จานวน 12 คน แบบตัวต่อตวั วิเคราะห์ข้อมลู โดยการวิเคราะห์
เน้ือหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนในเขต
เทศบาลเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว โดยภาพรวมอยู่ในระดบั ปานกลาง (⃐ =3.25) เม่ือพิจารณาเปน็ ราย
ด้านพบวา่ ด้านการมีส่วนรว่ มในการตัดสินใจ (⃐ =3.26) ดา้ นการมีสว่ นร่วมในการดาเนินงาน ( ⃐ =3.28)
ด้านการมีสว่ นรว่ มในการประเมินผล ( ⃐ =3.12) และดา้ นการมสี ว่ นรว่ มในการรับผลประโยชน์ ( ⃐ =3.35)
ทุกด้านอยใู่ นระดบั ปานกลาง 2. ผลการเปรยี บเทยี บการมีสว่ นร่วมของประชาชนในการพัฒนาชมุ ชนในเขต
เทศบาล เมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว โดยจาแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า ประชาชนที่มีอาชีพ และ
ระดับการศึกษาต่างกันการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนในเขตเทศบาลเมืองสระแก้ว แตกต่างกัน
อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติท่ีระดับ 0.05 จึงยอมรับสมมติฐานการวิจัย ส่วนประชาชนที่มีเพศ อายุ
และรายได้ต่างกันมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนในเขตเทศบาลเมืองสระแก้ว ไม่แตกต่างกัน จึง
ปฏเิ สธสมมติฐานการวจิ ยั 3. ปัญหา อปุ สรรคและเก่ียวกับการมีสว่ นรว่ มของประชาชนในการพัฒนาชุมชน
ในเขตเทศบาลเมืองสระแก้ว จังหวดั สระแก้ว 1) การตัดสินใจ วันทางานไม่ตรงกัน เสียงประชาสัมพันธ์ไม่
ค่อยได้ยินเสียง บางจุดเสียงตามสายไปไม่ท่ัวถึง จึงทาให้ ไม่ได้รับข่าวสารเท่าท่ีควร 2) การดาเนินงาน
ผู้บริหารหน่วยงานที่เกี่ยวข้องลงพ้ืนที่น้อย ประชาชนขาดความรู้ และหน่วยงานล่าช้า แก้ไขปัญหาไม่ตรง
จุด ประชาชนมีอายุมากแล้วไม่สะดวกเข้าร่วมงานกับชุมชนบ่อยนัก 3) การรับผลประโยชน์ชุมชนขอ
งบประมาณจะไม่ค่อยได้รับผล ทาเรื่องย่ืนขอไปหลายชุมชนทาให้บางชุมชนไม่ได้รับการอนุมัติให้เกิดการ
พัฒนาชุมชน 4) การประเมินผล ประชาชนขาดความร่วมมือ ไม่มีความรู้เรื่องแผนพัฒนา หน่วยงานยังไม่
ชัดในเรื่องแกไ้ ขปญั หาในชุมชน ประชาชนที่คา้ ขายให้ความร่วมมอื ของคนในชุมชนยังขาดการประสานงาน
ใหม้ สี ว่ นร่วมกจิ กรรม

อรพิน ปิยะสกุลเกียรติ (2561) ได้ศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพ ชีวิต
ผสู้ ูงอายใุ นตาบลท่าแค จังหวัดลพบรุ ี การวิจยั น้มี ีวตั ถปุ ระสงค์เพ่อื ศึกษาบรบิ ทของชุมชนและคุณภาพชีวิต
ของผู้สูงอายุ กระบวนการมีส่วนร่วมและแนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนา คุณภาพชีวิต
ผู้สูงอายุในตาบลท่าแค อาเภอเมือง จังหวัดลพบุรี การศึกษาใช้วิธีการแบบผสานวิธี ได้แก่ การวิจัยเชิง
ปริมาณเกบ็ ข้อมลู จากแบบสอบถาม การวิจัยเชิงคณุ ภาพเกบ็ ข้อมูลการสมั ภาษณ์เชิงลึก การปฏิบัติการแบบ
มีส่วนร่วมและการสนทนากลุ่ม สถิติท่ีใช้ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉล่ีย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการ
วิเคราะห์เชงิ เนื้อหา ผลการวจิ ัยพบว่า ตาบลทา่ แคเปน็ ชุมชนเกา่ แก่ท่ีมีวัฒนธรรมท่ีมคี ณุ ค่าต่อการสร้างการ
มีส่วนร่วมของชุมชน กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนมาจากการดาเนินงานระหว่างภาคประชาชนและ

62

องคก์ ารปกครองส่วนทอ้ งถิ่นร่วมกันคิดพฒั นากิจกรรมเพื่อนาไปใช้พัฒนาคณุ ภาพชีวติ ผู้สูงอายดุ ้านสุขภาพ
กาย สุขภาพจิต ความสัมพันธ์ทางสังคม และสภาพแวดล้อม แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนจากการ
สง่ เสรมิ ขององค์การบรหิ ารส่วนตาบลท่าแคและการตระหนักรู้ของประชาชน โดยนาวัฒนธรรมท้องถิ่นมา
สร้างจุดรว่ มในการรวมพลังชุมชนอย่างเขม้ แข็ง ใช้หลักการมีส่วนร่วมขับเคลื่อนการดาเนินงาน โดยอาศัย
จิตสานึกรับผิดชอบต่อส่วนรวมของอาสาสมัครท่ีมีความพร้อมในการปฏิบัติงานเพ่ือพัฒนาคุณภาพชีวิต
ผสู้ ูงอายใุ นชมุ ชน

อารี พมุ่ ประไวทย์ และจรรยา เสยี งเสนาะ (2560) ศึกษาการมีสว่ นรว่ มของชมุ ชนในการพัฒนา
พฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพของผสู้ ูงอายุ การวิจัยเชิงปฏบิ ัติแบบการมีสว่ นรว่ มนี้ เพอ่ื ศกึ ษาการมีส่วน
ร่วมของชุมชนในการพัฒนาพฤตกิ รรม การสร้างเสริมสุขภาพ และ ศึกษาพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ
ของผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างเป็นแกนนาชุมชน ในการดาเนินงาน 43 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง กลุ่ม
ผูส้ ูงอายุ อายุ 60-80 ปี สมัครใจเข้าร่วมวิจัย จานวน 50 คน จาก 5 หมู่บ้าน คดั เลือกโดยการสุ่มอยา่ งง่าย
เคร่ืองมือท่ีใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสังเกตมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม แบบสัมภาษณ์
พฤติกรรมการสรา้ งเสริมสขุ ภาพของสถาบนั เวชศาสตร์ผู้สูง อายุ แนวคาถามการสนทนากลุ่ม แบบสอบถาม
การมีส่วนร่วม แบบบันทึกข้อมูลภาคสนาม วิเคราะห์ข้อมูล ด้วยสถิติ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วน
เบ่ียงเบนมาตรฐาน และ Paired t-test ผลการวจิ ัยพบว่า

1. ชุมชนมีส่วนร่วมในระดับมาก (M = 3.77, SD = 0.84) กิจกรรมการพัฒนาพฤติกรรม
การสร้างเสริมสุขภาพ คอื 1) การให้คาแนะนาด้านการสร้างเสริมสุขภาพ 2) การค้นหาปัจจัยเส่ียงโดยการ
ตรวจเลือดเพม่ิ จากการไดร้ บั สทิ ธิปกติ และการตรวจร่างกาย 3) การสรา้ งความอบอนุ่ ด้านจติ ใจ 4) สุขภาพ
ดรี อบด้าน

2. การเปรียบเทียบคะแนนเฉล่ยี พฤติกรรมการสรา้ งเสรมิ สุขภาพ หลังการเขา้ ร่วมโครงการ
ดกี วา่ ก่อนเข้ารว่ มโครงการ อย่างมีนยั สาคญั ทางสถติ ิท่รี ะดับ .05

ขอ้ เสนอแนะ การวจิ ัยเชิงปฏบิ ัติการแบบมีสว่ นร่วม เป็นการดาเนินการวิจัยทส่ี อดคลอ้ งกับความ
ต้องการของกลุ่มเป้าหมาย การพัฒนาคุณลักษณะของแกนนาการทาความเข้าใจพฤติกรรมของบุคคลท่ี
ต้องการ แสดงความสามารถ เป็นตัวอย่างแก่คนอื่น แนะนาผู้อ่ืนได้ จะทาให้กลุ่ มเป้าหมายมีความ
กระตอื รือร้น ท่ีจะแสวงหาความรู้ จดจานาไปใช้ในพนื้ ทอี่ ่นื ได้

จรัญญา วงษ์พรหม (2558) ได้ทางานวจิ ัยเรอ่ื ง “การมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพ
ชีวิตผู้สูงอายุ” มีวัตถุประสงค์หลักคือ การมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และมี
วตั ถุประสงคย์ ่อยดังน้ี 1) เพอื่ ศึกษาบริบทและ การมสี ่วนร่วมของชุมชนเพือ่ พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สงู อายุ 2)
เพื่อพฒั นากจิ กรรมการมสี ่วนร่วมของชุมชนเพื่อพัฒนาคณุ ภาพชีวติ ผู้สูงอายุ 3) เพ่ือประเมนิ ผลการดาเนิน
กจิ กรรมการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพ ชีวิตผู้สูงอายุ และ 4) เสนอแนวทางที่เหมาะสมเพ่ือ
พัฒนากิจกรรมการมีส่วนร่วมของชุมชนเพ่ือพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิง
ปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research-PAR) ประกอบด้วย กระบวนการวิจัย

63

(Research = R) กระบวนการพัฒนากิจกรรม (Development = D) ผสมผสานกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ
บนฐานชุมชน (Community–based Action Research-CAR) ซ่ึงเป็น งานวิจัยปฏิบัติการท่ีอยู่บน
ฐานข้อมลู และความคิดของชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชวี ิตผู้สูงอายุที่ประกอบด้วย 4 มิติ คอื กาย ใจ สงั คม
และปัญญา ในตาบลสะอาด อาเภอน้าพอง จังหวัดขอนแก่น โดยใช้การเก็บข้อมูลแบบวิธีผสมผสาน
(Mixed Methods) ระหว่างวธิ ีการวจิ ัยเชิงคุณภาพเป็นหลัก และการวิจัยเชงิ ปริมาณเป็น องค์ประกอบใน
การเกบ็ ข้อมูลผสู้ งู อายุและครอบครวั เพ่ือตอ้ งการไดข้ อ้ มลู ตัวเลขเชิงปรมิ าณ ผลการวิจยั พบวา่

1. ผู้สูงอายุมีความสุข ความพึงพอใจท่ีได้เข้าร่วมกิจกรรมท่ีสามารถสนองตอบต่อคุณภาพ
ชวี ติ ใน 4 มติ ิ คือ กาย ใจ สงั คม และปญั ญา/การเรียนรู้

2. เกิดกระบวนการมสี ่วนร่วมของชมุ ชนผ่านการจัดกิจกรรมสัญจรเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต
ผสู้ งู อายุ และกิจกรรมสานวัยใส่ใจผู้สงู อายทุ ่ีผูว้ จิ ัยและกลมุ่ ปฏบิ ัตกิ ารหลกั ร่วมดาเนินการกับชุมชน

3. เกิดการบูรณาการองค์ความรู้และกิจกรรมในชุมชน ผ่านการสรุปบทเรียนจาก
ประสบการณท์ ไี่ ด้เรียนร้รู ่วมกนั

4. เกิดความย่ังยนื ของการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในชุมชนโดยการดาเนินการต่อเนือ่ ง
ของชุมชน ทปี่ ระกอบดว้ ย แกนนาผู้สงู อายุ คนวยั อื่น และหน่วยงานทีเ่ ก่ียวข้องในชมุ ชน

กรอบแนวคดิ ในการศึกษา

ผศู้ กึ ษาในฐานะผอู้ านวยการศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อาเภอบา้ นไผ่
ท่ีมบี ทบาทหนา้ ที่ในการบรหิ ารจัดการสถานศกึ ษาซงึ่ ในการศกึ ษาคร้งั นม้ี จี ุดเนน้ การบรหิ าร คอื คุณภาพ
ชีวติ ผู้สงู อายุ ดังนั้นแนวทางการมีส่วนรว่ มกับภาคีเครือขา่ ย เพือ่ การพฒั นาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศนู ย์
การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ทาให้ ผู้ศกึ ษากาหนดไว้
3 กรอบ คอื 1) ดา้ นการบริหารสถานศกึ ษา 2) ดา้ นการมีสว่ นร่วมกับภาคเี ครอื ข่าย
3) ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวติ ผสู้ งู อายุ ซ่ึงในแต่ละกรอบการบริหารมรี ายละเอียด ดังนี้

ด้านการบริหารสถานศึกษาท่ีมีการวางแผน การดาเนินการ การติดตามและประเมิน และ
การปรบั ปรุง แก้ไข

ด้านการมีส่วนรว่ มกบั ภาคีเครือขา่ ย ผู้ศึกษาให้ความสาคัญเพราะเป็นกระบวนการเพือ่ การ
พัฒนา จากการศึกษาและทบทวนวรรณกรรมที่เก่ียวข้อง เพื่อใช้เป็นข้อสนเทศในการศึกษาเรื่องแนว
ทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย เพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ผู้ศึกษาได้นาแนวคิดท่ีจะพัฒนาคุณภาพชีวิต
ผ้สู ูงอายอุ าเภอบ้านไผ่ จงั หวัดขอนแกน่ โดยต้องอาศยั ความรว่ มมอื ของภาคเี ครือข่ายในการดาเนินกิจกรรม
หรือโครงการที่เก่ียวข้องโดยใช้แนวคิด/ทฤษฎีของโคเฮน และอัพฮอฟ (Cohen and Uphoff) ที่เป็น
แนวคิดพ้ืนฐานการมีส่วนร่วม (Cohen, and N.T., Uphoff. 1980) ซ่ึงประกอบไปด้วยกรอบแนวคิด
พ้นื ฐานในการมีส่วนร่วม 4 ด้าน คือ 1) ดา้ นการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ (Decision making) 2) ด้าน

64

การมีส่วนร่วมในการดาเนินงาน (Implementation) 3) ด้านการมีส่วนร่วมในการประเมินผล
(Evaluation) 4) ด้านการมีสว่ นรว่ มในการรบั ผลประโยชน์ (Benefits)
3) ด้านการพัฒนาคณุ ภาพชีวติ ผูส้ งู อายุ

ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ในการศึกษาคร้ังน้ีผู้ศึกษาได้กาหนดคุณภาพชีวิต
ผู้สูงอายุใน 4 ด้าน โดยใช้เคร่ืองชี้วัดคุณภาพชีวิตชุดย่อฉบับภาษาไทย (WHOQOL- BREF-THAI, 1997)
คือ คุณภาพชีวิตที่ดีด้านสุขภาพ ด้านจิตใจและอารมณ์ (Recreation) ด้านสังคม (Social) ด้านเศรษฐกิจ
(Economic) ซึ่งผู้ศึกษาได้ศึกษาและทบทวนวรรณกรรม จึงกาหนดคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ 4 ด้าน คือ 1)
คุณภาพชีวิตท่ีดีด้านสุขภาพ (Health) 2) คุณภาพชีวิตท่ีดีด้านจิตใจและอารมณ์ (Recreation) 3)
คณุ ภาพชวี ติ ทดี่ ีดา้ นสงั คม (Social) 4) คณุ ภาพชีวิตทด่ี ีด้านส่งิ แวดลอ้ ม

กรอบความคิดในการศกึ ษาคร้ังน้ี แสดงไวต้ ามแผนภาพที่ 2

ตวั แปรต้น ตัวแปรตาม

การบริหารจัดการงานผสู้ งู อายุ แนวทางการมสี ่วนรว่ มกับภาคเี ครือขา่ ย

1) ดา้ นการบริหารสถานศกึ ษา 1) ด้านการมสี ่วนร่วมในการตัดสินใจ
2) ด้านการมสี ว่ นร่วมกบั ภาคเี ครือข่าย 2) ดา้ นการมีส่วนรว่ มในการดาเนินงาน
3) ดา้ นการพฒั นาคุณภาพชีวติ ผสู้ งู อายุ 3) ด้านการมสี ่วนร่วมในการประเมินผล
4) ดา้ นการมีส่วนร่วมในการรบั ผลประโยชน์

คุณภาพชีวิต
ผสู้ งู อายุ

แผนภาพท่ี 2 กรอบแนวคดิ ในการศกึ ษา

บทที่ 3
วิธีดำเนนิ กำรศึกษำ

ในการศึกษาคร้งั น้เี ปน็ การวจิ ัยเชิงปริมาณ โดยมุ่งศึกษาแนวทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครอื ข่าย
เพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่
จงั หวัดขอนแกน่ โดยผูศ้ ึกษาได้ดาเนนิ การศกึ ษา ดังน้ี

ประชำกรและกลุ่มตวั อย่ำง

ประชำกร/กลมุ่ เปำ้ หมำย/ผใู้ หข้ ้อมลู สำคญั และกลุ่มตวั อยำ่ ง
ในการศึกษาคร้ังน้ี มจี านวน 3 กล่มุ ดงั นี้

1. กลุ่มที่ 1 กลุม่ เป้าหมาย ไดแ้ ก่
ผู้ปฏิบัติงานครู/และผู้ท่ีมีส่วนเกี่ยวข้อง ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตาม

อัธยาศัยอาเภอบา้ นไผ่ จังหวดั ขอนแก่น จานวน 50 คน เลอื กแบบเจาะจง จานวน 23 คน
2. กล่มุ ท่ี 2 กลมุ่ ผู้ให้ขอ้ มูลสาคัญ ได้แก่
กลุ่มภาคีเครือข่าย ท่ีมีส่วนร่วมการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สงู อายกุ ับศูนย์การศึกษานอก

ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง จานวน 50
คน

3. กลุ่มท่ี 3 ประชากรและกลุม่ ตวั อยา่ ง ได้แก่
ประชากรท่ีใช้ในการศึกษาครั้งน้ี ไดแ้ ก่ ผู้สูงอายุท่มี ีอายุ 60 ปี ข้นึ ไป เข้าร่วมโครงการ/

ร่วมกิจกรรมกับศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ ตามโครงการใน
ปงี บประมาณ 2564 จานวน 1,500 คน

กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ ใช้เกณฑ์ในการคานวณหาขนาดของกลุ่มตัวอย่าง
โดยประมาณค่าจากประชากรหลักพนั ใชเ้ กณฑ์ ร้อยละ 10 ไดก้ ลุม่ ตัวอยา่ ง จานวน 150 คน
ผู้ศึกษาใช้วิธีสุ่มเลือกกลุ่มตัวอย่างใช้การสุ่มแบบง่าย (Simple Random Sampling) ดังน้ันการศึกษาใน
คร้ังน้ี จึงได้ขนาดกลมุ่ ตัวอยา่ ง จานวน 150 คน หลงั จากนั้นใช้วธิ ีการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย โดยมีผู้ชว่ ยวิจัย
จานวน 3 คน ซึ่งได้รับการฝึกฝนในการอธิบายให้กับผู้ตอบแบบสอบถาม ผู้ช่วยวิจัยจะเป็นคนช่วยเก็บ
แบบสอบถาม ผู้ศึกษาแจกแบบสอบถามไป 150 ชุด ได้กลับมาสมบูรณ์ จานวน 150 ชุด คิดเป็นร้อยละ
100

66

เคร่อื งมือทใี่ ชใ้ นกำรศึกษำ

เครอื่ งมอื ที่ใชใ้ นกำรเกบ็ รวบรวมข้อมลู
เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลครั้งนี้ แบ่งเป็น 2 ตอน ประกอบด้วย ตอนที่ 1 เป็น
แบบสอบถามสถานภาพของผู้ตอบแบบสอบถาม เป็นแบบตรวจสอบรายการ (check list( ตอนท่ี 2 เป็น
แบบสอบถามที่สอบถามเก่ียวกับแนวทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย เพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิต
ผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น มี 4 ด้าน
คือ 1( ดา้ นการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ 2( ด้านการมีส่วนร่วมในการดาเนินงาน 3( ด้านการมีส่วนร่วม
ในการประเมนิ ผล 4( ดา้ นการมีส่วนรว่ มในการรับผลประโยชน์ แบบสอบถามเปน็ แบบประมาณคา่ )rating
scale( 5 ระดับ

ข้นั ตอนกำรสรำ้ งเครือ่ งมือ
ผวู้ จิ ยั ได้ดาเนนิ การสร้างเครื่องมือตามขนั้ ตอน ดงั น้ี

1. ศึกษาเอกสาร ตารา และงานวิจยั ท่ีเก่ียวข้องกับการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการ
พฒั นาคณุ ภาพชีวติ ผู้สงู อายุ

2. กาหนดกรอบแนวคิดเพ่ือสร้างข้อคาถามให้ครอบคลุมใน 5 ด้าน ได้แก่ 1( ด้านการ
ตัดสินใจ 2( ด้านการวางแผน 3( ด้านการดาเนินการ 4( ด้านการประเมินผล และ 5( ด้านการรับ
ผลประโยชนข์ องการมสี ว่ นรว่ ม

3. สร้างข้อคาถามฉบับร่างให้ครอบคลุมขอบข่ายแนวทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย
เพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่
จังหวัดขอนแก่น

กำรหำคุณภำพเครอื่ งมือ
ในการหาคณุ ภาพเคร่ืองมอื ผู้ศึกษาได้ดาเนนิ การตามข้นั ตอนดงั น้ี

1. ตรวจสอบข้อคาถามวา่ ครอบคลมุ ประเดน็ ต่างๆ ครบถว้ นหรอื ไม่ ภาพท่ใี ช้ถูกต้องหรอื ไม่
พิจารณาเนื้อหา สาระและโครงสรา้ งของคาถาม

2. หาค่าความเช่ือมั่นของเครอ่ื งมือ (reliability( ทาแบบสอบถามที่ปรับปรุงแล้วไปทดลอง
ใช้ (try out( กับกลมุ่ ท่ีไมใ่ ช่กลมุ่ ตวั อย่าง จานวน 30 ชุด

3. นาแบบสอบถามท่ีได้รับคืนจากการทดลองใช้ทุกฉบับ มาหาค่าความเช่ือมั่น ด้วยวิธหี า
ค่าสัมประสิทธิ์ แอลฟา (Alpha coefficient method( ของ Cronbach )1970( โดยได้ค่าความเชื่อมั่น
เท่ากบั 0.7970 ซึ่งถอื วา่ อยใู่ นเกณฑ์ทีใ่ ช้ได้

4. นาแบบสอบถามท่ีได้การปรับปรุงแก้ไขอีกคร้ัง เพ่ือจัดพิมพ์แบบสอบถามเป็นฉบับ
สมบูรณ์เพอื่ การวจิ ัยต่อไป

67

กำรเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู

การเกบ็ ข้อมลู ผศู้ ึกษาจะกระทาตามขัน้ ตอน กล่าวคอื
1. จัดทาหนังสือศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่

จงั หวดั ขอนแกน่ ถึงสานกั งานส่งเสรมิ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดขอนแกน่ เพ่ือ
แจ้งเรื่องการเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู และการศึกษานารอ่ ง )Try out( เพือ่ หาคุณภาพของเคร่อื งมือ

2. จัดส่งแบบสอบถามให้กลุ่มตัวอย่าง โดยกาหนดให้ศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น เป็นสถานท่ีส่งแบบสอบถามคืนผู้ศึกษา และ
บางสว่ นจะตดิ ตอ่ ขอรบั แบบสอบถามด้วยตนเอง

3. ตรวจสอบจานวนของแบบสอบถามท่ีผู้วิจัยได้รับกลับคือมาจากกลุ่มตัวอย่าง ทาการ
ตรวจนับและตรวจสอบความสมบูรณ์ของแบบสอบถามทกุ ฉบับ

กำรจดั ทำและกำรวิเครำะหข์ ้อมูล

ขนั้ ที่ 1 วเิ คราะห์ข้อมูลท่ัวไปของผู้ตอบแบบสอบถาม นามาแจกแจงความถี่ (frequency( และ
แสดงจานวน ร้อยละ (percentage(

ข้ันท่ี 2 วิเคราะห์ระดับการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ
ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น คือค่าเฉลี่ย (mean(
และส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐาน (standard deviation( และนาเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลในรูปตาราง
ประกอบความเรยี ง โดยกาหนดการแปลความหมายของข้อมลู เปน็ 5 ระดบั

ขน้ั ท่ี 3 เปรียบเทียบความแตกต่างการมีส่วนรว่ มกับภาคีเครือข่าย เพ่อื การพัฒนาคุณภาพชีวิต
ผูส้ ูงอายุ ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบา้ นไผ่ จงั หวัดขอนแก่น เมื่อจาแนก
ตามเพศ ทาการทดสอบค่าที อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ ระยะเวลาท่ี อาศัยอยู่ในชุมชนและการได้รับรู้
ขา่ วสาร ใช้การวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดยี ว โดยการทดสอบค่าเอฟ เม่ือมีนัยสาคัญทางสถิติจึง
เปรียบเทียบรายคโู่ ดยใชก้ ารทดสอบ Fisher’s LSD test

บทท่ี 4
ผลการดาเนินการศกึ ษา

การศึกษา เร่ือง แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จงั หวดั ขอนแกน่ ครง้ั นี้ ผศู้ ึกษาได้วเิ คราะห์ขอ้ มูลเปน็ 4 ตอน ดังนี้

ตอนท่ี 1 แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพชีวิตผู้สูงอายุ
ตอนท่ี 2 ความคดิ เห็นของผ้ปู ฏบิ ัตงิ าน/ครแู ละผูท้ ่มี ีส่วนเกี่ยวขอ้ ง
ตอนท่ี 3 การมสี ว่ นร่วมกับภาคเี ครอื ข่าย
ตอนท่ี 4 คุณภาพชีวิตผู้สงู อายุ

ผลการวเิ คราะหข์ อ้ มูล

ตอนท่ี 1 แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวติ ผูส้ งู อายุ
ผู้ศึกษาในฐานะผู้อานวยการศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อาเภอบ้านไผ่
ที่มีบทบาทหน้าท่ีในการบริหารจัดการสถานศึกษาซ่ึงในการศึกษาครั้งนี้มีจุดเน้นการบริหาร คือ คุณภาพ
ชีวิตผู้สูงอายุ ดังน้ันแนวทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย เพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแกน่ ทาให้ ผู้ศึกษากาหนดไว้
3 กรอบ คือ 1) ด้านการบรหิ ารสถานศึกษา 2) ด้านการมีส่วนรว่ มกับภาคเี ครอื ข่าย
3) ดา้ นการพฒั นาคุณภาพชวี ติ ผู้สูงอายุ ซึ่งในแต่ละกรอบการบริหารมีรายละเอยี ด ดงั นี้

ด้านการบริหารสถานศึกษาท่ีมีการวางแผน การดาเนินการ การติดตามและประเมิน และ
การปรบั ปรงุ แก้ไข

ด้านการมสี ่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย ผู้ศึกษาให้ความสาคัญเพราะเป็นกระบวนการเพื่อการ
พัฒนา จากการศึกษาและทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อใช้เป็นข้อสนเทศในการศึกษาเร่ืองแนว
ทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย เพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ผู้ศึกษาได้นาแนวคิดท่ีจะพัฒนาคุณภาพชีวิต
ผสู้ งู อายุอาเภอบา้ นไผ่ จังหวัดขอนแก่น โดยตอ้ งอาศัยความร่วมมือของภาคเี ครือขา่ ยในการดาเนินกจิ กรรม
หรือโครงการท่ีเก่ียวข้องโดยใช้แนวคิด/ทฤษฎีของโคเฮน และอัพฮอฟ (Cohen and Uphoff) ที่เป็น
แนวคิดพ้ืนฐานการมีส่วนร่วม (Cohen, and N.T., Uphoff. 1980) ซึ่งประกอบไปด้วยกรอบแนวคิด
พนื้ ฐานในการมีส่วนร่วม 4 ด้าน คือ 1) ด้านการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ (Decision making) 2) ด้าน
การมีส่วนร่วมในการดาเนินงาน (Implementation) 3) ด้านการมีส่วนร่วมในการประเมินผล
(Evaluation) 4) ดา้ นการมีส่วนรว่ มในการรับผลประโยชน์ (Benefits)
3) ด้านการพฒั นาคุณภาพชีวิตผู้สงู อายุ

69

ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ในการศึกษาคร้ังน้ีผู้ศึกษาได้กาหนดคุณภาพชีวิต
ผู้สูงอายุใน 4 ด้าน โดยใช้เครื่องช้ีวัดคุณภาพชีวิตชุดย่อฉบับภาษาไทย (WHOQOL- BREF-THAI, 1997)
คือ คุณภาพชีวิตที่ดีด้านสุขภาพ ด้านจิตใจและอารมณ์ (Recreation) ด้านสังคม (Social) ด้านเศรษฐกิจ
(Economic) ซึ่งผู้ศึกษาได้ศึกษาและทบทวนวรรณกรรม จึงกาหนดคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ 4 ด้าน คือ 1)
คุณภาพชีวิตที่ดีด้านสุขภาพ (Health) 2) คุณภาพชีวิตที่ดีด้านจิตใจและอารมณ์ (Recreation) 3)
คณุ ภาพชีวติ ที่ดีด้านสังคม (Social) 4) คุณภาพชวี ติ ท่ดี ีดา้ นสงิ่ แวดลอ้ ม

ตอนท่ี 2 ความคดิ เห็นของผู้ปฏิบตั งิ าน/ครูและผู้ท่ีมีส่วนเก่ยี วข้อง
เป็นการสอบถามความคิดเห็นของผู้ปฏิบัติงาน/ครูและผู้ที่มีส่วนเก่ียวข้อง ศูนย์การศึกษานอก
ระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอาเภอบา้ นไผ่
การนาเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลในส่วนความคิดเห็นของผู้ปฏิบัติงาน/ครูและผู้ท่ีมีส่วน
เก่ียวข้อง ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ เพ่ือให้เป็นไปตาม
วัตถุประสงค์ข้อท่ี 2 ผู้ศึกษาได้นาข้อมูลจากการตอบแบบสอบถามของผู้ปฏิบัติงาน/ครูและผู้ที่มีส่วน
เกี่ยวข้อง ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ รวมท้ังสิ้น 50 คน นามา
วิเคราะห์และเสนอผลการวิเคราะห์ โดยการใช้ตารางประกอบคาบรรยาย ตารางท่ี 1-5 การวิเคราะห์
แบง่ เป็น 2 สว่ น คอื

ส่วนที่ 1 ข้อมูลเกย่ี วกับปจั จัยสว่ นบุคคลของผูป้ ฏิบัติงาน/ครแู ละผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง
สว่ นที่ 2 ความคิดเหน็ ของผู้ปฏิบัติงาน/ครูและผูท้ ่มี ีสว่ นเก่ยี วข้อง

ส่วนที่ 1 ขอ้ มลู เก่ยี วกับปัจจยั สว่ นบคุ คลของผู้ปฏิบัติงาน/ครูและผูท้ ี่มีสว่ นเกย่ี วขอ้ ง
ข้อมูลเกี่ยวกับปัจจัยส่วนบุคคล ได้มาจากการตอบแบบสอบถามของผู้ปฏิบัติงาน/ครูและผู้ท่ีมี
สว่ นเกย่ี วข้อง กศน.อาเภอบ้านไผ่ มผี ้ตู อบแบบสอบถาม จานวน 50 คน แยกพจิ ารณาตาม เพศ อายุ ระดับ
การศึกษา และรายได้/เงนิ เดือน ดังแสดงรายละเอยี ดในตารางที่ 1

70

ตารางท่ี 1 แสดงจานวน และร้อยละเกี่ยวกบั สถานภาพสว่ นบุคคลของผปู้ ฏบิ ัตงิ าน/ครูและผู้ทีม่ ีส่วน
เกีย่ วข้อง

ข้อที่ สถานภาพส่วนบคุ คลของผู้ปฏิบัตงิ าน/ครแู ละ จานวน ร้อยละ
ผู้ท่มี สี ว่ นเก่ียวขอ้ ง กศน.อาเภอบ้านไผ่ (คน)
32.0
1 เพศ 16 68.0
34 100.0
1. ชาย 50
22.0
2. หญงิ 11 58.0
29 20.0
รวม 10 100.0
50
2 อายุ 14.0
7 70.0
1. อายนุ อ้ ยกว่า 30 ปี 35 16.0
8 100.0
2. อายุ 31-50 ปี 50
22.0
3. อายุ 51 ปี ขึ้นไป 11 60.0
30 18.0
รวม 9 100.0
50
3 ระดับการศึกษา

1. ระดบั ตา่ กวา่ ปริญญาตรี

2. ระดบั ปริญญาตรีหรอื เทยี บเท่า

3. ระดบั สงู กวา่ ปริญญาตรี

รวม
4 ประสบการณ์การทางาน/เปน็ คณะกรรมการ

1. ประสบการณ์การทางาน นอ้ ยกว่า 10 ปี

2. ประสบการณ์การทางาน 11-15 ปี

3. ประสบการณก์ ารทางาน 16 ปี ข้ึนไป

รวม

จากตาราง 1 พบว่า ผู้ปฏิบัติงาน/ครูและผู้ที่มีสว่ นเกย่ี วข้อง กศน.อาเภอบ้านไผ่ เป็นเพศหญิง
มากกว่าเพศชาย คือ เปน็ เพศหญิง จานวน 34 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 68.0 เปน็ เพศชาย จานวน 16 คน คิด
เป็นร้อยละ 32.0 ส่วนใหญ่มีอายุ 31-50 ปี จานวน 29 คน คิดเป็นร้อยละ 58.0 การศึกษาปริญญาตรี
หรือเทียบเท่าท้ังหมด จานวน 35 คน คิดเป็นร้อยละ 70.0 ประสบการณ์การทางาน ส่วนใหญ่ 11-15 ปี
จานวน 30 คน คิดเป็นร้อยละ 60.0

71

สว่ นที่ 2 ความคิดเห็นของผู้ปฏิบัตงิ าน/ครแู ละผทู้ ีม่ ีสว่ นเกี่ยวข้อง
การวิเคราะห์ความคิดเห็นท่ีมีต่อแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอก
ระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จงั หวัดขอนแกน่ ได้มกี ารวิเคราะหโ์ ดยการใช้ค่าเฉล่ีย ( ⃐ )
และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) จากผู้ปฏิบัติงาน/ครูและผู้ท่ีมีส่วนเกี่ยวข้อง 50 คน ผลการวิเคราะห์
ขอ้ มลู ดงั รายละเอยี ดตารางท่ี 2 ถึงตารางท่ี 5

ตารางท่ี 2 แสดงค่าเฉล่ีย สว่ นเบ่ยี งเบนมาตรฐาน และระดบั ความคดิ เหน็ ของบคุ ลากร กศน.อาเภอ
บา้ นไผ่ ท่มี ีตอ่ แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพชวี ติ ผ้สู ูงอายุ โดยภาพรวมและรายด้าน

ดา้ นที่ รายดา้ นความคิดเหน็ ตอ่ แนวทาง ⃐ S.D. ระดบั
พัฒนาคุณภาพชวี ติ ผู้สงู อายุ
4.93 .135 มากท่ีสดุ
1 ด้านการบรหิ ารสถานศึกษา 4.92 .124 มากทส่ี ดุ
4.90 .146 มากท่ีสุด
2 ดา้ นการมสี ว่ นรว่ มกับภาคีเครือขา่ ย 4.94 .104 มากทสี่ ดุ

3 ดา้ นการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ

โดยรวม

ผลวิเคราะห์ตาราง 2 พบว่า บุคลากร กศน.อาเภอบา้ นไผ่ มีความคิดเห็นต่อแนวทางการพัฒนา
คณุ ภาพชีวติ ผู้สูงอายุ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากท่สี ุด ( ⃐ = 4.94, S.D. = 0.104) เม่ือจาแนกออกเป็น
รายด้าน พบว่า บุคลากร กศน.อาเภอบ้านไผ่ มีความคิดเห็นต่อแนวทางการบริหารและการมีส่วนร่วมกับ
ภาคีเครือข่ายเพ่ือพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน เม่ือพิจารณารายด้านท่ีมี
ค่าเฉล่ียเรียงจากมากไปหานอ้ ย รายด้านท่ีมคี า่ เฉลีย่ ลาดับแรก คือ ด้านการบริหารสถานศึกษา ( ⃐ = 4.93,
S.D. = 0.135) รองลงมา ด้านการมีส่วนร่วมกบั ภาคีเครอื ขา่ ย ( ⃐ = 4. 92, S.D. = 0.124) ส่วนรายดา้ น
ที่มีคา่ เฉลยี่ ลาดบั 3 คือ ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ (⃐ = 4.90, S.D. = 0.146)

72

ตารางท่ี 3 แสดงค่าเฉลย่ี สว่ นเบี่ยงเบนมาตรฐาน และระดับความคดิ เหน็ ของบคุ ลากร กศน.อาเภอ
บ้านไผ่ ที่มตี ่อแนวทางการพัฒนาคณุ ภาพชวี ติ ผสู้ ูงอายุ ดา้ นการบรหิ ารสถานศึกษา

ขอ้ ท่ี ข้อความ ⃐ S.D. ระดับ

1 ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ มีการช้ีแจงเก่ียวกับ 5.00 .000 มากทสี่ ุด
นโยบายและจุดเน้นการดาเนนิ งานของสานักงานสง่ เสรมิ
การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย ปี พ.ศ.
2564 เกยี่ วกบั ผสู้ ูงอายุ

2 ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ มกี ารประชุมหาแนว 4.92 .282 มากที่สดุ
ทางการมสี ว่ นร่วมกับภาคเี ครือขา่ ย เพอ่ื การพัฒนา
คณุ ภาพชวี ิตผสู้ ูงอายุ

3 ผู้อานวยการ กศน.อาเภอบ้านไผ่ มกี ารประชุมวาง 4.99 .000 มากทส่ี ดุ

แผนการจัดทาโครงการ/กจิ กรรม เก่ียวกบั การพัฒนา

คุณภาพชวี ิตผู้สงู อายุ

4 ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ ใหม้ ีการกาหนดตัว 4.96 .204 มากท่สี ดุ

บคุ คลของสถานศึกษาท่ีรับผิดชอบและประสานกบั ภาคี

เครอื ข่าย เพอื่ การพฒั นาคณุ ภาพชีวิตผู้สงู อายุอย่าง

ชดั เจน

5 ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ ให้มกี ารเขียนแผนการ 4.96 .204 มากที่สดุ
ปฏิบตั ิงานเพ่ือการพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ผู้สงู อายุ

6 ผู้อานวยการ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ ให้มกี ารดาเนนิ งาน 4.79 .415 มากที่สดุ
ตามแผนการปฏบิ ตั ิงานเพ่อื การพัฒนาคณุ ภาพชวี ิต
ผู้สูงอายุ

7 ผู้อานวยการ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ มกี ารมอบหมายให้ 4.97 .204 มากทีส่ ดุ
รายงานผลในการดาเนนิ งานตามแผนการปฏิบตั ิงานเพือ่
การพัฒนาคุณภาพชวี ติ ผู้สูงอายุ

8 ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอบ้านไผ่ มกี ารติดตาม 4.91 .282 มากทีส่ ุด
ประเมินผลการดาเนินงานทงั้ ดว้ ยตนเองและมอบหมาย
ตัวแทนออกประเมนิ

73

ตารางที่ 3 แสดงคา่ เฉลี่ย สว่ นเบยี่ งเบนมาตรฐาน และระดบั ความคิดเห็นของบุคลากร กศน.อาเภอ
บ้านไผ่ ท่มี ีต่อแนวทางการพฒั นาคุณภาพชีวติ ผสู้ ูงอายุ ดา้ นการบริหารสถานศึกษา (ต่อ)

ข้อท่ี ข้อความ ⃐ S.D. ระดับ
4.98 .000 มากที่สดุ
9 ผู้อานวยการ กศน.อาเภอบ้านไผ่ มกี ารประชุมเพ่ือ
ประเมินผลการดาเนนิ งานเป็นระยะเพ่ือหาทางแกไ้ ข 4.88 .338 มากทีส่ ดุ
ปัญหาการดาเนินงาน
4.93 .135 มากทีส่ ดุ
10 ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ มกี ารรายงานผลการ
ดาเนนิ งานต่อผ้ทู เ่ี กย่ี วขอ้ งเพื่อขอคาแนะนาในการ
ปรบั ปรงุ การดาเนินงาน
โดยรวม

ตาราง 3 พบว่า ครูและผู้ปฏิบัตงิ าน กศน.อาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น มีความคดิ เห็นต่อแนว
ทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศยั อาเภอบ้านไผ่ จงั หวัดขอนแกน่ ดา้ นการบริหารสถานศกึ ษา โดยภาพรวมอยใู่ นระดับ
มากที่สุด ( ⃐ = 4.93, S.D. = .135) เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อเรียงลาดับตามค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย
พบวา่

รายข้อท่ีมีค่าเฉลี่ยอันดับแรก คือ ผู้อานวยการ กศน.อาเภอบ้านไผ่ มีการชี้แจงเก่ียวกับ
นโยบายและจุดเน้นการดาเนนิ งานของสานกั งานส่งเสรมิ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย ปี
พ.ศ. 2564 เกยี่ วกบั ผสู้ งู อายุ อยู่ในระดบั มากทสี่ ุด ( ⃐ = 5.00, S.D. = .000)

รายข้อที่มีคา่ เฉล่ยี รองลงมา คือผู้อานวยการ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ มกี ารประชมุ วางแผนการ
จัดทาโครงการ/กิจกรรม เก่ียวกับการพัฒนาคณุ ภาพชีวิตผู้สูงอายุ อยใู่ นระดับมากท่สี ุด (⃐ = 4.99, S.D.
= .000)

รายข้อท่ีมีค่าเฉลี่ยอันดับ 3 คือผู้อานวยการ กศน.อาเภอบ้านไผ่ มีการประชุมเพื่อ
ประเมินผลการดาเนินงานเป็นระยะเพื่อหาทางแก้ไขปัญหาการดาเนินงาน อยู่ในระดับมากที่สุด ( ⃐ =
4.98, S.D. = .000)

รายข้อทม่ี ีคา่ เฉลยี่ อนั ดบั สุดทา้ ย คอื ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ ไดใ้ ห้มีการดาเนินงาน
ตามแผนการปฏิบัติงานเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ อยู่ในระดับมากที่สุด ( ⃐ = 4.79, S.D. =
.415)

74

ตารางที่ 4 แสดงค่าเฉล่ยี ส่วนเบย่ี งเบนมาตรฐาน และระดับความคดิ เหน็ ของบุคลากร กศน.อาเภอ
บ้านไผ่ ที่มีต่อแนวทางการพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ผ้สู ูงอายุ ด้านการมสี ่วนรว่ มกบั ภาคี
เครือขา่ ย

ขอ้ ท่ี ขอ้ ความ ⃐ S.D. ระดับ

1 ภาคีเครอื ข่ายมีสว่ นร่วมประชมุ กบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ 5.00 .000 มากทสี่ ุด
เพื่อเสนอข้อมลู ตา่ งๆ และความคิดเหน็ ท่ีมีความจาเป็นใน
การพัฒนาคุณภาพชีวติ ผ้สู ูงอายุ

2 ภาคเี ครือข่ายมีสว่ นรว่ มกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการ 4.92 .282 มากทส่ี ุด
วางแผนขน้ั ตอนการดาเนินงานตามโครงการ/กิจกรรม
พฒั นาคณุ ภาพชวี ิตผู้สงู อายุ

3 ภาคเี ครอื ข่ายมีสว่ นรว่ มกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการ 4.88 .338 มากที่สุด
กาหนดการใช้ทรัพยากร แหล่งของทรพั ยากรในโครงการ/
กจิ กรรมการพฒั นาคุณภาพชีวิตผสู้ งู อายุ

4 ภาคเี ครือข่ายเข้ามามสี ่วนรว่ มกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ 4.92 .282 มากที่สุด
เพราะได้รับแรงจูงใจ จากการประชาสมั พันธแ์ ผน
ดาเนินงานโครงการ/กิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตผูส้ ูงอายุ

5 ภาคีเครอื ข่ายมสี ่วนรว่ มกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการ 4.83 .381 มากที่สุด
สารวจขอ้ มลู ตา่ งๆ ในการปฏบิ ัติงานเกย่ี วกบั ผู้สงู อายุ
อาเภอบา้ นไผ่

6 ภาคีเครือข่ายมสี ่วนรว่ มกับ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ ในการให้ 4.96 .204 มากทส่ี ดุ
ความรู้และช่วยเหลอื ตดิ ตามเร่ืองสทิ ธิข้ันพน้ื ฐานของ
ประชาชนที่สงู อายุตามสิทธขิ องกฎหมาย

7 ภาคเี ครือข่ายมีสว่ นร่วมกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการ 4.89 .338 มากที่สดุ
ออกแรงในการกระทาโครงการ/กจิ กรรมการพฒั นา
คุณภาพผู้สูงอายขุ อง กศน.อาเภอบ้านไผ่

8 ภาคเี ครือข่ายมีส่วนรว่ มกบั กศน.อาเภอบา้ นไผ่ ในการ 4.96 .204 มากทสี่ ุด
สนับสนนุ ทรพั ย์สนิ เงินทอง หรือมีส่วนรว่ มสนับสนนุ วสั ดุ
อปุ กรณ์ เพ่ือใช้ในการกระทาโครงการ/กจิ กรรมการ
พัฒนาคณุ ภาพชวี ติ ผู้สูงอายุของ กศน.อาเภอบา้ นไผ่

75

ตารางท่ี 4 แสดงค่าเฉลยี่ สว่ นเบ่ียงเบนมาตรฐาน และระดบั ความคิดเหน็ ของบุคลากร กศน.อาเภอ
บา้ นไผ่ ทมี่ ีตอ่ แนวทางการพัฒนาคณุ ภาพชวี ิตผสู้ ูงอายุ ดา้ นการมีส่วนรว่ มกบั ภาคี
เครือขา่ ย (ต่อ)

ข้อท่ี ข้อความ ⃐ S.D. ระดบั

9 ภาคีเครอื ข่ายมีสว่ นร่วมกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ โดยร่วม 4.98 .000 มากทส่ี ดุ

ติดตาม สงั เกตการณ์ ตรวจสอบแนวทางดาเนนิ

โครงการ/กิจกรรมพฒั นาคุณภาพชีวติ ผู้สงู อายุใน

สถานศึกษา

10 ภาคเี ครือข่ายมีส่วนร่วมกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการ 4.88 .338 มากทสี่ ดุ

ประเมนิ ผลงานการพฒั นาคุณภาพผสู้ งู อายุ เป็นระยะๆ

อย่างเหมาะสม

11 ภาคีเครือข่ายมีส่วนรว่ มกับ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ โดย 4.97 .000 มากทส่ี ดุ

เสนอแนะเก่ยี วกบั ผลการดาเนนิ โครงการ/กจิ กรรม

พัฒนาคณุ ภาพชีวติ ผู้สูงอายุ

12 ภาคีเครือข่ายมีสว่ นรว่ มกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ จัดทา 4.92 .282 มากทส่ี ุด

โครงการ/กจิ กรรมพฒั นาคณุ ภาพผู้สูงอายุ ทาใหเ้ กดิ

ประโยชน์ตอ่ ผูส้ ูงอายทุ จ่ี ะดแู ลและสร้างการรบั รู้คุณภาพ

ชีวิตทีด่ ขี องตนเอง

13 ภาคีเครอื ข่ายมีสว่ นร่วมกบั กศน.อาเภอบา้ นไผ่ ในการ 4.95 .000 มากท่สี ุด

กาหนดบทบาทในการมีส่วนร่วมของภาคีเครอื ข่ายที่

ชดั เจน สามารถปฏิบตั ิไดจ้ รงิ และสถานศึกษาได้

ดาเนนิ งานบรรลวุ ัตถุประสงค์

14 ภาคเี ครือข่ายมสี ่วนร่วมกบั กศน.อาเภอบา้ นไผ่ จัด 4.87 .338 มากทส่ี ุด

โครงการ/กิจกรรมเพ่ือการพฒั นาคุณภาพชีวติ ผสู้ งู อายุ

ทาให้ชมุ ชนได้มผี สู้ งู อายุท่ีมศี ักยภาพในการดูแลตนเอง

และไม่เป็นภาระตอ่ สงั คมส่วนรวม

15 ภาคีเครอื ข่ายมีสว่ นรว่ มกบั กศน.อาเภอบา้ นไผ่ จัด 4.92 .282 มากท่สี ดุ

โครงการ/กจิ กรรมเพอ่ื การพัฒนาคุณภาพชวี ิตผสู้ ูงอายุ

เพือ่ ส่งเสริมใหผ้ ู้สูงอายุเปน็ พลังในการขบั เคล่ือนชุมชน

76

โดยรวม 4.92 .124 มากทส่ี ดุ

ตาราง 4 พบว่า ครูและผู้ปฏิบัติงาน กศน.อาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น มีความคิดเห็นต่อ

ทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและ

การศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ด้านการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย โดยภาพรวม

อย่ใู นระดบั มากที่สุด (⃐ = 4.92, S.D. = .124) เมอ่ื พิจารณาเปน็ รายขอ้ เรียงลาดบั ตามค่าเฉลี่ยจากมากไป

หาน้อย พบว่า

รายขอ้ ทค่ี ่าเฉลี่ยอันดับแรก คอื ภาคีเครือข่ายมีส่วนรว่ มประชุม กศน.อาเภอบา้ นไผ่ เพ่อื

เสนอข้อมูลต่างๆ และความคิดเห็นทม่ี ีความจาเป็นในการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ผู้สูงอายุ อยูใ่ นระดบั มากทสี่ ุด

(⃐ = 5.00, S.D. = .000)

รายข้อท่ีมีค่าเฉลี่ยรองลงมา คอื ภาคีเครอื ข่ายมีสว่ นร่วมกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ โดยรว่ ม

ติดตาม สงั เกตการณ์ ตรวจสอบแนวทางดาเนินโครงการ/กิจกรรมพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ผู้สูงอายุใน

สถานศกึ ษา อยใู่ นระดับมากทส่ี ุด ( ⃐ = 4.98, S.D. = .000)

รายข้อที่มีค่าเฉลี่ยอันดับ 3 คือภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ โดย

เสนอแนะเกยี่ วกับผลการดาเนินโครงการ/กิจกรรม พฒั นาคณุ ภาพชีวิตผูส้ ูงอายุ อยู่ในระดับมากท่สี ุด ( ⃐

= 4.97, S.D. = .000)

รายข้อที่มีค่าเฉล่ยี อันดับสดุ ท้าย คือภาคีเครือข่ายมีส่วนรว่ มกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการ

สารวจข้อมูลต่างๆ ในการปฏิบัติงานเกี่ยวกับผู้สูงอายุอาเภอบ้านไผ่ อยู่ในระดับมากที่สุด (⃐ = 4.83,

S.D. = .381)

77

ตารางที่ 5 แสดงค่าเฉลยี่ ส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐาน และระดบั ความคิดเหน็ ของบุคลากร กศน.อาเภอ
บา้ นไผ่ ทมี่ ีตอ่ แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ผู้สูงอายุ ดา้ นการพฒั นาคณุ ภาพชวี ิต
ผู้สงู อายุ

ข้อท่ี ขอ้ ความ ⃐ S.D. ระดับ

1 ทา่ นคดิ วา่ หลังร่วมโครงการ/กิจกรรมผสู้ ูงอายุกับ กศน. 4.83 .381 มากทสี่ ุด
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สงู อายุรับรูส้ ภาพความสมบรู ณ์แข็งแรง
ของร่างกาย การรับรถู้ งึ ความรู้สกึ สบาย จัดการกับความ
เจบ็ ปวดของร่างกายได้เอง ทไ่ี มต่ ้องพึ่งพายาตา่ งๆ หรือ
การรักษาทางการแพทยอ์ น่ื ๆ

2 ท่านคิดวา่ หลงั รว่ มโครงการ/กิจกรรมผูส้ ูงอายุกบั กศน. 5.00 .000 มากที่สุด
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สงู อายุรับร้กู ารนอนหลบั รับประทาน
อาหารได้ดี ที่ทาให้ตนเองมีพละกาลงั ในการดาเนิน
ชีวติ ประจาวัน สามารถทางานหาเลี้ยงชีพด้วยตนเองได้

3 ท่านคิดว่าหลงั ร่วมโครงการ/กจิ กรรมผสู้ ูงอายุกบั กศน. 4.92 .282 มากที่สุด
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สูงอายุรับรู้ถึงความสามารถในการ
จดั การความเศรา้ กังวล และส้ินหวงั ของตนเอง

4 ทา่ นคิดว่าหลงั รว่ มโครงการ/กจิ กรรมผสู้ ูงอายุกับ กศน. 4.91 .282 มากทส่ี ุด
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สูงอายุมคี วามร้สู ึกทางบวกทบ่ี คุ คลมีต่อ
ตนเอง เช่น การรบั รภู้ าพลักษณต์ นเอง การรบั รถู้ ึง
ความร้สู ึกภาคภูมิใจในตนเอง และความมัน่ ใจในตนเอง

5 ทา่ นคดิ วา่ หลังร่วมโครงการ/กิจกรรมผสู้ งู อายุกบั กศน. 4.92 .282 มากที่สุด
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สงู อายุรับรถู้ งึ ความคดิ ความจา สมาธิ
และการตดั สนิ ใจ ทัง้ ความสามารถในการเรยี นรเู้ รอ่ื งราว
ต่างๆ ที่มีผลต่อการดาเนนิ ชีวิต เชน่ ความเช่ือด้านจติ
วิญญาณ ศาสนา การเอาชนะอุปสรรค

6 ท่านคิดว่าหลังร่วมโครงการ/กิจกรรมผูส้ ูงอายกุ บั กศน. 4.98 .000 มากทีส่ ุด
อาเภอบา้ นไผ่ ผู้สงู อายุรบั รู้ดว้ ยความรูส้ กึ พึงพอใจ
เก่ียวกบั ความสมั พันธข์ องตนเองกบั บุคคลอื่นทั้งการที่
ไดร้ ับความชว่ ยเหลอื การเปน็ ผใู้ ห้ความชว่ ยเหลอื บุคคล
อน่ื ในสังคม

78

ตารางท่ี 5 แสดงคา่ เฉล่ีย ส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐาน และระดับความคดิ เหน็ ของบุคลากร กศน.อาเภอ
บ้านไผ่ ทีม่ ีต่อแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผสู้ ูงอายุ ด้านการพัฒนาคณุ ภาพชีวติ
ผสู้ งู อายุ (ต่อ)

ข้อท่ี ขอ้ ความ ⃐ S.D. ระดบั
4.84 .381 มากทส่ี ุด
7 ทา่ นคดิ ว่าหลงั ร่วมโครงการ/กิจกรรมผู้สูงอายุกบั กศน. 4.99 .000 มากท่ีสุด
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สงู อายุรบั รวู้ า่ ตนได้เปน็ ทย่ี อมรบั ของทั้ง 4.96 .204 มากที่สุด
คนในครอบครวั และบุคคลอ่นื ในสงั คมดว้ ย
4.96 .204 มากที่สุด
8 ทา่ นคิดว่าหลงั รว่ มโครงการ/กจิ กรรมผู้สงู อายุกบั กศน.
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สงู อายุรับรใู้ นเร่อื งอารมณท์ างเพศหรือ 4.90 .146 มากท่สี ุด
ความสามารถในการมีเพศสัมพันธ์

9 ทา่ นคดิ วา่ หลังร่วมโครงการ/กจิ กรรมผสู้ งู อายุกับ กศน.
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สงู อายุรบั รวู้ ่าตนเองมชี ีวติ อยู่อย่างอสิ ระ
ไม่ถูกกักขงั มคี วามปลอดภยั มีความม่นั คงในชีวติ มที ่อี ยู่
อาศยั เอ้อื ต่อสขุ ภาพ มกี ิจกรรมสนั ทนาการและมี
กจิ กรรมในเวลาวา่ ง

10 ท่านคิดวา่ หลังร่วมโครงการ/กจิ กรรมผู้สงู อายุกับ กศน.
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สงู อายุรบั รู้วา่ ได้อยใู่ นสง่ิ แวดล้อมทาง
กายภาพท่ีดี ได้รบั ข่าวสารหรอื ฝึกฝนทกั ษะตา่ งๆ ที่เป็น
แหล่งประโยชนด์ ้านการเงิน การบริการทางสขุ ภาพและ
สงั คมสงเคราะห์
โดยรวม

ตาราง 5 พบว่า ครูและผู้ปฏิบัติงาน กศน.อาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น มีความคิดเห็นต่อ
แนวทางการมีสว่ นร่วมกับภาคีเครอื ขา่ ย เพอื่ การพัฒนาคณุ ภาพชวี ติ ผู้สูงอายุ ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวติ ผู้สูงอายุ โดยภาพรวม
อย่รู ะดับมากทสี่ ดุ ( ⃐ = 4.90, S.D. = .146) เมือ่ พิจารณาเป็นรายข้อเรยี งลาดับตามคา่ เฉล่ยี จากมากไปหา
น้อย พบวา่

รายข้อท่ีมีค่าเฉล่ียอันดับแรก คือ ครูและผู้ปฏิบัติงาน กศน.อาเภอบ้านไผ่ คิดว่าหลังร่วม
โครงการ/กิจกรรมผู้สูงอายุกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ผู้สูงอายุรบั รถู้ งึ การนอนหลบั การรับประทานอาหารได้

79

ดี ท่ที าให้ตนเองมีพละกาลงั ในการดาเนินชีวติ ประจาวนั สามารถทางานหาเลีย้ งชพี ด้วยตนเอง ไมต่ ้องพ่งึ พา
ผ้อู นื่ อยใู่ นระดบั มากที่สดุ ( ⃐ = 5.00, S.D. = .000)

รายข้อท่ีมีค่าเฉล่ียรองลงมา คือ ครูและผู้ปฏิบัติงาน กศน.อาเภอบ้านไผ่ คิดว่าหลังร่วม
โครงการ/กิจกรรมผู้สูงอายุกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ผู้สูงอายุรับรู้ในเรื่องอารมณ์ทางเพศหรือความสามารถ
ในการมเี พศสมั พันธ์ อยู่ในระดับมากที่สดุ (⃐ = 4.99, S.D. = .295)

รายข้อที่มีค่าเฉล่ียอันดับ 3 คือ ครูและผู้ปฏิบัติงาน กศน.อาเภอบ้านไผ่ คิดว่าหลังร่วม
โครงการ/กิจกรรมผู้สูงอายุกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ผู้สูงอายุรับรู้ด้วยความรู้สึกพึงพอใจเก่ียวกับ
ความสัมพนั ธ์ของตนเองกับบุคคลอื่นทง้ั การที่ได้รบั ความชว่ ยเหลือ การเป็นผใู้ หค้ วามชว่ ยเหลือบคุ คลอ่นื ใน
สังคม อยู่ในระดับมากท่สี ดุ (⃐ = 4.98, S.D. = .104)

รายข้อทีม่ ีคา่ เฉลี่ยอนั ดบั สุดทา้ ย คือท่านคดิ ว่าหลงั รว่ มโครงการ/กจิ กรรมผู้สูงอายุกบั กศน.
อาเภอบ้านไผ่ ผู้สูงอายุรับรู้สภาพความสมบูรณ์แข็งแรงของรา่ งกาย การรับรู้ถึงความรู้สกึ สบาย จัดการกับ
ความเจบ็ ปวดของร่างกายได้เอง ทไี่ ม่ต้องพึ่งพายาต่างๆ หรือการรักษาทางการแพทย์อ่นื ๆ อยใู่ นระดับมาก
ทสี่ ดุ ( ⃐ = 4.83, S.D. = .381)

ตอนที่ 2 การมสี ่วนรว่ มกบั ภาคเี ครือขา่ ย
เป็นการสอบถามความคิดเห็นภาคีเครือข่าย ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตาม
อัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่
การนาเสนอผลการวิเคราะหข์ ้อมูลในสว่ นของความคดิ เหน็ ของภาคีเครอื ขา่ ย ของศูนย์การศกึ ษา
นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ เพ่ือให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ข้อ 2 ผู้ศึกษาได้นา
ข้อมูลจากการตอบแบบสอบถามของภาคีเครือข่าย ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
อาเภอบ้านไผ่ รวมทั้งส้ิน 50 คน นามาวิเคราะห์และเสนอผลการวิเคราะห์ โดยการใช้ตารางประกอบคา
บรรยาย ตารางที่ 6-11 การวเิ คราะห์แบง่ เป็น 3 สว่ น คอื

สว่ นท่ี 1 ข้อมูลเกีย่ วกบั สถานภาพส่วนตัวของภาคีเครือข่าย
ส่วนท่ี 2 ความคิดเหน็ ของภาคีเครือข่าย
ส่วนที่ 3 เปรยี บเทียบความแตกต่างของการมีสว่ นรว่ มของภาคเี ครอื ข่าย

ส่วนที่ 1 ขอ้ มลู เกีย่ วกบั สถานภาพสว่ นตัวของภาคเี ครอื ข่าย
ขอ้ มูลเกี่ยวกับสถานภาพส่วนตวั ได้มาจากการตอบแบบสอบถามของภาคีเครือขา่ ย โดยมผี ู้ตอบ
แบบสอบถาม จานวน 50 คน แยกพิจารณาตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพและสถานะหรือบทบาท
ทางสงั คมทเี่ ก่ยี วข้องกับการพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ผ้สู งู อายุ แสดงรายละเอยี ดในตารางที่ 6

80

ตารางที่ 6 แสดงจานวน และร้อยละเกี่ยวกบั สถานภาพสว่ นตัวของภาคเี ครอื ขา่ ย

ข้อที่ สถานภาพของภาคีเครอื ขา่ ย จานวน รอ้ ยละ
(คน)
1 เพศ 48.0
24 52.0
1. ชาย 26 100.0
50
2. หญงิ 4.0
2 50.0
รวม 25 46.0
23 100.0
2 อายุ 50
12.0
1. อายไุ ม่เกิน 35 ปี 6 48.0
24 14.0
2. อายุ 36-50 ปี 7 26.0
13 100.0
3. อายุ 51 ปี ขึน้ ไป 50
24.0
รวม 12 4.0
2 22.0
3 ระดบั การศึกษา 11 50.0
25 100.0
1. ระดับประถมศึกษา 50
68.0
2. ระดบั มธั ยมศึกษา 34 4.0
2
3. ระดับต่ากวา่ ปริญญาตรี

4. ระดบั ปริญญาตรีหรอื สงู กวา่ ปริญญาตรี

รวม

4 อาชีพ

1. ทางานในหน่วยงานราชการ

2. ทางานในหนว่ ยงานเอกชน

3. ทางานส่วนตัว เช่น ธุรกิจสว่ นตวั แมบ่ ้าน

4. ทางานอิสระ เชน่ เกษตรกร รับจ้างทวั่ ไป

รวม
5 สถานะหรอื บทบาททางสงั คมทเี่ กยี่ วข้องกับการ

พัฒนาคุณภาพชีวติ ผู้สูงอายุ

1. ผนู้ าชุมชน หรอื ผู้นาทอ้ งถ่นิ

2. ครหู รือวิทยากรเก่ยี วกบั การพฒั นาคณุ ภาพ

ชวี ิตผสู้ ูงอายุ

81

ตารางที่ 6 แสดงจานวน และรอ้ ยละเก่ียวกับสถานภาพสว่ นตัวของภาคเี ครือข่าย (ตอ่ )

ขอ้ ท่ี สถานภาพของภาคเี ครอื ขา่ ย จานวน รอ้ ยละ
(คน) 16.0
3. บคุ ลากรหนว่ ยงานภาครฐั ท่ีมีหน้าทพี่ ัฒนา
คณุ ภาพชวี ิตผู้สูงอายุ 8 12.0

4. บุคลากรหน่วยงานภาคเอกชนท่ีสนใจพฒั นา 6 100.0
คุณภาพชีวิตผสู้ ูงอายุ
รวม 50

จากตาราง 6 พบว่า ภาคีเครือข่าย กศน.อาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ส่วนใหญ่เป็นเพศ
หญิง จานวน 26 คน คิดเป็นร้อยละ 52.0 ส่วนใหญ่มีอายุ 36-50 ปีจานวน 25 คน คิดเป็นร้อยละ 50.0
ระดับการศึกษาส่วนใหญ่คือมัธยมศึกษา จานวน 24 คน คิดเป็นร้อยละ 48.0 ส่วนใหญ่มีอาชีพทางาน
อสิ ระ เช่น ธุรกิจส่วนตวั เกษตรกร รับจ้างทั่วไป จานวน 25 คน คิดเป็นร้อยละ 50.0 และโดยส่วนใหญ่มี
สถานะหรือบทบาททางสังคมท่ีเกี่ยวข้องกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ คือ ผู้นาชุมชน ผู้นาท้องถ่ิน
จานวน 34 คน คิดเปน็ ร้อยละ 68.0

ส่วนท่ี 2 ความคิดเห็นของภาคเี ครอื ขา่ ย
การวิเคราะห์ความคิดเห็นที่มีต่อการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย ได้มีการวิเคราะห์โดยการใช้
ค่าเฉลยี่ (⃐ ) และสว่ นเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) จากภาคเี ครอื ข่าย จานวน 50 คน ผลการวเิ คราะห์ข้อมูล
ดงั รายละเอียดตารางที่ 7 ถงึ ตารางท่ี 11

ตารางท่ี 7 แสดงค่าเฉลี่ย สว่ นเบยี่ งเบนมาตรฐาน และระดบั ความคิดเหน็ ของภาคีเครอื ข่าย ท่มี ีตอ่
การมีสว่ นรว่ มกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ เพอ่ื พัฒนาคุณภาพชวี ิตผู้สูงอายุ โดยภาพรวม
และรายด้าน

ด้านที่ รายดา้ นความคดิ เหน็ ของภาคเี ครอื ข่าย ⃐ S.D. ระดับ
ตอ่ การมีส่วนร่วมกับภาคเี ครือข่าย
4.39 .494 มาก
1 ด้านการมสี ่วนร่วมในการวางแผน 4.37 .524 มาก
4.32 .469 มาก
2 ดา้ นการมสี ่วนรว่ มในการดาเนินงานตามแผน 4.52 .490 มากที่สุด
4.40 .451 มาก
3 ดา้ นการมีสว่ นร่วมในการตดิ ตาม ประเมนิ ผล

4 ด้านการมีสว่ นรว่ มในการรับประโยชน์

โดยรวม

82

ผลการวิเคราะห์ตาราง 7 พบว่า ภาคีเครอื ขา่ ย มีความคดิ เหน็ ต่อการมสี ่วนรว่ มกบั ภาคเี ครือข่าย
เพ่ือพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากท่ีสุด ( ⃐ = 4.40, S.D. = 0.451) เมื่อ
จาแนกออกเป็นรายด้าน พบว่า ภาคีเครอื ข่ายมีความคิดเห็นต่อการมีส่วนร่วมกับภาคีเครอื ข่ายเพื่อพัฒนา
คุณภาพชีวิตผ้สู ูงอายุ อยู่ระดบั มากทสี่ ุด 1 รายด้าน อยู่ในระดบั มาก 3 รายดา้ น เมื่อพจิ ารณารายด้านท่ีมี
ค่าเฉลี่ยเรียงจากมากไปหาน้อย พบว่า รายด้านที่มีค่าเฉล่ียลาดับแรก คือ ด้านการมีส่วนร่วมในการรับ
ประโยชน์ ( ⃐ = 4.52, S.D. = 0.490) รายด้านท่ีมีค่าเฉลี่ยรองลงมา ด้านการมีส่วนร่วมในการวางแผน
( ⃐ = 4.39, S.D. = 0.494) และรายดา้ นท่ีมีค่าเฉล่ียลาดับ 3 คือ ด้านการมีสว่ นร่วมในการดาเนินงานตาม
แผน ( ⃐ = 4.37, S.D. = 0.524) ส่วนรายด้านที่มีค่าเฉลี่ยลาดับสุดท้าย คือ ด้านการมีส่วนร่วมในการ
ตดิ ตาม ประเมนิ ผล (⃐ = 4.32, S.D. = 0.469)

ตารางที่ 8 แสดงคา่ เฉล่ยี สว่ นเบ่ยี งเบนมาตรฐาน และระดับความคดิ เห็นของภาคีเครอื ข่าย ท่ีมีตอ่

การมสี ่วนรว่ มกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ เพอื่ พัฒนาคณุ ภาพชีวิตผ้สู งู อายุ โดยภาพรวม

และรายข้อ ด้านการมีสว่ นร่วมในการวางแผน

ด้านท่ี รายดา้ นความคดิ เหน็ ของภาคเี ครือข่าย ⃐ S.D. ระดับ
ตอ่ การมีสว่ นรว่ มกบั ภาคีเครอื ขา่ ย 4.46 .579 มาก

1 ท่านมีสว่ นรว่ มประชุมกับ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ เพ่ือ

นาเสนอในเร่อื งต่างๆ ท่ีมคี วามจาเปน็ ในการพฒั นา

คณุ ภาพชวี ติ ผู้สูงอายุ

2 ทา่ นได้มีสว่ นรว่ มกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการตัดสนิ ใจ 4.20 .571 มาก

วางแผนขั้นตอนการดาเนนิ งานตามโครงการ/กิจกรรม

พัฒนาคุณภาพชวี ิตผู้สงู อายุ

3 ท่านเขา้ มามีสว่ นร่วมกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ เพื่อพฒั นา 4.43 .609 มาก

คณุ ภาพชวี ิตผู้สงู อายุ เพราะกศน.อาเภอบ้านไผ่ มีการ

ประชาสมั พนั ธแ์ ผนดาเนนิ งานโครงการ/กจิ กรรมต่างๆ ซ่ึง

เป็นแรงจงู ใจต่อท่าน

4 ทา่ นมสี ว่ นรว่ มกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในเสนอความ 4.42 .609 มาก

คดิ เห็นก่อนการตดั สินใจจดั โครงการ/กิจกรรมพฒั นา

คณุ ภาพชีวิตผู้สูงอายุ

5 ทา่ นได้มีสว่ นรว่ มกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ กาหนดการใช้ 4.44 .611 มาก

ทรพั ยากร แหลง่ ของทรพั ยากรทีจ่ ะใช้ในโครงการ/

กจิ กรรมการพฒั นาคณุ ภาพชีวิตผู้สงู อายุ

โดยรวม 4.39 .494 มาก

83

จากตาราง 8 พบว่า ภาคเี ครอื ขา่ ย กศน.อาเภอบ้านไผ่ จงั หวัดขอนแก่น มคี วามคิดเห็นต่อแนว
ทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวดั ขอนแก่น ด้านการมีสว่ นร่วมในการวางแผน โดยภาพรวม อยู่
ในระดบั มาก ( ⃐ = 4.39, S.D. = .494) เมอ่ื พิจารณาเป็นรายข้อเรียงลาดับตามค่าเฉล่ียจากมากไปหานอ้ ย
พบวา่

รายข้อที่มีค่าเฉล่ียอันดับแรก คือ ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมประชุมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่
เพือ่ นาเสนอในเรื่องต่างๆ ที่มีความจาเป็นในการพฒั นาคุณภาพชีวติ ผสู้ งู อายุ อยใู่ นระดบั มาก (⃐ = 4.46,
S.D. = .579)

รายข้อท่ีมีค่าเฉลี่ยรองลงมา คือ ภาคีเครือข่ายได้มีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่
กาหนดการใช้ทรัพยากร แหล่งของทรัพยากรท่ีจะใช้ในโครงการ/กิจกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ
อยู่ในระดบั มาก ( ⃐ = 4.44, S.D. = .611)

รายข้อที่มีค่าเฉล่ียอันดับ 3 คือ ภาคีเครือข่ายได้มามีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ เพ่ือ
พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ เพราะกศน.อาเภอบ้านไผ่ มีการประชาสัมพันธ์แผนดาเนินงานโครงการ/
กจิ กรรมตา่ งๆ ซึ่งเปน็ แรงจงู ใจตอ่ ทา่ น อยู่ในระดับมาก (⃐ = 4.43, S.D. = .609)

รายข้อท่ีมีค่าเฉล่ียอันดับสุดท้าย คือ ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ใน
การตดั สินใจวางแผนขน้ั ตอนการดาเนินงานตามโครงการ/กจิ กรรมพัฒนาคุณภาพชีวติ ผู้สูงอายุ อยู่ในระดับ
มาก ( ⃐ = 4.20, S.D. = .571)

84

ตารางที่ 9 แสดงค่าเฉลยี่ ส่วนเบ่ยี งเบนมาตรฐาน และระดับความคิดเหน็ ของภาคเี ครือข่าย ทม่ี ีตอ่
การมีสว่ นร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ เพ่ือพัฒนาคณุ ภาพชวี ติ ผู้สูงอายุ โดยรวมและ
รายขอ้ ดา้ นการมีสว่ นรว่ มในการดาเนนิ งานตามแผน

ดา้ นท่ี รายดา้ นความคดิ เห็นของภาคเี ครือขา่ ย ⃐ S.D. ระดบั
ตอ่ การมสี ่วนร่วมกับภาคเี ครือขา่ ย มาก
มาก
1 ทา่ นมสี ว่ นร่วมกบั กศน.อาเภอบา้ นไผ่ สารวจขอ้ มูลต่างๆ 4.36 .631
มาก
ในการปฏบิ ตั ิงานเกีย่ วกับผสู้ ูงอายุอาเภอบ้านไผ่ มาก

2 ท่านมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ การให้องค์ความรู้ 4.38 .635 มาก

เรอ่ื งสิทธิขัน้ พนื้ ฐานของประชาชนท่ีสงู อายุตามสิทธิของ มาก

กฎหมาย

3 ทา่ นมสี ่วนร่วมออกแรงในการกระทาโครงการ/กจิ กรรม 4.42 .642

การพัฒนาคุณภาพผ้สู งู อายุของ กศน.อาเภอบ้านไผ่

4 ท่านมสี ่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการสนบั สนนุ 4.34 .626

ช่วยเหลอื ติดตามสิทธิขน้ั พ้ืนฐานของประชาชนทส่ี ูงอายุ

ตามสิทธขิ องกฎหมาย

5 ท่านมีส่วนร่วมสนบั สนนุ ทรัพยส์ นิ เงินทอง หรอื มสี ว่ นร่วม 4.35 .631

สนับสนนุ วสั ดุ อุปกรณ์ เพ่ือใช้ในการกระทาโครงการ/

กิจกรรมการพัฒนาคณุ ภาพชีวติ ผู้สูงอายุของ กศน.อาเภอ

บ้านไผ่

โดยรวม 4.37 .524

จากตาราง 9 พบวา่ ภาคเี ครือข่าย กศน.อาเภอบา้ นไผ่ จังหวัดขอนแกน่ มีความคดิ เห็นต่อแนว
ทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครือข่าย เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ด้านการมีส่วนร่วมการดาเนินงานตามแผน โดย
ภาพรวม อยู่ในระดับมาก ( ⃐ = 4.37, S.D. = .524) เม่ือพิจารณาเป็นรายข้อเรียงลาดับตามค่าเฉล่ียจาก
มากไปหาน้อย พบวา่

รายข้อท่ีค่าเฉลี่ยอันดับแรก คือ ภาคีเครือข่าย มีส่วนร่วมออกแรงการกระทาโครงการ/
กิจกรรมการพัฒนาคุณภาพผ้สู ูงอายุของ กศน.อาเภอบ้านไผ่ อยูร่ ะดบั มาก ( ⃐ = 4.42, S.D. = .642)

รายข้อท่ีมีค่าเฉลี่ยรองลงมา คือ ภาคีเครือข่าย มีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ การให้
องค์ความรู้เรื่องสิทธขิ นั้ พื้นฐานของประชาชนทสี่ ูงอายุตามสิทธิของกฎหมาย อยู่ในระดับมาก ⃐ = 4.38,

σ = .635)

85

รายข้อที่มีค่าเฉล่ียอันดับ 3 คือ ภาคีเครือข่าย มีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ สารวจ
ขอ้ มูลตา่ งๆ ในการปฏบิ ัติงานเกย่ี วกบั ผู้สงู อายุอาเภอบ้านไผ่ อยู่ในระดบั มาก ( ⃐ = 4.36, S.D. = .631)

รายข้อท่ีมีค่าเฉลี่ยอันดับสุดท้าย คือ ภาคีเครือข่าย มีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ใน
การสนับสนุนช่วยเหลือติดตามสิทธิขั้นพ้ืนฐานของประชาชนท่ีสูงอายุตามสิทธิของกฎหมาย อยู่ในระดับ
มาก (⃐ = 4.34, S.D. = .626)

ตารางที่ 10 แสดงคา่ เฉลีย่ ส่วนเบีย่ งเบนมาตรฐาน และระดับความคดิ เหน็ ของภาคีเครอื ข่าย ท่ีมีตอ่
การมีส่วนร่วมกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ เพื่อพัฒนาคุณภาพชวี ติ ผู้สงู อายุ โดยภาพรวม
และรายข้อ ด้านการมีส่วนรว่ มในการตดิ ตาม ประเมินผล

ด้านท่ี รายด้านความคดิ เหน็ ของภาคเี ครอื ขา่ ย ⃐ S.D. ระดบั
ต่อการมีส่วนรว่ มกับภาคีเครือขา่ ย 4.44 .611 มาก
4.12 .659 มาก
1 ทา่ นมสี ่วนร่วมกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ โดยร่วมตรวจสอบ 4.34 .593 มาก
4.36 .598 มาก
แนวทางดาเนนิ โครงการ/กจิ กรรมพฒั นาคุณภาพชวี ติ 4.33 .557 มาก
4.32 .469 มาก
ผสู้ ูงอายุในสถานศึกษา

2 ทา่ นมสี ว่ นร่วมกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการประเมนิ ผล

งานของ การพัฒนาคณุ ภาพผสู้ ูงอายุ เปน็ ระยะๆ อย่าง

เหมาะสม

3 ท่านมสี ่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ โดยเสนอแนะ

เกย่ี วกบั ผลการดาเนินโครงการ/กจิ กรรม พฒั นาคุณภาพ

ชีวติ ผูส้ ูงอายุ

4 ทา่ นมีส่วนร่วมกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ โดยไดเ้ ข้าไป

สงั เกตการณก์ ารทางานพัฒนาคณุ ภาพชวี ิตผ้สู ูงอายุของ

กศน.อาเภอบ้านไผ่

5 ทา่ นมสี ่วนรว่ มกับ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ ติดตามการ

ดาเนนิ งานของโครงการ/กิจกรรมท่ีเกี่ยวกับการการ

พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สงู อายุ

โดยรวม

จากตาราง 10 พบว่า ภาคีเครือข่าย กศน.อาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น มีความคิดเห็นต่อ
แนวทางการมสี ว่ นร่วมกับภาคีเครอื ขา่ ย เพ่ือการพัฒนาคณุ ภาพชีวติ ผสู้ ูงอายุ ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น ด้านการมีส่วนร่วมการติดตาม ประเมินผล โดย

86

ภาพรวม อยู่ในระดับมาก ( ⃐ = 4.32, S.D. = .469) เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อเรียงลาดับตามค่าเฉล่ียจาก
มากไปหานอ้ ย พบวา่

รายข้อท่ีมีค่าเฉลี่ยอันดับแรก คือ ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ โดยร่วม
ตรวจสอบแนวทางดาเนินโครงการ/กิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในสถานศึกษา อยู่ในระดับมาก
(⃐ = 4.44, S.D. = .611)

รายข้อที่มีค่าเฉลี่ยรองลงมา คือ ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ โดยได้เข้าไป
สังเกตการณ์การทางานพัฒนาคณุ ภาพชีวติ ผสู้ ูงอายขุ อง กศน.อาเภอบ้านไผ่ อยู่ในระดับมาก (⃐ = 4.36,
S.D. = .598)

รายข้อที่มีค่าเฉล่ียอันดับ 3 คือ ภาคีเครอื ข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ โดยเสนอแนะ
เก่ียวกับผลการดาเนินโครงการ/กิจกรรม พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ อยู่ในระดับมาก (⃐ = 4.34, S.D.
= .593)

รายข้อที่มีค่าเฉล่ียอันดับสุดท้าย คือ ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการ
ประเมินผลงานของการพัฒนาคุณภาพผูส้ ูงอายุ เป็นระยะๆ อย่างเหมาะสม อยู่ในระดับมาก ( ⃐ = 4.12,
S.D. = .659)

87

ตารางท่ี 11 แสดงค่าเฉล่ยี ส่วนเบย่ี งเบนมาตรฐาน และระดับความคดิ เห็นของภาคีเครอื ข่าย ที่มีตอ่
การมสี ่วนรว่ มกับ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวติ ผสู้ งู อายุ โดยภาพรวม
และรายขอ้ ดา้ นการมีสว่ นรว่ มในการรบั ประโยชน์

ด้านที่ รายดา้ นความคดิ เหน็ ของภาคเี ครอื ขา่ ย ⃐ S.D. ระดับ
ตอ่ การมีสว่ นรว่ มกับภาคเี ครือข่าย 4.38 .602 มาก

1 ท่านมสี ่วนรว่ มกบั กศน.อาเภอบา้ นไผ่ จัดทาโครงการ/

กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผสู้ งู อายุ ทาให้เกดิ ประโยชน์ตอ่

ผูส้ ูงอายทุ จ่ี ะดแู ลและสรา้ งการรับรูค้ ณุ ภาพชวี ิตท่ีดีของ

ตนเอง

2 ทา่ นมีสว่ นรว่ มกับ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ ในการกาหนด 4.54 .613 มากท่สี ดุ

บทบาทในการมสี ว่ นรว่ มของภาคเี ครอื ขา่ ยท่ีชัดเจน ที่

สามารถปฏิบตั ิได้จริง

3 ท่านมีส่วนร่วมกบั กศน.อาเภอบา้ นไผ่ จัดโครงการ/ 4.44 .611 มาก

กิจกรรมการพฒั นาคุณภาพชีวติ ผสู้ งู อายุ ทที่ าให้

สถานศกึ ษาได้ดาเนินงานบรรลุวัตถุประสงค์

4 ท่านมสี ว่ นร่วมกับ กศน.อาเภอบา้ นไผ่ จดั โครงการ/ 4.64 .563 มากทสี่ ดุ

กจิ กรรมเพื่อการพัฒนาคณุ ภาพชีวิตผ้สู ูงอายุ ทาใหช้ ุมชน

ได้มผี ูส้ งู อายทุ ี่มีศกั ยภาพในการดแู ลตนเอง และไมเ่ ป็น

ภาระตอ่ สังคมส่วนรวม

5 ทา่ นมสี ่วนรว่ มกบั กศน.อาเภอบ้านไผ่ จัดโครงการ/ 4.60 .606 มากที่สุด

กิจกรรมเพือ่ การพฒั นาคณุ ภาพชวี ิตผู้สูงอายุ เพ่อื ส่งเสรมิ

ให้ผสู้ งู อายุเป็นพลงั ในการขบั เคลอ่ื นชุมชน

โดยรวม 4.52 .490 มากท่สี ดุ

จากตาราง 11 พบว่า ภาคีเครือข่าย กศน.อาเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น มีความคิดเห็นต่อ
แนวทางการมีส่วนร่วมกับภาคีเครอื ขา่ ย เพื่อการพฒั นาคณุ ภาพชีวิตผู้สูงอายุ ศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและ
การศึกษาตามอธั ยาศัยอาเภอบา้ นไผ่ จงั หวดั ขอนแกน่ ดา้ นการมีสว่ นร่วมรบั ประโยชน์ โดยภาพรวม อยู่ใน
ระดับมากท่ีสุด ( ⃐ = 4.52, S.D. = .490) เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อเรียงลาดับตามค่าเฉล่ียจากมากไปหา
นอ้ ย พบว่า

รายข้อที่มีค่าเฉล่ียอันดับแรก คือ ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ จัด
โครงการ/กิจกรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ทาให้ชุมชนได้มีผู้สูงอายุที่มีศักยภาพในการดูแล
ตนเอง และไมเ่ ป็นภาระต่อสังคมส่วนรวม อยใู่ นระดบั มากทีส่ ดุ ( ⃐ = 4.64, S.D. = .563)

88

รายข้อที่มีค่าเฉลี่ยรองลงมา คือ ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ จัด
โครงการ/กิจกรรมเพ่ือการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุเป็นพลังในการขับเคลื่อน
ชุมชน อยูใ่ นระดับมากท่สี ุด ( ⃐ = 4.60, S.D. = .606)

รายข้อที่มีค่าเฉล่ียอันดับ 3 คือ ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ ในการ
กาหนดบทบาทในการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายท่ีชัดเจน ท่ีสามารถปฏิบัติได้จริง อยู่ในระดับมากท่ีสุด
(⃐ = 4.54, S.D. = .613)

รายข้อท่ีมีคา่ เฉลี่ยอนั ดับสุดทา้ ย คือ ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมกับ กศน.อาเภอบ้านไผ่ จัดทา
โครงการ/กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้สูงอายุ ทาให้เกิดประโยชน์ต่อผู้สูงอายุที่จะดูแลและสร้างการรับรู้
คุณภาพชีวติ ที่ดีของตนเอง อยใู่ นระดับมาก ( ⃐ = 4.38, S.D. = .602)

ส่วนท่ี 3 เปรยี บเทยี บความแตกต่างของการมสี ่วนรว่ มของภาคเี ครือขา่ ย
การนาเสนอผลการวิเคราะห์เปรียบเทียบระดับการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ท่ีมีความ
แตกต่างตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา และอาชีพ เพ่ือเป็นไปตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 3 และสมมติฐาน
การศึกษา และเพื่อตอบข้อคาถามนี้ ได้นาข้อมูลจากการตอบแบบสอบถามของภาคีเครือข่าย จานวน
ทง้ั สิน้ 50 คน นามาวิเคราะหแ์ ละเสนอผลการวเิ คราะห์ โดยใช้ตารางประกอบคาบรรยาย ตารางท่ี 12-21

ตารางที่ 12 แสดงการเปรียบเทียบคา่ เฉล่ียและค่าเบย่ี งเบนมาตรฐานความคิดเหน็ ของภาคีเครือขา่ ย
จาแนกตามเพศ

Group Statistics เพศ N Mean Std. Std. Error
Deviation Mean
ตัวแปร ชาย
ความคดิ เหน็ หญงิ 24 4.36 .523 .107

26 4.44 .380 .075

จากตารางท่ี 12 แสดงค่าเฉล่ียและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน พบว่า ค่าเฉลี่ยความคิดเห็นของภาคี
เครอื ขา่ ยในส่วนของเพศชาย มีค่าเทา่ กับ 4.49 และในส่วนของเพศหญิง มีค่าเท่ากับ 4.56

90

ตารางท่ี 14 แสดงผลการวเิ คราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ในการมสี ว่ นรว่ มของภาคเี ครอื ขา่ ย
จาแนกตามกลุ่มอายุ

ANOVA

แหล่งความแปรปรวน Sum of df Mean F Sig
Squares Square

Between Groups .482 2 .241 1.194 .312

Within Groups 9.488 47 .202

Total 9.970 49

ตารางท่ี 15 แสดงค่าเฉล่ีย และส่วนเบ่ียงเบนมาตรฐานการมีส่วนรว่ มของภาคีเครอื ขา่ ย จาแนกตาม

กลมุ่ อายุ

ระดบั อายุ N Mean Std. Std. Error 95% Confidence
Deviation Interval for Mean
Lower Upper

ไมเ่ กิน 35 ปี 2 4.75 .141 .100 3.48 6.02

อายุ 36-50 ปี 24 4.45 .474 .097 4.25 4.65

อายุ 51 ปีขึน้ ไป 24 4.32 .432 .088 4.13 4.50

รวม 50 4.40 .451 .064 4.27 4.53

จากตารางที่ 14 และ 15 พบว่า ผลการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวแสดงให้เห็นว่าภาคี
เครือข่ายกลุ่มอายุท่ีแตกต่างกันท้ัง 3 กลุ่ม ไม่มีความแตกต่างกันในด้านการมีส่วนร่วม อย่างมีนัยสาคัญ
ทางสถิติ (ค่า F-test = 1.194 และค่า Sig. = .312 ซึ่งค่า Sig. มีค่ามากกว่า .05 และเม่ือพิจารณาค่าเฉล่ีย
ของแต่ละกลุ่มจะเห็นว่าอยู่ในระดับท่ีใกล้เคียงกัน ดังตารางท่ี 15 ซง่ึ สรุปได้ว่า สมมติฐานด้านกลุ่มอายุถูก
ปฏเิ สธ กล่าวคือ อายทุ แ่ี ตกตา่ งกันไม่มีผลกับการมีสว่ นรว่ มของภาคีเครอื ขา่ ยแตกต่างกนั

ตารางท่ี 16 แสดงผลการวเิ คราะห์ความแปรปรวนทางเดยี ว ในการมสี ่วนร่วมของภาคีเครอื ขา่ ย
จาแนกตามกลุ่มระดบั การศกึ ษา

ANOVA

แหล่งความแปรปรวน Sum of df Mean F Sig
Squares Square

Between Groups 1.210 3 .403 2.118 .111

Within Groups 8.760 46 .190

Total 9.970 49

91

ตารางท่ี 17 แสดงค่าเฉล่ียและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานการมสี ว่ นรว่ มของภาคีเครอื ขา่ ย จาแนกตาม
กลมุ่ ระดับการศกึ ษา

ระดบั การศึกษา N Mean Std. Std. Error 95% Confidence
Deviation Interval for Mean

Lower Upper

ประถมศกึ ษา 6 4.58 .178 .073 4.40 4.77

มัธยมศึกษา 24 4.51 .469 .096 4.31 4.71

ต่ากวา่ ปรญิ ญาตรี 7 4.18 .593 .224 3.63 4.73

ปริญญาตรีหรอื สงู กว่า 13 4.23 .346 .096 4.02 4.44

รวม 50 4.40 .451 .064 4.27 4.53

จากตารางที่ 16 และ 17 พบว่า ผลการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวแสดงให้เห็นว่าภาคี
เครอื ข่ายกลุ่มระดับการศึกษาทแี่ ตกต่างกันทั้ง 3 กลุ่ม ไม่มีความแตกต่างกันในด้านการมีส่วนร่วม อย่างมี
นัยสาคัญทางสถิติ (คา่ F-test = 2.118 และค่า Sig. = .111 ซึ่งค่า Sig. มีคา่ มากกว่า .05 และเมอ่ื พิจารณา
คา่ เฉล่ียของแต่ละกลุ่มจะเห็นว่าอยู่ในระดับท่ีใกล้เคียงกัน ดงั ตารางที่ 17 ซึ่งสรุปได้ว่า สมมติฐานดา้ นกลุ่ม
ระดับการศึกษาถูกปฏิเสธ กล่าวคือ กลุ่มระดับการศึกษาท่ีแตกต่างกันไม่มีผลกับการมีส่วนร่วมของภาคี
เครอื ข่ายแตกตา่ งกนั อยา่ งมีนัยสาคญั ทางสถติ ิ

ตารางที่ 18 แสดงผลการวิเคราะหค์ วามแปรปรวนทางเดยี ว ในการมสี ว่ นรว่ มของภาคีเครือข่าย
จาแนกตามกลุ่มอาชีพ

ANOVA

แหล่งความแปรปรวน Sum of df Mean F Sig
Squares Square

Between Groups .165 3 .055 .258 .855

Within Groups 9.805 46 .213

Total 9.970 49