สื่อประกอบการสอน_เรื่อง_วิจักษ์วรรณคดี_(คุณค่าด้านเนื้อหา)-12051056

รายวิชา ภาษาไทย
รหสั วชิ า ท๒๑๑๐๑

เร่อื ง วจิ ักษ์วรรณคดี
(คุณค่าด้านเน้อื หา)

ผ้สู อน ครูวิชุดา กลิ่นจงกล

ชน้ั มัธยมศึกษาปที ี่ ๑

เรอ่ื ง วิจกั ษ์วรรณคดี
(คณุ คา่ ด้านเนอ้ื หา)

“ จ ะ พู ด จ า ป ร า ศ รั ย กั บ ใ ค ร น้ั น
อ ย่ า ต ะ ค้ั น ต ะ ค อ ก ใ ห้ เ คื อ ง หู
ไ ม่ ค ว ร พู ด อื้ อ อึ ง ขึ้ น มึ ง กู
ค น จ ะ ห ลู่ ล่ ว ง ล า ม ไ ม่ ข า ม ใ จ ”

สภุ าษิตสอนหญิง : สนุ ทรภู่

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

๑. อธิบายคณุ ค่าดา้ นเนอื้ หาในวรรณคดี
เรอื่ ง สุภาษิตพระรว่ งได้

๒. วเิ คราะหค์ ุณคา่ เนื้อหาในวรรณคดี
เรอื่ ง สุภาษิตพระรว่ ง

ใหน้ กั เรียนทากิจกรรมกล่มุ
ศึกษาคุณคา่ ดา้ นเนื้อหา
เร่อื ง สภุ าษิตพระร่วง

บทวิเคราะห์
เร่ือง สุภาษติ พระรว่ ง

เน้อื ความหรอื คาสอนในสภุ าษิต
พระร่วง แบง่ ออกเป็น ๒ ลกั ษณะ

คาสอนทเี่ ป็นข้อห้าม

อยา่ ใฝเ่ อาทรัพยท์ า่ น อยา่ ประกอบกิจเป็นพาล
อยา่ อวดหาญแก่เพื่อน อย่าชงั ครชู ังมติ ร

อยา่ มปี ากวา่ คน อย่าถากคนด้วยตา อยา่ ใฝ่ตนใหเ้ กนิ

คาสอนที่เปน็ คาแนะนา

ผิจะบังบงั จงรบั ผิจะจับจับจงมั่น ผิจะคน้ั ค้นั จงตาย
ท่มี ีภัยพึงหลกี เมื่อนอ้ ยให้เรียนวิชา
โอบออ้ มเอาใจคน คนโหดให้เอ็นดู

วเิ คราะหค์ ุณค่าดา้ นเน้ือหา
เร่อื ง สุภาษิตพระรว่ ง

๑. ขอ้ คดิ และคติทางโลก

สุภาษิตพระร่วงมีเน้ือหามุ่งสอนให้รู้วิธีดาเนินชีวิต
และการปฏิบัติในด้านต่าง ๆ ท้ังต่อตนเองและผู้อื่น
อยา่ งเหมาะสม เพอ่ื ความสงบสขุ ในสงั คม

๑.๑ ความสาคญั ของการศกึ ษา

สภุ าษติ พระร่วงมีคาสอนท่ีสื่อให้เหน็ คณุ ค่าของ
การศึกษา เช่น เม่อื นอ้ ยใหเ้ รยี นวชิ า

เปน็ คนเรียนความรู้

๑.๒ ขอ้ คิดในการทางาน

สภุ าษิตพระร่วงมคี าสอนทใี่ ห้ประกอบอาชีพหรอื
การทางานทส่ี ุจริตและไม่เกดิ โทษ เช่น

อยา่ กอปรกจิ เป็นพาล ให้หาสนิ เมอ่ื ใหญ่

๑.๓ ความสาคญั ของการพดู

สภุ าษิตพระรว่ งมคี าสอนใหร้ กู้ าลเทศะหรอื จงั หวะใน
การพูด รู้จักรับผิดชอบในสิ่งท่ีพูด รู้จักคิดก่อนพูด
และไมพ่ ดู เทจ็ เช่น

๑.๓ ความสาคญั ของการพูด

รู้จังหวะเวลาท่ีพดู ยอครยู อตอ่ หน้า
ยอขา้ เมอ่ื แลว้ กิจ
ยอมติ รเม่อื ลับหลงั

๑.๓ ความสาคัญของการพูด

รบั ผิดชอบในส่ิงที่พูด โต้ตอบอย่าเสียคา

คิดกอ่ นพดู คิดแล้วจึงเจรจา

ไม่พดู เทจ็ อยา่ ริกกล่าวคาคด

๑.๔ มารยาทในการเขา้ สังคม

การใช้ชีวิตในสังคม ย่อมต้องพบปะกับบุคคลอื่น ๆ
อยู่เสมอ จึงต้องปฏิบัติตนให้เหมาะสมกับโอกาส
แ ล ะ บุ ค ค ล เ ช่ น ไ ป เ รื อ น ท่ า น อ ย่ า น่ั ง น า น
อยา่ นง่ั ชดิ ผูใ้ หญ่

๑.๕ การรู้จกั ปรบั ตัวในสงั คม
การรจู้ กั ปรับตวั ในสงั คม เช่น นา้ เชยี่ วอยา่ ขวางเรอื
เข็นเรอื ทอดทางถนน

๑.๖ การประหยดั
เชน่ ของแพงอย่ามักกนิ

๑.๗ การดาเนนิ ชีวติ ครอบครัวใหม้ คี วามสขุ

เชน่ การเรอื นตนเร่งคดิ จงเรง่ ระมดั ฟืนไฟ
ความในอย่าไขเขา ภายในอย่านาออก
ภายนอกอย่านาเขา้

๑.๘ การให้ความสาคัญของญาติพ่ีนอ้ งที่สายเลอื ดเดียวกัน

ให้มากกวา่ คนนอกครอบครวั เช่น อย่ารกั หา่ งกว่าชดิ

๑.๙ การรบั ราชการ

สอนผู้ทางานใกล้ชิดนาย สอนให้รู้จักระวังตน เคารพนับถือ
ตามลาดับ เช่น อย่าออกก้างขุนนาง คบขุนนางอย่าโหด
อาสาเจา้ จนตัวตาย อาสานายจนพอแรง เฝ้าทา้ วไทอย่าทะนง

๒. ขอ้ คิดและคติทางธรรม

เป็นคาสอนที่เช่ือมโยงกับหลักศาสนา จริยธรรม
และคณุ ธรรมหลากหลายด้าน

๒.๑ สอนใหม้ ศี ลี มธี รรม และความเมตตา

เช่น อยา่ ใฝเ่ อาทรัพยท์ ่าน เมตตาตอบตอ่ มติ ร
สรา้ งกุศลอยา่ รูโ้ รย อย่ามัวเมาเนืองนิตย์
อยา่ กริ้วโกรธเนอื งนิตย์

๒.๒ สอนให้มีความโอบออ้ มอารี

เช่น ปลูกไมตรีอยา่ รูร้ ้าง พงึ ผันเผื่อตอ่ ญาติ
โอบอ้อมเอาใจคน

๒.๓ สอนให้มคี วามกตัญญรู คู้ ณุ

เช่น อยา่ ชังครูชงั มติ ร ครูบาสอนอยา่ โกรธ
ทดแทนคุณทา่ นเม่ือยาก
อย่าเลยี นครเู ตือนดา่

๒.๔ สอนให้ตง้ั ตนอยูใ่ นความไมป่ ระมาท

เชน่ เข้าเถอื่ นอยา่ ลมื พร้า เดินทางอย่าเดินเปลย่ี ว
ทส่ี ุ้มเสอื จงประหยดั จงเร่งระมัดฟนื ไฟ

๒.๕ สอนให้เป็นผูร้ ูป้ ระมาณ

เช่น อยา่ ใฝ่ตนให้เกิน มสี ินอย่าอวดมั่ง
รกั ตนกว่ารกั ทรัพย์ อยา่ ใฝส่ ูงใหพ้ น้ ศักด์ิ

สรุปความรู้
คณุ คา่ ด้านเน้อื หา
เรื่อง สภุ าษิตพระรว่ ง

ใบงาน เรอ่ื ง คณุ ค่าดา้ นเนือ้ หา

หนว่ ยการเรียนร้ทู ี่ ๒ แผนการเรียนร้ทู ี่ ๘

สามารถดาวน์โหลดใบงานและแบบทดสอบได้ที่ www.dltv.av.th รายวิชาภาษาไทย ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ ๑

ใบงาน เรือ่ ง คุณคา่ ด้านเนอ้ื หา

ตอนท่ี ๑ คาช้แี จง : ให้นักเรยี นจดั หมวดหมูส่ ภุ าษติ พระรว่ งตอ่ ไปน้ี ให้สอดคลอ้ งกบั เรอื่ ง

เมื่อน้อยให้เรียนวชิ า ให้หาสินเมอ่ื ใหญ่ อยา่ นัง่ ชิดผู้ใหญ่
อย่าอวดหาญแกเ่ พ่อื น ยอขา้ เมอื่ แลว้ กิจ อาสาเจา้ จนตัวตาย
อย่าประมาททา่ นผดู้ ี ครูบาสอนอยา่ โกรธ อยา่ ชงั ครชู ังมติ ร
คบขนุ นางอย่าโหด ท่านไท้อย่าหมายโทษ เลีย้ งคนจกั กนิ แรง

ใบงาน เรือ่ ง คุณค่าดา้ นเนอ้ื หา

ตอนที่ ๑ คาช้แี จง : ใหน้ ักเรยี นจัดหมวดหมู่สุภาษิตพระร่วงตอ่ ไปนี้ ใหส้ อดคล้องกับเรอ่ื ง

อยา่ ขอของรกั มิตร จงนบนอบผู้ใหญ่ ผ้เู ฒ่าสง่ั จงจาความ
หนา้ ศกึ อยา่ นอนใจ
ทีท่ บั จงมีไฟ ท่ีไปจงมีเพอื่ น โทษตนผดิ ราพึง
อย่าเลียนครเู ตอื นดา่
อย่าเบยี ดเสยี ดแก่มิตร อยา่ ปองภยั ทา่ นทา้ ว

อย่าคะนึงถงึ โทษทา่ น อย่าออกก้างขุนนาง

ใบงาน เรือ่ ง คณุ คา่ ดา้ นเนอื้ หา

ตอนที่ ๑ คาชแ้ี จง : ให้นักเรียนจัดหมวดหมู่สุภาษติ พระร่วงตอ่ ไปนี้ ให้สอดคลอ้ งกับเร่อื ง

อาสานายจงพอแรง เจา้ เคยี ดอย่าเคยี ดตอบ พรรคพวกพงึ ทานุก
อย่าขดั แขง็ ผูใ้ หญ่ เขา้ เถ่อื นอยา่ ลืมพรา้ จงนบนอบผูใ้ หญ่
นอบตนต่อผู้เฒา่ ยอมติ รเม่อื ลับหลัง เมตตาตอบต่อมิตร
ปลูกไมตรอี ยา่ รูร้ า้ ง สร้างกุศลอย่ารู้โรย

ใบงาน เรื่อง คุณค่าดา้ นเนื้อหา

ตอนท่ี ๑ คาช้แี จง : ใหน้ กั เรยี นจดั หมวดหมู่สุภาษติ พระรว่ งต่อไปนี้ ให้สอดคลอ้ งกบั เร่อื ง

๑. การปฏบิ ัติต่อตนเอง
....................................................................................................
๒. การปฏบิ ัตติ อ่ ผใู้ หญ่
....................................................................................................
๓. การปฏิบตั ติ นตอ่ เพื่อน
....................................................................................................

ใบงาน เร่อื ง คุณคา่ ด้านเน้อื หา

ตอนที่ ๑ คาชีแ้ จง : ใหน้ ักเรยี นจัดหมวดหมูส่ ภุ าษิตพระรว่ งต่อไปน้ี ใหส้ อดคล้องกบั เรื่อง

๔. การปฏบิ ตั ิตนในฐานะผ้คู รองเรอื น
........................................................................................................
๕. การปฏิบตั ติ อ่ พระมหากษตั ริย์
........................................................................................................
๖. การปฏิบัตติ นตอ่ ผู้บังคบั บัญชา
........................................................................................................
๗. การปฏบิ ัตติ นตอ่ ครูอาจารย์
........................................................................................................

ใบงาน เรื่อง คณุ คา่ ด้านเนื้อหา

ตอนท่ี ๒ คาชแี้ จง : ใหน้ กั เรียนยกสภุ าษิตพระรว่ งให้สอดคลอ้ งตามประเด็นดังตอ่ ไปน้ี

๑. ข้อคิดและคติธรรมทางโลก สุภาษิตพระร่วงมีเน้ือหามุ่งสอนให้รู้วิธี
ดาเนินชีวิตและปฏิบัติด้านต่าง ๆ ทั้งต่อตนเองและผู้อ่ืนอย่างเหมาะสม
เพื่อความสงบสขุ ในสังคม เช่น

๑.๑ ความสาคัญของการศึกษาหาความรู้ ให้เห็นคุณค่าของการศึกษาเล่าเรียน
ให้ใฝเ่ รียนในวชิ าทเี่ กดิ ประโยชน์ไมก่ อ่ โทษต่อตนเองและผู้อื่น เช่น
..........................................................................................................................

ใบงาน เรอ่ื ง คุณคา่ ด้านเน้อื หา

ตอนท่ี ๒ คาชี้แจง : ใหน้ ักเรยี นยกสภุ าษิตพระร่วงใหส้ อดคล้องตามประเดน็ ดงั ต่อไปน้ี

๑.๒ ข้อคิดในการทางาน เป็นคาสอนให้รู้จักเลือกประกอบอาชีพท่ีสุจริต
และรู้จักประหยัดอดออมทรพั ย์ เช่น
.....................................................................................................................
๑.๓ ความสาคัญของการพูด สอนให้รู้จักรับผิดชอบในการพูด ไม่พูดปด
รจู้ กั คดิ กอ่ นพูดและรับผดิ ชอบในการพูด เชน่
.....................................................................................................................

ใบงาน เรอ่ื ง คณุ คา่ ดา้ นเน้ือหา

ตอนที่ ๒ คาช้ีแจง : ให้นกั เรยี นยกสภุ าษติ พระรว่ งให้สอดคล้องตามประเดน็ ดังตอ่ ไปนี้

๑.๔ มารยาทในการเข้าสังคม การใช้ชีวิตอยู่ในสังคมย่อมต้องพบปะกับบุคคลอื่น ๆ
อยูเ่ สมอ จึงตอ้ งปฏิบัติตนใหเ้ หมาะสมกับโอกาสและบุคคล เชน่

..................................................................................................................................................

๑.๕ การดาเนินชีวิตในครอบครัวมุ่งสอนให้รู้จักวิธีการดาเนินชีวิตครอบครัวให้มี
ความสุข และรู้จักปฏิบัติต่อผู้อื่นอย่างเหมาะสม เพ่ืออยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข เช่น

…………………………………………………………………………………………............................................…

๑.๖ การรับราชการ เชน่

..................................................................................................................................................

ใบงาน เรอ่ื ง คุณค่าดา้ นเนอ้ื หา

ตอนที่ ๒ คาชีแ้ จง : ใหน้ ักเรียนยกสภุ าษิตพระรว่ งให้สอดคล้องตามประเด็นดังต่อไปน้ี

๒. ข้อคิดและคติทางธรรม เป็นคาสอนท่ีเช่ือมโยงกับหลักศาสนา
จรยิ ธรรม และคุณธรรมมีหลายด้าน เชน่

๒.๑ สอนใหม้ ศี ีล มีธรรม และมีความเมตตา เช่น
………………………………………………………………................................…………………………

๒.๒ สอนใหม้ ีความโอบอ้อมอารี เชน่
…………………………………………………………………….............................………………………

ใบงาน เรื่อง คุณคา่ ดา้ นเนอื้ หา

ตอนท่ี ๒ คาช้แี จง : ใหน้ กั เรยี นยกสุภาษติ พระร่วงใหส้ อดคลอ้ งตามประเดน็ ดังต่อไปน้ี

๒.๓ สอนใหก้ ตญั ญรู ้คู ณุ เช่น
…………………………………………………………………….......………….…………..
๒.๔ สอนให้ต้งั ตนอย่ใู นความประมาท เชน่
………………………………………………………………………….......…………………