โครงการยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนด้วยระบบฟอกอากาศภายในอาคาร ร่วมกับระบบติดตามฝุ่นละองง PM 2.5

การสรางเครื่องกรองฝุนควัน PM 2.5 อยางง่าย ตารางที่3 อุปกรณที่ใช้ในการสรางเครื่องกรองฝุนควัน PM 2.5 อยางง่าย อุปกรณ รายละเอียด ราคา 1. ไสกรองอากาศ ไสกรองทรงกระบอก รุน Xiaomi Air Purifier Filter (Purple) 900 – 1,000 บาท 2. พัดลมดูดอากาศ พัดลมดูดอากาศ ขนาด 6 นิ้ว รุน Hatari VM15M2(N) 600 – 700 บาท ภาพที่17 การทำเครื่องกรองฝุนควัน PM 2.5 อยางง่ายและประหยัด

เอกสารอางอิง กองบรรณาธิการ. "ความตกลงอาเซียนวาดวยมลพิษจากหมอกควันข้ามแดน" วารสารธรรมชาติและ สิ่งแวดลอมของประเทศไทย กรกฎาคม - สิงหาคม 2554: 63. กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณการเกษตรแหงประเทศไทย. กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรปฐมวัย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพมหานคร: ชุมนุม เจียมใจ เครือสุวรรณ ชาคริต โชติอมรศักดิ์ภาคภูมิรัตนจิรานุกูล และ อรวรรณ วิรัลหเวชยันต, (2551) รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ: “โครงการการวิเคราะหสภาพอากาศและการเฝาระวัง การเกิดมลภาวะอากาศ”, ภายใตการสนับสนุนของสานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.). มงคล รายะนาคร. 2553. หมอกควันและมลพิษทางอากาศในจังหวัดเชียงใหม. เอกสารวิชาการ:ชุด ความรูนโยบายสาธารณะ สถาบันศึกษานโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยเชียงใหม แผนงานสรางเสริมการเรียนรูกับสถาบันอุดมศึกษาไทยเพื่อการพัฒนานโยบายสาธารณะที่ดี(นสธ.) สนับสนุนโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ (สสส.). ทิพวรรณ ประภามณฑล รัตนา ทรัพยบาเรอ สมพร จันทระ และไพสิฐ พาณิชยกุล,(2550) รายงาน วิจัยฉบับสมบูรณ: “การจัดลาดับความสำคัญการวิจัยดานคุณภาพอากาศในการเขตภาคเหนือ ตอนบน”, ภายใตการสนับสนุนของคณะกรรมการสภาวิจัยแหงชาติ(สาขาวิทยาศาสตร การแพทย). สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเชียงใหม สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). หลักสูตรการแก้ไขปญหาสภาวะวิกฤตฝุ นควันจังหวัดเชียงใหม. เชียงใหม: สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเชียงใหม. Miller, Jr., George Tyler (2002). Living in the Environment: Principles, Connections,and Solutions (12th Edition). Belmont: The Thomson Corporation. p. 423. ISBN 0- 534-37697-5. สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 1 จังหวัดเชียงใหม

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตรสุขภาพ มหาวิทยาลัยเชียงใหม ศูนยบริการสาธารณสุข 33 วัดหงสรัตนาราม สานักอนามัย กรุงเทพมหานคร 42 ซอยวัดหงสรัตนา ราม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญกรุงเทพมหานคร โทรศัพท02-472-5895 https://www.catpick.com/pm2-5-pollution/ Toronto, Canada – Air Quality Health Index http://reo06.mnre.go.th http://www.seen.up.ac.th https://www.rihes.cmu.ac.th/news/11257 https://th.wikipedia.org/wiki http://www.kasemrad.co.th/interrattanatibeth/th/site/health_articles/detail/369 https://www.facebook.com/LasallesAvenue/posts/416090589127448 THAIWARE. (15 ธันวาคม 2563). ฝุน PM 2.5 คืออะไร ยอมาจากคำวาอะไร ? และอันตรายจาก PM 2.5. ออนไลน: https://tips.thaiware.com/1454.html Thanop.com. (26 มกราคม 2564). รูจักเครื่องฟอกอากาศ อยางละเอียดยิบ ในยุคฝุนละออง PM 2.5 ปกคลุมเต็มเมือง. ออนไลน : https://www.thanop.com/air-purifier/#what-isair-purifier

ข้อมูลประกอบการจัดกิจกรรมฝกอบรม หัวข้อเรื่อง การสรางความตระหนักในดานการลดการเผาทำลายขยะในชุมชนและขยะการเกษตร และการถายทอดเทคโนโลยีการสรางระบบฟอกอากาศ สำหรับใช้ในครัวเรือน สถานศึกษา โรงพยาบาล ศูนยที่พักอาศัยผูสูงอายุและสถานที่ราชการในชุมชน โครงการยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนดวยระบบฟอกอากาศ ภายในอาคารรวมกับระบบติดตามฝุนละออง PM 2.5 โดย ดร.ชยานนท สวัสดีนฤนาท วิทยาลัยพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีชุมชนแหงเอเชีย (adiCET) ศูนยปฏิบัติการดานเทคโนโลยีอวกาศภูมิสารสนเทศและวิศวกรรมสิ่งแวดลอมเพื่อคุณภาพอากาศที่ดีแหงเอเชีย (AiroTEC) มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม 2 ฝุนละอองขนาดเล็ก Fine Particulate Matter (PM 2.5)

ขนาดของฝุนควันขนาดเล็ก (particulate Matter) 3 Source: US EPA 1 micron = 0.000001 เมตร มาตรฐานความเข้มข้น PM 2.5 4 ประเทศไทย โดยคณะกรรมการสิ่งแวดลอมแหงชาติปพ.ศ. 2553 (อางอิง WHO) 5 วิธีการตรวจวัดฝุนควันขนาดเล็ก PM 2.5

เครื่องมือที่ใช้ในการตรวจวัด และความแมนยำ 6 สถานีตรวจวัดสภาพอากาศของกรมควบคุมมลพิษในประเทศไทย 7 Source:กรมควบคุมมลพิษ Air Quality Parameters: CO,NO!, SO", PM, O#, etc. Meteorological Parameters such as wind parameters, temperature, solar radiation เครื่องวัด PM 2.5 8

!"!.#&!"$%Beta Attenuation Monitor (BAM) 9 อุปกรณวัด PM 2.5 ในทองตลาด •ใช้วิธีการกระเจิงของแสง (Light Scattering Technique) •ไมสามารถใช้กำหนดมาตรฐานได •ไวตอความชื้น •ราคาถูก (1,000 – 10,000 Baht) •ใช้เพื่อเปนอุปกรณบอกแนวโนมและเตือนภัย 10 11 Air Quality Index (AQI)

ดัชนีคุณภาพอากาศ หรือ Air Quality Index (AQI) • เปนค่าที่ใช้ในการสื่อสารถึงระดับอันตรายของ มลภาวะทางอากาศ • ใช้การคำนวณอัตราสวนระหวางความเข้มข้นของสาร มลพิษ ตอช่วงมาตรฐานของสารนั้น • ในประเทศไทย AQI คำนวณจากความเข้มข้นของ มลพิษ 6 ชนิด • Formula: AQI = I! − I" X! − X" X − X" + I" • X = Pollutant concentration • X!, X" = Highest and lowest conc. of pollutant in that class • I!, I" = Highest and lowest index of pollutant in that class 12 การแปลผลดัชนีคุณภาพอากาศ 13 AQI VS Microgram/m3 14

15 สถานการณPM 2.5 ในปจจุบัน !"!.# ในพื้นที่แมฮองสอน 16 !"!.# ในพื้นที่แมฮองสอน 17

18 แหล่งกําเนิดของ "#!.# แหล่งกาํเนิดของ "#!.# ในกรุงเทพและปริมณฑล Air Pollution Model: Chemical Mass Balance (Receptor model) 19 Source: Kim Oanh, 2017 (AIT, EEM) เชียงใหม ? • ยังไมมีการทำวิจัยหา แหลงกำเนิดของ PM 2.5 ใน เชียงใหม • แต……. 20

การเผาในที่โลง และไฟปา 21 สภาวะอากาศ 22 Photo credit: Wikipedia • Normally, air temperature decreases with an increase in altitude • During an inversion, warmer air is held above cooler air • An inversion traps air pollution, such as PM!.#, close to the ground 23 ผลกระทบต่อสุขภาพของ "#!.#

ผลกระทบของ PM 2.5 ตอสุขภาพ 24 ผลกระทบของ PM 2.5 ตอสุขภาพ • สามารถนำโลหะหนักเข้าสูรางกาย และระบบหมุนเวียน โลหิต • ในกระแสเลือด โลหะหนักสามารถจับกับโปรตีนและ ก่อใหเกิดผลกับระบบตางๆของรางกายหลายประการ 25 Source: Fortoul et al., 2015 26 ทางเลือกในการลด !"!.# ในอากาศ

Methods to Reduce !"!.# in the Ambient Air • ทางเลือกที่ดีที่สุดคือการลดความเข้มข้น ณ.แหลงกำเนิด • ลดการปลอยควันดำของรถยนต • ลดการเผาในที่แจ้ง • ฝน (≠ การพนน้ำ) ช่วยลดความเข้มข้น PM 2.5 ไดหรือไม? 27 การพนน้ำ • การพ่นนํ 'าสามารถลดความเข้มข้น PM!.# ในอากาศได หรือไม? • นอยมาก(1-3%) 28 เครื่องฟอกอากาศสวนบุคคล • ประสิทธิภาพของเครื่องผลิตโอโซนและฟอกอากาศพกพา 29

หอคอยฟอกอากาศ •ไดผลหรือไม? •คุ้มราคาหรือไม? 30 31 การปองกันตนเอง จากฝุน PM 2.5 การปองกันตัวเองจากฝุน PM2.5 32 Source: Transport and Climate Change 2018 หนากากกันฝุน + เครื่องฟอกอากาศ Use Less Personnel Cars

หนากาก N95 33 N95: เปนการรับรองของประเทศสหรัฐอเมริกา โดยรับรองวาหนากากนี้มีประสิทธิภาพในการกรอง 95% (หากเลขมากกวานั้น เช่น N99 หมายถึง มีประสิทธิภาพในการกรอง 99%) หนากาก N 95 34 หนากากธรรมดากัน PM 2.5 ไดหรือไม 35

36 เครื่องฟอกอากาศ 37 เครื่องฟอกอากาศ 38

39 HEPA ฟลเตอร 40 41

42 ตำแหนงที่ควรวางเครื่องฟอกอากาศ 43 ตำแหนงที่ไมควรวางเครื่องฟอก อากาศ 1. หัวเตียง 2. ติดที่นอนของเด็ก 3.ใกลประตูหองน้ำ 4. แนวชิดกำแพง ระยะหางจากหลังเครื่องฟอก ไมถึง 10 ซม. 5. ตั้งใตแอร 44

เครื่องฟอกอากาศแบบง่าย 45 46 เครื่องฟอกอากาศแบบง่าย 47 เครื่องฟอกอากาศแบบง่าย

มาตรการในการช่วยลดฝุน PM2.5 48 หยุดการเผาในที่โลง Source: Outlook India Source: CACC Source: theguardian.com 49 50 ระบบตรวจวัดความเข้มข้น PM 2.5 อัจฉริยะ adiDUST

อุปกรณวัดฝุน โครงการ adiDUST http://www.adinnovation.cmru.ac.th/ 53 แผนที่แสดงจุดติดตั้ง ปริมาณฝุ่ นละออง

การแจ้งเตือนผาน Line messenger 55 การทดสอบระบบ adiDUST ในสำนักหอสมุด

เครื่องกรองอากาศ DIY และ Positive pressure room ดร.ชยานนทสวัสดีนฤนาท

หลักการเครื่องกรองอากาศ อุปกรณที่ใช้ • พัดลมดูดอากาศขนาด 6 นิ้ว •ไสกรอง

HEPA Filter 41 42

ตำแหนงที่ควรวางเครื่องฟอกอากาศ 43 ตำแหนงที่ไมควรวางเครื่องฟอก อากาศ 1. หัวเตียง 2. ติดที่นอนของเด็ก 3.ใกลประตูหองน้ำ 4. แนวชิดกำแพง ระยะหางจากหลังเครื่องฟอก ไมถึง 10 ซม. 5. ตั้งใตแอร 44 เครื่องฟอกอากาศแบบง่าย 45

46 เครื่องฟอกอากาศแบบง่าย 47 เครื่องฟอกอากาศแบบง่าย เครื่องกรอง DIY

หอง Safe Zone ฝุน PM 2.5 (ดัดแปลงจาก ผศ.ดร.ยศธนา คุณาทร) ความแตกตางระหวาง การติดตั้งเครื่องฟอกอากาศ และ Safety Zone Air purifier Air purifier PM 2.5 = 50 PM 2.5 = 100 PM 2.5 = 200 PM 2.5 = 50 PM 2.5 = 100 PM 2.5 = 200 PM 2.5 จากดานนอก หลุดรอดเข้ามาในอาคารตามรอยรั่วไดตลอดเวลา PM 2.5 จากดานนอก หลุดรอดเข้ามาในอาคารตามรอยรั่วไดตลอดเวลา อายุการใช้งานไสกรอง ในเครื่องฟอกอากาศ จะสั้นลง ผูอาศัยในอาคารที่อยูหางจากเครื่องฟอกอากาศ เสี่ยงตอการรับ PM 2.5 มากกวาผูที่อยูใกลเครื่องฟอกอากาศ การไมผนึกรอยรั่วจากภายนอก ทำใหคนที่ นั่งหางจากเครื่องกรอง ไดรับ PM 2.5 มากกวา คนที่อยูใกลเครื่องกรอง

Safe Zone Leak Sealing air purifier Leak Sealing air purifier Air conditioner ความแตกตางระหวาง การติดตั้งเครื่องฟอกอากาศ และ Safety Zone เครื่องเติมอากาศ ควบคุมการเข้า-ออก ช่วยกัน PM 2.5 เข้าสู อาคาร ผนึกรอยรั่ว ช่วยควบคุม ปริมาณ PM 2.5 ที่จะเข้ามาในอาคาร คนในอาคาร ไดรับอากาศสะอาดอยางทั่งถึง ไสกรองเครื่องฟอกอากาศ มีอายุการใช้งานที่ยาวนานขึ้น ช่วยเพิ่มความ สบายของผูอยู อาศัย *Optional* ความแตกตางระหวาง Safety Zone กับ Clean Room “ลดปริมาณ ฝุน & ควัน ภายใตภาวะ วิกฤติใหต่ำกวาค่า เกณฑมาตรฐาน” Clean Room ชนิดของ Cleanroom แบงตามลักษณะการไหลของอากาศ ดังนี้ 1. Conventional Cleanroom (Class 1,000-10,000) 2. Horizontal Laminar Cleanroom (Class 100) 3. Vertical Laminar Flow Cleanroom (Class 100) Safety Zone หลักการทำ Safety Zone “เริ่มตนจากการแบงโซนพื้นที่” เขียว เหลือง แดง จัดการไดและควบคุมได จัดการไดแตควบคุมไมได จัดการไมได และควบคุมไมได

เขียว เหลือง แดง จัดการไดและควบคุมได จัดการไดแตควบคุมไมได จัดการไมไดและควบคุมไมได เปนพื้นที่มีสามารถควบคุมการเข้าออกได • หองนอน • หองทำงาน • หองประชุม เปนพื้นที่มีสามารถควบคุมการเข้าออกไดบาง มีบางพื้นที่ตอเชื่อมกับ พื้นที่ที่ควบคุมยาก • หองน้ำ • โถงบันได ทางขึ้นลงอาคาร • พื้นที่ทางเข้าอาคาร เปนพื้นที่ ที่ไมสามารถควบคุมการเข้าออกไดเลย • โรงอาหาร • โรงจอดรถ • อาคารที่มีเพดานสูงมาก หลักการทำ Safety Zone การทำ Safety Zone ใหเกิดประสิทธิภาพ และคุ้มค่ากับเงินลงทุน ควรเลือก ทำแตโซนพื้นที่สีเขียวและสีเหลือง เขียว เหลือง จัดการได และควบคุมได จัดการได แตควบคุมไมได สิ่งที่ตองคำนึงในการแบงพื้นที่ 1. ลักษณะแบบแปลนอาคารเดิม 2. ฟงก์ชั่นการใช้งาน 3. จำนวนคนที่อยูในอาคาร 4. ขนาดเครื่องปรับอากาศภายใน หอง (ถามี)

ขั้นตอนการทำ Safety Zone 1. สำรวจแบงโซนพื้นที่และเลือกพื้นที่ที่จะทำ Smart Clean Room 2. ผนึกรอยรั่ว Leak Sealing เพื่อกันอากาศเสียที่จะเข้ามา (Seal and/or Push) 3. ทำการกรองอากาศเสีย (-) ใหเปนอากาศดี (+) ** ในกรณีอาคารที่ไมมีเครื่องปรับอากาศ และตองการอากาศภายนอกเข้ามาเพื่อ ความสบายของผูอาศัย จำเปนตองติดเครื่องเติมอากาศ ** การบำรุงรักษาเครื่องปรับอากาศใหสะอาด ดวยการลางแผนกรองใน เครื่องปรับอากาศจะช่วยใหอากาศภายในหองดีและมีคุณภาพมากขึ้น 82 หลักการทำงานของเครื่องปรับอากาศ ขั้นตอนการทำ Safety Zone “ในภาวะวิกฤติเราจะทำการลด PM 2.5 แบบขั้นบันได” อากาศภายนอก PM 2.5 = 100 ทำ Leak Sealing เพื่อใหPM 2.5 เข้ามาไดเพียง 50% = 50 ทำการกรองอากาศ เพื่อใหPM 2.5 ต่ำกวา 20 ควบคุมการเข้าออกอาคาร เพื่อให PM ต่ำกวา 40

หลักการทำ Safety Zone ดังนั้น หลักการทำ Smart Safe Zone คือการบริหารจัดการ “ลม” ใหเหมาะสมกับ แต“โซนพื้นที่” โดยคำนึงถึงคุณภาพอากาศภายในพื้นที่รวมดวย Safe Zone Buffer Zone เครื่องเติมอากาศ Leak Sealing Leak Sealing Air purifier ขั้นตอนการทำ Safety Zone Safe Zone Leak Sealing air purifier กรณีที่พื้นที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ สามารถติดตั้งเฉพาะเครื่องกรองอากาศไดถามีปริมาณคน หรือ กิจกรรม ภายในหองไมสูงมากนัก แตควรลางทำความสะอาดแผนกรองอากาศ เพื่อช่วยใหอากาศภายในหองมีความ สะอาดขึ้น Leak Sealing air purifier Air conditioner

ขั้นตอนการทำ Safety Zone Safe Zone Buffer Zone เครื่องเติมอากาศ Leak Sealing Leak Sealing air purifier ติดตั้งเครื่องเติมอากาศ ในกรณีที่พื้นที่ ไมมีการติดตั้งเครื่องปรับอากาศ เพื่อคุณภาพอากาศ ในอาคาร air purifier กรณีศึกษา รพ.สต ยั้งเมิน พื้นที่คนไข้นั่งรอรับบริการ หองตรวจ หองฉุกเฉิน หองรับยา ประตู หนาตาง หองเก็บของ ทางเดินเข้าอาคาร

กรณีศึกษา รพ.สต ยั้งเมิน STEP.1 การแบงโซนพื้นที่ พื้นที่คนไข้นั่งรอรับบริการ พื้นที่สีสม จัดการไดยาก-พอควบคุมไดบาง หองตรวจ Safety Zone หองฉุกเฉิน Safety Zone หองรับยา Safety Zone ประตู หนาตาง หองเก็บของ Buffer Zone ทางเดินเข้าอาคาร พื้นที่สีแดง ควบคุมไมได กรณีศึกษา รพ.สต ยั้งเมิน STEP.2 การผนึกรอยรั่วของอาคาร พื้นที่คนไข้นั่งรอรับบริการ พื้นที่“สีสม” จัดการไดยาก-พอควบคุมไดบางเล็กนอย ผูอยูในอาคารสวนนี้ควรใสหนากากอนามัย หองตรวจ Safety Zone หองฉุกเฉิน Safety Zone หองรับยา Safety Zone ประตู หนาตาง หองเก็บของ Buffer Zone ทางเดินเข้าอาคาร พื้นที่สีแดง ควบคุมไมได ลดทางเข้าออกใหนอยลง ผนึกรอยรั่วตามขอบหนาตางของอาคาร กรณีศึกษา รพ.สต ยั้งเมิน STEP.3 ทำ Buffer Zone ในการเติมอากาศ เพื่อเพิ่มความสบายของผูอยูอาศัย พื้นที่คนไข้นั่งรอรับบริการ พื้นที่“สีสม” จัดการไดยาก-พอควบคุมไดบางเล็กนอย ผูอยูในอาคารสวนนี้ควรใสหนากากอนามัย หองตรวจ หองฉุกเฉิน หองรับยา ประตู หนาตาง “Buffer Zone” หองเก็บของ ทางเดินเข้าอาคาร พื้นที่สีแดง ควบคุมไมได ลดทางเข้าออกใหนอยลง ดึงอากาศจากดานนอกเข้ามาเติม F.A Box ผนึกรอยรั่วตามขอบหนาตางของอาคาร

กรณีศึกษา รพ.สต ยั้งเมิน STEP.4 ติดตั้งเครื่องกรอง เพื่อใหอากาศสะอาดขึ้น พื้นที่คนไข้นั่งรอรับบริการ พื้นที่“สีสม” จัดการไดยาก-พอควบคุมไดบางเล็กนอย ผูอยูในอาคารสวนนี้ควรใสหนากากอนามัย หองตรวจ หองฉุกเฉิน หองรับยา ประตู หนาตาง “Buffer Zone” หองเก็บของ ทางเดินเข้าอาคาร พื้นที่สีแดง ควบคุมไมได ลดทางเข้าออกใหนอยลง ดึงอากาศจากดานนอกเข้ามาเติม F.A Box ผนึกรอยรั่วตามขอบหนาตางของอาคาร air purifier air purifier กรณีศึกษา รพ.สต ยั้งเมิน STEP.5 ติดตั้งวัดฝุน เพื่อติดตามปริมาณฝุนภายในหอง พื้นที่คนไข้นั่งรอรับบริการ พื้นที่“สีสม” จัดการไดยาก-พอควบคุมไดบางเล็กนอย ผูอยูในอาคารสวนนี้ควรใสหนากากอนามัย หองตรวจ หองฉุกเฉิน หองรับยา ประตู หนาตาง “Buffer Zone” หองเก็บของ ทางเดินเข้าอาคาร พื้นที่สีแดง ควบคุมไมได ลดทางเข้าออกใหนอยลง ดึงอากาศจากดานนอกเข้ามาเติม F.A Box ผนึกรอยรั่วตามขอบหนาตางของอาคาร air purifier air purifier PM 2.5 detector ขั้นตอนการทำ Safety Zone การผนึกรอยรั่ว (Leak Sealing) ของอาคาร แบบถาวร แบบชั่วคราว

ขั้นตอนการทำ Safety Zone รอยรั่วของอาคาร มีจุดไหนบางที่ตองผนึก หนาตางบานสไลด หนาตางบานกระทุง หนาตางบานเกล็ด Seal ขอบ Seal ทั้งบาน รอยรั่วของอาคาร เกิดขึ้นที่ไหนบาง รอยรั่วจากการเจาะผนัง รอยรั่วจากพัดลมระบายอากาศ รอยรั่วจากขอบประตู การใช้แผนพลาสติก Seal หนาตางบานเกล็ด

ขั้นตอนการทำ Safety Zone ควบคุมการเข้าออก เพื่อลดการเข้ามาของ PM 2.5 ปดประตูใหสนิทหลังการเข้า-ออก ติดตั้งผามาน เพื่อช่วยกันฝุน ลดช่องทางการเข้า-ออก ควรมีการติดปาย คำเตือน เพื่อควบคุมการปดเปดประตู มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหมวิทยาลัยแมฮองสอน 9999

มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหมวิทยาลัยแมฮองสอน 100 100 โรงเรียนสาธิตแหงมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหมวิทยาเขตแมฮองสอน 101 101 ศาลากลางจังหวัดแมฮองสอน 102 102

กรณีตัวอยาง โรงเรียนตนกลา กรณีตัวอยาง โรงเรียนตนกลา หองแรงดันบวก (positive pressure room) 105